จักรวรรดิเซลจูก

มหาจักรวรรดิเซลจูก () เป็นหนึ่งในจักรวรรดิที่สำคัญในประวัติศาสตร์โลกอิสลามช่วงยุคกลาง ก่อตั้งขึ้นโดยสุลต่านตูฆริลที่ 1 ชาวเติร์กชนเผ่าโอกูซ ซึ่งเป็นผู้รวบรวมอำนาจของชนเผ่าเติร์กในเอเชียกลางและเปอร์เซียในคริสต์ศตวรรษที่ 11

จักรวรรดิเซลจูกมีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่กว้างใหญ่ ตั้งแต่เอเชียกลาง เปอร์เซีย และลงไปถึงอานาโตเลีย (เอเชียน้อย) รวมทั้งอิรักและซีเรีย ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางศาสนาและการเมืองของโลกมุสลิมในยุคนั้น โดยจักรวรรดิแห่งนี้มีบทบาทสำคัญในการปกป้องและขยายขอบเขตของอิสลามสุนนี รวมถึงการขับไล่อำนาจชีอะห์และอาณาจักรอื่นๆ ที่แข่งขันกันในภูมิภาค

ในด้านการปกครอง จักรวรรดิเซลจูกผสมผสานระบบราชการเปอร์เซียเข้ากับวัฒนธรรมเติร์ก ทำให้เกิดระบบบริหารที่มีประสิทธิภาพ โดยมีตำแหน่ง “เวซิร” (vizier) เป็นผู้ช่วยบริหารสูงสุด คล้ายกับนายกรัฐมนตรีในปัจจุบันLambton, A.K.S. Continuity and Change in Medieval Persia, SUNY Press, 1988. นอกจากนี้ยังให้การสนับสนุนศาสนาอิสลามซุนนีอย่างเข้มแข็ง ด้วยการก่อตั้งมัดเราะซะฮ์และมัสยิดในหลายเมือง ซึ่งทำให้การศึกษาและศาสนาเติบโตอย่างกว้างขวาง

จักรวรรดิเซลจูกยังมีชื่อเสียงในด้านศิลปะและสถาปัตยกรรม ที่ผสมผสานศิลปะแบบเปอร์เซียและเติร์กเข้าด้วยกัน สร้างผลงานที่มีความงดงามและมีอิทธิพลต่อยุคต่อมา เช่น การสร้างมัสยิดใหญ่ในเมืองอิสฟาฮานKennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates, Routledge, 2004. จักรวรรดินี้เจริญรุ่งเรืองในช่วงศตวรรษที่ 11 ถึงต้นศตวรรษที่ 12 ก่อนจะเสื่อมอำนาจและแตกแยกลงในช่วงปลายศตวรรษที่ 12 แต่ทิ้งมรดกทางวัฒนธรรมและการเมืองที่สำคัญไว้ในประวัติศาสตร์อิสลามและตะวันออกกลางอย่างยาวนาน

ประวัติ
ก่อตั้งราชวงศ์
ผู้ก่อตั้งราชวงศ์เซลจูกคือขุนศึกชาวเติร์กโอคุซนามเซลจูก เขามีชื่อเสียงจากการรับใช้ในกองทัพคาซาร์ พวกเซลจูกอพยพไปที่ฆวอแรซม์ ใกล้กับเมืองJend โดยพวกเขาเข้ารับอิสลามใน ค.ศ. 985 ฆวอแรซม์ในเวลานั้นอยู่ในการควบคุมของ Ma'munids แห่งจักรวรรดิซอมอนีด ใน ค.ศ. 999 จักรวรรดิซอมอนีดตกอยู่ใต้อำนาจของรัฐข่านคารา-ข่านแห่งทรานโซเซียนา แต่พวก Ghaznavids ครอบครองดินแดนทางใต้ของ Oxus พวกเซลจูกจึงมีส่วนร่วม โดยสนับสนุนเอมีร์ซอมอนีดองค์สุดท้าย ก่อนที่จะจัดตั้งฐานอำนาจอิสระของตนเอง

ดูเพิ่ม
 สถาปัตยกรรมเซลจูก 
 สงครามครูเสด 
 ราชวงศ์เซลจูก 

 หมายเหตุ 

เชิงอรรถ

 อ้างอิง 


หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 11
หมวดหมู่:สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 12