อีซาแบลแห่งอ็องกูแลม

อิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม (ประสูติราว ค.ศ.1186 หรือ ค.ศ.1188 – สิ้นพระชนม์ 4 มิถุนายน ค.ศ.1246) ทรงเป็น สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ ในฐานะพระมเหสีองค์ที่สองของ พระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษ ผู้ทรงปกครองระหว่างปี ค.ศ.1200 ถึง ค.ศ.1216 หลังจากที่พระเจ้าจอห์นสวรรคต พระองค์ได้กลับไปยังฝรั่งเศสและอภิเษกสมรสครั้งที่สองกับ อูกที่ 10 แห่งลูซิญ็อง (Hugh X of Lusignan) และเป็น เคาน์เตสแห่งอ็องกูแลม ในสิทธิของพระองค์เอง อิซาเบลลาเป็นที่รู้จักจากความงามอันโดดเด่น อารมณ์ร้อน และบทบาทที่ซับซ้อนในความสัมพันธ์ระหว่างอังกฤษและฝรั่งเศส

 พระชนมชีพช่วงต้นและภูมิหลัง 
อิซาเบลลาประสูติในฝรั่งเศสตอนใต้ ราวปี ค.ศ.1186 หรือ ค.ศ.1188 พระองค์เป็นพระธิดาของ แอเมร์ แตล์อีแฟร์ เคานต์แห่งอ็องกูแลม (Aymer Taillefer, Count of Angoulême) และ อาลีส เดอ กูร์เตอแนย์ (Alice of Courtenay) ซึ่งเป็นหลานสาวของพระเจ้าหลุยส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศส ทำให้อิซาเบลลาเป็นทายาทเพียงคนเดียวของดินแดนอ็องกูแลม ซึ่งเป็นอาณาจักรเล็กๆ ที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศส

ด้วยฐานะที่เป็นทายาทผู้มั่งคั่งและมีสายสัมพันธ์กับราชวงศ์ฝรั่งเศส อิซาเบลลาจึงเป็นที่หมายปองของขุนนางหลายคน ก่อนที่จะอภิเษกสมรสกับพระเจ้าจอห์น พระองค์เคยได้รับการหมั้นหมายกับ อูกที่ 9 เลอ บรัน (Hugh IX le Brun) ซึ่งเป็นขุนนางผู้ทรงอำนาจจากตระกูลลูซิญ็อง

 การอภิเษกสมรสกับพระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษ 
การอภิเษกสมรสของอิซาเบลลากับพระเจ้าจอห์น เป็นเหตุการณ์ที่สร้างความประหลาดใจและก่อให้เกิดปัญหาทางการเมืองอย่างมาก

พระเจ้าจอห์นได้ประกาศให้การอภิเษกสมรสครั้งแรกกับ อิซาเบลลาแห่งกลอสเตอร์เป็นโมฆะ (ด้วยเหตุผลทางสายเลือดที่ใกล้ชิด) ในปี ค.ศ.1199 เมื่อพระองค์ได้เป็นกษัตริย์ พระองค์มองหาพระมเหสีพระองค์ใหม่ที่สามารถให้กำเนิดรัชทายาท และที่สำคัญคือต้องช่วยเสริมสร้างอำนาจของพระองค์ในฝรั่งเศส การที่พระเจ้าจอห์นเลือกอิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม ซึ่งเคยหมั้นหมายกับอูกที่ 9 เลอ บรัน (จากตระกูลลูซิญ็อง ซึ่งเป็นขุนนางศักดินาของพระองค์ในปัวตู) เป็นการกระทำที่ท้าทายอำนาจของตระกูลลูซิญ็องอย่างยิ่ง

อิซาเบลลาอภิเษกสมรสกับพระเจ้าจอห์น เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ.1200 ณ เมืองอ็องกูแลม ขณะนั้นอิซาเบลลามีพระชนมายุเพียง 12-14 ปี ส่วนพระเจ้าจอห์นมีพระชนมายุราว 33 ปี พระองค์ทรงได้รับการสวมมงกุฎเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ ในพิธีที่ยิ่งใหญ่ ณ เวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ค.ศ.1200

 ชีวิตในฐานะสมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ 
อิซาเบลลาได้รับการกล่าวขานว่าเป็นสตรีที่งดงามอย่างยิ่ง บางครั้งถูกเรียกว่า "เฮเลนแห่งยุคกลาง" แต่ก็มีบุคลิกที่ค่อนข้าง เอาแต่ใจ อารมณ์ร้อน และเจ้าอารมณ์ ซึ่งคล้ายคลึงกับพระสวามี ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองพระองค์ค่อนข้างซับซ้อนและมีเรื่องวุ่นวาย

หน้าที่สำคัญที่สุดของสมเด็จพระราชินีในยุคนั้น คือ การให้กำเนิดรัชทายาทชาย และอิซาเบลลาก็สามารถทำหน้าที่นี้ได้สำเร็จ โดยให้กำเนิดพระโอรสและพระธิดา ถึง 5 พระองค์ ในช่วงระหว่างปี ค.ศ.1207 ถึง ค.ศ.1215 ซึ่งรวมถึง พระเจ้าเฮนรีที่ 3 แห่งอังกฤษ กษัตริย์องค์ต่อไป

ในช่วงที่ยังเป็นพระราชินีแห่งอังกฤษ อิซาเบลลามีบทบาททางการเมืองที่ค่อนข้างจำกัด เมื่อเทียบกับพระมารดาของพระสวามีอย่าง เอเลนอร์แห่งอากีแตน หลังจากที่พระเจ้าจอห์นสวรรคต พระองค์มักจะถูกแยกออกจากกิจการของรัฐ และถูกจำกัดการเข้าถึงรายได้และที่ดินบำนาญ (dower lands) โดยพระเจ้าจอห์น

บันทึกร่วมสมัยบางแห่งกล่าวหาอิซาเบลลาว่าเจ้าชู้ หรือกระทั่งใช้เวทมนตร์ ซึ่งสะท้อนถึงภาพลักษณ์ที่เป็นลบของพระองค์ ในสายตาของนักประวัติศาสตร์บางคน

 พระโอรสธิดากับพระเจ้าจอห์น 

 พระเจ้าเฮนรีที่ 3 แห่งอังกฤษ (Henry III of England) (ค.ศ.1207–1272) กษัตริย์แห่งอังกฤษองค์ต่อไป
 ริชาร์ด เอิร์ลแห่งคอร์นวอลล์ (Richard, Earl of Cornwall) (ค.ศ.1209–1272)  ต่อมาได้รับเลือกเป็น "กษัตริย์แห่งชาวโรมัน" (King of the Romans) ซึ่งเป็นผู้ปกครองของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
 โจนแห่งอังกฤษ (Joan of England) (ค.ศ.1210–1238)  สมเด็จพระราชินีแห่งสกอตแลนด์ โดยการอภิเษกสมรสกับ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 2 แห่งสกอตแลนด์
 อิซาเบลลาแห่งอังกฤษ (Isabella of England) (ค.ศ.1214–1241)  จักรพรรดินีแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ โดยการอภิเษกสมรสกับ จักรพรรดิฟรีดริชที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
 เอเลนอร์แห่งอังกฤษ (Eleanor of England) (ค.ศ.1215–1275) สมรสครั้งแรกกับ วิลเลียม มาร์แชลที่ 2 เอิร์ลแห่งเพมโบรก ต่อมาสมรสครั้งที่สองกับ ซีมอง เดอ มงฟอร์ (Simon de Montfort) เอิร์ลแห่งเลสเตอร์ 

 ช่วงหลังในฐานะม่ายและอภิเษกสมรสครั้งที่สอง 
หลังจาก พระเจ้าจอห์นสวรรคต ในปี ค.ศ.1216 อิซาเบลลาทรงดำเนินการอย่างรวดเร็ว เพื่อให้พระโอรสวัย 9 พรรษา คือ เจ้าชายเฮนรี่ ได้รับการสวมมงกุฎเป็นกษัตริย์ พระเจ้าเฮนรีที่ 3 ในเมืองกลอสเตอร์ เพื่อป้องกันการแย่งชิงบัลลังก์ในช่วงเวลาที่วุ่นวาย

ในปี ค.ศ.1217 อิซาเบลลาเดินทางกลับไปยังบ้านเกิดที่อ็องกูแลม โดยมีจุดประสงค์เพื่อนำพระธิดาองค์โต โจน ไปอภิเษกสมรสกับ อูกที่ 10 แห่งลูซิญ็อง (Hugh X of Lusignan) ซึ่งเป็นพระโอรสของชายที่เธอเคยหมั้นหมายด้วย (อูกที่ 9)

แต่แล้วในเหตุการณ์ที่น่าตกใจและไม่คาดฝัน อิซาเบลลากลับตัดสินใจอภิเษกสมรสกับอูกที่ 10 แห่งลูซิญ็องเอง ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1220 โดยไม่ได้ขออนุญาตจากสภาองคมนตรีของอังกฤษ ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับอดีตพระราชินี การแต่งงานครั้งนี้ทำให้พระธิดาของเธอต้องถูกหมั้นหมายใหม่

ในฐานะเคาน์เตสแห่งอ็องกูแลมและเคาน์เตสแห่งลามาร์ช จากการแต่งงานครั้งที่สอง อิซาเบลลามีบทบาทและอำนาจมากขึ้นกว่าที่เคยเป็นราชินีแห่งอังกฤษ เธอและอูกที่ 10 มีบุตรธิดารวมกันถึง 9 คน และเธอได้ใช้ตำแหน่งของตน เพื่อเรียกร้องสิทธิ์ในทรัพย์สินและดินแดนของเธอ รวมถึงพยายามสร้างอิทธิพลและต่อรองอำนาจระหว่างราชวงศ์แพลนแทเจเนตของอังกฤษและราชวงศ์กาเปเซียงของฝรั่งเศส

ในช่วงบั้นปลายชีวิต อิซาเบลลาเริ่มเผชิญกับความตึงเครียดมากขึ้น เธอถูกกล่าวหาว่าสมคบคิดต่อต้านพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศส และในปี ค.ศ.1244 ยังถูกกล่าวหาว่าพยายามวางยาพิษพระเจ้าหลุยส์และพระมารดาของพระองค์ คือ บลังกาแห่งกัสติยา (ซึ่งเป็นพระธิดาของ เอเลนอร์แห่งอังกฤษ สมเด็จพระราชินีแห่งกัสติยาและเป็นญาติของอิซาเบลลาทางอ้อม) เพื่อหลีกเลี่ยงการจับกุม อิซาเบลลาจึงลี้ภัยไปบวชที่อารามฟงเตฟโร (Fontevraud Abbey) และสิ้นพระชนม์ที่นั่นในเวลาต่อมา

 การสิ้นพระชนม์และสถานที่ฝังพระศพ 
อิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม สิ้นพระชนม์ เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน ค.ศ.1246 ณ อารามฟงเตฟโร ประเทศฝรั่งเศส

พระศพของอิซาเบลลาได้รับการฝังไว้ที่ อารามฟงเตฟโร เคียงข้าง พระเจ้าเฮนรีที่ 2, เอเลนอร์แห่งอากีแตน, และพระเจ้าริชาร์ดที่ 1 ซึ่งเป็นเรื่องน่าประหลาดใจ เนื่องจากความสัมพันธ์ที่ไม่ราบรื่นกับราชวงศ์แพลนแทเจเนตในช่วงชีวิตของพระองค์

 อ้างอิง 

 Isabella of Angouleme Queen Consort of King John of England
 Isabella of Angoulême – Queen of England: History of Royal Women
 Isabella of Angoulême: Englisg Monarchs
Isabelle of Angoulême, Queen of England: The Freelance History Writer

 แหล่งข้อมูลอื่น 

ThePeerage on Isabella d'Angoulême

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ทศวรรษ 1180
หมวดหมู่:คู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์อังกฤษ
หมวดหมู่:ดัชเชสแห่งนอร์มังดี
หมวดหมู่:ดัชเชสแห่งอากีแตน
หมวดหมู่:เคานเตสแห่งเมน
หมวดหมู่:เคานท์แห่งอ็องกูแลม