การเลิกล้มราชาธิปไตย

ในประวัติศาสตร์โลก มีการล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ในหลายประเทศทั่วโลก การเลิกล้มทำได้ด้วยวิธีหลายแบบ เช่น การปฏิวัติ, การตั้งสาธารณรัฐ, การลงประชามติของประชาชน, การรัฐประหาร หรือจากสงคราม 

สาเหตุการล่มสลายของราชวงศ์ได้แก่มุมมองสมภาคนิยมและการต่อต้านระบบชนชั้น การกำจัดระบบคู่แข่งที่อาจต่อต้านระบบอื่นที่จะเข้ามา (เหมือนที่เกิดในประเทศโรมาเนียช่วง ค.ศ. 1947) การต่อต้านสถาบันที่ไม่เป็นประชาธิปไตยและการสืบทอดแบบกรรมพันธุ์ ความเข้าใจในเรื่องพระมหากษัตริย์ว่าเป็นเรื่องที่ไม่เข้ากับยุคสมัยหรือล้าหลัง และการต่อต้านกษัตริย์หรือราชวงศ์จำเพาะ ในอาณานิคมและอดีตอาณานิคมหลายแห่ง การเลิกล้มอิทธิพลกษัตริย์ในรัฐอาณานิคมถือเป็นส่วนหนึ่งของการให้เอกราช ในราชอาณาจักรเครือจักรภพหลายแห่ง มีมุมมองเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์เป็นสถาบันต่างชาติที่ดำเนินการตรงข้ามกับเอกลักษณ์ประจำชาติหรืออธิปไตยของชาติ

 ปัจจุบัน ประเทศที่ล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ เช่น เกาหลี, จักรวรรดิจีน และจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี เป็นต้น 
 บางประเทศ แม้จะล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ไปแล้วแต่ก็ได้มีการฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ เช่น สเปน, สหราชอาณาจักร และกัมพูชา ซึ่งประเทศเหล่านี้เคยมีประวัติศาสตร์ในช่วงที่ไร้กษัตริย์หรือช่วงสาธารณรัฐ จนมีการฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์ในภายหลัง และพระมหากษัตริย์ก็ทรงกลับมาเป็นประมุขแห่งรัฐเช่นเดิมมาจนถึงปัจจุบัน 
 บางประเทศถึงมีการฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์แต่ก็ถูกล้มล้างอีก ทำให้การฟื้นฟูไม่เป็นผลสำเร็จ เช่น กรีซและฝรั่งเศส เป็นต้น 

ในคริสต์ศตวรรษที่ 21 มีบางประเทศที่มีพระมหากษัตริย์มีขบวนการสาธารณรัฐนิยมสำคัญ เช่นสเปน และออสเตรเลีย

พระบรมวงศานุวงศ์ที่เหลือรอดมาจากการล้มล้างก็ยังคงใช้คำนำหน้าพระนามเป็นพระอิสริยยศที่เคยดำรงอยู่ เช่น เจ้าหญิงเฮวอนแห่งเกาหลี ก็ยังคงใช้คำนำหน้าพระนามหรือพระอิสริยศว่า "จักรพรรดินีแห่งเกาหลี" ยังรอการหวนคืนสู่ราชบัลลังก์ และบางประเทศในปัจจุบันก็มีเสียงเรียกร้องให้ฟื้นฟูราชวงศ์ขึ้นมาใหม่ เช่นที่ สาธารณรัฐเกาหลี, สาธารณรัฐออสเตรีย และสาธารณรัฐฮังการี เป็นต้น นอกจากนี้ก็ยังมีการสิ้นสุดลงของพระราชวงศ์ที่ไม่ได้เกิดจากรัฐประหารหรือสาเหตุอื่น ๆ แต่เนื่องจากพระมหากษัตริย์ของประเทศนั้นไม่มีองค์รัชทายาทหรือผู้สืบทอดราชบัลลังก์ เช่น ซามัว

 ประวัติศาสตร์ 
ตัวอย่างของการล้มล้างพระราชวงศ์เช่น ในปี ค.ศ. 1649 พระราชวงศ์อังกฤษ โดยรัฐสภาแห่งอังกฤษภายใต้การนำของ โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ แต่ก็ได้มีการฟื้นฟูภายหลังในปี ค.ศ. 1660 อีกแห่งที่ฝรั่งเศส พระราชวงศ์ฝรั่งเศสถูกล้มล้างในปี ค.ศ. 1792 ในระหว่างการปฏิวัติฝรั่งเศส และก็ได้มีการฟื้นฟูในภายหลังหลายครั้งแต่สุดท้ายฝรั่งเศสก็ได้กลายเป็นสาธารณรัฐ, ในปี ค.ศ. 1871 ราชวงศ์จีนอันเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานก็ถูกล้มล้างและพระจักรพรรดิก็ถูกถอดถอน ซึ่งพระจักรพรรดิองค์สุดท้ายของจีนก็คือ จักรพรรดิผู่อี๋ โดยการปฏิวัติของ ซุน ยัตเซ็น, สมเด็พระจักรพรรดิโกจงแห่งเกาหลี พระจักรพรรดิองค์สุดท้ายแห่งจักรวรรดิเกาหลีก็สูญเสียราชบัลลังก์ในปี ค.ศ. 1910 เมื่อจักรวรรดิญี่ปุ่นเข้ายึดครองเกาหลีและให้พระราชวงศ์ญี่ปุ่นดำรงเป็นพระประมุขแห่งเกาหลีสืบต่อแทน และอีกแห่งหนึ่งนั้นก็คือมองโกเลีย หลังจากพระมหากษัตริย์ได้สวรรคตลง มองโกเลียก็ได้กลายเป็นสาธารณรัฐ

ในปี ค.ศ. 1893 ผู้นำของกระทรวงการค้าต่างประเทศแห่งราชอาณาจักรฮาวาย ก็ได้ทำการยึดอำนาจจากสมเด็จพระราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรฮาวาย และได้ก่อตั้งเป็นสาธารณรัฐจนเข้าร่วมเป็นรัฐสมาชิกรัฐหนึ่งของสหรัฐอเมริกา ในปี ค.ศ. 1898, พระราชวงศ์โปรตุเกสก็ถูกล้มล้างในปี ค.ศ. 1910 สองปีหลังจากการสวรรคตของสมเด็จพระเจ้าคาร์ลอสที่ 1 แห่งโปรตุเกส

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ได้เกิดการล้มล้างอำนาจของพระราชวงศ์ทั่วโลกครั้งใหญ่ เช่น ในจักรวรรดิรัสเซียภาวะความอดอยากและยากจนของประเทศจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ได้ทำให้เกิดการปฏิวัติยึดอำนาจพระราชวงศ์รัสเซีย และได้ก่อให้เกิดลัทธิคอมมิวนิสต์ ที่เน้นการต้อต้านสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งภายหลังได้ทำการสังหารหมู่พระราชวงศ์รัสเซีย ส่วนประเทศที่ล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ภายหลังจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่งสิ้นสุดลง ได้แก่ จักรวรรดิเยอรมัน, จักรวรรดิออสเตรีย - ฮังการี, และจักรวรรดิออตโตมาน ในระหว่างสงครามพระราชวงศ์บางแห่งก็มีแผนที่จะประกาศเอกราชและก่อตั้งราชวงศ์เช่น ราชรัฐฟินแลนด์ และที่ ลิทัวเนีย รวมทั้งรัฐในอารักขา และอาณานิคมบางแห่งของจักรวรรดิเยอรมัน ซึ่งทั้งพระมหากษัตริย์แห่งฟินแลนด์และลิทัวเนีย ก็ได้สละราชบัลลังก์ภายหลังการพ้ายแพ้ของเยอรมัน ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1918

ในปี ค.ศ. 1939 ราชอาณาจักรอิตาลี ก็ได้เข้ายึดครองแอลเบเนียซึ่งได้ทำการล้มล้างพระราชวงศ์แอลเบเนีย และสถาปนาพระราชวงศ์อิตาลีขึ้นเป็นพระประมุขแห่งแอลเบเนีย ตลอดจนพระราชวงศ์ของยุโรปตะวันออก เช่นพระราชวงศ์บัลแกเรีย, ฮังการี และโรมาเนีย ก็ได้เข้าร่วมกับฝ่ายอักษะของเยอรมันในสงครามโลกครั้งที่สอง ต่อต้านราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย, ฝ่ายสัมพันธมิตร และสหภาพโซเวียต ในขณะที่ฝ่ายอักษะกำลังพ้ายแพ้ในสงคราม แนวร่วมของลัทธิคอมมิวนิสต์ทั้งใน ยูโกสลาเวีย และแอลเบเนีย ก็ได้ทำการยึดอำนาจและล้มล้างพระราชวงศ์ของทั้งสองประเทศลง ส่วนลัทธิคอมมิวนิสต์ในบัลแกเรีย, ฮังการี และโรมาเนีย ก็ได้ทำการล้มล้างพระราชวงศ์ของตนโดยกองกำลังอันแข็งแกร่งของสหภาพโซเวียต ที่มีทั้งอาวุธและผู้สนับสนุนเป็นจำนวนมากในระหว่างการดำเนินไปของสงครามโลกครั้งที่สอง ในขณะที่พระมหากษัตริย์แห่งอิตาลีก็ได้ทำการสลับข้างจากฝ่ายอักษะเป็นฝ่ายสัมพันธมิตรในช่วงสงครามจากความอนุเคราะห์ของฝ่ายสัมพันธมิตร แต่ถึงอย่างไรก็ตามพระราชวงศ์อิตาลีก็สิ้นสุดลงจากการลงประชามติของประชาชนชาวอิตาลีในปี ค.ศ. 1946 เช่นกัน แต่มีพระมหากษัตริย์แห่งเดียวในโลกในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองที่ถึงแม้จะพ้ายแพ้ในสงคราม แต่พระราชวงศ์ก็มิได้ถูกล้มล้างนั้นคือ สมเด็จพระจักรพรรดิโชวะแห่งญี่ปุ่น ที่ถึงแม้จะเป็นผู้ให้การต่อต้านการทำสงครามแต่ก็เป็นผู้คุมอำนาจสำคัญของการทำศึกต่อต้านฝ่ายสัมพันธมิตร ที่ยินยอมให้สหรัฐอเมริกาเข้าควบคุมญี่ปุ่นแทนการถูกนำตัวไปขึ้นศาลโลกในฐานะอาชญากรสงครามและล้มล้างพระราชวงศ์ญี่ปุ่น ทว่าตระกูลเจ้าชายต่าง ๆ ในระบบศักดินาได้ถูกทำลายแทน

ในราชอาณาจักรกรีซ สมเด็จพระราชาธิบดีและพระราชวงศ์ก็ถูกเนรเทศโดยกองทัพจากการรัฐประหาร ในปี ค.ศ. 1967 ถึงแม้จะมีการฟื้นฟูในภายหลังแต่ก็ถูกล้มล้างอีกครั้งจากการลงประชามติของประชาชนในปี ค.ศ. 1974

ระบอบราชาธิปไตยในอินเดีย, เคนยา, แทนซาเนีย, แซมเบีย และซิมบับเว ถูกล้มลงไม่นานหลังจากได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักร หลังจากที่ก่อนหน้านี้ในขณะที่เป็นรัฐสมาชิกของเครือจักรภพแห่งชาติได้มีสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร เป็นพระประมุขมาโดยตลอด

 ความพยายามในการฟื้นฟูราชวงศ์ 
นอกจากนี้ยังมีประเทศที่มีความพยายามที่จะฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์ของตนเองขึ้นมาอีกครั้งแต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จเช่นที่ บราซิล ในปี ค.ศ. 1990 รัฐสภาแห่งบราซิลได้มีการลงมติให้มติการฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นอันตกไป ในขณะที่ยังมีความพยายามในการฟื้นฟูพระราชวงศ์ยังคงดำเนินต่อไปในทางภาคตะวันออกของประเทศ ที่บัลแกเรีย พระเจ้าซาร์ซิเมออนที่ 2 พระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายที่ได้ขึ้นเสวยราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ของประเทศ ทรงได้รับเลือกมาเป็นนายกรัฐมนตรีของประเทศ โดยดำรงตำแหน่งตามวาระ 4 ปี เริ่มดำรงตำแหน่งในปี ค.ศ. 2001 ถึง ค.ศ. 2005 แต่ท้ายที่สุดก็ไม่ได้มีการฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์ของประเทศขึ้นมาแต่อย่างใด ที่ออสเตรเลียเองก็มีปัญหาเกี่ยวกับพระราชวงศ์อังกฤษขึ้นมา เนื่องจากประชาชนบางกลุ่มต้องการให้ออสเตรเลียกลายเป็นสาธารณรัฐ จึงได้ยื่นข้อเสนอเข้ารัฐสภาและก็ได้มีการลงมติของรัฐสภาในเรื่องนี้ ผลที่ออกมาก็คือรัฐสภาของทุกรัฐลงมติให้ออสเตรเลียยังคงใช้ระบอบการปกครองแบบเดิม ที่มีพระประมุขของประเทศยังคงเป็น สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร ยกเว้นที่เขตนครหลวงแห่งออสเตรเลียที่ผ่านข้อเสนอเท่านั้น ที่แอลเบเนียเองก็ได้มีความพยายามฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์เช่นกันในปี ค.ศ. 1997 แต่ก็ไม่ประสบผลสำเร็จ ส่วนที่สาธารณรัฐเกาหลี ค.ศ. 2007 สมเด็จพระจักรพรรดินีเฮวอนแห่งเกาหลี ได้ประกาศที่จะฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์ภายในประเทศขึ้นมาอีกครั้ง แต่รัฐบาลกลางของเกาหลีก็ยังไม่ได้มีการเข้ามายุ่งเกี่ยวหรือพิจารณาในกรณีนี้ ซึ่งแนวทางในการฟื้นฟูมีความเป็นไปได้สูงเพราะว่าสถาบันพระมหากษัตริย์ของเกาหลีเองก็มีบทบาทในการเป็นศูนย์รวมใจของประชาชนเรื่อยมาตั้งแต่หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง โดยคาดการณ์กันว่าสองเกาหลีจะต้องรวมประเทศกันเสียก่อนถึงจะมีการฟื้นฟู และเกาหลีใหม่นี้จะต้องปกครองในระบอบประชาธิปไตย ที่โรมาเนียเองสถาบันพระมหากษัตริย์ของประเทศก็มีบทบาทเป็นเป็นศูนย์รวมใจของประชาชน โดยมีการยื่นให้รัฐสภามีการพิจารณาฟื้นฟูสถาบันพระมหากษัตริย์ขึ้นมาอีกครั้ง เช่นเดียวกับที่เซอร์เบียที่พระราชวงศ์ต่างได้สิทธิจากรัฐบาลให้พำนักในพระราชวังในเมืองหลวงและยังคงมีบทบาททางสังคมเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน อีกทั้งพระราชวงศ์ยังปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ มากมายเช่น ด้านสิทธิมนุษยชน เป็นต้น ซึ่งที่เซอร์เบียนี้เองที่มีความพยายามอย่างมากในการฟื้นฟูพระราชวงศ์เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศยังคงเป็นกลุ่มนิยมกษัตริย์

 พระมหากษัตริย์ที่ถูกล้มล้าง 
ประเทศพระรูปพระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายปีหมายเหตุทศวรรษ 170031px|borderราชอาณาจักรอังกฤษ75pxสมเด็จพระราชินีนาถแอนน์ค.ศ. 1707สถาปนาราชอาณาจักรบริเตนใหญ่31px|borderราชอาณาจักรสกอตแลนด์ทศวรรษ 179031px|borderราชบัลลังก์แห่งราชอาณาจักรโปแลนด์75pxพระเจ้าสตาญิสวัฟที่ 2 เอากุสตุสค.ศ. 1795ล้มล้างพระราชวงศ์31px|borderเครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย31px|borderแกรนด์ดัชชีลิทัวเนียแกรนด์ดยุกสตาญิสวัฟ เอากุสตุสที่ 2ทศวรรษ 180031px|borderราชอาณาจักรไอร์แลนด์75pxพระเจ้าจอร์จที่ 3 ค.ศ. 1801รวมกับราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ สถาปนาสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์31px|borderจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์75pxจักรพรรดิฟรันทซ์ที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ค.ศ. 1806ถูกยุบโดยจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์31px|borderอาร์ชดัชชีออสเตรียอาร์ชดยุกฟรันทซ์ที่ 2เปลี่ยนเป็นจักรวรรดิออสเตรีย31px|borderจักรวรรดิเฮติที่หนึ่ง75pxสมเด็จพระจักรพรรดิฌักที่ 1 แห่งเฮติล้มล้างพระราชวงศ์ทศวรรษ 181031px|borderจักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่ง75pxจักรพรรดินโปเลียนที่ 1ค.ศ. 1814สถาปนาราชอาณาจักรฝรั่งเศส31px|borderราชอาณาจักรอิตาลีสมเด็จพระเจ้าโปเลียนที่ 1ล้มล้างพระราชวงศ์31px|borderเดนมาร์ก–นอร์เวย์75pxพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 6ประกาศแยกราชวงศ์31px|borderราชอาณาจักรเนเปิลส์75pxสมเด็จพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 4ค.ศ. 1816สถาปนาราชอาณาจักรซิซิลีทั้งสอง31px|borderราชอาณาจักรซิซิลีสมเด็จพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 331px|borderจักรวรรดิมราฐา75pxสมเด็จพระจักรพรรดิประทับสิงห์ ค.ศ. 1818ล้มล้างพระราชวงศ์ทศวรรษ 182031px|borderราชอาณาจักรเฮติ75pxพระเจ้าอ็องรีที่ 1 แห่งเฮติ ค.ศ. 1820ล้มล้างพระราชวงศ์31px|borderสหราชอาณาจักรโปรตุเกส บราซิล และแอลการ์ฟ75pxพระเจ้าฌูเอาที่ 6 ค.ศ. 1822ประกาศแยกราชวงศ์31px|borderจักรวรรดิเม็กซิโกที่ 175pxสมเด็จพระจักรพรรดิอากุสตินที่ 1 แห่งเม็กซิโก ค.ศ. 1823—ทศวรรษ 183031px|borderราชอาณาจักรฝรั่งเศส75pxพระเจ้าชาร์ลที่ 10 แห่งฝรั่งเศส ค.ศ. 1830สถาปนาราชอาณาจักรแห่งชาวฝรั่งเศส31px|borderสหราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์75pxพระเจ้าวิลเลิมที่ 1 แห่งเนเธอร์แลนด์ ค.ศ. 1839ประกาศแยกราชวงศ์แกรนด์ดยุกวิลเลิมที่ 1 แห่งลักเซมเบิร์กทศวรรษ 184031px|borderราชอาณาจักรแห่งชาวฝรั่งเศส75pxพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 แห่งฝรั่งเศส ค.ศ. 1848สถาปนาสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 231px|borderจักรวรรดิซิกข์75pxทุลีป สิงห์ ค.ศ. 1849ล้มล้างพระราชวงศ์ทศวรรษ 185031px|borderจักรวรรดิโมกุล75pxจักรพรรดิบาฮาดูร์ ชาห์ที่ 2 ค.ศ. 1857เปลี่ยนเป็นบริติชราช31px|borderจักรวรรดิเฮติที่สอง75pxจักรพรรดิโฟสแต็งที่ 1 แห่งเฮติ ค.ศ. 1859ล้มล้างพระราชวงศ์ทศวรรษ 186031px|borderราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย75pxพระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 2 แห่งซาวอยค.ศ. 1861เปลี่ยนเป็นราชอาณาจักรอิตาลี31px|borderราชอาณาจักรซิซิลีทั้งสอง75pxสมเด็จพระเจ้าฟรานซิสที่ 2 แห่งราชอาณาจักรซิซิลีทั้งสองรวมชาติกับราชอาณาจักรอิตาลี31px|borderราชอาณาจักรลอมบาร์ดี-เวนีเชีย75pxสมเด็จพระราชาธิบดีฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 1ค.ศ. 1866รวมชาติกับราชอาณาจักรอิตาลี31px|borderราชอาณาจักรฮันโนเฟอร์75pxพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งฮันโนเฟอร์รวบเข้ากับราชอาณาจักรปรัสเซีย31px|borderจักรวรรดิเม็กซิโกที่ 275pxจักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งเม็กซิโก ค.ศ. 1867—ทศวรรษ 187031px|borderจักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง75pxจักรพรรดินโปเลียนที่ 3ค.ศ. 1870สถาปนาสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 331px|borderรัฐสันตะปาปา75pxสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 9รวมชาติกับราชอาณาจักรอิตาลี31px|borderอาณาจักรรีวกีว75pxพระเจ้าโช ไทค.ศ. 1879รวบเข้ากับจักรวรรดิญี่ปุ่น31px|borderราชอาณาจักรซูลู75pxสมเด็จพระราชาธิบดีเคตช์วาโย คามพันเดสงครามอังกฤษ–ซูลู-รวบเข้ากับจักรวรรดิอังกฤษ แต่ยังมีการสืบต่อระบอบราชาธิปไตยในซูลูแลนด์ทศวรรษ 188031px|borderราชอาณาจักรตาฮีตี75pxพระเจ้าโปมาเรที่ 5 แห่งตาฮีตี ค.ศ. 1880รวบเข้ากับจักรวรรดิอาณานิคมฝรั่งเศส31px|borderจักรวรรดิพม่า75pxพระเจ้าธีบอ ค.ศ. 1885รวบเข้ากับบริติชราช31px|borderจักรวรรดิบราซิล75pxจักรพรรดิเปดรูที่ 2 แห่งบราซิล ค.ศ. 1889เกิดการปฏิวัติทศวรรษ 189031px|borderราชอาณาจักรฮาวาย75pxสมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย ค.ศ. 1895สถาปนาสาธารณรัฐฮาวาย31px|borderราชอาณาจักรเมรีนา75pxสมเด็จพระราชินีนาถรานาวาโลนาที่ 3 แห่งมาดากัสการ์ค.ศ. 1897รวบเข้ากับจักรวรรดิอาณานิคมฝรั่งเศส31px|borderราชอาณาจักรฟิลิปปินส์75pxพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 13ค.ศ. 1898สถาปนาสาธารณรัฐฟิลิปปินส์ที่ 1 และ รัฐบาลทหารสหรัฐแห่งหมู่เกาะฟิลิปปินส์คิวบาถูกยึดโดยสหรัฐปวยร์โตรีโกทศวรรษ 190031px|borderอาณาจักรปัตตานี75pxพระยาวิชิตภักดี ค.ศ. 1902กลายเป็นมณฑลปัตตานี31px|borderรัฐสุลต่านอาเจะฮ์75pxอลาอุดดิน มูฮัมหมัด ดาอูด ชาห์ที่ 2 ค.ศ. 1903รวบเข้ากับหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์31px|borderสหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์75pxสมเด็จพระเจ้าออสการ์ที่ 2 ค.ศ. 1905ประกาศแยกราชวงศ์31px|borderวิลายะห์บอสเนีย75px สุลต่านอับดุล ฮามิดที่ 2ค.ศ. 1908รวบเข้ากับจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี31px|borderราชรัฐบัลแกเรีย75px เจ้าชายเฟอร์ดินานด์ที่ 1สถาปนาราชอาณาจักรบัลแกเรียทศวรรษ 191031px|borderราชอาณาจักรโปรตุเกส75pxสมเด็จพระเจ้าเอ็มมานูเอลที่ 2 ค.ศ. 1910เกิดการปฏิวัติ31px|borderจักรวรรดิเกาหลี75pxสมเด็จพระจักรพรรดิซุนจง ค.ศ. 1910ล้มล้างพระราชวงศ์โดยจักรวรรดิญี่ปุ่นและมีพระราชวงศ์ญี่ปุ่นเป็นประมุขจนถึงปี ค.ศ. 194531pxจักรวรรดิจีน75pxสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ค.ศ. 1912การปฏิวัติซินไฮ่ – พระจักรพรรดิถูกถอดถอนโดยขุนศึกและนักสาธารณรัฐนิยม31pxราชรัฐแอลเบเนีย75pxเจ้าชายวิลเลี่ยมที่ 1ค.ศ. 1914ถูกล้มล้างลงแต่ก็ได้มีการฟื้นฟูขึ้นในปี ค.ศ. 1928 (ราชอาณาจักรแอลเบเนีย)31px|borderคองเกรสโปแลนด์75pxสมเด็จพระเจ้านิโคลัสที่ 2ค.ศ. 1915ล้มล้างพระราชวงศ์31pxจักรวรรดิจีน75pxจักรพรรดิหงเซียนค.ศ. 1916ล้มล้างพระราชวงศ์31px|borderเมืองสตูล75pxพระยาภูมินารถภักดีกลายเป็นส่วนหนึ่งของสยาม31px|borderจักรวรรดิรัสเซีย75pxสมเด็จพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2ค.ศ. 1917การปฏิวัติรัสเซีย31px|borderราชรัฐฟินแลนด์75pxแกรนด์ดยุกนิโคไลที่ 2สถาปนาราชอาณาจักรฟินแลนด์31px|borderราชอาณาจักรมอนเตเนโกร75pxสมเด็จพระเจ้านิกอลาที่ 1 แห่งมอนเตเนโกรค.ศ. 1918ลงประชามติให้ถอดถอนพระราชาและรวมประเทศเข้ากับราชอาณาจักรเซอร์เบีย31px|borderจักรวรรดิเยอรมัน75pxสมเด็จพระจักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2รัฐสมาชิกของจักรวรรดิเยอรมันทั้งหมดพ้ายแพ้ในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และจากการปฏิวัติเยอรมัน31px|borderราชอาณาจักรปรัสเซีย31px|borderราชอาณาจักรบาวาเรีย75pxสมเด็จพระเจ้าลูทวิชที่ 331pxราชอาณาจักรเวือร์ทเทิมแบร์ค75pxสมเด็จพระเจ้าวิลเฮล์มที่ 231px|borderราชอาณาจักรแซกโซนี75pxสมเด็จพระเจ้าฟรีดริช ออกัสที่ 331px|borderแกรนด์ดัชชีเฮสเซอ75pxสมเด็จพระเจ้าเอิร์นส์ ลุดวิกที่ 131pxราชรัฐบาเดิน75pxสมเด็จพระเจ้าฟรีดริชที่ 231pxราชรัฐแซก-ไวมาร์-ไอเซนาร์ช สมเด็จพระเจ้าวิลเฮล์ม เอิร์นส์ที่ 131pxราชรัฐแมคเคลนบวร์ก-เชสวริน75pxสมเด็จพระเจ้าฟรีดริช ฟรานส์ที่ 431pxราชรัฐเม็คเคลนบวร์ก-สเตรอลิตส์75pxสมเด็จพระเจ้าอดอลฟัส เฟรเดอริคที่ 631pxรัฐโอลเดนบวร์ก75pxสมเด็จพระเจ้าฟรีดริช ออกัสที่ 231pxดัชชีบรุนส์วิก75pxสมเด็จพระเจ้าเอิร์นส์ ออกัสที่ 131px|borderรัฐอันฮัลต์75pxสมเด็จพระเจ้าโจอาชิม เอิร์นส์ที่ 131px|borderดัชชีแซชเซน-โคบูร์กและโกธา75pxสมเด็จพระเจ้าคาร์ล เอ็ดการ์ดที่ 131px|borderรัฐแซก-เมนนิเจน75pxสมเด็จพระเจ้าเบิร์นฮาร์ทที่ 3ราชรัฐแซก-อัลเทนบวร์ก75pxดยุคเอิร์นส์ที่ 231pxรัฐวัลด์เดค-พีรมอนต์75pxเจ้าชายฟรีดริชที่ 131pxราชรัฐลิปป์75pxสมเด็จพระเจ้าลีโอโพลด์ที่ 431px|borderรัฐชควกควมเบิร์ก-ลิปป์75pxเจ้าชายอดอล์ฟที่ 231px|borderรัฐเชควาร์ทบูร์ก-รูดอลสติตซ์75pxเจ้าชายกุนเตอร์ วิคเตอร์ที่ 1รัฐเชควาร์ทบูร์ก-ซอนเดอร์ฮุสเซน31pxเรอสส์ สายหลัก31pxเรอสส์ สายรอง31pxจักรวรรดิออสเตรีย75pxสมเด็จพระจักรพรรดิคาร์ลที่ 1ถูกถอดถอนและล้มล้างพระราชวงศ์31pxจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี31px|borderราชอาณาจักรฮังการี75pxสมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 4แม้จะฟื้นฟูในปี ค.