หมูย่าง

หมูย่าง เป็นอาหารที่ใช้เนื้อหมูหมักด้วยเครื่องปรุง แล้วนำไปย่างด้วยความร้อนจนเนื้อสุก วิธีย่างแบบดั้งเดิมใช้ความร้อนจากเตาถ่าน ปัจจุบันมีเตาย่างนานาชนิด เช่น เตาย่างเท็ปปัง เตาย่างไฟฟ้า เตาย่างแก๊สอินฟราเรด และเตาอบ ขึ้นอยู่กับความสะดวกของผู้บริโภค

หมูย่างนิยมเสิร์ฟคู่กับน้ำจิ้มเช่น แจ่ว เพื่อให้รสชาติมีความเผ็ดเปรี้ยวกลมกล่อม ช่วยชูรสเนื้อหมูให้เด่นขึ้น มักทานคู่กับผักสดหรือข้าวเหนียวเป็นเครื่องเคียง เพื่อให้มื้ออาหารสมบูรณ์ยิ่งขึ้น

ปัจจุบันมีลักษณะการย่างหมูที่หลากหลาย ทั้งหมูย่างเสียบไม้ หมูย่างสไตล์เกาหลี หมูย่างหมักซอส ไปจนถึงเมนูฟิวชั่นที่ประยุกต์กับเครื่องเทศตะวันตก แต่ไม่ว่าจะดัดแปลงไปอย่างไร จุดเด่นของหมูย่างก็ยังอยู่ที่ความหอม รสสัมผัสที่นุ่มฉ่ำ ทำให้เป็นอาหารที่ได้รับความนิยมอย่างยาวนาน

 ประวัติความเป็นมา 
การย่างเป็นหนึ่งในวิธีการปรุงอาหารที่เก่าแก่ที่สุด ส่วนใหญ่พบได้หลายวัฒนธรรมในประเทศต่าง ๆ เช่น ประเทศจีน ประเทศอินเดีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่ใช้วิธีย่างด้วยถ่าน ไม้ หรือหินร้อน เนื้อหมูเป็นวัตถุดิบที่พบได้บ่อยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีการย่างเนื้อแบบไม้เสียบ โดยเฉพาะในไทย มาเลเซีย และอินโดนีเซียที่มีเมนูอย่าง สะเต๊ะ () ซึ่งใช้หมูหรือเนื้อสัตว์อื่น ๆ ย่างแท่งไม้คู่กับซอสถั่ว หรือ หมูแดง (; ) แปลว่า "ย่างบนส้อม" วิธีดั้งเดิมคือการนำหมูหมักด้วยซอสรสชาติหวานเค็มและเครื่องเทศหลากหลายชนิด ก่อนนำไปเสียบไม้แล้วย่างจนมีสีแดงสวย

ตามตำนานพื้นบ้านของจีน มีการกล่าวถึง “ต้นกำเนิดหมูย่าง” ว่าเกิดขึ้นในสมัยราชวงศ์ถัง เมื่อพ่อครัวในวังได้ทำหมูชิ้นหนึ่งตกลงไปในเตาถ่านโดยบังเอิญ หลังจากหยิบขึ้นมาชิมก็พบว่าเนื้อมีรสชาติดีขึ้น หนังกรอบและมีกลิ่นหอม พ่อครัวจึงนำวิธีการนี้ไปประกอบอาหารถวายฮ่องเต้ เมื่อฮ่องเต้ทรงโปรดรสชาติของหมูย่างที่มีลักษณะหนังเหลืองทอง จึงตั้งชื่อว่า “หมูทอง” ซึ่งกลายเป็นชื่อที่ชาวจีนใช้เรียกกันต่อมาในเวลาต่อมา แม้จะเป็นเรื่องเล่าตำนาน แต่ก็สะท้อนว่าหมูย่างมีความสำคัญในวัฒนธรรมจีนมาอย่างยาวนาน

ในช่วงประมาณ 100 ปีก่อน ชาวจีนโพ้นทะเลจากมณฑลกวางตุ้งได้อพยพลงเรือมายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีบางส่วนขึ้นฝั่งที่อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง ประเทศไทย และตั้งรกรากอยู่ในพื้นที่ดังกล่าว ผู้อพยพเหล่านี้ได้นำวิธีการย่างหมูแบบกวางตุ้ง รวมถึงการเลี้ยงหมูพันธุ์เล็กที่นำติดเรือมาด้วย เข้ามาผสมผสานกับวัตถุดิบท้องถิ่นในตำบลทับเที่ยง (ปัจจุบันคืออำเภอเมืองตรัง) และต่อมามีผู้ประกอบการเริ่มชำแหละและจำหน่ายหมูย่างจนกลายเป็นสินค้าเด่นของเมืองตรัง กระทั่งพัฒนามาเป็น “หมูย่างเมืองตรัง” ที่เป็นเอกลักษณ์ในปัจจุบันง หมูย่างกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอาหารไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคใต้ เช่น ในเทศกาล “เทศกาลหมูย่างเมืองตรัง” ที่เฉลิมฉลองมากว่า 10 ปี เพื่อส่งเสริมวิถีท้องถิ่นและส่งเสริมการท่องเที่ยว

