รัฐกันชน

รัฐกันชน () คือประเทศที่ตั้งอยู่ระหว่างรัฐมหาอำนาจคู่แข่งหรือเป็นปรปักษ์ระหว่างกัน ซึ่งสาเหตุของการคงอยู่มีเพื่อเป็นการป้องกันความขัดแย้งระหว่างรัฐมหาอำนาจด้วยกัน รัฐกันชนที่มีเอกราชอย่างแท้จริง มักจะดำเนินนโยบายต่างประเทศสายกลาง ซึ่งเป็นการป้องกันตนเองจากการตกเป็นรัฐบริวาร ความร่วมมือกันระหว่างรัฐกันชนเป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีการถ่วงดุลอำนาจ ซึ่งเข้าสู่ยุทธศาสตร์และการคิดในเชิงการทูตของยุโรปในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17

งานวิจัยแสดงให้เห็นว่ารัฐกันชนมีโอกาสที่จะถูกพิชิตและยึดครองมากกว่ารัฐที่ไม่กันชน บ่อยครั้งที่การรุกรานรัฐกันชนโดยหนึ่งในมหาอำนาจที่รายล้อมมันอยู่มักจะก่อให้เกิดสงครามระหว่างประเทศ อย่างเช่น การรุกรานเบลเยียมของเยอรมนี ทำให้สหราชอาณาจักรตัดสินใจเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

 ประวัติรัฐกันชน 
 อเมริกา 
 อุรุกวัย เป็นรัฐกันชนระหว่างอาร์เจนตินากับจักรวรรดิบราซิล
 ปารากวัย เป็นรัฐกันชนระหว่างอาร์เจนตินากับบราซิล
 จังหวัดจอร์เจียในศตวรรษที่ 18 เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิสเปนกับสิบสามอาณานิคม

 เอเชีย 
 มองโกเลีย เป็นรัฐกันชนระหว่างสหภาพโซเวียตกับจีน ต่อมาเป็นรัสเซียกับจีน
 จักรวรรดิเกาหลี เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิญี่ปุ่น, จักรวรรดิรัสเซีย และ จีน ก่อนถูกญี่ปุ่นยึดในปี ค.ศ. 1910
 เกาหลีเหนือ เป็นรัฐกันชนระหว่างกองทัพจีนกับกองทัพสหรัฐ
 รัฐสุลต่านอาเคธ เป็นรัฐกันชนระหว่างหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์กับบริติชมาลายา
 สาธารณรัฐตะวันออกไกล เป็นรัฐกันชนระหว่างรัสเซียโซเวียตกับจักรวรรดิญี่ปุ่น ก่อนถูกรัสเซียโซเวียตยึดในปี ค.ศ. 1922Alan Wood, "The Revolution and Civil War in Siberia," in Edward Acton, Vladimir Iu. Cherniaev, and William G. Rosenberg (eds.), Critical Companion to the Russian Revolution, 1914–1921. Bloomington, IN: Indiana University Press, 1997; pp. 716–717.George Jackson and Robert Devlin (eds.), Dictionary of the Russian Revolution. Westport, CT: Greenwood Press, 1989; pp. 223–225.
 แมนจู เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิญี่ปุ่น, สหภาพโซเวียต และ สาธารณรัฐจีน
 อิหร่าน ทิเบตและอัฟกานิสถาน เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิอังกฤษกับจักรวรรดิรัสเซีย
 รัฐแถบเทือกเขาหิมาลัยเช่น เนปาล ภูฏานและสิกขิม เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิอังกฤษกับจีน ต่อมาเป็นอินเดียกับจีน ซึ่งทำสงครามกันใน ค.ศ. 1962
 ราชอาณาจักรอาร์มีเนียโบราณ เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิโรมัน (จักรวรรดิไบแซนไทน์ในเวลาต่อมา) กับจักรวรรดิซาเซเนียน
 จอร์เจีย เป็นรัฐกันชนระหว่างรัสเซียกับตุรกี (รวมถึงเนโท)
 อิรัก เป็นรัฐกันชนระหว่างซาอุดีอาระเบียกับอิหร่าน
 สยาม เป็นรัฐกันชนระหว่างอังกฤษกับฝรั่งเศส
 กัมพูชา ก่อนการล่าอาณานิคมของชาติตะวันตก เป็นรัฐกันชนระหว่างสยามกับเวียดนาม

 แอฟริกา 
 รัฐสุลต่านซาดีแห่งโมร็อกโก เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิออตโตมัน, สเปน และ โปรตุเกส
 จักรวรรดิเอธิโอเปีย เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิอังกฤษ, จักรวรรดิอิตาลี และ จักรวรรดิฝรั่งเศส

 ยุโรป 
 ราชอาณาจักรฮังการี เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิออสเตรียกับจักรวรรดิออตโตมัน
 โปแลนด์ เป็นรัฐกันชนระหว่างเยอรมนีกับสหภาพโซเวียตและในช่วงที่กลายเป็นรัฐคอมมิวนิสต์หลังสงครามโลกครั้งที่สอง
 สาธารณรัฐลิทัวเนียกลาง เป็นรัฐกันชนระหว่างโปแลนด์กับลิทัวเนีย ก่อนถูกโปแลนด์ยึดใน ค.ศ. 1922
 ออสเตรีย เป็นรัฐกันชนระหว่างเยอรมนีกับอิตาลี
 สวีเดนและฟินแลนด์ ระหว่างสงครามเย็น เคยเป็นรัฐกันชนระหว่างเนโทกับสหภาพโซเวียต
 เบลเยียม ก่อนสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เป็นรัฐกันชนระหว่างฝรั่งเศส, ปรัสเซีย (จักรวรรดิเยอรมันในปี ค.ศ. 1871), สหราชอาณาจักร และ ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์
 ไรน์แลนด์ เป็นรัฐกันชนระหว่างฝรั่งเศสกับเยอรมนี ระหว่างปี ค.ศ. 1920 ถึง 1933
 อาณาจักรข่านกอซิม เป็นรัฐกันชนระหว่างแกรนด์ดัชชีมอสโกกับอาณาจักรข่านคาซาน
 ยูโกสลาเวีย ระหว่างสงครามเย็น เคยเป็นรัฐกันชนระหว่างเนโทกับกติกาสัญญาวอร์ซอ
 ยูเครน เป็นรัฐกันชนระหว่างรัสเซียกับเนโท (ไม่มีเอกสารอ้างอิงอย่างเป็นทางการ)
 ราชอาณาจักรโรมาเนีย เป็นรัฐกันชนระหว่างจักรวรรดิรัสเซีย, จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี และ จักรวรรดิออตโตมัน

 ดูเพิ่ม 
 รัฐหุ่นเชิด
 รัฐบริวาร

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:รัฐแบ่งตามสถานภาพอำนาจ
หมวดหมู่:เอกราช
หมวดหมู่:เขตแดน