ปราสาทตาควาย

ปราสาทตาควาย, ปราสาทตาวาย หรือในภาษาเขมรเรียกว่า ปราสาทตากรอเบย ( บฺราสาท​ตา​กฺรบี​) ตั้งอยู่บริเวณช่องตาควาย ในเขตบ้านไทยนิยมพัฒนา หมู่ 17 ตำบลบักได อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ เป็นปราสาทหินศิลาแลง ตั้งทางด้านทิศตะวันออกของปราสาทตาเมือนธมที่อยู่ห่างไปประมาณ 12 กิโลเมตร

นักประวัติศาสตร์คาดการณ์จากรูปทรงของตัวปราสาท ว่าปราสาทนี้น่าจะสร้างในช่วงปลายสมัยนครวัด ต่อตอนต้นสมัยบายน ระหว่างรัชกาลพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ถึงพระเจ้าชัยวรมันที่ 7ปราสาทตาควาย  โครงการแผนที่วัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ชายแดนไทย-กัมพูชา มหาวิทยาลัยมหิดล ศาสนสถานถูกสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 11 เพื่ออุทิศแด่พระศิวะและกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมใกล้ชายแดนไทย-กัมพูชาในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ลักษณะ
ปราสาทตาควายตั้งอยู่บนสันเขาห่างจากหน้าผาสูงของเทือกเขาพนมดงรักประมาณ 10 เมตร เป็นปราสาทจตุรมุข ตั้งหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ผังของปราสาทเป็นรูปกากบาท ส่วนฐานต่ำ ส่วนล่างสุดก่อด้วยศิลาแลง ส่วนบนก่อด้วยศิลาทรายทั้งหมด หลังคาห้องครรภคฤหะ ก่อเป็นทรงพุ่มยอดปรางค์ ซ้อนลดหลั่นกันขึ้นไป 5 ชั้น ส่วนหลังคามุขก่อเป็นรูปประทุน จรดหน้าบันทั้ง 4 ด้าน ภายในห้องมีประติมากรรม ลักษณะคล้ายสวายยัมภูวลึงค์ 1 ชิ้น

 ที่ตั้ง 
ปราสาทนี้ตั้งอยู่บนทิวเขาพนมดงรัก ตรงชายแดนไทย-กัมพูชา ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของเมืองสำโรง 57 กิโลเมตร นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางไปเมืองสำโรงผ่านทางหลวงหมายเลข 56 และถนนคอนกรีตบนภูเขาที่มีเส้นทางไปยังโบราณสถาน

ชาวกัมพูชาอ้างสิทธิ์ว่าปราสาทนี้ตั้งอยู่ในเขตหมู่บ้านแฌร์สลับ (Chher Slap) คุ้มโคกขปัวส์ (Kouk Khpos) อำเภอบ็อนเตียย์อ็อมปึล จังหวัดอุดรมีชัย ส่วนฝั่งไทยตั้งอยู่ในบ้านไทยนิยมพัฒนา หมู่ 17 ตำบลบักได อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ตั้งอยู่ทางตะวันออกของปราสาทตาเมือนธมประมาณ 12 กิโลเมตร

ประวัติ 
 ช่วงต้น 
ตามรูปแบบสถาปัตยกรรม ปราสาทนี้สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 12 หรือ 13 ในรูปแบบสถาปัตยกรรมบายน แม้เชื่อกันว่าการก่อสร้างเริ่มขึ้นในคริสต์ศวรรษที่ 11 ปราสาทนี้ตั้งอยู่บนทิวเขาพนมดงรัก และปัจจุบันล้อมรอบด้วยป่า

 ข้อพิพาทชายแดน 
การเป็นเจ้าของปราสาทอยู่ในกรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา เคยมีการโจมตีของทหารใกล้ปราสาทใน พ.ศ. 2551 ถึง 2554

เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2568 มีรายงานว่ากองทัพกัมพูชาเข้ายึดปราสาทนี้ สามวันต่อมาในวันที่ 27 กรกฎาคม ทั้งสองประเทศอ้างอธิปไตยเหนือพื้นที่นี้ ต่อมาในวันที่ 30 กรกฎาคม โฆษกกองทัพไทยยอมรับว่ากองทัพกัมพูชาได้เข้าควบคุมพื้นที่ปราสาทนี้หลังเกิดการปะทะกัน

อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 15 ธันวาคมปีเดียวกัน ทางไทยสามารถยึดปราสาทคืนมาได้ และมีแผนที่จะบูรณะปราสาทในอนาคตหลังข้อพิพาทชายแดนระหว่างไทย–กัมพูชาได้รับการแก้ไขแล้ว

 ดูเพิ่ม 
 ปราสาทตาเมือนธม

 อ้างอิง 


 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Fact Sheet: Temple of Ta Kwai  กระทรวงการต่างประเทศ

ตาควาย
ตาควาย
หมวดหมู่:กลุ่มปราสาทตาเมือน
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอพนมดงรัก
หมวดหมู่:เขตแดนกัมพูชา–ไทย
หมวดหมู่:กรณีพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา