ถนนเจริญนคร

ถนนเจริญนคร () เป็นถนนสายสำคัญสายหนึ่งทางฝั่งธนบุรี กรุงเทพมหานคร

ถนนเจริญนครติดอยู่ในรายชื่อ 31 ถนนที่เท่ที่สุดในโลก ประจำปี 2025 (Coolest streets in the world in 2025) โดย Time Out ด้วยการติดอันดับที่ 26 ระบุเหตุผลว่า "เจริญนครเปล่งประกายในฐานะตัวแทนริมแม่น้ำเจ้าพระยาของไทยที่งดงามไม่แพ้ที่ใด"

ประวัติ
ในอดีตก่อนการเวนคืนสร้างถนน แถบย่านคลองสานไปยังบางลำภูล่าง เป็นถิ่นอาศัยของเจ้าพระยา ขุนนาง เจ้าสัวและชาวสวน สวนบริเวณนั้นเรียก สวนใน มีผลไม้ขึ้นชื่ออย่างเงาะสีชมพู เงาะแดง ลางสาด

ถนนเจริญนครตัดขึ้นในราวปี พ.ศ. 2482–2483กนกวลี ชูชัยยะ. พจนานุกรมวิสามานยนามไทย : วัด วัง ถนน สะพาน ป้อม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2548, หน้า 51. ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตต์ที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน เพื่อสร้างถนนต่อจากถนนสมเด็จเจ้าพระยา กิ่งอำเภอคลองสานขึ้นอำเภอธนบุรี ไปถึงตำบลปากคลองดาวคะนองฝั่งใต้ อำเภอราษฎร์บูรณะ จังหวัดธนบุรี พุทธศักราช 2482 โดยพระยามไหสวรรย์ (กอ สมบัติศิริ) ขณะดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีนครธนบุรีเป็นผู้ริเริ่มโครงการถนนสายนี้ ถนนเจริญนครเป็นถนนสายแรกที่สร้างเป็นถนนขนาดกว้างถึง 30 เมตร เมื่อสร้างถนนเสร็จ เทศบาลนครธนบุรีได้ขอให้กระทรวงมหาดไทยตั้งชื่อถนนให้ ในชั้นแรกกระทรวงมหาดไทยจะตั้งชื่อถนนว่า "ถนนมไหสวรรย์" ตามราชทินนามของพระยามไหสวรรย์ แต่พระยามไหสวรรย์ขอให้ใช้ชื่อถนนว่า ถนนเจริญนคร เพื่อล้อกับชื่อถนนเจริญกรุงที่อยู่ในแนวขนานกันทางฝั่งพระนคร กระทรวงมหาดไทยจึงอนุมัติให้ใช้ชื่อดังกล่าว ต่อมากระทรวงมหาดไทยได้นำชื่อถนนมไหสวรรย์ไปตั้งเป็นชื่อถนนตัดใหม่ซึ่งเชื่อมถนนเจริญนครกับถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน เพื่อเป็นเกียรติแก่พระยามไหสวรรย์ (กอ สมบัติศิริ)

 ลักษณะ 
ถนนเจริญนครมีความยาวประมาณ 4,900 เมตรกองนโยบายและแผนงาน. สำนักผังเมือง. กรุงเทพมหานคร. รายงานการศึกษา เรื่อง โครงข่ายถนนและทางพิเศษในเขตกรุงเทพมหานคร. [ม.ป.ท.], 2551. มีขนาด 6 ช่องจราจรตลอดสาย (มีเกาะกลางช่วงแยกคลองสานถึงแยกกรุงธนบุรี และแยกบุคคโลถึงสะพานเจริญนคร 8) จุดเริ่มต้นของถนนอยู่ที่ทางแยกคลองสานในพื้นที่แขวงคลองสาน เขตคลองสาน เลียบแม่น้ำเจ้าพระยาไปทางทิศใต้ ข้ามสะพานเจริญนคร 1 (คลองสาน) ตัดกับถนนเจริญรัถและเข้าพื้นที่แขวงคลองต้นไทร ข้ามสะพานเจริญนคร 2 (คลองวัดทองเพลง) ตัดกับถนนกรุงธนบุรีที่ทางแยกกรุงธนบุรี (เหนือและใต้) เลียบแม่น้ำไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ข้ามสะพานเจริญนคร 3 (คลองต้นไทร) และเข้าพื้นที่แขวงบางลำภูล่าง ข้ามสะพานเจริญนคร 4 (คลองบางลำภูล่าง) ข้ามสะพานเจริญนคร 5 (คลองบางไส้ไก่) และเข้าพื้นที่แขวงสำเหร่ เขตธนบุรี ข้ามสะพานเจริญนคร 6 (คลองสำเหร่) และสะพานเจริญนคร 7 (คลองบางน้ำชน) ตัดกับถนนมไหสวรรย์ที่ทางแยกบุคคโลและเข้าพื้นที่แขวงดาวคะนอง เมื่อผ่านปากซอยเจริญนคร 72 จะโค้งไปทางทิศใต้ ไปสิ้นสุดที่สะพานเจริญนคร 8 (คลองดาวคะนอง) โดยมีแนวถนนที่ตรงต่อเนื่องไปคือถนนราษฎร์บูรณะในพื้นที่เขตราษฎร์บูรณะ

การใช้พื้นที่
ถนนเจริญนครเป็นพื้นที่การอยู่อาศัยเก่าแก่ มีชุมชนเก่าแก่กระจายตัวอยู่เต็มพื้นที่วิเคราะห์ทำเลเจริญนคร การมาของ 2 ยักษ์ค้าปลีก “สยามพิวรรธน์-ซี.พี.” บริเวณคลองสานแต่เดิมเคยเป็นที่ตั้งของสถานีรถไฟปากคลองสาน (เปิดทำการ พ.ศ. 2447 และถูกรื้อถอนปี พ.ศ. 2504) มีเส้นทางเดินทางคลองสานไปยังมหาชัยเปิดภาพเก่าย่าน “คลองสาน” ก่อนจะเป็นหอชมเมือง-ไอคอนสยาม อดีตเคยเป็นที่ตั้งโรงสีข้าว ในอดีตท่าเรือคลองสานเป็นที่กระจายสินค้าไปยังฝั่งพระนครและธนบุรี เป็นที่ตั้งของโกดังเก็บสินค้าจำนวนมาก เช่น โกดังเซ่งกี่ เดิมใช้เป็นที่เก็บของป่าและหนังสัตว์ ปัจจุบันยังใช้เก็บสมุนไพรและเครื่องเทศต่าง ๆ ส่วนโกดังสินค้าบริเวณปากคลองสานแห่งนี้ นอกจากใช้เก็บสินค้า เช่น โกดังของโรงงานถ่านไฟฉายตรากบ เป็นต้น ยังมีความสำคัญที่เป็นจุดพักสินค้าระหว่างรถไฟและเรือด้วย เพราะแต่เดิมบริเวณเดียวกันเป็นที่ตั้งของ สถานีรถไฟคลองสาน 

บริเวณซอยเจริญนคร 7 มีชุมชนมัสยิดสุวรรณภูมิ เป็นชาวมุสลิมที่อพยพมาจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยาและจังหวัดตราด ในอดีตชาวชุมชนแห่งนี้มีอาชีพนักประดาน้ำรับจ้างกู้เรือและงมสิ่งของที่จมหายลงไปในแม่น้ำเจ้าพระยาลุยจุดสร้าง ‘หอชมเมือง’ ที่ดินติดไอคอนสยาม รัฐยันโปร่งใส ชาวบ้านกลัวกระทบ

ในด้านโครงการอาคารชุดและโรงแรมหรู ริมถนนเจริญนครเป็นที่ตั้งของโรงแรมมิลเลนเนียม ฮิลตัน กรุงเทพ, โรงแรมเพนนินซูล่า และโรงแรมอวานี ริเวอร์ไซด์ กรุงเทพ และส่วนริมแม่น้ำเจ้าพระยายังเป็นที่ตั้งของอาคารชุดหลายแห่ง เช่น เดอะไลต์เฮาส์, วอเตอร์มาร์ก เจ้าพระยา ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างซอยเจริญนคร 39 กับซอยเจริญนคร 41, ศุภาลัย ริเวอร์ รีสอร์ท, เดอะริเวอร์ เป็นต้น 

