เจ้าหญิงยูริโกะ พระชายาในเจ้าชายทากาฮิโตะ

เจ้าหญิงยูริโกะ พระชายาในเจ้าชายทากาฮิโตะ (; 4 มิถุนายน พ.ศ. 2466 – 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567) พระนามเดิม ยูริโกะ ทากางิ () เป็นพระชายาในเจ้าชายทากาฮิโตะ มิกาซะโนะมิยะ พระราชโอรสพระองค์เล็กในจักรพรรดิไทโช กับจักรพรรดินีเทเม พระองค์เป็นพระปิตุลานีในสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ และเป็นพระกุลเชษฐ์แห่งราชวงศ์พระองค์สุดท้ายที่ประสูติในรัชสมัยไทโช

 พระประวัติ 
 พระชนม์ชีพช่วงต้น 
เจ้าหญิงยูริโกะประสูติในโตเกียว เป็นธิดาของไวเคานต์มาซานาริ ทากางิ (พ.ศ. 2437–2491) กับคูนิโกะ ทากางิ (สกุลเดิม อิริเอะ; พ.ศ. 2444–2531) พระชนกสืบสันดานมาจากตระกูลทากางิ อดีตตระกูลขุนนางที่ดูแลพื้นที่แถบทันอัง (Tan'an) และทรงเป็นลื่อของฮตตะ มาซาโยริ โรจูคนสำคัญในยุคบากูมัตสึ เมื่อนับจากพระบิดา ส่วนพระชนนีสืบเชื้อสายมาแต่ตระกูลยานางิวาระ และเป็นพระญาติชั้นที่สองของจักรพรรดิโชวะ 

เจ้าหญิงยูริโกะทรงสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนกากูชูอิงเมื่อปี พ.ศ. 2484

 เสกสมรส 
มีการประกาศว่าเจ้าชายทากาฮิโตะ มิกาซะโนะมิยะ จะทรงหมั้นกับยูริโกะ ทากางิ พระญาติชั้นที่สองเมื่อวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2484 โดยพระราชพิธีทรงหมั้นจัดขึ้นเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2484 และมีพระราชพิธีเสกสมรสเมื่อวันที่ 22 ตุลาคมปีเดียวกัน ทั้งสองมีพระโอรส-ธิดา 5 พระองค์ ได้แก่
 เจ้าหญิงยาซูโกะแห่งมิกาซะ (; 26 เมษายน พ.ศ. 2487) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับทาดาเตรุ โคโนเอะ () มีพระโอรสหนึ่งคน
 เจ้าชายโทโมฮิโตะแห่งมิกาซะ (; 5 มกราคม พ.ศ. 2489 – 6 มิถุนายน พ.ศ. 2555) เสกสมรสกับโนบูโกะ อาโซ () มีพระธิดาสองพระองค์
 เจ้าชายโยชิฮิโตะ คัตสึระโนะมิยะ (; 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2491 – 8 มิถุนายน พ.ศ. 2557)
 เจ้าหญิงมาซาโกะแห่งมิกาซะ (; 23 ตุลาคม พ.ศ. 2494) ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับโซชิตสึ เซ็งที่ 16  () มีพระโอรส-ธิดาสามคน
 เจ้าชายโนริฮิโตะ ทากามาโดะโนะมิยะ (; 29 ธันวาคม พ.ศ. 2497 – 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545) เสกสมรสกับฮิซาโกะ ทตโตริ () มีพระธิดาสามพระองค์

พ.ศ. 2565 พระองค์มีพระบุตร 5 พระองค์ พระนัดดา 9 พระองค์/คน และพระปนัดดาอีก 7 คน

หลังการสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายโทโมฮิโตะแห่งมิกาซะผู้เป็นโอรสเป็นต้นมา เจ้าหญิงยูริโกะจึงเสด็จเยี่ยมพระสวามีที่ทรงรักษาพระองค์ในโรงพยาบาลบ่อยครั้งในช่วงบั้นปลายพระชนม์ของเจ้าชายทากาฮิโตะ กระทั่งวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2559 เจ้าหญิงยูริโกะและพระสวามีได้ฉลองครบรอบ 75 ปีแห่งการเสกสมรส ณ ห้องพักภายในโรงพยาบาล ถือเป็นการฉลองร่วมกันครั้งสุดท้ายของทั้งสองพระองค์ ไม่กี่วันหลังจากนั้น เจ้าชายทากาฮิโตะก็สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2559 โดยมีเจ้าหญิงยูริโกะคอยประทับอยู่เคียงข้างในวาระสุดท้ายแห่งพระชนม์ชีพ หลังจากนั้นเจ้าหญิงยูริโกะจึงทรงรับเป็นเจ้าภาพในพระราชพิธีปลงพระศพพระภัสดาในฐานะพระชายา

 พระพลานามัยช่วงปลายพระชนม์ชีพ 
เจ้าหญิงยูริโกะมิได้เข้าร่วมในพระราชพิธีขึ้นครองสิริราชสมบัติจักรพรรดินารูฮิโตะเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2562https://english.kyodonews.net/news/2019/10/31bf12d1744f-japan-emperor-to-announce-enthronement-in-ancient-style-ceremony.html กันยายน พ.ศ. 2563 เจ้าหญิงยูริโกะขณะพระชันษา 97 ปี เข้ารับการถวายการรักษาเพราะประชวรด้วยพระหทัยพิการและพระปับผาสะอักเสบhttps://english.kyodonews.net/news/2020/10/933cf64a2687-update1-princess-yuriko-great-aunt-of-emperor-released-from-hospital.html มีนาคม พ.ศ. 2564 เจ้าหญิงยูริโกะเข้ารับการถวายการรักษาการประชวรด้วยพระอาการพระหทัยเต้นผิดจังหวะ ณ โรงพยาบาลนานาชาติเซนต์ลู้ก แต่พระอาการประชวรไม่ร้ายแรงนัก สามวันหลังจากนั้นเจ้าหญิงยูริโกะจึงเสด็จกลับไปประทับที่พระตำหนักตามเดิม

กรกฎาคม พ.ศ. 2565 มีรายงานว่าเจ้าหญิงยูริโกะ ขณะพระชันษาได้ 99 ปี มีผลตรวจโควิด-19 เป็นบวก ทรงเข้ารับถวายการรักษาในโรงพยาบาลเพราะมีพระปรอทมากกว่า 37 องศาเซลเซียส และมีพระกรรสะเล็กน้อย ส่วนสถานะการรับถวายวัคซีนไม่ได้รับการเผยแพร่ ด้วยเหตุผลด้านความเป็นส่วนพระองค์入院中の三笠宮妃百合子さま、コロナ感染…皇室の感染者は２人目

ช่วงต้น พ.ศ. 2567 เจ้าหญิงยูริโกะเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลนานาชาติเซนต์ลู้กเนื่องจากมีพระอาการใกล้เคียงกับกล้ามเนื้อหัวใจตาย เบื้องต้นพระองค์ไม่สามารถเสวยพระกระยาหารได้ หลังคณะแพทย์ถวายการรักษาอย่างใกล้ชิด เจ้าหญิงยูริโกะกลับมาเสวยพระสุธารสเปล่าได้ และเสด็จออกจากโรงพยาบาลเมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2567 ต่อมาวันที่ 18 มีนาคม 2567 เจ้าหญิงยูริโกะถูกเชิญเสด็จกลับไปโรงพยาบาลนานาชาติเซนต์ลู้กอีกครั้ง หลังมีพระอาการพระหทัยพิการและหลอดพระโลหิตในพระสมองตีบ กระทั่งวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2567 พระอาการประชวรของพระองค์ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด และมีพระอาการกลับไปอยู่ในระดับที่ใกล้เคียงกับตอนที่พระองค์เข้ารับถวายการรักษาที่โรงพยาบาลในครั้งแรก เจ้าหญิงยูริโกะมีพระชันษาครบ 101 ปี เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2567 การนี้เจ้าหญิงฮิซาโกะ พระชายาในเจ้าชายโนริฮิโตะ พร้อมด้วยเจ้าหญิงอากิโกะแห่งมิกาซะ เจ้าหญิงโยโกะแห่งมิกาซะ และเจ้าหญิงสึงูโกะแห่งทากามาโดะ เสด็จพระดำเนินไปทรงเยี่ยมที่โรงพยาบาลนานาชาติเซนต์ลู้ก โดยเจ้าหญิงอากิโกะทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายดอกไม้แก่เจ้าหญิงยูริโกะ กระทั่งวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2567 เจ้าหญิงยูริโกะเข้ารับถวายการรักษาที่แผนกผู้ป่วยหนักของโรงพยาบาล หลังได้รับการวินิจฉัยว่าทรงพระประชวรพระปับผาสะอักเสบ และย้ายไปรักษาพระองค์ที่แผนกผู้ป่วยทั่วไปเมื่อวันที่ 9 กันยายนปีเดียวกัน หลังพระอาการประชวรดีขึ้น

