ทางรถไฟสายสงขลา

ทางรถไฟสายหาดใหญ่–สงขลา หรือ ทางรถไฟสายสงขลา–สุไหงโก-ลก เป็นทางแยกสายหนึ่งของทางรถไฟสายใต้ ที่ชุมทางหาดใหญ่ สุดปลายทางที่สถานีรถไฟสงขลา มีความยาว 29 กิโลเมตร

 ประวัติ 
ทางรถไฟสายสงขลาเป็นส่วนหนึ่งของทางรถไฟสายใต้ซึ่งในขณะนั้นมีการก่อสร้างเป็นช่วง ๆ เบื้องต้นมีการก่อสร้างเส้นทางสงขลา–พัทลุง ระยะทาง 107 กิโลเมตร กระทรวงคมนาคมจึงนำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานให้เปิดการเดินรถรับส่งผู้โดยสารและสินค้าตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2456 เป็นต้นมา กรมรถไฟหลวงก่อสร้างทางรถไฟสายใต้เสร็จสิ้นใน พ.ศ. 2459 เชื่อมการเดินทางไปถึงสถานีรถไฟบางกอกน้อยได้

กรมรถไฟหลวงได้ย้ายทางแยกสายสงขลา จากเดิมแยกที่สถานีรถไฟชุมทางอู่ตะเภาไปยังสถานีรถไฟชุมทางหาดใหญ่ เพื่อให้ชุมทางสายสุไหงโก-ลก และสายปาดังเบซาร์รวมอยู่ที่หาดใหญ่ที่เดียว พร้อมกับยุบเลิกสถานีรถไฟชุมทางอู่ตะเภาใน พ.ศ. 2465 ทำให้การเดินทางระหว่างสงขลากับหาดใหญ่เป็นไปอย่างสะดวก และมีการเพิ่มขบวนรถเพื่อรองรับผู้โดยสารที่มีมากขึ้นตามลำดับ

ในเวลาที่ผู้คนนิยมใช้รถไฟในการโดยสาร ใน พ.ศ. 2509 รัฐบาลได้ก่อสร้างทางหลวงเพิ่มขึ้น มีการปรับปรุงผิวทางจราจรให้แข็งแรง การเดินทางด้วยรถยนต์จึงได้รับความนิยมแทนที่รถไฟ ที่สุดคณะรัฐมนตรีมีมติให้การรถไฟแห่งประเทศไทยยกเลิกการเดินรถไฟสายสงขลา ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2521 แต่ให้รักษาเขตทางไว้ก่อน โดยมิได้รื้อทางรถไฟออก ปัจจุบันเส้นทางอยู่ในสภาพชำรุดทรุดโทรม และมีผู้บุกรุกปลูกสร้างอาคารบ้านเรือนทับบริเวณเขตทางรถไฟเป็นจำนวนมากประชาไท (20 มกราคม 2554). รายงานพิเศษ: 50 ชุมชนบนแนวรางคู่สายใต้ กับพัฒนาการต่อสู้บนที่ดินรถไฟ. เรียกดูเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2556 โดยเฉพาะในเขตเทศบาลนครสงขลา

กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนสถานีรถไฟสงขลา พื้นที่ 3 ไร่ 1 งาน 51 ตารางวา เป็นโบราณสถาน เมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2547 

 สถานี 
ทางรถไฟสายสงขลาประกอบด้วยสถานี ที่หยุดรถและป้ายหยุดรถดังต่อไปนี้http://portal.rotfaithai.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=524
ชื่อสถานี / ที่หยุดรถ / ป้ายหยุดรถรหัสสถานีระยะทางจาก ธบ.ชั้นสถานี
 สืบค้นวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567ที่ตั้งหมายเหตุเลขตัวย่อตำบลอำเภอจังหวัดชุมทางหาดใหญ่ - สงขลาชุมทางหาดใหญ่4347หใ.928.58 กม.1หาดใหญ่หาดใหญ่สงขลาตลาดหาดใหญ่4348-4362 (สำรองทางแยกชท.หาดใหญ่ - สงขลา) -929.13 น.ป้ายหยุดรถคลองแห -932.05 น.ป้ายหยุดรถคลองแหคลองเปล -934.61 กม.ป้ายหยุดรถคอหงส์บ้านเกาะหมี -936.15 กม.ป้ายหยุดรถคลองแหเขาบรรไดนางขไ.936.92 กม.ที่หยุดรถตลาดน้ำน้อย -939.20 กม.ป้ายหยุดรถน้ำน้อยน้ำน้อยนำ.939.83 กม.ที่หยุดรถบ้านกลางนา -942.23 กม.ป้ายหยุดรถควนหินคห.944.45 กม.ที่หยุดรถพะวงเมืองสงขลาตลาดพะวง -945.19 กม.ป้ายหยุดรถน้ำกระจายจา.948.53 กม.ที่หยุดรถบ้านบางดาน -950.81 กม.ป้ายหยุดรถวัดอุทัย -956.68 กม.ป้ายหยุดรถบ่อยางสงขลาสข.958.04 กม. -
 การฟื้นฟู 
เมื่อเมืองหาดใหญ่และเมืองสงขลามีการพัฒนาเติบโตขึ้นเป็นอย่างมาก จึงมีแนวคิดที่จะฟื้นฟูเส้นทางรถไฟสายนี้ขึ้นมาใหม่ตามโครงการศึกษาจัดทำระบบขนส่งมวลชนเมืองหาดใหญ่และเชื่อมโยงเมืองสงขลา มี สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร เป็นผู้ให้ทุนและมอบหมายให้ศูนย์วิจัยและพัฒนาจราจรและขนส่ง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เป็นผู้ศึกษาในปี พ.ศ. 2552 ผลการศึกษาเห็นว่าระบบขนส่งมวลชนที่เหมาะสมควรเป็นทางรถไฟรางเดี่ยว ใช้ขบวนรถดีเซลราง โดยมีประมาณการค่าใช้จ่ายทั้งโครงการ 5,000 ล้านบาท http://www.songkhlaline.com

