โคโจ (ตำนานเก็นจิ)

โคโจ (; แปล: ระบำผีเสื้อ) "Butterflies" เป็นบทที่ 24 ของตำนานเก็นจิ ผลงานของ มุระซะกิ ชิคิบุ จากทั้งหมด 54 บท

 ที่มาของชื่อบท โคโจ 
ชื่อบท  โคโจ  แปลว่า  ผีเสื้อ  นั้นได้มาจากบทร้อยกรองวะกะที่มุระซะกิส่งโต้ตอบกับจักรพรรรดินีอะกิโคะโนะมุดังนี้

「花園の胡蝶をさへや下草に

　　秋待つ虫はうとく見るらむ」"Kochou ฉบับภาษาญี่ปุ่นดั้งเดิม".The Texts of Genji Monogatari.E-Text 

"Hana-zono no kotefu wo sahe ya shita-kusa ni

　aki matsu mushi ha utoku miru ramu""Kochou ฉบับภาษาญี่ปุ่นแบบโรมันจิ" .The Texts of Genji Monogatari.E-Text 

ฮะนะโซะโนะโนะ  โคะเตะฟุโวะสะเฮะยะ  ชิตะคุสะนิ

อะกิมัตสึมุชิวะ   อุโตะคุมิรุระมุ

แปล
「花園の胡蝶までを下草に隠れて

　　秋を待っている松虫はつまらないと思うのでしょうか」"Kochou ฉบับภาษาญี่ปุ่นสมัยใหม่" .The Texts of Genji Monogatari.E-Text 

Low in your grasses the cricket awaits the autumn 

And views with scorn these silly butterflies."Chapter 24 Butterflies" .Globusz Publishing: The Tale of Genji .Online chapter by chapter version of Seidensticker's translation of The Genji  

 胡蝶 ในบทวะกะนี้  ออกเสียงว่า  โคะเตะฟุ'' ( Kotefu )
 待つ虫(มัตสึมุชิ )  พ้องเสียงกับ  松虫 ( มัตสึมุชิ - จิ้งหรีดสน Pine Cricket )  หมายถึง  อะกิโคะโนะมุ

 โคะโจระคุ  -  ระบำผีเสื้อแห่งเผ่าหู 
เพิ่อเป็นการตอบแทนความเป็นมิตรที่อะกิโคะโนะมุมอบของขวัญให้เป็นการทักทายผูกมิตร  ในบท โอะโตะเมะ  มุระซะกิจึงจัดให้มีการแสดงบรรเลงสังคีต พร้อมพรั่งด้วยการแสดงระบำมากมาย  จัดแสดง ณ ทะเลสาบในส่วนที่พำนักของจักรพรรดินีอะกิโคะโนะมุ ในเรือนฤดูใบไม้เปลี่ยนสี คฤหาสน์โระคุโจ  โดยมุระซะกิเป็นผู้เลือกสรรนักแสดงและจัดเตรียมการแสดง  หนึ่งในการแสดงที่จัดเตรียมไว้นั้นคือ  ระบำผีเสื้อของเผ่าหู ( โคะโจระคุ, 胡蝶楽, Kochôraku)ซึ่งแสดงโดยเด็กหญิงแรกรุ่น 4 คน 

ระบำผีเสื้อ  นี้สามารถนับย้อนหลังไปได้ถึง 100 ปีก่อนการประพันธ์ ตำนานเก็นจิ  สร้างสรรค์ขึ้นจากพระบัญชาของจักรพรรดิ ดนตรีแต่งโดย  ฟุจิวะระ  ทะดะฟุสะ (藤原忠房) นักดนตรีและกวี  ท่าเต้นคิดโดย  เจ้าชาย อัตสึมิตสึ   (敦実親王) ในการระบำนี้  นักแสดงจะสวมเครื่องประดับศีรษะที่ทำจากเงินประดับประด้วยดอกยะมะบุกิ และ ดอกไม้  ติดปีกผีเสื้อประดิษฐ์ไว้ด้านหลัง  และถือดอกยะมะบุกิไว้ที่มือขวา  สีสันโดยรวมของเครื่องแต่งกายจะเป็นสีเขียวแสดงถึงฤดูใบไม้ผลิ   การระบำกล่าวถึง  ผีเสื้อของชนเผ่าหู(胡 ,Hu )ในประเทศจีนกำลังโบบินอย่างสนุกสนานร่าเริง" Notes on bugaku and bugaku in The Tale of Genji ". Bugaku: A Japanese Classical Dance from the World of the Tale of Genji.โดย John R. Wallace .


