แมร์ฮัยแรนิค

แมร์ฮัยแรนิค (; อักษรโรมัน: Mer Hayrenik; แปลว่า ปิตุภูมิของเรา) เป็นชื่อเพลงชาติแห่งประเทศอาร์มีเนียในปัจจุบัน ซึ่งเริ่มใช้มานับตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2534 โดยประกาศใช้อย่างเป็นทางการครั้งแรกในสมัยของสาธารณรัฐประชาธิปไตยอาร์มีเนีย (พ.ศ. 2461 - 2465) ซึ่งมีชื่อและทำนองเดียวกัน แต่ใช้เนื้อร้องต่างกัน

เนื้อร้องเดิมเป็นบทกวีซึ่งประพันธ์โดยมิคาเอล นาลาบาเดียน (Mikael Nabandian, พ.ศ. 2372 - 2409) ภายหลังจึงมีการแต่งทำนองประกอบโดยบาร์เซกค์ คานาชยาน (Barsegh Kanachyan, พ.ศ. 2428 - 2510)

 ประวัติ 

 องค์ประกอบและก่อตั้งสาธารณรัฐเป็นครั้งแรก (จนถึงปี ค.ศ. 1920) 
เนื้อร้องของแมร์ฮัยแรนิค ต้นฉบับมาจาก The Song of an Italian Girl ซึ่งเป็นบทกวีที่ประพันธ์โดย มิคาเอล นาลบาเดียน (Mikael Nalbandian) ในปี ค.ศ. 1861  (อาร์เมเนีย: Իտալացի աղջկա երգը, อักษรโรมัน: Italats'i aghjka yergy),เป็นที่รู้จักกันดีในชื่อ Mer Hayrenik ("ปิติภูมิของเรา")ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20  ทำนองประพันธ์โดย บาร์เซกค์ คานาชยาน(Barsegh Kanachyan) ต่อจากนั้น ทั้งเนื้อร้องและดนตรีถูกนำมาใช้เป็นเพลงชาติของสาธารณรัฐเป็นครั้งแรก แห่งอาร์เมเนีย ซึ่งมีการนำไปใช้ในเวลสั้น ๆ ระหว่างปี ค.ศ. 1918 ถึง ค.ศ. 1920

 ยุคโซเวียต (ค.ศ. 1920 – 1991) 
กองทัพแดงบุกโจมตีประเทศอาร์เมเนียในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1920 ทั้ง ๆ ที่สนธิสัญญาแซฟร์ซึ่งได้รับการยอมรับในระดับสากลว่าเป็นรัฐอธิปไตย - ได้รับการลงนามเมื่อสามเดือนก่อนเท่านั้น ในปี ค.ศ. 1922 สาธารณรัฐสังคมนิยมคอเคเชียนโซเวียตได้กลายมาเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐโซเวียตคอเคเซียน (TSFSR) ร่วมกับอาเซอร์ไบจานและจอร์เจีย และต่อมา TSFSR ก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียตในปลายปีเดียวกันนั้น ในฐานะที่เป็นสัญลักษณ์ของสหภาพที่ไม่ผิดเพี้ยนของลัทธิชาตินิยมอาร์เมเนีย แมร์ฮัยแรนิค ถูกห้ามโดยทางการของบอลเชวิค  แทนที่เป็นเพลงชาติของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์เมเนียอาร์เมเนียถูกนำมาใช้ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2487 เป็นต้นไป ด้วยเหตุนี้ แมร์ฮัยแรนิค จึงได้รับสถานะใหม่ในฐานะเพลงประท้วงต่อต้านการปกครองของสหภาพโซเวียตในช่วงเวลานี้

 การฟื้นฟูอธิปไตยและอื่น ๆ (ค.ศ. 1991 – ปัจจุบัน) 
แมร์ฮัยแรนิค ถูกนำกลับมาใช้เป็นเพลงชาติของอาร์เมเนียอีกครั้ง เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1991  โดยสภาสูงสุดของสหภาพโซเวียต ซึ่งเนื้อเพลงไม่เหมือนกับเวอร์ชัน ค.ศ. 1918 อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมีการแก้ไขเนื้อเพลงไปหลายคำ ในฐานะที่เป็นองค์ประกอบที่แท้จริงของการศึกษาของพลเมืองในอาร์เมเนีย เพลงชาตินี้เป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ประจำชาติหลายอย่างซึ่งแสดงอย่างเด่นชัด ในห้องเรียนของโรงเรียนในประเทศ โดยการให้เกียรติของเพลงในลักษณะนี้ ครูกล่าวไว้ว่า "เป็นการสนับสนุนให้นักเรียนร้องเพลงชาติทุกวัน" 

ข้อถกเถียงเรื่องเพลงชาติเป็นคำถามในรัฐสภาอาร์เมเนียในปี ค.ศ. 2006 และ ค.ศ. 2019 รัฐบาลใหม่ได้มีข้อเรียกร้องให้มีการบูรณะเพลงชาติยุคโซเวียตด้วยเนื้อเพลงที่ทันสมัยกว่าแทน

