พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกษัตริย์ศรีศักดิเดช

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกษัตริย์ศรีศักดิเดช มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าพงศ์อิศเรศ ทรงเป็นต้นราชสกุลอิศรเสนา ประสูติเมื่อวันจันทร์ แรม 2 ค่ำ เดือน 12 ปีวอก ตรงกับวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2343 เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 8 ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ วังหน้าในรัชกาลที่ 2 กับเจ้าจอมมารดาสำลี พระธิดาในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ทรงเป็นเจ้านายฝ่ายหน้าพระองค์เดียวที่เป็นพระราชนัดดาของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี (หลานตา) และพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (หลานปู่) 

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดพระกรุณาให้สถาปนาพระองค์เจ้าพงศ์อิศเรศเป็นพระเจ้าราชวงศ์เธอ กรมหมื่นกษัตริย์ศรีศักดิเดช ทรงศักดินา 11000 เมื่อ วันจันทร์ เดือนหก แรม 13 ค่ำ ปีจอ  พ.ศ. 2405 พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกษัตริย์ศรีศักดิเดชสิ้นพระชนม์เมื่อวันพฤหัสบดี ขึ้น 10 ค่ำ เดือน 8 อุตราสาฒ ปีจอ ตรงกับ พ.ศ. 2417 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะพระชันษาได้ 75 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุผ้าขาว วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร

 ครอบครัว 
มีพระโอรส 8 พระองค์ และพระธิดา 4 องค์ รวม 12 องค์

 ประสูติแต่หม่อมพลับ ธิดาพระยาประชาชีพ (ศิลา) พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี มีพระโอรส และพระธิดา รวม 5 องค์
 หม่อมเจ้าสัตบุศ อิศรเสนา สมรสกับเจ้าหญิงในราชวงศ์ทิพย์จักร แห่งนครลำพูน
 หม่อมเจ้ากระจ่าง อิศรเสนา ต.จ., บ.ช., บ.ม., ร.จ.พ. เสกสมรสกับหม่อมเจ้าหญิงเลื่อน เกสรา พระธิดาในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอานุภาพพิศาลศักดิ์
 หม่อมเจ้าจันตรี อิศรเสนา
 หม่อมเจ้าไม่ปรากฏพระนาม
 หม่อมเจ้าเสาวรศ อิศรเสนา เสกสมรสกับหม่อมมุหน่าย
 ประสูติแต่หม่อมแจ้ง อิศรเสนา ณ อยุธยา
 หม่อมเจ้าทองคำ อิศรเสนา
 หม่อมเจ้าหญิงอรชร อิศรเสนา (พ.ศ. 2372-2428)
 หม่อมเจ้าสาย อิศรเสนา
 ประสูติแต่หม่อมพุ่ม อิศรเสนา ณ อยุธยา
 หม่อมเจ้าหญิงอิน อิศรเสนา
 ประสูติแต่หม่อมสงวน อิศรเสนา ณ อยุธยา
 หม่อมเจ้าปุ้ย อิศรเสนา 
 ประสูติแต่หม่อมถมยา อิศรเสนา ณ อยุธยา
 หม่อมเจ้าพุธยี่แสง อิศรเสนา

 อ้างอิง 


 เล็ก พงษ์สมัครไทย, สายสัมพันธ์ ราชสกุลพระเจ้าตาก กับราชวงศ์จักรี ศิลปวัฒนธรรม ฉบับที่ 270 วันที่ 1 เมษายน 2545

หมวดหมู่:พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ ชั้น 2
หมวดหมู่:พระองค์เจ้า
กษัตริย์ศรีศักดิเดช 

หมวดหมู่:พระราชโอรสในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์
หมวดหมู่:พระราชนัดดาในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช