เตียวต๋ง

เตียวต๋ง("แลพวกเทาเจียดขันทีซึ่งเปนผู้ใหญ่นั้นเก้าคน ชื่อเตียวต๋งหนึ่ง เตียวเหยียงหนึ่ง ฮองสีหนึ่ง ต๋วนกุยหนึ่ง เหาลำหนึ่ง เกียนสิดหนึ่ง เห้หุยหนึ่ง ก๊กเสงหนึ่ง เชียกงหนึ่ง เปนสิบคนทั้งเทาเจียด ถ้าขุนนางผู้ใดมิได้อยู่ในโอวาทก็ให้ถอดเสีย ผู้ใดอยู่ในบังคับบัญชานั้นก็ให้ยกตั้งแต่งขึ้น แลเทาเจียดกับพวกเก้าคนนั้นตั้งชื่อตัวเปนสิบเสียงสี")  เทียบกับ (後張讓、趙忠、封諝、段圭、曹節、侯覽、蹇碩、程曠、夏惲、郭勝十人朋比為奸，號為「十常侍」。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 1. (ค.ศ. 138-189) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เจ้า จง () เป็นขันทีราชสำนักและขุนนางชาวจีนในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) เป็นขันทีในกลุ่มสิบเสียงสี (十常侍 ฉือฉางชื่อ) ซึ่งเป็นกลุ่มขันทีที่มีอิทธิพลในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้) 

 การรับราชการในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้ 
เตียวต๋งเป็นชาวเมืองอันเป๋ง (安平郡 อันผิงจฺวิ้น) ในมณฑลกิจิ๋ว (冀州 จี้โจว) ซึ่งปัจจุบันอยู่บริเวณเขตจี้โจว (冀州區 จี้โจวชฺวี) มณฑลเหอเป่ย์ (河北)(趙忠者，安平人也。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78. เตียวต๋งได้เป็นขันทีตั้งแต่วัยเยาว์ และได้ดำรงตำแหน่งขันทีสำนักประตูเหลือง (小黃門 เสี่ยวหฺวางเหมิน) ในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้ (漢桓帝 ฮั่นหฺวานตี้)(少皆給事者中，桓帝時為小黃門。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.

เมื่อ ค.ศ. 153 บิดาของเตียวต๋งเสียชีวิต โลงศพของบิดาเตียวต๋งถูกนำกลับไปเมืองอันเป๋ง แต่รูปแบบการจัดพิธีศพนั้นขัดต่อกฎหมายเพราะศพสวมเสื้อหยกด้ายทองคำ ด้วยเหตุนี้ จู มู่ (朱穆) ข้าหลวงมณฑล (刺史 ชื่อฉื่อ) ของมณฑลกิจิ๋วจึงส่งคนไปสอบสวน ขุดสุสาน และผ่าโลงศพเพื่อตรวจสอบศพ พระเจ้าหวนเต้ทรงทราบเรื่องราวนี้ก็กริ้วมาก จึงทรงมีรับสั่งให้จับกุมจู มู่ไปกักบริวณในสำนักซ้าย (左校 จั่วเซี่ยว)(有宦者趙忠喪父，歸葬安平，僭為璵璠、玉匣、偶人。穆聞之，下郡案驗。吏畏其嚴明，遂發墓剖棺，陳屍出之，而收其家屬。帝聞大怒，征穆詣廷尉，輸作左校。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 43.

เมื่อ ค.ศ. 159 เตียวต๋งมีความดีความชอบจากการมีส่วนร่วมในการกำจัดเลียงเอ๊ก (梁冀 เหลียง จี้) จึงได้รับการแต่งตั้งให้มีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาระดับตำบล (鄉侯 เซียงโหว)(忠以與誅梁冀功封都鄉侯。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.

 การรับราชการในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ 
หลังพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้) ขึ้นครองราชย์เมื่อ ค.ศ. 168 พระองค์ทรงแต่งตั้งเตียวต๋งให้มีตำแหน่งเป็นขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 จงฉางชื่อ) และเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นเลี่ยโหว (列侯)(靈帝時，讓、忠並遷中常侍，封列侯，與曹節、王甫等相為表裡。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78. พระองค์ทรงโปรดปรานเตียวต๋งมากขึ้นเรื่อย ๆ ถึงขนาดที่ว่าเมื่อ ค.ศ. 172 ที่จักรพรรดินีพันปีหลวงโต้ว เมี่ยว (竇妙) สิ้นพระชนม์ พระเจ้าเลนเต้ทรงมอบหมายให้เตียวต๋งเป็นพิธีกรของพระราชพิธีพระศพ(竇太后母卒於比景，太后憂思感疾，癸巳，崩於雲台。宦者積怨竇氏，以衣車載太后屍置城南市捨，數日，曹節、王甫欲用貴人禮殯。帝曰：「太后親立朕躬，統承大業，豈宜以貴人終乎！」於是發喪成禮。節等欲別葬太后，而以馮貴人配祔。詔公卿大會朝堂，令中常侍趙忠監議。太尉李鹹時病，扶輿而起，搗椒自隨，謂妻子曰：「若皇太后不得配食桓帝，吾不生還矣！」既議，坐者數百人，各瞻望良久，莫肯先言。) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 57.

เมื่อ ค.ศ. 181 เทาเจียด (曹節 เฉา เจี๋ย) ขันทีตำแหน่งมหาดเล็กรับใช้จักรพรรดินี (大長秋 ต้าฉางชิว) เสียชีวิต เตียวต๋งได้สืบทอดตำแหน่งมหาดเล็กรับใช้จักรพรรดินี(節死後，忠領大長秋。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78. อำนาจอิทธิพลของเตียวต๋งยิ่งทวีขึ้น 

ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ อำนาจของเตียวต๋งขึ้นมาถึงจุดสูงสุด พระเจ้าเลนเต้ถึงกับเคยตรัสว่า "เตียวเหยียง (張讓 จาง ร่าง) คือบิดาของเรา เตียวต๋งเป็นมารดาของเรา"(上常言：「張常侍是我公，趙常侍是我母。」) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 58. ขุนนางผู้ใหญ่หลายคนถวายฎีกาประณามการผูกขาดอำนาจของเหล่าขันที ขุนนางเหล่านี้ส่วนใหญ่ เช่น ลฺหวี่ เฉียง (呂強)(趙忠、夏惲等遂共譖呂強，云與黨人共議朝廷，數讀《霍光傳》。強兄弟所在並皆貪穢。帝使中黃門持兵召強。強聞帝召，怒曰：「吾死，亂起矣！丈夫欲盡忠國家，豈能對獄吏乎！」遂自殺。忠、惲復譖曰：「強見召，未知所問而就外自屏，有奸明審。」遂收捕其宗親，沒入財產。) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 58., เตียวกิ๋น (張鈞 จาง จฺวิน)(郎中中山張鈞上書曰：「竊惟張角所以能興兵作亂，萬民所以樂附之者，其源皆由十常侍多放父兄、子弟、婚親、賓客典據州郡，辜榷財利，侵掠百姓，百姓之冤，無所告訴，故謀議不軌，聚為盜賊。宜斬十常侍，縣頭南郊，以謝百姓，遣使者佈告天下，可不須師旅而大寇自消。」帝以鈞章示諸常侍，皆免冠徒跣頓首，乞自致雒陽詔獄，並出家財以助軍費。有詔，皆冠履視事如故。帝怒鈞曰：「此真狂子也！十常侍固常有一人善者不！」御史承旨，遂誣奏鈞學黃巾道，收掠，死獄中。) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 58. และคนอื่น ๆ ถูกสังหารโดยเตียวต๋ง

เตียวต๋งไม่เพียงทูลเสนอพระเจ้าเลนเต้ให้ทรงเก็บภาษีมากเกินควร เช่น "ภาษีบูรณะพระราชวัง" และภาษีอื่น ๆ(中常侍張讓、趙忠說帝斂天下田，畝十錢，以修宮室、鑄銅人。) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 58. แต่เตียวต๋งก็ยังให้สร้างบ้านพักอาศัยของตนให้ยิ่งใหญ่เกินเลยธรรมเนียมปฏิบัติอันควร(皇甫嵩之討張角也，過鄴，見中常侍趙忠舍宅逾制，奏沒入之。) จือจื้อทงเจี้ยน เล่มที่ 58. การกระทำเหล่านี้สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงต่อสถานการณ์ทางการเมืองของราชวงศ์ฮั่นตะวันออกในเวลานั้น และอาจถือว่าเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดกบฏโพกผ้าเหลืองและการลุกฮือของราษฎรกลุ่มอื่น ๆ  

เมื่อ ค.ศ. 186 เตียวต๋งได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 เชอฉีเจียงจฺวิน) แต่หลังจากนั้น 100 วัน เตียวต๋งถูกปลดออกจากตำแหน่ง(復以忠為車騎將軍，百餘日罷。) โฮ่วฮันชู เล่มที่ 78.

 เสียชีวิต 
เมื่อ ค.ศ. 189 พระเจ้าเลนเต้สวรรคต เกิดความขัดแย้งระหว่างโฮจิ๋น (何進 เหอ จิ้น) ที่เป็นมหาขุนพล (大將軍 ต้าเจียงจฺวิน) และพระญาติฝ่ายจักรพรรดินี กับเกียนสิด (蹇碩 เจี่ยน ชั่ว) ขันทีตำแหน่งนายกองพันทัพบน (上軍校尉 ช่างจฺวินเซี่ยวเว่ย์) เตียวต๋งและขันทีคนอื่น ๆ เข้าข้างฝ่ายโฮจิ๋น ทำให้โฮจิ๋นสามารถจับกุมและสังหารเกียนสิดได้สำเร็จ แต่ภายหลังโฮจิ๋นหันมาวางแผนจะกำจัดเตียวต๋งและขันทีคนอื่น ๆ เตียวต๋งและพวกพ้องจึงตอบโต้โดยการสังหารโฮจิ๋นขณะที่โฮจิ๋นกำลังเข้าพระราชวัง จากนั้นจึงปลอมพระราชโองการแต่งตั้งสฺวี่ เซียง (許相) ขันทีคนสนิทให้มีตำแหน่งเป็นนายกองพันมณฑลราชธานี (司隸校尉 ซือลี่เซี่ยวเว่ย์) และแต่งตั้งให้ฝาน หลิง (樊陵) เป็นเจ้าเมืองโห้หล้ำ (河南尹 เหอหนานอิ่น) เหล่าผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นไม่ยอมรับการกระทำเช่นนี้ อ้วนเสี้ยว (袁紹 ยฺเหวียน เช่า) จึงนำเหล่าผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นบุกเข้าพระราชวังใต้ (南宮 หนานกง) เตียวต๋งถูกจับกุมและถูกสังหารที่ประตูจูเชฺว่ (朱雀門 จูเชฺว่เหมิน)(六年，帝崩。中軍校尉袁紹說大將軍何進，令誅中官以悅天下。謀泄，讓、忠等因進入省，遂共殺進。而紹勒兵斬忠，捕宦官無少長悉斬之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
 สิบเสียงสี

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
 ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). โฮ่วฮั่นชู.
 ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้).

หมวดหมู่:ขันทีในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:สิบเสียงสี