อำเภอภูพาน

ภูพาน  เป็นอำเภอในจังหวัดสกลนคร เดิมเป็นพื้นที่ของอำเภอกุดบาก และอำเภอเมืองสกลนคร มีชื่ออำเภอตามทิวเขาภูพานซึ่งครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอภูพาน มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอกุดบากและอำเภอเมืองสกลนคร
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองสกลนครและอำเภอเต่างอย
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอนาคู อำเภอห้วยผึ้ง และอำเภอสมเด็จ (จังหวัดกาฬสินธุ์)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสมเด็จ อำเภอคำม่วง (จังหวัดกาฬสินธุ์) และอำเภอกุดบาก และตำบลหลุบเลา

 ประวัติ 
พื้นที่เดิมอยู่ในเขตอำเภอเมืองสกลนคร ปี พ.ศ. 2506 พื้นที่ได้ย้ายขึ้นการปกครองกับทางอำเภอกุดบาก วันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2507 วันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2510 ต่อมานายอำนวย ยอดเพชร ผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร ได้พิจารณาพื้นที่ตำบลโคกภู ตำบลสร้างค้อ ตำบลหลุบเลา มีพื้นที่รวม 439.5 ตารางกิโลเมตร  35 หมู่บ้าน ประชากร 30,602 คน 7,368 ครัวเรือนประชากรรายตำบลในประเทศไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2536 (เขตอำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร) สืบค้นเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2567 พื้นที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติถึง 3 แห่ง คือ อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็ก อุทยานแห่งชาติภูผายล อุทยานแห่งชาติภูพาน วันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2515 วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2518 ซึ่งมีการคมนาคมยากลำบาก เกิดอุปสรรคในการปกครอง การพัฒนา การป้องกันรักษาความสงบ จึงเสนอตั้งกิ่งอำเภอขึ้น โดยวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2537 จะรวม 3 ตำบลเป็น กิ่งอำเภอภูพาน วันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 เริ่มเปิดใช้ที่ว่าการวันที่ 30 เมษายน 

ขณะจัดตั้งกิ่งอำเภอได้ 2 ปี ตำบลกกปลาซิว อำเภอเมืองสกลนคร แจ้งว่าประชาชนติดต่อราชการกับกิ่งอำเภอภูพานที่มีระยะทางเพียง 10 กิโลเมตร สะดวกกว่าติดต่อกับอำเภอต้นสังกัดที่ต้องเดินทางถึง 43 กิโลเมตร จึงโอนพื้นที่ ตำบลกกปลาซิวเข้ามาเป็นตำบลลำดับที่ 4 วันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2539 ต่อมามีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอภูพาน วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540 ในวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2540 โดยมีระยะเวลาการเป็นกิ่งอำเภอ 3 ปี 168 วัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอภูพาน แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 66 หมู่บ้าน
1.สร้างค้อ (Sang Kho)23 หมู่บ้าน วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 25482.หลุบเลา  (Lup Lao)15 หมู่บ้าน วันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 25503.โคกภู  (Khok Phu)18 หมู่บ้าน วันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 25464.กกปลาซิว  (Kok Pla Sio)10 หมู่บ้าน วันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2566

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอภูพานประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลโคกภู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกภูทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลสร้างค้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสร้างค้อทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหลุบเลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหลุบเลาทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกกปลาซิว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกกปลาซิวทั้งตำบล

 อ้างอิง 


ภูพาน
1/2/2550(18)