โฮจิ๋น

โฮจิ๋น("แล้วเตียวก๊กจึงใช้ศิษย์คนหนึ่งชื่อตองจิ๋ว ถือหนังสือลับไปบอกฮองสี ตองจิ๋วมิได้เอาหนังสือนั้นไปให้ฮองสี เอาหนังสือนั้นไปให้ขุนนางกราบทูลพระเจ้าเลนเต้ ๆ จึงให้โฮจิ๋นขุนนางผู้ใหญ่ ยกกองทัพไปจับม้าอ้วนยี่ซึ่งเอาของกำนัลไปให้ฮองสีขันทีมาฆ่าเสีย จับฮองสีขันทีใส่คุกไว้")  เทียบกับ (一面使弟子唐周，持書報封諝。唐周乃徑赴省中告變。帝召大將軍何進調兵擒馬元義，斬之；次收封諝等一干人下獄。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 1. (เสียชีวิต 22 กันยายน ค.ศ. 189) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เหอ จิ้น (, ) ชื่อรอง ซุ่ยเกา () เป็นขุนพลและขุนนางชาวจีน เป็นมหาขุนพลและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) ของจีน เป็นพี่ชายต่างมารดาของโฮเฮา (何后 เหอโฮ่ว) จักรพรรดินีผู้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้) และเป็นพระปิตุลา (ลุง) ของหองจูเปียน (皇子辯 หฺวางจื่อเปี้ยน)  หรือเล่าเปียน (劉辯 หลิว เปี้ยน) 

เมื่อ ค.ศ. 189 โฮจิ๋นและโฮเฮาน้องสาวได้ร่วมกันกุมอำนาจในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของหองจูเปียนที่ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิผู้เยาว์หลังการสวรรคตของพระเจ้าเลนเต้ ในช่วงเวลานั้นความขัดแย้งระหว่างโฮจิ๋นและกลุ่มขันทีผู้ทรงอิทธิพลทวีความรุนแรงมากขึ้น หลังกลุ่มขันทีแอบได้ยินการสนทนาระหว่างโฮจิ๋นและโฮเฮาที่ขึ้นเป็นไทเฮา (太后 ไท่โฮ่ว) หรือจักรพรรดินีพันปีหลวง กลุ่มขันทีจึงลวงโฮจิ๋นเข้ามาในพระราชวังและจัดการลอบสังหาร ด้านเหล่าผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นซึ่งนำโดยขุนศึกอ้วนเสี้ยว (袁紹 ยฺเหวียน เช่า) เข้าสังหารหมู่กลุ่มขันทีเพื่อแก้แค้น ในช่วงเวลานั้นเอง ขุนศึกตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่ง จั๋ว) ฉวยโอกาสที่เกิดช่องว่างทางอำนาจ ยกทัพเข้านครหลวงลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) และยึดอำนาจราชสำนักของราชวงศ์ฮั่น การยึดอำนาจของตั๋งโต๊ะและการเสื่อมอำนาจของราชสำนักส่วนกลาง นำไปสู่การเริ่มต้นของสงครามกลางเมืองครั้
ใหญ่ที่กินเวลายาวนานเกือบศตวรรษ ในช่วงเวลานั้นราชวงศ์ฮั่นก็มาถึงจุดสิ้นสุดและยุคสามก๊กก็เริ่มต้นขึ้นแทนที่ 

 ประวัติ 
โฮจิ๋นเกิดในครอบครัวคนขายเนื้อในเมืองลำหยง (南陽郡 หนานหยางจฺวิ้น)(灵思何皇后讳某，南阳宛人。家本屠者，以选入掖庭。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 10 บรรพ 2. บ้านเกิดของพระเจ้าฮั่นกองบู๊ (漢光武帝 ฮั่นกวางอู่ตี้) จักรพรรดิผู้ก่อตั้งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้) น้องสาวต่างมารดาของโฮจิ๋นเข้าพระราชวังและต่อมาไม่นานก็ขึ้นเป็นพระสนมคนโปรดคนหนึ่งของพระเจ้าเลนเต้(何进字遂高，南阳宛人也。异母女弟选入掖庭为贵人，有宠于灵帝，...) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69. ในเดือนมกราคม ค.ศ. 181 น้องสาวของโฮจิ๋นได้รับการแต่งตั้งเป็นจักรพรรดินี ตั้งแต่นั้นมาโฮจิ๋นจึงได้รับการเลื่อนฐานะทางราชการขึ้นอย่างรวดเร็ว

