สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือ สพฐ. ( : OBEC) เป็นสำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นหัวหน้าส่วนราชการและขึ้นตรงต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ โดยมีหน้าที่รับผิดชอบการจัดการศึกษาในระดับพื้นฐานตั้งแต่ระดับปฐมวัย จนถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยแบ่งออกเป็น 3 ระดับ กฎกระทรวงว่าด้วยการแบ่งระดับและประเภทของการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๔๖ [ออกตามความในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒]

 ประวัติ 
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มาตรา 43 ได้บัญญัติสิทธิและเสรีภาพด้านการศึกษาของปวงชนชาวไทยไว้ว่า "บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่าสิบสองปีที่รัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย" และในบทเฉพาะกาลมาตรา 335 (3) ได้กำหนดให้รัฐธรรมนูญประกาศใช้ ดังนั้น รัฐจะต้องดำเนินการตามที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว้และต้องเตรียมการให้พร้อมที่จะจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน 12 ปี อย่างทั่วถึง มีคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งถือเป็นกฎหมายการศึกษาฉบับแรกของไทยที่กำหนดแนวทางการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานให้แก่ประชาชนชาวไทยให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญกล่าวคือ มาตรา 10 ระบุว่า " การจัดการศึกษาต้องจัดให้บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอกันในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่า 12 ปี ต้องจัดให้ทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย"

เพื่อเป็นการตอบสนองตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ กรมสามัญศึกษา และกรมวิชาการ จึงเป็นหน่วยงานที่จะต้องมารวมกันเป็นสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีหน้าที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน 12 ปี

 หน่วยงานในสังกัด 

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีหน่วยงานส่วนกลางประจำภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ ได้แก่ เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กำหนดแก้ไขเปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่การศึกษาเป็นเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา จำนวน 183 เขตพื้นที่การศึกษา เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การกำหนดและแก้ไขเปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา จำนวน 62 เขตพื้นที่การศึกษา และหน่วยงานส่วนกลาง จำนวน 20 หน่วยงาน
 สำนักอำนวยการ
 สำนักการคลังและสินทรัพย์
 สำนักติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน
 สำนักทดสอบทางการศึกษา
 สำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน
 สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน
 สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ
 สำนักบริหารงานบุคคลและนิติการ
 สำนักพัฒนาครูและบุคลากรการศึกษาขั้นพื้นฐาน
 สถาบันภาษาอังกฤษ
 สำนักบริหารงานการมัธยมศึกษา
 กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร
 หน่วยตรวจสอบภายใน
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา
สำนักบริหารงานความเป็นเลิศด้านวิทยาศาสตร์ศึกษา
หน่วยศึกษานิเทศก์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

 รายนามเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) 

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน รายนามเลขาธิการ วาระการดำรงตำแหน่ง 1. นายไพฑูรย์ จัยสิน 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2546 - 30 กันยายน พ.ศ. 2546 (มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์) 2. คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา (ครั้งที่ 1) 1 ตุลาคม พ.ศ. 2546 - 1 มิถุนายน พ.ศ. 2547นางพรนิภา ลิมปพยอม พ้นจากตำแหน่ง ปลัดกระทรวง (นักบริหาร ๑๑) สำนักงานปลัดกระทรวง และให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (นักบริหาร ๑๑) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๒ มิถุนายน ๒๕๔๗ เป็นต้นไป  (ให้ดำรงตำแหน่ง ปลัดกระทรวง สป. ศธ.) 3. นางพรนิภา ลิมปพยอม 2 มิถุนายน พ.ศ. 2547 - 30 กันยายน พ.ศ. 2549นางพรนิภา ลิมปพยอม พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (นักบริหาร ๑๑) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๔๙ เป็นต้นไป (มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์)2. คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา (ครั้งที่ 2)17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา พ้นจากตำแหน่ง ปลัดกระทรวง (นักบริหาร ๑๑) สำนักงานปลัดกระทรวง และให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการ (นักบริหาร ๑๑) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๔๙ เป็นต้นไป - 25 ตุลาคม พ.ศ. 2552คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งแต่วันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๕๒ (ลาออกจากราชการ) 4. นายชินภัทร ภูมิรัตน 3 ธันวาคม พ.ศ. 2552นายชินภัทร ภูมิรัตน พ้นจากตำแหน่ง ปลัดกระทรวง สำนักงานปลัดกระทรวง และแต่งตั้งให้ ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๕๒ เป็นต้นไป - 30 ตุลาคม พ.ศ. 2556นายชินภัทร ภูมิรัตน พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เป็นต้นไป  (มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์) 5. นายอภิชาติ จีระวุฒิ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2556นายอภิชาติ จีระวุฒิ พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เป็นต้นไป  - 26 มิถุนายน พ.ศ. 2557นายกมล รอดคล้าย พ้นจากตำแหน่ง รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๗ เป็นต้นไป (ให้ดำรงตำแหน่ง ที่ปรึกษาประจำสำนักนายกรัฐมนตรี สลน. นร.) 6. นายกมล รอดคล้าย 27 มิถุนายน พ.ศ. 2557 - 30 กันยายน พ.ศ. 2558นายการุณ สกุลประดิษฐ์ พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย สำนักงานปลัดกระทรวง และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ เป็นต้นไป (ให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการสภาการศึกษา สกศ. ศธ.) 7. นายการุณ สกุลประดิษฐ์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558  - 21 กันยายน พ.ศ. 2560นายบุญรักษ์ ยอดเพชร พ้นจากตำแหน่ง รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการ การศึกษาขั้พื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๒๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นต้นไป (ให้ดำรงตำแหน่ง ปลัดกระทรวง สป. ศธ.)8. นายบุญรักษ์ ยอดเพชร22 กันยายน พ.ศ. 2560 - 8 มิถุนายน พ.ศ. 2562นายสุเทพ ชิตยวงษ์ พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๒ เป็นต้นไป  (ให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา สอศ. ศธ.)9. นายสุเทพ ชิตยวงษ์9 มิถุนายน พ.ศ. 2562 - 30 กันยายน พ.ศ. 2562 (มีอายุครบหกสิบปีบริบูรณ์) 10. นายอำนาจ วิชยานุวัติ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562นายอำนาจ วิชยานุวัติ พ้นจากตำแหน่ง รองปลัดกระทรวง สำนักงานปลัดกระทรวง และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่วันที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๒ เป็นต้นไป - 30 กันยายน พ.ศ. 2563นายอัมพร พินะสา พ้นจากตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สำนักงานปลัดกระทรวง และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการสภาการศึกษา สกศ. ศธ.) 11. นายอัมพร พินะสา 1 ตุลาคม พ.ศ. 2563 - 30 กันยายน พ.ศ. 2566 (มีอายุครบหกสิบปีบริบูรณ์)12. ว่าที่ร้อยตรี ธนุ วงษ์จินดา3 ตุลาคม พ.ศ. 2566ว่าที่ร้อยตรี ธนุ วงษ์จินดา พ้นจากตําแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา สํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา และแต่งตั้งให้ดํารงตําแหน่ง เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน - 30 กันยายน พ.ศ.2568  (มีอายุครบหกสิบปีบริบูรณ์)13. นายพิเชฐ โพธิ์ภักดี1 ตุลาคม พ.ศ. 2568 - ปัจจุบัน

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:กระทรวงศึกษาธิการ (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:การศึกษาในประเทศไทย
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2546
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตดุสิต
คณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน