พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ สุขวัฒนวิไชย

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ สุขวัฒนวิไชย (2 พฤษภาคม พ.ศ. 2334 - 17 ธันวาคม พ.ศ. 2396) มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าชายสุริยวงศ์ ประสูติเมื่อวันพฤหัสบดี เดือน 6 ขึ้น 3 ค่ำ ปีกุน ตรีศก จุลศํกราช 1153 ตรงกับวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2334 เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ประสูติแต่เจ้าจอมมารดานวล

พระองค์ทรงรับราชการในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ ต่อมาวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2372 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น กรมหมื่นสวัสดิวิไชยพระราชพงศาวดาร กรุงรัตนโกสินทร์ รัชชกาลที่ ๓: ๕. ทรงสถาปนาสมเด็จพระพันปีหลวงและพระบรมวงศานุวงศ์ 

วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ์ สุขวัฒนวิไชยพระราชพงศาวดาร กรุงรัตนโกสินทร์ รัชชกาลที่ ๔: ๑๒. ตั้งกรมเจ้านาย

และวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ใช้คำนำพระนามว่า พระเจ้าบรมวงษ์เธอ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ ประชวรด้วยพระโรคชรา สิ้นพระชนม์เมื่อวันเสาร์ แรม 2 ค่ำ เดือนอ้าย ปีฉลู เบญจศก จ.ศ. 1215 ตรงกับวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2396 สิริพระชันษา 62 ปี 8 เดือน 14 วันพระราชพงศาวดาร กรุงรัตนโกสินทร์ รัชชกาลที่ ๔: ๓๕. กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรสและกรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ์สิ้นพระชนม์ พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุ ท้องสนามหลวง วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2397ราชสกุลวงศ์, หน้า 17

 พระโอรส-พระธิดา 
 พระโอรส 
หม่อมเจ้าชายถัด
หม่อมเจ้าชายเอี่ยม
หม่อมเจ้าพระญาณวราภรณ์ (รอง) (พ.ศ. 2359 - 15 มิถุนายน พ.ศ. 2422) ประสูติแต่หม่อมเจ้าทับทิม (ราชสกุลเดิม: เจษฎางกูร)
หม่อมเจ้าชายจีบ (ไม่มีข้อมูล - 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2442)
หม่อมเจ้าชายอรุณ
หม่อมเจ้าชายจั่น (ไม่มีข้อมูล - 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2454)
หม่อมเจ้าชายอ้น (ไม่มีข้อมูล - 2 มิถุนายน พ.ศ. 2443)พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี, หน้า 24
 พระธิดา 
หม่อมเจ้าหญิงนิ่ม
หม่อมเจ้าหญิงน้อย (พ.ศ. 2390 - 12 เมษายน พ.ศ. 2439)

 พระเกียรติยศ 

 พระอิสริยยศ 

 พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าสุริยวงศ์ (2 พฤษภาคม พ.ศ. 2334 - 7 กันยายน พ.ศ. 2352)
 พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าสุริยวงศ์ (7 กันยายน พ.ศ. 2352 - 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยวงศ์ (21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 - 13 กันยายน พ.ศ. 2372)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสวัสดิวิไชย (13 กันยายน พ.ศ. 2372 - 1 สิงหาคม พ.ศ. 2394)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ์ สุขวัฒนวิไชย (1 สิงหาคม พ.ศ. 2394 - ปัจจุบัน)

 พงศาวลี 

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 บรรณานุกรม

  [ที่ระลึก ในงานพระราชทานเพลิงศพ ท่านผู้หญิงวงษานุประพัทธ์ (ตาด สนิทวงศ์ ณอยุธยา)]
  [ที่ระลึก ในงานพระราชทานเพลิงศพ คุณหญิงธรรมสารเนติ (อบ บุนนาค)]



หมวดหมู่:พระราชโอรสในรัชกาลที่ 1
หมวดหมู่:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 1
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
หมวดหมู่:กรมหลวง
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์