เมื่อกบฏโพกผ้าเหลืองก่อการเมื่อ ค.ศ. 184 โฮจิ๋นได้รับการแต่งตั้งเป็นมหาขุนพล (大將軍 ต้าเจียงจฺวิน) โฮจิ๋นเข้าควบคุมคลังอาวุธหลวง รักษาป้อมปราการที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์โดยรอบนครหลวง และเคลื่อนพลอย่างรวดเร็วไปปราบการก่อการกำเริบในนครหลวงลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) ที่นำโดยม้าอ้วนยี่ (馬元義 หม่า ยฺเหวียนอี้) ผู้ติดตามของเตียวก๊ก (張角 จาง เจฺว๋) ผู้นำกบฏโพกผ้าเหลือง การศึกถือว่าประสบความสำเร็จ โฮจิ๋นจึงได้รับการแต่งตั้งให้มีบรรดาศักดิเฮาแห่งเชิ่น (慎侯 เชิ่นโหว) หลังกบฏถูกปราบปราม โฮจิ๋นยังคงดำรงตำแหน่งเป็นมหาขุนพลต่อไป โดยหลักการแล้วโฮจิ๋นจึงมำอำนาจบังคับบัญชาทัพหลวงทั้งหมด ในช่วงเวลานั้นสมาชิกคนอื่น ๆ ในครอบครัวของโฮจิ๋นเช่นโฮเบี้ยว (何苗 เหอ เหมียว) น้องชายบุญธรรมของโฮจิ๋นก็ได้รับการเลื่อนขั้นให้ดำรงตำแหน่งที่สำคัญเช่นกัน

เมื่อ ค.ศ. 188 พระเจ้าเลนเต้ทรงก่อตั้งทัพอุทยานตะวันตก (西園軍 ซี-ยฺเหวียนจฺวิน) อาจเพื่อถ่วงดุลอำนาจกับตระกูลโฮ (何 เหอ) พระองค์ทรงเดินขบวนอย่างเอิกเกริกหน้ากองทัพ และทรงเรียกพระองค์เองว่าเป็น "ขุนพลสูงสุด" (無上將軍 อู่ช่างเจียงจฺวิน) พระองค์ยังทรงให้กองทัพอยู่ใต้การบังคับบัญชาของเกียนสิด (蹇碩 เจี่ยน ชั่ว) ขันทีคนสนิท จากการที่พระเจ้าเลนเต้ทรงบัญชาการทัพอุทยานตะวันตก พระองค์จึงสามารถทำให้โฮจิ๋นอยู่ใต้บังคับบัญชาของพระองค์  ความสามารถทางการทหารของทัพอุทยานตะวันตกที่ก่อตั้งขึ้นใหม่นี้ไม่เคยแสดงให้ปรากฏ เนื่องจากถูกยกเลิกไปในเวลาไม่ถึงหนึ่งปีหลังจากนั้น

เมื่อพระเจ้าเลนเต้สวรรคตในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 189 จึงเริ่มมีการเผชิญหน้ากันระหว่างโฮจิ๋นและกลุ่มขันที เกียนสิดวางแผนจะลวงโฮจิ๋นมาติดกับดักในพระราชวังเพื่อจะลอบสังหารโฮจิ๋น แต่เมื่อโฮจิ๋นมาถึงพระราชวัง ข้าราชการผู้น้อยชื่อพัวอิ๋น (潘隱 พาน อิ่น) ลอบไปเตือนโฮจิ๋นเรื่องแผนการของเกียนสิด โฮจิ๋นประหลาดใจจึงกลับไปที่ค่ายของตนและหลีกเลี่ยงการถูกพยายามลอบสังหารมาได้ หลังจากนั้นโฮจิ๋นจึงสั่งให้จับกุมเและประหารชีวิตเกียนสิด แล้วจึงเข้าควบคุมกำลังทหารที่เคยอยู่ใต้การบังคับบัญชาของเกียนสิด