มาร์โก มิสเชียญา นักไวโอลินชาวอิตาลีได้เขียน บทนำและการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับ แมร์ฮัยแรนิค สำหรับวิโอลาเดี่ยว และในปี 2018 เขาได้เล่นวิโอลาในระหว่างคอนเสิร์ตที่ โกมิทัส แชมเบอร์ มิวสิค เฮาส์

 เนื้อร้อง 
ภาษาอาร์มีเนียปริวรรตเป็นอักษรโรมันสัทอักษรสากลคำแปลՄեր Հայրենիք, ազատ անկախ,
Որ ապրել է դարեդար
Յուր որդիքը արդ կանչում են
Ազատ, անկախ Հայաստան։

Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,
Որ իմ ձեռքով գործեցի
Գիշերները ես քուն չեղայ,
Արտասուքով լվացի։

Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,
Նուիրական մեր նշան
Թող փողփողի թշնամու դեմ
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։

Ամենայն տեղ մահը մի է
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի
Ազատության կը զոհվի։Mer Hayreniq, azat ankakh,
Vor aprel e daredar
Yur vordiqė ard kanchum en
Azat, ankakh Hayastan.

Aha yeghbayr qez mi drosh,
Vor im dzerrqov gortzetsi
Gishernerė yes qun chegha,
Artasuqov lvatsi.

Nayir nran yereq guynov,
Nvirakan mer nshan
Thogh phoghphoghi thshnamu dem
Thogh misht pantza Hayastan.

Amenayn tegh mahė mi e
Mard mi angam pit merrni,
Bayts yerani, vor yur azgi
Azatuthyan kzohvi.[meɹ hajɹeˈnikʰ  aˈzat̪ aŋˈkax ]
[ʋoɹ apˈɹel e d̪aɹeˈd̪aɹ ‖]
[juɹ ʋoɹˈd̪ikʰə ɑɹd̪ kanˈt͡ʃʰum en ]
[aˈzat̪ aŋˈkax hajasˈt̪an ‖]

[aˈha jeɣˈbajɹ  kʰez mi d̪əˈɹoʃ ]
[ʋoɹ im d͡zerˈkʰoʋ goɹt͡seˈt͡sʰi ‖]
[giʃeɹˈneɹə jes kʰun t͡ʃʰeˈɣa ]
[aɹt̪asuˈkʰoʋ ləʋaˈt͡sʰi ‖]

[naˈjiɹ nəˈɹan  jeˈɹekʰ gujˈnoʋ ]
[nəʋiɹaˈkan meɹ nəˈʃan ‖]
[t̪ʰoɣ pʰoɣpʰoˈɣi t̪ʰəʃnaˈmu d̪em ]
[t̪ʰoɣ miʃt̪ panˈt͡sa hajasˈt̪an ‖]

[ameˈnajn t̪eɣ  ˈmahə mi e ‖]
[maɹd̪ mi aŋˈgam pit̪ merˈni ]
[bajt͡sʰ jeɹaˈni  ʋoɹ juɹ azˈgi]
[azat̪uˈt̪ʰjan kəzoɦˈʋi ‖]ปิตุภูมิของเรา ความเสรี เอกราช
เคยดำรงมานานนับศตวรรษ
บัดนี้ถึงเวลารวมลูกหลานของชาติ
ไปสู่ความเสรี เอกราชแห่งอาร์มีเนีย

นี้คือธงเพื่อพวกท่าน พี่น้องของข้าเอย
ธงซึ่งข้าเป็นผู้เย็บไว้
ด้วยเวลานานนับราตรีที่ไม่ได้หลับใหล
และอาบไว้ด้วยน้ำตาของข้า

จงมองดูที่ผืนธงไตรรงค์
สัญลักษณ์อันทรงคุณค่าของเรา
จงเปล่งประกายต่อต้านศัตรู
ขอให้อาร์มีเนียจงรุ่งเรืองชั่วกาลนาน

ความตายอยู่ที่ไหนก็ไม่ต่างกัน
มนุษย์เกิดมาก็ตายเพียงหนเดียว
จงอวยพรแด่ผู้ที่ตาย
เพื่อให้ชาติของเขามีความเป็นไท

 บทร้องต้นฉบับ 
แมร์ฮัยแรนิค เนื้อร้องบทที่ 1, 3, 4 และ 6 ของบทกวีดั้งเดิมที่ชื่อว่า เด็กผู้หญิงแห่งอิตาลี ("The Song of an Italian Girl").

 บทกวีดั้งเดิม (บทที่ 1, 3, 4 และ 6) ปริวรรตเป็นเป็นอักษรโรมัน สัทอักษรสากล คำแปลՄեր հայրենիք, թշուառ, անտէր,
Մեր թշնամուց ոտնակոխ,
Իւր որդիքը արդ կանչում է
Հանել իւր վրէժ, քէն ու ոխ:

Ահա՛, եղբայր, քեզ մի դրoշ,
Որ իմ ձեռքով գործեցի,
Գիշերները ես քուն չեղայ,
Արտասուքով լուացի։

Նայի՛ր նորան, երեք գոյնով,
Նուիրական մեր նշան,
Թո՛ղ փողփողի թշնամու դէմ,
Թո՛ղ կործանուի Աւստրիան:

Ամենայն տեղ մահը մի է,
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի.
Բայց երանի՜, որ իւր ազգի
Ազատութեան կը զոհուի:Mer Hayreniq, thshuarr, anter,
Mer thshnamuts votnakokh,
Yur vordiqė ard kanchum e
Hanel iwr vrezh, qen u vokh:

Aha yeghbayr qez mi drosh,
Zor im dzerrqov gortzetsi
Gishernerė yes qun chegha,
Artasuqov lvatsi.

Nayir nran yereq guynov,
Nvirakan meq nshan
Thogh phoghphoghi thshnamu dem
Thvogh kortzanui Awstrian:

Amenayn tegh mahė mi e
Mard mi angam pit merrni,
Bayts yerani, vor yur azgi
Azatuthyan kzohvi.ปิตุภูมิของเรา, miserable, abandoned,
That has downtrodden by his enemies,
บัดนี้ถึงเวลารวมลูกหลานของชาติ
To take revenge, spite and malice.

นี้คือธงเพื่อพวกท่าน พี่น้องของข้าเอย
ธงซึ่งข้าเป็นผู้เย็บไว้
ด้วยเวลานานนับราตรีที่ไม่ได้หลับใหล
และอาบไว้ด้วยน้ำตาของข้า

จงมองดูที่ผืนธงไตรรงค์
สัญลักษณ์อันทรงคุณค่าของเรา
จงเปล่งประกายต่อต้านศัตรู
ขอให้ออสเตรียจงพินาศชั่วกาลนาน

ความตายอยู่ที่ไหนก็ไม่ต่างกัน
มนุษย์เกิดมาก็ตายเพียงหนเดียว
จงอวยพรแด่ผู้ที่ตาย
เพื่อให้ชาติของเขามีความเป็นไท

 บริบทของเนื้อเพลง 
เนื้อเพลง แมร์ฮัยแรนิค "Mer Hayrenik" โดยมีเนื้อหาส่งเสริมความภาคภูมิใจ "การตายเพื่ออิสรภาพ" ของอาร์เมเนีย อย่างไรก็ตามการอภิปรายเรื่องความตายนั้น ทำให้นักวิจารณ์หลายคนบ่นว่าเป็นเพลงชาติแห่ง "วิปโยค" และ "มืดมน" มากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สมาชิกรัฐสภาบางคนมีความเห็นว่าเนื้อเพลงชาติที่แต่งขึ้นในการต่อสู้เพื่อเอกราชครั้งแรก ไม่ได้สะท้อนถึงยุคแห่งชัยชนะและความสำเร็จในปัจจุบันอย่างแม่นยำ อย่างไรก็ตาม ไม่มีข้อเสนอแนะใดๆ จะแทนที่ เพลง แมร์ฮัยแรนิค ได้สำเร็จ เนื่องจากสหพันธ์การปฏิวัติอาร์เมเนีย (ดัชนัคซึตยูน) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรัฐบาลผสม ขัดขืนความพยายามที่จะเปลี่ยนเพลงชาติจนถึงตอนนี้

 วัฒนธรรมร่วมสมัย 
ชื่อเพลงชาติถูกนำไปใช้เป็นชื่อสถานีโทรทัศน์เพื่อผู้อพยพชาวอาร์เมเนียที่อาศัยอยู่ในรัสเซีย แมร์ฮัยแรนิคทีวี (Mer Hayrenik TV) ตั้งอยู่ในเมืองโนโวซีบีสค์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการปกครองของแคว้นโนโวซีบีร์สค์ และเขตสหพันธ์ไซบีเรีย

เชิงอรรถ

 อ้างอิง 

 เว็บไซต์รัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาร์มีเนีย ภาคภาษาอาร์มีเนีย
 เว็บไซต์รัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาร์มีเนีย ภาคภาษาอังกฤษ

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เพลงชาติอาร์มีเนีย "เมร์ไฮเรนิก" (บรรเลง) (MP3)
 เพลงชาติอาร์มีเนีย "เมร์ไฮเรนิก" (ขับร้อง) (MP3)
 เพลงชาติอาร์มีเนีย "เมร์ไฮเรนิก" - nationalanthems.info
 CIS: Armenia Latest To Agonize Over Anthem (จากสำนักข่าว Radio Free Europe)


หมวดหมู่:สัญลักษณ์ของประเทศอาร์มีเนีย