ประโยชน์นิยม

ประโยชน์นิยม () หมายถึง แนวคิดที่เชื่อว่าคุณค่าทางศีลธรรมเป็นการกระทำที่ขึ้นอยู่กับการทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม กล่าวคือ เป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดความสุขหรือความพอใจขึ้นในบุคคลโดยทั่วไป ซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของผลลัพธ์นิยม หรือการยึดถือคุณค่าทางศีลธรรมขึ้นอยู่กับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเป็นหลัก  นักคิดทั้งหลายได้นิยามคำว่า "ประโยชน์" นี้หมายถึงความดีสูงสุด ได้แก่ ความสุขหรือความพอใจ (ตรงกันข้ามกับความทรมานหรือความเจ็บปวด) ทำให้อาจสามารถอธิบายได้ด้วยรูปแบบของชีวิตว่า ความสุขหรือความพอใจถือได้ว่าเป็นสิ่งที่มีความสำคัญสูงสุด

ประโยชน์นิยมถูกอธิบายด้วยถ้อยวลี "เป็นสิ่งดีสูงสุดสำหรับบุคคลจำนวนมากที่สุด" ดังนั้น ประโยชน์นิยมจึงเป็นที่รู้จักกันว่าเป็น "ทฤษฎีความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่สุด" ประโยชน์นิยมยังเป็นการแสดงถึงลักษณะการเชื่อมโยงต่อหลักจริยธรรม ซึ่งมีความผิดแผกไปจากจริยศาสตร์ ซึ่งไม่พิจารณาว่าผลลัพธ์ของการกระทำเป็นตัวกำหนดศีลธรรม เป็นต้น โดยผู้ที่มีมุมมองตรงกันข้ามกับประโยชน์นิยมได้วิพากษ์วิจารณ์มุมมองในแบบประโยชน์นิยมอยู่เรื่อย ๆ แต่ผู้ลัทธิประโยชน์นิยมก็มีวิพากษ์วิจารณ์ต่อแนวคิดอื่น ๆ คล้าย ๆ กัน และเหมือนกับทฤษฎีทางจริยธรรมทั้งหลาย การปฏิบัติตามแนวคิดประโยชน์นิยมเองก็ต้องพึ่งองค์ประกอบภายนอกเช่นกัน ได้แก่ สติปัญญา ประสบการณ์ ทักษะสังคม และทักษะชีวิต

 หนังสืออ่านเพิ่มเติม 
 Cornman, James, et al. Philosophical Problems and Arguments - An Introduction, 4th edition Indianapolis, IN: Hackett Publishing Co., 1992.
 Harwood, Sterling, "Eleven Objections to Utilitarianism," in Louis P. Pojman, ed., Moral Philosophy: A Reader, Indianapolis, IN: Hackett Publishing Co., 2003), and in Sterling Harwood, ed., Business as Ethical and Business as Usual, Wadsworth Publishing Co., 1996, Chapter 7.
 Lyons, David, "Forms and Limits of Utilitarianism". Oxford: Oxford University Press, 1965.
 Martin, Michael, "A Utilitarian Kantian Principle," Philosophical Studies, (with H. Ruf), 21, 1970, pp. 90–91.
 Rosen, Frederick (2003). Classical Utilitarianism from Hume to Mill. Routledge, p. 28. ISBN 0-415-22094-7 
 Silverstein, Harry S. A Defence of Cornman’s Utilitarian Kantian Principle, Philosophical Studies (Dordrecht u.a.) 23, 212–215. 1972
 Singer, Peter. The Expanding Circle: Ethics and Sociobiology, New York: Farrar, Straus & Giroux, 1981. [ISBN 0-374-15112-1]
 Singer, Peter. Practical Ethics, 2nd edition, Cambridge: Cambridge University Press, 1993. [ISBN 0-521-43971-X]
 Stokes, Eric. The English Utilitarians and India, Clarendon Press, 1963. [ASIN B0026QQ5GE]
 Sumner, L. Wayne, Abortion: A Third Way, Princeton, NJ: Princeton University Press.

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 The English Utilitarians, Volume l Sir Leslie Stephen
 The English Utilitarians, Volume ll Sir Leslie Stephen
 Utilitarian Philosophers Large compendium of writings by and about the major utilitarian philosophers, both classic and contemporary.
 Utilitarian Resources Collection of definitions, articles and links.
 Felicifia  Currently the web's only Utilitarianism forum.
 Felicifia  Utilitarianism blogs.
 Charity International
 Primer on the Elements and Forms of Utilitarianism  A convenient summary of the major points of utilitarianism.
 Consequentialism From the Stanford Encyclopedia of Philosophy.
 A Critique of Utilitarianism (PDF)  Bernard Williams' criticism of utilitarianism.
 Utilitarianism as Secondary Ethic   A concise review of Utilitarianism, its proponents and critics.

หมวดหมู่:ปรัชญาสังคม
หมวดหมู่:ปรัชญา
ลัทธิประโยชน์นิยม