ดาเตะ มาซามูเนะ

ดาเตะ มาซามูเนะ ( 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 1567 - 27 กรกฎาคม ค.ศ. 1636) เป็นไดเมียวในยุคเซงโงะกุจนถึงยุคเอโดะซึ่งเรืองอำนาจอยู่ในภูมิภาคโทโฮกุ เป็นผู้ก่อตั้งเมืองเซ็นได มีฉายาว่า มังกรตาเดียวแห่งโอชู () และเป็นผู้ส่งคณะทูตปีเคโจ () ไปถึงสมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 5 ที่ยุโรป

 ประวัติ 
ดาเตะ มาซามูเนะ เกิดในปี ค.ศ. 1567 ที่ปราสาทโยเนซาวะ เมืองโยเนซาวะ จังหวัดยามางาตะในปัจจุบัน เมื่อแรกเกิดมีชื่อว่า บนเทมมารุ () เป็นบุตรชายคนโตของดาเตะ เทรูมูเนะ () ไดเมียวเจ้าครองปราสาทโยเนซาวะในแคว้นมุตสึ () กับนางโยชิฮิเมะ () ซึ่งเป็นบุตรสาวของโมงามิ โยชิโมริ () ไดเมียวแห่งปราสาทยามางาตะ () ซึ่งอยู่ไม่ห่างจากปราสาทโยเนซาวะ บนเทมมารูมีน้องชายหนึ่งคนชื่อว่า โคจิโร่ ในค.ศ. 1578 เมื่ออายุสิบเอ็ดปีได้ผ่านพิธีเง็มปุกุได้รับชื่อว่า ดาเตะ โทจิโร่ มาซามูเนะ () และในปีเดียวกันได้สมรสกับนางเมโงฮิเมะ () บุตรสาวของทามูระ คิโยอากิ () แต่ทว่ามาซามูเนะเกิดความระแวงว่าตระกูลทามูระจะทำการลอบสังหารตนเอง จึงนำตัวคนรับใช้ของนางเมโงฮิเมะไปสังหาร ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างดาเตะ มาซามูเนะ กับนางเมโงฮิเมะผู้เป็นภรรยาเอกไม่สู้ดีนัก

เมื่ออายุน้อยดาเตะ มาซามูเนะ ป่วยเป็นโรคฝีดาษ ทำให้สูญเสียลูกนัยตาข้างขวา บางตำนานกล่าวว่าดาเตะ มาซามูเนะ ทำการควักลูกตาของตนเองออกมาแล้วกินเข้าไป บางตำนานกล่าวว่ามาซามูเนะให้คนรับใช้คนสนิทคือ คาตากูระ คาเง็ตสึนะ () เป็นผู้ควักลูกตาออกให้ หลังจากเหตุการณ์นี้ทำให้นางโยชิฮิเมะ มารดาของมาซามูเนะ มีความเห็นว่ามาซามูเนะไม่สมควรที่จะสืบทอดตำแหน่งไดเมียวแห่งโยเนซาวะเนื่องจากเป็นผู้มีลูกตาข้างเดียว และให้การสนับสนุนแก่โคจิโร่ หรือดาเตะ มาซามิจิ () ซึ่งเป็นน้องชายของมาซามูเนะให้เป็นไดเมียวคนต่อไป ในปีค.ศ. 1581 มาซามูเนะออกศึกครั้งแรกในการช่วยเหลือเทรูมูเนะผู้เป็นบิดาในการรบกับตระกูลโซมะ ()

 รวบรวมภูมิภาคโทโฮกุ 
ในค.ศ. 1584 ดาเตะ เทรูมูเนะ ประกาศสละตำแหน่งไดเมียวแห่งโยเนซาวะให้แก่ดาเตะ มาซามูเนะ ซึ่งเป็นบุตรชายคนโต มาซามูเนะจึงขึ้นเป็นไดเมียวตั้งแต่อายุสิบเจ็ดปี เมื่อมาซามูเนะขึ้นดำรงตำแหน่งไดเมียว โออูจิ ซาดัตสึนะ () ไดเมียวแห่งปราสาทโอบามะ ( เมืองนิฮมมัตสึ จังหวัดฟูกูชิมะ) ได้เข้าสวามิภักดิ์ต่อมาซามูเนะและตระกูลดาเตะ แต่ภายในปีเดียวกันโออูจิ ซาดัตสึนะแปรพักตร์ไปเข้ากับตระกูลอาชินะ () แห่งปราสาทคูโรกาวะ ( ต่อมาคือปราสาทไอซุ) ซึ่งเป็นศัตรูกับตระกูลดาเตะ ทำให้มาซามูนะประกาศสงครามกับโออูจิ ซาดัตสึนะและตระกูลอาชินะเป็นการตอบโต้ มาซามูเนะยกทัพเข้ายึดปราสาทโอเตโมริ () อย่างดุดัน สังหารข้าศึกศัตรูจนหมดสิ้น ทำให้โออูจิ ซาดัตสึนะเกิดความเกรงกลัวต่อความโหดร้ายของดาเตะ มาซามูเนะ จึงละทิ้งปราสาทโอบามะแล้วหลบหนีไป มาซามูเนะจึงเข้ายึดปราสาทโอบามะได้โดยไม่เสียเลือดเนื้อ

ฮาตาเกยามะ โยชิตสึงุ () ไดเมียวแห่งปราสาทนิฮมมัตสึ () มีความเกรงกลัวต่อฤทธิอำนาจของดาเตะ มาซามูเนะ จึงเจรจาขอเข้าร่วมเป็นพันธมิตรกับตระกูลดะเตะหลายครั้งแต่มาซามูเนะปฏิเสธทุกครั้ง ฮาตาเกยามะ โยชิตสึงุ จึงหันไปเจรจากับดาเตะ เทรูมูเนะ ผู้เป็นบิดาของมาซามูเนะแทนในค.ศ. 1585 โดยโยชึตสึงุได้เชิญให้เทรูมูเนะมาเข้าร่วมงานเลี้ยง แต่ทว่าในงานเลี้ยงนั้นโยชิตสึงุได้ใช้ดาบจี้เทรูมูเนะเป็นตัวประกัน มาซามูเนะเมื่อรู้เหตุการณ์ที่บิดาของตนถูกตระกูลฮาตาเกยามะจับเป็นตัวประกันจึงประกาศสงครามกับตระกูลฮาตาเกยามะและยกทัพติดตามไปช่วยเหลือบิดาของตน เมื่อพบกับทัพของฮาตาเกยามะที่แม่น้ำอาบูกูมะ () แล้วมาซามูเนะเกิดความลังเลที่จะเข้าโจมทีทัพของศัตรูเนื่องจากเกรงว่าบิดาของตนจะได้รับอันตราย เทรูมูเนะจึงบอกแก่มาซามูเนะบุตรชายของตนว่าให้ทำการสู้รบกับตระกูลฮาตาเกยามะอย่างเต็มทีไม่ต้องกังวลเรื่องความปลอดภัยของตน มาซามูเนะจึงยกทัพเจ้าโจมตีฮาตาเกยามะในระหว่างการสู้รบเทรูมูเนะผู้เป็นบิดาถูกสังหารเสียชีวิต ส่วนฮาตาเกยามะ โยชิตสึงุสามารถหลบหนีไปยังปราสาทนิฮมมัตสึอันเป็นฐานที่มั่นได้

เนื่องจากดาเตะ มาซามูเนะ เป็นที่เกรงขามไปทั่วภูมิภาคโทโฮกุ ฮาตาเกยามะ โยชิตสึงุ จึงสามารถเกลี้ยกล่อมไดเมียวต่างๆในภูมิภาคโทโฮกุให้ร่วมกันต่อต้านการขยายอำนาจของตระกูลดาเตะ โดยทั้งตระกูลอาชินะ ตระกูลโซมะ ตระกูลซาตาเกะ และไดเมียวอื่นๆในภูมิภาคต่างส่งทัพเข้าร่วมกับฮาตาเกยามะในการต่อสู้กับมาซามูเนะ กองทัพผสมไดเมียวมีจำนวนมากกว่ากองกำลังของมาซามูเนะถึงสามเท่า เมื่อเสียเปรียบด้านกำลังพลมาซามูเนะจึงเข้าเป็นฝ่ายตั้งรับในปราสาทมิยะโมริ () ทัพผสมไดเมียวเข้าโจมตีทัพของตระกูลดาเตะในการรบที่สะพานฮิโตโตริ () ทัพของดาเตะสูญเสียกำลังพลมากและสูญเสียแม่ทัพคนสำคัญ ทัพของดาเตะไม่สามาถต่อกรกับทัพผสมไดเมียวได้จึงถอยเข้าไปตั้งหลักในปราสาทมิยะโมริ ในขณะที่ทัพผสมกำลังจะเข้าโจมตีปราสาทนั้น ทัพของตระกูลซาตาเกะได้ถอนทัพออกจากสนามรบอย่างกระทันหันเนื่องจากที่ฐานที่มั่นของตนถูกไดเมียวตระกูลอื่นโจมตี ทำให้จำนวนกำลังของทัพผสมลดลงและทัพผสมต่างถอนทัพแยกย้ายสลายตัวไปในที่สุด

