แบบจำลองแลมบ์ดา-ซีดีเอ็ม

แลมบ์ดา-ซีดีเอ็ม () ย่อมาจาก Lambda-Cold Dark Matter หรือ แลมบ์ดา-สสารมืดเย็น มักถูกอ้างถึงในฐานะเป็น แบบจำลองมาตรฐาน ของการศึกษาจักรวาลวิทยาตามทฤษฎีบิกแบง เป็นความพยายามอธิบายถึงการมีอยู่และโครงสร้างของรังสีไมโครเวฟพื้นหลังของจักรวาล โครงสร้างขนาดใหญ่ของเอกภพ การกระจายตัวขององค์ประกอบแสง และการที่เอกภพขยายตัวออกด้วยอัตราเร่ง ซึ่งสังเกตได้จากแสงจากดาราจักรที่อยู่ห่างไกลหรือซูเปอร์โนวา เป็นแบบจำลองที่เรียบง่ายที่สุดที่เห็นพ้องกันว่าสอดคล้องกับปรากฏการณ์ที่สังเกตได้

 พารามิเตอร์ 
แบบจำลองแลมบ์ดา-ซีดีเอ็ม อ้างอิงจากพารามิเตอร์ 6 ตัว ได้แก่ ความหนาแน่นทางกายภาพของแบริออน ความหนาแน่นทางกายภาพของสสารมืด ความหนาแน่นของพลังงานมืด ดัชนีสเปกตรัมเชิงสเกลาร์ ค่าแอมพลิจูดความผันแปรของความโค้ง และ reionization optical depth จากข้อมูลเหล่านี้ จะสามารถคำนวณหาค่าอื่นๆ ในแบบจำลอง (รวมถึงค่าคงที่ฮับเบิลและอายุของเอกภพ) ได้

พารามิเตอร์ที่แสดงอยู่ในตารางข้างล่างนี้ นำมาจากข้อมูลสังเกตการณ์ของดาวเทียม WMAPTable 7 of  ซึ่งรวมถึงการประมาณค่าที่อ้างอิงจากการแกว่งตัวของแบริออน (Baryon Acoustic Oscillations) ในดาราจักร และจากความส่องสว่าง/เวลาขยายตัว ของซูเปอร์โนวาประเภท IaM. Kowalski et al. 2008 (Supernova Cosmology Project Collaboration). Improved Cosmological Constraints From New, Old and Combined Supernova Datasets. การตีความข้อมูลเหล่านี้ในแบบจำลองจักรวาลวิทยา มีแสดงอยู่ในเอกสารวิชาการของ Komatsu et al.E. Komatsu et al. 2009 (WMAP Collaboration). Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) Observations: Cosmological Interpretation. และ สเพอร์เจล et al.D. N. Spergel et al. 2003 (WMAP collaboration). First year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) observations: determination of cosmological parameters, Astrophys. J. Suppl. 148 175 (2003).

 พารามิเตอร์ ค่า คำอธิบาย t0  ปี อายุของเอกภพ H0 km s-1 Mpc-1 ค่าคงที่ฮับเบิล Ωb  ความหนาแน่นแบริออน Ωc  ความหนาแน่นสสารมืด ΩΛ  ความหนาแน่นพลังงานมืด Ωtot  kg/m3 ความหนาแน่นรวม ΔR2 , k0 = 0.002Mpc-1 แอมพลิจูดความผันแปรของความโค้ง  σ8  แอมพลิจูดความผันแปร ที่ 8h-1Mpc ns  ดัชนีสเปกตรัมเชิงสเกลาร์ z*  Redshift at decoupling t*  ปี Age at decoupling τ  Reionization optical depth zreion  Redshift of reionization treion  ปี Age at reionization

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 http://lambda.gsfc.nasa.gov/product/map/dr3/parameters_summary.cfm ข้อมูลประมาณการพารามิเตอร์ของจักรวาลวิทยาล่าสุด จาก WMAP
 http://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmolog.htm Ned Wright's Cosmology tutorial.

หมวดหมู่:จักรวาลวิทยาเชิงกายภาพ
หมวดหมู่:แบบจำลอง
หมวดหมู่:เอกภพเชิงกายภาพ