โลกและอวกาศโอลิมปิกระหว่างประเทศ

การแข่งขันโลกและอวกาศโอลิมปิก (; ตัวย่อ: IESO) เป็นสาขาหนึ่งในสิบสองสาขาของโอลิมปิกวิชาการ เป็นการแข่งขันประจำปีของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา เพื่อทดสอบความสามารถในสาขาวิชาธรณีวิทยา อุตุนิยมวิทยา วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม และดาราศาสตร์ เริ่มมีการจัดการแข่งขันครั้งแรกในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2550 ณ เมืองแดกู ประเทศเกาหลีใต้

 ประวัติ 
การแข่งขันได้แนวคิดมาจากนักวิทยาศาสตร์ชาวเกาหลีใต้ ในปี พ.ศ. 2546 สมาคมวิทยาศาสตร์กายภาพของเกาหลีใต้ (KESS) จึงได้เริ่มจัดการแข่งขันโลกและอวกาศโอลิมปิกระดับชาติของประเทศเกาหลีเป็นครั้งแรก หลังจากนั้นจึงเกิดการแข่งขันระดับนานาชาติขึ้น โดยในเดือนพฤศจิกายน ปี พ.ศ. 2547 ที่โซล เมืองหลวงของประเทศเกาหลีใต้ ได้มีตัวแทนประเทศจาก 10 ประเทศมาช่วยกันร่างหลักสูตรของการแข่งขัน และจัดตั้งคณะกรรมการโดยได้เลือกประธาน คือ นายแช มู ซอง มาดำรงตำแหน่งเป็นประธาน หลังจากนั้นก็ได้เริ่มการแข่งขันระดับนานาชาติขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2550 ที่เมืองแดกู ประเทศเกาหลีใต้

 การแข่งขัน 
การแข่งขันจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนได้แก่ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยสำหรับภาคทฤษฎี จะเป็นข้อสอบแบบอัตนัย ซึ่งจะมีคำถามเกี่ยวกับธรณีวิทยา อุตุนิยมวิทยา วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ และดาราศาสตร์ ซึ่งมีเวลาในการทำข้อสอบทั้งหมดรวมไม่เกิน 6 ชั่วโมง สำหรับในภาคปฏิบัติ ส่วนใหญ่จะเป็นการทดลอง หรือการเก็บผลการทดลองภาคสนาม ซึ่งต้องทำให้เสร็จทันเวลาที่กำหนด ผู้เข้าแข่งขันสามารถนำเครื่องคิดเลขที่ไม่สามารถเขียนโปรแกรม ไปใช้ในเวลาแข่งขันได้ โดยจะแข่งขันเป็นรายบุคคลทั้งทฤษฎีและปฏิบัติการ

 การเข้าร่วมแข่งขันครั้งแรกของประเทศไทย 
ประเทศไทยได้เริ่มส่งนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 4 คน เข้าร่วมการแข่งขันวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศโอลิมปิกระหว่างประเทศ ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2552 ณ ประเทศไต้หวัน ซึ่งนับเป็นการจัดการแข่งขันครั้งที่ 3 โดยมีอาจารย์คุมทีม คือ ศาสตราจารย์ ดร.สมชาย  นาคะผดุงรัตน์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นหัวหน้าทีม และรองศาสตราจารย์ ดร.วีระศักดิ์  อุดมโชค จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นรองหัวหน้าทีม นักเรียนไทยได้รับรางวัล 3 คน คือ 1 เหรียญเงิน 2 เหรียญทองแดง  หลังจากนั้น ประเทศไทยได้ส่งนักเรียนเข้าร่วมแข่งขันเป็นประจำทุกปีจนถึงปัจจุบันhttps://www.posn.or.th/projects/ess

 โครงการวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศโอลิมปิกในประเทศไทย 
การจัดการแข่งขันเพื่อหาตัวแทนประเทศไทยเพื่อแข่งขันในระดับนานาชาติ มีชื่อเรียกว่า "การจัดการแข่งขันวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศโอลิมปิกระดับชาติ (Thailand Earth Science Olympiad : TESO)"

รับผิดชอบโดยหน่วยงานหลัก 2 หน่วยงานดังนี้

 มูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.)
 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)

 สถานที่จัดการแข่งขัน 
 ครั้งที่  เมืองที่จัดการแข่งขัน  ประเทศเจ้าภาพ  วันที่จัดการแข่งขัน  1  แดกู (Daegu)   เกาหลีใต้ (South Korea)  7-15 ตุลาคม 2550 2  มะนิลา (Manila)   ฟิลิปปินส์ (Philippines)  31 สิงหาคม-8 กันยายน 2551  3  ไทเป (Taipei)   ไต้หวัน (Taiwan)  14-22 กันยายน 2552   4  ยอคจาการ์ตา (Yogyakarta)   อินโดนีเซีย (Indonesia)  19-27 กันยายน 2553  5  โมเดอนา (Modena)   อิตาลี (Italy)  5-14 กันยายน 2554 6  โอลาวาร์เรีย (Olavarria)   อาร์เจนตินา (Argentina)  8-12 ตุลาคม 2555 7  มายซอร์ (Mysore)   อินเดีย (India)  11-19 กันยายน 2556  8  ซานทานแดร์ (Santander)   สเปน (Spain)  22-29 กันยายน 2557 9  โปรคอส เดอร์ คาลตัส (Poços de Caldas)   บราซิล (Brazil)  13-20 กันยายน 2558  10  -   ญี่ปุ่น (Japan)  2559  ⋮    15  อาออสตา (Valle d’Aosta) [ในรูปแบบออนไลน์]   อิตาลี (Italy)  25-31 สิงหาคม 2565 

ผลการแข่งขันของผู้แทนประเทศไทย
 ครั้งที่ ประเทศเจ้าภาพ อันดับที่ เหรียญทอง เหรียญเงิน เหรียญทองแดง เกียรติคุณประกาศ รางวัลพิเศษ 1    -  -  -  -  -    2    -  -  -  -  -   3    -  0  1  2  1   4    -  0  3  1  0  5    -  1  3  0  0  คะแนนสูงสุดดาราศาสตร์ 6    -  0  2  2  0  7    -  1  3  0  0  คะแนนรวมสูงสุด 8    2  2  2  0  0  คะแนนสูงสุด Paper 1 9    -  1  0  3  0  คะแนนสูงสุดภาคทฤษฎี ⋮       141210 15    -  0  1  2  0   รวม TOTAL  -  6  17  11  1 

 ดูเพิ่ม 
 โอลิมปิกวิชาการ

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์หลักของการแข่งขันฯ 
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 1 
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 2
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 3 
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 4 
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 5 
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 6
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 7 
 เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 15