ด้วยการสนับสนุนของตระกูลอ้วน (袁 ยฺเหวียน) ที่เป็นตระกูลอภิชน โดยเฉพาะอ้วนเสี้ยว (袁紹 ยฺเหวียน เช่า) และอ้วนสุด (袁術 ยฺเหวียน ชู่) ข้อพิพาทเรื่องผู้สืบราชบัลลังก์จึงยุติลงโดยที่หองจูเปียน (皇子辯 หฺวางจื่อเปี้ยน)  หรือเล่าเปียน (劉辯 หลิว เปี้ยน) ผู้เป็นพระโอรสของโฮเฮา (何后 เหอโฮ่ว; น้องสาวของโฮจิ๋น) ได้ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิในเดือน 5 ของปีนั้น โฮจิ๋นและโฮเฮาน้องสาวซึ่งเวลานี้เป็นไทเฮา (太后 ไท่โฮ่ว) ได้รวมกันทำหน้าที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

ในช่วงฤดูร้อน โฮจิ๋นและผู้ใต้บังคับบัญชาต่อสู้ทางการเมืองในราชสำนักกับกลุ่มขันที เหล่าขันทีที่เวลานี้ไร้ฐานอำนาจทางการทหารเป็นของตนเองจึงจำต้องพึ่งพาการอุปถัมภ์จากโฮเฮาและโฮเบี้ยว โฮจิ้นตัดสินใจทำตามข้อเสนอของอ้วนเสี้ยวโดยสั่งให้ขุนพลตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่ง จั๋ว) ยกพลมายังชานนครลกเอี๋ยงเพื่อบีบให้โฮเฮาทรงยอมทำตามข้อเรียกร้อง ในเดือน 9 ของปีนั้น โฮจิ๋นเข้าพระราชวังและทูลขอโฮเฮาให้ทรงเห็นด้วยกับการประหารชีวิตเหล่าขันที โฮจิ๋นไม่รู้ว่าเตียวเหยียง (張讓 จาง ร่าง) ผู้นำกลุ่มขันทีส่งสายสืบไปลอบแอบฟังการสนทนาระหว่างโฮจิ๋นและโฮเฮา เมื่อเหล่าขันทีล่วงรู้แผนการของโฮจิ๋น เหล่าขันทีจึงลวงโฮจิ๋นเข้ามาในพระราชวังโดยอ้างว่าเป็นพระเสาวนีย์เรียกตัวจากโฮเฮา โฮจิ๋นหลงกลมาถึงพระราชวังโดยไม่มีทหารคุ้มกัน จึงถูกเหล่าขันทีสังหารอย่างโหดเหี้ยม

ด้านอ้วนเสี้ยวและอ้วนสุดซึ่งคุมกำลังพลสำคัญในนครหลวง หลังทราบข่าวการเสียชีวิตของโฮจิ๋นจึงนำพลบุกพระราชวังและสังหารหมู่เหล่าขันที ภาวะสุญญากาศทางอำนาจที่เกิดขึ้นทำให้ตั๋งโต๊ะสามารถยึดอำนาจในราชสำนัก ทันทีที่ตั๋งโต๊ะครองอำนาจสูงสุดในนครหลวงก็ดำเนินการปลดหองจูเปียนจากตำแหน่งจักรพรรดิ และตั้งหองจูเหียบ (皇子協 หฺวางจื่อเสีย) หรือเล่าเหียบ (劉協 หลิว เสีย) ผู้มีฐานันดรศักดิ์ตันลิวอ๋อง (陳留王 เฉินหลิวหวาง) ขึ้นเป็นจักรพรรดิแทน ซึ่งภายหลังเป็นที่รู้จักในพระนามว่าพระเจ้าเหี้ยนเต้ (漢獻帝 ฮั่นเซี่ยนตี้) การปลดจักรพรรดิรวมถึงการกระทำอันโหดร้ายของตั๋งโต๊ะก่อให้เกิดความโกรธแค้นจากคนจำนวนมาก เมื่อ ค.ศ. 190 เหล่าขุนศึกจากมณฑลด้านตะวันออกรวมกันเป็นทัพพันธมิตรเพื่อโค่นล้มตั๋งโต๊ะ ซึ่งนำไปสู่สงครามกลางเมืองหลายครั้งที่เกิดขึ้นต่อเนื่องยาวนานเกือบหนึ่งศตวรรษ

