เดรัจฉาน

ในศาสนาพุทธ เดรัจฉาน (, ติรจฺฉาน; , ติรศฺจีน; ; จีน/ญี่ปุ่น: 畜生 chikushō; พม่า: တိရစ္ဆာန်ဘုံ) หมายถึง สัตว์ที่ไม่ใช่มนุษย์ จัดเป็นหนึ่งในอบายภูมิ 4

 ศัพทมูล 
เดรัจฉาน มาจากภาษาบาลี ติรจฺฉาน แปลว่า ผู้ไปโดยส่วนขวาง (มีร่างกายขนานไปกับพื้นโลก)

 ประเภท 
ติรัจฉานมี 4 จำพวกพระสัทธัมมโชติกะ, ปรมัตถโชติกะ มหาอภิธัมมัตถสังคหฎีกา ปริจเฉทที่ 5 เล่ม 1 วีถิมุตตสังคหะ ภูมิจตุกกะและปฏิสนธิจตุกกะ, พิมพ์ครั้งที่ 6, กรุงเทพฯ : มูลนิธิสัทธัมมโชติกะ, 2546, หน้า 48-50 ได้แก่
 อปทติรัจฉาน สัตว์ที่ไม่มีขาและไม่มีเท้า เช่น งู ปลา ไส้เดือน
 ทวิปทติรัจฉาน สัตว์ที่มี 2 ขา เช่น ไก่ เป็ด แร้ง กา
 จตุปทติรัจฉาน สัตว์ที่มี 4 ขา เช่น สุนัข แมว ช้าง ม้า วัว ควาย
 พหุปทติรัจฉาน สัตว์ที่มีมากกว่า 4 ขา เช่น มด ปลวก ตะขาบ เป็นต้น

 สัญญา 4 
เดรัจฉานทั้งหมด มีสัญญา 3 อย่าง ได้แก่
 กามสัญญา รู้จักเสพกาม
 โคจรสัญญา รู้จักกินและนอน
 มรณสัญญา รู้จักกลัวตาย
หากเป็นเดรัจฉานชั้นสูง เช่น เดรัจฉานที่เป็นพระโพธิสัตว์ จะมี ธัมมสัญญา คือความรู้จักผิดชอบชั่วดี จึงรู้จักการทำความดี และบำเพ็ญสั่งสมบารมีได้

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:จักรวาลวิทยาในศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:สัตว์
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