สนุกนิ์นึก

สนุกนิ์นึก เป็นเรื่องสั้นเรื่องแรกของไทย เป็นพระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร ตีพิมพ์เป็นครั้งแรก (ตอนแรก) ในหนังสือ "วชิรญาณวิเศษ" (แผ่น 28 วันที่ 6 เดือน 8 ปีจอ อัฐศก 1248) โดยแต่งเลียนแบบสำนวนหนังสือภาษาอังกฤษ โดยเริ่มแรกทรงตั้งพระทัยจะทดลองแต่เป็นเรื่องยาวแบบนวนิยาย แต่นิพนธ์ได้เพียงตอนเดียว ก็เป็นที่ไม่พอพระทัยของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ เพราะมีเนื้อหาพาดพิงวัดบวรนิเวศราชวรวิหารซึ่งเป็นวัดในปกครองของพระองค์ ร้อนไปถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต้องทรงไกล่เกลี่ยแก้ไขด้วยพระองค์เอง และในที่สุดพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร มิกล้าทรงแต่ง สนุกนิ์นึก ต่อ

 ที่มาของเรื่อง 
เป็นพระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร ตีพิมพ์เป็นครั้งแรก (ตอนแรก) ในหนังสือ "วชิรญาณวิเศษ" (แผ่น 28 วันที่ 6 เดือน 8 ปีจอ อัฐศก 1248) โดยแต่งเลียนแบบสำนวนหนังสือภาษาอังกฤษ โดยเริ่มแรกทรงตั้งพระทัยจะทดลองแต่เป็นเรื่องยาวแบบนวนิยาย ประพันธ์ในรูปแบบร้อยแก้ว ฉันทลักษณ์ในรูปแบบความเรียง

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่าพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร พระนิพนธ์ขณะผนวชที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหารเมื่อ พ.ศ. 2428 จึงหยิบยืมสถานที่คือวัดดังกล่าวมาใช้ผูกเรื่อง แต่มิทรงกล่าวพาดพิงถึงคนจริง ๆ เลย

อย่างไรก็ตาม สนุกนิ์นึก ตีพิมพ์ได้ตอนเดียวก็ต้องยุติไป เนื่องจากถูกกล่าวหาว่ามีเนื้อหากระทบกระเทียบต่อศาสนาในสมัยนั้น และเป็นการเขียนแนวใหม่ที่คนในยุคนั้นยังไม่รู้จักดีพอ โดยเฉพาะสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ซึ่งทรงปกครองวัดบวรนิเวศ ทรงเข้าพระทัยว่า กรมหลวงพิชิตปรีชากรผู้เคยบวชที่วัดบวรนิเวศเอาเรื่องจริงมาเขียนประจานให้ร้ายวัดเสียเอง สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ทรงน้อยพระทัยโทมนัสเดือดร้อนมากมาย จนพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต้องทรงไกล่เกลี่ยแก้ไขด้วยพระองค์ เรื่องจึงระงับลงได้ และกรมหลวงพิชิตปรีชากรก็ไม่กล้าแต่งเรื่องสนุกนิ์นึกต่อไปวันนี้ในอดีต 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2429 sarakadee.com

 เนื้อเรื่อง 
เนื้อหาเป็นบทสนทนาของพระในวัดบวรนิเวศ 4 รูป ซึ่งแต่ละรูปล้วนแต่เป็นบุตรของผู้มีฐานะ บางรูปก็มีอาชีพเป็นหลักเป็นฐานอยู่แล้วก่อนบวช เว้นเสียแต่พระที่ชื่อ "สมบุญ" เป็นกำพร้าและต้องบรรพชาเป็นสามเณรพึ่งพิงวัดมาแต่ยังเยาว์ โดยพระทั้งสี่รูปถกเถียงถึงการที่พระสมบุญ จะสึกออกไปแต่งงาน เพราะมีอุบาสิกาที่เป็นโยมอุปัฏฐากทาบทามให้ท่านสึกไปแต่งงานกับลูกสาวของตัวเอง แต่ตัวของพระสมบุญยังไม่แน่ใจ และเรื่องก็จบลงเพียงเท่านี้

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เรื่องสั้นไทย