 กิโลเมตรที่  ผลการสำรวจ   กม.928 จุดเริ่มต้นทางรถไฟสายสงขลา,ลอดใต้สะพานลอยถนนเพชรเกษม,ประแจมือ หมายเลข 96  กม.929 หลักกิโลเมตรที่ 929,ประแจมือหมายเลข 97,ป้ายหยุดรถตลาดหาดใหญ่ กม.930 ลอดใต้สะพานสัจจกุล,มีบ้านบุกรุกคันทาง กม.931 สะพานไม้ข้ามถนนดำ ความยาว 60 เมตร,จุดตัดถนนลพบุรีราเมศวร์   กม.932 ป้ายหยุดรถคลองแห,สะพานข้ามคลองเตย ความยาว 40 เมตร กม.933  เลียบคลองชลประทาน,สะพานข้ามถนนคลองเตย-คลองเปล ความยาว 20 เมตร  กม.934  ป้ายหยุดรถคลองเปล,มีการปลูกสับปะรดบนคันทาง  กม.935  จุดตัดซอยกาญจนวนิช 1  กม.936  มีถนนดินเลียบคันทาง,ป้ายหยุดรถบ้านเกาะหมี,จุดตัดทางหลวงชนบท สข.3041,จุดตัดทางหลวงหมายเลข 407 แห่งที่ 1,อดีตสถานีเขาบันไดนาง  กม.937  เลียบทางหลวงหมายเลข 407  กม.938  สะพานความยาว 20 เมตร,จุดตัดทางหลวงชนบท สข.3005,สะพานข้ามคลองน้ำน้อย ความยาว 60 เมตร  กม.939  ป้ายหยุดรถตลาดน้ำน้อย,อดีตสถานีน้ำน้อย  กม.940  จุดตัดทางหลวงหมายเลข 407 แห่งที่ 2  กม.941  จุดตัดถนนลาดยาง แยกมาจากทางหลวงหมายเลข 407 กม.942  ป้ายหยุดรถบ้านกลางนา,จุดตัดถนนลาดยาง แยกมาจากทางหลวงหมายเลข 407 กม.943  จุดตัดทางหลวงหมายเลข 407 แห่งที่ 3 กม.944  อดีตสถานีควนหิน,สะพานข้ามคลองพะวง ความยาว 20 เมตร ปัจจุบันเหลือเพียงซากท้องช้าง กม.945  ป้ายหยุดรถตลาดพะวง,จุดตัดทางหลวงชนบท สข.3015 กม.946  ไม่ทราบ กม.947  ไม่ทราบ กม.948 ที่หยุดรถน้ำกระจาย,จุดตัดทางหลวงหมายเลข 408 กม.949  ไม่ทราบ กม.950 ป้ายหยุดรถบ้านบางดาน,จุดตัดทางหลวงหมายเลข 407 แห่งที่ 4 กม.951 ไม่ทราบ กม.952  สะพานความยาว 20 เมตร กม.953  ไม่ทราบ กม.954  สะพานข้ามคลองสำโรง ความยาว 20 เมตร กม.955  ไม่ทราบ กม.956  จุดตัดถนนเข้าลานจอดรถ ที่โรงแรม Greenworld Palace,จุดตัดถนนเตาหลวง,จุดตัดทางหลวงหมายเลข 407 แห่งที่ 5,ป้ายหยุดรถวัดอุทัย กม.957  จุดตัดถนนทะเลหลวง,จุดตัดถนนรามวิถีซอย 6,แยกกับทางรถไฟไปยังท่าเรือสงขลา กม.958  ย่านสถานีสงขลา,อดีตสถานีสงขลา,ป้ายสถานีด้านทิศเหนือ
ต่อมา เส้นทางนี้ได้ถูกนำมาศึกษาเพื่อฟื้นฟู โดยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรถไฟทางคู่ สายสุราษฎร์ธานี-ชุมทางหาดใหญ่-สงขลา โดยมีระยะทางรวม 29 กิโลเมตร ครอบคลุม 2 อำเภอ 9 ตำบล สถานีในแนวเส้นทาง 7 สถานี (ไม่รวมสถานีชุมทางหาดใหญ่)

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ทางรถไฟในจังหวัดสงขลา
หมวดหมู่:ก่อตั้งในสยามในปี พ.ศ. 2456
หมวดหมู่:สิ้นสุดในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2521