เหตุการณ์พายุหมุนนาร์กิส พ.ศ. 2551

เหตุการณ์พายุหมุนนาร์กิส พ.ศ. 2551 เป็นเหตุการณ์ที่พายุหมุนนาร์กิสอันเป็นพายุลูกแรกตามฤดูพายุไซโคลนมหาสมุทรอินเดียเหนือ พ.ศ. 2551 พัดผ่านดินแดนแถบมหาสมุทรดังกล่าวเมื่อปลายเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2551 ซึ่งก่อภาวะมหันตภัยทุกบริเวณโดยเฉพาะในพม่าปรากฏรายงานผู้เสียชีวิตกว่าสองหมื่นคนและผู้สูญหายกว่าสี่หมื่นคน อย่างไรก็ดี รัฐบาลพม่าไม่ได้ใส่ใจแก้ไขสถานการณ์เท่าที่ควร ทำให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์และความพยายามจากหลายฝ่ายที่จะเปลี่ยนใจรัฐบาลพม่า

 ผลกระทบจากพายุหมุนนาร์กิส 
 อ่าวเบงกอลฝั่งตะวันตก 

พายุหมุนนาร์กิสได้ก่อให้เกิดภาวะฝนตกหนักในประเทศศรีลังกา ส่งผลให้เกิดภาวะน้ำท่วม และภาวะดินถล่ม ระหว่างตำบลกว่าสิบตำบลในศรีลังกา โดยตำบลรัตนปุระ และตำบลเคกัลเล ได้รับผลกระทบมากที่สุด กว่าสามพันครอบครัวในตำบลดังกล่าวบ้านแตกสาแหรกขาด บ้านเรือนหลายพันหลังจมน้ำ อีกยี่สิบเอ็ดหลังถูกทำลายไปโดยอำนาจแห่งพายุ ชาวศรีลังกาสี่พันห้าร้อยคนกลายเป็นผู้ไร้บ้านDaily Mirror. (2008, 30 April). Floods leave thousands homeless. [Online]. Available: http://www.dailymirror.lk/DM_BLOG/Sections/frmNewsDetailView.aspx?ARTID=13275 . (7 May 2008). และกว่าสามหมื่นห้าพันคนถูกทอดทิ้งอยู่บนเกาะ ซึ่งในจำนวนคนบนเกาะนี้ หนังสือพิมพ์อุบาลี (Upali Newspaper) แห่งบังกลาเทศรายงานว่า ได้รับบาดเจ็บสาหัสสามราย และถึงแก่ความตายอีกสองรายLakshmi de Silva. (2008, 30 April). Over 35,000 affected by floods, landslides. Upali Newspapers Limited. [Online]. Available: http://www.island.lk/2008/04/30/news2.html . (7 May 2008).

กรมอุตุนิยมวิทยาแห่งสาธารณรัฐอินเดียออกประกาศเตือนชาวประมงให้งดออกทะเลในระหว่างที่พายุหมุนนาร์กิสพัดผ่านดินแดน โดยได้พยากรณ์ว่าพายุรุนแรงจะเคลื่อนผ่านชายฝั่งรัฐทมิฬนาฑูและรัฐอานธรประเทศPress Trust of India. (2008, 28 April). Orissa heat deaths rise to eight as cyclonic storm forms over Bay. [Online]. Available: http://www.island.lk/2008/04/30/news2.html . (7 May 2008). นอกจากนี้ อิทธิพลของพายุหมุนดังกล่าวได้กระทำให้อุณหภูมิในอินเดียลดลง หลังจากที่ได้สูงขึ้นอย่างรุนแรงเพราะคลื่นความร้อนPress Trust of India. (2008, 28 April). Orissa heat deaths rise to eight as cyclonic storm forms over Bay. [Online]. Available: http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200804281964.htm . (7 May 2008).

รัฐบาลบังกลาเทศได้ออกประกาศให้บรรดาเกษตรกรเร่งเก็บเกี่ยวพืชผลให้สิ้นก่อนพายุจะเคลื่อนตัวถึงประเทศตน ซึ่งในขณะนั้นบังกลาเทศก็ประสบภาวะอาหารขาดแคลนมาแต่ปีก่อนเพราะพายุหมุนสิทร์ อยู่แล้ว รัฐบาลจึงเกรงว่าพายุหมุนนาร์กิสจะกระทำให้สถานการณ์ย่ำแย่ลงอีก

 พม่า 

 อัตราความเสียหาย 
หลังจากที่พม่าเผชิญกับพายุหมุนนาร์กิสแล้ว ทางการพม่ารายงานว่า อัตราการตายในประเทศมีประมาณห้าหมื่นคน และผู้คนพลัดหลงประมาณสี่หมื่นหนึ่งพันคนStaff Writer (2008, May 6). Myanmar cyclone death toll exceeds 22,000. CNN. [Online]. Available: http://www.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/05/06/myanmar.cyclone/index.html. (7 May 2008). สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่าผู้คนในพม่ากว่าสองล้านถึงสามล้านคนกลายเป็นผู้ไร้บ้าน

นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่า อาคารถูกทำลายหลายแสนหลังในเมืองลบุตร เขตอิรวดี สำหรับจำนวนดังกล่าว สำนักข่าวแห่งพม่ารายงานว่า ร้อยละเจ็ดสิบห้าของอาคารพังทลาย ร้อยละยี่สิบหลังคาถูกซัดหายไป และที่เหลือยังอยู่รอดปลอดภัยHundreds killed by Burma cyclone. BBC News. (2008, 4 May). [Online]. Available: http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7382298.stm. (7 May 2008).

 สภาพความรุนแรง 
เมื่อเทียบกับเหตุการณ์คลื่นสึนามิถล่มเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พ.ศ. 2547 แล้ว ถือว่าเหตุการณ์พายุนาร์กิสนี้เป็นพิบัติภัยที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ชาติพม่า

นายแอนดริว เคิร์กวูด (Andrew Kirkwood) ผู้อำนวยการองค์กรการกุศลแห่งสหราชอาณาจักรเพื่อการพิทักษ์เยาวชน (British charity Save The Children) แถลงว่า ตนกำลังพิเคราะห์จำนวนผู้เสียชีวิตห้าหมื่นรายและผู้ไร้บ้านอีกกว่าหลายล้านราย โดยเห็นว่าเป็นความรุนแรงที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์ชาติพม่า ซึ่งจำนวนดังกล่าวอาจมากกว่าจำนวนผู้เสียหายในเหตุการณ์สึนามิที่ประเทศศรีลังกาหลายเท่าตัวTimesonline. (2008, 7 May). Burma cyclone: up to 50,000 dead and millions homeless, but still no call for aid. [Online]. Available: http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article3883123.ece . (7 May 2008).

เป็นที่คาดกันว่า พายุหมุนนาร์กิสครั้งนี้อาจส่งผลกระทบรุนแรงที่สุด ในบรรดาเหตุการณ์ที่เกิดจากพายุหมุนด้วยกันเองนับแต่ บังกลาเทศถูกพายุหมุนถล่มใน พ.ศ. 2534 ซึ่งปรากฏคนตายถึงหนึ่งแสนสามหมื่นแปดพันคน และอีกหนึ่งหมื่นคนเป็นอย่างน้อยถึงแก่ความตายที่ดินแดนสามเหลี่ยมในเมืองโพคัล (Bogale) Cyclone kills 10,000 in one Myanmar Town. Reuters. (2008, 6 May). [Online]. Available: http://www.reuters.com/article/newsOne/idUSBKK1919620080506. (7 May 2008).

ทูตต่างประเทศประจำนครย่างกุ้งนายหนึ่งให้สัมภาษณ์แก่สำนักข่าวรอยเตอส์ซึ่งขอให้พรรณนาเหตุการณ์พายุหมุนนาร์กิสถล่มพม่าว่า รอบกายของตนนั้นดูประหนึ่งซากที่หลงเหลือจากภาวะสงคราม ปฏิกูลที่ทะลักนองทั่วนครทำให้เกิดภาวะน้ำเน่าท่วม (waste flood) ซึ่งส่งผลให้นาข้าวเสียหายหลายแห่งUPDATE 1-Myanmar cyclone stirs more rice supply fears. Reuters. (2008, 5 May). [Online]. Available: http://in.reuters.com/article/domesticNews/idINSP13877220080505 . (7 May 2008).

เจ้าหน้าที่จากสหประชาชาติรายหนึ่งให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับสถานการณ์ดังกล่าว่า ถือเป็นเหตุการณ์ที่ย่ำแย่เหตุการณ์หนึ่ง บ้านเรือนเกือบทั้งปวงพังพินาศ ประชาชนต่างอกสั่นขวัญผวา เจ้าหน้าที่จากสหประชาชาติอีกรายหนึ่งให้สัมภาษณ์ว่า ดินดอนสามเหลี่ยม (delta) แห่งลุ่มน้ำอิรวดีได้รับผลกระทบหนักมาก ไม่แต่เพราะลมและฝน แต่ยังเพราะความกำเริบของพายุอีกด้วย

หนังสือพิมพ์ “เดลีเทเลกราฟ” (Daily Telegraph) แห่งสหราชอาณาจักร ฉบับวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 รายงานว่า ราคาโภคภัณฑ์ในประเทศพม่าอาจได้รับผลกระทบเพราะเหตุการณ์พายุครั้งนี้ด้วยThomas Bell. (2008, 5 May). Burma cyclone kills more than 350 people. Daily Telegraph. [Online]. Available: http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/burmamyanmar/1926897/Burma-cyclone-kills-more-than-350-people.html. (7 May 2008). ซึ่งวันที่ 7 พฤษภาคม 2551 นายวรเดช วีระเวคิน รองอธิบดีกรมสารนิเทศ กระทรวงการต่างประเทศของไทย แถลงโดยอ้างถึงรายงานของนายบรรสาน บุนนาค เอกอัครราชทูตไทยประจำนครย่างกุ้ง ว่าราคาโภคภัณฑ์ในพม่าได้สูงขึ้นสองถึงสามเท่าตัวแล้ว โดยสภาพแวดล้อมในนครได้รับความเสียหายหนัก ห้างร้านส่วนใหญ่ปิดกิจการ เครื่องอุปโภคบริโภคมีฝืดเคือง และโดยรวมแล้วความเป็นอยู่ของผู้คนในนครค่อนข้างกันดารไทยรัฐ. (2551, 8 พฤษภาคม). ต้นโพธิ์ทรงปลูกรอดพายุ พระเทพฯ ทรงห่วงพม่า. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/online.php?section=newsthairathonline&content=88927. (8 พฤษภาคม 2551).

 การจัดการสถานการณ์ของรัฐบาลพม่า 

ในการนี้ รัฐบาลทหารพม่าได้ประกาศให้ภาคย่างกุ้ง ภาคอิรวดี ภาคพะโค ตลอดจนรัฐมอญ และรัฐกะเหรี่ยงเป็นเขตประสบพิบัติภัย

อย่างไรก็ดี รัฐบาลทหารพม่าหาได้มีและดำเนินมาตรการใด ๆ เพื่อแก้ไข เยียวยา และฟื้นฟูความเลวร้ายในบ้านเมืองอย่างเหมาะสม หนังสือพิมพ์ไทยรัฐรายงานว่า ชาวพม่าจำนวนมากโกรธแค้นรัฐบาลที่ไม่มีการเตือนภัยที่ดีพอ และสมาคมเพื่อการช่วยเหลือนักโทษการเมืองซึ่งอยู่ในกรุงเทพมหานครรายงานว่า เจ้าหน้าที่พม่ายิงประหารนักโทษแห่งเรือนจำอินเส่งในขณะที่ฉวยจังหวะจลาจลจากพายุเตรียมหลบหนี ปรากฏนักโทษตายสามสิบหกคน และบาดเจ็บอีกประมาณเจ็ดสิบคน อย่างไรก็ดี ทางการพม่าปฏิเสธรายงานทั้งสองไทยรัฐ. (2551, 7 พฤษภาคม). ในหลวง-ราชินี สลดพระทัย พม่าพุ่ง 2 หมื่นศพ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/offline.php?section=hotnews&content=88816. (7 พฤษภาคม 2551).

ด้วยเหตุนี้เอง นานาชาติจึงวิตกว่าศพนับแสนที่รัฐบาลพม่าไม่จัดการ แต่ปล่อยทิ้งไว้ให้เน่าอืดยังหนทางตามยถากรรมนั้น จะนำมาซึ่งโรคระบาดขนานใหญ่ และอาจลุกลามใหญ่หลวงได้ไทยรัฐ. (2551, 8 พฤษภาคม). พม่านับล้านไร้ที่อยู่ ศพอืดเน่า ผวาโรคระบาดซ้ำ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/offline.php?section=hotnews&content=88971. (8 พฤษภาคม 2551).

วันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 นางลอรา บุช คู่สมรสของนายจอร์จ วอล์กเกอร์ บุช ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา ได้กล่าวโจมตีรัฐบาลทหารพม่าว่าล้มเหลวในการแจ้งเตือนภัยและให้ความช่วยเหลือแก่ประชาชนReuters. (2008, 6 May). Laura Bush urges Myanmar to accept US disaster team. [Online]. Available: http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N05419764.htm. (11 May 2008). ซึ่งร้อยตำรวจเอกนิติภูมิ นวรัตน์ นักวิเคราะห์สถานการณ์ต่างประเทศ ให้ความเห็นต่อการกระทำของนางลอรา บุช ว่า เป็นเพียงเกมการเมืองที่ดำเนินอยู่บนน้ำตาของผู้ทุกข์ยาก อีกประการหนึ่ง สหรัฐอเมริกาเองก็ล้มเหลวในการแจ้งเตือนภัยและให้ความช่วยเหลือแก่ประชาชนในเหตุการณ์พายุเฮอริเคนแคทรีนาพัดถล่มสหรัฐอเมริกาเมื่อวันจันทร์ที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2548 เช่นกันนิติภูมิ นวรัตน์. (2551, 8 พฤษภาคม). สตรีหมายเลข 1 ทับถมถล่มเพื่อนในยามลำบาก. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.nitipoom.co.th/th/article1.asp?idOpenSky=2923&ipagenum=. (11 พฤษภาคม 2551).

 การประชามติว่าด้วยร่างรัฐธรรมนูญของพม่า 

ถึงแม้ว่าจะบังเกิดภาวะมหันตภัย แต่ในเบื้องแรกรัฐบาลทหารพม่าคงยืนยันว่าจะจัดให้มีการออกเสียงประชามติเกี่ยวกับร่างรัฐธรรมนูญพม่าตามที่กำหนดไว้ในวันเสาร์ที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 ไม่เปลี่ยนแปลง ซึ่งได้ก่อให้เกิดปฏิกิริยาต่อต้านจากทั้งพรรคฝ่ายค้านของพม่าเองและจากนานาชาติ ซึ่งหลังจากที่เผชิญการต่อต้านอย่างแรงจากหลายฝ่าย ก็ได้มีประกาศเลื่อนการประชามติเฉพาะนครย่างกุ้งและพื้นที่ประสบพิบัติภัยไปเป็น วันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2551Official: UN plane lands in Myanmar with aid after cyclone. (2008, 9 May). [Online]. Available: http://ap.google.com/article/ALeqM5greyFH3qkj9mc9oagSoulgjN4KHgD90HICSO3 . (9 May 2008).

 การบรรเทาทุกข์จากนานาชาติสู่พม่า 
 สถานการณ์ทั่วไป 
 ความช่วยเหลือจากนานาชาติ 
วันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 ผู้แทนของรัฐบาลทหารพม่าที่รัฐนิวยอร์กได้ร้องขอความช่วยเหลือจากสหประชาชาติอย่างเป็นทางการสำหรับความเสียหายจากพายุหมุนนาร์กิสในประเทศตน ซึ่งนานาชาติล้วนพร้อมสนองอย่างเต็มที่

อย่างไรก็ดี รัฐบาลพม่าแสดงทีท่าไม่ยอมรับความช่วยเหลือจากนานาชาติ ซึ่งหลายประเทศได้เตรียมบริจาคเงินและเสบียงทั้งอาหารและยา ตลอดจนข้าวของที่จำเป็นอื่น ๆ สำหรับประเทศไทยเองได้เตรียมบริจาคเงินหนึ่งแสนดอลลาร์สหรัฐ เวชภัณฑ์สามสิบตัน และเสบียงอาหารสิบสองตันจากสภากาชาดไทย ซึ่ง นายไชยา สะสมทรัพย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขยังได้จัดส่งเวชภัณฑ์ไปช่วยเหลือพม่าอีกสิบสี่รายการ มูลค่ากว่าสิบล้านบาท ตามคำสั่งของนายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรี นอกจากนี้ รัฐบาลไทยจะได้จัดส่งคณะแพทย์และพยาบาลเข้าไปช่วยเหลือยี่สิบคณะ กับทั้งหน่วยเคลื่อนที่เร็วในการปราบปรามโรคระบาดอีกยี่สิบหน่วย โดยนายกรัฐมนตรีกล่าวว่า "ถ้าพม่าไฟเขียวอนุญาตให้เข้าไปช่วยเหลือ ก็ได้รับความอนุเคราะห์จากกองทัพอากาศ โดยใช้เครื่องบินซี-130 ขน (คณะและหน่วยทางการแพทย์) ไป ไทยจะพรวดพราดไปไม่ได้ ต้องแจ้งให้ทางโน้นรับทราบก่อน"ไทยรัฐ. (2551, 7 พฤษภาคม). ในหลวง-ราชินี สลดพระทัย พม่าพุ่ง 2 หมื่นศพ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/offline.php?section=hotnews&content=88816. (7 พฤษภาคม 2551). ซึ่งต่อมาในวันที่ 7 พฤษภาคม 2551 เครื่องบินลำดังกล่าวพร้อมด้วยบริวารได้รับอนุญาตให้ลงจอด ณ นครย่างกุ้ง โดยได้บรรทุกน้ำดื่มและอุปกรณ์การก่อสร้างขนาดเบาเป็นการเพิ่มเติมไปด้วยไทยรัฐ. (2551, 8 พฤษภาคม). ต้นโพธิ์ทรงปลูกรอดพายุ พระเทพฯ ทรงห่วงพม่า. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/online.php?section=newsthairathonline&content=88927. (8 พฤษภาคม 2551).

 การปิดกั้นความช่วยเหลือจากนานาชาติ 
ปัญหามีว่า รัฐบาลทหารพม่าไม่ยอมรับความช่วยเหลือจากชาติและองค์กรใด ๆ และไม่อนุมัติบัตรผ่านแดนให้แก่ชนต่างด้าว ถึงแม้ว่าบุคคลเหล่านั้นประสงค์จะเดินทางเข้าไปในประเทศเพื่อให้ความช่วยเหลือก็ตาม ไทยรัฐ. (2551, 7 พฤษภาคม). พม่าเนรเทศนักข่าวบีบีซี ใช้วีซ่านักท่องเที่ยวเข้าปท. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/online.php?section=newsthairathonline&content=88872. (7 พฤษาภาคม 2551).

อนึ่ง บ่ายวันที่ 8 พฤษภาคม 2551 ตามเวลาในประเทศไทย รัฐบาลพม่าอนุญาตให้กลุ่มเที่ยวบินจากอิตาลีซึ่งบรรทุกเครื่องบรรเทาทุกข์และเจ้าหน้าที่สนามจากองค์การสหประชาชาติลงจอด ณ สนามบินย่างกุ้งแล้ว กระนั้น เจ้าหน้าที่และเครื่องบรรเทาทุกข์จากนานาชาติส่วนใหญ่ยังคงค้างอยู่ในประเทศไทยและสนามบินย่างกุ้งเพื่อรอความยินยอมจากรัฐบาลพม่าอย่างเป็นทางการ บรรดาประเทศเหล่านี้วิตกกันว่าเสบียงอาหารและเสบียงยาอาจเน่าเสียก่อนรัฐบาลพม่าอนุญาตก็เป็นได้ไทยรัฐ. (2551, 8 พฤษภาคม). พม่านับล้านไร้ที่อยู่ ศพอืดเน่า ผวาโรคระบาดซ้ำ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/offline.php?section=hotnews&content=88971. (8 พฤษภาคม 2551).

