ร้านไม้เลื้อย

ร้านไม้เลื้อย () เป็นสิ่งก่อสร้างประดับสวน (garden feature) ที่มีลักษณะเป็นซุ้มเหนือทางเดินหรือบริเวณที่นั่งพักผ่อน ที่สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นร่มเงา ตัวสิ่งก่อสร้างประกอบด้วยเสาและโครงหลังคาโปร่งหรือแผงตาตาราง (lattice) เพื่อให้ไม้สามารถเลื้อยได้หรือช่วยรักษารูปทรงของไม้เลื้อยตามทรงหรือโครงสร้างที่ต้องการ ร้านไม้เลื้อยเป็นศาลาสวนประเภทหนึ่ง หรืออาจจะเป็นส่วนที่สร้างติดกับสิ่งก่อสร้างอื่น 

คำว่า "pergula" มาจากภาษาละตินที่หมายถึงชายคาที่ยื่นออกไปพจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด'', s.v. "pergola;" Dictionary.com, "pergola". คำนี้นำเข้ามาใช้ในภาษาอังกฤษจากภาษาอิตาลีเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1645 โดยจอห์น เอเวลินที่สำนักสงฆ์ตรีนีตาเดย์มอนตี (Trinità dei Monti) ในกรุงโรมDiary and Correspondence of John Evelyn, F.R.S, 22 February 1645. และใช้ในอังกฤษในปี ค.ศ. 1654 ในหมู่ของเอิร์ลแห่เพมโบรค เมื่อเอเวลินดูการไล่กระต่ายโดยสุนัขเกรฮาวนด์ใน "ร้านไม้เลื้อย" ที่สร้างเพื่อการนี้โดยเฉพาะDiary and Correspondence of John Evelyn, F.R.S, 20 July 1654.

ร้านไม้เลื้อยเกี่ยวข้องกับศาลา ที่อาจจะเป็นส่วนที่ต่อออกไปจากประตูสิ่งก่อสร้างออกไปยังสวน หรืออาจจะเป็นสิ่งก่อสร้างที่เป็นอิสระที่ให้ร่มเงาตามทางเดิน

ร้านไม้เลื้อยในปัจจุบันมักจะเป็นสิ่งก่อสร้างที่ถาวรกว่า "อุโมงค์ไม้เลื้อย" หรือ "อุโมงค์เขียว" ของสวนในปลายยุคกลางหรือต้นสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาที่ใช้การดัดยอดที่ออกใหม่ของไม้ที่ดัดง่าย เช่น หลิวหรือเฮเซิลให้เป็นซุ้มโค้งเป็นระยะ ๆ และสานกันเพื่อให้ไม้เลื้อยได้ และทำเป็นทางเดินที่ให้ร่มเงาและเป็นที่หลบจากความร้อนจากแดดในหน้าร้อน หรืออาจจะพอใช้หลบฝนได้บ้าง คฤหาสน์ลาเปตรายาของตระกูลเมดีชีใช้ร้านไม้เลื้อยที่ในที่สุดก็กลายมาเป็นศาลาสวน 

เมื่อการตกแต่งสวนในคริสต์ศตวรรษที่ 18 และ 19 หันมานิยมการจัดสวนแบบธรรมชาติ ร้านไม้เลื้อยก็หมดความนิยมลงไปเพราะถือว่าเป็นสิ่งประดิษฐ์ การก่อสร้างร้านไม้เลื้อยในปัจจุบันมักจะทำด้วยไม้มากกว่าที่จะทำด้วยอิฐซึ่งทำให้ค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างลดน้อยลง และเป็นการช่วยทำให้ร้านไม้เลื้อยเป็นที่แพร่หลายมากยิ่งขึ้นด้วย โดยทั่วไปร้านไม้เลื้อยอาจจะสร้างจากไม้ที่ทนแดดทนฝนเช่นไม้ซีดาร์แดงหรือไม้เรดวูด บางครั้งก็จะทาสีขาวหรือปล่อยให้เป็นสีเนื้อไม้ตามธรรมชาติ

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม  
 ศาลา 
 ศาลาสวน

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:ส่วนประกอบของสิ่งก่อสร้าง
หมวดหมู่:ศาลา