มะม่วงกวน

มะม่วงกวน, ส้มแผ่น หรือ ส้มลิ้ม เป็นขนมทานเล่นอีกชนิดหนึ่งประเภทที่ได้รับความนิยมมาก มีลักษณะเป็นแผ่นบาง ๆ ค่อนข้างใส สีออกเหลืองหรือน้ำตาลอมเหลือง มีความเหนียวพอสมควร ทำเป็นรูปวงกลม ดอกไม้ หรือ ม้วนเป็นเกลียว เป็นต้น การทำมะม่วงกวนถือเป็นหนึ่งในวิธีการถนอมอาหารที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ

หลักการถนอมอาหารโดยการกวนนั้นมีหลักดังนี้คือ นำเอาผลไม้ที่สุกแล้วมาฝานเอาแต่เนื้อ เคี่ยวผสมรวมกับน้ำตาล จากนั้นกวนไปเรื่อยๆจนเนื้อข้นและเหนียวดี แล้วเทใส่กล่องแช่ใว้ 1 คืน เตรียมถาดรองด้วยแผ่นพลาสติก ตักเนื้อมะม่วงหยอดลงไปประมาณ 1 ช้อน ใช้หลังช้อนเกลี่ยเป็นแผ่นกลมบางๆ นำไปตากแดดจัดๆประมาณ 3-4 ชั่วโมง หรือดูให้แห้งดี

ซึ่งในการทำมะม่วงกวนนั้น ถือเป็นการกวนแบบแห้งที่ต้องใช้น้ำตาลในอัตราส่วนมาก ๆ นั่นเอง รสชาติของมะม่วงกวน โดยส่วนใหญ่มักมีรสหวาน หวานอมเปรี้ยว หรือเปรี้ยวจัด โดยเคล็ดลับในการทำมะม่วงกวนให้น่ากิน คือการเลือกมะม่วงที่ไม่สุกจนเกินไป และแนะนำให้ใช้มะม่วงแก้วซึ่งเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายมากที่สุดในท้องตลาด หรือสามารถนำเอามะม่วงหลาย ๆ ชนิดมาผสมรวมกันก็ได้ ในความเป็นจริง วิธีการทำมะม่วงกวนนั้นถือว่าไม่มีหลักเกณฑ์หรืออัตราส่วนของส่วนผสมที่แน่นอนตายตัว ขึ้นอยู่กับการประยุกต์ดัดแปลงของแต่ละคนเพื่อให้ได้มะม่วงกวนในรสชาติตามที่ต้องการ

 ประโยชน์ 
 เป็นการถนอมอาหาร ทำให้สามารถเก็บเนื้อมะม่วงไว้กินได้นานขึ้น
 ได้กินมะม่วงในรูปแบบ สี กลิ่น รสชาติที่ต่างไปจากการกินมะม่วงทั่วไป
 เป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์และสร้างรายได้เสริมให้กับผู้ผลิต
 กินแล้วอิ่ม
 กินแล้วชุ่มคอ

 ข้อควรระวัง 
แม้ว่ามะม่วงกวนจะเป็นขนมที่อร่อยและมีประโยชน์มากมาย แต่หากทานมากเกินไปก็อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้ โดยเฉพาะในเรื่องของน้ำตาลที่ใส่ในมะม่วงกวน หากบริโภคมากเกินไปอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น ซึ่งไม่ดีต่อสุขภาพในระยะยาว

 การเก็บรักษา 
 เก็บในกาชนะทึบแสงปิดสนิท
 ป้องกันไม่ให้อาหารสัมผัสกับโลหะทองแดง เหล็ก
 เก็บในอุณหภูมิต่ำ

 แหล่งผลิตชื่อดัง 
ตัวอย่างเช่น มะม่วงกวนสูตรแปดริ้วของจังหวัดฉะเชิงเทรา หรือมะม่วงกวนหนึ่งผลิตภัณฑ์หนึ่งตำบลของอำเภอหัวหิน และ ย่านตลาดเก่า ตำบลวังทอง อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก เป็นแหล่งผลิตมะม่วงกวน ส้มแผ่น ส้มลิ้ม ที่ใหญ่แหล่งหนึ่งของประเทศ เพราะมะม่วงปัจจัยในการผลิตหลักมีปลูกมากในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก

 อ้างอิง 

หนังสือวิธีการถนอมอาหาร โดย ยุวดี ชื่นจิตร, หน้า 45, สำนักพิมพ์ลายน้ำ

หมวดหมู่:ขนมไทย