กีฬาเยาวชนแห่งชาติ (ประเทศไทย)

กีฬาเยาวชนแห่งชาติ () เป็นมหกรรมกีฬาเยาวชน และยุวชน ควบคุมโดยการกีฬาแห่งประเทศไทย ที่จัดขึ้นครั้งแรกที่จังหวัดนครราชสีมา จัดระหว่างวันที่ 26 เมษายน ถึง 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2528 มีการกำหนดอายุผู้เข้าแข่งขันให้มีอายุระหว่าง 14-18 ปี การแข่งขันจะมีขึ้นทุกปีซึ่งสอดคล้องกับรูปแบบของกีฬาแห่งชาติในปัจจุบัน 

ในประวัติศาสตร์ของกีฬาเยาวชนแห่งชาติ มีจังหวัดเจ้าภาพจัดการแข่งขันแล้ว 30 จังหวัด โดยมี 76 จังหวัด และกรุงเทพมหานคร เข้าร่วม โดยกีฬาเยาวชนแห่งชาติครั้งล่าสุด คือ กีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 39 จัดขึ้นที่จังหวัดราชบุรี

 ประวัติ 
รัฐบาลได้ตระหนักถึงความสำคัญของเยาวชน ซึ่งเป็นทรัพยากรมนุษย์และเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติ เยาวชนจึงควรได้รับการศึกษา อบรม และฝึกฝนให้เจริญงอกงามทั้งในด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ สังคม และจิตใจ รัฐบาลจึงได้กำหนดนโยบายเกี่ยวกับเยาวชนไว้อย่างชัดเจนในแผนพัฒนาเยาวชนแห่งชาติ อันเป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2525-2529) ซึ่งจะเป็นหนทางในการพัฒนาคุณภาพของเยาวชนไทยให้มีความเพียบพร้อมทุกด้าน

จากการที่รัฐบาลได้กำหนดนโยบายในเรื่องนี้อย่างแน่ชัด คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2527 เห็นชอบและอนุมัติให้มีการแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติเป็นประจำทุกปี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการกีฬาของชาติให้ขยายไปทั่วประเทศ และเน้นถึงสุขภาพพลานามัย ปลูกฝังให้เยาวชนมีน้ำใจเป็นนักกีฬา มีระเบียบวินัย และที่สำคัญยิ่งเพื่อเป็นแผนรองรับการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ทำให้เกิดนักกีฬาทีมชาติต่อไป

จากวัตถุประสงค์ดังกล่าว องค์การส่งเสริมกีฬาแห่งประเทศไทย (อ.ส.ก.ท.) ในขณะนั้น หรือการกีฬาแห่งประเทศไทย (กกท.) ปัจจุบันได้นำนโยบายและวัตถุประสงค์ดังกล่าวไปสู่การดำเนินงาน จึงได้มีการแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติขึ้นครั้งแรก ที่จังหวัดนครราชสีมา ระหว่างวันที่ 26 เมษายน 2528 ถึงวันที่ 2 พฤษภาคม 2528 และได้จัดการแข่งขันติดต่อเรื่อยมาตามจังหวัดต่างๆ เป็นประจำทุกปีอื่นๆ

 สัญลักษณ์ 

 ไฟพระฤกษ์ 
ไฟพระฤกษ์ เป็นไฟที่อัญเชิญมาเพื่อประกอบพิธีเปิดกีฬาแห่งชาติและจุดในกระถางคบเพลิงตลอดการแข่งขัน ไฟพระฤกษ์สำหรับการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ เริ่มมีครั้งแรกในการแข่งขันกีฬาเขตแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 1 เมื่อปี พ.ศ. 2510 โดยคณะกรรมการจัดการแข่งขันจะต้องขอพระราชทานไฟพระฤกษ์จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเพื่อนำมา ทั้งนี้ คณะกรรมการจัดการแข่งขันจะต้องทำหนังสือติดต่อไปยังสำนักราชเลขาธิการ สำนักพระราชวัง เพื่อนำความขึ้นกราบบังคมทูลถึงกำหนดนัดหมาย วัน เวลา สถานที่ ให้คณะกรรมการเข้าเฝ้ารับพระราชทานไฟพระฤกษ์นี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรงจุดจากวัดพระศรีรัตนศาสดาราม แล้วพระราชทานให้ผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติในปีนั้นๆ ที่กรุงเทพมหานคร 

โดยวิธีการจุดไฟพระฤกษ์นั้น สำนักพระราชวังจะนำพระแว่น “สุรยกานต์” ไปทอดไว้ ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ก่อนวันเฉลิมพระชนมพรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแต่ละปี สำหรับพระราชพิธีจัดไฟขึ้นอยู่กับสถาวะอากาศ และเมื่อทรงประกอบพระราชพิธีจัดไฟเรียบร้อยแล้ว สำนักพระราชวังจะนำไฟพระฤกษ์ไปเก็บรักษาไว้ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม และจะเลี้ยงไว้สำหรับใช้ในปีนั้น จนกระทั่งถึงวันเฉลิมพระชนมพรรษาฯ ของปีนั้น ไฟพระฤกษ์ที่เลี้ยงไว้นี้จะใช้ในพระราชพิธีต่างๆ รวมทั้งเชิญไปใช้ในการพระราชทานเพลิงศพบุคคลที่สมควรด้วยhttp://siamsilkroad.blogspot.com/2012/12/blog-post_12.html

 เพลงกีฬาแห่งชาติ 
เพลงกีฬาแห่งชาติ คือ เพลงวันแห่งชัยชนะ เป็นเพลงที่การกีฬาแห่งประเทศไทยรับรองให้เป็นเพลงที่ใช้เชิญธงกีฬาแห่งชาติ และธงการกีฬาแห่งประเทศไทยอย่างเป็นทางการ รวมถึงใช้ในพิธีรับเหรียญรางวัลในกีฬาแห่งชาติ และกีฬาเยาวชนแห่งชาติ

 การแข่งขันรอบคัดเลือกระดับภาค 
การแข่งขันกีฬาแห่งชาติในปัจจุบันกำหนดให้มีการจัดการแข่งขันในรอบคัดเลือก เพื่อเลือกตัวแทนนักกีฬาของแต่ละจังหวัดให้เข้ามาแข่งขันในรอบสุดท้ายในระดับประเทศในปีนั้นๆ โดยรอบคัดเลือกในระดับภาคนี้จะจัดแยกกันออกไปในแต่ละภาคแบ่งออกเป็น 5 ภาค คือ
ภาค 1 ประกอบด้วย กรุงเทพมหานครและปริมณฑล (ยกเว้น นครปฐม) และจังหวัดในภาคตะวันออก
ภาค 2 ประกอบด้วย จังหวัดในภาคกลาง, จังหวัดในภาคตะวันตก และนครปฐม
ภาค 3 ประกอบด้วย จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ภาค 4 ประกอบด้วย จังหวัดในภาคใต้
ภาค 5 ประกอบด้วย จังหวัดในภาคเหนือ
 ชื่อภาค  จำนวนจังหวัด  รายชื่อจังหวัด ภาค 1  13 จังหวัด กรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ นนทบุรี ปทุมธานี นครนายก ปราจีนบุรี สระแก้ว
ฉะเชิงเทรา ชลบุรี จันทบุรี ระยอง ตราด และสมุทรสาคร ภาค 2  14 จังหวัด  กาญจนบุรี สุพรรณบุรี ชัยนาท อุทัยธานี สิงห์บุรี ลพบุรี สระบุรี อ่างทอง พระนครศรีอยุธยา
นครปฐม ราชบุรี สมุทรสงคราม เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ ภาค 3  20 จังหวัด  นครราชสีมา บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ชัยภูมิ ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ยโสธร
อำนาจเจริญ มุกดาหาร กาฬสินธุ์ เลย หนองบัวลำภู อุดรธานี สกลนคร นครพนม หนองคาย และบึงกาฬ  ภาค 4  14 จังหวัด  ชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี พังงา กระบี่ ภูเก็ต นครศรีธรรมราช ตรัง พัทลุง
สตูล สงขลา ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส  ภาค 5  16 จังหวัด  นครสวรรค์ กำแพงเพชร พิจิตร เพชรบูรณ์ พิษณุโลก สุโขทัย ตาก อุตรดิตถ์ แพร่ 
ลำปาง ลำพูน เชียงใหม่ พะเยา น่าน เชียงราย และแม่ฮ่องสอน

จังหวัดที่เข้าร่วมแข่งขัน
 ชื่อเขต  จำนวนจังหวัด  รายชื่อจังหวัด เขต 1  9 จังหวัด  ชัยนาท นนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา ลพบุรี สมุทรปราการ สระบุรี สิงห์บุรี อ่างทอง เขต 2  8 จังหวัด  จันทบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ตราด นครนายก ปราจีนบุรี ระยอง สระแก้ว เขต 3  8 จังหวัด  ชัยภูมิ นครราชสีมา บุรีรัมย์ ยโสธร ศรีสะเกษ สุรินทร์ อำนาจเจริญ อุบลราชธานี  เขต 4  12 จังหวัด  กาฬสินธุ์ ขอนแก่น นครพนม บึงกาฬ มหาสารคาม มุกดาหาร ร้อยเอ็ด เลย สกลนคร หนองคาย หนองบัวลำภู อุดรธานี  เขต 5  8 จังหวัด  เชียงราย เชียงใหม่ น่าน พะเยา แพร่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง ลำพูน  เขต 6  9 จังหวัด  กำแพงเพชร ตาก นครสวรรค์ พิจิตร พิษณุโลก เพชรบูรณ์ สุโขทัย อุตรดิตถ์ อุทัยธานี  เขต 7  8 จังหวัด  กาญจนบุรี นครปฐม ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี สมุทรสงคราม สมุทรสาคร สุพรรณบุรี  เขต 8  7 จังหวัด  กระบี่ ชุมพร นครศรีธรรมราช พังงา ภูเก็ต ระนอง สุราษฎร์ธานี  เขต 9  7 จังหวัด  ตรัง นราธิวาส ปัตตานี พัทลุง ยะลา สงขลา สตูล เขต 10  1 จังหวัด  กรุงเทพมหานคร

