อำเภอหนองบัว

หนองบัว เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครสวรรค์ เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอชุมแสง อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์ และอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอหนองบัวตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบางมูลนากและอำเภอดงเจริญ (จังหวัดพิจิตร)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอชนแดนและอำเภอบึงสามพัน (จังหวัดเพชรบูรณ์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอไพศาลีและอำเภอท่าตะโก
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอชุมแสง

 ประวัติ 
 วันที่ 9 ธันวาคม 2490 ได้แยกพื้นที่ตำบลหนองบัว ตำบลห้วยร่วม และตำบลห้วยใหญ่ อำเภอชุมแสง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองบัว ขึ้นกับอำเภอชุมแสง ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยกฐานะตำบลขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ
 วันที่ 9 มิถุนายน 2491 โอนพื้นที่ตำบลธารทหาร (ยกเว้นหมู่ที่ 1) ของอำเภอท่าตะโก ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอหนองบัว อำเภอชุมแสงประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอและเขตตำบลในจังหวัดนครสวรรค์
 วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2493 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดพิจิตร และจังหวัดนครสวรรค์ โดยโอนพื้นที่ตำบลหนองกลับ อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร มาขึ้นกับกิ่งอำเภอหนองบัว อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดนครสวรรค์ และจังหวัดพิจิตร พ.ศ. ๒๔๙๓
 วันที่ 5 มิถุนายน 2499 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอหนองบัว อำเภอชุมแสง เป็น อำเภอหนองบัว พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งอำเภอนาทวี อำเภอสะบ้าย้อย อำเภอคำชะอี อำเภอย่านตาขาว อำเภอวัดโบสถ์ อำเภอหนองบัว อำเภอวัฒนานคร อำเภอแสวงหา อำเภอท่าชนะ อำเภอพระพุทธบาท อำเภอโนนสัง อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอคอนสวรรค์ อำเภอบ้านโฮ่ง อำเภอคีรีมาศ อำเภอชนแดน อำเภอแม่แจ่ม อำเภอไทรน้อย และอำเภอบ้านแพง พ.ศ. ๒๔๙๙
 วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองบัว ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองบัว และตำบลหนองกลับ
 วันที่ 17 มีนาคม 2502 ประกาศเปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์
 วันที่ 2 ตุลาคม 2505 ตั้งตำบลห้วยถั่วเหนือและตั้งตำบลห้วยถั่วใต้ แยกออกจากตำบลห้วยใหญ่ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอหนองบัว อำเภอลาดยาว และอำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์
 วันที่ 11 สิงหาคม 2530 ตั้งตำบลทุ่งทอง แยกออกจากตำบลหนองกลับ และตั้งตำบลวังบ่อ แยกออกจากตำบลธารทหารประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลหนองบัว เป็นเทศบาลตำบลหนองบัว
 วันที่ 28 มีนาคม 2568 ยกฐานะจากเทศบาลตำบลหนองบัว เป็นเทศบาลเมืองหนองบัว

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอหนองบัวแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 107 หมู่บ้าน ได้แก่ 

1.หนองบัว   (Nong Bua)   20 หมู่บ้าน      6.ห้วยถั่วเหนือ   (Huai Thua Nuea)  9 หมู่บ้าน2.หนองกลับ   (Nong Klap)    15 หมู่บ้าน      7.ห้วยใหญ่    (Huai Yai)   6 หมู่บ้าน3.ธารทหาร   (Than Thahan) 9 หมู่บ้าน      8.ทุ่งทอง    (Thung Thong)   14 หมู่บ้าน4.ห้วยร่วม    (Huai Ruam)  11 หมู่บ้าน      9.วังบ่อ   (Wang Bo)  16 หมู่บ้าน5.ห้วยถั่วใต้    (Huai Thua Tai)  7 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอหนองบัวประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลเมืองหนองบัว ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองบัวและตำบลหนองกลับ
 เทศบาลตำบลห้วยใหญ่  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยใหญ่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัว (นอกเขตเทศบาลเมืองหนองบัว)
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกลับ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกลับ (นอกเขตเทศบาลเมืองหนองบัว)
 องค์การบริหารส่วนตำบลธารทหาร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธารทหารทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยร่วม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยร่วมทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยถั่วเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยถั่วเหนือ และตำบลห้วยถั่วใต้ทั้งตำบล วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2568
 องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งทองทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังบ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังบ่อทั้งตำบล

อ้างอิง

http://www.bkk.in.th/Topic.aspx?TopicID=4729
http://www.nongbua.ac.th/ 
http://www.m-culture.in.th/album/115548/
http://www.lek-prapai.org/watch.php?id=762  
https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/1188750.pdf

หมวดหมู่:อำเภอในจังหวัดนครสวรรค์