Nepenthes distillatoria

Nepenthes distillatoria (จากภาษาละติน: destillo = กลั่น, -oria = ที่ตอนปลาย; บางสิ่งจากของเหลวที่กลั่นตัว นั่นก็คือ หม้อ) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงถิ่นเดียวจากศรีลังกา เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดที่สองที่ถูกแจงลักษณะและเป็นชนิดแรกที่ถูกจัดอยู่ภายใต้อนุกรมวิธานของลินเนียส มันเป็นชนิดต้นแบบของสกุล

 Botanical history 

N. distillatoria เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดที่สองที่ถูกพรรณาลักษณะต่อจาก N. madagascariensis ในปี ค.ศ. 1677 บาร์โทลินูซ์ (Bartholinus) ได้กล่าวถึงมันภายใต้ชื่อ "สมุนไพรอันน่าพิศวง"  () Bartholinus 1677. Miranda herba. Acta Medica et Philosophica Hafniensa 3: 38. 3 ปีต่อมา พ่อค้าชาวดัตช์ที่ชื่อเจคอบ เบรนี (Jacob Breyne) อ้างว่าพืชชนิดนี้เป็น Bandura zingalensium ซึ่งเป็นชื่อเรียกในท้องถิ่นBreyne, J. 1680. Bandura zingalensium etc. Prodromus Fasciculi Rariorum Plantarum 1: 18. ในภายหลัง Bandura ได้กลายเป็นชื่อที่ใช้เรียกหม้อข้าวหม้อแกงลิงทั่วไปจนกระทั่งลินเนียสได้ตั้งชื่อ นีเพนเธส ขึ้นในปี ค.ศ. 1737Phillipps, A. & A. Lamb 1996. Pitcher-Plants of Borneo. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.

N. distillatoria ถูกจัดจำแนกอีกครั้งในปี ค.ศ. 1683 โดยแพทย์ชาวสวีเดน ที่ชื่อเอช.เอ็น. กริม (H. N. Grimm) Grimm, H.N. 1683. Planta mirabilis destillatoria. In: Miscellanea curiosa sive Ephemeridum. Med. Phys. Germ. Acad. Nat. Cur. Decuriae 2, ann. prim. p. 363, f. 27. กริมได้เรียกมันว่า Planta mirabilis distillatoria หรือ "พืชกลั่นน้ำอันน่าอัศจรรย์" และเป็นครั้งแรกที่มีภาพประกอบอย่างละเอียดของพืชชนิดนี้ 3 ปีต่อมา ในปี ค.ศ. 1686 นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษที่ชื่อจอน เรย์ (John Ray) อ้างคำพูดของกริมมากล่าวดังนี้:Ray, J. 1686. Bandura cingalensium etc. Historia Plantarum 1: 721–722.

ลินเนียสได้ใช้คำระบุชนิดดั้งเดิมของกริมในการตั้งชื่อ N. distillatoria ในปี ค.ศ. 1753

 นิเวศวิทยา 

N. distillatoria เป็นพืชถิ่นเดียวของศรีลังกาและเป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงเพียงชนิดเดียวจากประเทศนี้ พบในพื้นที่เปียกชื้นตามป่าละเมาะ, ริมถนน, พื้นที่เปิดโล่ง และในป่า N. distillatoria ขึ้นที่ความสูง 0 ถึง 700 ม.จากระดับน้ำทะเล Listed as Vulnerable (VU B1+2d v2.3).

เท่าที่รู้ N. distillatoria ไม่มีลูกผสมตามธรรมชาติ

 หน่วยอนุกรมวิธานต่ำกว่าระดับชนิด 

 Nepenthes distillatoria var. rubra (auct. non Hort. ex Rafarin: Nichols.) Hort.Veitch ex Macf. (1908)
 Nepenthes distillatoria vera D.Moore (1872) nom.illeg.

 อ้างอิง 

 Athauda, S.B.P., H. Inoue, A. Iwamatsu & K. Takahashi 1998. Acid Proteinase from Nepenthes distillatoria (Badura). In: James, M.N.G. (ed.) Aspartic Proteinases: Retroviral and Cellular Enzymes. Advances in Experimental Medicine and Biology, Volume 436. Plenum Press, New York. pp. 453–458.
 Athauda, S.B.P., K. Matsumoto, S. Rajapakshe, M. Kuribayashi, M. Kojima, N. Kubomura-Yoshida, A. Iwamatsu, C. Shibata, H. Inoue & K. Takahashi 2004.  (manuscript BJ20031575) Biochemical Journal 381 (1) : 295–306.
 Oudemans, A.C. 1915. Die lebenden Bwohner der Kannen der insektenfressenden Pflanze Nepenthes distillatoria auf Ceylon (K Guenther). Zeitschrift für wissenschaft Insektenbiologie 11: 242–243.

หมวดหมู่:หม้อข้าวหม้อแกงลิง