วันที่ 9 พฤษภาคม 2551 รัฐบาลพม่ายอมรับความช่วยเหลือจากนานาชาติอย่างเป็นทางการเฉพาะเวชภัณฑ์ต่าง ๆ แต่ไม่อนุญาตให้บุคลากรต่างชาติเข้าไปปฏิบัติหน้าที่ในประเทศตน

นักวิเคราะห์ชาวสิงคโปร์อธิบายถึงสาเหตุที่รัฐบาลพม่ายังลังเลใจในการนี้อยู่ว่า เป็นเพราะรัฐบาลพม่ากำลังรอฟังคำทำนายจากโหรอยู่ ทั้งนี้ รัฐบาลทหารพม่ามีความเชื่อและเคารพอย่างฝังจิตฝังใจในโหรไทยรัฐ. (2551, 9 พฤษภาคม). หลังยึกยักมานาน พม่าโอเค ให้ต่างชาติเข้าช่วย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/offline.php?section=hotnews&content=89107. (9 พฤษภาคม 2551). และการย้ายเมืองหลวงจากนครย่างกุ้งไปเป็นกรุงเนปิดอว์ใน พ.ศ. 2548 กับทั้งการสั่งให้เปลี่ยนการขับรถจากด้านซ้ายของถนนมาเป็นด้านขวาก็เป็นอีกการหนึ่งที่โหรพม่าแนะนำให้รัฐบาลกระทำดุลยภาค ปรีชารัชช. (2550, 1 พฤศจิกายน). "เพียงมะนา เนปิดอว์ ราชธานีแห่งใหม่ของสหภาพพม่า". ศิลปวัฒนธรรม (ปีที่ 29). หน้า 154.

การที่รัฐบาลพม่าไม่อนุญาตให้ต่างประเทศเข้าไปให้ความช่วยเหลือ ส่วนหนึ่งมาจากความที่รัฐบาลต้องการสร้างภาพให้ประชาชนมองว่าตนเป็นที่พึ่งและผู้ให้ความสงเคราะห์หนึ่งเดียว โดยรัฐบาลได้ติดป้ายชื่อบุคคลจากกองทัพบนของที่ได้รับบริจาคจากต่างชาติแทนที่ชื่อของผู้บริจาคที่แท้จริง ซึ่งก็เป็นอีกเหตุหนึ่งที่ทำให้การช่วยเหลือผู้ได้รับความเสียหายเป็นไปโดยล่าช้าAP. (2008, 11 May). Myanmar junta hands out aid boxes with generals' names. [Online]. Available: http://ap.google.com/article/ALeqM5greyFH3qkj9mc9oagSoulgjN4KHgD90IUE900 (12 May 2008). ไทยรัฐ. (2551, 11 พฤษภาคม). สิ่งของพระราชทานจากในหลวง ส่งถึงชาวพม่าแล้ว. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/online.php?section=newsthairathonline&content=89361. (12 พฤษภาคม 2551).

 แรงกดดันให้พม่าเปิดประเทศ 
วันที่ 9 พฤษภาคม 2551 นายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรีแห่งประเทศไทย แถลงหลังจากได้รับการร้องขอจากนายเอริก จี. จอห์น (Eric G. John) เอกอัครรัฐทูตแห่งสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย ว่าจะได้เยือนพม่าในวันที่ 11 พฤษภาคม เพื่อเจรจาให้พม่ายอมเปิดประเทศ และนายควินตัน ควาเย (Quinton Qquayae) เอกอัครราชทูตแห่งสหราชอาณาจักรประจำประเทศไทย แถลงว่าจะร่วมการเดินทางของนายสมัครด้วยเพื่อช่วยเจรจากับพม่าอีกแรงหนึ่งไทยรัฐ. (2551, 9 พฤษภาคม). สมัครบินด่วนไปพม่า 11พ.ค. ทูตอังกฤษขอร่วมคณะด้วย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/online.php?section=newsthairathonline&content=89146. (9 พฤษภาคม 2551).อย่างไรก็ดี รัฐบาลพม่าแถลงกลับโดยทันทีว่าขณะนี้ยังไม่พร้อมรับการเยือนของผู้ใด การเดินทางของนายสมัครจึงต้องยกเลิกไป และนายสมัครกล่าวว่าจะได้ส่งหนังสือเจรจาให้แก่พม่าให้ภายหลังไทยรัฐ. (2551, 9 พฤษภาคม). สมัครยกเลิกเดินทางไปพม่า เจ้าบ้านแถลงขอแค่สิ่งของ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/onlineheadnews.html?id=89155. (9 พฤษภาคม 2551).

เย็นวันเดียวกันนั้น นายริชาร์ด ฮอร์เซย์ (Richard Horsey) ผู้แทนสหประชาชาติประจำประเทศไทย แถลงในกรุงเทพมหานครว่า ขอให้พม่ารับความช่วยเหลือจากนานาชาติโดยไม่ชักช้า เพราะพายุอีกลูกหนึ่งอันมีความรุนแรงเสมอพายุหมุนนาร์กิสกำลังเข้าโจมตีพม่าตามกำหนดการณฺ์พายุกระหน่ำมหาสมุทรอินเดียตอนเหนือ ประจำปี 2551 พายุลูกดังกล่าวย่อมส่งผลให้สถานการณ์เลวร้ายลงไปอีกAFP. (2008, 9 May). UN Warns That Another Storm Is Headed Toward Myanmar. [Online]. Available: . (9 May 2008).

