เกียนสิด

เกียนสิด("แลพวกเทาเจียดขันทีซึ่งเปนผู้ใหญ่นั้นเก้าคน ชื่อเตียวต๋งหนึ่ง เตียวเหยียงหนึ่ง ฮองสีหนึ่ง ต๋วนกุยหนึ่ง เหาลำหนึ่ง เกียนสิดหนึ่ง เห้หุยหนึ่ง ก๊กเสงหนึ่ง เชียกงหนึ่ง เปนสิบคนทั้งเทาเจียด ถ้าขุนนางผู้ใดมิได้อยู่ในโอวาทก็ให้ถอดเสีย ผู้ใดอยู่ในบังคับบัญชานั้นก็ให้ยกตั้งแต่งขึ้น แลเทาเจียดกับพวกเก้าคนนั้นตั้งชื่อตัวเปนสิบเสียงสี")  เทียบกับ (後張讓、趙忠、封諝、段圭、曹節、侯覽、蹇碩、程曠、夏惲、郭勝十人朋比為奸，號為「十常侍」。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 1. หรือ เกนหวน("ครั้นอยู่มาณเดือนหกพระเจ้าเลนเต้ทรงพระประชวรหนัก จึงมีขันทีคนหนึ่งชื่อเกนหวน นอกจากขันทีสิบคน กราบทูลพระเจ้าเลนเต้ว่า ซึ่งพระองค์รับคำตังไทฮอผู้เปนพระมารดาว่า จะให้หองจูเหียบเสวยราชสมบัตินั้น ข้าพเจ้ามีความยินดีด้วย แต่ว่าจะมิฆ่าโฮจิ๋นเสียก่อนนั้นเห็นไม่ได้ พระเจ้าเลนเต้เห็นชอบด้วย จึงให้หาโฮจิ๋นเข้ามาจะปรึกษาราชการด้วย")  เทียบกับ (當時病篤，中常侍蹇碩奏曰：「若欲立協，必先誅何進，以絕後患。」帝然其說，因宣進入宮。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 2. (เสียชีวิต  พฤษภาคม ค.ศ. 189) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เจี่ยน ชั่ว () เป็นขันทีราชสำนักและขุนนางชาวจีนในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) มีตำแหน่งเป็นนายกองพันทัพบน (上軍校尉 ช่างจฺวินเซี่ยวเว่ย์)

 ประวัติ 
โฮ่วฮั่นชู (後漢書) บันทึกว่าเมื่อ ค.ศ. 188 เกียนสิดได้รับการแต่งตั้งเป็นนายกองพันทัพบน (上軍校尉 ช่างจฺวินเซี่ยวเว่ย์) พระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้) ทรงเห็นว่าเกียนสิดมีร่างกายแข็งแรงและมีความสามารถทางการทหาร จึงทรงไว้วางพระทัยเกียนสิดมากเป็นพิเศษ และทรงแต่งตั้งเกียนสิดให้เป็นหนึ่งในนายกองพัน 8 คนแห่งทัพอุทยานตะวันตก (西園軍 ซี-ยฺเหวียนจฺวิน ) ซึ่งมีอ้วนเสี้ยว (袁紹 ยฺเหวียน เช่า) และโจโฉ (曹操 เฉา เชา) รวมอยู่ด้วย ทำหน้าที่กำกับดูแลข้าราชการตั้งแต่ระดับนายกองพันมณฑลราชธานี (司隸校尉 ซือลี่เซี่ยวเว่ย์) ลงมา(是時置西園八校尉，以小黃門蹇碩為上軍校尉，虎賁中郎將袁紹為中軍校尉，屯騎都尉鮑鴻為下軍校尉，議郎曹操為典軍校尉，趙融為助軍校尉，淳于瓊為佐軍校尉，又有左右校尉。帝以蹇碩壯健而有武略，特親任之，以為元帥，督司隸校尉以下，雖大將軍亦領屬焉。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69. แม้ว่าเกียนสิดจะมีอำนาจทางการทหาร แต่ก็หวาดเกรงโฮจิ๋น (何進 เหอ จิ้น) ผู้เป็นมหาขุนพล (大將軍 ต้าเจียงจฺวิน) เป็นอย่างมาก เกียนสิดเคยร่วมกับเหล่าขันทีคนอื่น ๆ ในการทูลโน้มน้าวพระเจ้าเลนเต้ให้ส่งโฮจิ๋นไปภาคตะวันตกเพื่อปราบปรามเปียน จาง (邊章) และหันซุย (韓遂 หาน ซุ่ย)(碩雖擅兵於中，而猶畏忌於進，乃與諸常侍共說帝遣進西擊邊章、韓遂。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69.

เมื่อ ค.ศ. 189 พระเจ้าเลนเต้ประชวรหนัก พระองค์ทรงมอบหมายให้เกียนสิดเป็นผู้อภิบาลหองจูเหียบ (皇子協 หฺวางจื่อเสีย) หรือเล่าเหียบ (劉協 หลิว เสีย) พระโอรสที่ประสูติจากพระสนมอองบีหยิน (王美人 หวางเหม่ย์เหริน)(六年，帝疾篤，屬協於蹇碩。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69. หลังพระเจ้าเลนเต้สวรรคต เกียนสิดคิดการจะสังหารโฮจิ๋นก่อนแล้วจึงสถาปนาหองจูเหียบให้ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิ(碩既受遺詔，且素輕忌於進兄弟，及帝崩，碩時在內，欲先誅進而立協。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69. แต่พัวอิ๋น (潘隱 พาน อิ่น) นายกองพัน (司馬 ซือหม่า) ใต้บังคับบัญชาของเกียนสิดเป็นเพื่อนเก่าของโฮจิ๋น จึงส่งสัญญาณเตือนด้วยสายตาให้โฮจิ๋นระมัดระวังตัว แผนการของเกียนสิดจึงล้มเหลว(及進從外入，碩司馬潘隱與進早舊，迎而目之。進驚，馳從儳道歸營，引兵入屯百郡邸，因稱疾不入。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69.

หลังหองจูเปียน (皇子辯 หฺวางจื่อเปี้ยน) หรือเล่าเปียน (劉辯 หลิว เปี้ยน) พระโอรสของพระเจ้าเลนเต้ที่ประสูติจากจักรพรรดินีโฮเฮา (何后 เหอโฮ่ว; เป็นน้องสาวของโฮจิ๋น) ขึ้นครองราชย์เป็นจักพรรดิ เกียนสิดส่งจดหมายไปถึงขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 จงฉางชื่อ) เตียวต๋ง (趙忠 เจ้า จง), กุยเสง (郭勝 กัว เชิ่ง) และคนอื่น ๆ ให้ร่วมมือกันวางแผนกำจัดโฮจิ๋นและพี่น้อง(蹇碩疑不自安，與中常侍趙忠等書曰：「大將軍兄弟秉國專朝，今與天下黨人謀誅先帝左右，埽滅我曹。但以碩典禁兵，故且沈吟。今宜共閉上閤，急捕誅之。」) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69. กุยเสงนั้นเป็นคนเมืองเดียวกันกับโฮจิ๋น ทั้งยังเคยช่วยเหลือให้โฮจิ๋นและโฮเฮาน้องสาวขึ้นสู่อำนาจ กุยเสงจึงสนิทใกล้ชิดกับตระกูลโฮ (何 เหอ) กุยเสงโน้มน้าวเตียวต๋งและคนอื่น ๆ ไม่ให้เข้าร่วมในแผนการของเกียนสิด ทั้งยังนำเรื่องแผนการของเกียนสิดไปแจ้งให้โฮจิ๋นทราบ(中常侍郭勝，進同郡人也。太后及進之貴幸，勝有力焉。故勝親信何氏，遂共趙忠等議，不從碩計，而以其書示進。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69. โฮจิ๋นจึงส่งขันทีไปจับกุมและประหารชีวิตเกียนสิด แล้วจึงยึดอำนาจบัญชาการกำลังทหารที่เคยอยู่ใต้บังคับบัญชาของเกียนสิด(進乃使黃門令收碩，誅之，因領其屯兵。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69.

 ครอบครัว 
เฉาหมานจฺว้าน (曹瞞傳) บันทึกว่าเกียนสิดมีอาคนหนึ่ง อาของเกียนสิดคนนี้ฝ่าฝืนกฎที่ห้ามออกมาเดินนอกบ้านในยามวิกาล จึงถูกโจโฉซึ่งเวลานั้นดำรงตำแหน่งนายกองเขตเหนือ (北部尉 เป่ย์ปู้เว่ย์) แห่งนครหลวงลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) ลงโทษด้วยการใช้กระบองตีจนเสียชีวิต(後數月，靈帝愛幸小黃門蹇碩叔父夜行，即殺之。) อรรรถาธิบายจาก เฉาหมานจฺว้าน ใน สามก๊กจี่ เล่มที่ 1.

  ในนวนิยายสามก๊ก 
ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์จีนในศตวรรษที่ 14 เรื่องสามก๊ก (三國演義 ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ระบุว่าเกียนสิดป็นขันทีในกลุ่มสิบเสียงสี (十常侍 ฉือฉางชื่อ) ซึ่งเป็นกลุ่มขันทีที่มีอิทธิพลในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ แม้ว่าตามประวัติศาสตร์จริงแล้วเกียนสิดไม่ได้อยู่ในกลุ่มสิบเสียงสี

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
 สิบเสียงสี

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม
 ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
 ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). โฮ่วฮั่นชู.
 ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้).


หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2

หมวดหมู่:ขันทีในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์ฮั่นที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:บุคคลที่ถูกประหารชีวิตโดยราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ขุนพลในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:สิบเสียงสี