คำ ผกา

ลักขณา ปันวิชัย (เกิด 28 มิถุนายน พ.ศ. 2515)  เป็นนักเขียนที่เป็นรู้จักในฐานะนักเขียนคอลัมน์เรื่อง "กระทู้ดอกทอง" และพิธีกรในสถานีวอยซ์ทีวี

ในอดีตได้ทำงานเป็น ครู นักข่าว คอลัมนิสต์ และ ล่าม เคยถ่ายภาพเปลือยให้แก่นิตยสาร GM Plusผู้จัดการ, คุยกับคอลัมนิสต์สาว "คำ ผกา" หลังเปลือยเรื่องเซ็กซ์, 2547. และถ่ายภาพเปลือยตัวเองเพื่อแสดงความเห็นในคดีระหว่างพนักงานอัยการ กับอำพล ตั้งนพกุลประชาไท, คำ ผกา: เปลือยกาย เปิดใจ ไม่เกลียดชัง , Fri, 2011-12-02 18:18.

ในขณะที่เป็นนักเขียนเธอได้มีนามปากกาหลายชื่อ ได้แก่ "คำ ผกา", "ฮิมิโตะ ณ เกียวโต" และ "คำปัน ณ ปันนา"

 ประวัติ 
ลักขณา ปันวิชัย มีชื่อเล่นว่า "แขก" เกิดและโตที่บ้านสันคะยอม อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เข้าศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่โรงเรียนดาราวิทยาลัย ต่อมาได้จบการศึกษาระดับปริญญาตรีทางด้านประวัติศาสตร์จากคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หลังจากจึงได้ทำงานเป็นนักข่าวของอสมทชีวประวัติ คำผกาและครูสอนวิชาสังคมศึกษาที่โรงเรียนดาราวิทยาลัย ก่อนที่จะได้รับทุนมมบูโชไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทและเอก ที่มหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น ในคณะ Graduate School of Asian and African Area Studies (ASAFAS) ภายหลังจบปริญญาโทในด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา (Southeast Asian Studies) เธอได้วางแผนทำดุษฎีนิพนธ์ในระดับปริญญาเอกในหัวข้อสตรีนิยม แต่ได้ยกเลิกการเรียนปริญญาเอก เนื่องจากมีเหตุผลส่วนตัวบางประการChiang Mai City Life, Mightier than the Sword: an interview with post feminist writer and thinker Kham Phaka, 2552

ในช่วง พ.ศ. 2553 เธอได้ออกหนังสือสนับสนุนทางการเมืองกับกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ

ลักขณาเป็นนักเขียนที่มีแนวคิดร่วมสมัย โดยเฉพาะมุมมองที่ถนัดทางด้านสตรีนิยม มีสไตล์การเขียนที่เป็นเอกลักษณ์และก่อให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์เป็นอย่างมากโดยเฉพาะข้อสงสัยต่อองค์ความรู้เกี่ยวกับชนบทของเธอ ผลงานของเธอที่มีชื่อเสียงปรากฏอยู่ในมติชนสุดสัปดาห์ ในคอลัมน์ชื่อ "กระทู้ดอกทอง" โดยใช้นามปากกา "คำ ผกา" และคอลัมน์ "จดหมายจากเกียวโต" โดยใช้นามปากกา "ฮิมิโตะ ณ เกียวโต" ซึ่งได้มีการตีพิมพ์รวมเล่มแล้ว

ลักขณาเขียนบทความประจำให้แก่นิตยสารหลายเล่ม เช่น ดิฉัน ("คลุกข้าว-ซาวเกลือ"), มติชนสุดสัปดาห์, อ่าน ("หล่อนอ่าน"), VOLUME, HUG ("ผู้หญิงขั้วบวก") ฯลฯ และยังมีผลงานพ็อกเก็ตบุครวมบทความต่าง ๆ ทั้งยังเป็นผู้ดำเนินรายการ คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ร่วมกับ อรรถ บุนนาค ซึ่งเป็นรายการที่วิพากษ์วิจารณ์ประเด็นต่าง ๆ ที่เป็นที่สนใจของสังคม (ต่อมาใน พ.ศ. 2558 รายการคิดเล่นเห็นต่างได้กลับมาออกอากาศอีกครั้ง โดยเปลี่ยนผู้ดำเนินรายการร่วม แต่คำผกายังคงเป็นผู้ดำเนินรายการเช่นเดิม)และยังเป็นผู้ดำเนินรายการดีว่าคาเฟ่วอยซ์ทีวี, เตรียมพบกับ 3 สาว Divas Cafe' , 2555. ร่วมกับ วันรัก สุวรรณวัฒนา  มนทกานติ รังสิพราหมณกุล จิตต์สุภา ฉิน อินทิรา เจริญปุระ อรรถ บุนนาค กรกฎ พัลลภรักษา และพรรณิการ์ วานิช  ซึ่งเป็นรายการผู้หญิงที่เป็นการรวบรวมเนื้อหาสาระและบันเทิงในมุมมองของผู้หญิง มีการวิพากษ์วิจารณ์ประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม และบันเทิงทั้งในและต่างประเทศ  โดยรายการดังกล่าวออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์วอยซ์ทีวี ต่อมาเข้าเป็นพิธีกรในรายการ ทูไนท์ไทยแลนด์ 

