เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน

เลขาธิการใหญ่คณะกรรมการศูนย์กลางพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศจีน () คือผู้นำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งเป็นพรรคเดียวที่ปกครองสาธารณรัฐประชาชนจีน ตั้งแต่ ค.ศ. 1989 ตำแหน่งเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนถือเป็นผู้นำสูงสุดของสาธารณรัฐประชาชนจีน

ตำแหน่งเลขาธิการใหญ่คณะกรรมการศูนย์กลางพรรคสภาปนาขึ้นในการประชุมสภาแห่งชาติพรรคครั้งที่ 4 ใน ค.ศ. 1925 โดยเฉิน ตู๋ซิ่ว หนึ่งในผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีน ได้รับเลือกเป็นเลขาธิการใหญ่คนแรก หลังสภาแห่งชาติครั้งที่ 7 ตำแหน่งนี้ได้ถูกเปลี่ยนเป็นประธานคณะกรรมการศูนย์กลางพรรค ซึ่งมีเหมา เจ๋อตงดำรงตำแหน่งจนกระทั่งถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1976 ต่อมา ตำแหน่งนี้ถูกนำกลับมาใช้อีกครั้งในสภาแห่งชาติครั้งที่ 12 ใน ค.ศ. 1982 และเข้ามาแทนตำแหน่งประธานพรรคในฐานะผู้นำสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีน โดยมีหู เย่าปังเป็นเลขาธิการใหญ่คนแรก ตั้งแต่ทศวรรษ 1990 ผู้ที่ดำรงตำแหน่งนี้จะควบตำแหน่งประธานาธิบดีของจีน (ยกเว้นในช่วงเปลี่ยนผ่าน) ทำให้ผู้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้แทนรัฐ และยังดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการการทหารกลาง ซึ่งเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพปลดปล่อยประชาชน

ตามธรรมนูญพรรคคอมมิวนิสต์จีน เลขาธิการใหญ่มาจากการเลือกตั้งในที่ประชุมเต็มคณะของคณะกรรมการศูนย์กลางพรรค เลขาธิการใหญ่ยังทำหน้าที่เป็นสมาชิกโดยตำแหน่งของคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง องค์กรตัดสินใจสูงสุดโดยพฤตินัยของจีน เลขาธิการใหญ่ยังเป็นหัวหน้าสำนักเลขาธิการ และเป็นผู้กำหนดวาระการประชุมของคณะกรรมการศูนย์กลางพรรค กรมการเมือง และคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง ในฐานะผู้นำของเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในโลกตามอำนาจซื้อ เศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลกตามราคาตลาด กองทัพที่ใหญ่ที่สุดในโลกในแง่กำลังพล รัฐอาวุธนิวเคลียร์ที่ได้รับการยอมรับ สมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และมหาอำนาจ ทำให้เลขาธิการใหญ่ถือเป็นหนึ่งในบุคคลทางการเมืองที่ทรงอำนาจมากที่สุดในโลก; ; 

เลขาธิการใหญ่คนปัจจุบันคือสี จิ้นผิง ซึ่งเข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 2012 และได้รับเลือกใหม่สองครั้งในวันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 2017 และ 23 ตุลาคม ค.ศ. 2022

 ประวัติศาสตร์ 
เฉิน ตู๋ซิ่ว หนึ่งในผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีน ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสำนักกลางตั้งแต่ ค.ศ. 1921 ถึง 1922 ประธานคณะกรรมาธิการบริหารกลางตั้งแต่ ค.ศ. 1922 ถึง 1925 และขึ้นเป็นเลขาธิการใหญ่คณะกรรมการศูนย์กลางพรรคคนแรกใน ค.ศ. 1925 ระหว่าง ค.ศ. 1928 ถึง 1943 เซี่ยง จงฟา, หวัง หมิง, ปั๋ว กู่, จาง เหวินเทียนและคนอื่น ๆ ได้สลับกันดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ของพรรค ในการประชุมกรมการเมืองในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1943 คณะกรรมการศูนย์กลางพรรคได้ถูกจัดระเบียบใหม่และมีการสถาปนาตำแหน่งประธานสำนักเลขาธิการกลางขึ้น เหมา เจ๋อตงได้รับเลือกเป็นประธานคณะกรมการเมืองและประธานคณะสำนักเลขาธิการกลาง จึงเป็นการสถาปนาความเป็นผู้นำแบบรวมศูนย์ของเขา วันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ. 1945 คณะกรรมการศูนย์กลางพรรคชุดที่ 7 ได้จัดการประชุมเต็มคณะครั้งแรก โดยเหมาได้รับเลือกเป็นประธานคณะกรรมการศูนย์กลางพรรคในการประชุมครั้งนั้น และมีการยกเลิกตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ไป

ตำแหน่งนี้ถูกสถาปนาใหม่อีกครั้งโดยคณะกรรมการศูนย์กลางพรรคชุดที่ 12 ใน ค.ศ. 1982 โดยมาแทนที่ตำแหน่งประธานคณะกรรมการศูนย์กลางพรรค นับตั้งแต่การฟื้นคืนตำแหน่งนี้ ตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ก็ถือเป็นตำแหน่งสูงสุดในพรรคคอมมิวนิสต์จีน แม้จะยังไม่ได้เป็นตำแหน่งที่ทรงอำนาจที่สุดจนกระทั่งเติ้ง เสี่ยวผิงเกษียณใน ค.ศ. 1989 ตั้งแต่ช่วงกลางทศวรรษ 1990 เริ่มจากเจียง เจ๋อหมิน เลขาธิการใหญ่ก็มักดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของจีนควบคู่กันไปด้วย ขณะที่ตำแหน่งประธานาธิบดีเป็นตำแหน่งเชิงพิธีการ แต่ก็เป็นธรรมเนียมที่เลขาธิการใหญ่จะขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเพื่อยืนยันสถานะของเขาในฐานะผู้แทนรัฐ ตำแหน่งดังกล่าวยังถูกดำรงควบคู่กับตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการการทหารกลาง ซึ่งทำให้ผู้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพปลดปล่อยประชาชน

 การเลือก 
เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนได้รับการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการโดยการประชุมเต็มคณะของคณะกรรมการศูนย์กลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนจากบรรดาสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง ในทางปฏิบัติ วิธีการคัดเลือกเลขาธิการใหญ่ที่แท้จริงได้เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา เลขาธิการใหญ่สองคนล่าสุด หู จิ่นเทาและสี จิ้นผิง ได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการคนแรกของสำนักเลขาธิการด้วยกระบวนการเดียวกันกับที่ใช้ในการกำหนดสมาชิกและบทบาทของคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองพรรคคอมมิวนิสต์จีน ภายใต้กระบวนการที่ไม่เป็นทางการนี้ เลขาธิการคนแรกจะถูกเลือกในระหว่างการหารือโดยสมาชิกกรมการเมืองที่ยังคงดำรงตำแหน่งอยู่และสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองที่เกษียณอายุแล้ว ในช่วงก่อนการประชุมสภาพรรค เลขาธิการคนแรกจะสืบทอดตำแหน่งต่อจากเลขาธิการใหญ่ที่กำลังจะเกษียณอายุ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนผ่านผู้นำตามรุ่นในสภาพรรคครั้งถัดไป

 อำนาจและสถานะ 
อำนาจและบทบาทของเลขาธิการใหญ่ถูกนิยามไว้อย่างคลุมเครือ โดยไม่มีการจำกัดวาระหรือกฎที่เป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับการเลือกผู้สืบทอดตำแหน่ง อย่างไรก็ตาม เนื่องจากจีนเป็นรัฐพรรคเดียว ทำให้เลขาธิการใหญ่มีอำนาจและอำนาจสูงสุดเหนือรัฐและรัฐบาล และมักถูกพิจารณาว่าเป็นผู้นำสูงสุดของจีน ตำแหน่งเลขาธิการใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ที่มีตำแหน่งสูงสุดในระบบการเมืองของจีนมาตั้งแต่ ค.ศ. 1982

ตามธรรมนูญของพรรคคอมมิวนิสต์จีน เลขาธิการใหญ่จะเป็นสมาชิกโดยตำแหน่งของคณะกรรมาธิการประจำกรมการเมือง ตามระเบียบของพรรคคอมมิวนิสต์จีน เลขาธิการใหญ่มีหน้าที่เรียกประชุมกรมการเมืองและคณะกรรมาธิการสามัญประจำฯ เป็นประธานการดำเนินงานของสำนักเลขาธิการ ทั้งยังเป็นผู้กำหนดหัวข้อสำหรับการประชุมคณะกรรมการศูนย์กลางพรรค กรมการเมือง และคณะกรรมาธิการสามัญประจำฯ การประชุมกรมการเมืองในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2017 หลังการประชุมเต็มคณะครั้งแรกของคณะกรรมการศูนย์กลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 19 ได้กำหนดให้สมาชิกทุกคนในกรมการเมืองต้องยื่นรายงานประจำปีที่เป็นลายลักษณ์อักษรต่อเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและคณะกรรมการศูนย์กลางพรรค ที่การเปิดประชุมสภาแห่งชาติพรรคคอมมิวนิสต์จีน เลขาธิการใหญ่จะเป็นผู้กล่าวรายงานทางการเมืองของคณะกรรมการศูนย์กลางพรรคชุดปัจจุบัน ซึ่งจะให้รายละเอียดเกี่ยวกับการดำเนินงานของคณะกรรมาธืการกลางในช่วงห้าปีที่ผ่านมา รวมถึงเป้าหมายสำหรับปีต่อ ๆ ไป

จากการรายงานของสื่อฮ่องกง ระบุว่าตามกฎการปฏิบัติของแปดข้อบังคับของคณะกรรมการศูนย์กลางพรรค สถานะของเลขาธิการใหญ่มีความเหนือกว่าสมาชิกคนอื่น ๆ ในคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง และได้รับสิทธิพิเศษหลายประการ ซึ่งเน้นย้ำถึงสถานะสูงสุดของตำแหน่งนี้ ไม่มีการจำกัดความยาวของรายงานข่าว สามารถจัดให้มีการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ได้ สามารถออกอากาศเสียงแบบซิงโครไนซ์ได้ และไม่มีการจำกัดจำนวนผู้สื่อข่าวที่ติดตามเลขาธิการใหญ่ เลขาธิการใหญ่สามารถใช้เครื่องบินพิเศษในการเยือนต่างประเทศได้ และรายงานการเยือนต่างประเทศสามารถมีหมายเหตุเพิ่มเติม สารคดีพิเศษ และบทสรุปได้ โดยไม่จำกัดจำนวนคำ

 ดูเพิ่ม 
 รายนามประธานาธิบดีจีน

 อ้างอิง 

 China  สารานุกรมออนไลน์

ล

หมวดหมู่:เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์