 ความแตกต่างของหมูย่างในแต่ละประเทศ 
หมูย่าง เป็นอาหารที่พบได้ในหลายภูมิภาคทั่วโลก โดยแต่ละประเทศมีวิธีการหมัก การปรุง และการย่างแตกต่างกันไปตามวัฒนธรรมและวัตถุดิบท้องถิ่น

 ประเทศจีน 
หมูแดง หมูย่างที่มีสีแดงสดจากซอสหมักซึ่งประกอบด้วยซอสถั่วหมัก ซีอิ๊วหวาน น้ำผึ้ง น้ำตาลทรายแดง และเครื่องเทศ พื้นผิวมีความเงา หวานนำ หอมกลิ่นเตาถ่าน นิยมใช้ส่วนสันคอหรือหมูติดมันเล็กน้อยเพื่อให้เนื้อนุ่ม

 ประเทศไทย 
หมูปิ้ง ใช้การหมักด้วยซอสหวาน เค็ม อาจมีส่วนผสมของกะทิและนมสด นิยมเสียบไม้ย่างบนเตาถ่าน

หมูกระทะ ลักษณะเด่นคือย่างบนเตาที่มีลักษณะเป็นโดม มีร่องน้ำซุปล้อมรอบสำหรับต้มผัก เส้น และลูกชิ้น

หมูย่างเมืองตรัง ได้อิทธิพลจากจีนกวางตุ้ง ใช้วิธีการอบ-ย่างทั้งตัวด้วยไฟอ่อน ทำให้หนังกรอบ เนื้อชุ่มฉ่ำ มักรับประทานเป็นอาหารเช้า

 มาเลเซียและอินโดนีเซีย 
สะเต๊ะ (Satay) หมักด้วยขมิ้น น้ำตาล และสมุนไพร ก่อนนำไปย่างไม้เสียบ เสิร์ฟคู่ซอสถั่วเข้มข้น มีกลิ่นสมุนไพรเฉพาะตัว

 สิงคโปร์และมาเลเซีย 
หมูกรอบ หรือหมูสามชั้นหมักเกลือ เครื่องเทศ แล้วนำไปอบจนหนังพองกรอบแบบพิเศษ

 ประเทศฟิลิปปินส์ 
เลชอน (Lechon) หมูย่างทั้งตัวแบบดั้งเดิม ใช้การย่างหลายชั่วโมงจนหนังกรอบมาก รสชาติเค็มหอมสมุนไพร ตะไคร้ กระเทียม ใบกระวาน นิยมเสิร์ฟในงานเทศกาลหรือพิธีใหญ่

 ประเทศเวียดนาม 
หมูย่างเวียดนาม (Thịt nướng) นิยมหมักด้วยตะไคร้ ซีอิ๊ว น้ำปลา น้ำตาล ปรุงรสหวาน เค็ม หอมกลิ่นสมุนไพร ย่างบนไฟถ่าน เสิร์ฟพร้อมข้าวก๋วนหรือเส้นหมี่ พร้อมผักสด

 ประเทศเกาหลีใต้ 
ซัมกยอบซัล (Samgyeopsal) แบ่งเป็น Samgyeopsal หมูสามชั้นย่างบนเตาโลหะโดยไม่หมัก และ Dwaeji-galbi หมูหมักซอสโคชูจัง ซีอิ๊วเกาหลี รสหวานเผ็ด หอมจากย่างบนเตาถ่าน นิยมกินกับผักและเครื่องเคียงนานาชนิด

 ประเทศญี่ปุ่น 
ยากิบูตะ (Yaki-buta) หมูย่างสไตล์ญี่ปุ่นมักหมักด้วยโชยุ มิริน สาเก น้ำตาล ให้รสหวานเค็มอ่อน ๆ กลิ่นหอมละมุน นิยมเสิร์ฟในราเม็งหรือกินเป็นกับแกล้ม

 ดูเพิ่ม 
 หมูหัน

หมวดหมู่:อาหารจากเนื้อหมู

 อ้างอิง