สาละ

สาละ () เป็นพืชในวงศ์ Dipterocarpaceae เป็นไม้ศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาฮินดู เป็นที่ประทับของพระเจ้า ในทางพุทธศาสนาต้นสาละคือต้นที่พระนางสิริมหามายายืนเหนี่ยวกิ่งมีประสูติการพระราชโอรส ไม่ใช่ต้นสาละลังกาจารุพันธ์ ทองแถม. พืชมหัศจรรย์โลกวิกฤติ. กทม. เศรษฐศิลป์. 2555. . เป็นไม้เนื้อแข็งที่มีความสำคัญในอินเดีย ใช้ในการก่อสร้างโดยเฉพาะกรอบประตูและหน้าต่าง

ชื่อบาลี:  สาล (สา-ละ), อสสกณณ (อัส-สะ-กัน-นหะ), อสสกณณโณ (อัส-สะ-กัน-โน), สาโล1 (สา-โล)


ความสำคัญทางศาสนา
ในศาสนาฮินดู ถือว่าสาละเป็นไม้โปรดของพระวิษณุ คำว่าสาละมาจากภาษาสันสกฤต (, śāla, แปลตรงตัว "บ้าน") ชื่ออื่น ๆ ในภาษาสันสกฤตได้แก่ อัศวกรรณ (ashvakarna) ชิรปรรณ (chiraparna) และ สรรชะ (sarja) ต้นสาละมักจะสับสนกับต้นอโศก (Saraca indica) ในวรรรณคดีอินเดียโบราณ ศาสนาเชนเชื่อว่าพระมหาวีระองค์ที่ 24 ติรถันกะระ จะตรัสรู้ใต้ต้นสาละ

ศาสนาพุทธ
ชาวพุทธเชื่อว่าพระนางสิริมหามายาประสูติพระโคตมพุทธเจ้าใต้ต้นสาละในลุมพินีวัน (ตอนใต้ของประเทศเนปาลในปัจจุบัน) ระหว่างเดินทางกลับไปยังกรุงเทวทหะ และพระพุทธเจ้าทรงปรินิพพานใต้ต้นสาละคู่ นอกจากนั้นยังเชื่อว่ามีพระพุทธเจ้าตรัสรู้ใต้ต้นสาละ 2 องค์ คือพระโกณฑัญญพุทธเจ้าและพระเวสสภูพุทธเจ้า

ในศาสนาพุทธ การบานในช่วงสั้น ๆ ของดอกสาละเป็นสัญลักษณ์ของการไร้ความสามารถและความรุ่งโรจน์ที่ผ่านไปอย่างรวดเร็ว ในญี่ปุ่นสิ่งนี้เป็นที่รู้จักกันดีในช่วงเริ่มต้นของ เรื่องเล่าของเฮอิเกะ – เรื่องเล่าของความตกต่ำและรุ่งเรืองของตระกูลที่เคยมีอำนาจ () 

ในประเทศศรีลังกา ชาวพุทธมักเข้าใจว่าต้น Couroupita guianensis เป็นต้นสาละที่พระพุทธเจ้าทรงประสูติ

การใช้ประโยชน์
สาละเป็นไม้เนื้อแข็งที่สำคัญในอินเดีย เมื่อตัดครั้งแรกสีอ่อนและสีจะเข้มขึ้นเมื่อสัมผัสกับอากาศ เนื้อไม้มีเรซินและทนทาน เหมาะกับการทำกรอบประตูและหน้าต่าง ใบแห้งของสาละใช้ทำจานใบไม้และชามใบไม้ทางเหนือและตะวันออกของอินเดีย ซึ่งหลังจากใช้งานจะกลายเป็นอาหารของแพะ ใบสดใช้กินกับหมาก และของว่าง ในเนปาล ใช้ใบไปทำเป็นจานและชามเช่นกัน

เรซินของสาละใช้เป็นยาฝาดตามตำราอายุรเวท ใช้เป็นธูปในงานฉลองของศาสนาฮินดู เมล็ดและผลของสาละใช้เป็นแหล่งของน้ำมันตะเกียงและน้ำมันมังสวิรัติ 

รวมภาพ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

Haryana Online: Sal

หมวดหมู่:วงศ์ยางนา
หมวดหมู่:ไม้ที่ใช้ในการก่อสร้าง
หมวดหมู่:ต้นไม้ในคัมภีร์ศาสนาพุทธ