พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (17 ธันวาคม พ.ศ. 2415 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามรกฎ ในรัชกาลที่ 5

 พระประวัติ 
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามรกฎ ในรัชกาลที่ 5 เมื่อวันอังคาร แรม 2 ค่ำ เดือนอ้าย ปีวอก จัตวาศก จ.ศ. 1234 ตรงกับวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2415

พระปรีชาสามารถในด้านหนึ่งของพระองค์ คือ ทรงเชี่ยวชาญในทางกวีนิพนธ์ เช่น ทรงร้อยเรียงนิราศหัวหินที่งดงามทั้งวรรณศิลป์และมีความไพเราะจับใจยิ่งนัก ภายหลังได้โปรดให้มีการจัดพิมพ์ลงในหนังสืองานพระศพของพระองค์ ซึ่งเป็นที่ยกย่องในแวดวงวรรณกรรม หลังจากตำหนักต่าง ๆ ได้สร้างแล้วเสร็จ ได้ย้ายที่ประทับมาประทับที่ตำหนักภายในสวนสุนันทา พระราชวังดุสิต ในตอนกลางรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบัน ตำหนักยังคงสภาพเดิมและใช้เป็นอาคารของภาควิชาดนตรี คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี ประชวรพระโรคพระอันตะ (ลำไส้ใหญ่) และพระวักกะ (ไต) สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 สิริพระชันษา 57 ปีราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์ (พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี), เล่ม 47, ตอน ง, 8 มิถุนายน พ.ศ. 2473, หน้า 848 พระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2476 ณ พระเมรุ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหารราชกิจจานุเบกษา, หมายกำหนดการ พระราชทานเพลิงพระศพและศพ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส พุทธศักราช 2475 เล่ม 49, ตอน 0 ง, 12 มีนาคม พ.ศ. 2475, หน้า 4254

 พระเกียรติยศ 

 พระอิสริยยศ 

พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (17 ธันวาคม พ.ศ. 2415 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473)
ภายหลังสิ้นพระชนม์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 43, ตอน 0 ง, 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2469, หน้า 3093
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบันฝ่ายใน , เล่ม 25, ตอน 39, 27 ธันวาคม พ.ศ. 2451, หน้า 1153
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบัน ฝ่ายใน, เล่ม 29, ตอน 0 ง, 22 มกราคม พ.ศ. 2455, หน้า 2444
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ฝ่ายใน , เล่ม 43, ตอน ๐ ง, 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2469, หน้า 3114

 พงศาวลี 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าหญิง
หมวดหมู่:พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ จ.ป.ร.2
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.2
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.2
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคไต