สมเด็จพระสังฆราชเจ้า

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า เป็นพระอิสริยยศ ของเจ้านายชั้นพระอนุวงศ์ ผู้ทรงดำรงสมณศักดิ์ในตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช ทรงฉัตรตาดเหลือง 5 ชั้น ซึ่งพระอนุวงศ์ที่ดำรงพระอิสริยยศดังกล่าวพระองค์แรก คือ
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า (ต่อมาสถาปนาพระอัฐิเป็นสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์ ในปี พ.ศ. 2568)

ในวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2499 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาสมเด็จพระสังฆราช ขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้า นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ที่มีการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชที่มาจากสามัญชนขึ้นทรงกรม ได้แก่ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาพระสังฆราชขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้ากรมหลวง, เล่ม ๗๔, ตอน ๖ ก ฉบับพิเศษ, ๑๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๐, หน้า ๒๑ 
 สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์

นอกจากนี้ ในการพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาพระอัฐิสมเด็จพระสังฆราช ขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้าอีก 2 พระองค์ โดยเป็นครั้งแรกที่ทรงสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชนอกราชสกุลขึ้นทรงกรม ได้แก่ 
 สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ
 สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร

อ้างอิง