ยอห์นผู้ให้บัพติศมา

ยอห์นผู้ให้บัพติศมา (โปรเตสแตนต์เดิมเรียกว่ายอห์นผู้ให้รับบัพติศมา) ยอห์นผู้ทำพิธีล้าง(คาทอลิก) หรือนักบุญยอห์น บัปติสต์(คาทอลิก) () เป็นนักเทศน์ชาวยิวในคริสศตวรรษที่ 1 ถือว่าเป็นผู้เผยพระวจนะในสี่ศาสนาคือ ศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม ศาสนาบาไฮ และศาสนามันดาอี ท่านถูกกล่าวถึงในพระวรสาร คัมภีร์อัลกุรอาน และคัมภีร์ของศาสนาบาไฮ นักบุญยอห์นบัปติสต์บางทีก็รู้จักกันในชื่อ “ยอห์นผู้มาก่อน” (John the Forerunner) เพราะถือกันว่านักบุญยอห์นเป็นผู้มาล่วงหน้าก่อนพระเยซู

 ประวัติ 

พระวรสารนักบุญลูกากล่าวว่ายอห์นเป็นบุตรของนักบุญเศคาริยาห์ปุโรหิตและนักบุญเอลีซาเบธจากตระกูลปุโรหิตอาโรน ฉะนั้นยอห์นจึงมีตำแหน่งเป็นปุโรหิตโดยปริยาย ก่อนการกำเนิดของยอห์นผู้ให้บัพติศมา ขณะที่เศคาริยาห์กำลังทำพิธีอยู่ในพระวิหารในกรุงเยรูซาเลม ทูตสวรรค์กาเบรียลได้มาบอกเขาถึงการกำเนิด ชื่อ และงานของยอห์น  ทูตสวรรค์องค์นั้นยังไปบอกมารีย์ว่า “ดูซิ ถึงนางเอลีซาเบธญาติของเธอชราแล้ว ก็ยังตั้งครรภ์มีบุตรเป็นชายด้วย บัดนี้ นางนั้นที่คนเขาถือว่าเป็นหญิงหมัน ก็มีครรภ์ได้หกเดือนแล้ว” (ลก 1:7)  ลูกาผู้นิพนธ์พระวรสารกล่าวว่ายอห์นเกิดก่อนพระเยซูราว 6 เดือนและความตื่นเต้นที่เศคาริยาห์ได้มีลูกจีงทำให้พูดไม่ออกไปจนยอห์นได้ทำพิธีสุหนัต (ลก 1:64) 

เมื่อโตขึ้นยอห์นกลายเป็นผู้เผยพระวจนะ และได้วิพากษ์วิจารณ์กษัตริย์เฮโรด อันทีพาส จากการที่ทรงรับนางเฮโรเดียส พระชายาของเจ้าชายฟิลิป พระอนุชา มาเป็นมเหสี นางเฮโรเดียสพยาบาทยอห์นมาก จึงขอให้กษัตริย์เฮโรดมาประหาร พระองค์ก็จับยอห์นมาขังไว้แต่ยังไม่กล้าประหาร เพราะทรงทราบว่ายอห์นเป็นผู้ศักดิ์สิทธิ์และชอบธรรม และทรงโปรดฟังคำสอนของยอห์นด้วย 

ในงานฉลองวันคล้ายวันประสูติของกษัตริย์เฮโรด ธิดาของนางเฮโรเดียส (เชื่อกันว่าคือนางสะโลเม) ได้เต้นรำถวายในงานจนเป็นที่พอพระทัย จนตรัสว่าจะให้ทุกสิ่งที่นางปรารถนาเป็นรางวัล นางไปปรึกษามารดาและได้รับคำแนะนำให้ทูลขอศีรษะของยอห์นใส่ถาดมาถวาย เมื่อพระเจ้าเฮโรดทราบก็เสียพระทัยมาก แต่ออกพระโอษฐ์ไปแล้วและไม่อยากเสียหน้ากับแขกที่มาในงาน จึงรับสั่งให้เพชฌฆาตไปตัดศีรษะยอห์นในคุกแล้วใส่ถาดส่งไปให้ตามที่นางขอ นางก็นำไปให้นางเฮโรเดียสต่อ ศิษย์ของยอห์นทราบว่าท่านถูกประหารแล้วก็มารับศพไปฝังไว้ในอุโมงค์

 วันฉลอง 
ปฏิทินโรมันคาทอลิกกำหนด "วันสมโภชนักบุญยอห์นแบปติสต์บังเกิด" ตรงกับวันที่ 24 มิถุนายนซึ่งเป็นเวลา 6 เดือนก่อนวันคริสต์มาสซึ่งสมมติกันว่าเป็นการประสูติของพระเยซู และกำหนดให้วันที่ 29 สิงหาคม เป็น "วันระลึกถึงนักบุญยอห์นแบปติสต์ถูกตัดศีรษะ"

 ข้อวิจารณ์ 
พระวรสารนักบุญลูการะบุว่าพระเยซูกับยอห์นเป็นญาติกัน โดยกล่าวว่ามารีย์กับเอลีซาเบธเป็นลูกพี่ลูกน้องกัน (ลก 1:36) แต่ข้อความนี้ไม่มีกล่าวในพระวรสารฉบับอื่น เรมอนด์ อี บราวน์ ผู้เป็นนักวิชาการคัมภีร์ไบเบิลกล่าวว่าความเกี่ยวข้องกันนี้ออกจะเป็นที่น่าสงสัย เกซา เวิรมเมส (Geza Vermes) นักวิชาการทางคริสต์ศาสนากล่าวว่า “ไม่เป็นความจริง, และไม่เป็นที่น่าสงสัยเลยว่าเป็นสิ่งที่ลูกาสร้างขึ้น”

 ในศิลปะ 
ในประเทศไทยมีการสร้างรูปประติมากรรมของยอห์นโคลงภาพฤๅษีดัดตนในเขามอ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร สร้างในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เรียกว่า "โยฮันปริพาชก" อยู่ในส่วน แก้ขัดแข้ง ขัดขา ดังปรากฏความตอนหนึ่งว่า

มีความหมายว่า ปริพาชกโยฮัน ผู้รับประทานน้ำผึ้งตั๊กแตนแทนข้าว จาริกอยู่ ณ ดินแดนแถบแม่น้ำจอร์แดน ดินแดนแห่งอูฐ นั่งถ่างเท้า ถ่างมือ และดีดนิ้วด้วยท่าวิตรรกมุทรา ดัดตนแก้ลมขัดแย้ง ลมขัดขา โดยคำว่าปริพาชกแปลว่า ผู้จาริกไป ผู้ท่องเที่ยวไป แต่คนไทยใช้เรียกนักบวชนอกศาสนาพุทธแทน ส่วนที่นำยอห์นมาแสดงท่าทางดัดตนนี้ เพราะคนไทยในสมัยนั้นถือว่าเป็นการนำบุคคลพิเศษเท่าที่รู้จักมาเรียบเรียงไว้ในจักรวาลวิทยาของไทย

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 


หมวดหมู่:นักบุญในคริสต์ศตวรรษที่ 1
*
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในทศวรรษ 0 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในคริสต์ทศวรรษ 30
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตโดยการตัดศีรษะ
หมวดหมู่:บุคคลในพระวรสารในสารบบ
หมวดหมู่:นักบุญจากพันธสัญญาใหม่
หมวดหมู่:ผู้เผยพระวจนะในพันธสัญญาใหม่
หมวดหมู่:เหยื่อฆาตกรรมในคัมภีร์ไบเบิล
หมวดหมู่:ครอบครัวของพระเยซู