ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย หรือ สนามบินเชียงราย อักษรย่อ ทชร.()  () ตั้งอยู่เลขที่ 404 หมู่ 10 บ้านปางลาว ตำบลบ้านดู่ อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย ห่างจากถนนพหลโยธิน (เชียงราย - แม่จัน) ทางทิศตะวันออกประมาณ 2.6 กิโลเมตร และห่างจากตัวเมืองเชียงราย ประมาณ 8 กิโลเมตร โดยมีเส้นทางหลักคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1418 มีพื้นที่ทั้งหมด ประมาณ 3,042 ไร่ เป็นท่าอากาศยานที่ให้บริการเที่ยวบินระหว่างประเทศ (International Airport)ประกาศสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย เรื่อง รายชื่อสนามบินที่ให้บริการเที่ยวบินระหว่างประเทศ (International Airport) พ.ศ. ๒๕๖๖ และเป็นท่าอากาศยานนานาชาติ 1 ใน 6 แห่ง ที่บริหารงานโดยบริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)

 ข้อมูลทั่วไป 
ท่าอากาศยานเชียงรายเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2535 สังกัดกรมการบินพาณิชย์ (บพ.) กระทรวงคมนาคม ใช้ชื่อว่า "สนามบินบ้านดู่"ประกาศกระทรวงคมนาคม เรื่อง กำหนดเขตบริเวณใกล้เคียงสนามบินบ้านดู่ ในท้องที่อำเภอเชียงราย และอำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย เป็นเขตปลอดภัยในการเดินอากาศ พ.ศ. ๒๕๓๕  ต่อมา บพ.ได้ถูกโอนมาขึ้นอยู่กับการบริหารของ "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย” เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2541 และ "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย” ได้แปลงสภาพเป็นบริษัทมหาชน ตามแนวนโยบายของรัฐบาล ภายใต้ชื่อ "บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) (ทอท.)” เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2545 ถึงปัจจุบันท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวงเชียงราย เกี่ยวกับสนามบิน 

ต่อมา คณะกรรมการ ทอท. มีมติเห็นชอบให้เพิ่มชื่อท่าอากาศยานเชียงรายเป็น ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย เพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และเป็นอนุสรณ์สถานแห่งความจงรักภักดีที่มีต่อสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ตามที่ได้มีการร้องขอจากหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และประชาชนในจังหวัดเชียงราย ดังนั้น ทอท. จึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ชื่อดังกล่าวตั้งแต่วันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2553 เป็นต้นมาประกาศกระทรวงคมนาคม เรื่อง เปลี่ยนชื่อสนามบินอนุญาตตามนามพระราชทาน (ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย)

ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย เป็นสนามบินที่มีขีดความสามารถในการรองรับผู้โดยสารได้ 3 ล้านคนต่อปี และสามารถรองรับอากาศยานขนาดใหญ่ เช่น Boeing 777, Boeing 787, Airbus A330 series, Airbus A340 series และอากาศยานขนาดใหญ่มาก เช่น Boeing 747 series ในอดีต บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เคยนำเครื่องบินขนาดใหญ่แบบ แอร์บัส เอ340 Airbus A340-642 และขนาดใหญ่มากแบบ Boeing 747 ทำการบินจาก ท่าอากาศยานดอนเมือง ไป-กลับ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย อีกด้วย

ปัจจุบันมีสายการบินให้บริการที่ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย จำนวน 6 สายการบิน แบ่งเป็นเส้นทางภายในประเทศ 5 สายการบิน (สายการบิน การบินไทย, ไทยเวียดเจ็ทแอร์, ไทยไลออนแอร์, ไทยแอร์เอเชีย, และสายการบินนกแอร์) 
และระหว่างประเทศ 1 สายการบิน ได้แก่ สกู๊ต

โดยตารางบินข้างต้นอาจเพิ่มหรือลดได้ตามตารางบินของสายการบินนั้น ทั้งนี้ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย มีศักยภาพพร้อมที่จะรองรับสายการบินระหว่างประเทศให้มากขึ้น เพื่อกระตุ้นการค้าและเศรษฐกิจของจังหวัดเชียงราย  

 รายชื่อสายการบิน 
สายการบินจุดหมายปลายทางความถี่หมายเหตุการบินไทยกรุงเทพฯ-สุวรรณภูมิ 3 เที่ยวบิน/วันภายในประเทศไทยเวียดเจ็ทแอร์กรุงเทพ-สุวรรณภูมิ3 เที่ยวบิน/วันภายในประเทศภูเก็ต3 เที่ยวบิน/สัปดาห์ภายในประเทศไทยแอร์เอเชียกรุงเทพ-ดอนเมือง6 เที่ยวบิน/วันภายในประเทศกรุงเทพฯ-สุวรรณภูมิ3 เที่ยวบิน/วัน ภายในประเทศนกแอร์กรุงเทพ-ดอนเมือง2 เที่ยวบิน/วันภายในประเทศไทยไลอ้อนแอร์กรุงเทพฯ-ดอนเมือง2-3 เที่ยวบิน/วันภายในประเทศสกู๊ตสิงคโปร์5 เที่ยวบิน/สัปดาห์ระหว่างประเทศ

 สายการบินที่เคยให้บริการ 
สายการบินจุดหมายปลายทางการบินไทย ดอนเมือง, เชียงใหม่แองเจิลแอร์ไลน์ ดอนเมืองภูเก็ตแอร์ไลน์ ดอนเมืองวัน-ทู-โก ดอนเมืองโอเรียนต์ไทยแอร์ไลน์ ดอนเมืองนกมินิ เชียงใหม่กานต์แอร์ เชียงใหม่สายการบินทีเวย์ อินชอนไชนาอีสเทิร์นแอร์ไลน์คุนหมิงไทยแอร์เอเชีย ภูเก็ต, หาดใหญ่, มาเก๊า, สิงคโปร์, กัวลาลัมเปอร์, เซินเจิ้นฮ่องกงเอ็กซเพรส ฮ่องกงไห่หนานแอร์ไลน์ ไหโข่วเป่ยจิงแคปิตอลแอร์ไลน์ ไหโข่วบางกอกแอร์เวย์ สุวรรณภูมิไทยเวียดเจ็ทแอร์ อุดรธานี, หาดใหญ่ไทยไลอ้อนแอร์ฉางชารุ่ยลี่แอร์ไลน์ เชียงรุ่งเสฉวนแอร์ไลน์เฉิงตูไทยสมายล์สุวรรณภูมิแอร์เอเชียกัวลาลัมเปอร์ 

 สถิติการจราจร 
+ สถิติการจราจรของท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง (ตามปีปฏิทิน)ที่มา: บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) ปีปฏิทิน  ผู้ใช้บริการ (คน)   จำนวนเที่ยวบิน2007754,462 6,822 2008682,512 5,842 2009718,536 6,106 2010726,127 5,458 2011818,163 5,819 2012986,436 7,138 20131,089,232 7,181 20141,379,022 10,985 20151,639,829 12,799 20162,060,167 14,590 20172,503,375 17,661 20182,867,289 20,072 20192,928,884 20,128 20201,513,047 12,126 2021710,408 9,337 20221,686,726 11,920 20231,937,934 12,691 20241,900,015  12,270 20251,981,088 (3.37%) 12,868 (3.57%) 2026 มกราคม-ปัจจุบัน209,637 (4.36%)  1,340 (7.52%)

 ข้อมูลจำเพาะของท่าอากาศยาน  
ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ตั้งอยู่ละติจูดที่ 19 องศา 57 ลิปดา 8 พิลิปดาเหนือ ลองจิจูด 99 องศา 52 ลิปดา 59 พิลิปดาตะวันออก สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,279 ฟุต หรือ 390.23 เมตร
เปิดบริการ 24 ชั่วโมง

 ทางวิ่งอากาศยาน (RUN WAY)  
ทางวิ่งมีหนึ่งเส้นทาง เป็นแอสฟัลติกคอนกรีตในทิศทาง 03/21 ค่าความแข็งของพื้นผิวทางวิ่ง PCN 84/F/D/X/T มีความยาว 3,000 เมตร กว้าง 45 เมตร ไหล่ทางวิ่งข้างละ 7.5 เมตร และ STOP WAY ปลายทางวิ่งทั้ง 2 ด้าน ยาวด้านละ 60 เมตรท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวงเชียงราย เกี่ยวกับสนามบิน  สามารถรองรับอากาศยาน CODE E (กางปีกตั้งแต่ 52 เมตร ไม่เกิน 65 เมตร ฐานล้อหลักกว้างตั้งแต่ 9 ถึง 14 เมตร) เช่น B-777, B-787 and A330

