อำเภอสูงเนิน

สูงเนิน เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา ชื่อเดิมแรกตั้งอำเภอมีชื่อว่า "อำเภอบ้านสูงเนิน" โดยมีนายราชจำนง เป็นนายอำเภอคนแรกของอำเภอบ้านสูงเนิน

ประวัติศาสตร์
 วันที่ 11 มิถุนายน 2442 ท้องที่นี้มีชื่อว่า อำเภอบ้านสูงเนิน
วันที่ 29 กรกฎาคม 2490 ตั้งตำบลมะเกลือใหม่ แยกออกจากตำบลมะเกลือ ตั้งตำบลมะเกลือเก่า แยกออกจากตำบลมะเกลือ ตั้งตำบลบุ่งขี้เหล็ก แยกออกจากตำบลโคราช ตั้งตำบลโค้งยาง แยกออกจากตำบลกุดจิก ตั้งตำบลโนนค่า แยกออกจากตำบลโป่งแดง
 วันที่ 30 พฤษภาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลสูงเนิน ในท้องที่บางส่วนของตำบลสูงเนิน
  วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2502 แยกพื้นที่ตำบลขามทะเลสอ และตำบลโป่งแดง อำเภอสูงเนิน ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอขามทะเลสอ ขึ้นกับอำเภอสูงเนิน
วันที่ 15 มีนาคม 2503 โอนพื้นที่ตำบลหนองสรวง อำเภอโนนไทย มาขึ้นกับกิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน และโอนพื้นที่หมู่ 2 และหมู่ 7 (ในขณะนั้น) ของตำบลด่านใน อำเภอด่านขุนทด มาขึ้นกับกิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน
วันที่ 29 พฤศจิกายน 2503 พื้นที่หมู่ 2 และ หมู่ 7 (ในขณะนั้น) ของตำบลด่านใน ที่โอนมาขึ้นกับ กิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน ให้ตั้งเป็นหมู่บ้านหมู่ที่ 5 และ หมู่ 6 ตำบลหนองสรวง กิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน
วันที่ 9 เมษายน 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลขามทะเลสอ ในท้องที่บางส่วนของตำบลขามทะเลสอ
วันที่ 19 พฤษภาคม 2508 โอนพื้นที่ตำบลพันดุง อำเภอโนนไทย ไปขึ้นกับ กิ่งอำเภอขามทะเลสอ
 วันที่ 27 กรกฎาคม 2508 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน เป็น อำเภอขามทะเลสอ
  วันที่ 8 กันยายน 2513 จัดตั้งสุขาภิบาลกุดจิก ในท้องที่บางส่วนของตำบลกุดจิก และบางส่วนของตำบลนากลาง
  วันที่ 5 มกราคม 2514 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลสูงเนิน เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น
 วันที่ 9 พฤศจิกายน 2514 ตั้งตำบลหนองตะไก้ แยกออกจากตำบลนากลาง
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลสูงเนิน และสุขาภิบาลกุดจิก เป็นเทศบาลตำบลสูงเนิน และเทศบาลตำบลกุดจิก ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
วันที่ 24 มีนาคม 2548 กำหนดเขตตำบลในท้องที่ตำบลหนองตะไก้ ให้มีเขตการปกครองรวม 10 หมู่บ้านประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๘

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอสูงเนินตั้งอยู่ทางตอนกลาง ค่อนไปทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอด่านขุนทดและอำเภอขามทะเลสอ
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอขามทะเลสอ อำเภอเมืองนครราชสีมา และอำเภอปักธงชัย
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอปักธงชัยและอำเภอวังน้ำเขียว
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสีคิ้ว

 ทำเนียบนายอำเภอสูงเนิน 
+รายชื่อผู้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอสูงเนินลำดับชื่อ-สกุลวันเข้าดำรงตำแหน่งวันครบวาระย้ายเป็นหมายเหตุ1หลวงนราบริรักษ์ 25 พ.ค. รศ.118 26 ส.ค. รศ.1182นายราชจำนง 26 ส.ค. รศ.118รศ.1203หลวงเทพแผลงฤทธา 3 ส.ค. รศ.120รศ.1214ขุนสันทนากรรัตน์ รศ.121รศ.1225นายสวาสดิ์ (ขุนอังคณารักษ์)                                     รศ.123รศ.125         6หลวงบูรคามบริรักษ์ (นาค เมนะรุจิ)29 ก.ย. 24495 ต.ค.24617ขุนวรภักดิ์พิบูลย์ (มล.นภา ชุมสาย)25 ต.ค.2461พ.ศ. 24628นายพริ้ม จารุมาศพ.ศ. 2462พ.ศ. 24649นายสมถวิล เทพาคำ (ขุนอังคณานุรักษ์)พ.ศ. 2464พ.ศ. 247110ขุนประกอบการบุรี (เนตร์ สมิตินันทร์)พ.ศ. 247119 มี.ค.247611นายชำนาน กระบวน (กิ๊ต เฉลิมรัตน์)19 มี.ค.247620 ก.พ.247912นายบุญส่ง ศุภโตษะ20 ก.พ.24799 ก.พ.248913นายมานัส เจริญประสิทธิ์5 มิ.ย.248930 มิ.ย.249014นายเฉลิมศักดิ์ สังขะนันท์30 มิ.ย.249030 พ.ย.249015ขุนนรการบริรักษ์30 พ.ย.24906 ธ.ค.249116นายเกียรติศักดิ์6 ธ.ค.24915 พ.ย.249417นายมาก  ณ นครพนม19 ธ.ค.249420 ก.ค.249718นายวิเชียร เวชสวรรค์20 ก.ค.24978 มิ.ย.250019นายสุพรรณ เวชวัฒน์8 มิ.ย.250024 พ.ค.251220นายจรวย ยิ่งสวัสดิ์2 มิ.ย.251212 ก.พ.2515ผู้ว่าราชการจังหวัดยโสธร21นายสมพงษ์ ณ ป้อมเพ็ชร12 ก.พ.25152 ก.ค.251922นายแม้นเทพ รัตนโกสุมภ์2 ก.ค.251917 มิ.ย.252023นายอนันต์ ปลื้มสุด17 มิ.ย.25203 เม.ย.252124นายธนู สุขฉายา26 ส.ค.252124 ต.ค.2524รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี25นายประภา ยุวานนท์24 ต.ค.252423 เม.ย.2527ผู้ว่าราชการจังหวัดหนวงบัวลำภู26นายอุบล เอื้อศรี23 เม.ย.252716 ต.ค.2530รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา27นายไพบูลย์ จินดารัตน์16 ต.ค.253022 ม.ค.253228นายบุญสม พิรินทร์ยวง23 ม.ค.253210 พ.ย.2534ผู้ว่าราชการจังหวัดมุกดาหาร29นายสุวัฒน์ ตันประวัติ11 พ.ย.253430 พ.ย.2536ผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร30นายชาญวิทย์ วสยางกูร1 ธ.ค.253617 มิ.ย.2539ผู้ว่าราชการจังหวัดมุกดาหาร31นายบุญสนอง บุญมี17 มิ.ย.25394 พ.ค.2541ผู้ว่าราชการจังหวัดอำนาจเจริญ32นายวิชัย ประพันธ์โรจน์4 พ.ค.25412 พ.ย.2541ปลัดจังหวัดตราด33นายยุทธนา วิริยะกิตติ2 พ.ย.254111 มิ.ย.2544ผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ34นายวิทยา กามนต์11 มิ.ย.254412 เม.ย.2547รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา35นายจิระศักดิ์ ศักรางกูร12 เม.ย.254725 ธ.ค.2548นายอำเภอวิเชียรบุรี36นายวีระ จันทรทิพรักษ์26 ธ.ค.25489 พ.ย.2551ปลัดจังหวัดกระบี่37นายประภาส รักษาทรัพย์24 พ.ย.255111 มี.ค.2555รองผู้ว่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์38ว่าที่ ร.ต.นิรันดร์ ดุจจานุทัศน์8 พ.ค.255510 มี.ค.2556รองผู้ว่าฯ นครราชสีมา39ว่าที่ ร.ต.สมบัติ จันทรเจษฎากร11 มี.ค.255630 ก.ย.2556เกษียณ40นายกรกต ธำรงวงค์สวัสดิ์13 ม.ค.255614 ธ.ค.2557ปลัดจังหวัดบึงกาฬรองผู้ว่าฯ นครราชสีมา41นายชูศักดิ์ ชุนเกาะ26 ม.ค.25586 พ.ย.2559นายอำเภอพิมายรองผู้ว่าฯ นครราชสีมา42นายณัชวันก์ อัลภาชน์ เตชะเสน7 พ.ย.255914 พ.ย.2561นายอำเภออัมพวารองผู้ว่าฯ ราชบุรี43นายสุรศิษฐ์ อินทกรอุดม15 พ.ย.25619 พ.ย.2563ปลัดจังหวัดอุบลราชธานีรองผู้ว่าฯ ศรีสะเกษ44ร้อยโทอนุชา ตั้งพาณิชย์8 มี.ค.256413 ก.พ.2565นายอำเภอปักธงชัย45นายไพฑูรย์ มหาชื่นใจ14 ก.พ.256525 ธ.ค.2565ปลัดจังหวัดสมุทรสาครรองผู้ว่าฯ หนองคาย46สิบเอกกฤษณธร  เลิศสำโรง3 ม.ค.256628 ม.ค.2567นายอำเภอปักธงชัยจากนายอำเภอพระทองคำ47นายเดชฤทธิ์  ถิตย์ฉาย29 ม.ค.256712 ม.ค.2568นายอำเภอบัวใหญ่จากนายอำเภอห้วยแถลงร้อยโทอนุชา ตั้งพาณิชย์13 ม.ค.256830 ก.ย.2568เกษียณจากนายอำเภอจักราช48นายวีรกุล หวังวีระ15 ธ.ค.2568อำเภอบ้านเหลื่อม