ในค.ศ. 1589 ดาเตะ มาซามูเนะ ยกทัพเข้ายึดปราสาทคูโรกาวะ อันเป็นฐานที่มั่นของตระกูลอาชินะได้สำเร็จ และสามารถเอาชนะกองทัพของตระกูลอาชินะในการรบที่ซูริอาเงฮาระ () ทำให้ตระกูลอาชินะถึงกาลอวสาน ในปีเดียวกันนั้น นางโยชิฮิเมะมารดาของมาซามูเนะ หรือคือนางโบชุน-อิง () วางยาพิษลอบสังหารมาซามูเนะบุตรชายของตนเองเพื่อยกตำแหน่งไดเมียวให้แก่น้องชายของมาซามูเนะคือ ดาเตะ มาซามิจิ แต่ไม่สำเร็จ มาซามูเนะจึงมีคำสั่งให้ประหารชีวิตมาซามิจิน้องชายของตน เพื่อกำจัดคู่แข่งทางการเมืองและปิดฉากศึกสายเลือดระหว่างพี่น้อง ส่วนมารดาคือนางโบชุน-อิงหลบหนีกลับไปยังปราสาทยามากาตะบ้านเกิด

 ไดเมียวแห่งอิวาเดยามะภายใต้การปกครองของโทโยโตมิ ฮิเดโยชิ 
ในค.ศ. 1590 โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ แผ่ขยายอำนาจมาทางภาคตะวันออกของญี่ปุ่น ยกทัพเข้าล้อมปราสาทโอดาวาระของตระกูลโฮโจ โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ ออกคำสั่งให้ไดเมียวในภูมิภาคโทโฮกุทั้งหมดเข้าสวามิภักดิ์ต่อตนเองและช่วยเหลือโทโยโตมิในการสู้รบกับตระกูลโฮโจ ดาเตะ มาซามูเนะ มีความลังเลที่จะเข้าสวามิภักดิ์ต่อโทโยโตมิ ฮิเดโยชิ จนกระทั่งเป็นที่แน่ชัดแล้วว่าโทโยโตมิจะได้รับชัยชนะในสงครามกับตระกูลโฮโจ คาตากูระ คาเง็ตสึนะ ที่ปรึกษาคนสนิทของดาเตะ มาซามูเนะ จึงแนะนำให้มาซามูเนะเข้าสวามิภักดิ์ต่อโทโยโตมิ ฮิเดโยชิในที่สุด แม้ว่ามาซามูเนะจะมีความลังเลและล่าช้าในการสวามิภักดิ์กับฮิเดโยชิแสดงถึงความไม่จงรักภักดีแต่ฮิเดโยชิยังมีความเมตตาไว้ชีวิตดาเตะ มาซามูเนะ แต่ฮิเดโยชิยึดดินแดนในครอบครองของตระกูลดาเตะทั้งหมด ทั้งปราสาทโยเนซาวะและปราสาทคูโรกาวะ นำไปแจกจ่ายให้แก่ไดเมียวคนอื่นและปลดมาซามูเนะออกจากไดเมียวแห่งโยเนซาวะ โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ มอบหมายให้ดาเตะ มาซามูเนะ ไปเป็นไดเมียวแห่งแคว้นอิวาเดยามะ ( จังหวัดมิยางิในปัจจุบัน) ซึ่งมีขนาดเล็กกว่าอาณาเขตเดิมที่เคยเป็นของมาซามูเนะ ในค.ศ. 1591 นางชินโซ () ภรรยาน้อยของมาซามูเนะให้กำเนิดบุตรชายคนแรกชื่อว่า เฮโกโร ()

ในค.ศ. 1594 ดาเตะ มาซามูเนะ และครอบครัวย้ายไปอาศัยยังนครหลวงเกียวโต ดาเตะ มาซามูเนะ จำต้องส่งบุตรชายคนโตของตนคือเฮโกโรไปเป็นตัวประกันให้แก่โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ ที่ปราสาทฟูชิมิ (ต่อมาเฮโกโรได้รับชื่อจากฮิเดโยชิว่า ดาเตะ ฮิเดมูเนะ ) ที่เมืองเกียวโตนี่เองซึ่งความสัมพันธ์ระหว่างมาซามูเนะกับนางเมโงฮิเมะภรรยาเอกดีขึ้น จนนางเมโงฮิเมะให้กำเนิดบุตรสาวคนแรกคือ นางอิโรฮาฮิเมะ () ในค.ศ. 1594 และให้กำเนิดบุตรชายคือโทรากิกูมารุ () ในค.ศ. 1600 ซึ่งต่อมาได้รับชื่อว่าดาเตะ ทาดามูเนะ () มาซามูเนะได้หมั้นหมายอิโรฮาฮิเมะบุตรสาวของตนให้แก่โทกูงาวะ ทาดาเตรุ () ซึ่งเป็นบุตรชายของโทกูงาวะ อิเอยาซุ เพื่อเป็นการเชื่อมสัมพันธ์ทางการเมือง ในค.ศ. 1595 โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ มีคำสั่งให้โทโยโตมิ ฮิเดตสึงุ () ซึ่งเป็นหลานชายของตนกระทำการเซปปุกุเสียชีวิต และนำภรรยาน้อยและบุตรทั้งหมดของโทโยโตมิ ฮิเดสึงุ มาประหารชีวิต หนึ่งในภรรยาน้อยของฮิเดสึงุคือ นางโคมาฮิเมะ () ซึ่งถูกประหารชีวิตไปในครั้งนี้เป็นบุตรสาวของโมงามิ โยชิอากิ () ซึ่งเป็นลุงของมาซามูเนะ ทำให้มาซามูเนะติดร่างแหทางการเมือง แต่ด้วยความช่วยเหลือของโทกูงาวะ อิเอยาซุ ทำให้มาซามูเนะได้รับการลดโทษ โดยถูกเนรเทศไปยังแคว้นอิโยะ () บนเกาะชิโกกุ

โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ ถึงแก่อสัญกรรมในค.ศ. 1598 ทำให้เกิดการแย่งชิงอำนาจระหว่างอิชิดะ มิตสึนาริ และโทกูงาวะ อิเอยาซุ ฝ่ายที่สนับสนุนอิชิดะ มิตสึนาริเรียกว่า ฝ่ายกองทัพตะวันตก ส่วนฝ่ายที่สนับสนุนโทกูงาวะ อิเอยาซุเรียกว่า ฝ่ายกองทัพตะวันออก ดาเตะ มาซามูเนะเข้าร่วมกับกองทัพฝ่ายตะวันออกให้การสนับสนุนแก่โทกูงาวะ อิเอยาซุ แม้ว่ามาซามูเนะจะไม่ได้เข้าร่วมในยุทธการเซกิงาฮาระแต่ก็มีบทบาทในการสู้รบกับอูเอซูงิ คาเงคัตสึ () ไดเมียวแห่งไอซุซึ่งให้การสนับสนุนแก่กองทัพฝ่ายตะวันตก ดาเตะ มาซามูเนะ ร่วมกับโมงามิ โยชิอากิ ซึ่งเป็นลุงในการทำสงครามกับตระกูลอูเอซูงิ นาโอเอะ คาเนตสึงุ () ขุนพลเอกของตระกูลอูเอซูงิ นำทัพเข้าล้อมปราสาทฮาเซโด () ของตระกูลดาเตะแต่ไม่สำเร็จ มาซามูเนะและโยชิอากิตอบโต้ด้วยการนำทัพเข้ายึดปราสาทฟูกูชิมะของอูเอซูงิ การที่มาซามูเนะคอยป้องกันภูมิภาคโทโฮกุให้แก่อิเอยาซุ ทำให้อิเอยาซุสามารถต่อกรกับอิชิดะ มิตสึนาริในภาคตะวันตกได้อย่างเต็มที่

