จังหวัดกันดาล

กันดาล หรือ ก็อนฎาล () เป็นจังหวัดหนึ่งทางภาคใต้ของประเทศกัมพูชา มีตาเขมาเป็นเมืองหลักของจังหวัด พื้นที่ของจังหวัดนี้โอบล้อมกรุงพนมเปญซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศ

ประวัติ
จังหวัดกันดาล เป็นชื่อของจังหวัดหนึ่งของประเทศกัมพูชา ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร (พ.ศ. 2403-2447) และในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ (พ.ศ. 2447-2470) พระราชอาณาจักรกัมพูชาแบ่งจังหวัดกันดาลออกเป็นหลายจังหวัด ได้แก่ จังหวัดเลวียแอม (ลฺวาเอม), จังหวัดสอาง (สฺอาง), จังหวัดเกาะธม (เกาะธํ), จังหวัดก็อนดาลสตึง (กณฺฏาลสทึง) ปัจจุบันจังหวัดเหล่านี้ได้กลายไปเป็นอำเภอของจังหวัดกันดาล เช่น อำเภอเลวียแอม (ลฺวาเอม), อำเภอสอาง (สฺอาง), อำเภอเกาะธม (เกาะธํ), อำเภอก็อนดาลสตึง (กณฺฏาลสทึง) เป็นต้น (ปรากฎตามเอกสารมหาบุรุษเขมร) ตามจารึกที่สถูปสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดีและสถูปโบราณอื่นๆ อีกมากมายบนพนมพระราชทรัพย์ที่อุดงมีชัย อําเภอโป็นเญียลือ (พญาฦๅ) ในรัชสมัยของพระนโรดม และพระสีสุวัตถิ์ บริเวณเขาพนมราชทรัพย์นี้เคยเป็นอำเภอสําโรงทอง (ต่อมาภายได้ย้ายไปขึ้นกับจังหวัดกำปงสปือ) 

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร (พ.ศ. 2403-2447) ได้มีการย้ายเมืองหลวงจากกรุงอุดงมีชัยไปที่กรุงพนมเปญ ทำให้อุดงมีชัยถูกยุบกลายเป็นจังหวัดอุดงมีชัย ทำให้เกิดจังหวัดย่อยๆจำนวนมากในบริเวณจังหวัดกันดาล

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์ (พ.ศ. 2470-2484) ได้มีการปรับปรุงการบริหารจังหวัดขึ้นใหม่ ได้มีการยุบจังหวัดย่อยๆรวมเข้ากับจังหวัดกันดาลกลายเป็นอำเภอ เช่น จังหวัดอุดงมีชัยได้ถูกยุบรวมถึงบริเวณเขาพนมพระราชทรัพย์ได้ย้ายมาอยู่ขึ้นกับอำเภอโป็นเญียลือ (พญาฦๅ) จังหวัดกันดาล (จารึกพระสถูปพระสีสุวัตถิ์) ทำให้จังหวัดกันดาลได้มีโครงสร้างการปกครองมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์ในสมัยที่ฝรั่งเศสปกครองอาณานิคม

 การแบ่งเขตการปกครอง 
จังหวัดกันดาลประกอบด้วย 11 อำเภอ () ได้แก่
#ชื่ออังกฤษเขมรหน่วยการปกครองGeocode1กันดาลสตึง (กณฺฏาลสทึง)Kandal Stuengកណ្ដាលស្ទឹងอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08012เกียนซวาย (เกียนสฺวาย)Kien Svayកៀនស្វាយอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08023ขสัจกันดาล (ขสาจ่กณฺฏาล)Khsach Kandalខ្សាច់កណ្ដាលอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08034เกาะธม (เกาะธํ)Kaoh Thumកោះធំอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08045เลิกแด็ก (เลีกแฏก)Leuk Daekលើកដែកอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08056เลวียแอม (ลฺวาเอม)Lvea Aemល្វាឯមอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08067มุขก็อมปูล (มุขกํพูล)Mukh Kampulមុខកំពូលอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08078อังค์สนูล (องฺคสนูล)Angk Snuolអង្គស្នួលอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)08089โป็นเญียลือ (พญาฦๅ)Ponhea Lueuពញាឮอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)080910สอาง (สฺอาง)S'angស្អាងอำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)081011ตาเขมา (ตาเขฺมา)Ta Khmauតាខ្មៅเทศบาล (กฺรุง, ក្រុង)081112ซ็อมเปาปูนSampeou Pounសំពៅពូនเทศบาล (กฺรุง, ក្រុង)081213อริย์กซัตร์Akreiy Ksatrអរិយក្សត្រเทศบาล (กฺรุง, ក្រុង)0813

 อ้างอิง 

กันดาล