เจ้านครรัฐผู้คัดเลือก

คัวร์เฟือสท์ (, ) หรือ เจ้านครรัฐผู้คัดเลือกราชบัณฑิตยสถาน, สารานุกรมประเทศในทวีปยุโรป ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, ราชบัณฑิตยสถาน, 2550, หน้า 211 หมายถึงสมาชิกของคณะผู้คัดเลือกจักรพรรดิชาวโรมัน (จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์) เจ้าผู้คัดเลือกมีฐานันดรเป็น เฟือสท์ () ส่วนทายาทผู้มีสิทธิโดยตรงของเจ้าผู้คัดเลือกเรียกว่า คัวร์พรินซ์ () 

ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 13 เป็นต้นมา เจ้าผู้คัดเลือกซึ่งมีอยู่ไม่กี่คนจะได้รับสิทธิพิเศษในการลงมติเลือกกษัตริย์แห่งชาวโรมัน หลังจากนั้นผู้ถูกเลือกก็จะมีฐานะเป็นกษัตริย์จนกว่าจะได้รับการสวมมหามงกุฎเป็นจักรพรรดิจากพระสันตะปาปา (ซึ่งเอาแบบอย่างจากปฐมจักรพรรดิชาร์เลอมาญ) รัชกาลสุดท้ายที่ผ่านโบราณราชประเพณีแบบนี้คือ คาร์ลที่ 5 (ถูกเลือกในปี 1519 และสวมมหามงกุฎในปี 1530) รัชกาลถัดจากนั้นอาศัยเพียงการลงมติแล้วประกาศตัวเป็น "จักรพรรดิชาวโรมันผู้ถูกเลือก" () โดยไม่มีการสวมมหามงกุฎจากพระสันตะปาปา

เจ้าผู้คัดเลือกมีฐานันดรศักดิ์เป็นลำดับสองรองจากกษัตริย์หรือจักรพรรดิ และเป็นสมาชิกของมหาสภาจักรวรรดิ (Dieta Imperii) ซึ่งมหาสภาแบ่งเป็นสามคณะได้แก่ คณะเจ้าผู้คัดเลือก, คณะเจ้าราชรัฐ และคณะนคร เจ้าผู้คัดเลือกส่วนใหญ่นอกจากอยู่ในเจ้าผู้คัดเลือกแล้ว ยังอยู่ในคณะเจ้าราชรัฐ ด้วยมีอำนาจปกครองดินแดน

 การคัดเลือกจักรพรรดิ 
การคัดเลือกมีชื่อว่า เคอนิชส์วาล () ที่แปลว่า "การเลือกกษัตริย์" เมื่อตำแหน่งจักรพรรดิว่างลง อัครมุขนายกแห่งไมนทซ์จะส่งหมายเรียกประชุมเจ้าผู้คัดเลือกภายในหนึ่งเดือน โดยกำหนดวันประชุมภายในสามเดือนนับแต่วันออกหมายเรียก ซึ่งในช่วงที่ไม่มีจักรพรรดิ อำนาจของจักรพรรดิจะถูกใช้โดยอุปราชจักรวรรดิ () ซึ่งมีอยู่สองคนได้แก่ เจ้าผู้คัดเลือกแห่งซัคเซิน สำหรับอาณาเขตที่ใช้กฎหมายซัคเซิน (ซัคเซิน, เว็สท์ฟาเลิน, ฮันโนเฟอร์ และเยอรมนีตอนเหนือ) และเจ้าผู้คัดเลือกแห่งฟัลทซ์ สำหรับอาณาเขตที่เหลือของจักรวรรดิ (ฟรังเคิน, ชวาเบิน, ลุ่มแม่น้ำไรน์, และเยอรมนีตอนใต้) 

ในตอนแรก เจ้าผู้คัดเลือกมีเพียงเจ็ดคน ได้แก่
 ฝ่ายศาสนา
 15px|Coat of arms of the Archbishopric of Mainz อัครมุขนายกผู้คัดเลือกแห่งไมนทซ์ (Kurfürst-Erzbischof von Mainz) 
 15px|Coat of arms of the Archbishopric of Cologne อัครมุขนายกผู้คัดเลือกแห่งโคโลญ (Kurfürst-Erzbischof von Köln) 
 15px|Coat of arms of the Archbishopric of Trier อัครมุขนายกผู้คัดเลือกแห่งเทรียร์ (Kurfürst-Erzbischof von Trier) 
 ฝ่ายฆราวาส
 15px กษัตริย์แห่งโบฮีเมีย (König von Böhmen)
 15px|Coat of arms of the Electorate of the Palatinate ฟัลทซ์กราฟแห่งริมไรน์ (Pfalzgraf bei Rhein) 
 15px|Coat of arms of Saxony ดยุกแห่งซัคเซิน (Herzog von Sachsen)
 15px|Coat of arms of Brandenburg มาร์คกราฟแห่งบรันเดินบวร์ค (Markgraf von Brandenburg)

ต่อมามีการแต่งตั้งเพิ่มเติม ได้แก่:
 ในปี 1623 15px|Coat of arms of Bavaria ดยุกแห่งบาวาเรีย (Herzog von Bayern)
 ในปี 1692 15px|Coat of arms of Hanover ดยุกแห่งเบราน์ชไวค์–ลือเนอบวร์ค (ฮันโนเฟอร์) (Herzog von Braunschweig-Lüneburg)

 อ้างอิง 

 Bryce, J. (1887). The Holy Roman Empire, 8th ed. New York: Macmillan. 
 "Germany." (1911). Encyclopædia Britannica, 11th ed. London: Cambridge University Press.


 แหล่งข้อมูลอื่น 
 The Avalon Project. (2003). "The Golden Bull of the Emperor Charles IV 1356 A.D." 
 Oestreich, G. and Holzer, E. (1973). " Übersicht über die Reichsstände." In Gebhardt, Bruno. Handbuch der Deutschen Geschichte, 9th ed. (Vol. 2, pp. 769-784). Stuttgart: Ernst Ketler Verlag. 
 Velde, F. R. (2003). "Royal Styles."
 Velde, F. R. (2004). "The Holy Roman Empire."

หมวดหมู่:ราชวงศ์เยอรมัน
หมวดหมู่:ผู้คัดเลือกแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์เยอรมัน