เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์

เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ (, ; ) เป็นเครื่องอิสริยาภรณ์ชั้นสูงสุดของประเทศฝรั่งเศส มอบเพื่อเป็นบำเหน็จความชอบแก่ทหารและพลเรือน นโปเลียน โบนาปาร์ต กงสุลเอกแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส สถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2345 มีห้าชั้น ได้แก่ กร็อง-ครัว กร็องตอฟีซีเย กอม็องเดอร์ ออฟีซีเย และเชอวาลีเย ตามอันดับ

ปัจจุบัน มีประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐเป็นประธาน และรักษาไว้ที่ "ตำหนักเลฌียงดอเนอร์" () ริมฝั่งซ้ายน้ำแซน ณ กรุงปารีส ทั้งนี้ คำว่า "เลฌียงดอเนอร์" มีความหมายว่า "กองพลเกียรติยศ" และคติพจน์แห่งเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ คือ "เกียรติยศและปิตุภูมิ" (; )

 สมาชิกแห่งอิสริยาภรณ์ 

ปัจจุบัน ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสเป็นประธานแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ และนายกรัฐมนตรีเป็นรองประธานโดยตำแหน่ง โดยมีรัฐมนตรีคนหนึ่งตามที่ประธานแต่งตั้งเป็นเลขาธิการแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์ดังกล่าว

ประธานมีอำนาจแต่งตั้งให้บุคคลเป็นสมาชิกตามชั้นสูงต่ำโดยสมควร และเรียกคืนเครื่องอิสริยาภรณ์ ทั้งนี้ ตามคำแนะนำของคณะรัฐมนตรี

บุคคลผู้มีสัญชาติฝรั่งเศสอาจได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์นี้ เพื่อเป็นบำเหน็จความชอบในการสนองราชการพลเรือนหรือราชการทหาร เป็นต้นว่า ทหารผ่านศึก ซึ่งปรกติมักเริ่มที่ชั้นเชอวาลีเย อย่างไรก็ดี ปัจจุบันได้มีการขยายวงผู้อาจได้รับแต่งตั้งไปถึงผู้มีสัญชาติอื่นแต่ได้มีความชอบเกี่ยวกับประเทศฝรั่งเศสอย่างถึงขนาดด้วย เป็นต้นว่า เซลีน ดิออน นักร้องชาวแคนาดาเชื้อสายฝรั่งเศส ได้รับมอบเชอวาลีเยเลฌียงดอเนอร์เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 ในฐานะที่ได้สนับสนุนให้ภาษาฝรั่งเศสเป็นที่แพร่หลายยิ่งขึ้นไปในสากล กับทั้งประมุขแห่งรัฐต่างประเทศและคู่สมรส ตลอดจนราชวงศ์ต่างประเทศ ก็อาจได้รับมอบเครื่องอิสริยาภรณ์นี้ตามมารยาทในการเจริญสันถวไมตรี

ทั้งนี้ มีข้อห้ามมิให้แต่งตั้งสมาชิกแห่งรัฐสภาเป็นสมาชิกแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์นี้ เว้นแต่กรณีที่ผู้นั้นมีความชอบในราชการสงคราม กับทั้งห้ามมิให้คณะรัฐมนตรีเสนอให้ผู้ช่วยปฏิบัติงานส่วนตนได้รับมอบด้วย

เพื่อได้รับการแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกในชั้นสูงขึ้น ผู้นั้นต้องมีความดีความชอบใหม่นับแต่วันที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์ในชั้นปัจจุบันเป็นต้นไป

เมื่อแรกสถาปนาเครื่องอิสริยาภรณ์ มีการจำกัดจำนวนสำหรับแต่ละชั้นไว้ดังต่อไปนี้
 ชั้นสูงสุดกร็อง-ครัวให้มีสมาชิก 75 คน
 ชั้นกร็องตอฟีซีเยให้มีสมาชิก 250 คน
 ชั้นกอม็องเดอร์ให้มีสมาชิก 1,250 คน
 ชั้นออฟีซีเยให้มีสมาชิก 10,000 คน และ
 ชั้นเชอวาลีเยให้มีสมาชิก 113,425 คน

