ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5

ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 เป็นโครงการทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองในประเทศไทยที่เชื่อมต่อระหว่างกรุงเทพมหานครขึ้นสู่ภาคเหนือและไปสิ้นสุดที่จังหวัดเชียงราย เป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายเส้นทางในแผนแม่บทระบบทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 52 เมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2540 ปัจจุบันมีแนวเส้นทางอยู่บนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 38 เดิม เริ่มต้นจากทางยกระดับอุตราภิมุขบริเวณทางแยกต่างระดับอนุสรณ์สถาน ในอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี และสิ้นสุดบนถนนพหลโยธินในอำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี ระยะทาง 7.327 กิโลเมตร

 รายละเอียดของเส้นทาง 
ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 ประกอบด้วยโครงการก่อสร้างเส้นทาง 6 สายต่อเนื่องกัน (ระยะทางตามมติคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2540) ได้แก่

 สายบางปะอิน–นครสวรรค์ ระยะทาง 175 กิโลเมตร (ปัจจุบันเริ่มดำเนินการเป็นเส้นทางที่ 2)
 สายนครสวรรค์–พิษณุโลก ระยะทาง 142 กิโลเมตร
 สายพิษณุโลก–ลำปาง ระยะทาง 182 กิโลเมตร
 สายลำปาง–ลำพูน ระยะทาง 60 กิโลเมตร
 สายลำพูน–เชียงใหม่ ระยะทาง 39 กิโลเมตร
 สายเชียงใหม่–เชียงของ ระยะทาง 292 กิโลเมตร

รวมระยะทางตามแผนแม่บท พ.ศ. 2540 ทั้งหมด 890 กิโลเมตร

ต่อมาได้มีการรวมส่วนของทางยกระดับอุตราภิมุข เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 ด้วยอีก 3 สาย รวมเป็น 9 สาย ดังนี้

 สายรังสิต−บางปะอิน ระยะทาง 22 กิโลเมตร ทำให้มีระยะทางเพิ่มขึ้นเป็น 912 กิโลเมตร
 สายอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต ระยะทาง 8 กิโลเมตร โดยกระทรวงคมนาคมได้เปลี่ยนประเภททางหลวงส่วนนี้จากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 38 เดิม มีผลเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ทำให้มีระยะทางเพิ่มขึ้นเป็น 921 กิโลเมตร
 สายดินแดง−อนุสรณ์สถานแห่งชาติ ระยะทาง 20 กิโลเมตร โดยกรมทางหลวงจะผนวกเข้าเมื่อสัมปทานโทลล์เวย์หมดลงในปี พ.ศ. 2577ส่วนต่อขยาย M5 รังสิต-บางปะอิน เริ่มสร้างปี 65 เชื่อมต่อ มอเตอร์เวย์ M6 บางปะอิน-โคราช จากเฟซบุ๊กเพจ โครงสร้างพื้นฐาน ประเทศไทย Thailand Infrastructure สืบค้นเมื่อ 27-04-2021 ทำให้มีระยะทางเพิ่มขึ้นเป็น 941 กิโลเมตร

 สายอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต 

 สายรังสิต−บางปะอิน 
ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 สายรังสิต−บางปะอิน เป็นโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 ที่เริ่มดำเนินการเป็นโครงการแรก และเป็นส่วนต่อขยายส่วนสุดท้ายของทางยกระดับอุตราภิมุข โดยแนวเส้นทางเริ่มต้นที่จุดสิ้นสุดของทางยกระดับอุตราภิมุขในปัจจุบันบนถนนพหลโยธิน กิโลเมตรที่ 33+924 บริเวณหน้าสำนักกษาปณ์ อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือเป็นทางยกระดับซ้อนทับบนถนนพหลโยธินตลอดเส้นทาง ไปสิ้นสุดโครงการที่จุดบรรจบทางแยกต่างระดับบางปะอิน 1 ที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นทางหลวงพิเศษขนาด 6 ช่องจราจร ระยะทาง 22 กิโลเมตร ดำเนินโครงการโดยการลงทุนร่วมกันระหว่างรัฐและเอกชนในรูปแบบ PPP Gross Cost มีมูลค่าการก่อสร้างทั้งหมด 79,916.78 ล้านบาท โดยคณะรัฐมนตรีสมัยรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร อนุมัติให้ก่อสร้างโครงการนี้เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2567

 สายบางปะอิน−นครสวรรค์ 
ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 สายบางปะอิน−นครสวรรค์ เป็นโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 ที่เริ่มดำเนินการเป็นโครงการที่ 2 ต่อจากสายรังสิต−บางปะอิน แนวเส้นทางส่วนใหญ่อยู่ในเขตทางของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 โดยมีแนวเส้นทางตัดใหม่ช่วงต้นและช่วงปลายของเส้นทาง รวมระยะทางประมาณ 180 กิโลเมตร

เส้นทางในช่วงต้นจะไปเริ่มต้นที่บริเวณทางแยกต่างระดับบางปะอิน 1 อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เบี่ยงออกจากทางยกระดับอุตราภิมุขไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือตามแนวทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 (สายบางปะอิน-นครราชสีมา) ไปจนถึงทางแยกต่างระดับบางปะอิน 2 บริเวณบ้านคลองสอง อำเภอวังน้อย จากนั้นจะเป็นแนวเส้นทางตัดใหม่ โดยเบี่ยงกลับไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และไปบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ที่อำเภอบางปะอิน เป็นทางหลวงพิเศษขนาด 8 ช่องจราจร ระยะทาง 10.1 กิโลเมตร

จากนั้นเส้นทางจะอยู่ในเขตทางของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ผ่านจังหวัดอ่างทอง จังหวัดสิงห์บุรี ไปจนถึงบ้านดอนเดื่อ ตำบลศิลาดาน อำเภอมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท ระยะทาง 135.5 กิโลเมตร โดยเส้นทางช่วงนี้ออกแบบเป็นทางหลวงพิเศษขนาด 6 และ 8 ช่องจราจร โดยมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ทดแทนขนานและจัดการจราจรทิศเดียวกันกับทางหลวงพิเศษทั้ง 2 ฝั่ง พร้อมจุดกลับรถ สำหรับการจราจรท้องถิ่นและผู้ที่ไม่ต้องการใช้ทางหลวงพิเศษ

เส้นทางในช่วงปลายซึ่งเป็นแนวตัดใหม่เหมือนกับช่วงต้น โดยเริ่มจากแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 เบี่ยงออกไปทางด้านทิศตะวันตก ตัดกับถนนพหลโยธิน ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาเข้าสู่จังหวัดนครสวรรค์ อ้อมผ่านอำเภอพยุหะคีรีด้านทิศตะวันตก อำเภอโกรกพระ และตัวเมืองนครสวรรค์ด้านทิศตะวันตก ตัดถนนพหลโยธินอีกครั้ง ข้ามแม่น้ำปิง ไปสิ้นสุดโครงการที่จุดบรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 117 บริเวณบ้านบึงน้ำใส อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ เป็นทางหลวงพิเศษขนาด 4 ช่องจราจร ระยะทาง 60.5 กิโลเมตร

 ศูนย์บริการทางหลวงและสถานีบริการทางหลวง 
มีศูนย์บริการทางหลวง 2 แห่ง คือบริเวณทางแยกต่างระดับสิงห์บุรี-1 แยกเข้าจังหวัดลพบุรี (กม.68 ขาล่องเข้ากรุงเทพฯ และ กม.72 ขาขึ้นไปนครสวรรค์) และบริเวณถัดจากทางแยกต่างระดับอุทัยธานี (กม. 169) นอกจากนี้ยังมีสถานีบริการทางหลวง ที่มีขนาดเล็กกว่าศูนย์บริการทางหลวง โดยใช้พื้นที่สถานีบริการทางหลวงเดิมในปัจจุบันที่อำเภอมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท

 รายชื่อทางแยก 

 จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 ทางแยกต่างระดับบางปะอิน: ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 สายบางปะอิน-นครราชสีมา และถนนวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานครด้านตะวันออก
 ทางแยกต่างระดับอยุธยา (ปรับปรุง) : ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 309 (ถนนโรจนะ อยุธยา-วังน้อย)
 ทางแยกต่างระดับบางปะหัน: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 347
 จังหวัดอ่างทอง
 ทางแยกต่างระดับอ่างทอง (ปรับปรุง) : ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3267
 จังหวัดสิงห์บุรี
 ทางแยกต่างระดับสิงห์บุรี-1: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 311 (ถนนสิงห์บุรี-ลพบุรี)
 ทางแยกต่างระดับสิงห์บุรี-2: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 335 (ถนนเข้าเมืองสิงห์บุรี)
 ทางแยกต่างระดับอินทร์บุรี: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (ถนนอินทร์บุรี-วังทอง)
 จังหวัดชัยนาท
 ทางแยกต่างระดับชัยนาท (ปรับปรุง) : ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน ช่วงตาคลี-ชัยนาท)
 จังหวัดนครสวรรค์
 ทางแยกต่างระดับอุทัยธานี: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 333 (ถนนเข้าเมืองอุทัยธานี)
 ทางแยกต่างระดับนครสวรรค์-1: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน ช่วงนครสวรรค์-กำแพงเพชร)
 ทางแยกต่างระดับนครสวรรค์-2: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 117 (ถนนนครสวรรค์-พิษณุโลก)

 ดูเพิ่ม 
 ทางยกระดับอุตราภิมุข

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง 

5
พ
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดอ่างทอง
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดสิงห์บุรี
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดชัยนาท
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดนครสวรรค์
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดพิจิตร
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดพิษณุโลก
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดสุโขทัย
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดลำปาง
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดลำพูน
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดเชียงใหม่
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดเชียงราย
หมวดหมู่:ทางพิเศษในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:ทางพิเศษในจังหวัดปทุมธานี
หมวดหมู่:ทางพิเศษในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:ถนนในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:ถนนในเขตดินแดง
หมวดหมู่:ถนนในเขตหลักสี่
หมวดหมู่:ถนนในเขตดอนเมือง
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดปทุมธานี
หมวดหมู่:ถนนในจังหวัดอุทัยธานี