ดอลลาร์ไต้หวันใหม่

ดอลลาร์ไต้หวันใหม่ (จีนตัวเต็ม: 新臺幣 หรือ 新台幣; พินอิน: Xīntáibì; แป่ะเอ๋ยี้: Sin-tâi-phiò; ซิน ไต้ เพี่ยว);  code: TWD; ใช้สัญลักษณ์สกุลเงิน: NT$, หรือใช้สัญลักษณ์แบบย่อคือ NT) เป็นสกุลเงินที่ใช้ในดินแดนที่อยู่ในการปกครองของรัฐบาลสาธารณรัฐจีนที่ไต้หวัน เดิมทีเงินนี้เป็นส่วนหนึ่งของเงินจีน ต่อมาได้จัดเงินนี้อยู่ในดอลลาร์

ในทางการ หนึ่งดอลลาร์ () คือ แบ่งออกเป็นสิบสลึง (), และถึง 100 เซ็นต์ (), แม้ว่ามูลค่าเซ็นต์จะไม่เคยใช้ในทางปฏิบัติ ดอลลาร์ไต้หวันใหม่เป็นสกุลเงินของไต้หวันตั้งแต่ปี ค.ศ. 1949 เมื่อแทนที่เงินสกุลดอลลาร์ไต้หวันเก่า ในอัตรา 40,000 ดอลลาร์ต่อหนึ่งดอลลาร์ใหม่ 
มีทางเลือกหลากหลายในการใช้เรียกชื่อให้กับหน่วยสกุลเงินในไต้หวัน หน่วยของเงินดอลลาร์มักจะเขียนในรูปแบบที่ง่ายกว่าเช่น "หยวน"

หรือสามารถใช้เรียกขานกับหน่วยสกุลเงินว่า  (ไคว้, แปลตามตัวอักษรแปลว่า "ชิ้น") ใน ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน,  (โข, แปลตามตัวอักษรแปลว่า "ห่วงเหล็ก") ใน ภาษาจีนฮกเกี้ยนสำเนียงไต้หวัน, และ  (งวิ่น, แปลตามตัวอักษรแปลว่า "เงิน") ใน ภาษาจีนฮากกาสำเนียงไต้หวัน

ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2000 ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) เป็นธนาคารกลางของไต้หวันซึ่งปัจจุบันออกเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ ในขณะที่ธนาคารแห่งไต้หวันออกธนบัตรก่อนปี ค.ศ. 2000 ซึ่งยังมีสถานะเทียบเท่าธนาคารกลางโดยพฤตินัย ระหว่างปี ค.ศ. 1949 และ ค.ศ. 1961

ชื่อเรียก (ศัพท์บัญญัติ)
 จีนกลางฮกเกี้ยนฮากกาอังกฤษสัญลักษณ์ชื่อสกุลเงินอย่างเป็นทางการ (Xīntáibì) (Sin-tâi-phiò) (Sîn-thòi-pi)New Taiwan DollarNTD, TWDอื่นๆ (Táibì) (Tâi-phiò) (Thòi-pi)1 ชื่อหน่วยอย่างเป็นทางการ (yuán) (kho͘ ) (ngiùn),  (khiêu)dollar$อื่นๆ (yuán),  (kuài) ชื่อหน่วยอย่างเป็นทางการ (jiǎo) (kak) (kok)dimeอื่นๆ (máo) ชื่อหน่วย (fēn) (sian) (siên) cent¢

ในภาษาจีนคำว่า "ใหม่" (新) เป็นเพียงการเพิ่มในบริบทที่เป็นทางการซึ่งมีความจำเป็นต้องหลีกเลี่ยงความคลุมเครือแม้ว่าความกำกวมนั้นแทบจะไม่มีอยู่จริงในทุกวันนี้ แม้ว่าความคลุมเครือในปัจจุบันแทบจะไม่มีอยู่จริง บริบทเหล่านี้รวมถึงการธนาคารสัญญาหรือการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ สามารถเขียนชื่อหน่วยสกุลเงินได้ว่า  หรือ  ซึ่งใช้แทนกันได้และทั้งสองคำต่างเรียกว่า หย่วน ในภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน แต่มีการออกเสียงที่แตกต่างกันในภาษาจีนฮกเกี้ยนสำเนียงไต้หวัน (โก่น) (îⁿ, goân) และ ภาษาจีนฮากกาสำเนียงไต้หวัน (เย่น, เง่น) (yèn, ngièn) ชื่อ  ใน ภาษาจีนฮกเกี้ยนสำเนียงไต้หวันและภาษาจีนฮากกาสำเนียงไต้หวัน สำหรับเซ็นต์ (ร้อย) หรือจากหน่วยที่ร้อย  (เซน)

ในการใช้ภาษาอังกฤษดอลลาร์ไต้หวันใหม่มักจะย่อว่า NT, NT$, หรือ NT dollar, ในขณะที่ตัวย่อ TWD มักใช้ในบริบทของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ การแบ่งย่อยของเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ไม่ค่อยได้ใช้เนื่องจาก การใช้จ่ายประจำวัน ผลิตภัณฑ์ทั้งหมดในตลาดผู้บริโภคมีการขายในรูปดอลลาร์ทั้งหมด แต่อย่างไรก็ตามธนาคารมีการบันทึกเซนต์ (ร้อยดอลลาร์)

ประวัติ
เงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ได้รับการตีพิมพ์เป็นครั้งแรกโดยธนาคารแห่งไต้หวันเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 1949 เพื่อแทนที่ ดอลลาร์ไต้หวันเก่า ในอัตราแลกเปลี่ยน 40,000 ต่อหนึ่ง เป้าหมายแรกของเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่คือเพื่อแก้ปัญหาภาวะเงินเฟ้อยิ่งยวดที่ได้รับผลกระทบของสาธารณรัฐจีน ช่วงการบริหารรัฐบาลชาตินิยมจีน (จีนคณะชาติ) ของพรรคก๊กมินตั๋งสืบเนื่องมาจากสงครามกลางเมืองจีน

หลังจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนยึดกรุงปักกิ่งเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1949 รัฐบาลจีนคณะชาติก็เริ่มถอยทัพไปเกาะไต้หวัน และภายหลังมาตั้งเป็นสาธารณรัฐจีนไต้หวัน ทองคำสำรองของจีนถูกโอนย้ายไปไต้หวันในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1949 รัฐบาลคณะชาติได้ประกาศในบทบัญญัติชั่วคราวมีผลบังคับใช้ในช่วงกบฏคอมมิวนิสต์ ดอลลาร์ที่ออกโดยธนาคารแห่งไต้หวันจะกลายเป็นสกุลเงินใหม่ในการไหลเวียน

แม้ว่าเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่จะเป็น สกุลเงินโดยพฤตินัย ของไต้หวัน หลายปีที่ เงินหยวน ยังคงเป็นสกุลเงินตามกฎหมาย มูลค่าของเงินหยวนถูกแยกออกจากมูลค่าของเงินในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง บทบัญญัติกฎเกณฑ์เก่าหลายฉบับมีค่าปรับและค่าธรรมเนียมที่กำหนดในสกุลเงินนี้

ตามกฎหมายของสาธารณรัฐจีน เงินหยวนหนึ่งหยวนมีมูลค่าสามดอลลาร์ไต้หวันใหม่<ref>s:Regulation of exchange rate between new Taiwan dollars and the fiat currency in the ROC laws</ref> แม้จะมีอัตราเงินเฟ้อมาหลายทศวรรษ แต่อัตราส่วนนี้ยังไม่ได้รับการปรับ สิ่งนี้ทำให้เงินหยวนเป็นสกุลเงินที่มีเหตุผลอย่างแท้จริงมานานแล้วเกือบจะเป็นไปไม่ได้ที่จะซื้อขายหรือใช้งาน

เมื่อ บทบัญญัติชั่วคราวทางการเงิน'' ถูกออกมาบังคับใช้อย่างไร้ประสิทธิภาพในปี ค.ศ. 1991 สาธารณรัฐจีนไต้หวันขาดสกุลเงินประจำชาติที่ถูกต้องตามกฎหมายจนถึงปี ค.ศ. 2000 เมื่อธนาคารกลางของจีน (CBC) แทนที่ธนาคารแห่งไต้หวันในการออกธนบัตร NT ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2000 ดอลลาร์ไต้หวันใหม่กลายเป็นสกุลเงินตามกฎหมายของไต้หวัน มันไม่ได้เป็นรองเงินหยวนอีกต่อไป ในเวลานี้ธนาคารกลางเริ่มออกธนบัตรดอลลาร์ไต้หวันใหม่และธนบัตรที่ออกก่อนหน้านี้โดยธนาคารแห่งไต้หวันถูกนำออกจากการหมุนเวียน

อัตราแลกเปลี่ยนเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ มีความหลากหลายตั้งแต่น้อยกว่า 1 ถึง 10 ในช่วงกลางทศวรรษ 1950 มากกว่า 40 ต่อ 1 ในปี ค.ศ. 1960 และประมาณ 25 ต่อ 1 ในปี 1992 อัตราแลกเปลี่ยน ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2024 อยู่ที่ 32.41 ดอลลาร์ไต้หวันต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ และ 4.46 ดอลลาร์ไต้หวันต่อ 1 หยวน 

 เงินที่ใช้ 
รูปแบบของดอลลาร์ไต้หวันสามารถแบ่งการใช้เป็น 2 แบบคือ
 แบบเหรียญได้แก่ เหรียญ 50 เซนต์ 1 ดอลลาร์ 5 ดอลลาร์ 10 ดอลลาร์ 20 ดอลลาร์ 50 ดอลลาร์
 แบบธนบัตร ได้แก่ ธนบัตร 100 ดอลลาร์ 200 ดอลลาร์ 500 ดอลลาร์ 1000 ดอลลาร์ 2000 ดอลลาร์

เหรียญ
สกุลเงินของเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ในการหมุนเวียนได้แก่:
เหรียญที่ใช้ปัจจุบัน รูปแบบ  มูลค่า  พารามิเตอร์ทางเทคนิค  คำอธิบาย  วันที่ออก เส้นผ่าศูนย์กลาง  น้ำหนัก  ส่วนประกอบ  ด้านหัว  ด้านก้อย  ทำเหรียญครั้งแรก  ออกใช้เป็นทางการ  1/2 ดอลลาร์ (หยวน)NT$ 18 มม.  3 กรัม ทองแดง 97%  สังกะสี 2.5  ดีบุก 0.5%  ดอกพลัม ดอกไม้ประจำชาติของสาธารณรัฐจีน "zhonghua minguo XX",  is the also the state title "Republic of China", an era name of the Minguo calendar. Value ค.ศ. 1981(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 70)1981-12-08 中央銀行發行之貨幣及偵偽鈔辨識  1 ดอลลาร์ (หยวน) NT$1  20 มม.  3.8 g ทองแดง 92%นิกเกิล 6%อะลูมิเนียม 2%  จอมทัพ เจียง ไคเชก, 1981-12-08  5 ดอลลาร์ (หยวน) NT$5  22 มม.  4.4 กรัม คิวโปรนิกเกิลทองแดง 75%นิกเกิล 25%  จอมทัพ เจียง ไคเชก,,  Value ค.ศ. 1981(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 70)1981-12-08  10 ดอลลาร์ (หยวน) NT$10 26 มม. 7.5 กรัม  10 ดอลลาร์ (หยวน) NT$10 26 มม. 7.5 กรัม ดร.ซุน ยัตเซ็น,  Value, continuous hidden words , , continuous hidden Taiwan island and Mei Blossom in "0"ค.ศ. 2011(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 100)2011-01-11 20 ดอลลาร์ (หยวน) NT$20  26.85 มม.  8.5 กรัม บริเวณวงแหวน: ทองเหลืองอลูมีเนียมบรอนซ์ (มูลค่า $50)ตรงกลาง: คิวโปรนิกเกิล (มูลค่า $10) Mona Rudao, Mona Rudao, anti-Japanese leader of the Wushe Incident.,  Traditional canoes used by the Tao people ค.ศ. 2001(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 90) 2001-07-09   50 ดอลลาร์ (หยวน) NT$50  28 มม.  10 กรัม ทองเหลืองอลูมีเนียมบรอนซ์ทองแดง 92% อะลูมิเนียม 6%นิกเกิล 2%  ดร.ซุน ยัตเซ็น,  Latent images of both Chinese and Arabic numerals for 50ค.ศ. 2007(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 96) 2007-04-26

ธนบัตร
ธนบัตรชุดใหม่สำหรับดอลลาร์ไต้หวันใหม่เริ่มหมุนเวียนในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2000 ชุดนี้ได้รับการแนะนำเมื่อดอลลาร์ไต้หวันใหม่รับช่วงแทนที่เงินหยวนเป็นสกุลเงินอย่างเป็นทางการภายในไต้หวัน 