ในช่วงต้น พ.ศ. 2558 ก่อนที่จะแยกไปตั้งรายการของตัวเองในชื่อ อินเฮอร์วิว ออกอากาศในช่วงค่ำ จนกระทั่งสถานีปรับลดรายการในช่วงปลาย พ.ศ. 2560 (ปัจจุบันออกทางออนไลน์ช่องยูทูบ วอยซ์ทีวี โดยใช้ชื่อว่า "อินเฮอร์อายส์" โดยมีผู้ดำเนินรายการร่วมสลับกัน) ลักขณากลับเข้าร่วมเป็นพิธีกรในทูไนท์ไทยแลนด์อีกครั้ง และใน พ.ศ. 2561 เป็นพิธีกรในคลิปสั้นทางเพจ Voice TV 21 ชื่อ "คำเมือง กับ คำผกา" นำเสนอคำศัพท์ภาษาท้องถิ่นภาคเหนือประกอบกับการนำเสนอบริบทเหตุการณ์ปัจจุบันที่น่าสนใจ, พ.ศ. 2564 ได้จัดรายการ "แซ่มลื้ม" ซึ่งเป็นรายการสดที่เป็นรูปแบบการวิเคราะห์ข่าวโดยนำเสนอโดยใช้ภาษาท้องถิ่นภาคเหนือเป็นหลัก (ซึ่งต่อมา วอยซ์ทีวีได้ต่อยอดชื่อรายการดังกล่าวโดยนำไปใช้เป็นชื่อผลิตภัณฑ์น้ำพริกคางกุ้งที่วอยซ์ทีวีเป็นผู้จัดจำหน่ายผ่านช่องทางตลาดออนไลน์)

ด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่โดดเด่น คือการใช้คำหยาบ คำพูดรุนแรง และวิจารณ์ทั้งรัฐบาล ตลอดจนบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่มีจุดยืนสนับสนุนรัฐบาลแบบตรงไปตรงมา ทำให้เธอได้รับความนิยมมากในหมู่ราษฎรในช่วงการประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2565

พ.ศ. 2564 เป็นพิธีกรในช่องยูทูบ "โค๊ชแขก" (Coach Khaek) และพิธีกรรับเชิญช่องยูทูบ "Daily Topics" ในเครือข่ายทีวีออนไลน์ "สโป๊กดาร์กทีวี" (ปัจจุบัน ได้ยุติการทำงานร่วมกันแล้ว)

 ผลงานที่ตีพิมพ์เป็นเล่ม 
 นามปากกา คำ ผกา
Open House 2 (2545 รวมบทความของนักเขียนหลายคน)
คืนวันพุธ (เรื่องสั้น) ใน  อิสตรีอีโรติก (2545 รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)
กระทู้ดอกทอง (2546 รวมบทความวิจารณ์วรรณกรรมที่เคยตีพิมพ์ในสยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์)
รักเธอ (เรื่องสั้น) ใน ชู้ รักนอกใจ (2546 รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)
เซี่ยงไฮ้เบบี้ (2546 นวนิยายกึ่งอัตชีวประวัติ แปลจากผลงานของเว่ย ฮุ่ย)
ฉัน-บ้า-กาม (2547)
รักไม่เคยชิน (2547)
เรียกฉันว่า...ผู้หญิงพิเศษ (2547 รวมบทความของนักเขียนหลายคน)
เกียวโต คู่มือท่องเที่ยวญี่ปุ่นด้วยตนเอง (2552 เขียนร่วมกับกรกฎ พัลลภรักษา)
ส้นสูง สโนไวท์ ลิปสติก (2552 เขียนร่วมกับกุสุมาลย์ ณ กำพู)
บนเตียงเดี่ยว (เรื่องสั้น) ใน ริมฝีปาก (รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)
ก็ไพร่นิค่ะ (2553)
เปิด เปลื้อง เปลือย คำ ผกา  (2554)
กับข้าวกับแขก สำรับอาหารเหนือ (2567)

  นามปากกา ฮิมิโตะ ณ เกียวโต
จดหมายจากเกียวโต (2545 รวมบทความสัพเพเหระเกี่ยวกับญี่ปุ่นที่เคยตีพิมพ์ในสยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์)
จดหมายจากสันคะยอม (2546)
ยำใหญ่ใส่ความรัก (2546)
ยุให้รำตำให้รั่ว (2548 รวมบทความจากคอลัมน์ชื่อเดียวกันที่เคยตีพิมพ์ในสยามรัฐสัปดาหวิจารณ์)
โสดสนุกสูตรอร่อย (2550)
เกียวโต รักเธอมากขึ้นทุกวัน (2552)
จักรวาลในสวนดอกไม้ (2552) ISBN : 9789744752383
เมนูปรารถนา
คลุกข้าวซาวเกลือ (2554 รวมบทความจากคอลัมน์ชื่อเดียวกันที่เคยตีพิมพ์ในนิตยสารดิฉัน)
ติด (เรื่องสั้น) ใน สามัคคีเพศ (2554)
เกียวโตที่รัก โตเกียวที่คิดถึง (2558) ร่วมกับณัฐพงศ์ ไชยวานิชย์ผล

  นามปากกา คำปัน ณ ปันนาโพสิชันนิง, คำ ผกา นักเขียนหญิงร้อนแรงแห่งยุคสมัย , 2548.
คืนนี้ฉันไม่อยากนอนกับใคร (เรื่องสั้น) ใน ทำไมเธอร้องไห้ (2549 รวมเรื่องสั้นของนักเขียนหลายคน)

 ผลงานสื่อ 
 รายการ Diva Cafe ทางช่อง Voice TV (2556)
 รายการ คิดเล่นเห็นต่างกับคำผกา ทางช่อง Voice TV (2558)
 รายการ Talking Thailand (เดิมชื่อ Tonight Thailand) ทางช่อง Voice TV (2558–ปัจจุบัน)
 รายการ In Her Eyes ทางช่อง Voice TV (2563–ปัจจุบัน)
รายการ แซ่มลื้ม ทางช่อง Voice TV 
รายการ Daily Topics (เป็นพิธีกรรับเชิญร่วมกับจอห์น วิญญู วงศ์สุรวัฒน์) ทางช่องเครือข่าย SpokeDark TV
 รายการ โค้ชแขก ทางช่องเครือข่าย SpokeDark TV (2564–2565)
 รายการ ข่าวจบคนไม่จบ ทางช่องยูทูบ : ข่าวสด
 รายการคุยคลายข่าว และคุยคลายข่าวนอกจอ ทางเอ็นบีที 2 เอชดี และช่องยูทูบ : Sit beautiful with KamPhaka

 ข้อวิจารณ์ 
ลักขณาเป็นนักคิด นักเขียนที่มีแนวคิดท้าทายบรรทัดฐานทางสังคม การเมือง วัฒนธรรมมาอย่างต่อเนื่อง แม้แต่นามปากการที่ถูกรู้จักกันอย่างแพร่หลายอย่าง "คำผกา" ก็สะท้อนให้เห็นถึงความขบถของเธอต่อกรอบความคิด และค่านิยมกระแสหลัก ความคิดเห็นและจุดยืนของเธอทำให้เธอเป็นบุคคลที่ได้รับความสนใจ และถูกวิพากย์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในสังคมไทย ตั้งแต่ตอนที่เธอเขียนวิจารณ์นิยาย "ความสุขของกะทิ" ลงนิตยสาร "อ่าน" การแสดงความเห็นต่อวัฒนธรรมการรับน้อง ไปจนถึงการมีส่วนร่วมทางการเมืองในฐานะคนเสื้อแดง ฯลฯ ทำให้เธอถูกต่อต้านในหลายช่วงเวลา ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

ในวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2568 ลักขณาในฐานะพิธีกรรายการคุยคลายข่าวช่วงโหวตนายกรัฐมนตรี ได้มีอยู่ช่วงหนึ่งที่ถึงคิวของ สิริลภัส กองตระการ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร พรรคประชาชน ลักขณาได้พูดล้อเลียนสิริลภัสว่า "อีหมิว อีหมิว อีหมิวซึมเศร้า กูขอให้มึงซึมเศร้าร้องไห้ในสภานะอีหมิว" หลังจากนั้นทำให้เกิดข้อวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักถึงความเหมาะสมในหน้าที่พิธีกร ต่อมาทาง เอ็นบีที 2 เอชดี ก็ได้ออกแถลงการขอโทษและให้ลักขณายุติการปฏิบัติหน้าที่พิธีกรชั่วคราว

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
  (เพจโค้ชแขก)
  (เพจวอยซ์ทีวีอินเฮอร์อาย)


 Coach Khaek TV บน ยูทูบ
 Kam Phaka TV บน ยูทูบ
 สัมภาษณ์ คำ ผกา: ว่าด้วยเรื่องวัฒนธรรมมั่ว ๆ หมีแพนด้า-ไข้หวัด2009 และการเมืองที่ซับซ้อนกว่าเรื่อง 2 สี

หมวดหมู่:พิธีกรชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ประกาศข่าววอยซ์ทีวี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอสันทราย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนดาราวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยเกียวโต
หมวดหมู่:นักเขียนจากจังหวัดเชียงใหม่
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทยที่มีความหลากหลายทางเพศ
หมวดหมู่:แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