พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ (17 เมษายน พ.ศ. 2423 – 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509) อดีตเจ้ากรมบัญชาการกรมราชเลขาธิการ

 พระประวัติ 
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ มีพระนามเมื่อแรกประสูติว่า หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ จักรพันธุ์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ ประสูติแต่หม่อมจีบ จักรพันธุ์ ณ อยุธยา เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2423 ทรงศึกษาที่โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ทรงงานที่กรมราชเลขาธิการ จนได้เลื่อนชั้นเป็นเจ้ากรมบัญชาการ เทียบเท่าอธิบดี เมื่อปี พ.ศ. 2453

วันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2443 ผนวชเป็นพระภิกษุ ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ ผนวชแล้วไปอยู่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ดำรงตำแหน่งสัสดีเสือป่า ต่อมาได้รับพระราชทานยศเป็นนายกองเสือป่า และในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 ได้รับโปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ ทรงศักดินา 3,000 และโปรดเกล้าฯ ตั้งเป็นองคมนตรีสองครั้ง คือวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2458 และ พ.ศ. 2468

 พระโอรส-ธิดา 
พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ ประทับที่วังบริเวณถนนจักรพรรดิพงศ์ มีพระโอรสและพระธิดา มากกว่า 30 คน พระโอรสและพระธิดาที่ปรากฏนาม คือ

 หม่อมราชวงศ์หญิงจรัสวงศ์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมสุด
 หม่อมราชวงศ์แสงสี่ทิศ จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณชายใหม่ ประสูติแต่หม่อมสำปั้น 
 หม่อมราชวงศ์สิทธิลาภ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมขาบ
 หม่อมราชวงศ์เชาวน์ไวย จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมขาบ
 หม่อมราชวงศ์หญิงเพทาย จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมขาบ
 หม่อมราชวงศ์หญิงมัญชุลา จักรพันธุ์
 หม่อมราชวงศ์วรานนท์ จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณชายเขียว เกิดแต่หม่อมแหน
 หม่อมราชวงศ์หญิงโกศลยา จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณหญิงป้าม เกิดแต่หม่อมแหน
 หม่อมราชวงศ์ชาลี จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมสาย
 หม่อมราชวงศ์ชีวิน จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์หญิงพินทุเรขา จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์หญิงอารุณี จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์จีรวัฒน์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์หญิงจรัสพิมพ์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์นิตรจักร จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์อนัคชัย จักรพันธุ์
 หม่อมราชวงศ์วัยวัฒน์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์วีระเสน จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์ปิยดรุณ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509 สิริพระชันษา 85 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

 พระเกียรติยศ 
 พระอิสริยยศ 
 หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ (17 เมษายน พ.ศ. 2423 - 16 เมษายน พ.ศ. 2458)
 หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ จักรพันธุ์ (16 เมษายน พ.ศ. 2458 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466)
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509)

 พระยศ 
 พระยศพลเรือน 
 รองอำมาตย์เอกราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานยศ, เล่ม ๒๙ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๙๖, ๒๘ เมษายน ๑๓๑
 พระยศกรมมหาดเล็ก 
 – เสวกตรี
 28 ธันวาคม 2456 – เสวกเอกพระราชทานเลื่อนยศ
 มหาเสวกเอกราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเลื่อนยศ, เล่ม ๓๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๐๘๖, ๑๒ พฤศจิกายน ๒๔๕๙

 พระยศกองเสือป่า 
 นายหมู่ตรี พระราชทานสัญญาบัตรกองเสือป่า
 – นายหมู่ใหญ่
 20 กรกฎาคม 2455 – นายกองตรี พระราชทานสัญญาบัตรเสือป่า
 นายกองโทราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานยศเสือป่า, เล่ม ๓๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๖๐๗, ๑๘ มีนาคม ๒๔๕๙
 นายกองเอก
 20 กุมภาพันธ์ 2462 – นายกองใหญ่พระราชทานยศเสือป่า
 นายพลเสือป่า

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

พระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์ เล่ม 32 หน้า 1895 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 21 พฤศจิกายน 2458 
http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2459/D/2189.PDF
http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2469/D/3120.PDF

ส่งเครื่องราชอิศริยาภรณ์ไปพระราชทาน. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 43 หน้า. 443.

 เข็มพระราชทาน 
 พ.ศ. 2454 - เข็มข้าหลวงเดิมhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2454/D/344_1.PDF

 ราชตระกูล 

+พระราชตระกูลในสามรุ่นของ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ พระบิดา:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ พระอัยกาฝ่ายพระบิดา:พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระปัยกาฝ่ายพระบิดา:พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระปัยยิกาฝ่ายพระบิดา:สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี พระอัยยิกาฝ่ายพระบิดา:สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี พระปัยกาฝ่ายพระบิดา:สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ พระปัยยิกาฝ่ายพระบิดา:หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา พระมารดา:หม่อมจีบ จักรพันธุ์ ณ อยุธยา พระอัยกาฝ่ายพระมารดา:ไมมีข้อมูล พระปัยกาฝ่ายพระมารดา:ไมมีข้อมูล พระปัยยิกาฝ่ายพระมารดา: ไมมีข้อมูล พระอัยยิกาฝ่ายพระมารดา:ไมมีข้อมูล พระปัยกาฝ่ายพระมารดา: ไมมีข้อมูล พระปัยยิกาฝ่ายพระมารดา: ไม่มีข้อมูล

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 บรรณานุกรม



 Jeffy Finestone. 2542. สมุดพระรูป พระราชโอรส พระราชธิดา พระราชนัดาใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ปรียนันทนา รังสิต,ม.ร.ว. โลมาโฮลดิ้ง 

หมวดหมู่:ราชสกุลจักรพันธุ์
หมวดหมู่:พระวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
หมวดหมู่:พระองค์เจ้ายก
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญศารทูลมาลา