พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านฤมลมณีรัตน

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านฤมลมณีรัตน พระนาม หม่อมเจ้านฤมล เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร ต้นราชสกุลเดชาติวงศ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดานิ่ม ธิดาเจ้าพระยาพระคลัง (หน)สมประสงค์ ทรัพย์พาลี. สายใยในราชวงศ์จักรี. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2560, หน้า 64-65ส.พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ : ฐานบุ๊คส์, 2554, หน้า 260-261 ประสูติเมื่อใดไม่ปรากฏ แต่คาดว่าหลัง พ.ศ. 2354 เพราะประสูติหลังพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงเดือน 

ในปี พ.ศ. 2395 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริจะสนองพระเดชพระคุณสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร พระเจ้าพี่ยาเธอที่ทรงนับถือสนิทคุ้นเคย จึงสถาปนาหม่อมเจ้านฤมล พระธิดาองค์ใหญ่ในกรมพระยาเดชาดิศร และเป็นพระเจ้าหลานเธอผู้ใหญ่พระองค์หนึ่งในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ขึ้นเป็น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านฤมลมณีรัตนเล็ก พงษ์สมัครไทย. เฉลิมพระยศเจ้านายฝ่ายในในรัชกาลที่ ๑-๙. กรุงเทพฯ : ฐานบุ๊คส์. 2552, หน้า 26 พระนามมีความหมายว่า แก้วมณีอันบริสุทธิ์ เพราะประพฤติพระองค์สนองพระเดชพระคุณกรมพระยาเดชดิศรมาตลอด ขวนขวายงานการต่าง ๆ เป็นอันมาก สมควรเป็นพระองค์เจ้า

พระองค์สิ้นพระชนม์ปีใดไม่ปรากฏ แต่ทราบว่ามีพระชันษา 54 ปี

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:พระวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าตั้ง
หมวดหมู่:ราชสกุลเดชาติวงศ์
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าหญิง