 การแบ่งเขตการปกครอง 

 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอสูงเนินแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 11 ตำบล 127 หมู่บ้าน

 1.  สูงเนิน  (Sung Noen)  15 หมู่บ้าน 2.  เสมา  (Sema)  16 หมู่บ้าน 3.  โคราช  (Khorat)  8 หมู่บ้าน 4.  บุ่งขี้เหล็ก  (Bung Khilek)  13 หมู่บ้าน 5.  โนนค่า  (Non Kha)  8 หมู่บ้าน 6.  โค้งยาง  (Khong Yang)  8 หมู่บ้าน

 7.  มะเกลือเก่า  (Makluea Kao)   20 หมู่บ้าน 8.  มะเกลือใหม่  (Makluea Mai)  12 หมู่บ้าน 9.  นากลาง  (Na Klang)  9 หมู่บ้าน 10.  หนองตะไก้  (Nong Takai)  12 หมู่บ้าน 11.  กุดจิก  (Kut Chik)  6 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอสูงเนินประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลสูงเนิน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสูงเนิน
 เทศบาลตำบลกุดจิก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนากลางและตำบลกุดจิก
 องค์การบริหารส่วนตำบลสูงเนิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสูงเนิน (นอกเขตเทศบาลตำบลสูงเนิน)
 องค์การบริหารส่วนตำบลเสมา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสมาทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโคราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคราชทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบุ่งขี้เหล็ก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบุ่งขี้เหล็กทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนค่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนค่าทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโค้งยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโค้งยางทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลมะเกลือเก่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะเกลือเก่าทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลมะเกลือใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะเกลือใหม่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนากลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนากลาง (นอกเขตเทศบาลตำบลกุดจิก)
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองตะไก้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองตะไก้ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกุดจิก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดจิก (นอกเขตเทศบาลตำบลกุดจิก)

 เขตอุตสาหกรรม 
 นิคมอุตสาหกรรมนวนคร 2 นครราชสีมา
รายชื่อบริษัทในนิคมฯ
บริษัท เอ.แอล.เอ็ม.ที. (ประเทศไทย) จำกัด
บริษัท แคนนอน ไฮ-เทค (ประเทศไทย)
บริษัท เอ็มเอ็มไอ พรีซิชั่น แอสแซมบลิ (ประเทศไทย) จำกัด
บริษัท นาคากาวา ซังเกียว (ประเทศไทย) จำกัด
บริษัท เอ็นอีพี อสังหาริมทรัพย์และอุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน) 
บริษัท นิสเซ อิเล็กทริก (ประเทศไทย) จำกัด 
บริษัท เพ็ทฟอร์ม (ประเทศไทย) จำกัด
บริษัท ชินเอ ไฮเทค จำกัด 
บริษัท สยามฟูโกกุ จำกัด
บริษัท โตเกียว เบียวคาเนะ (ประเทศไทย) จำกัด
บริษัท เวอร์เท็กซ์ อินเตอร์เนชั่นแนล (ประเทศไทย) จำกัด
บริษัท ไฮเทค นิทซู (ประเทศไทย) จำกัด โลจิสติกส์ 
บริษัท เมลเทค คอร์ปอเรชั่น (ประเทศไทย) จำกัด 
บริษัท สยามซานิทารีฟิตติ้งส์ จำกัด (เครือ SCG)
บริษัท ชิปโป อาซาฮี โมลด์ส (ประเทศไทย) จำกัด 
บริษัท โทชิน เทคโนโลยี (ประเทศไทย) จำกัด
บริษัท ยูนิออน เซอิมิซึ (ประเทศไทย) 
บริษัท ชิโยดะ อินทิเกร (ประเทศไทย) จำกัด 
บริษัท นวนคร จำกัด (มหาชน)
 นิคมอุตสาหกรรมสูงเนิน 
บริษัทอุตสาหกรรมในตัวอำเภอสูงเนิน
 บริษัทซีเกท เทคโนโลยี (ประเทศไทย)
บริษัท เอ็นเค แมคคาทรอนิกส์

 หน่วยกู้ภัย 
 มูลนิธิสูงเนินสงเคราะห์ (สว่างแสงธรรมธรรมสถาน)

 อ้างอิง 

สูงเนิน