สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 5

สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 5 เป็นสาธารณรัฐปัจจุบันของประเทศฝรั่งเศสที่ถือกำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2501 เกิดจากการล่มสลายของสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 4 โดยเปลี่ยนแปลงจากระบอบรัฐสภามาเป็นระบอบกึ่งประธานาธิบดี

 การก่อตั้งโดยชาร์ล เดอ โกล 

แรงผลักดันที่ทำให้สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 5 ก่อกำเนิดนั้นมีแรงจูงใจมาจาก วิกฤตการณ์พฤษภาคม พ.ศ. 2501 (รัฐประหาร 13 พฤษภา / รัฐประหารแอลเจียร์) แม้ว่าฝรั่งเศสได้ถอนตัวจากเมืองขึ้นจำนวนมากของตนแล้ว ส่วนมากในแอฟริกาตะวันตกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่แอลจีเรียก็ยังคงเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศส และยังต้องส่งตัวแทนของตนไปยังรัฐสภาฝรั่งเศส 
ความห่างไกลจากแผ่นดินใหญ่และความแตกต่างทางวัฒนธรรม ด้วยอยู่กันคนละทวีปและที่สำคัญคือความแตกต่างเรื่องศาสนานำไปสู่ความกดดันที่เพิ่มขึ้นในการจะแยกตัวออยากจากประเทศฝรั่งเศส
แต่สถานการณ์ก็ดูเป็นที่สับสน เพราะเหตุการณ์นี้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องเมืองขึ้นต้องการเอกราช แต่เป็นความต้องการที่จะแบ่งแยกดินแดนมากกว่า ในขณะเดียวกันก็มีผู้ไม่เห็นด้วยกับการแยกตัวจากผืนแผ่นดินใหญ่ของแอลจีเรีย ทำให้สงครามแอลจีเรียนไม่ได้เป็นเพียงการเคลื่อนไหวแบ่งแยกดินแดน แต่เป็นสงครามการเมืองพ่วงเข้ามาอีก ความวุ่นวายถาโถมเข้ามาเพิ่มขึ้น เพราะเหล่าทหารได้ทำการหนุนหลังพวกแอลจีเรียฝรั่งเศส (Algérie française) อย่างเปิดเผย


ชาร์ล เดอ โกลได้ประณามการกระทำนี้ว่า เป็นก่อการร้ายทั้งในอัลจีเรียและฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่ และก็ได้ทำให้เกิดความโกรธแค้นในระหว่างสองฝ่าย ซึ่งรวมแนวหน้าทางการเมืองในปัจจุบัน เช่น ฌ็อง-มารี เลอ แปน จากการไปเจรจาต่อรองกับพวกกบฏชาตินิยม ในที่สุดอัลจีเรียก็ได้เป็นเอกราชในวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2505

เดอ โกล ได้ใช้วิกฤตการณ์นี้เพื่อที่จะได้ก่อตั้งระบอบการปกครองของฝรั่งเศสใหม่ เนื่องจากในยุคสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 4 นั้น รัฐบาลต่าง ๆ ก็ได้ล้มเหลวตั้งแต่การเริ่มต้นของสงครามโลกครั้งที่ 2 แล้ว และไม่มีพรรคการเมืองใดที่สามารถครองใจประชาชนชาวฝรั่งเศสได้เลย และตำแหน่งประธานาธิบดีในสมัยนั้นไม่ได้มีอำนาจเท่ากับสมัยปัจจุบัน ซึ่งเดอ โกลได้เสนอที่จะให้ประธานาธิบดีมีวาระ 7 ปี ตั้งแต่ที่ลดลงเหลือ 5 ปี และควรมีอำนาจบริหารประเทศควบคู่กับนายกรัฐมนตรี ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากประธานาธิบดี และต้องได้รับการเลือกตั้ง และมาจากรัฐสภาฝรั่งเศส

แนวคิดของเขานั้นเป็นที่ยอมรับประมาณร้อยละ 79.2 จากทั้งหมดที่ได้ลงประชามติในวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2501 เนื่องจากการเปลี่ยนรัฐธรรมนูญทำให้เกิดสาธารณรัฐใหม่ขึ้นมา ประเทศฝรั่งเศสจึงก้าวจากสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 4 เข้าสู่สมัยสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 5

ในเบื้องต้น ตำแหน่งประธานาธิบดีนั้นจะได้รับการเลือกตั้งจากคณะผู้เลือกตั้งเท่านั้น แต่ในปี พ.ศ. 2505 ชาร์ล เดอ โกลได้เสนอให้มีการเลือกตั้งประธานาธิบดีโดยประชาชน แม้ว่าข้อเสนอของเดอ โกลนั้น เขาตั้งใจที่จะให้มีการแข่งขันกันระหว่างพรรคการเมือง ยกเว้นโกลิสต์ ถึงกระนั้นข้อเสนอนี้ได้เป็นที่ยอมรับจากคณะผู้เลือกตั้งทั้งหลาย

ปัจจุบันการเลือกตั้งตำแหน่งประธานาธิบดีฝรั่งเศสนั้นจัดขึ้นทุก ๆ 5 ปี แบ่งออกเป็น 2 รอบ รอบแรกนั้นจะเปิดให้ผู้สมัครทั้งหมดเข้ารับการเลือกตั้ง และอาจจะได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานาธิบดี ถ้าได้รับคำแนนเสียงอย่างเด็ดขาด แต่ถ้าไม่มีผู้ชนะในรอบแรก ผู้สมัคร 2 คนที่ได้คะแนนเยอะสุดนั้น จะมาแข่งขันกันต่อในการเลือกตั้งประธานาธิบดีรอบที่ 2

 รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 5 
ดูรายละเอียดได้ที่บทความรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส

 ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐที่ 5 
 ประธานาธิบดี 

โกลลิสม์ สีน้ำเงิน, สังคมนิยม สีแดง

 ประธานาธิบดี เกิด-ตาย จาก ถึง พรรค ชาร์ล เดอ โกล 1890–1970  21 ธันวาคม 1959 28 เมษายน 1969 (ลาออก) UNR
ต่อมา UDR อาแล็ง ปอแอร์ 1909–1996 28 เมษายน 1969 15 มิถุนายน 1969 (รักษาการณ์) PDM ฌอร์ฌ ปงปีดู 1911–1974 15 มิถุนายน 1969 2 เมษายน 1974 (สิ้นชีพในตำแหน่ง) UDR  อาแล็ง ปอแอร์ 1909–1996 2 เมษายน 1974 19 พฤษภาคม 1974 (รักษาการณ์) PDM วาเลรี ฌิสการ์ แด็สแต็ง 1926–2020  19 พฤษภาคม 1974 10 พฤษภาคม 1981 UDF ฟร็องซัว มีแตร็อง 1916–1996 10 พฤษภาคม 1981 17 พฤษภาคม 1995 Socialist ฌัก ชีรัก 1932–2019  17 พฤษภาคม 1995 16 พฤษภาคม 2007 RPR
ต่อมา UMP นีกอลา ซาร์กอซี 1955– 16 พฤษภาคม 2007 15 พฤษภาคม 2012 UMP ฟร็องซัว ออล็องด์ 1954– 15 พฤษภาคม 2012 14 พฤษภาคม 2017 Socialistแอมานุแอล มาครงค.ศ. 1977-14 พฤษภาคม 2017ปัจจุบันอ็องมาร์ช !

รายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ที่ ประธานาธิบดีฝรั่งเศส / รายนามประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส

 นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐที่ 5 
 นายกรัฐมนตรี 
 ชื่อ เริ่มวาระ สิ้นสุดวาระ พรรคการเมือง มีแชล เดอเบร 8 มกราคม, 1959 14 เมษายน, 1962 Union for the New Republic  ฌอร์ฌ ปงปีดู 14 เมษายน, 1962 10 กรกฎาคม, 1968 Union for the New Republic  มอริส กูฟว์ เดอ มูร์วีล 10 กรกฎาคม, 1968 20 มิถุนายน, 1969 Union of Democrats for the Republic  ฌัก ชาบ็อง-แดลมัส 20 มิถุนายน, 1969 5 เมษายน, 1973 Union of Democrats for the Republic  ปีแยร์ แม็สแมร์ 5 เมษายน, 1973 27 พฤษภาคม, 1974 Union of Democrats for the Republic  ฌัก ชีรัก (ครั้งแรก) 27 พฤษภาคม, 1974 26 เมษายน, 1976 Union of Democrats for the Republic  แรมง บาร์ 26 เมษายน, 1976 21 พฤษภาคม, 1981 Union for French Democracy  ปีแยร์ โมรัว 21 พฤษภาคม, 1981 17 กรกฎาคม, 1984 Socialist Party  โลร็อง ฟาบียุส 17 กรกฎาคม, 1984 20 มีนาคม, 1986 Socialist Party  ฌัก ชีรัก (ครั้งที่ 2) 20 มีนาคม, 1986 10 พฤษภาคม, 1988 Rally for the Republic มีแชล รอการ์ 10 พฤษภาคม, 1988 15 พฤษภาคม, 1991 Socialist Party  เอดิต แครซง 15 พฤษภาคม, 1991 2 เมษายน, 1992 Socialist Party  ปีแยร์ เบเรกอวัว 2 เมษายน, 1992 29 มีนาคม, 1993 Socialist Party  เอดัวร์ บาลาดูร์ 29 มีนาคม, 1993 18 พฤษภาคม, 1995 Rally for the Republic  อาแล็ง ฌูว์เป 18 พฤษภาคม, 1995 3 มิถุนายน, 1997 Rally for the Republic  ลียอแนล ฌ็อสแป็ง 3 มิถุนายน, 1997 6 พฤษภาคม, 2002 Socialist Party  ฌ็อง-ปีแยร์ ราฟาแร็ง 6 พฤษภาคม, 2002 31 พฤษภาคม, 2005 Union for a Popular Movement ดอมีนิก เดอ วีลแป็ง 31 พฤษภาคม, 2005 17 พฤษภาคม, 2007 Union for a Popular Movement  ฟร็องซัว ฟียง 17 พฤษภาคม, 2007 15 พฤษภาคม, 2012 Union for a Popular Movement  ฌ็อง-มาร์ก เอโร 15 พฤษภาคม, 2012 1 เมษายน 2014 Socialist Party  มานุแอล วาลส์ 1 เมษายน, 2014 6 ธันวาคม  2016 Socialist Party  แบร์นาร์ กาซเนิฟว์ 6 ธันวาคม  2016 10 พฤษภาคม 2017 Socialist Party 

รายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ที่ นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส / รายนามนายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส


หมวดหมู่:สาธารณรัฐฝรั่งเศส
หมวดหมู่:การเมืองฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส