สุมาฮิว

สุมาฮิว("สุมาเจียวมีใจกำเริบคิดว่าแผ่นดินนี้เปนของสุมาสูผู้พี่เราทำไว้ให้ราบคาบสืบกันมา แลบัดนี้สุมาเอี๋ยนสุมาฮิวบุตรของเราสองคนนี้ก็จำเริญวัยอยู่แล้ว ควรจะตั้งแต่งให้เปนใหญ่ อันสุมาเอี๋ยนผู้พี่นั้นลักขณะก็มีวาสนา ผมก็ยาวถึงตีนมือก็ยาวฟันขาวปัญญาพาทีเฉลียวฉลาดหลักแหลม แต่ทว่าไม่ชอบใจเรา ครั้นจะตั้งให้เปนใหญ่บัดนี้ก็มิได้ แต่สุมาฮิวผู้น้องซึ่งสุมาสูพี่เรารักใคร่เอาไปเลี้ยงดูแต่น้อยนั้นมีใจสัตย์ซื่อมั่นคงดี ควรที่จะตั้งให้เปนใหญ่ คิดฉนั้นแล้วก็ปรึกษาขุนนางทั้งปวงที่จะตั้งสุมาฮิวเปนเจ้าชีจู้ ขุนนางทั้งปวงจึงว่า ซึ่งท่านจะตั้งสุมาฮิวเปนชีจู้นั้นมิชอบ ด้วยข้าพเจ้าเห็นว่าแผ่นดินแต่ก่อนเกิดจลาจลนั้นก็เพราะกลับเอาผู้ใหญ่เปนผู้น้อยมิได้ทำตามขนบธรรมเนียมบุราณ ครั้งนี้ท่านจะมาตั้งน้องให้เปนใหญ่กว่าพี่นั้นข้าพเจ้าไม่เห็นด้วย")  (ค.ศ. 246 – 27 เมษายน ค.ศ. 283) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า ซือหม่า โยว () ชื่อรอง ต้าโหยว () เป็นที่รู้จักภายหลังในสมัญญานามว่า อ๋องเซี่ยนแห่งเจ๋ (齐献王 ฉีเซี่ยนหวาง) เป็นเจ้าชายของราชวงศ์จิ้นตะวันตกของจีน 

 พระประวัติ 
สุมาฮิวเป็นบุตรชายคนที่ 2 ของสุมาเจียวผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก กับหวาง ยฺเหวียนจี (王元姬) ภรรยาของสุมาเจียว ภรรยาของสุมาฮิวเป็นบุตรสาวของกาอุ้น (賈充 เจี่ย ชง) กับหลี หว่าน (李婉) ภรรยาคนแรกของกาอุ้น ตัวหลี หว่านเป็นบุตรสาวของลิฮอง (李豐 หลี่ เฟิง)

สุมาฮิวกลายมาเป็นทายาทของสุมาสูผู้เป็นลุงซึ่งเสียชีวิตโดยไม่มีบุตรชาย สุมาฮิวเป็นที่รู้จักในฐานะบุคคลที่มีนิสัยอ่อนโยนและได้รับการคาดหวังว่าขึ้นเป็นจีนอ๋อง (晉王 จิ้นหวาง) หรืออ๋องแห่งจิ้น แต่ท้ายที่สุดสุมาฮิวไม่ได้เป็นทายาทเพราะอายุยังน้อย ผู้ที่ได้รับเลือกเป็นทายาทคือบุตรชายคนโตของสุมาเจียวชื่อสุมาเอี๋ยนผู้ที่ภายหลังได้แย่งชิงบัลลังก์ของวุยก๊กและก่อตั้งราชวงศ์จิ้นขึ้นโดยตัวสุมาเอี๋ยนเองขึ้นเป็นจักรพรรดิองค์ใหม่ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 สุมาฮิวได้รับการตั้งให้เป็นเจอ๋อง (齊王 ฉีหวาง) ในวันที่ 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266

เมื่อจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงแต่งตั้งซือหม่า จง (司馬衷) พระโอรสที่มีภาวะบกพร่องทางพัฒนาการให้เป็นรัชทายาท พระองค์ทรงกังวลว่าเหล่าขุนนางจะนิยมชมชอบสุมาฮิวมากเกินไป มีเหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้นระหว่างเดือนสิงหาคม ค.ศ. 272 และ ค.ศ. 274 ระหว่างที่แฮหัวโฮยังดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าเมืองโห้หล้ำ (河南尹 เหอหนานอิ่น) จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนประชวรหนัก ราชสำนักจิ้นพิจารณาจะตั้งให้สุมาฮิวเป็นจักรพรรดิองค์ถัดไป แทนที่จะเป็นซือหม่า จงที่เป็นพระโอรสและรัชทายาทของจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน แฮหัวโฮกล่าวกับกาอุ้นว่า "ความสัมพันธ์ระหว่างท่านกับบุตรเขยทั้งสองนั้นเท่าเทียมกัน การเลือกรัชทายาทควรพิจารณาจากคุณงามความดี" กาอุ้นไม่ได้แสดงความเห็นใด ๆ ต่อคำกล่าวของแฮหัวโฮ หลังจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงทราบเรื่องราวที่เกิดขึ้นนี้ จึงทรงให้ย้ายแฮหัวโฮมาดำรงตำแหน่งเป็นเสนาบดีกรมวัง (光祿勳 กวางลู่ซฺวิ่น) และปลดกาอุ้นจากอำนาจบัญชาการทหาร โดยกาอุ้นยังคงดำรงตำแหน่งและได้รับการปฏิบัติในราชสำนักดังเดิม(初，帝疾笃，朝廷属意於攸。河南尹夏侯和谓充曰：“卿二女婿，亲疏等耳，立人当立德。”充不答。及是，帝闻之，徙和光禄勋，乃夺充兵权，而位遇无替。) จิ้นชู เล่มที่ 40. อย่างไรก็ตาม จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนยังคงพระราชทานตำแหน่งแก่สุมาฮิว รวมถึงตำแหน่งเสนาบดีโยธาธิการ (司空 ซือคง)  ในวันที่ 16 กันยายน ค.ศ. 276 แทนที่กาอุ้นที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นเสนาบดีกลาโหม (太尉 ไท่เว่ย์)([咸宁二年]八月...己亥，...司空贾充为太尉，镇军大将军齐王攸为司空。) จิ้นชู เล่มที่ 3.

จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงต้องการเสริมสร้างฐานะของซือหม่า จงผู้เป็นโอรส จึงมีรับสั่งให้สุมาฮิวเสด็จออกจากลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) ในเดือนมกราคม ค.ศ. 283 ไปยังราชรัฐเจ๋ (齊 ฉี) แม้ว่าเจ้าหญิงจิงเจ้า (京兆公主 จิงเจ้ากงจู่) และเจ้าหญิงฉางชาน (常山公主 ฉางชานกงจู่) พระขนิษฐาของจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนและสุมาฮิวจะทูลคัดค้านการส่งสุมาฮิว กาอุ้นที่เป็นพระสัสสุระ (พ่อตา) ของสุมาฮิวเสียชีวิตไม่กี่เดือนก่อนหน้านี้ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 282 สุมาฮิวจึงขาดผู้มีอำนาจเพียงพอที่จะช่วยขอร้องให้พระองค์ สุมาฮิวประชวรด้วยความเครียดและสิ้นพระชนม์หลังจากนั้นไม่นานในเดือนเมษายน ค.ศ. 283 ขณะมีพระชนมายุ 38 พรรษา (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก)

พระโอรสของสุมาฮิวชื่อซือหมา จฺหย่ง (司馬冏) เป็นหนึ่งในแปดอ๋องที่เข้าร่วมในสงครามแปดอ๋องในรัชสมัยของจักรพรรดิจิ้นฮุ่ยตี้ จักรพรรดิลำดับที่ 2 ของราชวงศ์จิ้น

 ดูเพิ่ม 
พระราชพงศาวลีของพระมหากษัตริย์จีน (ช่วงต้น)
พงศาวลีของสุมาอี้
รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
 ฝาง เสฺวียนหลิง (648). จิ้นชู.
 ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.

หมวดหมู่:ขุนนางของวุยก๊ก
หมวดหมู่:เจ้าชายของราชวงศ์จิ้น
หมวดหมู่:ข้าราชการในยุคราชวงศ์จิ้น