ศ. 1920 แต่ก็เหลือไว้เพียงราชบัลลังก์อันว่างเปล่ากับผู้สำเร็จราชการแทน31px|borderราชอาณาจักรโบฮีเมีย 75px สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 3 รวมชาติกับสาธารณรัฐเชโกสโลวักที่ 131px|borderราชอาณาจักรฟินแลนด์75pxสมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริค ชาร์ลส์ที่ 1  ขึ้นเสวยราชย์ได้1ปี31pxราชอาณาจักรลิทัวเนีย75pxสมเด็จพระเจ้ามินดัวกัส  (ว่าที่พระมหากษัตริย์) ไม่เคยได้ขึ้นเสวยราชย์31px|borderราชอาณาจักรโปแลนด์-ไม่มี (สำเร็จราชการโดยคณะผู้สำเร็จราชการแทน)ไม่มีผู้สืบทอดราชบัลลังก์31px|borderราชอาณาจักรบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา 75px สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 1รวมชาติกับราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย  31px|borderราชอาณาจักรโครเอเชีย-สลาโวเนีย 75px สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์โลที่ 4รวมชาติกับรัฐแห่งชาวสโลวีน โครแอต และเซิร์บ31px|borderราชอาณาจักรแดลเมเชีย 75px สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 1รวมชาติกับรัฐแห่งชาวสโลวีน โครแอต และเซิร์บ31px|borderราชอาณาจักรกาลิเซียและโลโดเมเรีย 75px สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 1รวมชาติกับสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 231px|borderราชอาณาจักรเซอร์เบีย 75px สมเด็จพระราชาธิบดีปีเตอร์ที่ 1เปลี่ยนเป็นราชอาณาจักรยูโกสลาเวียทศวรรษ 192031pxราชอาณาจักรอิสลามบูคารา  (อุซเบกิสถาน) 75pxสมเด็จพระเจ้าโมฮัมเม็ด อาลิม คาห์นค.ศ. 1920—31pxเขตปกครองของข่านแห่งคิวา  (อุซเบกิสถาน) 75pxสมเด็จพระเจ้าอับดุลเลาะห์ คาห์น—31pxราชอาณาจักรซีเรีย75pxสมเด็จพระเจ้าฟัยศ็อลที่ 1ประมุขร่วมกับราชอาณาจักรอิรัก ค.ศ. 1920ระบอบกษัตริย์ถูกล้มล้างจากการพ่ายแพ้ในการปิดล้อมที่ดามัสกัสภายหลังได้มีการฟื้นฟู31pxจักรวรรดิออตโตมัน75pxสุลต่านเมห์เหม็ดที่ 6ค.ศ. 1922 สงครามประกาศอิสรภาพตุรกีจากการตัดสินใจของรัฐบาลอังการาในปี ค.ศ. 192231px|borderราชอาณาจักรกรีซ75pxสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จที่ 2ค.ศ. 1924มีการฟื้นฟูพระราชวงศ์ใน ค.ศ. 1935 แต่ต่อมาก็ถูกถอดถอนออกจาพระอิสริยยศอีกครั้งใน ค.ศ. 197431pxมองโกเลีย75pxบอจด์ ข่านถูกยึดอำนาจทศวรรษ 193031pxราชอาณาจักรสเปน75pxสมเด็จพระราชาธิบดีอัลฟอนโซที่ 13ค.ศ. 1931ภายหลังได้มีการฟื้นฟูพระราชวงศ์ขึ้นมาอีกครั้ง31pxราชอาณาจักรแอลเบเนีย75pxสมเด็จพระราชาธิบดีซ็อกที่ 1ค.ศ. 1939ราชบัลลังก์ถูกยึดโดยพระเจ้าวิคเตอร์ เอ็มมานูเอลที่ 3 แห่งอิตาลี หลังจากการรุกรานโดยอิตาลีทศวรรษ 194031pxราชอาณาจักรแอลเบเนีย75pxสมเด็จพระเจ้าวิคเตอร์ เอ็มมานูเอลที่ 3ค.ศ. 1943ทรงสละราชบัลลังก์จากการสงบศึก31px|borderราชอาณาจักรโครเอเชีย75pxสมเด็จพระเจ้าโทมิสลาฟว์ที่ 2ค.ศ. 1943สละราชสมบัติภายหลังจากการบีบบังคับที่ราชอาณาจักรอิตาลีให้การสนับสนุน31px|borderราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย75pxสมเด็จพระราชาธิบดีปีเตอร์ที่ 2โค่นล้มโดยนาซีเยอรมัน31px|borderราชอาณาจักรไอซ์แลนด์75pxสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 10ค.ศ. 1944การเป็นสหพันธรัฐกับเดนมาร์กสิ้นสุดลง31px|borderจักรวรรดิแมนจู75pxสมเด็จพระจักรพรรดิผู่อี๋ค.ศ. 1945 สิ้นสุดการปกครองโดยญี่ปุ่น จักรวรรดิกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐจีน31px|borderเกาหลีภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น75pxสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโระฮิโตะ สิ้นสุดการปกครองโดยญี่ปุ่น31pxจักรวรรดิเวียดนาม75pxสมเด็จพระจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย สิ้นสุดการปกครองโดยญี่ปุ่น31px|borderราชอาณาจักรฮังการี-ไม่มี (ผู้สำเร็จราชการแทน)ค.ศ. 1946 มติรัฐสภาโดยปราศจากการลงประชามติ31px|borderราชอาณาจักรอิตาลี91x91pxสมเด็จพระเจ้าอุมแบร์โตที่ 2 ผลการลงประชามติ ร้อยละ 54.3 ให้เปลี่ยนเป็นสาธารณรัฐ31px|borderราชอาณาจักรบัลแกเรีย75pxสมเด็จพระเจ้าซาร์ซิเมออนที่ 2 ผลการลงประชามติ ร้อยละ 95 ให้เปลี่ยนเป็นสาธารณรัฐ31pxราชอาณาจักรซาราวักlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Charlesvynerbrooke.jpg|121x121px|HH Charles Vyner Brooke, Rajah of Sarawakชาร์ลส์ ไวเนอร์ บรู๊ค ราชามอบอำนาจให้อังกฤษ31pxราชอาณาจักรโรมาเนีย75pxสมเด็จพระราชาธิบดีไมเคิลที่ 1ค.ศ. 1947 บังคับให้สละราชสมบัติโดยพวกคอมมิวนิสต์31px|borderจักรวรรดิอินเดีย75pxสมเด็จพระจักรพรรดิจอร์จที่ 6 ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ สถาปนาสหภาพอินเดียและรัฐปากีสถาน31px|borderพม่า75pxพระเจ้าจอร์จที่ 6 ค.ศ. 1948 สถาปนาสาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า31px|borderเสรีรัฐไอริช75pxพระเจ้าจอร์จที่ 6ค.ศ. 1949 การเป็นสหราชอาณาจักรกับบริเตนใหญ่ สิ้นสุดลง31px|borderหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์75pxสมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาสถาปนาประเทศอินโดนีเซียทศวรรษ 195031px|borderสหภาพอินเดีย75pxพระเจ้าจอร์จที่ 6ค.ศ. 1950ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31px|borderราชอาณาจักรไมซอร์75pxรายาชามาราเจนดรา วาดิยาร์กลายเป็นรัฐหนึ่งของอินเดีย31pxราชอาณาจักรทิเบต75pxทะไลลามะที่ 14ค.ศ. 1951รวบเข้ากับสาธารณรัฐประชาชนจีน31pxชัมมูและกัศมีร์75pxฮาริ ซิงห์ค.ศ. 1952กลายเป็นชัมมูและกัศมีร์ (ดินแดนสหภาพ)31pxราชอาณาจักรอียิปต์ พระเจ้าฟูอัดที่ 2ค.ศ. 1953การปฏิวัติอียิปต์ ค.ศ. 195231pxรัฐเวียดนาม75pxบ๋าว ดั่ย ค.ศ. 1955 แบ่งประเทศและลงประชามติ31px|borderรัฐปากีสถาน75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ค.ศ. 1956ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxอาณาจักรอัสฮันติ75pxโอเซย ตูตู อาเยแมน เพรมเพชที่ 2ค.ศ. 1957รวบเข้ากับประเทศกานา แต่ยังมีการสืบต่อระบอบราชาธิปไตยในอัสฮันติแลนด์31pxราชอาณาจักรตูนิเซีย พระเจ้ามูฮัมหมัดที่ 8 อัล-อามินแห่งตูนิเซียรัฐประหาร31px|borderราชอาณาจักรอิรัก75pxพระเจ้าฟัยศ็อลที่ 2ค.ศ. 1958ทศวรรษ 196031pxคองโก75pxสมเด็จพระราชาธิบดีโบดวงค.ศ. 1960สถาปนาสาธารณรัฐคองโก (เลออปอลวีล)31pxกานา75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31px|borderสหภาพแอฟริกาใต้ค.ศ. 196131pxราชอาณาจักรรวันดา75pxสมเด็จพระเจ้าคิเกลิที่ 5รัฐประหาร31pxแทนกันยีกา75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ค.ศ. 1962ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxราชอาณาจักรมุตาวัคคิไลต์เยเมน75pxสุลต่านมูฮัมมัดที่ 11รัฐประหาร31px|borderสิงคโปร์75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ค.ศ. 1963เข้าร่วมกับสหพันธรัฐมาลายา31px|borderไนจีเรียล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxยูกันดา31px|borderเคนยาค.ศ. 196431px|borderแซนซิบาร์สุลต่านจามชิด บิน อับดุลลาห์รัฐประหาร31px|borderราชอาณาจักรบุรุนดีสมเด็จพระเจ้านทาร์ที่ 5ค.ศ. 196631pxมาลาวี75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxราชอาณาจักรมัลดีฟส์75pxสมเด็จพระราชาธิบดีมูฮัมมัด ฟารีด ดิดิค.ศ. 1968การลงประชามติแยกตัวเป็นเอกราช31pxราชอาณาจักรลิเบีย75pxสมเด็จพระเจ้าไอดริสที่ 1ค.ศ. 1969รัฐประหารทศวรรษ 197031pxราชอาณาจักรกัมพูชา75pxพระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดม สีหนุค.ศ. 1970ภายหลังมีการฟื้นฟู31px|borderแกมเบีย75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxกายอานา31px|borderเซียร์ราลีโอนค.ศ. 197131pxซีลอน (ศรีลังกา) ค.ศ. 1972ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxราชอาณาจักรอัฟกานิสถาน75pxสมเด็จพระเจ้ามูฮัมเม็ด ซาฮีร์ ชาห์ค.ศ. 1973รัฐประหาร31pxจักรวรรดิเอธิโอเปีย75pxสมเด็จพระจักรพรรดิเฮลี เซลาสซีที่ 1ค.ศ. 197431px|borderราชอาณาจักรกรีซ75pxสมเด็จพระราชาธิบดีคอนสแตนตินที่ 2การลงประชามติ; ร้อยละ 69 ต้องการให้เปลี่ยนระบอบการปกครอง31px|borderมอลตา75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxราชอาณาจักรลาว75pxพระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนาค.ศ. 1975การยึดครองโดยคอมมิวนิสต์31pxราชอาณาจักรสิกขิม75pxปาร์ลเดน ทอนดับ นามกยาล ผลการลงประชามติ ร้อยละ 97 ต้องการเป็นรัฐสมาชิกรัฐหนึ่งของอินเดีย31pxตรินิแดดและโตบาโก75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ค.ศ. 1976ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31px|borderจักรวรรดิอิหร่าน75pxสมเด็จพระราชาธิบดีมูฮัมมัด เรซา ปาห์เลวีค.ศ. 1979การปฏิวัติอิสลาม31px|borderจักรวรรดิแอฟริกากลาง75pxสมเด็จพระจักรพรรดิโบคัสซาที่ 1รัฐประหารทศวรรษ 198031px|borderรัฐสุลต่านซูลู75pxสุลต่านโมฮัมหมัดมหาราชอับดุลเลาะคีรค.ศ. 1986ล้มล้างพระราชวงศ์31px|borderฟิจิ75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ค.ศ. 1987ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพทศวรรษ 199031pxมอริเชียส75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ค.ศ. 1992ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ31pxฮ่องกงค.ศ. 1997เปลี่ยนเป็นเขตบริหารพิเศษฮ่องกงทศวรรษ 200031pxซามัว75pxมาลีเอตัว ตานุมาฟิลิที่ 2ค.ศ. 2007ไม่มีผู้สืบทอดราชบัลลังก์31pxราชอาณาจักรเนปาล75pxสมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทรวีรวิกรมศาหเทวะค.ศ. 2008มติของรัฐสภา จัดตั้งสาธารณรัฐBBC NEWS | World | South Asia | Nepal votes to abolish monarchyทศวรรษ 201031pxเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส75pxสมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์ค.ศ. 2010ดินแดนถูกยุบทศวรรษ 202031pxบาร์เบโดส75pxสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2ค.ศ. 2021ล้มเลิกการเป็นราชอาณาจักรเครือจักรภพ