 ก่อตั้งเมืองเซ็นได 
หลังจากสงครามเซกิงาฮาระ โทกูงาวะ อิเอยาซุ อนุญาตให้ดาเตะ มาซามูเนะ ย้ายฐานที่มั่นมาอยู่ที่เซนไดซึ่งเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่สำคัญในภูมิภาคโทโฮกุเนื่องจากเป็นที่ราบลุ่มเหมาะแก่การเกษตรและอยู่ติดกับทะเล มาซามูเนะสร้างปราสาทขึ้นใหม่ที่เขาอาโอบะ () ที่เซ็นไดในค.ศ. 1600 จากนั้นจึงเกิดชุมชนขึ้นรอบปราสาท เมืองเซนไดจึงถือกำเนิดขึ้นจากเดิมที่เป็นเพียงหมู่บ้านของชาวประมง ในค.ศ. 1604 ดาเตะ มาซามูเนะย้ายจากประสาทอิมาเดงาวะมาอยู่ที่ปราสาทอาโอบะ หรือ ปราสาทเซนได () เป็นการถาวร รัฐบาลโชกุนโทกูงาวะตั้งผลผลิตจากแคว้นเซนไดไว้สูงถึงหนึ่งล้านโกกุ แต่ผลผลิตที่ได้จริงมีเพียงแค่ 640,000 โกกุ อย่างไรก็ตามในสมัยเอโดะแคว้นเซนไดเป็นหนึ่งในแคว้นขนาดใหญ่ของประเทศญี่ปุ่น ตระกูลดาเตะปกครองแคว้นเซนไดอันยิ่งใหญ่ไปตลอดสมัยเอโดะเป็นเวลาประมาณสองร้อยห้าสิบปี 

ในค.ศ. 1614 ทั้งดาเตะ มาซามูเนะ และบุตรชายทั้งสองคือฮิเดมูเนะและทาดามูเนะ ต่างเข้าร่วมกับกองทัพของโอโงโชอิเอยาซุในการล้อมปราสาทโอซากะ แม้ว่าฮิเดมูเนะจะเป็นบุตรชายคนโตของซามูเนะแต่เป็นบุตรที่เกิดจากภรรยาน้อย ทำให้มีสิทธิ์ในการสืบทอดแคว้นเซนไดน้อยกว่าทาดามูเนะ ซึ่งแม้ว่าจะเป็นบุตรชายคนรองแต่เป็นบุตรที่เกิดจากภรรยาเอก หลังจากสงครามเสร็จสิ้นในค.ศ. 1615 อิเอยาซุได้มอบรางวัลให้แก่ตระกูลดาเตะด้วยการแต่งตั้งให้ดาเตะ ฮิเดมูเนะ บุตรชายคนโตของมาซามูเนะ เป็นไดเมียวแห่งแคว้นอูวาจิมะ ( ปัจจุบันอยู๋ในจังหวัดเอฮิเมะ) บนเกาะชิโกกุ ทำให้ฮิเดมูเนะแม้ว่าจะไม่ได้สืบทอดแคว้นเซนไดแต่สามารถขึ้นเป็นไดเมียวในแคว้นของตนเองและจัดตั้งสาขาของตระกูลดาเตะขึ้นที่แคว้นอูวาจิมะบนเกาะชิโกกุ

 การทูตปีเคโจ 
ในค.ศ. 1612 โชกุนโทกูงาวะ ฮิเดตาดะ ออกประกาศกฎหมายห้ามมิชชันนารีชาวตะวันตกเผยแพร่ศาสนาคริสต์ ในค.ศ. 1613 บาทหลวงหลุยส์ โซเทโล (Luis Sotelo) ซึ่งเป็นบาทหลวงนิกายฟรังซิสกันชาวสเปน ถูกทางการของรัฐบาลโชกุนจับกุมขัง ไดเมียวดาเตะ มาซามูเนะ ช่วยเหลือบาทหลวงหลุยส์โซเทโลไม่ให้ถูกประหารชีวิตดังเช่นบาทหลวงคนอื่นๆ เนื่องจากบาทหลวงโซเทโลเคยช่วยรักษาภรรยาน้อยคนหนึ่งของมาซามูเนะให้หายจากความเจ็บป่วย บาทหลวงโซเทโลเข้ามาลี้ภัยยังเมืองเซนไดและเสนอโครงการให้ดาเตะ มาซามูเนะ ส่งตัวแทนไปเจริญสัมพันธไมตรีกับสเปน ในปีเดียวกันนั้นมาซามูเนะส่งฮาเซกูระ สึเนนางะ () เป็นตัวแทนของมาซามูเนะในการเข้าเฝ้ากษัตริย์แห่งสเปนและพระสันตะปาปา เรียกว่า คณะทูตปีเคโจ () เป็นคณะทูตคณะที่สองในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นที่เดินทางไปเจริญสัมพันธ์ไมตรีกับประเทศในยุโรป บาทหลวงโซเทโลบันทึกเหตุการณ์นี้ไว้ว่า "ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายให้เป็นทูตของอิดาเตะ มาซามูเนะ (Idate Masamune) ผู้มีอำนาจปกครองเหนืออาณาจักรแห่งโอซู (Kingdom of Oxu) ผู้ซึ่งแม้ว่าจะยังไม่ได้ผ่านพิธีรับศีลจุ่ม แต่ก็มีความปรารถนาให้มีการเผยแพร่ศรัทธาของคริสตจักรในอาณาจักรของเขา..." 

ฮาเซกูระ ซึเนนางะ นำคณะทูตเดินทางถึงนครเม็กซิโกซิตี้ (Mexico City) ซึ่งเป็นศูนย์กลางการปกครองอาณานิคมนิวสเปน (New Spain) ในค.ศ. 1614 เดินทางไปเข้าเฝ้าพระเจ้าเฟลิเปที่ 2 แห่งสเปน (Philip II of Spain) ที่เมืองมาดริดในค.ศ. 1615 และเดินทางไปเข้าไปพระสันตะปาปาปอลที่ 5 (Paul V) ที่กรุงโรม ฮาเซกูระ ซึเนนากะ เดินทางกลับไปยังสเปนในค.ศ. 1616 แต่พระเจ้าฟิลิปทรงปฏิเสธที่จะทำสนธิสัญญาทางการค้า เนื่องจากทรงเห็นว่าคณะทูตนี้เป็นเพียงตัวแทนของแคว้นหนึ่งในญี่ปุ่น ไม่ใช่ตัวแทนของผู้ปกครองประเทศญี่ปุ่นที่แท้จริง ฮาเซกูระ ซึเนนางะ เดินทางกลับถึงเมืองเซนไดในค.ศ. 1620 ค้นพบว่ารัฐบาลโชกุนมีนโยบายต่อต้านอิทธิพลของศาสนาคริสต์และชาวตะวันตกอย่างมาก จนนำไปสู่การปิดประเทศในที่สุด

แม้ว่าคณะทูตปีเคโจจะไม่ประสบความสำเร็จในการสร้างสัมพันธ์กับประเทศในยุโรป แต่แสดงให้เห็นถึงอำนาจของไดเมียวดาเตะ มาซามูเนะ ซึ่งถึงแม้ว่าจะเป็นเพียงไดเมียวแต่มีนโยบายการต่างประเทศเป็นของตนเองสามารถแต่งคณะทูตไปเจริญสัมพันธไมตรีกับประเทศในยุโรปได้

 วาระสุดท้าย 
ดาเตะ มาซามูเนะ ปกครองแคว้นเซนไดเป็นเวลาทั้งหมดสามสิบห้าปี และถึงแก่กรรมในค.ศ. 1636 ดาเตะ ทาดามูเนะ บุตรชายคนรองขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นไดเมียวแห่งเซนไดคนต่อมา

 อ้างอิง 



หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2110
หมวดหมู่:ไดเมียว
หมวดหมู่:บุคคลในยุคอาซูจิ–โมโมยามะ
หมวดหมู่:บุคคลในยุคเอโดะ
หมวดหมู่:ผู้รอดชีวิตจากฝีดาษ
หมวดหมู่:ขุนศึกชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ผู้สวมผ้าปิดตา