 ครอบครัว 
โฮจิ๋นมีน้องสาวต่างมารดา 2 คนและน้องชายบุญธรรม 1 คน:
 โฮเฮา (何后 เหอโฮ่ว) จักรพรรดินีผู้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าเลนเต้และเป็นพระมารดาของหองจูเปียน
 น้องสาวต่างมารดาอีกคนของโฮจิ๋น เป็นน้องสาวแท้ ๆ ของโฮเฮา สมรสกับบุตรชายบุญธรรมของขันทีเตียวเหยียง
 น้องชายบุญธรรม: โฮเบี้ยว (何苗 เหอ เหมียว) ชื่อรอง ชูต๋า (叔達) มีชื่อโดยกำเนิดว่า "จู เหมียว" (朱苗) เป็นพี่ชายต่างบิดาของโฮเฮาแต่เกิดจากมารดาเดียวกัน ดังนั้นจริง ๆ แล้วโฮเบี้ยวไม่มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดกับโฮจิ๋น โฮเบี้ยวรับราชการเป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 เชอฉีเจียงจฺวิน) โฮเบี้ยวถูกสังหารโดยเง่าของ (吳匡 อู๋ ควาง) ผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋น และตั๋งบุ่น (董旻 ต่ง หมิน) น้องชายของตั๋งโต๊ะในช่วงปลายเดือนกันยายน ค.ศ. 189 (หลังการเสียชีวิตของโฮจิ๋น) จากการเห็นพ้องกับกลุ่มขันทีที่ลอบสังหารโฮจิ๋น(吴匡等素怨苗不与进同心，而又疑其与宦官同谋，乃令军中曰：“杀大将军者即车骑也，士吏能为报仇乎？”进素有仁恩，士卒皆流涕曰：“愿致死！”匡遂引兵与董卓弟奉车都尉旻攻杀苗，弃其尸于苑中。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 69.

ตามที่ระบุในแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์ เป็นที่เชื่อถืออย่างกว้างขวางว่าโฮจิ๋นมีบุตรชายอย่างน้อย 1 คนชื่อเหอ เสียน (何咸) ซึ่งรอดชีวิตจากการล่มจมของตระกูลโฮเมื่อ ค.ศ. 189 เหอ เสียนมีบุตรชาย 1 คนคือโฮอั๋น (何晏 เหอ เยี่ยน;  ค.ศ. 196–249) เนื่องจากเหอ เสียนเสียชีวิตก่อนเวลาอันควร ภรรยาของเหอ เสียนคืออิ่น ชื่อ (尹氏) จึงสมรสใหม่และกลายเป็นอนุภรรยาของขุนศึกโจโฉ (曹操 เฉา เชา) โจโฉได้รับโฮอั๋นมาเป็นบุตรบุญธรรมของตน อย่างไรก็ตาม ศพของโฮอั๋นได้รับการฝังที่เมืองโลกั๋ง (廬江郡 หลูเจียงจฺวิ้น) ตามธรรมเนียมโดยทั่วไปแล้วสถานที่ฝังศพของบุคคลใด ๆ คือ ณ บ้านเกิดบรรพบุรุษของบุคคลนั้น ๆ การที่ศพของโฮอั๋นได้รับการฝังที่เมืองโลกั๋งจึงขัดแย้งกับข้อเท็จจริงที่ว่าโฮจิ๋นเป็นชาวเมืองลำหยง ดังนั้นโฮอั๋นจึงอาจเป็นหลานปู่ของโฮเบี้ยวตามที่เว่ย์เลฺว่ (魏略) คาดการณ์ไว้ ขณะเดียวกันก็มีบันทึกว่าจริง ๆ แล้วมีหลายครอบครัวของตระกูลจู (ที่อาจเป็นตระกูลดั้งเดิมของโฮเบี้ยว) อยู่ที่เมืองโลกั๋งในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 บรรณานุกรม 
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
 ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). โฮ่วฮั่นชู.
 ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้).


หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2

หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:ขุนพลในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:บุคคลทางการทหารชาวจีนในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในยุคราชวงศ์ฮั่น
หมวดหมู่:ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:การประหารชีวิตในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์ฮั่นที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:บุคคลจากมณฑลเหอหนานที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:บุคคลที่ถูกประหารชีวิตโดยราชวงศ์ฮั่นโดยการตัดศีรษะ
หมวดหมู่:นายกเทศมนตรีลั่วหยาง
หมวดหมู่:นักการเมืองจากหนานหยาง
หมวดหมู่:ชื่อจง