ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 สายเชียงใหม่–แม่ฮ่องสอน หรือที่นิยมเรียกว่า ถนนเชียงใหม่-หางดง, ถนนเชียงใหม่-จอมทอง, ถนนเชียงใหม่-ฮอด, ถนนเชียงใหม่-แม่สะเรียง เป็นทางหลวงสายหลักที่ใช้สำหรับเดินทางเข้าสู่จังหวัดแม่ฮ่องสอน เชื่อมต่อระหว่างเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ และเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นเส้นทางที่เชื่อมต่อการคมนาคมระหว่างชุมชนและสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญในพื้นที่ด้านใต้ของทั้งสองจังหวัด จากจุดเริ่มต้นที่ตัวเมืองเชียงใหม่ สามารถเดินทางเข้าสู่ตัวเมืองแม่ฮ่องสอนได้ด้วยระยะทางประมาณ 350 กิโลเมตร

 รายละเอียดของเส้นทาง 
ไฟป่าบนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 ภาพเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2553|250px|right|thumb
เส้นทางนี้อยู่ในความดูแลของแขวงทางหลวงเชียงใหม่ที่ 1 และแขวงทางหลวงแม่ฮ่องสอน สำนักงานทางหลวงที่ 1 เชียงใหม่ กรมทางหลวงhttp://bmm.doh.go.th/website/index.php/statistics-for-maintenance/map-distance-control/39-highways-agency-1  แผนที่ระยะทางควบคุม สำนักงานทางหลวงที่ 1 เชียงใหม่ เริ่มต้นจากคูเมืองเชียงใหม่ บริเวณสามแยกประตูเชียงใหม่ ตัดถนนช่างหล่อ ในพื้นที่เขตเทศบาลนครเชียงใหม่ (ช่วงถนนวัวลาย) โดยผ่านสี่แยกสนามบินเชียงใหม่ มุ่งหน้าเข้าสู่อำเภอหางดง ผ่านสันป่าตอง ดอยหล่อ จอมทอง และฮอด จังหวัดเชียงใหม่ จากนั้นเข้าสู่เขตจังหวัดแม่ฮ่องสอน ณ กิโลเมตร ที่ 68+500 (นับจากอำเภอฮอด) ผ่านอำเภอแม่สะเรียง แม่ลาน้อย ขุนยวม ก่อนเข้าสู่เขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน สิ้นสุดเส้นทางบนถนนขุนลุมประพาส ผ่านใจกลางเมือง และต่อเนื่องไปสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1095 (ถนนปาย-แม่มาลัย) รวมระยะทางประมาณ 350 กิโลเมตร แบ่งออกเป็นช่วงเชียงใหม่-ฮอด ระยะทาง 88 กิโลเมตร และช่วงฮอด-แม่ฮ่องสอน ระยะทาง 265 กิโลเมตร ซึ่งเส้นทางในช่วงหลังนี้จะเริ่มนับหลักกิโลเมตรที่ 0 จากวงเวียนอำเภอฮอด ไปจนถึงแม่ฮ่องสอน

เส้นทางในช่วงเชียงใหม่ถึงอำเภอฮอดเป็นถนนขนาด 4-6 ช่องจราจร ไป-กลับ ยกเว้นในตัวอำเภอหางดง อำเภอสันป่าตอง ชุมชนทุ่งเสี้ยว และตัวอำเภอจอมทอง เป็นถนนในเขตชุมชนขนาด 2 ช่องจราจร ไป-กลับ โดยช่วงที่เป็นถนนขนาด 4-6 ช่องจราจร จะมีเกาะกลางถนน (สำหรับช่วงจอมทองถึงฮอด มีเกาะกลางเฉพาะช่วงเลาะแม่น้ำปิง ตำบลสบเตี๊ยะเท่านั้น) ส่วนเส้นทางในช่วงอำเภอฮอดถึงแม่ฮ่องสอนเป็นถนนขนาด 2 ช่องจราจรตลอดสาย เลาะไปตามภูเขาสูงชันถึงอำเภอแม่สะเรียง จากนั้นเส้นทางจะขนานไปกับแม่น้ำยวมถึงอำเภอขุนยวม และลัดเลาะไปตามหุบเขาถึงตัวเมืองแม่ฮ่องสอน ทั้งนี้ เส้นทางช่วงต้นจากคูเมืองเชียงใหม่ไปจนถึงสี่แยกสนามบินเป็นเส้นทางดั้งเดิมของเมืองเชียงใหม่ และใช้ชื่อเดิมคือถนนวัวลาย แต่ส่วนที่เหลือไม่มีชื่อที่เฉพาะเจาะจง

 ประวัติ 
แนวเส้นทางถนนสายนี้ ดั้งเดิมใช้ในการเดินทางขนส่งและติดต่อค้าขายบริเวณจังหวัดแม่ฮ่องสอนมาแต่โบราณ เนื่องจากเป็นเส้นทางเชื่อมต่อระหว่างเมืองเชียงใหม่ ศูนย์กลางอาณาจักรล้านนา และเมืองมะละแหม่ง เมืองท่าชายฝั่งทะเลอันดามัน มหาสมุทรอินเดีย ในรัฐมอญ ประเทศพม่า โดยผ่านชายแดนบริเวณแม่น้ำสาละวินที่อำเภอแม่สะเรียง

ภายหลัง กรมทางหลวงได้เริ่มก่อสร้างถนนสายนี้ขึ้นจากเส้นทางลำลอง กลายเป็นเส้นทางลูกรังในช่วงปี พ.ศ. 2500-2506 ขนาดกว้างประมาณ 5.00 เมตร คันทางกว้างประมาณ 7-9 เมตร จนกระทั่งช่วงปี พ.ศ. 2530-2533 จึงเริ่มมีโครงการปรับปรุงเป็นผิวถนนคอนกรีตแอสฟัลต์ โดยแบ่งทำเป็นตอน ๆ ในช่วงฮอด-แม่สะเรียง, แม่ลาน้อย-ขุนยวม, ขุนยวม-บ้านห้วยโป่ง, บ้านห้วยโป่ง-ต่อเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอนhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2539/A/058/1.PDF พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน เพื่อสร้างและขยายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑๐๘ สายต่อทางของเทศบาลนครเชียงใหม่ควบคุม - ต่อเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอนควบคุม ตอนบ้านห้วยโป่ง - ต่อเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอนควบคุม พ.ศ. ๒๕๓๙ [ออกตามความในพระราชบัญญัติทางหลวง พ.ศ. ๒๕๓๕] และแม่สะเรียง-แม่ลาน้อย จนสามารถปรับปรุงผิวทางได้แล้วเสร็จตลอดทั้งเส้นทางในช่วงปี พ.ศ. 2541

 รายชื่อทางแยก 

 สถานที่สำคัญบนเส้นทาง 

 ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่
 ท่าอากาศยานนานาชาติเชียงใหม่
 หมู่บ้านหัตถกรรมไม้แกะสลักบ้านถวาย
 ตลาดนัดทุ่งฟ้าบด (กาดงัว)
 โบราณสถานเวียงท่ากาน
 อุทยานแห่งชาติออบขาน
 อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์

 วัดพระธาตุศรีจอมทอง
 พิพิธภัณฑ์บ้านไร่ไผ่งาม ของแสงดา บัณสิทธิ์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (การทอผ้า)
 อุทยานแห่งชาติออบหลวง
 สถานีวนวัฒนวิจัยบ่อแก้ว (สวนสนบ่อแก้ว)
 อุทยานแห่งชาติแม่โถ
 ทุ่งดอกบัวตองดอยแม่เหาะ

 วัดพระธาตุจอมแจ้ง
 วนอุทยานแก้วโกมล (ถ้ำแก้วโกมล)
 อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์และทุ่งดอกบัวตองดอยแม่อูคอ
 เขื่อนผาบ่อง
 อนุสาวรีย์พระยาสิงหนาทราชา
 วัดพระธาตุดอยกองมู

 ทางหลวงที่เกี่ยวข้อง 
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 128 

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 128 หรือ ทางเลี่ยงเมืองแม่ฮ่องสอน http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00019220.PDF  พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนเพื่อสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑๐๘ สายต่อทางของเทศบาลนครเชียงใหม่ควบคุม - ต่อเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอนควบคุม ตอนทางเลี่ยงเมืองแม่ฮ่องสอน พ.ศ. ๒๕๔๓ เดิมเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 เชื่อมต่อจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1250 (ถนนทางเข้าเรือนประทับแรมโป่งแดง) ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของตัวเมือง ผ่านด้านทิศตะวันตกของดอยกองมู และสิ้นสุดเส้นทางที่สามแยกตัดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1095 (ปาย-แม่มาลัย) บริเวณก่อนถึงสะพานข้ามแม่น้ำปายที่บ้านปางหมู ห่างจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนไปทางทิศเหนือประมาณ 4 กิโลเมตร เป็นถนน 2 ช่องจราจร ไป-กลับ ระยะทางรวม 8.363 กิโลเมตร

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง  กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม

108
3-108
108
108