ชุดปัจจุบันประกอบด้วยธนบัตรสำหรับ NT $ 100, NT $ 200, NT $ 500, NT $ 1,000, และ NT $ 2000 เป็นที่สังเกตว่าผู้บริโภคมักไม่นิยมใช้ธนบัตร NT $ 200 และ NT $ 2000 นี่อาจเป็นเพราะผู้บริโภคมีแนวโน้มที่จะใช้ตั๋วเงิน NT $ 100 หรือ NT $ 500 หลายรายการเพื่อครอบคลุมช่วงของ NT $ 200 เช่นเดียวกับการใช้ตั๋วเงิน NT $ 1,000 หรือบัตรเครดิต/เดบิตแทนใบเรียกเก็บเงิน NT $ 2000 อีกทั้งการขาดการส่งเสริมของรัฐบาลอาจเป็นปัจจัยสนับสนุนให้ขาดการใช้งานทั่วไป
ธนบัตรที่ใช้ปัจจุบัน ยึดตามแบบฉบับ ค.ศ.1999  รูปแบบ  มูลค่า  ขนาด  สีหลัก  คำอธิบาย  วันที่ออกใช้  Remark ด้านหน้า  ด้านหลัง  ลายน้ำ  ปีที่พิมพ์  issue  withdrawal 100 ดอลลาร์ (หยวน) NT$100 145 × 70 มม. สีแดง ดร.ซุน ยัตเซ็น, และ"บทแห่งความสามัคคีอันยิ่งใหญ่" ของขงจื๊อ อาคารชุงชาน ดอกพลัม ดอกไม้ประจำชาติของสาธารณรัฐจีน และเลข 100 ค.ศ. 2000(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 89) 2001-07-02  200 ดอลลาร์ (หยวน) NT$200 150 × 70 มม. สีเขียว จอมทัพเจียง ไคเชก, ฉากแผนการปฏิรูปที่ดินและการศึกษาของรัฐ ทำเนียบประธานาธิบดีไต้หวัน กล้วยไม้ และเลข 200 ค.ศ. 2001(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 90) 2002-01-02 500 ดอลลาร์ (หยวน) NT$500 155 × 70 มม. สีน้ำตาล ทีมชาติเบสบอลไต้หวัน กวางซีกาฟอร์โมซาและ ภูเขาต้าเชี๋ยป้า (อุทยานแห่งชาติเชี๋ยป้า) ไม้ไผ่ และเลข 500 ค.ศ. 2000(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 89) 2000-12-15 2007-08-01 without holographic strip ค.ศ. 2004(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 93) 2005-07-20 with holographic strip 1000 ดอลลาร์ (หยวน) NT$1000 160 × 70 มม. สีฟ้า ประถมศึกษาตามนโยบายการศึกษาขั้นพื้นฐานของสาธารณรัฐ(1999 errorsCommons:Category:Taiwan $1000 banknote 1999 editionTaiwan's 1999 $1000 bill globe reversed) ไก่ฟ้ามิกาโดและยอดเขายวี่ซัน (ภูเขาหยก) อุทยานแห่งชาติยวี่ซัน ดอกเบญจมาศ และเลข 1000 ค.ศ. 1999(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 88) 2000-07-03 2007-08-01 without holographic strip ค.ศ. 2004(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 93) 2005-07-20 with holographic strip  2000 ดอลลาร์ (หยวน) NT$2000 165 × 70 มม. สีม่วง FORMOSAT-1, technology Formosan landlocked salmon and Mount Nanhu ต้นเกี๊ยะ และเลข 2000 ค.ศ. 2001(ปีหมินกั๋ว (ปีสาธารณรัฐ) ปีที่ 90) 2002-07-01 with holographic strip

ธนบัตรรุ่นปี 2000 ธนบัตร 500 ดอลลาร์ และ รุ่นปี 1999 ธนบัตร 1000 ดอลลาร์ เป็นที่สังเกตว่าโดยไม่มีแถบโฮโลแกรม ได้ถูกนำออกจากระบบหมุนเวียนการเงินอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 2007 ประชาชนสามารถแลกได้ที่ธนาคารพาณิชย์จนถึง 30 กันยายน ค.ศ. 2007 ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2007 มีเพียง ธนาคารแห่งไต้หวัน (ปัจจุบัน ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน)) ยอมรับบันทึกดังกล่าว

ธนบัตรที่ระลึก 100 ดอลลาร์

เมื่อวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 2011 ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐจีนออกธนบัตรใหม่มูลค่า 100 ดอลลาร์เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐจีน 

ธนบัตรทำด้วยกระดาษโน้ตสีแดงมีขนาด 145 × 70   มม. และมีภาพเหมือนของดร.ซุนยัตเซ็นด้านหน้าและอาคารชุงชานที่ด้านหลัง การออกแบบไม่แตกต่างจากธนบัตร 100 ดอลลาร์ NT$100 ทั่วไปยกเว้นถ้อยคำภาษาจีนที่ด้านหลังของธนบัตรซึ่งอ่านว่า "ฉลองครบรอบ 100 ปีนับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐจีน "ฉลองครบรอบ 100 ปีนับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐจีน ()"

 ดูเพิ่ม 

 ดอลลาร์ไต้หวันเก่า
 เศรษฐกิจของไต้หวัน
 การภาษีของไต้หวัน
 ประวัติศาสตร์สาธารณรัฐจีน
 สาธารณรัฐจีน

อ้างอิง

 New NT$500 and NT$1000 banknotes introduced, anti-counterfeit measures taken  Taiwan News (online), 20 July 2005

 แหล่งข้อมูลอื่น 
  SinoBanknote
  Banknotes of Matsu, Quemoy and Tachen
  The Central Bank page showcasing all obsolete issues of the new Taiwan dollar in all denominations
 Close up image of a circulated 50 NT coin 
    Historical and current banknotes of Taiwan

ไต้หวัน