ส่วนด้านการค้า จุดแรกที่ถือว่าอยู่ในย่านถนนเจริญนครมานานคือตลาดคลองสานพลาซ่าและท่าเรือคลองสาน มีอาคารพาณิชย์ ตลาดนัดขนาดใหญ่ ร้านค้า และร้านอาหารจำนวนมากกว่า 100 ร้าน โดยบริษัท ที่ปรึกษาการวางแผนและพัฒนา จำกัด เช่าที่กับการรถไฟแห่งประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2528 และหมดสัญญาวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ส่วนในปัจจุบัน พื้นที่การค้าที่สำคัญบนถนนเจริญนครคือโครงการไอคอนสยาม โครงการพัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชยกรรมแบบผสมบนพื้นที่ 50 ไร่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา และไอซีเอสที่ตั้งอยู่ฝั่งตรงข้าม นอกจากนี้ ถนนเจริญนครยังมีศูนย์การค้าชุมชนอย่างเสนาเฟส เป็นอาคาร 4 ชั้นบนเนื้อที่ 4 ไร่ส่องกล้องทำเลเลียบแม่น้ำ "เจริญนคร" จากย่านตึกแถว สู่ธุรกิจมอลล์และคอนโดฯ

ถนนเจริญนครมีโครงการรถไฟฟ้าสายสีทองพาดผ่าน โดยมีสถานี 2 สถานีที่ตั้งอยู่บนถนนเจริญนคร คือ สถานีเจริญนครและสถานีคลองสานเริ่มลงมืออีกสายรถไฟฟ้าสายสีทอง อิตาเลียนไทยฯกั้น 2 ช่องถนนเจริญนคร มีท่าน้ำข้ามฟากนอกจากท่าเรือคลองสาน ได้แก่ ท่าเรือข้ามฟากเป๊ปซี่ (ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาไปยังท่าเรือสาทร ซึ่งเชื่อมต่อกับสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส สะพานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และท่าเรือด่วนเจ้าพระยา) ท่าเรือดูเม็กซ์ และท่าเรือวัดเศวตฉัตร มีสวนสาธารณะคือสวนป่าเฉลิมพระเกียรติ ใต้สะพานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ฝั่งธนบุรี

 สถานที่ราชการและศาสนสถาน  
ริมถนนเจริญนครและในซอยแยกย่อยของถนนมีวัดอยู่หลายวัด ได้แก่ วัดสุวรรณ วัดเศวตฉัตรวรวิหาร วัดสุทธาราม วัดสันติธรรมาราม วัดบางน้ำชน วัดบุคคโล วัดดาวคนอง และวัดกลางดาวคนอง มีศาสนสถานของชาวจีน เช่น ศาลเจ้าปุงเถ่ากงม่า ซอยปรีชาศิลป์ (เจริญนคร 49–51) ศาลเจ้าพ่อพระเพลิง และโรงเจบ้วนชุนตั๊ว บริเวณริมน้ำเชิงสะพานกรุงเทพ ซึ่งมีความเก่าแก่ตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ในช่วงเทศกาลกินเจจะคึกคักเป็นพิเศษ เป็นที่รู้จักในชื่อ โรงเจสะพานกรุงเทพ ส่วนศาสนสถานในศาสนาคริสต์ ได้แก่ คริสตจักรที่ 1 สำเหร่ สุดซอยเจริญนคร 59 เป็นคริสตจักรแห่งแรกของมิชชันนารีคณะอเมริกันเพรสไบทีเรียนซึ่งเดินทางเข้ามาเผยแผ่ศาสนาในประเทศไทยตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

สถานที่ราชการ ได้แก่ โรงเรียนวัดสุวรรณ โรงเรียนวัดเศวตฉัตร สถานีตำรวจนครบาลสำเหร่ สถานีตำรวจนครบาลบุคคโล และยังมีสมาคมตระกูลลิ้มแห่งประเทศไทย 

 ทางแยกสำคัญ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

เจริญนคร
เจริญนคร
เจริญนคร