ที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก

ที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก เป็นชื่อคณะที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ในสมัยของพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ แต่งตั้งขึ้นตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 84/2531 และเนื่องจากได้ใช้บ้านพิษณุโลก ที่ปกติเป็นบ้านพักประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไทย มาปรับเปลี่ยนเป็นสำนักงานของคณะที่ปรึกษา โดยคณะทำงานส่วนใหญ่ ใช้ห้องชั้นล่างด้านซ้ายเป็นห้องทำงาน และใช้พื้นที่ด้านขวาเป็นห้องรับแขก และประชุมร่วมกับพลเอก ชาติชาย ส่วนชั้นบนของบ้านใช้เป็นห้องทำงานของสุรเกียรติ์ เสถียรไทย ทำให้เป็นที่มาของชื่อที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก หรือเรียกย่อๆ ว่า "ที่ปรึกษาบ้านพิษฯ"

 องค์ประกอบ 
ที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก ประกอบด้วยคณะทำงานหลักดังนี้

 พันศักดิ์ วิญญรัตน์ ประธานคณะที่ปรึกษา
 หม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร ที่ปรึกษาด้านการต่างประเทศ
 ณรงค์ชัย อัครเศรณี ที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจ
 ชวนชัย อัชนันท์ ที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจ
 บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ที่ปรึกษาด้านกฎหมาย
 สุรเกียรติ์ เสถียรไทย ที่ปรึกษาด้านกฎหมายระหว่างประเทศ
 ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ นักวิจัยประจำคณะที่ปรึกษา

เมื่อแต่งตั้งคณะทำงานหลักของคณะที่ปรึกษาพิษณุโลก แล้วได้มีการเชิญนักวิชาการเข้าร่วมเป็นคณะทำงานอีกจำนวนมาก เช่น ชัยอนันต์ สมุทวณิช วิษณุ เครืองาม สังศิต พิริยะรังสรรค์ นิคม จันทรวิทุร โดยมีการแบ่งงานกันทำ เช่น ไกรศักดิ์ ดูเรื่องสิทธิเสรีภาพประชาชน สิทธิมนุษยชน การเจรจาสันติภาพในกัมพูชากับเขมร 3 ฝ่าย การยกเลิก ปร.42 บวรศักดิ์ ดูเรื่องระเบียบข้อกฎหมาย การร่างวาระ ครม. และระบบการบริหารงานต่างๆ ของนายกรัฐมนตรี สุรเกียรติ์ ดูด้านกฎหมายระหว่างประเทศ การเจรจาการค้าและท่าทีต่างๆ ของรัฐบาลในระดับสากล ชัยอนันต์ ดูเรื่องการปฏิรูปการเมือง สังศิต และนิคม ดูด้านสังคมและแรงงาน เป็นต้น

คณะที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก อยู่เบื้องหลังนโยบายสำคัญของรัฐบาลพลเอก ชาติชาย คือ "นโยบายเปลี่ยนสนามรบเป็นสนามการค้า"

บทบาทของคณะที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก ต้องยุติลงในเหตุการณ์รัฐประหาร โดยคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ เมื่อปี พ.ศ. 2534 โดยได้แจ้งในเหตุผลข้อ 3 จากทั้งหมด 5 ข้อ ว่าคณะที่ปรึกษาฯ ได้ร่วมกับนายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี หลอกลวงประชาชนว่าปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย ทั้งที่เป็นเผด็จการรัฐสภา

อดีตสมาชิกคณะที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลกส่วนใหญ่ กลับมามีบทบาททางการเมืองอีกครั้งโดยร่วมคณะทำงาน และคณะที่ปรึกษาของรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร อาทิ พันศักดิ์ วิญญรัตน์ ที่ปรึกษา นายแพทย์ สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี อดีตรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และสมาชิกอีกสองที่ยังมีบทบาทคือ ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สังกัดพรรคประชาธิปัตย์ และหม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร อดีตผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร

ต่อมาในวันจันทร์ที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2567 แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้ลงนามในคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 317/2567 เรื่องแต่งตั้งคณะที่ปรึกษานโยบายของนายกรัฐมนตรี โดยมีพันศักดิ์ เป็นประธานที่ปรึกษา คอยวิเคราะห์ ศึกษาโอกาส พร้อมให้คำปรึกษา และเสนอแนะแนวทางการดำเนินงานด้านนโยบายของรัฐบาล ทำให้บุคคลในแวดวงการเมืองหลายคนมองว่าเป็นการฟื้น ที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก ขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:คำศัพท์การเมืองไทย