ญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์

ญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์ (, al-Jamāʿah al-Islāmiyyah&hairsp; แปลว่า "กลุ่มอิสลาม") มักย่อเป็น JI เป็นกลุ่มนักรบลัทธิอิสลามเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งอุทิศในการสถาปนารัฐอิสลามในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้Counter-Society to Counter-State: Jemaah Islamiah According to Pupji, p. 11., Elena Pavlova, The Institute of Defence and Strategic Studies, เชื่อกันว่าเจไอมีส่วนเชื่อมโยงกับความรุนแรงของผู้ก่อความไม่สงบในภายใต้ของประเทศไทย. "Conspiracy of Silence: Who is Behind the Escalating Insurgency in Southern Thailand?" หลังเหตุระเบิดในบาหลีที่กลุ่มนี้ก่อเหตุทันทีในวันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 2002 จึงมีการเพิ่มกลุ่มเจไอลงในมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1267

เจไอเป็นองค์กรข้ามชาติที่มีสาขาในอินโดนีเซีย สิงคโปร์ มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ นอกจากอัลกออิดะฮ์แล้ว กลุ่มนี้ยังถูกกล่าวหาว่ามีความเชื่อมโยงกับแนวร่วมปลดปล่อยอิสลามโมโร และญะมาอะฮ์อันศอรุตเตาฮีด ซึ่งเป็นกลุ่มแยกของเจไอที่ก่อตั้งโดยอาบู บาการ์ บาอาชีร์เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม ค.ศ. 2008 กลุ่มนี้ได้รับการกำหนดให้เป็นกลุ่มก่อการร้ายโดยสหประชาชาติ ออสเตรเลีย แคนาดา จีน ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา  กลุ่มนี้ยังคงเคลื่อนไหวในอินโดนีเซียเป็นอย่างมาก โดยมีการเผยแพร่เว็บไซต์ต่อสาธารณะ

ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2021 มูฮัมมัด โซดิก ผู้อำนวยการฝ่ายระบุตัวตนและสังคมของ Detachment 88 กล่าวว่า สมาชิกญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์ 876 คนถูกจับกุมและตัดสินลงโทษในอินโดนีเซีย

เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2021 ตำรวจแห่งชาติอินโดนีเซียเริ่มปฏิบัติการปราบปราม ซึ่งเปิดเผยว่ากลุ่มดังกล่าวปฏิบัติการโดยปลอมตัวเป็นพรรคการเมือง คือ พรรคดะอ์วะฮ์ของประชาชนอินโดนีเซีย การเปิดเผยนี้สร้างความตกใจให้กับประชาชน เนื่องจากเป็นครั้งแรกในอินโดนีเซียที่องค์กรก่อการร้ายปลอมตัวเป็นพรรคการเมืองและพยายามแทรกแซงและมีส่วนร่วมในระบบการเมืองอินโดนีเซีย

 ประวัติ 
กลุ่มเจไอมีวิวัฒนาการมาจากกลุ่มดารุลอิสลามในอินโดนีเซียซึ่งต้องการสถาปนารัฐอิสลามในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยมี เซกามัดยี มาริดจัน กาโตสุวิรโจเป็นผู้นำในขณะนั้น อย่างไรก็ตามกลุ่มชาตินิยมของซูการ์โนเป็นกลุ่มที่ได้ก่อตั้งประเทศอินโดนีเซียสำเร็จ กลุ่มดารุลอิสลามเป็นฝ่ายพ่ายแพ้และถูกฝ่ายรัฐบาลปราบปราม

กลุ่มดารุลอิสลามยังคงเคลื่อนไหวก่อความไม่สงบในหลายพื้นที่ระหว่าง พ.ศ. 2501 – 2512 โดยเขตพื้นที่หลักเป็นบริเวณอาณาจักรมัชปาหิตเดิมคือเกาะชวาตอนกลางและตะวันตกรวมทั้งสุมาตราตอนล่างและเกาะซูลาเวซี

อับดุลลา อาหมัด ซุงกาและเพื่อนของเขาคือ นายอาบู บาการ์ บาชีร์ (&hairsp;) เป็นผู้เลื่อมใสแนวคิดดารุลอิสลามและเป็นผู้ก่อตั้งขบวนการเจไอในเวลาต่อมา ทั้งคู่ได้ตั้งโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2514 และได้ตั้งเครือข่ายเยาวชนขึ้นดำเนินการ จนกระทั่งเกิดเหตุระเบิดที่เมืองตันหยงปริอ็อกเมื่อ พ.ศ. 2527 ที่ทั้งคู่อยู่เบื้องหลัง ทั้งซุงกาและบาชีร์หนีไปมาเลเซียเมื่อ พ.ศ. 2528 และได้ตั้งขบวนการเจไอเต็มรูปแบบขึ้นที่นี่