 จังหวัดเจ้าภาพ 

12528 นครราชสีมา 26 เมษายน 2 พฤษภาคม108564671,323775เขต 101322529 นครศรีธรรมราช 18 มิถุนายน 24 มิถุนายน109825661,5481096เขต 103932530 สุรินทร์ 19 มีนาคม 25 มีนาคม109905851,5751096เขต 33142531 เชียงราย 6 พฤษภาคม  12 พฤษภาคม 10––1,5741095เขต 102552532 ราชบุรี 4 พฤษภาคม  10 พฤษภาคม101,0276251,65210101เขต 10 2662533 ภูเก็ต 25 มีนาคม 31 มีนาคม101,1366191,75513140เขต 10 3072534 ตรัง 18 มกราคม 24 มกราคม101,1976832,43813155เขต 10 3682535 ศรีสะเกษ 26 มีนาคม 1 เมษายน101,2337311,96413178เขต 34392536 จันทบุรี 22 มีนาคม 29 มีนาคม101,2497431,99213184เขต 738102537 พิษณุโลก 21 มีนาคม 28 มีนาคม101,2307271,95713187เขต 735112538 สงขลา 21 มีนาคม 28 มีนาคม101,3348292,16314210เขต 1055122539 กำแพงเพชร 19 พฤษภาคม 26 พฤษภาคม101,3268902,21614210เขต 1046132540 สุราษฎร์ธานี 8 มิถุนายน 15 มิถุนายน101,4499102,35915216เขต 1050142541 อุดรธานี 19 มีนาคม 26 มีนาคม101,5699772,54617221เขต 1046152542 ยะลา 19 มิถุนายน 25 มิถุนายน101,6199452,56417230เขต 1065162543 สุรินทร์ 19 มีนาคม 25 มีนาคม101,8681,1042,97218237เขต 1073172544 แพร่ 24 มีนาคม 31 มีนาคม101,9121,1643,07621242เขต 1058182545 พังงา 24 มีนาคม 31 มีนาคม102,0771,2943,37122260เขต 1068192546 เพชรบุรี 19 มีนาคม 29 มีนาคม762,6311,8024,43324300กรุงเทพมหานคร65202547 สุโขทัย 20 มีนาคม 31 มีนาคม763,1472,3315,47824324กรุงเทพมหานคร94212548 ชัยภูมิ 20 มีนาคม 31 มีนาคม763,6332,5416,17427335กรุงเทพมหานคร109222549 ลำปาง 18 มีนาคม 31 มีนาคม76––6,86927335กรุงเทพมหานคร93232550 สุราษฎร์ธานี 20 มกราคม 30 มกราคม76––7,49228379กรุงเทพมหานคร89242551 อุบลราชธานี 19 มีนาคม  29 มีนาคม 764,1153,2657,38028413กรุงเทพมหานคร93252552 กาญจนบุรี 15 มีนาคม  26 มีนาคม 764,5723,6658,23731461กรุงเทพมหานคร93262553 เพชรบูรณ์ 15 มีนาคม  26 มีนาคม 765,0714,0799,15032478กรุงเทพมหานคร94272554 อุตรดิตถ์ 20 มีนาคม  31 มีนาคม765,3734,73810,11138512กรุงเทพมหานคร102282555 ภูเก็ต 26 พฤษภาคม 5 มิถุนายน775,1094,2709,37940535กรุงเทพมหานคร102292556 มหาสารคาม 18 มีนาคม 29 มีนาคม77––9,25836515กรุงเทพมหานคร94302557 ศรีสะเกษ 12 มีนาคม 23 มีนาคม77––10,724 38564กรุงเทพมหานคร106312558 สุพรรณบุรี 9 มีนาคม 19 มีนาคม775,9145,21811,13243611กรุงเทพมหานคร122322559 จันทบุรี 25 มีนาคม 5 เมษายน775,7125,13510,84745660กรุงเทพมหานคร124332560 ชุมพร – ระนอง 16 มีนาคม 26 มีนาคม7746706กรุงเทพมหานคร122342561 น่าน 19 มีนาคม 29 มีนาคม77701 กรุงเทพมหานคร125352562 บุรีรัมย์ 10 พฤษภาคม 20 พฤษภาคม77728 กรุงเทพมหานคร143362564 ตราดยกเลิกการแข่งขัน372565 พัทลุง 29 กรกฎาคม 10 สิงหาคม77 752 กรุงเทพมหานคร131382566 นครสวรรค์ 25 มีนาคม  3 เมษายน 7716,346 46751 กรุงเทพมหานคร144392567 ราชบุรี 21 มีนาคม  31 มีนาคม 77  กรุงเทพมหานคร402568 ชลบุรี 23 มีนาคม  3 เมษายน77       กรุงเทพมหานคร 412569 สุราษฎร์ธานี 7 พฤษภาคม 17 พฤษภาคม77      กรุงเทพมหานคร 422570 สุรินทร์  77 กรุงเทพมหานคร432571 พังงา  77 กรุงเทพมหานคร442572 ลำพูน  77กรุงเทพมหานคร

