เอกสิทธิ์

เอกสิทธ์ หมายถึง สิทธิพิเศษเฉพาะบุคคลบางคนหรือบางประเภทที่มีคุณลักษณะพิเศษบางประการ ทำให้มีความชอบธรรมในการอ้างสิทธิดังกล่าวเหนือบุคคลอื่น เช่น เอกสิทธิ์การทูต เอกสิทธิ์ของสมาชิกรัฐสภา

 เอกสิทธิ์ในรัฐสภา 
เอกสิทธิ์ในทางรัฐสภา หมายถึง สิทธิพิเศษในอันที่จะได้รับการยกเว้นบางประการเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่หรือการดำเนินงานในด้านรัฐสภา อันเป็นอำนาจพิเศษที่จะประกันให้สมาชิกรัฐสภาสามารถปฏิบัติหน้าที่ของตนในรัฐสภาได้อย่างเป็นอิสระ ทั้งทางด้านความคิดและร่างกาย

เอกสิทธิ์ (รวมถึงความคุ้มกันด้วย) เป็นแนวคิดที่มีต้นกำเนิดมาระบบรัฐสภาของสหราชอาณาจักร เนื่องจากในคริสต์ศตวรรษที่ 14 และ 15 สมาชิกรัฐสภาของอังกฤษโดยเฉพาะสมาชิกรัฐสภาสามัญ (House of Common) มักถูกจับกุมและฟ้องร้องในข้อหากล่าวคำใส่ร้ายป้ายสีเป็นการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร เอกสิทธิ์ของสภาในอังกฤษ ไม่จำเป็นต้องเหมือนกับเอกสิทธิ์ของรัฐสภารัฐนิวเซาท์เวลส์ รัฐสภานิวเซาท์เวลส์นำหลักกฎหมายของอังกฤษมาใช้ แต่อาจมีความแตกต่างเฉพาะบางกรณี

เอกสิทธิ์ช่วยให้สมาชิกสภา ทำหน้าที่ได้เต็มที่ โดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกฟ้องหรือลงโทษจากคำพูดหรือความคิดเห็นที่แสดงในการประชุม เป็นหลักประกันเพื่อคุ้มครอง เสรีภาพในการทำหน้าที่ผู้แทนประชาชน

เอกสิทธิ์ในพยานหลักฐาน คือเอกสิทธิ์หรือสิทธิพิเศษของคู่ความหรือบุคคลใด ซึ่งจะต้องเบิกความหรือนำพยานหลักฐานมาแสดงต่อศาล ที่จะปฏิเสธไม่ยอมเบิกความพยานหลักฐานต่อศาลเว้นแต่บุคคลนั้นจะสละเอกสิทธิ์

เอกสิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับการเมืองได้แก่ เอกสิทธิ์ของสมาชิกรัฐสภา บทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มาตรา 130 ได้กำหนดให้เอกสิทธิ์แก่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาไว้ ได้แก่ เอกสิทธิ์ในการแถลงข้อเท็จจริง แสดงความคิดเห็น ออกเสียงลงคะแนน ผู้ใดจะนำไปฟ้องร้องไม่ได้ เว้นแต่เป็นการกล่าวถ้อยคำในการประชุมที่มีการถ่ายทอดสดทางวิทยุหรือโทรทัศน์ ซึ่งมีลักษณะเป็นความผิดอาญาหรือทางแพ่งต่อบุคคลอื่นที่มิใช่รัฐมนตรี หรือสมาชิกแห่งสภา เอกสิทธิ์นี้ให้แก่สมาชิกรัฐสภา เพื่อให้สมาชิกรัฐสภาซึ่งเป็นผู้แทนของประชาชนสามารถแสดงความคิดเห็นได้อย่างเต็มที่ โดยไม่ต้องเกรงว่าจะถูกคนใดฟ้องร้อง การอภิปรายในการประชุมสภาที่สมาชิกสภาแสดงความคิดเห็นเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม แม้จะทำให้ผู้อื่นเสียหาย หรือมีความผิดฐานหมื่นประมาท ก็ไม่ถูกฟ้องทั้งทางแพ่งและทางอาญา

 ความคุ้มกันและเอกสิทธิ์ของผู้แทนถาวรและเจ้าหน้าที่ของอาเซียน 
1. ผู้แทนถาวรของรัฐสมาชิกอาเซียน และ เจ้าหน้าที่ของรัฐสมาชิก ที่ร่วมปฏิบัติงานกับอาเซียน (เช่น ประชุมหรือทำงานแทนอาเซียน)
จะได้รับ ความคุ้มกันและเอกสิทธิ์ เท่าที่จำเป็นในการปฏิบัติหน้าที่ อย่างอิสระ

2. ความคุ้มกันและเอกสิทธิ์นี้
ให้มีผลระหว่างการปฏิบัติงานของอาเซียน ต้องสอดคล้องกับ อนุสัญญากรุงเวียนนา ว่าด้วยความสัมพันธ์ทางการทูต พ.ศ. 1961
หรือกฎหมายภายในของรัฐสมาชิกที่เกี่ยวข้อง

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:กฎหมาย