รหัสพันธุกรรม

รหัสพันธุกรรม (genetic code) เป็นชุดของการเก็บข้อมูลทางพันธุกรรมในดีเอ็นเอหรืออาร์เอ็นเอ และถูกทรานสเลชันเป็นโปรตีน หรือลำดับกรดอะมิโน ในเซลล์ที่มีชีวิต รหัสแต่ละรหัสประกอบไปด้วยลำดับนิวคลีโอไทด์สามตัว ซึ่งกำหนดกรดอะมิโน 1 ตัว แม้จะมีรหัสพันธุกรรมที่เป็นสากล แต่ก็อาจจะมีความแตกต่างกันไปได้บ้าง เช่น รหัสพันธุกรรมในไมโทคอนเดรียของคน ต่างจากรหัสพันธุกรรมที่รู้จักกันทั่วไป

ข้อมูลทางพันธุกรรมทั้งหมดอาจไม่จำเป็นต้องเก็บในรหัสพันธุกรรม ดีเอ็นเอของสิ่งมีชีวิตทั้งหมดมีลำดับควบคุม  (regulatory sequences)  ส่วนที่รวมเข้าด้วยกัน ( intergenic segments) และโครงสร้างโครโมโซม ที่มีผลต่อฟีโนไทป์ แต่ไม่ได้เปลี่ยนแปลงรหัสที่กำหนดกรดอะมิโน 
 ตารางรหัสพันธุกรรมบนRNA

 ไม่มีขั้ว มีขั้ว เบส กรด (รหัสพันธุกรรมหยุด)

+
รหัสพันธุกรรม 64 ตัวและกรดอะมิโนที่กำหนด ทิศทางการอ่านบนสาย mRNA เป็น 5' ไป 3'  2nd base U C A G 1stbase U UUU (Phe/F) Phenylalanine
UUC (Phe/F) Phenylalanine UCU (Ser/S) Serine
UCC (Ser/S) Serine UAU (Tyr/Y) Tyrosine
UAC (Tyr/Y) Tyrosine UGU (Cys/C) Cysteine
UGC (Cys/C) Cysteine UUA (Leu/L) Leucine UCA (Ser/S) Serine UAA Ochre (Stop) UGA Opal (Stop) UUG (Leu/L) Leucine UCG (Ser/S) Serine UAG Amber (Stop) UGG (Trp/W) Tryptophan C CUU (Leu/L) Leucine
CUC (Leu/L) Leucine CCU (Pro/P) Proline
CCC (Pro/P) Proline CAU (His/H) Histidine
CAC (His/H) Histidine CGU (Arg/R) Arginine
CGC (Arg/R) Arginine CUA (Leu/L) Leucine
CUG (Leu/L) Leucine CCA (Pro/P) Proline
CCG (Pro/P) Proline CAA (Gln/Q) Glutamine
CAG (Gln/Q) Glutamine CGA (Arg/R) Arginine
CGG (Arg/R) Arginine A AUU (Ile/I) Isoleucine
AUC (Ile/I) Isoleucine ACU (Thr/T) Threonine
ACC (Thr/T) Threonine AAU (Asn/N) Asparagine
AAC (Asn/N) Asparagine AGU (Ser/S) Serine
AGC (Ser/S) Serine AUA (Ile/I) Isoleucine ACA (Thr/T) Threonine AAA (Lys/K) Lysine AGA (Arg/R) Arginine AUG (Met/M) Methionine ACG (Thr/T) Threonine AAG (Lys/K) Lysine AGG (Arg/R) Arginine G GUU (Val/V) Valine
GUC (Val/V) Valine GCU (Ala/A) Alanine
GCC (Ala/A) Alanine GAU (Asp/D) Aspartic acid
GAC (Asp/D) Aspartic acid GGU (Gly/G) Glycine
GGC (Gly/G) Glycine GUA (Val/V) Valine
GUG (Val/V) Valine GCA (Ala/A) Alanine
GCG (Ala/A) Alanine GAA (Glu/E) Glutamic acid
GAG (Glu/E) Glutamic acid GGA (Gly/G) Glycine
GGG (Gly/G) Glycine

 AUG กำหนดทั้งเมไทโอนีนและเป็นรหัสพันธุกรรมเริ่มต้นที่ตำแหน่งแรกที่มีการถอดรหัสของ  mRNA.

+
ตารางส่วนกลับ Ala/A GCU, GCC, GCA, GCG Leu/L UUA, UUG, CUU, CUC, CUA, CUG Arg/R CGU, CGC, CGA, CGG, AGA, AGG Lys/K AAA, AAG Asn/N AAU, AAC Met/M AUG Asp/D GAU, GAC Phe/F UUU, UUC Cys/C UGU, UGC Pro/P CCU, CCC, CCA, CCG Gln/Q CAA, CAG Ser/S UCU, UCC, UCA, UCG, AGU, AGC Glu/E GAA, GAG Thr/T ACU, ACC, ACA, ACG Gly/G GGU, GGC, GGA, GGG Trp/W UGG His/H CAU, CAC Tyr/Y UAU, UAC Ile/I AUU, AUC, AUA Val/V GUU, GUC, GUA, GUG START AUG STOP UAA, UGA, UAG
 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 

แหล่งข้อมูลอื่น
 The Genetic Codes → Genetic Code Tables
 Online DNA → Amino Acid Converter 
 Online DNA Sequence → Protein Sequence converter 
 Online DNA to protein translation (6 frames/17+ genetic codes)
 The Codon Usage Database → Codon frequency tables for many organisms
 Symmetries in the genetic code 

หมวดหมู่:อณูพันธุศาสตร์
หมวดหมู่:การแสดงออกของยีน