เริ่มแรกทั้งคู่เปิดโรงเรียนสอนศาสนาชื่ออัลตาบิยะห์ ลุกมานุลอาดัมในรัฐยะโฮร์เพื่อเป็นศูนย์บัญชาการ ซุงกาเปลี่ยนชื่อเป็นอับดุล ฮาลิม ส่วนบาชีร์เปลี่ยนชื่อเป็นอับดุล ซามัด โดยมีกลุ่มมวลชนเป็นแรงงานชาวอินโดนีเซียและชาวมาเลเซียบางส่วน โรงเรียนนี้เป็นสถานที่ฝึกและคัดเลือกเยาวชนไปฝึกวิชาทหารที่เมืองการาจี ประเทศปากีสถาน รวมทั้งเข้ารบในสมรภูมิจริงในอัฟกานิสถาน

เมื่อยุคของรัฐบาลซูฮาร์โตสิ้นสุดลงใน พ.ศ. 2541 ซุงกาและบาชีร์เดินทางกลับอินโดนีเซีย ซุงกาถึงแก่กรรมแล้วด้วยโรคชราส่วนบาชีร์ยังเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณต่อไป

ชื่อ
ชื่อ ญะมาอะฮ์ อิสลามียะฮ์ แปลโดยภาพรวมเป็น "ชุมชนอิสลาม" ในภาษาไทย และมักย่อเป็น "JI" เพื่อต่อต้านความพยายามในการชักชวนเข้าร่วมกลุ่ม นักวิชาการอิสลามในอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์ที่วิพากษ์วิจารณ์กลุ่มนี้จึงเสนอให้เรียกกลุ่มนี้ว่า ญะมาอะฮ์ มุนาฟิก (JM) แทน ซึ่งแปลว่า "ชุมชนพวกหน้าไหว้หลังหลอก"

 จุดมุ่งหมาย 
ขบวนการเจไอต้องการให้มีการบังคับใช้กฎหมายอิสลาม (ชาริอะห์) เป็นกฎหมายประจำรัฐ และตั้งรัฐอิสลามบริสุทธิ์ที่เรียกว่า “ดอเลาะ อิสลามิยาห์ นุสันตารา” โดยมีกลยุทธที่สำคัญคือ พลังศรัทธา พลังภราดรภาพ และพลังการทหาร

 การบังคับบัญชา 
นายอาบู บาการ์ บาชีร์ ครูสอนศาสนาชาวอินโดนีเซีย (อพยพมาจากเยเมน) คือบุคคลที่เชื่อว่าเป็นผู้นำทางศาสนาของกลุ่มญะมาอะห์ อิสลามียะห์ หรือ เจมาห์ อิสลามิยาห์ แต่ก็มีผู้เชี่ยวชาญบางคนเห็นว่า นายบาชีร์ก็ดำรงฐานเป็นแกนนำด้านการปฏิบัติการเช่นเดียวกัน นายบาชีร์เข้าร่วมกับกลุ่มดารุล อิสลาม ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 และถูกทางการอินโดนีเซียจับกุมไปขังเนื่องจากการเคลื่อนไหวทางศาสนา แต่ได้รับการปล่อยตัวออกมาระยะหนึ่ง และได้หลบหนีไปยังประเทศมาเลเซียเมื่อปี พ.ศ. 2528 หลังจากที่ศาลอินโดนีเซียมีคำสั่งให้จับกุมตัวนายบาชีร์ไปคุมขังอีกครั้งหนึ่ง
ระหว่างที่พำนักอยู่ในมาเลเซีย นายบาชีร์ได้รวบรวมอาสาสมัครเพื่อไปร่วมทำสงครามต่อต้านกองทัพรัสเซียที่บุกยึดประเทศอัฟกานิสถาน โดยได้รับเงินสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย ขณะเดียวกันนายบาชีร์ก็ยังคงติดต่อกับพวกพ้องที่มีแนวคิดเดียวกันในอินโดนีเซียอย่างสม่ำเสมอ

หลังจากที่ระบอบเผด็จการของอดีตประธานาธิบดีซูฮาร์โต้ยุติลงเมื่อปี พ.ศ. 2541 นายบาชีร์ เดินทางกลับไปยังประเทศอินโดนีเซีย และเปิดโรงเรียนสอนศาสนาขึ้นที่เมืองโซโล บนเกาะชวา ซึ่งประชาชนส่วนใหญ่บนเกาะนี้ เป็นชาวมุสลิม พร้อมก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งประธานสภานักรบมุสลิมแห่งอินโดนีเซีย (&hairsp;) ซึ่งเป็นแกนนำเครือข่ายนักรบมุสลิมในอินโดนีเซีย

