ปลูตาร์โคส

ปลูตาร์โคส (, ; ราว ค.ศ. 46 – ราว ค.ศ. 120) หรือรู้จักในชื่อภาษาอังกฤษว่า พลูทาร์ก () และในชื่อภาษาโรมันซึ่งเขาได้ใช้เมื่อกลายมาเป็นพลเมืองโรมันคือ ลูกิอุส เม็สตริอุส ปลูตาร์คุส (;The name Mestrius or Lucius Mestrius was taken by Plutarch, as was common Roman practice, from his patron for Roman citizenship in the empire; in this case Lucius Mestrius Florus, a Roman consul.) เป็นนักประวัติศาสตร์ นักเขียนชีวประวัติ นักเขียนบทความ และนักปรัชญาเพลโตชาวชาวโรมันเชื้อสายกรีกผู้เป็นผู้เชี่ยวชาญในการเขียนชีวประวัติและสาขาวิชาต่าง ๆ

งานเขียนที่สำคัญของปลูตาร์โคสก็คือ ชีวิตของชาวกรีกและโรมันชนชั้นขุนนาง (Parallel Lives) และ โมราเลีย (Moralia) ปลูตาร์โคสเกิดในครอบครัวจากตระกูลสูงในเคโรเนียที่อยู่ทางตะวันออกของเดลฟีราว 20 ไมล์

 ชีวิตเบื้องต้น 
ปลูตาร์โคสเกิดราวปี ค.ศ. 46 ในเมืองเล็ก ๆ ชื่อไครอเนอา () ในบริเวณที่เรียกว่าโบยอตีอา () ในกรีซ ชื่อของพ่ออาจจะเป็นนีการ์คุสที่สันนิษฐานจากการตั้งชื่อตามธรรมเนียมกรีกที่ตั้งชื่อข้ามชั่วคน ครอบครัวมีฐานะดี ปู่ของปลูตาร์โคสชื่อลัมปรีอัสตามที่บันทึกใน โมราเลียSymposiacs, Book IX, questions II & III ปลูตาร์โคสกล่าวถึงพี่น้องชายตีมอนและลัมปรีอัสหลายครั้งในบทความที่เขียน และเมื่อกล่าวถึงตีมอนก็เป็นกล่าวถึงด้วยความรัก ในปี ค.ศ. 1624 รุอาลดุส (Rualdus) กล่าวในงานเขียน ชีวิตของปลูตาร์โคส ว่ามีภรรยาชื่อตีมอกเซนาจากหลักฐานงานเขียนของปลูตาร์โคสเอง ที่เป็นจดหมายที่เขียนถึงภรรยาขอร้องไม่ให้เศร้าโศกจนเกินควรจากการสูญเสียลูกสาวคนโตสองคนที่คนหนึ่งชื่อตีมอกเซนาเช่นเดียวกับแม่ สิ่งที่น่าสนใจในจดหมายฉบับนี้คือนัยยะที่ปลูตาร์โคสกล่าวถึงความเชื่อในเรื่องการกลับชาติมาเกิด (reincarnation)

จำนวนลูกชายของปลูตาร์โคสไม่เป็นที่ทราบ แต่ลูกชายสองคนในจำนวนนั้น คือ เอาโตบูลุสและปลูตาร์โคส (ชื่อเดียวกับพ่อ) ได้รับการกล่าวถึงบ่อยครั้ง ปลูตาร์โคสเขียนอุทิศให้ลูกสองคนนี้ในศาสตรนิพนธ์เกี่ยวกับบทสนทนาไทมีอัสของเพลโต เมื่อเอาโตบูลุสแต่งงาน ปลูตาร์โคสก็กล่าวถึงในบทเขียน เทเบิลทอล์ก อีกบุคคลหนึ่งที่ได้รับการกล่าวถึงคือโซกลารุสซึ่งกล่าวถึงที่เป็นนัยยะว่าเป็นลูก แต่ก็ระบุเป็นที่แน่นอนไม่ได้ ศาสตรนิพนธ์ที่เกี่ยวกับปัญหาเกี่ยวกับการแต่งงานซึ่งกล่าวถึงยูริดิซี (Eurydice) และป็อลลิอานุส (Pollianus) ก็ดูเหมือนจะพูดว่าเป็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับครอบครัว แต่ก็สรุปไม่ได้ว่าเป็นลูกสาวหรือไม่

ปลูตาร์โคสศึกษาคณิตศาสตร์และปรัชญาที่สถาบันเพลโต (Platonic Academy) แห่งเอเธนส์ภายใต้การดูแลของแอมโมเนียสแห่งเอเธนส์ (Ammonius of Athens) ระหว่างปี ค.ศ. 66 ถึงปี ค.ศ. 67 เขามีเพื่อนผู้มีอิทธิพลหลายคนที่รวมทั้งกวินตุส ซอซิอุส แซแนกิโอ () และกาอิอุส มินิกิอุส ฟุนดานุส () ทั้งสองเป็นสมาชิกวุฒิสภาคนสำคัญที่ปลูตาร์โคสอุทิศงานบางชิ้นให้ต่อมา ปลูตาร์โคสเดินทางอย่างกว้างไกลในบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนที่รวมทั้งกรีซตอนกลาง, สปาร์ตา, คอรินท์, เปตรา, ซาร์ดีส, อะเล็กซานเดรีย และไปยังโรมสองครั้ง

เมื่อได้เป็นพลเมืองโรมันปลูตาร์โคสก็เปลี่ยนชื่อเป็น "ลูกิอุส แม็สตริอุส ปลูตาร์คุส" โดยมีกงสุลลูกิอุส แม็สตริอุส โฟลรุส () เป็นผู้รับรองที่ปลูตาร์โคสใช้เป็นแหล่งข้อมูลในหนังสือ ชีวิตของออโทPlutarch, Otho 14.1

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:นักประวัติศาสตร์ชาวโรมัน
หมวดหมู่:นักปรัชญา