 ชนเผ่าหู ดำรงชีวิตด้วยการเลี้ยงสัตว์

 ตัวละครหลักในบท 

 เก็นจิ   :  ตำแหน่งไดโจไดจิน  อายุ 36
 มุระซะกิ  :  ภรรยาของเก็นจิ  ท่านหญิงแห่งเรือนอาคเนย์ของคฤหาสน์โระคุโจ  อายุ 28
 อะกิโคะโนะมุ   :  จักรพรรดินี  พระชนมายุ 27
 ทะมะคะซึระ  :  บุตรีของยูงะโอะ  อายุ 22
 โฮะตะรุเฮียวบุเคียวโนะมิยะ   :  องค์ชายโฮะตะรุ  น้องชายต่างมารดาของเก็นจิ
 คะชิวะงิ  :  ตำแหน่งจูโจ  บุตรชายคนโตของโทะโนะจูโจ  อายุ 20 หรือ 21
 ยูงิริ   :  ตำแหน่งจูโจ  บุตรชายของเก็นจิ  อายุ 15
 ฮิเงะคุโระ  :  ตำแหน่งอุไดโช  อายุ 31 หรือ 32
 มิรุโกะ  :  นางกำนัลรับใช้ของทะมะคะซึระ
 เฮียวบุ   :  เดิมเรียกกันว่า อะเตะกิ  บุตรสาวของแม่นมของทะมะคะซึระ 

 เรื่องย่อ 

ปลายเดือนสาม   ไม้ดอกตามฤดูกาลในสวนของเรือนวสันต์ของมุระซะกิในคฤหาสน์โระคุโจนั้นต่างพากันเบ่งบานเต็มที่  ยังไม่ร่วงโรย  เกนจิจึงจัดการฉลอง  เชิญนักดนตรีจากวังหลวงมาบรรเลงสังคีต  และจัดให้มีการลอยเรือรูปหงส์ และมังกร  ในสระน้ำจำลองที่เชื่อมระหว่างเรือนวสันต์ และ เรือนสารทฤดู  ของจักรพรรดินีอะกิโคโนมุ  ด้วยฐานันดรอันสูงส่ง อะกิโคะโนะมุ จึงไม่สามารถที่จะออกมาชมความงดงามได้ด้วยตัวเอง  แต่สาวใช้นางกำนัลต่างๆในเรือนสารทฤดูต่างมายืนออเรียงกับรอบสระน้ำ  มองดูความงดงามของเรือที่ฝีพายเป็นเด็กชายแต่งกายและไว้ผมแบบจีน  แต่งแต้มฉากหลังเป็นต้นหลิวขจี  ดอกซะกุระเบ่งบานงดงาม  ดอกยะมะบุกิเหลืองทองสะท้อนความงดงามลงบนเงาของสระน้ำใสกระจ่าง และต่างโต้กวีกันเป็นที่สนุกสนาน  ขุนนางใหญ่น้อยต่างมาร่วมงานฉลองที่คฤหาสน์โระคุโจ  ร่วมดื่มและบรรเลงสังคีตกันจนถึงรุ่งเช้า  องค์ชายโฮะตะรุ น้องชายต่างมารดาของเก็นจิ  ซึ่งบัดนี้ดำรงตำแหน่งเฮียวบุเคียวโนะมิยะ  เผยเป็นนัยว่า  ตัวเขาที่เป็นหม้ายมานาน  สนใจ ทะมะคะซึระ อยู่

รุ่งเช้าวันต่อมา จักรพรรดินีอะกิโคะโนะมุ  จัดให้มีการสวดปรัชญาปารมิตาสูตร ( หัวใจแห่งปัญญา ) ขึ้น ณ เรือนสาทรฤดู  มุระซะกิ  คิดว่านี่เป็นโอกาสอันดีที่จะตอบแทนของขวัญแห่งฤดูใบไม้เปลี่ยนเมื่อคราวที่แล้วที่อะกิโคะโนะมุส่งมาให้  ด้วยความงามแห่งฤดูใบไม้ผลิ  เป็นการกึ่งท้าทายกันและกันว่า ฤดูใดจะงามเหนือล้ำกว่า   มุระซะกิเลือกหญิงสาวน่ารัก 8 คน สี่คนนั้นแต่งกายเป็นนกการเวกประคองกิ่งดอกซะกุระงดงามในแจกันเงิน  อีกสี่คนแต่งกายเลียนแบบผีเสื้อประคองดอกยะมะบุกิใส่ในแจกันทอง  พากันเดินเลียบขอบสระน้ำจำลองจากเรือนวสันต์สู่เรือนสารทฤดู   มาวางต่อหน้าเป็นเครื่องบูชาในการทำบุญสวดปรัชญาปารมิตาสูตร    โดยยูงิริ  ได้อ่านสาส์นกวีที่มะระซะกิส่งให้อะกิโคะโนะมุฟังว่า



จากนั้นเหล่าเด็กสาวก็พากันร่ายรำอย่างงดงาม  และเรียงแถวเดินกลับไปยังดงดอกยะมะบุกิ  ผู้ชมทั้งหลายต่างเสียดาย  ไม่อยากให้การแสดงอันงดงามจบลงเร็วเช่นนี้    อะกิโคะโนะมุจัดของขวัญให้ยูงิริ  เหล่านกการเวกและผีเสื้อด้วยเสื้อผ้าที่เลือกสรรมาอย่างปราณีต  

เก็นจิเข้าพบทะมะคะซึระ  เขาเห็นเพลงยาวมากมายที่ขุนนางใหญ่น้อยต่างแข่งกันส่งมาเพื่อชนะใจทะมะคะซึระ  องค์ชายโฮะตะรุเองก็ส่งเพลงยาวมาโดยไม่บอกให้เก็นจิรู้สักนิด  รวมทั้ง ฮิเงะคุโระ  อุไดโชเคราดำผู้มีอำนาจเป็นรองเพียง เก็นจิ และ ไนไดจิน( โทโนะจูโจ )เท่านั้น  แม้ว่าเขาจะมีภรรยาอยู่แล้ว  แต่คุณสมบัติก็ไม่เลว  แต่ยังมีเพลงยาวที่พับและขมวดเป็นปมเขียนด้วยกระดาษสีฟ้าสะดุดที่ยังไม่ได้แกะออกอ่าน  เก็นจิจึงเปิดอ่านดู  เพลงยาวนี้ใช้คำที่สละสลวยจนเก็นจิอดอยากรู้ไม่ได้ว่าใครส่งมา  ผู้ส่งเพลงยาวฉบับบนี้มาคือ คะชิวะงิ  บุตรชายคนโตของโทโนะจูโจนั่นเอง  ซึ่งที่จริงแล้วมีศักดิ์เป็นพี่น้องกับทะมะคะซึระ  เก็นจิจึงกำชับอุคนให้คัดเลือกเพลงยาวจากขุนนางที่เหมาะสมให้ทะมะคะซึระตอบกลับเท่านั้น    ทะมะคะซึระรับคำอย่างว่าง่าย   เก็นจิรู้สึกหวั่นไหวและเสียดายเกินกว่าจะปล่อยทะมะคะซึระให้ไปแต่งงานกับชายอื่นเสียแล้ว

 อ้างอิง 



หมวดหมู่:วรรณกรรมญี่ปุ่น
หมวดหมู่:นวนิยาย
หมวดหมู่:รายชื่อบทในตำนานเก็นจิ