 สรุปจังหวัดเจ้าภาพ 
+  จังหวัด ภาค เขต ครั้ง  ปีสุรินทร์ ภาค 3 (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เขต 3  2  2530, 2543สุราษฎร์ธานี ภาค 4 (ใต้) เขต 8  2  2540, 2550ภูเก็ต ภาค 4 (ใต้) เขต 8  2  2533, 2555ศรีสะเกษ ภาค 3 (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เขต 3  2  2535, 2557จันทบุรี ภาค 1 (กรุงเทพมหานครและปริมณฑล และ ตะวันออก) เขต 2  2  2536, 2559นครราชสีมา ภาค 3 (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เขต 3  1  2528นครศรีธรรมราช ภาค 4 (ใต้) เขต 8  1  2529เชียงราย ภาค 5 (เหนือ) เขต 5  1  2531ราชบุรี ภาค 2 (กลาง และ ตะวันตก) เขต 7  1  2532ตรัง ภาค 4 (ใต้) เขต 9  1  2534พิษณุโลก ภาค 5 (เหนือ) เขต 6  1  2537สงขลา ภาค 4 (ใต้) เขต 9  1  2538กำแพงเพชร ภาค 5 (เหนือ) เขต 6  1  2539อุดรธานี ภาค 3 (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เขต 4  1  2541ยะลา ภาค 4 (ใต้) เขต 9  1  2542แพร่ ภาค 5 (เหนือ) เขต 5  1  2544พังงา ภาค 4 (ใต้) เขต 8  1  2545เพชรบุรี ภาค 2 (กลาง และ ตะวันตก) เขต 7  1  2546สุโขทัย ภาค 5 (เหนือ) เขต 6  1  2547ชัยภูมิ ภาค 3 (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เขต 3  1  2548ลำปาง ภาค 5 (เหนือ) เขต 5  1  2549อุบลราชธานี ภาค 3 (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เขต 3  1  2551กาญจนบุรี ภาค 2 (กลาง และ ตะวันตก) เขต 7  1  2552เพชรบูรณ์ ภาค 5 (เหนือ) เขต 6  1  2553อุตรดิตถ์ ภาค 5 (เหนือ) เขต 6  1  2554มหาสารคาม ภาค 3 (ตะวันออกเฉียงเหนือ) เขต 4  1  2556สุพรรณบุรี ภาค 2 (กลาง และ ตะวันตก) เขต 7  1  2558ชุมพร ภาค 4 (ใต้) เขต 8  1  2560ระนอง ภาค 4 (ใต้) เขต 8  1  2560น่าน ภาค 5 (เหนือ) เขต 5  1  2561

 กีฬาที่จัดแข่งขัน 
โดยครั้งล่าสุด คือ กีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 33 ประจำปีพ.ศ. 2560 ได้จัดการแข่งขันทั้งหมด 46 ชนิดกีฬา แบ่งเป็นกีฬาในโอลิมปิกทั้งหมด 25 กีฬา, กีฬาฤดูหนาวทั้งหมด 1 กีฬา และกีฬาชนิดอื่นๆที่เคยจัดในกีฬาระดับนานาชาติ และกีฬาอนุรักษ์ ทั้งหมด 20 กีฬา ดังนี้





เครื่องบินจำลอง 
ร่มบิน 
ร่มร่อน 


ต่อสู้ 
ท่ารำ 

 บีเอ็มเอ็กซ์
 เสือภูเขา 
 ถนน 
 ลู่ 





 ในร่ม 
 ชายหาด 
 ลอดห่วง 

 ต่อสู้ 
 ร่ายรำ 








 ต่อสู้ 
 ลีลา 







 ฟรีสไตล์ 
 เกรโก-โรมัน 
 ชายหาด 




 ศิลป์  
 ลีลา 
 แอโรบิก 


 ต่อสู้  
 จับล็อก 
 ศิลปะการต่อสู้ 

 ยูเนียน 
 7 คน 

 สปรินท์ 
 สลาลอม 




 ในร่ม 
 ชายหาด 


 ยุทธลีลา
 ประลองยุทธ 




 เอ็กซ์ตรีม 


 สนาม 
 ในร่ม 

 ในร่ม 
 ชายหาด 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:กีฬาเยาวชนแห่งชาติ