ไชยามพวาน

ไชยามพวาน หรือ ไชยามพวาร เป็นหนึ่งในเทวดา 18 องค์ที่อาสาอวตารลงมาเป็นวานรสิบแปดมงกุฎทหารเอกของพระราม หัวโขนของวานรสิบแปดมงกุฎจะมีมาลัยทอง (วงกลมสีเหลือทองหรือมงกุฎครอบอยู่) เทวดาผู้อวตารลงมาเป็นไชยามพวาน คือ พระอีศาณหรือพระวิศาลเทวบุตร แบ่งภาคลงมา ในทัพเมืองขีดขินของสุครีพ ไชยามพวานได้รับพรจากพระอิศวรให้เป็นผู้ถือธงชัยนำกองทัพ เพราะมีนามเป็นมงคลข่มศัตรู เมื่อเสร็จศึกได้รับการแต่งตั้งเป็นเสนาฝ่ายขวาเมืองขีดขิน

 ลักษณะและความเป็นมาของตัวละคร 
พงศ์สีกาย มงกุฎ ศีรษะ หน้า ปาก มือ หางอาวุธเมืองชาติก่อนบิดามารดา วานรพงศ์  สีเทา (สีมอหมึกอ่อน)เป็นวงกลมสีทองคาดรอบศีรษะหัวโล้น1 หน้าปากอ้า2 มือมีพระขรรค์,ธงชัยนำทัพขีดขินพระอีศาณ หรือพระวิศาลเทวบุตร

 โคลงภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ ที่พระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม 
ภาพจิตรกรรมฝาผนังชุดรามเกียรติ์นี้เริ่มเขียนตั้งแต่ภาพพระนารายณ์อวตารในปางต่าง ๆ ก่อนที่จะอวตารมาเป็นพระรามในเรื่องรามเกียรติ์

ภาพเขียนนี้มีทั้งหมด 178 ห้อง มีทั้งคำบรรยายใต้ภาพและคำบรรยายเป็นโคลงสลักบนแผ่นหินอ่อนติดอยู่ที่ เสารอบพระระเบียง และมีภาพตัวละครสำคัญอีก 80 ภาพ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นฝ่ายอสูรและฝ่ายวานร เขียนอยู่ตามซุ้มประตูและมุขพระระเบียง โคลงประจำภาพว่า

 อ้างอิง 

 สี ลักษณะหัวโขน และประวัติสังเขปของตัวละครในเรื่องรามเกียรติ์ นาย ประพันธ์ สุคนธชาติ รวบรวม

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ไชยามพวาน จิตรกรรมฝาผนังวัดหัวลำโพง wathualampong.com 
 ๑๘ มงกฎ คือ เทวดาแปลง แผลงฤทธิ์มาช่วยพระราม 
 หัวโขน-สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ www.culture.go.th 
 สีที่ใช้กับหัวโขน  
 จารีตนาฏศิลป์ไทย โดย นาย ประเมษฐ์ บุณยะชัย นิตยสารศิลปากร  ปีที่ ๕๐ ฉบับที่ ๑  มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๕๐   หน้า ๕ - ๑๙ 
 ภาพจิตรกรรมฝาผนัง เรื่องรามเกียรติ์ วัดหัวลำโพง wathualampong.com 
 โคลงรามเกียรติ์ รอบพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม www.bloggang.com-praingpayear

หมวดหมู่:ตัวละครในรามเกียรติ์
หมวดหมู่:ตัวละครที่เป็นลิง