โจ๊ก

โจ๊ก เป็นข้าวต้มชนิดหนึ่งที่ใช้ปลายข้าวต้มจนเละ นิยมรับประทานกันในหลายประเทศในเอเชีย ในบางวัฒนธรรมจะรับประทานโจ๊กเป็นอาหารเช้าหรืออาหารมื้อค่ำแทนอาหารหลักในบางมื้อ ส่วนเทศกาลวันตรุษจีนจะมีข้อห้ามกินโจ๊กเพราะการกินโจ๊กวันตรุษจีนเหมือนกับการขัดขวางไม่ให้ตัวเองร่ำรวยเนื่องจากคนจนจะนิยมกินโจ๊ก โจ๊กยังสามารถทำได้ในหม้อธรรมดาหรือหม้อหุงข้าว

คำว่า congee ในภาษาอังกฤษน่าจะมีความเป็นไปได้ว่ามาจากคำในภาษาดราวิเดียน คำว่า kanji Dravidian Studies 1, by T. Burrow
Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London © 1938 และเว็บสเตอร์ดิกชันนารี ระบุว่าคำว่า Congee มาจากอินเดีย
ส่วนคำว่า โจ๊ก ในภาษาไทย เลียนเสียงมาจากภาษาจีนกวางตุ้ง จ๊ก (粥 zuk1) เธียรชัย เอี่ยมวรเมธ. พจนานุกรม จีน-ไทย (จีนกลาง กวางตุ้ง แต้จิ๋ว) . กรุงเทพฯ : รวมสาส์น, 2541. หน้า 405. ISBN 978-974-246-307-6 บ้างก็ว่ามาจากคำว่า ล่าปาเจี๋ย (腊八节) ซึ่งแปลว่า "เทศกาลลาป่า" อันเป็นประเพณีตั้งแต่โบราณ ตั้งแต่ยุคสามราชาห้าจักรพรรดิ (2852 ก่อนคริสตกาล ถึง 2070 ก่อนคริสตกาล) ซึ่งเป็นการล่าสัตว์เพื่อบูชาบรรพบุรุษและเทพเจ้า  ตามคติของพุทธศาสนาแบบมหายานของจีน เล่าว่า เจ้าชายสิทธัตถะขณะกำลังบำเพ็ญทุกรกิริยาจนกระทั่งสลบไป หญิงเลี้ยงวัวคนหนึ่งมาพบเข้าได้นำอาหารที่ติดตัวมาผสมกับนมวัวรวมกับผลไม้ป่าหลายชนิดป้อนให้เจ้าชายสิทธัตถะให้รับประทานจนกระทั่งฟื้นคืนสติ และได้ตรัสรู้ในคืนนั้นสำเร็จเป็นพระพุทธเจ้า ตรงกับวันขึ้น 8 ค่ำ เดือน 12 ตามปฏิทินจีน  ในยุคราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1368 ถึง ค.ศ. 1644) เล่ากันว่าจูหยวนจาง ปฐมจักรพรรดิขณะยังมีสถานะเป็นสามัญชน เป็นผู้ที่มีความเป็นอยู่แร้นแค้นมาก วันหนึ่งได้ขุดรูหนูเพื่อจับหนูกิน แต่ได้ไปพบข้าวฟ่างและธัญพืชหลายชนิด จึงนำมาต้มรวมกัน เรียกว่า ล่าปาโจว (腊八粥; แปลว่า ข้าวต้มล่าปา) ในประเทศไทยบางพื้นที่ออกเสียงคำว่า "โจว" (节) เพี้ยนเป็น "โจ๊ก" จนกลายมาเป็นโจ๊กดังในปัจจุบัน หน้า 3, เทศกาลล่าปา โดย กิเลน ประลองเชิง. "ชักธงรบ". ไทยรัฐปีที่ 68 ฉบับที่ 21842: วันพฤหัสบดีที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 แรม 6 ค่ำ เดือน 12 ปีระกา

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:อาหารจากข้าว
หมวดหมู่:อาหารจากเนื้อหมู
หมวดหมู่:อาหารเช้า
หมวดหมู่:อาหารจีน
หมวดหมู่:อาหารญี่ปุ่น
หมวดหมู่:อาหารไต้หวัน
หมวดหมู่:อาหารไทย
หมวดหมู่:อาหารพม่า
หมวดหมู่:อาหารฟิลิปปินส์
หมวดหมู่:อาหารเวียดนาม
หมวดหมู่:อาหารอินเดีย
หมวดหมู่:อาหารฮ่องกง
หมวดหมู่:อาหารโบราณ
หมวดหมู่:คำและวลีภาษากวางตุ้ง