 สิ้นพระชนม์ 
เจ้าหญิงยูริโกะทรงเข้ารับถวายการตรวจพระวรกายเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 พบว่าประสิทธิภาพการทำงานของระบบอวัยวะภายใน เช่น พระหทัยและพระวักกะลดลงโดยลำดับ หลังทรงรับถวายการบำบัดโดยคณะแพทย์ด้วยการประทับบนรถเข็นพระที่นั่งตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 เป็นต้นมา เมื่อพระอาการประชวรของเจ้าหญิงยูริโกะเพียบหนัก ภายในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 เจ้าหญิงอากิโกะแห่งมิกาซะทรงร่นระยะเวลาพระกรณียกิจที่สหราชอาณาจักร แล้วทรงเสด็จนิวัตประเทศญี่ปุ่นเพื่อทรงเยี่ยมพระอัยยิกาเป็นการส่วนพระองค์ โดยมีเจ้าหญิงโยโกะ เจ้าหญิงฮิซาโกะ และยาซูโกะ โคโนเอะ โดยเสด็จด้วย ส่วนเจ้าหญิงโนบูโกะ พระสุนิสาพระองค์ใหญ่ ทรงยกเลิกหมายพระกรณียกิจที่จะเสด็จเยือนเมืองเกียวโตภายในวันที่ 11–12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 เพื่อทรงเยี่ยมเจ้าหญิงยูริโกะ

วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 สำนักพระราชวังญี่ปุ่น ประกาศว่าพระพลานามัยของเจ้าหญิงยูริโกะทรุดลงอย่างรวดเร็ว ในวันนั้นเจ้าหญิงอากิโกะ เจ้าหญิงฮิซาโกะ และเจ้าหญิงสึงูโกะ ทรงแวะเวียนมาเยี่ยมต่างช่วงเวลากัน ส่วนสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ และสมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ ต่างทรงปริวิตกต่อพระอาการประชวรของเจ้าหญิงยูริโกะที่ทรุดหนักลงเรื่อย ๆ และภายในวันเดียวกันนั้นเอง สำนักพระราชวังญี่ปุ่นออกแถลงการณ์ว่าเจ้าหญิงยูริโกะสิ้นพระสติไม่รู้สึกพระองค์ และมีเจ้านายเสด็จไปทรงเยี่ยมอีกครั้งหนึ่ง ต่อมาวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ยาซูฮิโกะ นิชิมูระ เจ้าหน้าที่เลขานุการสำนักพระราชวังญี่ปุ่น รายงานว่า เจ้าหญิงยูริโกะยังไม่รู้สึกพระองค์ และช่วงบ่ายของวันเดียวกัน เจ้าหญิงอากิโกะ เจ้าหญิงฮิซาโกะ และเจ้าหญิงสึงูโกะเสด็จไปยังโรงพยาบาลเพื่อทรงเยี่ยมอีกครั้ง