นายบาชีร์ปฏิเสธว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อการร้าย และหลังจากเกิดเหตุลอบวางระเบิดที่เกาะบาหลี เมื่อเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2545 ทางการอินโดนีเซีย ได้เรียกตัวนายบาชีร์มาให้ปากคำเกี่ยวกับกรณีการลอบโจมตีที่เคยเกิดขึ้นหลายครั้งก่อนหน้านั้น ปัจจุบันนายบาชีร์ถูกดำเนินคดีในข้อหากบฏต่อแผ่นดิน โดยมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมและความเกี่ยวพันกับการก่อการร้ายที่เคยเกิดขึ้นในอดีต

ในขบวนการกลุ่มแกนนำมีความรับผิดชอบต่าง ๆ กัน ผู้นำสูงสุดเรียกว่าเอมีร์ รองลงไปคือสภาผู้นำ (มากาซ) และสภาที่ปรึกษา (ซูเราะห์) จากนั้นจึงแบ่งไปสู่ระดับภาค (มันติกิ) แต่ละภาคมีการบังคับบัญชาในระดับกองพัน (ซาลาล), หมวด (เกอดาซ) และหมู่ (เฟียซ) โดยแบ่งออกเป็นสี่ภาคด้วยกันคือ
 ไทย พม่า มาเลเซีย สิงคโปร์
 เกาะสุมาตรา เกาะชวา อินโดนีเซีย
 เกาะซูลาเวซี กาลีมันตัน บรูไน ฟิลิปปินส์
 หมู่เกาะปาปัว นิวกินี ออสเตรเลีย

ในแต่ละภูมิภาค มีหน่วยงานหลักห้าฝ่ายคือ
 ฝ่ายจาริกเชิญชวน มีหน้าที่หาสมาชิก
 ฝ่ายฝึกอาวุธ
 ฝ่ายเศรษฐกิจ ทำหน้าที่เรี่ยไรและรับบริจาคเงิน
 ฝ่ายองค์กรบังหน้า ปรากฏตัวในรูปมูลนิธิ โรงเรียนสอนศาสนา และพยายามแทรกซึมเข้าไปในองค์กรต่าง ๆ
 ฝ่ายต่างประเทศ เชื่อมโยงกับขบวนการในภูมิภาคอื่นที่มีอุดมการณ์เดียวกัน

 ปฏิบัติการ 
กลุ่มเจไอออกมาประกาศความรับผิดชอบการลอบวางระเบิดโรงแรมเจ ดับเบิลยู แมริออต ในกรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2543 และคาดว่าอยู่เบื้องหลังการวางระเบิดในสถานบันเทิงที่เกาะบาหลีเมื่อ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2545 ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2546 เจ้าหน้าที่ไทยจับกุมตัวนายฮัมบาลีที่เป็นแกนนำของกลุ่มเจไอ และคาดว่ามีส่วนพัวพันการลอบวางระเบิดในอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์หลายครั้ง

พื้นที่ปฏิบัติการของกลุ่มเจไอ อยู่ทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งในอินโดนีเซีย, มาเลเซีย, สิงคโปร์ และอาจจะเคลื่อนไหวอยู่ในฟิลิปปินส์ และไทย โดยเฉพาะพื้นที่ที่อำนาจของรัฐบาลเข้าไปไม่ถึง, พื้นที่ที่ขาดแคลนเจ้าหน้าที่บ้านเมือง หรือมีการทุจริตคอร์รัปชั่นในหมู่เจ้าหน้าที่ และพื้นที่ติดทะเลที่มีเขตน่านน้ำที่เปิดกว้างของหลายประเทศ ทำให้กลุ่มเจไออาศัยข้อจำกัดเหล่านี้ เป็นช่องทางในการปฏิบัติการในหลายประเทศได้โดยสะดวก

