ทัพเรือ

ทัพเรือ หรือ กองเรือ หรือ กองเรือรบ หรือ กองเรือนาวี () คือรูปขบวนของเรือรบ ซึ่งเป็นรูปขบวนที่ใหญ่ที่สุดในกองทัพเรือ บังคับบัญชาโดยผู้นำเพียงคนเดียว ทัพเรือในทะเลเทียบเท่ากับกองทัพสนามของกองทัพบกบนฝั่ง

 การใช้งานในภาษาไทย 
ในประเทศไทยมีการใช้งานคำว่า  ในหลายรูปแบบ เช่น 

 เมื่อใช้เรียกขานของกองทัพเรือสหรัฐ จะใช้คำว่า ทัพเรือ เช่น  คือ ทัพเรือแปซิฟิก
 เมื่อใช้เรียกขานของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น จะใช้คำว่า กองเรือ เช่น  คือ กองเรือที่ 2
 ในกองทัพเรือไทย ให้ความหมายคำว่า  ให้หมายถึง กองเรือยุทธการ ซึ่งเป็นหน่วยและรูปขบวนทางเรือระดับ  เพียงหน่วยเดียวของกองทัพเรือไทย ขณะที่คำว่า กองเรือ ได้กำหนดให้ใช้คำว่า 
 ในคำศัพท์ทางการทหาร ให้ความหมาย  ว่า กองเรือคงชีพ

เนื่องจากคำว่า กองเรือ ให้ความหมายได้ทั้ง  และ  บทความนี้จึงขอใช้คำว่า ทัพเรือ เป็นหลัก เพื่อป้องกันการสับสนกับการกำหนดของกองทัพเรือไทยที่ให้ความหมายกองเรือว่า 

 วัตถุประสงค์ 
ในความหมายสมัยใหม่ ทัพเรือมักจะเป็นรูปขบวนที่ตั้งขึ้นเพื่อใช้งานถาวร แต่ก็ไม่เสมอไป โดยทั่วไปจะถูกกำหนดสำหรับประจำการในมหาสมุทรหรือทะเล และตั้งชื่อตามมหาสมุทรหรือทะเลนั้น แต่ในการกำหนดของกองทัพเรือสหรัฐจะกำหนดทัพเรือเป็นตัวเลข

ปกติทัพเรือจะบัญชาการโดยจากจอมพลเรือหรือพลเรือเอก ซึ่งมักจะดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารด้วย แต่ในหลายทัพเรือก็มักจะมอบหมายให้บัญชาการโดยพลเรือโท หรือพลเรือตรี โดยทัพเรือส่วนใหญ่สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายกองเรือ (squadron) ซึ่งอยู่ภายใต้ทัพเรือของจอมพลเรือ ซึ่งกองเรือเหล่านั้นจะแบ่งออกเป็นอีกหลายหมู่เรือ (division) ในยุคสมัยของเรือใบ (Age of Sail) กองเรือจะแบ่งออกเป็น หมู่เรือหน้า หมู่เรือกลาง และหมู่เรือระวังหลัง ตั้งชื่อตามตำแหน่งของกองเรือในแนวเส้นประจัญบาน (line of battle) ในยุคปัจจุบัน กองเรือมักจะประกอบไปด้วยกลุ่มเรือรบในประเภทเดียวกันภายในชั้น เช่น เรือประจัญบาน หรือเรือลาดตระเวน

เนื่องจากกองทัพเรือขนาดเล็กจำนวนมากมีทัพเรือเพียงกองเดียว คำว่าทัพเรือ (fleet)  จึงมีความหมายเดียวกันกับ กองทัพเรือ (navy) 

ทัพเรือนานาชาติไม่ใช่เรื่องแปลกในประวัติศาสตร์นาวี เช่น หลายชาติประกอบกำลังเป็นทัพเรือสันนิบาตศักดิ์สิทธิ์ในยุทธการที่เลปันโต พ.ศ. 2114 และทัพเรือฝรั่งเศส-สเปน ที่เผชิญหน้ากับราชนาวีสหราชอาณาจักรที่ยุทธการทราฟัลการ์ พ.ศ. 2348 สำหรับในยุคปัจจุบัน เนโทได้จัดตั้งทัพเรือผสมและปฏิบัติการร่วมกันในระดับชาติหลายแห่ง เช่น ปฏิบัติการแอคทีฟเอนเดฟเวอร์ (Operation Active Endeavour)

 ทัพเรือสมัยใหม่ 

ทัพเรือสมัยใหม่เป็นการผสมเรือผิวน้ำ เรือดำน้ำ เรือสนับสนุน และอากาศยานประจำเรือในการปฏิบัติการทางเรือในทะเล โดยรู้จักกันในชื่อบลูวอเตอร์ หรือโอเชียน (มหาสมุทร), กรีนวอเตอร์ หรือลิทเทอเริล (ชายฝั่ง), บราวน์วอเตอร์ หรือกองกำลังชายฝั่ง/แม่น้ำ ซึ่งทัพเรือขนาดใหญ่มักจะแบ่งออกเป็นหมู่เรือที่มีหมายเลขที่มีจำนวนน้อยกว่าหรือว่าใช้ชื่อทัพเรือตามพื้นที่ปฏิบัติการทางภูมิศาสตร์ หรือตามการจัดกลุ่มเรือประเภทเดียวกันเพื่อง่ายต่อการบริหารจัดการ

ทัพเรือสมัยใหม่มักจะเป็นหน่วยธุรการ และมีการจัดทัพเรือเฉพาะกิจสำหรับการปฏิบัติการเฉพาะด้าน

 รายชื่อทัพเรือ 
 ทัพเรือสหราชอาณาจักร - ทัพเรือใหญ่ (Grand Fleet), ทัพเรือบ้าน (Home Fleet), ทัพเรือแอตแลนติก (Atlantic Fleet), ทัพเรือแปซิฟิกของสหราชอาณาจักร (British Pacific Fleet)
 ทัพเรือเยอรมนี - ทัพเรือทะเลหลวง (High Seas Fleet)
 ทัพเรือรัสเซีย - ทัพเรือบอลติก (Baltic Fleet), ทัพเรือทะเลดำ (Black Sea Fleet), ทัพเรือแปซิฟิก (Pacific Fleet), ทัพเรือเหนือ (Northern Fleet), ทัพเรือแคสเปียน (Caspian Flotilla), กองเรือยุทธการที่ 5 (5th Squadron)
 ทัพเรือญี่ปุ่น - กองเรือผสม (Combined Fleet), กองเรือที่ 1 (1st Fleet), กองเรือที่ 2 (2nd Fleet), คิโดบุไต (Kidō Butai)
 ทัพเรือสหรัฐ - ทัพเรือที่ 7 ของสหรัฐ (United States Seventh Fleet), ทัพเรือแปซิฟิก (Pacific Fleet)
 ทัพเรือจีน - ทัพเรือทะเลตะวันออก (East Sea Fleet), ทัพเรือเป่ย์หยาง (Beiyang Fleet)
 ทัพเรืออินเดีย - ทัพเรือตะวันออก (Eastern Fleet), ทัพเรือตะวันตก (Western Fleet)
 ทัพเรือซาอุดีอาระเบีย - ทัพเรือตะวันออก (Eastern Fleet), ทัพเรือตะวันตก (Western Fleet)
 ทัพเรืออิหร่าน - กองเรือเหนือ (Northern Fleet), กองเรือใต้ (Southern Fleet)
 ทัพเรือไทย - กองเรือยุทธการ (Royal Thai Fleet)

 รูปภาพทัพเรือในประวัติศาสตร์ 

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อทัพเรือ

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:เรือนาวี
หมวดหมู่:หน่วยและรูปขบวนเรือ