พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร (11 พฤษภาคม พ.ศ. 2397 – 29 มิถุนายน พ.ศ. 2469) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเกศ ในรัชกาลที่ 4

พระประวัติ

 ประสูติ 
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเกศ ในรัชกาลที่ 4 เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2397

 พระกรณียกิจ 
เมื่อครั้งยังทรงพระชนม์ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร ทรงสอนหนังสือไทยประทานหม่อมเจ้าพิจิตรจิราภา เทวกุล พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ กับหม่อมใหญ่ เทวกุล ณ อยุธยา อดีตอาจารย์ใหญ่และผู้จัดการโรงเรียนราชินี และโรงเรียนราชินีบน ผู้ทรงมีคุณูปการอย่างยิ่งแก่วงการการศึกษาของสตรีไทย

ในปี พ.ศ. 2436 (ร.ศ. 112) พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร ทรงเข้าร่วมก่อตั้งสภาอุณาโลมแดงแห่งชาติสยามขึ้น โดยทรงดำรงตำแหน่งผู้ช่วยเลขานุการินี ทรงร่วมออกทุนทรัพย์ตั้งเป็นสภาขึ้นในคราวแรก เป็นเงิน 1,200 บาท

 สิ้นพระชนม์ 
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศรสิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2469 สิริพระชันษา 72 ปี ในวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2469 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช เสด็จแทนพระองค์ ไปในการพระราชทานน้ำสรงพระศพ จากนั้นเชิญพระศพมาประดิษฐาน ณ หอธรรมสังเวชราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์ , เล่ม 43, ตอน ง, 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2469, หน้า 1481 พระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2471 ณ พระเมรุ ท้องสนามหลวงราชกิจจานุเบกษา, การพระราชทานเพลิงพระศพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร และ พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าวรลักษณาวดี ณ พระเมรุท้องสนามหลวง, เล่ม 45, ตอน ง, 3 มิถุนายน พ.ศ. 2471, หน้า 774 ในการนี้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระโกศกุดั่นน้อยทรงพระศพ และแขวนฉัตรโหมดทองห้าชั้นที่พระโกศ แวดล้อมด้วยเครื่องราชอิสริยยศราชกิจจานุเบกษา วันที่ 3 มิถุนายน 2471 การพระราชทานเพลิงพระศพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าประภัศรhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2471/D/774.PDF

 พระเกียรติยศ 

 พระอิสริยยศ 

พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าประภัศร (11 พฤษภาคม พ.ศ. 2397 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411)
พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าประภัศร (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภัศร (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 - 29 มิถุนายน พ.ศ. 2469)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน, เล่ม 20, ตอน 35, 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446, หน้า 615
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ ฝ่ายใน , เล่ม 21, ตอน 32, 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2447, หน้า 570
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบันฝ่ายใน , เล่ม 25, ตอน 39, 27 ธันวาคม พ.ศ. 2451, หน้า 1153
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบัน ฝ่ายใน , เล่ม 30, ตอน 0 ง, 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2456, หน้า 2551

 พงศาวลี 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 4
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าหญิง
หมวดหมู่:พระราชธิดาในรัชกาลที่ 4
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ม.ป.ร.2‎
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ จ.ป.ร.3
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.2‎