ญะมาอะห์ อิสลามียะห์ ในความเป็นกลุ่ม หรือสมาชิกเพียงบางคน น่าจะเกี่ยวข้องกับเหตุก่อการร้ายหลายครั้ง ประกอบด้วย:
 การโจมตีโรงแรม เจ ดับเบิลยู มาริอ็อต กลางกรุงจาการ์ตา เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2546 โดยใช้รถยนต์บรรทุกระเบิด (Car bomb) เป็นอาวุธ ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 12 คน
 การลอบวางระเบิดไนท์คลับ ที่เกาะบาหลี เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2545 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 202 คน ซึ่งผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยวจากออสเตรเลียและประเทศอื่น ๆ โดย นายอัมโรซี บิน เนอร์ฮาสยิม ช่างเทคนิค จากทางตะวันออกของเกาะชวา วัย 41 ปี ถูกพิพากษาลงโทษ เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2545 ในฐานะที่เป็นบุคคลที่ซื้อรถยนต์คันที่ใช้บรรทุกระเบิด และเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดซื้อและลำเลียงสารเคมีที่เป็นส่วนประกอบของระเบิดส่วนใหญ่ นายอัมโรซี เป็นผู้ต้องสงสัยคนแรกที่ถูกตัดสินลงโทษ จากจำนวนผู้ต้องสงสัย 33 คน ที่ถูกจับกุมในกรณีการก่อการร้ายที่เกาะบาหลี
 กรณีการโจมตีโบสถ์คริสต์หลายแห่ง เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2543 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 18 คน หน่วยข่าวกรองของประเทศอาเซียนและสหรัฐ เชื่อว่า นายฮัมบาลี มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการก่อการร้ายระลอกนี้ และทางการอินโดนีเซียก็ใช้เรื่องนี้เป็นข้ออ้างในการควบคุมตัวนายอาบู บาการ์ บาชีร์ ไปสอบปากคำ
 การลอบวางระเบิดที่เกิดขึ้นหลายระลอกที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2545 โดยกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า นายฮัมบาลี ช่วยเหลือในเรื่องการวางแผน ซึ่ง นายเฟอร์ตู เราะห์มาน อัลกอซี ลูกศิษย์คนใกล้ชิดของ นายอาบู บาการ์ บาชีร์ ยอมสารภาพว่าเกี่ยวข้องกับการลอบวางระเบิด และเมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2545 ก็ถูกตัดสินลงโทษในข้อหามีวัตถุระเบิดไว้ในครอบครองโดยผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นข้อหาที่ไม่เกี่ยวข้องกับคดีการก่อการร้าย
 กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า นายฮัมบาลี ช่วยเหลือในเรืองการวางแผนก่อการร้ายที่จะระเบิดเครื่องบินโดยสารของสายการบินสหรัฐฯ จำนวน 11 ลำ ในปฏิบัติการ  เมื่อปี พ.ศ. 2538
 นอกเหนือจากนี้ ญะมาอะห์ อิสลามียะห์ ยังเกี่ยวข้องกับแผนโจมตีสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ อังกฤษ และออสเตรเลีย ในประเทศสิงคโปร์ เมื่อปี พ.ศ. 2544 ซึ่งแผนดังกล่าวถูกสกัดกั้นได้ก่อนที่จะมีการลงมือ

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่มเติม 
 Abuza, Zachary. Militant Islam in Southeast Asia: Crucible of Terror.  Boulder, Colorado, USA: Lynne Rienner Publishers, 2003. .
 Atran, Scott (2010). Talking to the Enemy: Faith, Brotherhood, and the (Un)Making of Terrorists. New York: Ecco Press / HarperCollins. .
 Barton, Greg (2005). Jemaah Islamiyah: radical Islam in Indonesia. Singapore: Singapore University Press. .
 Lim, Merlyna. Islamic Radicalism and Anti-Americanism in Indonesia: The Role of the Internet. Washington: East-West Center, 2005. .
 Reeve, Simon. The New Jackals: Ramzi Yousef, Osama Bin Laden and the Future of Terrorism. Boston: Northeastern University Press, 1999.  .
 Ressa, Maria. Seeds of Terror: An Eyewitness Account of Al-Qaeda's Newest Center of Operations in Southeast Asia. New York: Free Press, 2003. .

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Jemaah Islamiah in South East Asia: Damaged but Still Dangerous – International Crisis Group report dated 26 August 2003
 Jemaah Islamiyah's Publishing Industry – International Crisis Group report dated 28 February 2008
 Constructing" the Jemaah Islamiyah Terrorist: A Preliminary Inquiry (PDF) – Institute of Defence and Strategic Studies, Singapore, report dated October 2004
 Funding Terrorism in Southeast Asia: The Financial Network of Al Qaeda and Jemaah Islamiyah (PDF) – National Bureau of Asian Research report dated December 2003
 cfrterrorism.org page on Jemaah Islamiah
"Jemaah Islamiah still a threat" – BBC News article dated 15 August 2003
 Jemaah Islamiyah Shown to Have Significant Ties to al Qaeda

 Combating JI in Indonesia
 Terrorism Perpetrated and Terrorists Apprehended
 Council on Foreign Relations Backgrounder: Jemaah Islamiyah



หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมวดหมู่:ขบวนการก่อการร้าย
หมวดหมู่:การก่อการร้ายในประเทศไทย
หมวดหมู่:การก่อการร้ายอิสลาม
หมวดหมู่:องค์การญิฮาด
หมวดหมู่:ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย
หมวดหมู่:กลุ่มกบฏในประเทศไทย