 รายการความช่วยเหลือ 
 จากภาครัฐ 
ต่อไปนี้เป็นรายการความช่วยเหลือที่รัฐบาลทหารพม่ายอมรับแล้วCTA.ca. (2008, 6 May). Aid starting to trickle into Burma: agencies. [Online]. Available: http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20080505/burma_cyclone_080506/20080506?hub=TopStories . (8 May 2008).

 ประเทศ ความช่วยเหลือ  มอบเงิน 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ เวชภัณฑ์ และการบรรเทาทุกข์อื่น ๆ ตามมนุษยธรรม  อนุมัติเงินช่วยเหลือเร่งด่วนจำนวน 2,000,000 ดอลลาร์สหรัฐBarbara Starr. (2008, 6 May). Aid starting to trickle into Burma: agencies. CNN. [Online]. Available: http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20080505/burma_cyclone_080506/20080506?hub=TopStories . (7 May 2008).  มอบเงิน 5,300,000 ดอลลาร์สหรัฐและเครื่องยังชีพจำนวนหนึ่ง  เครื่องกำเนิดไฟฟ้าและเต็นท์มูลค่ายี่สิบแปดล้านเยน   มอบเงิน 103,600 ดอลลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 1,000,000 ดอลลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 100,000 ดอลลาร์สหรัฐ เวชภัณฑ์สามสิบตัน เสบียงอาหารสิบสองตัน และอุปกรณ์การก่อสร้างขนาดเบา  มอบเงินสด 1,960,000 ดอลลาร์สหรัฐ   มอบเงิน 1.5 ล้านนิวซีแลนด์ดอลลาร์ (1.15 ล้านดอลลาร์สหรัฐ)   มอบเงิน 1,000,000 ยูโร  เครื่องยังชีพจำนวนหนึ่ง   อาหารและยารักษาโรค 20 ตัน  มอบเงิน 250,000 ยูโร  มอบเงิน 3,100,000 ดอลลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 100,000 ยูโร  มอบเงิน 300,000 ยูโร   ยารักษาโรค  มอบเงิน 4,100,000 ดอลลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 3,000,000 ดอลลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 375,000 ดอลลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 475,000 ดอลลาร์สหรัฐในเบื้องต้น  ให้การช่วยเหลือด้านระบบบำบัดน้ำและเครื่องยังชีพอื่น ๆ  200,000 ดอลลาร์สหรัฐ   มอบเงิน 3,000,000 ดอลลาร์ออสเตรเลีย   มอบเครื่องยังชีพ 72 ตัน ตลอดจนเต็นท์ และเสบียงอาหารอีกจำนวนหนึ่ง  มอบเงินสด 1,000,000 ดอลลาร์สหรัฐ ตลอดจนเสบียงอาหารและเสบียงยาอีกจำนวนหนึ่ง  มอบเงิน 1,500,000 ดอลาร์สหรัฐ  อาหาร ยารักษาโรค มูลค่า 300,000 ดอลาร์สหรัฐ  มอบเงิน 3,000,000 ดอลลาร์สหรัฐ  รัฐบาลกลางมอบเงิน 3,250,000 ดอลลาร์สหรัฐ   มอบเงิน5,000,000 ปอนด์   มอบเงิน 154,000 ดอลลาร์สหรัฐ สถานเอกอัครรัฐทูตสหรัฐอเมริกา ประจำประเทศพม่า (U.S. embassy in Burma) ได้อนุมัติเงิน 250,000 ดอลลาร์สหรัฐเพื่อช่วยเหลือพม่า สำนักงานเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศแห่งสหรัฐอเมริกา (United States Agency for International Development) มอบเงิน 3,000,000 ดอลลาร์สหรัฐ

