จอห์น เชอร์ชิล ดยุกแห่งมาร์ลบะระ

จอห์น เชอร์ชิลล์ ดยุกแห่งมาร์ลบะระ เจ้าชายแห่งมินเดลไฮม์ เคานต์แห่งเนลเลนบวร์ก เจ้าชายแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ () เป็นนายทหารและรัฐบุรุษชาวอังกฤษ ผู้รับราชการในพระเจ้าแผ่นดิน 5 พระองค์ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ถึง 18

เขาเริ่มต้นจากการเป็นมหาดเล็กในราชสำนักราชวงศ์สทิวเวิร์ต ภายใต้การอุปถัมภ์ของเจมส์ ดยุกแห่งยอร์ก ช่วงทศวรรษ 1670–1680 และค่อย ๆ ก้าวหน้าในสายทหารและการเมืองด้วยความกล้าหาญและทักษะทางการทูต เขามีชื่อเสียงจากการ ไร้พ่ายในสมรภูมิรบ

บทบาทของเชอร์ชิลล์ในการปราบปรามการกบฏมอนมัธในปี 1685 ช่วยให้เจมส์ขึ้นครองบัลลังก์ได้มั่นคง แต่ต่อมาเขากลับเป็นบุคคลสำคัญในแผนสมคบคิดทางทหารที่นำไปสู่การโค่นล้มเจมส์ในช่วงการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ ภายหลังเขาได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นเอิร์ลแห่งมาร์ลบะระจากพระเจ้าวิลเลียมที่ 3 แต่ด้วยข้อกล่าวหาเรื่องการฝักใฝ่แจกเคอไบต์ ที่ตามหลอกหลอน ทำให้เขาต้องพ้นจากตำแหน่งและถูกคุมขังชั่วคราวในหอคอยแห่งลอนดอน

อย่างไรก็ตาม พระเจ้าวิลเลียมยังคงยอมรับความสามารถของเขา จึงแต่งตั้งให้เชอร์ชิลล์เป็นรองแม่ทัพในพื้นที่เนเธอร์แลนด์ใต้ (เบลเยียมปัจจุบัน) ก่อนที่สงครามสืบราชบัลลังก์สเปนจะปะทุในปี 1701 แต่กว่าที่เขาจะสร้างชื่อเสียงและความมั่งคั่งอย่างแท้จริงก็ต้องรอถึงการขึ้นครองราชย์ของสมเด็จพระราชินีนาถแอนน์ในปี 1702

การแต่งงานกับ ซาราห์ เจ็นนิงส์ และความสัมพันธ์อันใกล้ชิดของเธอกับพระนางแอนน์ ทำให้เขาก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุด ตั้งแต่ผู้บัญชาการทหารสูงสุด (captain-general) ของกองทัพอังกฤษ จนถึงตำแหน่งดยุก ในฐานะผู้นำโดยพฤตินัยของกองกำลังพันธมิตรในแคว้นโลคันทรีย์ เขามีชัยเหนือศัตรูในสงครามสืบราชบัลลังก์สเปนในยุทธการเบล็นไฮม์ (Battle of Blenheim) ยุทธการรามิลีส์ (Battle of Ramillies) และ ยุทธการอูเดนาร์ด (Battle of Oudenarde) ส่งผลให้ชื่อของเขาถูกจารึกว่าเป็นหนึ่งในแม่ทัพผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดของยุโรป อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างภรรยาของเขากับราชินี และการที่ซาราห์ถูกปลดออกจากราชสำนัก กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่ความตกต่ำของมาร์ลบะระเอง เมื่อพระนางแอนน์ทรงไม่พอพระทัย ประกอบกับความขัดแย้งระหว่างพรรคขุนนางกับพรรควิก เขาจึงถูกปลดจากตำแหน่งและต้องลี้ภัยไปต่างประเทศด้วยตัวเอง ต่อมาเขากลับมาได้รับความโปรดปรานอีกครั้งเมื่อ พระเจ้าจอร์จที่ 1 ขึ้นครองราชย์ในปี 1714 แต่โรคหลอดเลือดสมองที่เกิดขึ้นในปี 1716 ทำให้ชีวิตการงานของเขาสิ้นสุดลง

การเป็นผู้นำกองทัพพันธมิตรหลักของมาร์ลบะระในการต่อต้านพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ระหว่างปี 1701–1711 มีส่วนสำคัญในการทำให้อังกฤษก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจแนวหน้า ความสามารถของเขาในการรักษาความเป็นเอกภาพท่ามกลางพันธมิตรที่แตกแยกสะท้อนถึงทักษะทางการทูตอย่างยิ่ง นักประวัติศาสตร์การทหารจดจำมาร์ลบะระได้มากพอ ๆ กัน ทั้งจาก ความสามารถในการจัดการและด้านลอจิสติกส์ เช่นเดียวกับ ความชำนาญเชิงยุทธวิธีในสนามรบ ความสำเร็จทางทหารเหล่านี้ทำให้เขาถูกยกย่องอย่างต่อเนื่องว่าเป็นหนึ่งในแม่ทัพที่ยอดเยี่ยมที่สุดในประวัติศาสตร์

 ดูเพิ่ม 
 ซาราห์ เชอร์ชิล ดัชเชสแห่งมาร์ลบะระ
 สงครามสืบราชบัลลังก์ออสเตรีย
 สงครามสืบราชบัลลังก์สเปน
 สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์แห่งบริเตนใหญ่

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2193
จอห์น เชอร์ชิล
จอห์น เชอร์ชิล
หมวดหมู่:นายพลชาวสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:จอมพลสูงสุด
จอห์น เชอร์ชิล
หมวดหมู่:ขุนนางอังกฤษ
หมวดหมู่:นักการทหารชาวอังกฤษ
หมวดหมู่:ดยุกแห่งมาร์ลบะระ
หมวดหมู่:บุคคลในสงครามมหาสัมพันธมิตร
หมวดหมู่:บุคคลในสงครามสืบราชบัลลังก์สเปน
หมวดหมู่:ไนต์ออฟเดอะการ์เตอร์
หมวดหมู่:ตระกูลเชอร์ชิล