สัตว์ประหลาด

สัตว์ประหลาด () หมายถึงสิ่งมีชีวิตที่ผิดแปลกจากสภาพแวดล้อมโดยทั่ว ๆ ไป หรือสัตว์ที่มนุษย์ไม่เป็นที่รู้จัก สัตว์ประหลาดถูกกล่าวถึงในตำนานหรือนิทานของชนชาติต่าง ๆ มาแต่อดีตแล้ว 

โดยคำว่า Monster ที่หมายถึง สัตว์ประหลาด ในภาษาอังกฤษนั้นมาจากภาษาละตินคำว่า Monstrum ซึ่งหมายถึง การเกิดสิ่งผิดปกติทางชีววิทยามักจะที่ถูกนำมาเป็นสัญลักษณ์ว่าสิ่งที่ถูกต้องภายในเพื่อธรรมชาติ

ความหมายของคำว่า Monster ไม่เหมือนกับปีศาจ ซึ่งหมายถึง ความชั่วร้าย  โดยปกติแล้ว Monster หรือ สัตว์ประหลาด จะหมายถึงสิ่งที่น่ารังเกียจหรือผิดศีลธรรม หรือความผิดปกติทางร่างกายหรือจิตใจอย่างน่าเกลียด หรือความวิปริตทางธรรมชาติ นอกจากนี้แล้วยังนำมาใช้เปรียบเปรยกับผู้ที่มีลักษณะโลภโมโทสันหรือบุคคลที่แลดูน่ากลัวด้วย

นอกจากนี้แล้ว สัตว์ประหลาดยังปรากฏตัวในสื่อวัฒนธรรมร่วมสมัยทั้งการ์ตูน ภาพยนตร์ และวิดีโอเกม

โดยทั่วไปแล้ว สัตว์ประหลาดมักมีลักษณะน่ากลัวและดุร้าย แต่ในสื่อสารมวลชนยุคใหม่ก็มีสัตว์ประหลาดที่มีบทบาทในลักษณะของสัตว์ประหลาดที่เป็นมิตรหรือถูกเข้าใจผิด เช่น คิงคอง หรือ แฟรงเกนสไตน์ เป็นต้นDavid Wardle, Cicero on Divination, Book 1 (Oxford University Press, 2006), p. 102; Mary Beagon, "Beyond Comparison: M. Sergius, Fortunae victor," in Philosophy and Power in the Graeco-Roman World: Essays in Honour of Miriam Griffin (Oxford University Press, 2002), p. 127; Gregory A. Staley, Seneca and the Idea of Tragedy (Oxford University Press, 2010), pp. 109, 113 et passim. 

ในภาพยนตร์มีเนื้อหาเกี่ยวกับสัตว์ประหลาดอยู่มากมาย อาทิ Godzilla ของฮอลลีวู้ดในปี ค.ศ. 1998 ที่ดัดแปลงมาจากตัวละครเอกคือ ก็อตซิลล่า ของญี่ปุ่น, The Mist ในปี ค.ศ. 2008 หรือแม้แต่ในภาพยนตร์ไทย เช่น มันมากับความมืด ในปี ค.ศ. 1971 จากการกำกับโดย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล, มาห์ ในปี ค.ศ. 1991 หรือ ปักษาวายุ ในปี ค.ศ. 2004 เป็นต้น

ในวัฒนธรรมไทย ก็มีสัตว์ประหลาดอยู่มากมาย ตามคติจักรวาลวิทยาทางศาสนาพราหมณ์-ฮินดูหรือพุทธศาสนา มีป่าหิมพานต์ซึ่งเป็นป่าศักดิ์สิทธิ์อยู่เชิงเขาไกรลาศ มีสัตว์ประหลาดมากมาย เรียกว่า สัตว์หิมพานต์ ซึ่งมักปรากฏภาพเป็นจิตรกรรมฝาผนังตามวัดต่าง ๆ 

ในเชิงวิชาการ มีศาสตร์แขนงหนึ่งของสัตววิทยาที่ศึกษาเกี่ยวกับสัตว์ประหลาดโดยเฉพาะ เรียกว่า สัตว์ประหลาดวิทยา หรือ สัตว์ลึกลับวิทยา (Cryptozoology) ซึ่งคำว่า Cryptozoology มาจากภาษากรีกคำว่า Kρυπτός (Kryptos) หมายถึง "ซ่อนอยู่" ผสมกับ Zoology ก็คือ สัตววิทยา นั่นเองSimpson, George G. (1984). "Mammals and Crytozoology". Proceedings of the American Philosophical Society (American Philosophical Society.) 128 (1): 1–19. http://www.jstor.org/pss/986487. Retrieved September 2010.  โดยนักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับศาสตร์ประเภทนี้ เรียกว่า นักสัตว์ประหลาดวิทยา นักสัตว์ประหลาดวิทยาที่มีชื่อเสียง ได้แก่ คาร์ล ชูเกอร์ ชาวอังกฤษ, เบอร์นาร์ด ฮูเวลมานส์ ชาวเบลเยียม ที่ได้ชื่อว่าเป็นบิดาแห่งศาสตร์แขนงนี้และเป็นผู้ตั้งศาสตร์แขนงนี้ด้วยScience 286 (5442): 1079. 1999-11-05.

รายชื่อสัตว์ประหลาดจากทั่วโลก
ทวีปเอเชีย
พญานาค
ครุฑ
หนอนมรณะมองโกเลีย
สัตว์ประหลาดทะเลสาบคานาส
กินนร
กิเลน
มังกรจีน
สึจิโนโกะ
คัปปะ
บากุ
เยติ
กระทิงวัว
เหรา

ทวีปยุโรป
แวมไพร์
มนุษย์หมาป่า
เคลปี้
โทรล
คิมีรา
กริฟฟิน
บาซิลิสก์
ไวเวิร์น
เนสซี
เมดูซา และ กอร์กอน
เพกาซัส

ทวีปแอฟริกา
โมเคเล เอ็มเบ็มบี
งูยักษ์
คองกามาโต
คาลาโนโร่

ทวีปอเมริกาเหนือและอเมริกากลาง
สกินวอร์คเกอร์
เวนดิโก
ธันเดอร์เบิร์ด
ชูปาคาบรา
ปีศาจโดเวอร์
ปีศาจเจอร์ซีย์
สัตว์ประหลาดแฟลทวูดส์
บิ๊กฟุต
เชสซี

ทวีปอเมริกาใต้
มินโฮเชา
งูอนาคอนดายักษ์

โอเชียเนียและทวีปออสเตรเลีย
เมกะลาเนีย
บันยิป
โยวี่

ทั่วโลกหรือสัตว์ประหลาดแห่งทะเล
นางเงือก
คราเคน
มังกร
ร็อด
นินเจน
เมกะโลดอน

สัตว์ประหลาดตามจินตนาการของผู้แต่งที่มิได้ปรากฏในตำนานแต่อดีต
ม้านิลมังกร
แฟรงเกนสไตน์
ก็อตซิลล่า
สัตว์ประหลาดจากการ์ตูนญี่ปุ่นชุด  พ็อกเก็ตมอนสเตอร์
สัตว์ประหลาดจากนวนิยายชุด ลอร์ด ออฟ เดอะ ริงส์
ชอกกอธ
คโธเนียน
แชนแทค
โกโมร่า

ดูเพิ่ม
สัตววิทยา
สัตว์หิมพานต์

หมายเหตุ
สำหรับจานบินหรือวัตถุบินไม่ทราบสัญชาติ อาจจะใช้ตัวย่อว่า "ยูเอฟโอ" (UFO-Unidentified Flying Object) ได้ และสำหรับสัตว์ประหลาดหรือสัตว์ที่ไม่เป็นที่รู้จักอาจใช้คำว่า "ยูม่า" (UMA-Unidentified Mysterious Animal) ได้เช่นกัน

อ้างอิง

หมวดหมู่:สารก่อวิรูป
หมวดหมู่:ชีววิทยาการเจริญ
หมวดหมู่:สัตว์ในนิยาย
หมวดหมู่:สัตว์ประหลาด