โจเฮา

พระนางโจเฮา หรือในภาษาจีนกลางว่า เฉา เจี๋ย (; สิ้นพระชนม์ 2 กรกฎาคม ค.ศ. 260) พระนามหลังสิ้นพระชนม์คือ จักรพรรดินีเซี่ยนมู่ เป็นสมเด็จพระจักรพรรดินีองค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน พระนางเป็นพระมเหสีองค์ที่สองของพระเจ้าเหี้ยนเต้ จักรพรรดิอค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์ฮั่น และหลังพระสวามีสละราชสมบัติ พระนางกลายเป็นที่รู้จักในพระนาม ชานหยางกงฟูเหริน พระนางเป็นพระเชษฐภคินี/ขนิษฐาในโจผี ผู้ล้มเลิกราชวงศ์ฮั่นด้วยการบังคับให้พระเจ้าเหี้ยนเต้สละราชสมบัติให้พระองค์และสถาปนาวุยก๊ก พระนางต่อต้านการรัฐประหารที่โจผีวางแผนอย่างดุเดือด โดยปฏิเสธที่จะส่งมอบตราประทับของจักรพรรดิเป็นเวลาหลาย ๆ ครั้ง

โจเฮาได้รับการยกย่องในมุมมองแบบดั้งเดิมว่าเป็นผู้ปกป้องราชวงศ์ฮั่นที่ล้มเหลวองค์สุดท้าย ร่วมกับฮกเฮากับพระนางตง ซึ่งตรงกันข้ามกับความละเลยของพระเจ้าเหี้ยนเต้

ภูมิหลังครอบครัวและสมรสกับพระเจ้าเหี้ยนเต้
โจเฮาเป็นธิดาในขุนศึก โจโฉ ผู้คุมตัวพระเจ้าเหี้ยนเต้ใน ค.ศ. 196 และออกคำสั่งในนามของจักรพรรดิ เพื่อประโยชน์ของตนเองในการรณรงค์รวมจักรวรรดิที่เคยเป็นของขุนศึกหลายคนในภูมิภาคให้กลับมาเป็นหนึ่งอีกครั้ง จากนั้นใน ค.ศ. 213 โจในตอนนั้นสถาปนาตำแหน่งเว่ย์กง (ภายหลังเป็น เว่ย์อ๋อง) ประทานธิดาสามคนให้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าเหี้ยนเต้ ได้แก่ โจเฮา เฉา เซี่ยน () พี่สาวของเธอ และเฉา หฺวา () น้องสาว ตอนแรกตำแหน่งของธิดาทั้งสามคือ ฟูเหริน (夫人) ต่อมาใน ค.ศ. 214 จึงเลื่อนขั้นเป็น กุ้ยเหริน (貴人)

ในช่วงปลาย ค.ศ. 214 ฮกเฮา พระมเหสีองค์แรกของพระเจ้าเหี้ยนเต้ ถูกพบว่าสนับสนุนการสมคบคิดต่อต้านโจโฉเมื่อ ค.ศ. 200 แม้ว่าเหตุการณ์นั้นผ่านไปตั้ง 14 ปี โจโฉโมโหต่อพระนางจนบังคับให้ปลดเธอออกจากตำแหน่งและประหารชีวิตในวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 215รายงานจากพระราชประวัติพระเจ้าเหี้ยนเต้ใน โฮ่วฮั่นชู ฮกเฮาถูกประหารชีวิตในวัน dingmao เดือน 11 ปีเจี้ยนอันที่ 19 ตรงกับวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 215 ปฏิทินก่อนกริกอเรียน [(建安十九年)十一月丁卯，曹操杀皇后伏氏...] Houhanshu, vol. 09 โจเอาได้รับการแต่งตั้งเป็นจักรพรรดินีแทนพระนางในวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 215รายงานจากพระราชประวัติพระเจ้าเหี้ยนเต้ใน โฮ่วฮั่นชู พระนางโจได้รับการแต่งตั้งเป็นจักรพรรดินีในวัน jiazi เดือน 1 ปีเจี้ยนอันที่ 20 ตรงกับวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 215 ในปฏิทินก่นกริกอเรียน [(建安)二十年春正月甲子，立贵人曹氏为皇后] Houhanshu, vol. 09

ในฐานะจักรพรรดินี
ไม่มีข้อมูลเท่าที่รู้จักเกี่ยวกับช่วงชีวิตโจเฮา แต่เป็นที่กระจ่างว่า ณ จุดนี้พระสวามีของพระนางไม่มีอำนาจ เนื่องจากบิดาของพระนางถือครองอำนาจทั้งหมด นางมีลูกสาวเพียงคนเดียว คือ องค์หญิงหลิวมั่น

หลังจากโจโฉถึงแก่อสัญกรรม แล้วโจผีขึ้นสืบทอดอำนาจต่อมานั้น โจผีได้ทำการปลดพระเจ้าเหี้ยนเต้ลงจากบัลลังก์และขึ้นเป็นฮ่องเต้สถาปนาราชวงศ์วุย แต่พระนางโจเฮาคัดค้านพี่ชาย(โจผี)อย่างรุนแรง โจผีขอให้นางมอบตราพระราชลัญจกรฮ่องเต้ นางก็ไม่ยอมมอบให้ แล้วยังด่าทอของพระนางคือโจผีอย่างรุนแรงว่า ราชวงศ์ของโจผีจะไม่มีวันอยู่ได้ยั่งยืนแน่นอน

นางได้ติดตามพระเจ้าเหี้ยนเต้ซึ่งถูกเนรเทศไปอยู่ที่ เมืองซานหยาง และใช้ชีวิตบั้นปลายอย่างสงบสุขเรื่อยมา โดยนางและพระเจ้าเหี้ยนเต้ มักไปเก็บสมุนไพรบนเขา และท่องไปตามหมู่บ้าน รักษาโรค ช่วยเหลือประชาชน เป็นที่รักใคร่ของผู้คนเป็นอันมาก จนได้ขนานนามว่า แพทย์พญามังกรพญาหงส์ จนพระเจ้าเหี้ยนเต้เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 777 ในรัชสมัยของพระเจ้าโจยอย และจากนั้นอีก 26 ปีถัดมา พระนางโจเฮาก็สวรรคตตามไป ขณะมีพระชนมายุได้ 63 พรรษา ในรัชสมัยของพระเจ้าโจฮวน พระศพของทั้งคู่ถูกฝังไว้เคียงข้างกัน ณ สุสานจังหลิง

ในวรรณกรรม สามก๊ก
โจเฮาในวรรณกรรมอิงประวัติศาสตร์ สามก๊ก มีลักษณะคล้ายคลึงกับบันทึกทางประวัติศาสตร์ของพระนางมาก หลังพระนางฮกเฮาสิ้นพระชนม์ โจเฮาจึงได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดินีเพื่อสืบตำแหน่งแทนพระนาง

 ดูเพิ่ม 
 พงศาวลีวุยก๊ก#โจโฉ/ภรรยาและบุตรของโจโฉ
 ตัวละครในสามก๊ก

หมายเหตุ

อ้างอิง

 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
 ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). ตำราประวัติศาสตร์ราชวงศ์ฮั่นยุคหลัง (โฮ่วฮั่นชู).
 ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2
โจโเฮา
หมวดหมู่:ผู้หญิงจีนในคริสต์ศตวรรษที่ 3
หมวดหมู่:ครอบครัวของโจโฉ
หมวดหมู่:ชนชั้นเจ้าในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น