ตั้งแต่ พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา จำนวนดังกล่าวได้เปลี่ยนแปลงไปดังต่อไปนี้
 ชั้นสูงสุดกร็อง-ครัวให้มี 61 คน
 ชั้นกร็องตอฟีซีเยให้มี 321 คน
 ชั้นกอม็องเดอร์ให้มี 3,626 คน
 ชั้นออฟีซีเยให้มี 22,401 คน และ
 ชั้นเชอวาลีเยให้มี 87,371 คน 

ด้วยจำนวนที่มากมายนี้จึงมีเรื่องตลกของประเทศฝรั่งเศสอยู่ว่า ประชาชนกว่าครึ่งประเทศต้องการเป็นสมาชิกเครื่องอิสริยาภรณ์ และกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนดังกล่าวได้รับการแต่งตั้งเรียบร้อยแล้ว

บุคคลผู้ได้รับมอบเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์และได้กระทำความผิดอาญาตามกฎหมายอาจถูกเรียกคืนเครื่องอิสริยาภรณ์ การประดับเครื่องอิสริยาภรณ์ดังกล่าวโดยไม่มีสิทธิถือเป็นความผิดอาญา และห้ามมิให้ชาวฝรั่งเศสประดับสายสะพายอิสริยาภรณ์ต่างประเทศซึ่งมีสีแดงเหมือนเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์

 ชั้นและเครื่องยศ 

เลฌียงดอเนอร์แบ่งเป็นห้าชั้น มีเครื่องยศจากต่ำไปสูงดังต่อไปนี้ :
 ชั้นเบญจมาภรณ์ ชื่อว่า เชอวาลีเย () : ดวงตรา แพรแถบกลัดอกแบบไม่มีดุม ตามรูปที่ 1
 ชั้นจัตุรถาภรณ์ ชื่อว่า ออฟีซีเย () : ดวงตรา แพรแถบกลัดอกแบบมีดุม ตามรูปที่ 2
 ชั้นตริตาภรณ์ ชื่อว่า กอม็องเดอร์() : ดวงตรา แพรแถบสวมคอ ตามรูปที่ 3
 ชั้นทวีติยาภรณ์ ชื่อว่า กร็องตอฟีซีเย () : ดวงตรา แพรแถบกลัดอกแบบมีดุม ดาราเนื้อเงิน ตามรูปที่ 4
 ชั้นประถมาภรณ์ ชื่อว่า กร็อง-ครัว () : ดวงตรา สายสะพาย ดาราเนื้อทอง ตามรูปที่ 5 (ในรูปเป็นสำรับบุรุษ)

แพรแถบย่อ90px|center<small>เชอวาลีเย(เบญจมาภรณ์)90px|center<small>ออฟีซีเย(จัตุรถาภรณ์)90px|center<small>กอม็องเดอร์(ตริตาภรณ์)90px|center<small>กร็องตอฟีซีเย(ทวีติยาภรณ์)90px|center<small>กร็อง-ครัว(ประถมาภรณ์)

 สมาชิกเลฌียงดอเนอร์ชาวต่างประเทศที่มีชื่อเสียง 
 อิตาลี: วาเลนตีโน การาวานี (Valentino Garavani) นักออกแบบพัสตาภรณ์ ได้รับในเดือนกรกฎาคม 2549
 รัสเซีย: วลาดีมีร์ ปูติน ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนกันยายน 2549Dailymotion.com. (2006, 13 October). Chirac décore Poutine. [Online]. Available: http://www.dailymotion.com/video/xhvhv_chirac-decore-poutine. (25 May 2008).
 ออสเตรเลีย : พลอากาศเอกแองกัส ฮูสตัน (Angus Houston) ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ได้รับกอม็องเดอร์ใน พ.ศ.  2550
 อินเดีย: อมิตาภ พัจจัน (Amitabh Bachchan) นักแสดง ได้รับออฟีซีเยในเดือนมกราคม 2550BBC News. (2006, 12 October). Bollywood star gets French honour. [Online]. Available: http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6044614.stm. (25 May 2008).
 สหรัฐ: เดวิด ลินช์ (David Lynch) ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับเชอวาลีเยในเดือนตุลาคม  2550Global Good News. (2007, October 4). Dr David Lynch awarded highest civilian honour of France, the Legion of Honour, and inspires President Nicolas Sarkozy to bring invincibility to his nation. [Online]. Available: http://www.globalgoodnews.com/world-peace-a.html?art=1191356142257645. (25 May 2008).
 ฮ่องกง: ศาสตราจารย์ฉูหลี่จื้อ (Lap-Chee Tsui) รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยฮ่องกง ได้รับเชอวาลีเยในเดือนตุลาคม 2550
 ศรีลังกา: มาลิก เปรีส (Malik Peiris) ราชบัณฑิตแห่งสหราชอาณาจักร ได้รับเชอวาลีเยในเดือนตุลาคม  2550
 เกาหลีใต้: อิม คว็อนแต็ก (Im Kwon-taek) ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับใน พ.ศ. 2550Lee Hyo-won. (2007, 28 November). France to Award Director Im Kwon-taek. [Online]. Available: http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2007/12/141_14567.html. (4 December 2007).
 อิสราเอล: ชิมอน เปเรส (Shimon Peres) ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนมีนาคม 2551Ynetnews. (2008, 10 March). Sarkozy tells Peres France is Israel's true friend. [Online]. Available: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3517500,00.html. (25 May 2008).
 ไทย:
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ชั้นกร็อง-ครัว พ.ศ. 2406
 ปรีดี พนมยงค์ ได้รับกร็อง-ครัวใน พ.ศ. 2482
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงได้รับถวายชั้นกร็อง-ครัว เมื่อพ.ศ. 2503
 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ทรงได้รับถวายกร็องตอฟีซีเย ขณะประชวรและประทับอยู่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2550การประดิษฐานพระโกศ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท. (2551, 23 กุมภาพันธ์). เดลินิวส์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.uc.in.th/web/html/popup_news/Default.aspx?ColumnId=53315&NewsType=2&Template=1 . (22 พฤษภาคม 2551).สถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประเทศไทย. (2550, 25 ธันวาคม). พิธีทูลเกล้าฯ ถวายอิสริยาภรณ์ฝรั่งเศสแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ambafrance-th.org/spip.php?article872 . (23 พฤษภาคม 2551).
ฟ. ฮีแลร์ ชาวฝรั่งเศสที่พัฒนาการศึกษาภาษาไทยในประเทศไทย
พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร อดีตผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และ ประธานองคมนตรี ชั้นกร็อง-ครัว ทรงได้รับ พ.ศ. 2468
เจ้าพระยารามราฆพ (หม่อมหลวงเฟื้อ พึ่งบุญ) ชั้นกร็องตอฟีซีเย รับเมื่อ พ.ศ. 2464
พลเอก ทรงวิทย์ หนุนภักดี ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ชั้นออฟีซีเย รับเมื่อ พ.ศ. 2568
 บอตสวานา: เฟอร์ทัส โมแก (Festus Mogae) ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2551AFP. (2008, 20 March). Sarkozy décore le président du Botswana pour sa bonne gouvernance. [Online]. Available: http://www.jeuneafrique.com/fluxafp/fil_info.asp?reg_id=0&art_cle=43493 . (25 May 2008).
 สหรัฐ: สตีเวน สปีลเบิร์ก ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับเชอวาลีเยในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2551MSN Celebrity UK. (2008, 21 May). MSN article about Spielberg receiving the honour. [Online]. http://entertainment.uk.msn.com/celebrity/news/Article.aspx?cp-documentid=8350390 . (25 May 2008).
 แคนาดา: นักร้องเซลีน ดิออน ได้รับเชอวาลีเยจาก นีกอลา ซาร์กอซี ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 ณ พระราชวังเอลีเซ ()

นอกจากนั้นมีบุคคลต่างชาติที่ได้รับอิสริยาภรณ์นี้อีก อาทิ คลินท์ อิสต์วู้ด ดาราภาพยนตร์สหรัฐอเมริกา และ พญ. แอนสัน ชาน อธิบดีกรมสาธารณสุขฮ่องกง เป็นต้น

 อ้างอิง 


 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์คณะกรรมการเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์  
 บทความเกี่ยวกับเครื่องอิสริยาภรณ์นี้โดยสถานเอกอัครรัฐทูตฝรั่งเศสประจำประเทศแคนาดา  

ลฌียงดอเนอร์