รหัสอักษรความกว้างช่วงปีกระยะห่างพวงล้อหลักแบบของเครื่องบินA< 15 ม.< 4.5 ม.PIPER PA-31/CESSNA 404 TitanB15 ม. แต่ < 24 ม.4.5 ม. แต่ < 6 ม.BOMBARDIER Regional Jet CRJ-200/DE HAVILLAND CANADA DHC-6C24 ม. แต่ < 36 ม.6 ม. แต่ < 9 ม.BOEING 737-700/AIRBUS A-320/EMBRAER ERJ 190-100D36 ม. แต่ < 52 ม.9 ม. แต่ < 14 ม.B767 Series/AIRBUS A-310E52 ม. แต่ < 65 ม.9 ม. แต่ < 14 ม.B777 Series/B787 Series/A330 Family/A340 Family/A350 FamilyF65 ม. แต่ < 80 ม.14 ม. แต่ < 16 ม.BOEING 747-8/AIRBUS A-380-800
 ICAO Aerodrome Reference Code

 ทางขับ (TAXI WAY)  
TAXIWAY มี 7 เส้นทาง คือ TAXI WAY A, B, C, D, E, F และ P โดย TAXI WAY P เป็นทางขับคู่ขนานไปกับ RUNWAY 21 ไปทางทิศเหนือ โดยอยู่ทางด้านขวาของ RUNWAY 21 

Taxiway width, surface and strength

 Taxiway A: 27.5 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T
 Taxiway B: 30 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T
 Taxiway C: 35 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T
 Taxiway D: 23 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T
 Taxiway E: 23 M, Concrete and Asphalt surface, PCN 84/F/D/X/T
 Taxiway F: 23 M, Concrete and Asphalt surface, PCN 84/F/D/X/T
 Taxiway P: 23 M, Concrete surface, PCN 85/R/B/X/T

 ลานจอดอากาศยาน  
มีจำนวนเนื้อที่โดยประมาณ 45,330 ตารางเมตร ขนาด 120 x 337 เมตร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตก ของทางวิ่ง ห่างจาก RUN WAY CENTER LINE 280 เมตรพื้นผิวเป็นคอนกรีต ค่าความแข็ง 73 R/D/X/T มีจำนวน หลุมจอดอากาศยาน จำนวน 7 หลุมจอด และมีลานจอดเฮลิคอปเตอร์ จำนวน 12 หลุมจอดท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวงเชียงราย เกี่ยวกับสนามบิน 

 หลุมจอดอากาศยาน  
จำนวน 7 หลุมจอด แบ่งเป็นท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวงเชียงราย เกี่ยวกับสนามบิน 
CONTACT GATE มีจำนวน 3 หลุมจอด สามารถรองรับอากาศยานขนาดใหญ่สุดถึง B-737, A-320
REMOTE มีจำนวน 4 หลุมจอด สามารถรองรับอากาศยานขนาดใหญ่สุดถึง B-747
ลานจอดเฮลิคอปเตอร์ จำนวน 12 หลุมจอด

 อาคารผู้โดยสาร  
เป็นอาคารเดี่ยวคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น พื้นที่ขนาด 60 x 180 เมตร พื้นที่ใช้ประโยชน์ 22,960 ตารางเมตร ลักษณะอาคารเป็นแบบ Linear Terminal ซึ่งจะมีลักษณะเหมือนอาคารผู้โดยสารของท่าอากาศยานในสังกัดกรมท่าอากาศยาน (อดีตคือกรมการบินพานิชย์/กรมการบินพลเรือน) อาทิ สนามบินอุดรธานี อุบลราชธานี นครรศรีธรรมราช กระบี่ ขอนแก่น ฯลฯ ซึ่งคาดว่าจะใช้แบบการก่อสร้างอาคารใกล้เคียงกัน ตั้งแต่สมัยอยู่ในความรับผิดชอบของกรมการบินพานิชย์ (บพ.) ลักษณะพิเศษของอาคารผู้โดยสารท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย คือ ผู้โดยสารขาเข้าและผู้โดยสารขาออกจะต้องใช้พื้นที่บริเวณชั้น 2 ของอาคารร่วมกัน (ขาเข้าเดินจากบนลงล่าง ขาออกเดินจากล่างขึ้นบน) ประกอบกับถูกออกแบบมาให้มีห้องรับรองพิเศษอยู่ตรงกึ่งกลางอาคาร (อาคารผู้โดยสารปัจจุบันมีอายุการใช้งาน 31 ปี) สามารถรองรับผู้โดยสารในชั่วโมงคับคั่งได้ถึง 1,250 คน โดยพื้นที่ใช้ประโยชน์ประกอบด้วยท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวงเชียงราย เกี่ยวกับสนามบิน 
 พื้นที่รวม  22,960 ตารางเมตร ห้องผู้โดยสารขาเข้าภายในประเทศและระหว่างประเทศ  1,520 ตารางเมตร ห้องผู้โดยสารขาออกภายในประเทศและระหว่างประเทศ  1,520 ตารางเมตร สำนักงานท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย  470 ตารางเมตร พื้นที่เช่าผู้ประกอบการ  1,730 ตารางเมตร พื้นที่สำนักงานเจ้าหน้าที่หน่วยราชการ  250 ตารางเมตร พื้นที่สาธารณะอื่น ๆ  17,927 ตารางเมตร

 บริการที่จอดรถยนต์  

 พื้นที่รองรับการจอดรถ 1,200 คัน

+ อัตราค่าบริการจอดรถยนต์ ระยะเวลาใช้บริการ  รถยนต์ 4 ล้อ  รถยนต์ 6 ล้อขึ้นไป 1  ชั่วโมง  10 บาท  20 บาท 2  ชั่วโมง  20 บาท  40 บาท 3  ชั่วโมง  35 บาท  70 บาท 4–24  ชั่วโมง  150 บาท  200 บาท หมายเหตุ เศษของชั่วโมงตั้งแต่ 5 นาทีขึ้นไปคิดเป็น 1 ชั่วโมงท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวงเชียงราย ที่จอดรถ ''

 โครงการพัฒนาท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย 
ในปัจจุบัน อาคารผู้โดยสารถูกออกแบบมาให้สามารถรองรับผู้โดยสารสูงสุดคือ 3,000,000 คนต่อปี ซึ่งในช่วงก่อนสถานการณ์โควิด-19 ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย มีปริมาณผู้โดยสารสูงสุดเกือบ 3,000,000 คนส่งผลทำให้เกิดความหนาแน่น แอดอัด คับคั่ง และความไม่สะดวกต่อการให้บริการผู้โดยสารและสายการบินที่เข้ามาใช้บริการ

ดังนั้น จึงได้มีการวางแผนพัฒนาขยายขีดความสามารถของท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงรายเพื่อให้สามารถรองรับต่อการให้บริการในอนาคตข้างหน้าที่คาดว่าจะสามารถรองรับ ผดส.ได้สูงสุด คือ 8 ล้านคนต่อปี ใน พ.ศ. 2578  โดยแบ่งการพัฒนาเป็น 3 ระยะ

 แผนพัฒนาระยะที่หนึ่ง ปี พ.ศ. 2564-2568 
 สร้างทางขับคู่ขนานทางทิศเหนือ (เสร็จแล้ว)
 ปรับปรุง RESA (เสร็จแล้ว)
 ก่อสร้างอาคารดับเพลิงกู้ภัยอากาศยาน
 ปรับปรุงอาคารผู้โดยสาร ห้องน้ำ สิ่งอำนวยความสะดวก ฯลฯ
 ก่อสร้างอาคาร VIP
 ก่อสร้างอาคารสำนักงาน (ย้ายสำนักงานออกนอกอาคารผู้โดยสาร เพิ่มพื้นที่ให้ผู้โดยสาร)