เจ้าหญิงยูริโกะสิ้นพระชนม์เมื่อเวลา 06.32 น. ของวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ตามเวลาญี่ปุ่น ณ โรงพยาบาลนานาชาติเซนต์ลู้ก กรุงโตเกียว สิริพระชันษา 101 ปี โดยมีเจ้าหญิงอากิโกะ เจ้าหญิงโยโกะ เจ้าหญิงสึงูโกะ และเจ้าหญิงฮิซาโกะประทับอยู่เคียงข้างในวาระสุดท้ายแห่งพระชนม์ชีพ สำนักพระราชวังญี่ปุ่นประกาศแถลงการณ์เรื่องการสิ้นพระชนม์เผยแพร่ลงบนอินสตาแกรม ภายในวันเดียวกันนั้น สมเด็จพระจักรพรรดิ สมเด็จพระจักรพรรดินี และเจ้าหญิงไอโกะ โทชิโนะมิยะ เสด็จไปพระตำหนักมิกาซะเพื่อถวายความเคารพพระศพ มีการเคลื่อนพระศพเจ้าหญิงยูริโกะเข้ากรุงโตเกียว พระบรมวงศานุวงศ์ทรงไว้ทุกข์ถวายเจ้าหญิงยูริโกะตามโบราณราชประเพณี โดยราชตระกูลของสมเด็จพระจักรพรรดิ ราชตระกูลของสมเด็จพระจักรพรรดิพระเจ้าหลวง ราชสกุลอากิชิโนะ และราชสกุลฮิตาจิ ไว้ทุกข์ถวายเป็นเวลา 5 วัน ขณะที่สายราชสกุลมิกาซะและราชสกุลทากามาโดะ ซึ่งเป็นพระทายาทสายตรงจะทรงไว้ทุกข์ถวาย 30 วัน สมเด็จพระจักรพรรดิทรงยกเลิกหมายพระราชกรณียกิจออกไปก่อน ส่วนสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะและสมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะมีพระราชหัตถเลขาไว้อาลัยการสิ้นพระชนม์ของเจ้าหญิงยูริโกะ

สำนักพระราชวังญี่ปุ่นแถลงสาเหตุแห่งการสิ้นพระชนม์ของเจ้าหญิงยูริโกะว่าเป็นด้วย "พระโรคชรา" ขณะที่สำนักข่าวในประเทศญี่ปุ่นระบุว่าพระปับผาสะอักเสบเป็นสาเหตุแห่งการสิ้นพระชนม์

 พระราชพิธีปลงพระศพ 
สำนักพระราชวังญี่ปุ่นได้ประกาศหมายกำหนดการพระราชพิธีปลงพระศพเจ้าหญิงยูริโกะไว้ในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 และประกาศว่า เจ้าหญิงอากิโกะแห่งมิกาซะ พระนัดดา ทรงเป็นเจ้าภาพพระราชพิธีปลงพระศพ นอกจากนี้อินสตาแกรมของสำนักพระราชวังญี่ปุ่น ได้เชิญชวนให้พสกนิกรชาวญี่ปุ่นลงนามถวายอาลัย ณ พระตำหนักมิกาซะ ต่อมาในวันที่ 16 พฤศจิกายนปีเดียวกัน ได้มีพระราชพิธีไว้อาลัยเป็นการภายใน ณ เขตพระราชฐานมิกาซะ โดยมีทาดาเตรุ โคโนเอะ และโซชิตสึ เซ็งที่ 16 ทั้งสองเป็นพระชามาดาของเจ้าหญิงยูริโกะ พร้อมกับเจ้าพนักงานประจำพระตำหนักมิกาซะจำนวนหนึ่ง คอยเฝ้ารับเสด็จพระบรมวงศานุวงศ์ญี่ปุ่นเมื่อเสด็จพระราชดำเนินถึงพระราชพิธีจนกระทั่งเสด็จพระราชดำเนินกลับ ทั้งนี้พระราชพิธีไว้อาลัยจะถูกจัดขึ้นระหว่างวันที่ 24–25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567

