รอยประสาน (กายวิภาคศาสตร์)

รอยประสาน ( ซูเจอร์) เป็นข้อต่อชนิดหนึ่ง จัดเป็นชนิดย่อยของข้อต่อชนิดเนื้อเส้นใยคั่น (fibrous joint หรือ synarthrosis) ซึ่งพบอยู่ในกะโหลกศีรษะ (หรือกระดูกหุ้มสมอง) โดยที่กระดูกทั้งสองชิ้นจะยึดกันด้วยเส้นใยที่เรียกว่า Sharpey's fibres ข้อต่อชนิดนี้สามารถเคลื่อนไหวได้เล็กน้อย ทำให้กะโหลกศีรษะมีความยืดหยุ่นเล็กน้อย

เมื่อแรกเกิด กระดูกกะโหลกศีรษะหลายชิ้นอาจยังไม่เชื่อมเป็นแผ่นกระดูกที่ชิดติดกัน บริเวณที่อยู่ระหว่างชิ้นกระดูกนั้นจะเป็นแผ่นเนื้อเยื่อคลุมที่เรียกว่า กระหม่อม (fontanelle) บริเวณบนกะโหลกศีรษะสามารถมีการเปลี่ยนแปลงได้ตลอดช่วงวัยผู้ใหญ่ (แม้จะไม่รวดเร็วนัก) ซึ่งมีประโยชน์ในการให้ข้อมูลทางนิติวิทยาศาสตร์และโบราณคดี

 รายชื่อซูเจอร์ 
ซูเจอร์หลายตำแหน่งบนกะโหลกศีรษะมีชื่อตามชื่อกระดูกที่ซูเจอร์นี้คั่นอยู่ แต่บางตำแหน่งก็มีชื่อเฉพาะของมันเอง

 สัณฐานกะโหลกด้านข้าง (norma lateralis) 
 รอยประสานคร่อมขม่อมหน้า หรือ โคโรนัล ซูเจอร์ (Coronal suture) - ระหว่างกระดูกหน้าผาก (frontal bone) และกระดูกข้างขม่อม (parietal bone)
 รอยประสานท้ายทอย หรือ แลมบ์ดอยด์ ซูเจอร์ (Lambdoid suture) - ระหว่างกระดูกข้างขม่อมและกระดูกท้ายทอย (occipital bone)
 ออกซิปิโตมาสตอยด์ ซูเจอร์ (Occipitomastoid suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกท้ายทอยและส่วนกกหูของกระดูกขมับ (temporal bone)
 พาไรโทมาสตอยด์ ซูเจอร์ (Parietomastoid suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกข้างขม่อมและส่วนกกหูของกระดูกขมับ
 สฟีโนฟรอนทัล ซูเจอร์ (Sphenofrontal suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกสฟีนอยด์ (sphenoid bone) และกระดูกหน้าผาก
 สฟีโนพาไรทัล ซูเจอร์ (Sphenoparietal suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกสฟีนอยด์และกระดูกข้างขม่อม
 สฟีโนสควาโมซัล ซูเจอร์ (Sphenosquamosal suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกสฟีนอยด์และส่วนสความัสของกระดูกขมับ
 สฟีโนไซโกมาติก ซูเจอร์ (Sphenozygomatic suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกสฟีนอยด์และกระดูกโหนกแก้ม (zygomatic bone)
 สควาโมซัล ซูเจอร์ (Squamosal suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกข้างขม่อมและกระดูกขมับ
 ไซโกมาติโคเทมพอรัล ซูเจอร์ (Zygomaticotemporal suture) - ระหว่างกระดูกโหนกแก้มและกระดูกขมับ
 ไซโกมาติโคฟรอนทัล ซูเจอร์ (Zygomaticofrontal suture) - ระหว่างกระดูกโหนกแก้มและกระดูกหน้าผาก

 สัณฐานกะโหลกด้านหน้าผาก (norma frontalis) หรือด้านบน (norma verticalis) 
 รอยประสานหน้าผาก หรือ ฟรอนทัล ซูเจอร์ (Frontal suture/Metopic suture) - ระหว่างกระดูกหน้าผาก 2 ชิ้น ส่วนใหญ่จะเชื่อมรวมเป็นกระดูกชิ้นเดียวกัน
 รอยประสานหว่างขม่อม หรือ ซาจิตตัล ซูเจอร์ (Sagittal suture) - อยู่ในระนาบแบ่งซ้ายขวา ระหว่างกระดูกข้างขม่อม

 สัณฐานกะโหลกด้านล่าง (norma basalis) หรือด้านใน 
 ฟรอนโทเอทมอยดัล ซูเจอร์ (Frontoethmoidal suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกหน้าผากและกระดูกเอทมอยด์ (ethmoid bone)
 พีโทรสความัส ซูเจอร์ (Petrosquamous suture) - รอยประสานระหว่างส่วนพีทรัสและส่วนสความัสของกระดูกขมับ
 สฟีโนเอทมอยดัล ซูเจอร์ (Sphenoethmoidal suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกสฟีนอยด์และกระดูกเอทมอยด์
 สฟีโนพีโทรซัล ซูเจอร์ (Sphenopetrosal suture) - รอยประสานระหว่างกระดูกสฟีนอยด์และส่วนพีทรัสของกระดูกขมับ

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 MedlinePlus Encyclopedia 002320
 Age at Death Estimation from Cranial Suture Closures
 http://commons.bcit.ca/biology/articulations/fibrous.html 

หมวดหมู่:กะโหลกศีรษะ