เจ้าพระยาโกษาธิบดี (เหล็ก)

เจ้าพระยาโกษาธิบดี นามเดิม เหล็ก เป็นบุตรคนโตของเจ้าแม่วัดดุสิต พระนมชั้นเอกในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

 ประวัติ 
เจ้าพระยาโกษาธิบดี มีนามเดิมว่า เหล็ก เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2175 ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง มีน้องชาย 1 คน คือ เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) และน้องสาว 1 คน ชื่อ แจ่ม แช่ม หรือ ฉ่ำ

เจ้าพระยาโกษาธิบดีและน้องชายต่างเป็นข้าหลวงคนสำคัญของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช กล่าวคือ เมื่อกลุ่มขุนนางอาวุโสซึ่งเป็นกลุ่มที่ให้การช่วยเหลือให้สมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้ขึ้นครองราชย์หมดอำนาจลง กลุ่มขุนนางหนุ่มซึ่งนำโดยท่านและน้องชายจึงขึ้นมามีอำนาจแทน ท่านได้เป็นแม่ทัพในการสงครามหลายครั้งในต้นแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

เจ้าพระยาโกษาธิบดีถึงแก่อสัญกรรมในปี พ.ศ. 2226 โดยถูกเฆี่ยนด้วยไม้หวายจนเสียใจและตรอมใจจนสิ้นชีวิต สาเหตุเพราะไม่เห็นด้วยกับการสร้างป้อมปราการ และมีบันทึกจากชาวฝรั่งเศสร่วมสมัยว่า เจ้าพระยาโกษาธิบดีรับสินบนเป็นเงิน 50 ชั่ง (ประมาณ 4,000 บาทเมื่อเทียบกับสมัยปัจจุบัน)เปิดประวัติวีรบุรุษคนสำคัญ! 'โกษาเหล็ก' แม่ทัพผู้ช่ำชองด้านการศึกษา ใช้จิตวิทยารบชนะพม่า ข่าวสดออนไลน์ สืบค้นเมื่อ 22 มีนาคม 2561

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
ละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์เรื่อง บุพเพสันนิวาส ออกฉายครั้งแรกทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 มีตัวละครหนึ่งชื่อ "โกษาเหล็ก" หรือ "เจ้าพระยาโกษาธิบดี" รับบทโดยสุรศักดิ์ ชัยอรรถ

 อ้างอิง 

หล็ก
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายมอญ
หมวดหมู่:ขุนนางในสมัยราชวงศ์ปราสาททอง