 พระกรณียกิจ 
เจ้าหญิงยูริโกะเป็นประธานกิตติมศักดิ์ขององค์กรการกุศลต่าง ๆ โดยเฉพาะองค์กรที่เกี่ยวข้องกับการรักษาวัฒนธรรมดั้งเดิมของญี่ปุ่น และทรงมีบทบาทยิ่งในสภากาชาดญี่ปุ่น

ในปี พ.ศ. 2491 เจ้าหญิงยูริโกะเป็นประธานมูลนิธิอิมพีเรียลกิฟต์โบชิไอกุไก (Imperial Gift Foundation Boshi-Aiiku-kai) และทรงลาออกจากตำแหน่งเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2553 นอกจากนี้ยังทรงเข้าร่วมกับองค์กรการกุศลต่าง ๆ โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพของแม่และเด็ก

 พระเกียรติยศ 

 พระอิสริยยศ 
 4 มิถุนายน พ.ศ. 2466 – 22 ตุลาคม พ.ศ. 2484 : ยูริโกะ ทากางิ
 22 ตุลาคม พ.ศ. 2484 – 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 : เจ้าหญิงยูริโกะ พระชายาในเจ้าชายทากาฮิโตะ

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 ประเทศญี่ปุ่น
 60px เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎ
 60px เครื่องราชอิสริยาภรณ์กาชาดRed Cross Medals
 60px เหรียญกาชาด
 จักรวรรดิอิหร่าน
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวลูกไก่ ชั้นที่ 2Persepolis
 เหรียญที่ระลึกครบรอบ 2,500 ปีการสถาปนาจักรวรรดิเปอร์เซียBadraie 
 ประเทศเนเธอร์แลนด์
 เหรียญพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่ง ค.ศ. 1980Nationaal Archief, inventory 2.02.32, dossier 529/530

 ตำแหน่งกิตติมศักดิ์ 
 สมาชิกสำรองของสภาราชวงศ์
 รองประธานกิตติมศักดิ์สภากาชาดญี่ปุ่น

 พระบุตร 
 พระนาม  ประสูติ  สิ้นพระชนม์  เสกสมรส พระนัดดา ยาซูโกะ โคโนเอะ  26 เมษายน พ.ศ. 2487    16 ธันวาคม พ.ศ. 2509  ทาดาเตรุ โคโนเอะ  ทาดาฮิโระ โคโนเอะ เจ้าชายโทโมฮิโตะแห่งมิกาซะ  5 มกราคม พ.ศ. 2489  6 มิถุนายน พ.ศ. 2555  7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523  โนบูโกะ อาโซ  เจ้าหญิงอากิโกะแห่งมิกาซะเจ้าหญิงโยโกะแห่งมิกาซะ เจ้าชายโยชิฮิโตะ คัตสึระโนะมิยะ  11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2491  8 มิถุนายน พ.ศ. 2557  มาซาโกะ เซ็ง  23 ตุลาคม พ.ศ. 2494    14 ตุลาคม พ.ศ. 2526  โซชิตสึ เซ็งที่ 16   อากิฟูมิ คิกูจิมากิโกะ ซากาตะทากาฟูมิ เซ็ง เจ้าชายโนริฮิโตะ ทากามาโดะโนะมิยะ  29 ธันวาคม พ.ศ. 2497  21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545  6 ธันวาคม พ.ศ. 2527  ฮิซาโกะ ทตโตริ  เจ้าหญิงสึงูโกะแห่งทากามาโดะโนริโกะ เซ็งเงะอายาโกะ โมริยะ

 พงศาวลี 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

Their Imperial Highnesses Prince and Princess Mikasa and their family 
Japan Red Cross Society | At a glance

หมวดหมู่:เจ้าหญิงญี่ปุ่น
หมวดหมู่:บุคคลจากโตเกียว
หมวดหมู่:ชาวญี่ปุ่นที่มีอายุเกิน 100 ปี
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคปอดบวม