รายการพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด

พันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด เป็นพันธุ์ไม้ที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้พระราชทานให้กับผู้ว่าราชการจังหวัดของแต่ละจังหวัด เพื่อให้นำไปปลูกเป็นสิริมงคลแก่จังหวัดและเพื่อเป็นการรณรงค์ให้ประชาชนปลูกต้นไม้ในโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี (พระราชพิธีกาญจนาภิเษก)

รายชื่อพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดของแต่ละจังหวัดแยกตามภาค (ตามเกณฑ์การแบ่งของราชบัณฑิตยสถาน) มีรายละเอียดตามที่ปรากฏในตารางข้างล่าง ทั้งนี้ พันธุ์ไม้มงคลพระราชทานของบางจังหวัด (ได้แก่ นครปฐม บุรีรัมย์ ยโสธร ระนอง ระยอง สุโขทัย และสุรินทร์) จะเป็นพรรณไม้คนละชนิดกับต้นไม้ประจำจังหวัดนั้น ๆ ส่วนจังหวัดบึงกาฬไม่มีพันธุ์ไม้พระราชทานเนื่องจากขณะนั้นยังเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดหนองคาย

 ภาคเหนือ 
จังหวัดพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชื่อวิทยาศาสตร์ ภาพเชียงราย กาซะลองคำ  180pxเชียงใหม่ ทองกวาว (กวาว, ก๋าว)  180pxน่าน กำลังเสือโคร่ง  180pxพะเยา สารภี  180pxแพร่ ยมหิน (ยมขาว)  180pxแม่ฮ่องสอน จั่น (กระพี้จั่น)  ลำปาง กระเชา (ขเจา, ขจาว)  180pxลำพูน ก้ามปู (สำสา, จามจุรีแดง, จามจุรี) พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เรียกพรรณไม้ชนิดนี้ว่า "ก้ามปู" หรือ "จามจุรีแดง" และเรียกพรรณไม้  ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้พระราชทานประจำจังหวัดมหาสารคามว่า "จามจุรี" 180pxอุตรดิตถ์ สัก  180px

หมายเหตุ

 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 
จังหวัดพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชื่อวิทยาศาสตร์ ภาพกาฬสินธุ์ มะหาด  180pxขอนแก่น กัลปพฤกษ์ ส่วนเพาะชำกล้าไม้. สำนักส่งเสริมการปลูกป่า. กรมป่าไม้. พันธุ์ไม้มงคลพระราชทาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, 2540, หน้า 19. 180pxชัยภูมิ ขี้เหล็ก  180pxนครพนม กันเกรา (มันปลา)  180pxนครราชสีมา สาธร บึงกาฬ–ไม่มีพันธุ์ไม้พระราชทานเนื่องจากขณะนั้นยังเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดหนองคาย ต่อมาเมื่อมีการจัดตั้งจังหวัดบึงกาฬ ทางราชการจึงกำหนดให้สิรินธรวัลลีหรือสามสิบสองประดง () เป็นต้นไม้ประจำจังหวัด––บุรีรัมย์ กาฬพฤกษ์เว็บไซต์จังหวัดบุรีรัมย์ระบุว่าต้นไม้ประจำจังหวัดคือแปะ ()  180pxมหาสารคาม พฤกษ์ (จามจุรี, มะรุมป่า) พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เรียกพรรณไม้ชนิดนี้ว่า "จามจุรี" และเรียกพรรณไม้  ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้พระราชทานประจำจังหวัดลำพูนว่า "ก้ามปู" หรือ "จามจุรีแดง" 180pxมุกดาหาร ตานเหลือง (ช้างน้าว)  180pxยโสธร กระบากเว็บไซต์จังหวัดยโสธรระบุว่าต้นไม้ประจำจังหวัดคือยางนา ()  180pxร้อยเอ็ด กระบก (หมากบก)  180pxเลย สนสามใบ (สนเขา)  180pxศรีสะเกษ ลำดวน (รันดูล)  180pxสกลนคร อินทนิล (อินทนิลน้ำ)  180pxสุรินทร์ มะค่าแต้ (แต้)เว็บไซต์จังหวัดสุรินทร์ระบุว่าต้นไม้ประจำจังหวัดคือกันเกรา ()  หนองคาย ชิงชัน  180pxหนองบัวลำภู พะยูง  อำนาจเจริญ ตะเคียนหิน  180pxอุดรธานี รัง อุบลราชธานี ยางนา  180px