 รายชื่อราชาธิปไตยในปัจจุบันที่ได้รับการฟื้นฟู 
ประเทศปีที่ล้มล้าง (ค.ศ.)หมายเหตุปีที่ฟื้นฟู (ค.ศ.)31px|border 31px|border 31px|borderราชอาณาจักรอังกฤษ สกอตแลนด์ และไอร์แลนด์ 1649 เปลี่ยนผ่านมาจากเครือจักรภพแห่งอังกฤษและการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์  1660 31pxราชอาณาจักรสเปน1873เปลี่ยนผ่านมาจากสาธารณรัฐสเปนที่ 1 1874  1931 เปลี่ยนผ่านมาจากสาธารณรัฐสเปนที่ 2 แล้วจากนั้นจึงเกิดการฟื้นฟูในปี 1947 ซึ่งการฟื้นฟูมาจากคำสั่งเสียของจอมพลฟรันซิสโก ฟรังโก 1975 31px|borderอันโกเล 1967 ถูกล้มล้างจากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของ มิลตัน โอเบเต 1993 31px|borderบูกันดา31px|borderบุนโยโร31px|borderโตโร31pxราชอาณาจักรกัมพูชา 1970 เกิดการรัฐประหาร 1975   1976 หลังจากการล้มล้างสองครั้งท้ายที่สุดก็ได้มีการฟื้นฟูอีกครั้งในปี ค.ศ. 1993  1993 31px|borderรเวนซูรูรู (ส่วนหนึ่งของยูกันดา) 1982ถูกล้มเลิกโดยรัฐบาล 2009 (พฤตินัย)

ดูเพิ่ม
ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ราชาธิปไตย
หมวดหมู่:การล้มล้าง