 จากภาคเอกชน 
 กองทุนเยาวชนแห่งสหประชาชาติ จากนครนิวยอร์ก : เจ้าหน้าที่ของกองทุนได้เข้าถึงประเทศพม่าเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 และกำลังปฏิบัติการChris Niles. (2008 7 May). UNICEF crisis response focuses on water and hygiene in aftermath of Cyclone Nargis. [Online]. Available: http://www.unicef.org/infobycountry/myanmar_43788.html . (8 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค 
 คณะพหุศาสตราจารย์ฝ่ายเอกคริสตเทวนิยมเพื่อการบริการสาธารณะ (Unitarian Universalist Service Committee) : ได้ร่วมกับสมาคมพหุศาสตราจารย์ฝ่ายเอกคริสตเทวนิยม (Unitarian Universalist Association) ให้การช่วยเหลือด้านทุนทรัพย์และด้านมนุษยธรรมแก่ผู้ประสบพิบัติภัยในพม่าUUSC, UUA open Cyclone Nargis Relief Fund. (2008, 9 May). [Online]. Available: http://www.uusc.org/index.shtml . (9 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค 
 ประเทศอิสราเอล : ภาคเอกชนได้ร่วมกันมอบเงินหนึ่งแสนดอลลาร์สหรัฐ ตลอดจนเสบียงอาหารและเสบียงยาอีกจำนวนหนึ่ง
 มูลนิธิกาชาดและสมาคมโสมเสี้ยวแดงระหว่างประเทศ (Mouvement international de la Croix-Rouge et du Croissant-Rouge) : มอบเงิน 1,890,000 ดอลลาร์สหรัฐBarbara Starr. (2008, 6 May). Some aid delivered in cyclone-ravaged Myanmar. CNN.  [Online]. Available: http://www.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/05/06/myanmar.relief/index.html?iref=newssearch. (7 May 2008).
 สหกรณ์ระหว่างประเทศเพื่อการช่วยเหลือและเยียวยาทุกแห่งหน (Cooperative for Assistance and Relief Everywhere) หรือ แคร์ (CARE) จากกรุงเจนีวา : ถึงแม้ว่าสำนักงานสาขาของแคร์ในนครย่างกุ้งจะถูกพายุหมุนนาร์กิสถล่มราบ แต่ก็แถลงว่ายังสามารถปฏิบัติ "การช่วยเหลือและเยียวยาทุกแห่งหน" ในพม่าต่อไปได้CARE to Respond to Myanmar Cyclone Disaster. (2008, 5 May). [Online]. Available: http://www.care.org/newsroom/articles/2008/05/20080505_myanmar_cyclone.asp?source=170860490000&channel=default . (8 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค 
 องค์กรกาชาดแห่งสหภาพพม่า (Myanmar Red Cross) : ได้ประกาศขอความช่วยเหลือเป็นการด่วนแทนชาวพม่าผ่านทางเว็บไซต์ขององค์การกาชาดกลางเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 และขณะเดียวกันก็กำลังให้การช่วยเหลือผู้เสียหายMyanmar: International Federation launches emergency appeal. (2008, 6 May). [Online]. Available: http://www.ifrc.org/Docs/News/pr08/2108.asp. (8 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค 
 องค์กรการกุศลแห่งสหราชอาณาจักรเพื่อการพิทักษ์เยาวชน (British charity Save The Children) : เป็นองค์กรเอกชนซึ่งมีสำนักงานสาขาในประเทศพม่า ได้จัดโครงการช่วยเหลือพม่าอย่างเต็มกำลัง (Full Scale Relief Effort) ตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม 2551Save the Children Launches a Full-Scale Response to Deadly Cyclone Nargis in Myanmar. (2008, 5 May). [Online]. Available: http://www.savethechildren.org/newsroom/2008/cyclone-nargis-myanmar.html . (8 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค 
 องค์การโบสถ์โลก (World Church Service) : ได้เข้าไปร่วมช่วยเหลือชาวพม่ากับสภาโบสถ์แห่งสหภาพพม่า (Myanmar Council of Churches) ตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2551CWS appeal: Myanmar (Burma) Cyclone Nargis response. (2008, 5 May). [Online]. Available: http://www.churchworldservice.org/Emergencies/international/2008/myanmarcyclone.html . (8 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค 
 องค์การแพทย์ไร้พรมแดน (Médecins Sans Frontières) จากกรุงปารีส : คณะแพทย์สนามขององค์การได้เข้าถึงประเทศพม่าเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 และกำลังปฏิบัติการMSF Response to Aid Myanmar Cyclone Victims. (2008, 6 May). [Online]. Available: http://www.doctorswithoutborders.org/news/article.cfm?id=2656. (8 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค 
 องค์การโลกาวิทัศน์ (World Vision Organisation) จากเมืองมอนโรเวีย (Monrovia) รัฐแคลิฟอร์เนีย : ซึ่งเป็นองค์การระหว่างประเทศของคริสต์ศาสนา มีจุดมุ่งหมาย "ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ให้อยู่ดีมีสุข โดยเฉพาะเยาวชน"Tim Stafford. (2005, March). The Colossus of Care: World Vision has become an international force—and a partner with the poor. Christianity Today. [Online]. Available: http://www.christianitytoday.com/ct/2005/003/18.50.html. (8 May 2008). ได้จัดส่งเจ้าหน้าที่สนามหกร้อยคนเข้าไปให้การช่วยเหลือเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2551Death toll rises, World Vision begins relief operations. (2008, 7 May). [Online]. Available: http://www.worldvision.com.au/emergency/myanmarCyclone.asp?isource=64. (8 May 2008). ดูรายละเอียดเกี่ยวกับการรับบริจาค
 องค์การสากลเพื่อการเยียวยาทางตรง (Direct Relief International) จากเมืองซานตาบาร์บารา (Santa Barbara) รัฐแคลิฟอร์เนีย : ได้เข้าไปปฏิบัติการภาคสนามร่วมกับองค์กรและองค์การทั้งปวงตั้งแต่วันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2551Direct Relief to Support Medical Team Headed for Myanmar. (2008, 6 May). [Online]. Available: http://www.directrelief.org/EmergencyResponse/2008/CycloneNargisMyanmar/CycloneNargisMyanmar.aspx. (8 May 2008).

 พระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร 
วันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานสิ่งของบรรเทาทุกข์ อันได้แก่ ผลิตภัณฑ์ของสมาชิกและกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรโครงการสายใยรักแห่งครอบครัว ในพระราชูปถัมภ์ฯ ประกอบด้วยอาหาร และเครื่องอุปโภคที่จำเป็น ได้แก่ ผ้าห่ม ผ้าโสร่ง ผ้าขาวม้า ยาหม่อง ยาดม แชมพู และสบู่ ทั้งนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สำนักงานโครงการสายใยรักแห่งครอบครัว วังศุโขทัย ร่วมกับแม่บ้านสมาชิกสายใยรักแห่งครอบครัว และหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ ดำเนินการจัดสิ่งของบรรจุหีบห่อ โดยมีภาษาอังกฤษและภาษาพม่ากำกับ เพื่อบ่งบอกชนิดและประเภทของสิ่งของพระราชทานอย่างชัดเจน พร้อมกันนี้ ได้มีพระราชบัณฑูรให้กระทรวงสาธารณสุข เป็นแกนหลักในการประสานงานจัดหน่วยแพทย์พระราชทานในพระองค์ ไปช่วยเหลือผู้ประสบภัยโดยเร็ว

อนึ่ง การพระราชทานสิ่งของดังกล่าว ทรงใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์จัดซื้อจากกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร อันนับเป็นพระราโชบายที่ได้ประโยชน์หลายสถาน กล่าวคือ ราษฎรไทยได้มีรายได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ให้แก่โครงการสายใยรัก ในพระราชูปถัมภ์ฯ และราษฎรพม่าก็ได้รับสิ่งของช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ที่มีคุณภาพและตรงกับความต้งอการ ในขณะเดียวกัน ยังเป็นการกระชับสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศระหว่างประเทศให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นอีกด้วย

จากนั้น ในวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 กระทรวงสาธารณสุข จึงได้ส่งหน่วยแพทย์พระราชทานในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร จำนวน 30 คน พร้อมเครื่องมือผ่าตัด ยา และเวชภัณฑ์ ขึ้นเครื่องบิ่นซี-130 ของกองทัพอากาศ ไปประเทศพม่า เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติจากพายุไซโคลนนาร์กิสเป็นเวลา 2 สัปดาห์

แม้ขณะนั้น รัฐบาลพม่าจะยังแสดงท่าทีปฏิเสธความช่วยเหลือจากนานาประเทศด้วยเหตุผลหลายประการ แต่ด้วยเหตุที่ผู้ประสบภัยชาวพม่ากำลังประสบปัญหาด้านสุขภาพอนามัยอย่างรุนแรง ประกอบกับได้คำนึงถึงพระราชไมตรีของพระราชวงศ์ไทยและไมตรีจิตของประชาชนชาวไทยที่มีต่อชาวพม่า จึงอนุญาตให้ประเทศไทยส่งแพทย์และพยาบาล เข้าไปช่วยเหลือด้านการแพทย์แก่ประชาชนชาวพม่าได้เป็นกรณีพิเศษ

การเดินทางไปครั้งนี้ เป็นการทำงานร่วมกันระหว่างคณะแพทย์ไทยและคณะแพทย์ของประเทศพม่า คณะแพทย์ที่ไปสามารถให้บริการตรวจรักษาผู้ป่วยได้ทั้งในสถานพยาบาล และเคลื่อนที่ไปให้บริการในพื้นที่ประสบภัยต่าง ๆ แบ่งการทำงานออกเป็น 4 กลุ่ม ตรวจรักษาผู้ป่วยทั่วไปได้ประมาณวัน 800 ถึง 1,000 ราย ผ่าตัดใหญ่ได้วันละประมาณ 20 ถึง 30 ราย และนอกจากคณะแพทย์ชุดแรกแล้ว สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เตรียมหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ คณะควบคุมป้องกันโรคที่มีประสบการณ์พร้อมเวชภัณฑ์และวัสดุอุปกรณ์ อีกกว่า 100 คน เป็นคณะที่ 2 ซึ่งสามารถเดินทางเข้าช่วยเหลือทันทีเมื่อประเทศพม่าร้องขอเพิ่มเติม

 รายการคำบรรเทาทุกข์ 
 ประเทศไทย : พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ประมุขแห่งรัฐ นายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรี และนายนพดล ปัทมะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ มีพระราชสารและสารลงวันที่ 6 พฤษภาคม 2551 ไปถึงพลเอกอาวุโสตาน ฉ่วย ประธานสภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งสหภาพพม่า แสดงความเสียพระราชหฤทัยและเสียใจในนามประชาชนชาวไทยต่อเหตุการณ์พายุหมุนนาร์กิสในพม่าไทยรัฐ. (2551, 7 พฤษภาคม). ในหลวง-ราชินี สลดพระทัย พม่าพุ่ง 2 หมื่นศพ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/offline.php?section=hotnews&content=88816. (7 พฤษภาคม 2551).

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ชาวพม่าตายนับแสนเหตุพายุไซโคลนถล่ม - วิกิข่าว 
 ชาวพม่าตายสามร้อยห้าสิบเอ็ดรายเหตุพายุไซโคลนถล่ม - วิกิข่าว 
 รายงานความเสียหายโดยสถานีโทรทัศน์บีบีซี 
 ทิศทางการเคลื่อนไหวของพายุหมุนนาร์กิส 

หมวดหมู่:ภัยธรรมชาติในปี พ.ศ. 2551
หมวดหมู่:ประเทศพม่าในปี พ.ศ. 2551
หมวดหมู่:ภัยพิบัติในประเทศพม่า