หมายเหตุ

 ภาคกลาง 
เขตการปกครอง/จังหวัดพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชื่อวิทยาศาสตร์ ภาพกรุงเทพมหานคร ไทรย้อยใบแหลม  180pxกำแพงเพชร สีเสียดแก่น (สีเสียด, สีเสียดเหนือ)  180pxชัยนาท มะตูม  180pxนครนายก สุพรรณิการ์บรรยายสรุปจังหวัดนครนายก ประจำปี 2558.  นครปฐม จันทน์ชะมดชนิด  (จันทน์หอม) ส่วนเพาะชำกล้าไม้. สำนักส่งเสริมการปลูกป่า. กรมป่าไม้. พันธุ์ไม้มงคลพระราชทาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, 2540, หน้า 58.เว็บไซต์จังหวัดนครปฐมระบุว่าต้นไม้ประจำจังหวัดคือจัน () ซึ่งเป็นพรรณไม้คนละชนิดกับจันทน์ชะมด () 180pxนครสวรรค์ เสลา (อินทรชิต)  180pxนนทบุรี นนทรี (นนทรีบ้าน)  180pxปทุมธานี ทองหลางลาย (ทองหลางด่าง, ปาริชาต)  180pxพระนครศรีอยุธยา หมัน ส่วนเพาะชำกล้าไม้. สำนักส่งเสริมการปลูกป่า. กรมป่าไม้. พันธุ์ไม้มงคลพระราชทาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, 2540, หน้า 44. พิจิตรบุนนาค  180pxพิษณุโลก ปีบ  180pxเพชรบูรณ์ มะขาม  180pxลพบุรี พิกุล  180pxสมุทรปราการ โพทะเล  180pxสมุทรสงคราม จิกเล (จิกทะเล)  180pxสมุทรสาคร พญาสัตบรรณ (สัตบรรณ, ตีนเป็ด)  180pxสระบุรี ตะแบกนา  180pxสิงห์บุรี มะกล่ำตาช้าง (มะกล่ำต้น)  180pxสุโขทัย มะค่า (มะค่าโมง)เว็บไซต์จังหวัดสุโขทัยระบุว่าต้นไม้ประจำจังหวัดคือตาล ()  180pxสุพรรณบุรี มะเกลือ  180pxอ่างทอง มะพลับ (พลับ)  180pxอุทัยธานี สะเดา  180px

หมายเหตุ

 ภาคตะวันออก 
จังหวัดพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชื่อวิทยาศาสตร์ ภาพจันทบุรี จัน (จันอิน, จันโอ, จันลูกหอม)  180pxฉะเชิงเทรา อะราง (นนทรีป่า)  180pxชลบุรี ประดู่ (ประดู่ป่า)  180pxตราด หูกวาง  180pxปราจีนบุรี โพ (โพศรีมหาโพธิ)  180pxระยอง กระทิง (สารภีทะเล, กากะทิง)เว็บไซต์จังหวัดระยองระบุว่าต้นไม้ประจำจังหวัดคือประดู่ ()  180pxสระแก้ว มะขามป้อม  180px

หมายเหตุ

 ภาคตะวันตก 
จังหวัดพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชื่อวิทยาศาสตร์ ภาพกาญจนบุรี ขานาง  ตาก แดง  180pxประจวบคีรีขันธ์ เกด  180pxเพชรบุรี หว้า  180pxราชบุรี โมกมัน  180px

 ภาคใต้ 
จังหวัดพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชื่อวิทยาศาสตร์ ภาพกระบี่ ทุ้งฟ้า  180pxชุมพร มะเดื่ออุทุมพร (มะเดื่อชุมพร)  180pxตรัง ศรีตรังชนิด ส่วนเพาะชำกล้าไม้. สำนักส่งเสริมการปลูกป่า. กรมป่าไม้. พันธุ์ไม้มงคลพระราชทาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, 2540, หน้า 71. นครศรีธรรมราช แซะ  180pxนราธิวาส ตะเคียนชันตาแมว (จืองา มัส, จืองา บาตู)  180pxปัตตานี ตะเคียน (ตะเคียนทอง, จืองา)  180pxพังงา เทพทาโร (จวง, จวงหอม)  พัทลุง พะยอม  180pxภูเก็ต ประดู่บ้าน (ประดู่)  180pxยะลา อโศกเหลือง (โสกเหลือง, ศรียะลา)  180pxระนอง อบเชย (เชียด, บริแวง, ฝนแสนห่า)เว็บไซต์องค์การบริหารส่วนจังหวัดระนองระบุว่าต้นไม้ประจำจังหวัดคืออินทนิล () ส่วนเพาะชำกล้าไม้. สำนักส่งเสริมการปลูกป่า. กรมป่าไม้. พันธุ์ไม้มงคลพระราชทาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, 2540, หน้า 65.พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เรียกพรรณไม้ชนิดนี้ว่า "อบเชยญวน" สงขลา สะเดาเทียม (เทียม, สะเดาช้าง)  สตูล กระซิก (หมากพลูตั๊กแตน) ส่วนเพาะชำกล้าไม้. สำนักส่งเสริมการปลูกป่า. กรมป่าไม้. พันธุ์ไม้มงคลพระราชทาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, 2540, หน้า 72.สำนักงานจังหวัดสตูล. "ต้นไม้ประจำจังหวัด." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://123.242.184.177/satun/91000/index.php/satun-profile/provincial-tree [ม.ป.ป.]. สืบค้น 21 สิงหาคม 2558. สุราษฎร์ธานี เคี่ยม  

หมายเหตุ

 ดูเพิ่ม 
 ตราประจำจังหวัดของไทย
 ตราผ้าผูกคอลูกเสือประจำจังหวัด
 รายชื่อธงประจำจังหวัดของไทย
 รายชื่อคำขวัญประจำจังหวัด
 รายชื่อดอกไม้ประจำจังหวัดของไทย
 รายชื่อสัตว์น้ำประจำจังหวัดของไทย

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556.
 ราชบัณฑิตยสถาน. หนังสืออนุกรมวิธานพืช อักษร ก. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2547.
 ราชบัณฑิตยสถาน. หนังสืออนุกรมวิธานพืช อักษร ข. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2547.
 ราชันย์ ภู่มา และสมราน สุดดี, บรรณาธิการ. ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย เต็ม สมิตินันทน์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2557. กรุงเทพฯ : สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2557.
 ส่วนเพาะชำกล้าไม้. สำนักส่งเสริมการปลูกป่า. กรมป่าไม้. พันธุ์ไม้มงคลพระราชทาน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, 2540.

*
หมวดหมู่:รายชื่อเกี่ยวกับจังหวัดของประเทศไทย
หมวดหมู่:สัญลักษณ์ประจำจังหวัดของไทย