หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์

นายพันตรี หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ หรือชื่อเล่นว่า คุณชายใหญ่สุวพันธ์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา. (2470). ข้าวของประเทศสยาม.  พระนคร: โสภณพิพรรฒธนากร. (12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406 – 21 มกราคม พ.ศ. 2470) เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมเขียน เป็น พระมาตุลา (ลุง) ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร และ หม่อมหลวงบัว กิติยากร พระชนนีใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และเป็นพระปัยกา (ทวด) ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ

 ประวัติ 
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้าถวายตัวต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่อายุได้ 7 ปี และทรงเลือกให้เดินทางไปศึกษาในต่างประเทศ เพื่อสืบทอดวิชาแพทย์ต่อจากพระบิดา หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์เดินทางไปศึกษาที่สกอตแลนด์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2415 เมื่ออายุ 9 ปี จบการศึกษาแพทย์ศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2427

หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้ารับราชการเป็นผู้ช่วยของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ พระบิดา ทั้งด้านกิจการแพทย์ และการทหาร ได้รับพระราชทานยศพันตรี ช่วยปรับปรุงกิจการทหาร ร่วมจัดตั้งกรมยุทธนาธิการทหาร และเป็นเลขานุการพระบิดา ที่ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ

หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ กราบบังคมทูลลาออกจากราชการ พร้อมกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เมื่อ พ.ศ. 2433  เพื่อประกอบกิจการส่วนตัวร่วมกับพระบิดา เป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ทางตอนเหนือของพระนคร จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม คลองนี้ได้รับพระราชทานนามว่า "คลองรังสิตประยุรศักดิ์" หรือ "คลองรังสิต" 

หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ป่วยเป็นโรคไตพิการเรื้อรัง ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2469 (นับแบบปัจจุบัน พ.ศ. 2470) รวมอายุ  พระราชทานเพลิงศพ ณ สุสานหลวงวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร  เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2470ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเพลิงศพ, เล่ม ๔๔, ตอน ง, ๒๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๗๐, หน้า ๖๓๑

สุวพันธุ์ คือชื่อที่รับพระราชทานดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา. คนดีที่ข้าพเจ้ารู้จัก เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : ชมรมดำรงวิทยา, 2526. ISBN 9789749557006 ชื่อ สุวพรรณ นั้นท่านเปลี่ยนเองในปลายอายุของท่านพบได้จาก "เข็มกลัดสุวพรรณ" ที่ท่านแจกญาติมิตรในช่วงปลายอายุ สนิทวงศ์ ในอักษรโรมัน สะกดว่า Sanidvongs ส่วนชาวต่างชาติเรียกท่านว่า ดอกเตอร์ใหญ่ (Dr. Yai)หนังสือ The rice of siam พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพ

 บุตร-ธิดา 
เจริญ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
เจริญ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) ธิดาพระยาอรรคราชนาถภักดี (หวาด บุนนาค) ราชนิกูล มีบุตร-ธิดา 8 คน คือ
 หม่อมหลวงพงศ์ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น มหาอำมาตย์ตรี พระยาชลมารคพิจารณ์ สมรสกับหม่อมหลวงติ๋ว ชุมสาย
 หม่อมหลวงต้อม สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงเป้ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น อำมาตย์โท พระสุวพันธุ์พิทยาการ
 หม่อมหลวงคลอง สนิทวงศ์ (ไชยันต์) เป็นหม่อมใน พลเรือตรี หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยันต์
 หม่อมหลวงรวง สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงฟ่อน สนิทวงศ์ (ผดุงชีพ)
 หม่อมหลวงธัญญะ สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงนวม สนิทวงศ์

 ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา 
ธิดาศาสนาจารย์กิมเฮง มังกรพันธ์ และนางทองอยู่ ปักษานนท์ มีบุตรธิดาจำนวน 4 คน ได้แก่
 หม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล (4 ตุลาคม พ.ศ. 2452 — 24 ธันวาคม พ.ศ. 2527) สมรสกับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
 หม่อมหลวงซ้ง สนิทวงศ์ สมรสกับหม่อมเจ้ารำไพศรีสอางค์ รพีพัฒน์
หม่อมหลวงพวงร้อย อภัยวงศ์ (28 ธันวาคม พ.ศ. 2457 — 17 สิงหาคม พ.ศ. 2543)
 หม่อมหลวงคงคา สนิทวงศ์

 เงียบ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา 
 หม่อมหลวงพวงแก้ว ณ ระนอง (8 สิงหาคม 2461 — 27 กรกฎาคม 2550) พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ เสด็จไปในการพระราชทานเพลิงศพ หม่อมหลวงพวงแก้ว สนิทวงศ์ สมรสกับสง่า ณ ระนอง มีบุตรสี่คน

ประยงค์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
มีบุตร รวม 3 คน

 หม่อมหลวงบัว สนิทวงศ์ สมรสกับ นางแถม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม เหลี่ยมจันทร์)
 หม่อมหลวงนาวี สนิทวงศ์ สมรสกับ นางอาบ ชูโต
 หม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์ (29 เมษายน พ.ศ. 2462 - 3 มีนาคม พ.ศ. 2546) สมรสกับ หม่อมราชวงศ์ทรงศรี ศรีธวัช

 ไม่มีข้อมูล 
 หม่อมหลวงลำพวน สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงฟาง สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงไชย สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงศรีพรรณ สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงวิโรจ สนิทวงศ์
 หม่อมหลวงมัลลิกา สนิทวงศ์ (กมลคนธ์)
 หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์ (หงสนันทน์)
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสยามและต่างประเทศ ดังนี้
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์สยาม 
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๓๐ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๙๖๗, ๓๐ พฤศจิกายน ๒๔๕๖
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๗ ตอนที่ ๔๔ หน้า ๔๐๑, ๑ กุมภาพันธ์ ๑๐๙
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ฝ่ายหน้า, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๑๒๘, ๒๖ พฤศจิกายน ๒๔๖๙
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญดุษฎีมาลา, เล่ม ๔ ตอนที่ ๒๔ หน้า ๑๙๑, ๒๓ กันยายน ๑๒๔๙

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2431 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 3ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานพระบรมราชานุญาตเครื่องราชอิสริยยศญี่ปุ่น, เล่ม ๕ ตอนที่ ๒๒ หน้า ๑๗๙, ๓๐ กันยายน ๑๒๕๐
  :
 พ.ศ. 2432 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์นกอินทรีแดง ชั้นที่ 3ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานพระบรมราชานุญาตเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๖ ตอนที่ ๔๕ หน้า ๓๙๑, ๙ กุมภาพันธ์ ๑๐๘
  :
 พ.ศ. 2432 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎเหล็ก ชั้นที่ 3
  :
 พ.ศ. 2432 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นที่ 3
  :
 พ.ศ. 2433 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นที่ 5ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานพระบรมราชานุญาต เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๗ ตอนที่ ๒ หน้า ๒๑, ๑๓ เมษายน ๑๐๙
  :
 พ.ศ. 2433 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญสตานิสลาส ชั้นที่ 2ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานพระบรมราชานุญาต เครื่องราชอิสริยาภรณ์รุสเซีย, เล่ม ๘ ตอนที่ ๔๖ หน้า ๔๑๔, ๗ กุมภาพันธ์ ๑๑๐

 ลำดับสาแหรก 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 http://www.snidvongs.net/index.php?c_id=0&ct_id=9969&type=customize  (ในเว็บไซต์ สะกดว่า สุวพรรณ)

หมวดหมู่:ราชสกุลสนิทวงศ์
หมวดหมู่:หม่อมราชวงศ์
หมวดหมู่:แพทย์ชาวไทย
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:ทหารเรือชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคไต