เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง

เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง () เป็นเสียงพยัญชนะที่มีใช้ในหลายภาษา เช่น ภาษาเยอรมัน, ภาษาสเปน, ภาษาโปแลนด์, ภาษาเซิร์บ-โครแอต, ภาษารัสเซีย, ภาษาอาหรับ, ภาษาจีนกลาง, ภาษากฺ๋อง, ภาษาเวียดนาม ฯลฯ แต่ไม่มีเสียงนี้ในภาษาไทยในปัจจุบัน จะมีเสียงภาษาไทยสมัยโบราณคือ ตัว ฃ หากใช้เขียนในการทับศัพท์จะใช้ตัว ค แทน เพราะเสียงจะคล้ายกับตัว ค ในภาษาไทย (เว้นภาษาจีนกลางจะใช้ตัว ฮ หรือ ห แทนในภาษาไทย) สัญลักษณ์ในชุดสัทอักษรสากลที่ใช้แทนเสียงนี้คือ  และสัญลักษณ์เอกซ์-แซมปาที่ตรงกันคือ x เสียงนี้เป็นเสียงหนึ่งในบรรดาเสียงพยัญชนะในภาษาอังกฤษเก่า และยังคงปรากฏในบางภาษาถิ่นของภาษาอังกฤษปัจจุบัน

ลักษณะ
ลักษณะต่าง ๆ ของเสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง ได้แก่

 ลักษณะการออกเสียง เป็นเสียงเสียดแทรก กล่าวคือ เสียงนี้เกิดจากการบีบกลุ่มลม (ที่มาจากปอด) ให้ผ่านช่องแคบ ๆ บริเวณตำแหน่งการเกิดเสียง
 ตำแหน่งเกิดเสียง เป็นเสียงจากเพดานอ่อนหรือกัณฐชะ กล่าวคือ เสียงนี้เกิดจากการยกลิ้นส่วนหลัง (โคนลิ้น) ขึ้นไปใกล้เพดานอ่อน (ส่วนหลังของเพดานปาก) แต่ไม่แตะสนิท เหลือช่องแคบ ๆ ให้ลมพอจะผ่านออกไปได้ตลอดในลักษณะเสียดแทรก
 ลักษณะเสียงพูด เป็นเสียงไม่ก้องหรืออโฆษะ กล่าวคือ เส้นเสียงจะไม่สั่นขณะที่ออกเสียงนี้
 เสียงนี้เป็นเสียงพยัญชนะช่องปาก กล่าวคือ ลมจะถูกปล่อยให้ออกมาทางปาก (ไม่ใช่ทางจมูก)
 เสียงนี้เป็นเสียงพยัญชนะกลางลิ้น กล่าวคือ เสียงนี้เกิดขึ้นจากการที่กระแสลมถูกปล่อยให้ผ่านออกมาเหนือบริเวณกลางแผ่นลิ้น มากกว่าจะออกไปทางข้างลิ้น
 กลไกกระแสลม เป็นกระแสลมออกจากปอด กล่าวคือ เสียงนี้เกิดขึ้นจากการดันกระแสลมออกจากปอดและผ่านทางช่องเสียง มากกว่าที่จะเกิดจากช่องเส้นเสียงหรือจากปากโดยตรง

 การปรากฏ 
 ภาษา  ตัวอย่างคำ  สัทอักษรสากล ความหมาย  หมายเหตุ แอฟริกานส์     ดี'   แอลีอุต  สำเนียงแอตกัน    'สอง'   อังกอร์     'เดิน'   อาหรับ     'สีเขียว (เพศหญิง)'   อัสสัม     'ชาวอัสสัม'   อาวาร์      'ท้อง' อาเซอร์ไบจาน      'น่ายินดี'  บัลแกเรีย     'อย่างเงียบ ๆ'    จีน จีนกลาง   /  'แม่น้ำ'   โครเอเชีย      'ชาวโครเอเชีย'   เช็ก       'ผู้ชาย'   ดัตช์ดัตช์เบลเยียมVerhoeven (2005: 243)        'แปด'   อังกฤษ สกอต       'ทะเลสาบ'   เอสเปรันโต      'พระ'   จอร์เจียShosted & Chikovani (2006: 255)       'แท่ง' เยอรมัน       'ขนมเค้ก'  กรีก       'ความสนุก'  ไอริช       'ดื่ม'   ลิทัวเนีย       'คอรัส'   เปอร์เซีย     'พี่สาว'   โปแลนด์Jassem (2003: 103)       'bread'  สำเนียงส่วนใหญ่แทนด้วยตัว <h>โปรตุเกส  บราซิล     'หาง'   รัสเซียPadgett (2003: 42)        'หาง'   สกอตแกลิก       'ทะเลสาบ'   เซอร์เบีย   /    'ต้นโอ๊ก'  สโลวัก       'ผู้ชาย'  โซมาลี   'หมึก'  สเปนMartínez-Celdrán et al (2003: 255)        'นัยน์ตา'   โคซา       'ยกเลิก'   เวียดนาม     'ถูกเผา'  เวลส์     'คุก'  ยากัน     'ที่นี่'  

อ้างอิง

บรรณานุกรม
Jassem, Wiktor (2003), "Polish", Journal of the International Phonetic Association 33 (1): 103-107. 
Martínez-Celdrán, Eugenio; Ana Ma. Fernández-Planas & Josefina Carrera-Sabaté (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association 33 (2): 255-259.
Padgett, Jaye (2003), "Contrast and Post-Velar Fronting in Russian", Natural Language & Linguistic Theory 21 (1): 39-87. 
Shosted, Ryan K. & Chikovani Vakhtang (2006), "Standard Georgian", Journal of the International Phonetic Association 36 (2): 255-264. 
Verhoeven, Jo (2005), "Belgian Standard Dutch", Journal of the International Phonetic Association 25 (2): 243-247. 

เสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง