ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ () เป็นทะเลสาบที่เกิดขึ้นภายในปล่องภูเขาไฟ อย่างเช่น Maar หรือแคลดีรา บางครั้งอาจเรียกว่า ทะเลสาบแคลดีรา แต่โดยทั่วไปแล้วมักจะไม่เรียกเช่นนั้น ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่อยู่ในปล่องของภูเขาไฟมีพลังอาจเรียกในอีกชื่อหนึ่งว่า Volcanic lakes และน้ำในทะเลสาบลักษณะนี้มักจะมีสภาพเป็นกรด เต็มไปด้วยแก๊สภูเขาไฟ และมีสีเขียวเข้ม ขณะที่ทะเลสาบที่ตั้งอยู่ในปล่องภูเขาไฟสงบหรือภูเขาไฟดับสนิทมักจะมีน้ำที่ใส และจะยิ่งใสมากเป็นพิเศษถ้าไม่มีธารน้ำและตะกอนไหลเข้ามา

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟเกิดขึ้นเมื่อหยาดน้ำฟ้าตกลงมาในแอ่ง ความลึกจะเพิ่มมากขึ้นจนกระทั่งเกิดสมดุลระหว่างอัตราของน้ำที่เข้ามาและอัตราของน้ำที่เสียไปซึ่งอาจเกิดจากการระเหย การซึมลงใต้ดิน และอาจรวมถึงการไหลออกบนผิวดินหากระดับน้ำในทะเลสาบสูงถึงจุดที่ต่ำที่สุดของขอบแอ่ง ซึ่งการไหลออกบนผิวดินนี้อาจกัดเซาะสิ่งทับถมที่กั้นทะเลสาบไว้ และถ้าสิ่งทับถมนี้ถูกกัดเซาะอย่างรวดเร็ว ก็จะทำให้เกิด Lake breakout ขึ้นได้

ตัวอย่างของทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่มีชื่อเสียงคือ Crater Lake ซึ่งมีชื่อเดียวกับศัพท์ทางธรณีวิทยา ตั้งอยู่ในแคลดีราของ Mount Mazama (ดังนั้นชื่อ "Crater Lake" จึงเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นอย่างไม่ถูกต้อง) ในรัฐออริกอน สหรัฐอเมริกา จัดเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุดในสหรัฐอเมริกา โดยมีความลึก 594 เมตร น้ำใน Crater Lake มาจากฝนและหิมะเท่านั้น โดยไม่มีการไหลเข้าและออกที่ระดับผิวดิน ดังนั้นจึงเป็นทะเลสาบที่มีความใสมากที่สุดแห่งหนึ่งในโลก

ภูเขาไฟที่สูงที่สุดในโลกคือ Ojos del Salado ซึ่งมีความสูง 6,893 เมตร มีทะเลสาบปล่องภูเขาไฟขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 100 เมตร อยู่ที่ระดับความสูง 6,390 เมตรทางด้านตะวันออกของภูเขาไฟ  อาจถือได้ว่าเป็นทะเลสาบที่อยู่ที่ระดับความสูงมากที่สุดในโลก

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟบางแห่งจะคงตัวอยู่เป็นพัก ๆ เท่านั้นเนื่องจากสภาพแวดล้อมที่ผันแปร ขณะที่ทะเลสาบแคลดีราสามารถคงตัวอยู่ได้นานมาก ตัวอย่างเช่น ทะเลสาบโทบาที่เกิดขึ้นเมื่อหลังจากภูเขาไฟระเบิดเมื่อประมาณ 70,000 ปีก่อน และมีพื้นที่มากกว่า 1,000 ตารางกิโลเมตร

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟหลายแห่งอาจมีความงดงามดั่งวาด แต่ก็มีอันตรายถึงแก่ชีวิตได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่นแก๊สที่ปล่อยออกจาก Lake Nyos ทำให้มีผู้เสียชีวิตจากการขาดอากาศหายใจราว 800 คนเมื่อ พ.ศ. 2520

ทะเลสาบอาจเกิดขึ้นจากหลุมตกกระทบได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น Manicouagan ใน Quebec, Lake Bosumtwi ในกานา และ Siljan ในสวีเดน

 ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่มีชื่อเสียง 
ชื่อต่าง ๆ ทับศัพท์ตามภาษาทางการของประเทศหรือภูมิภาคนั้น เช่นกัวเตมาลาใช้ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการ จึงทับศัพท์ด้วยภาษาสเปน

 ชื่อหรือแหล่งที่พบ  สถานที่ทะเลสาบบลู  , รัฐเซาท์ออสเตรเลียทะเลสาบอัลบาโน  ทะเลสาบเนมี  ทะเลสาบอาแวร์นุส  ทะเลสาบบอลเซนา  ทะเลสาบวีโก  ทะเลสาบบรัชชาโน  ทะเลสาบอามาติตลัง   ทะเลสาบอีปาลา   ทะเลสาบอาติตลัง   ทะเลสาบไอยาร์ซา   ทะเลสาบกัลเดรัส (ปากายา)   ทะเลสาบชีกาบัล  ทะเลสาบโกอาเตเปเก  ทะเลสาบเบร์เด  ทะเลสาบกวีคา   / ทะเลสาบอีโลปังโก  ทะเลสาบกุยโกชา  ทะเลสาบชอนจี / ทะเลสาบเทียนฉือ   / ภูเขาไฟอิเจน  ทะเลสาบโตบา  ภูเขาไฟเกลุต  ทะเลสาบลูนาร  ทะเลสาบเอสปีโนส  ภูเขาไฟอีราซู  ยอดเขาแคตไม  , รัฐอะแลสกาทะเลสาบกรีน,Kahumana Sanctuary - Geology Kapoho Crater, Kīlauea  , รัฐฮาวายทะเลสาบเครเตอร์  , รัฐออริกอนMedicine Lake Volcano  , รัฐแคลิฟอร์เนียภูเขาไฟนิวเบอร์รี  , รัฐออริกอนภูเขาไฟราโนเกา  , เกาะราปานุย (เกาะอีสเตอร์)ภูเขาไฟราโนรารากู  , เกาะราปานุย (เกาะอีสเตอร์)ทะเลสาบเคริธ  ทะเลสาบคูริล   (คัมชัตคา)ทะเลสาบมานีกวากอง  ป่าสนแนซโก  ภูเขาไฟเนมรุต  ทะเลสาบซานตาอานา / ทะเลสาบเซนต์แอนน์  Lake Nyos  ทะเลสาบปีนาตูโบ  ทะเลสาบตาอัล  Mount Ruapehu  Lake Taupo  ทะเลสาบชิคทสึ  ทะเลสาบโทะวะดะ  ทะเลสาบมะชู  ทะเลสาบทะซะวะ  ภูเขาไฟซูฟรีแยร์  , เกาะเซนต์วินเซนต์Lake Wenchi http://www.gtz.de/de/praxis/11695.htm Description of Mount Wenchi crater lake on the website of GTZ White Deer Lake (Baengnokdam) 

 อ้างอิง 


   (entire volume about crater lakes)

   (entire issue about chemistry of crater lakes)

 IAVCEI Commission of Volcanic Lakes
 IAVCEI Commission of Volcanic Lakes: Some fundamentals about Crater Lakes
 The Science of Volcanic Lakes 
 Volcanic Lakes of the World 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 USGS Hawaiian Volcano Observatory: Water on volcanoes: heavy rain and crater lakes
 USGS Cascades Volcano Observatory: Volcanic Lakes 
 The Science of Volcanic Lakes , Greg Pasternack, U. California Davis

หมวดหมู่:ทะเลสาบ
หมวดหมู่:ภูเขาไฟ