คอ

คอ เป็นส่วนหนึ่งของร่างกายในสัตว์มีกระดูกสันหลังที่มีรยางค์หลายชนิด เป็นโครงสร้างที่แยกศีรษะออกจากลำตัว

 กายวิภาคศาสตร์ของคอมนุษย์ 
 เนื้อเยื่อกระดูก: กระดูกสันหลังส่วนคอ 
กระดูกสันหลังส่วนคอมีทั้งหมด 7 ชิ้น เรียงตามลำดับตั้งแต่บนลงล่าง C-1 ถึง C-7 โดยมีแผ่นกระดูกอ่อนอยู่ระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละชิ้น คอทำหน้าที่รับน้ำหนักของศีรษะและปกป้องเส้นประสาทซึ่งนำข้อมูลรับความรู้สึกและสั่งการจากสมองลงไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกาย นอกจากนี้คอยังมีความยืดหยุ่นซึ่งทำให้สามารถหมุนและงอได้ในหลายทิศทาง กระดูกสันหลังส่วนคอทั้งเจ็ดชิ้นจะเรียงตัวโค้งแอ่นมาทางด้านหน้าเล็กน้อย ส่วนโค้งของกระดูกสันหลังบริเวณคอนี้มีลักษณะโค้งน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับส่วนโค้งของกระดูกสันหลังอื่นๆ

 กายวิภาคศาสตร์เนื้อเยื่ออ่อน 
เมื่อคลำในแนวกลางใต้ต่อคางจะสามารถสัมผัสตัวของกระดูกไฮออยด์ (hyoid bone) ใต้ลงไปจะเป็นส่วนนูนของกระดูกอ่อนไทรอยด์ (thyroid cartilage) ซึ่งเรียกว่า "ลูกกระเดือก" (Adam's apple) ซึ่งจะเด่นชัดในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง ใต้ลงไปเป็นกระดูกอ่อนไครคอยด์ (cricoid cartilage) ซึ่งสามารถคลำได้ ระหว่างกระดูกอ่อนไครคอยด์และรอยเว้าซุปปราสเตอร์นัล (suprasternal notch) คือท่อลม (trachea) และส่วนคอดของต่อมไทรอยด์ (isthmus of the thyroid gland) ด้านข้างเป็นแนวของกล้ามเนื้อสเตอร์โนไคลโดมาสตอยด์ (Sternocleidomastoid muscle) ซึ่งเป็นจุดหลักที่สำคัญที่แบ่งระหว่างพื้นที่สามเหลี่ยมลำคอด้านหน้า (anterior triangle of neck) และพื้นที่สามเหลี่ยมลำคอด้านหลัง (posterior triangle of neck) ส่วนบนของพื้นที่สามเหลี่ยมลำคอด้านหน้ามีต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรหรือต่อมซับแมนดิบูลาร์ (submandibular gland) ซึ่งวางตัวอยู่ใต้ครึ่งหลังของตัวขากรรไกรล่าง การหาแนวของหลอดเลือดแดงคอมมอนคาโรติด (common carotid artery) และหลอดเลือดแดงเอกซ์เทอร์นัลคาโรติด (external carotid artery) ทำได้โดยลากเส้นเชื่อมระหว่างข้อต่อสเตอร์โนคลาวิคิวลาร์ (sterno-clavicular articulation) ไปยังมุมกรามล่าง

เส้นประสาทสมองคู่ที่ 11 หรือเส้นประสาทแอคเซสซอรี (accessory nerve) สัมพันธ์กับเส้นที่ลาก จากจุดกึ่งกลางระหว่างมุมของขากรรไกรล่างและปุ่มกกหู ไปยังกึ่งกลางของขอบด้านหลังของกล้ามเนื้อสเตอร์โนไคลโดมาสตอยด์ แล้วลากข้ามพื้นที่สามเหลี่ยมลำคอด้านหลังไปยังพื้นผิวชั้นลึกของกล้ามเนื้อทราพีเซียส (trapezius) หลอดเลือดดำคอชั้นนอก (external jugular vein) สามารถเห็นได้ง่ายจากผิวหนัง หลอดเลือดดำนี้จะทอดตัวในแนวเส้นที่ลากจากมุมขากรรไกรล่างไปยังกึ่งกลางของกระดูกไหปลาร้า (clavicle) ใกล้ๆ กันนั้นจะมีต่อมน้ำเหลืองขนาดเล็ก ส่วนหลอดเลือดดำแอนทีเรียร์จูกูลาร์ (anterior jugular vein) จะมีขนาดเล็กกว่า วิ่งลงมาประมาณครึ่งนิ้วห่างจากเส้นกึ่งกลางคอ กระดูกไหปลาร้าเป็นขอบเขตล่างสุดของคอ ส่วนด้านข้างของคอจะมีลักษณะโค้งชันออกด้านนอกเล็กน้อยไปยังไหล่เนื่องจากมีกล้ามเนื้อทราพีเซียสอยู่

 การบาดเจ็บที่คอ 
ความผิดปกติของคอเป็นสาเหตุหลักของการปวดคอ คอเป็นโครงสร้างที่ทำหน้าที่หลากหลายแต่ก็รับความเค้นสูง สาเหตุหลักๆ ของอาการปวดคอ (และอาการปวดบริเวณอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น การปวดที่ลามมาที่แขน) ได้แก่
 อาการปวดคอ (Whiplash) จากความเครียดของกล้ามเนื้อหรือการบาดเจ็บของเนื้อเยื่ออ่อนอื่นๆ
 หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Cervical herniated disc)
 การตีบของสันหลังส่วนคอ (Cervical spinal stenosis)
 กระดูกข้อต่ออักเสบ (Osteoarthritis)
 อาการปวดเนื่องจากหลอดเลือด เช่น การกัดเซาะของหลอดเลือดแดง (arterial dissections) หรือภาวะหลอดเลือดดำคอชั้นในมีลิ่มเลือด (internal jugular vein thrombosis)

 ดูเพิ่ม 
 กายวิภาคศาสตร์
 การแขวนคอ
 ช่องคอ (Throat)
 ไขสันหลัง (Spinal cord)
 กระดูกสันหลัง (Vertebra)

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 American Head and Neck Society
 The Anatomy Wiz.  An Interactive Cross-Sectional Anatomy Atlas

ศีรษะและคอ