 แผนพัฒนาระยะที่สอง ปี พ.ศ. 2568-2571 (งานก่อสร้าง) 
 ทางขับขนานด้านทางทิศใต้
 เพิ่มลานจอดอากาศยานด้านทิศใต้ และระบบเติมน้ำมันอากาศยานทางท่อ
 สร้างอาคารผู้โดยสารภายในประเทศ
 ปรับปรุงอาคารผู้โดยสารเดิมเป็นอาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศ
 สร้างอาคารจอดรถยนต์
 สร้างอาคารศูนย์ซ่อมแซมอุปกรณ์สนับสนุนภาคพื้น
 สร้างลานจอดอุปกรณ์สนับสนุนภาคพื้น Ground Support Equipment
 ปี 2572 → เปิดใช้อาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศและในประเทศ เปิดใช้อาคารจอดรถ

 แผนพัฒนาระยะที่สาม ปี พ.ศ. 2576-2578 (งานปรับปรุง) 
 เพิ่มลานจอดอากาศยานด้านทิศใต้ และระบบเติมน้ำมันอากาศยานทางท่อ
 ปรับปรุงและต่อเติมอาคารผู้โดยสารภายในประเทศ และต่างประเทศ (โครงการต่อเนื่อง)
 รองรับเที่ยวบินได้ 30 เที่ยวบิน/ชั่วโมง
 หลุมจอดอากาศยาน 13 หลุมจอด
 งานปรับปรุงอาคารจอดรถ
 งานปรับปรุงระบบสาธารณูปโภค

ปัจจุบัน : สนามบินแม่ฟ้าหลวง

 มีผู้โดยสาร 3 ล้านคน/ปี (อ้างอิงถึงปี 2562 ก่อนสถานการณ์ Covid-19 ที่มีจำนวนผู้โดยสารเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ)
 มีเที่ยวบินโดยสาร 11 เที่ยวบิน/ชม.
 มีอาคารผู้โดยสารเพียง 1 อาคาร

ในปี 2580 : คาดการว่าจะเปิดให้บริการเต็มรูปแบบ

 มีผู้โดยสาร 11 ล้านคน/ปี
 มีเที่ยวบินโดยสาร 23 เที่ยวบิน/ชม.
 มีอาคารผู้โดยสารเพียง 2 อาคาร

ในขณะเดียวกันเมื่อช่วงปี 2563 ทอท. ได้อนุมัติสัญญาเช่าระยะยาวให้แก่บริษัท เชียงราย เอเวชั่น โฮลดิ้ง จำกัด (Chiang Rai Aviation Holding Co., Ltd. : CAH) เพื่อก่อสร้างศูนย์ซ่อมอากาศยาน (Maintenance Repair and Overhaul : MRO) เครื่องบินลำตัวแคบ (Narrowbody) ประกอบด้วยอาคารซ่อมบำรุงอากาศยาน จำนวน 2 หลัง แต่ละหลังมี 4 หลุมจอด, ลานจอดอากาศยานภายนอก 7 หลุมจอด, อาคาร Workshop และอาคารสำนักงาน บนพื้นที่ 50 ไร่ บริเวณด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของ ทชร. ภายใต้กรอบการพัฒนาร่วมของ ทอท. โดยได้มีการเริ่มดำเนินการปรับพื้นที่เพื่อก่อสร้างเมื่อวันที่ 1 เม.ย. 65 และในปี 2568ได้ผ่าน การจัดรับฟังความคิดเห็นครั้งที่ 2 ในกระบวนการ EIA เพื่อชี้แจงผลกระทบสิ่งแวดล้อมและรับฟังข้อเสนอแนะจากชุมชน เช่น เรื่องเสียง แรงสั่นสะเทือน การระบายน้ำ และการจัดการของเสีย ล่าสุด เมื่อ 20 ม.ค. 69 ทางคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ได้มีหนังสือถึง ผู้อำนวยการใหญ่ ทอท. ให้มีการทำรายงาน EIA ใหม่อีกครั้งเนื่องจากมีการปรับแบบก่อสร้าง คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้หลังจากเสร็จสิ้นกระบวนการ EIA

 ดูเพิ่ม  
 รายชื่อท่าอากาศยานในประเทศไทย
 โครงการพัฒนาท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 ข้อมูลท่าอากาศยาน 
 ตารางการบินประจำฤดูกาล 

แม่ฟ้าหลวง เชียงราย
แม่ฟ้าหลวง เชียงราย
แม่ฟ้าหลวง เชียงราย
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
หมวดหมู่:โครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งในจังหวัดเชียงราย
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองเชียงราย
แม่ฟ้าหลวง
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2535