ไกรศรี นิมมานเหมินท์

ไกรศรี นิมมานเหมินท์ (24 ธันวาคม พ.ศ. 2455 – 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2535) อดีตสมาชิกวุฒิสภา เป็นผู้มีความรู้ความสามารถในวิทยาการหลายด้าน ได้ทำการสำรวจค้นคว้าและเขียนบทความเผยแพร่ ทั้งด้านโบราณคดี ด้านประวัติศาสตร์และมานุษยวิทยา เป็นผู้ค้นพบเตาสังคโลกโบราณที่อำเภอสันกำแพง อำเภอสันทราย และอีกหลายแห่งในภาคเหนือ เป็นผู้คนพบเอกสารใบลานที่สำคัญชิ้นหนึ่งที่มีข้อมูลเกี่ยวกับกฎหมายมังราย เป็นผู้ศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับความเป็นอยู่ ภาษา วัฒนธรรมของคนเผ่าผีตองเหลือง ที่จังหวัดน่าน นอกจากนี้ยังเป็นผู้มีบทบาทในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของล้านนา โดยเฉพาะการจัดเลี้ยงแบบขันโตก

ไกรศรี เป็นนักธุรกิจที่มีบทบาทในการพัฒนาตลาดวโรรส ซึ่งเป็นรวบรวมหุ้นจากเจ้านายฝ่ายเหนือในตระกูล ณ เชียงใหม่ จนกลายเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่และเข้ามาบริหารกิจการเบญจวรรณ บุญโทแสง. พัฒนาการการปรับตัวทางการเมืองของกลุ่มอำนาจท้องถิ่นภายหลังการผนวกดินแดนของสยาม (พ.ศ. 2442-2547): กรณีศึกษาตระกูล ณ เชียงใหม่.  วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2550

 ประวัติ 
ไกรศรี เกิดเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2455 ที่ห้างหุ้นส่วนอนุสารเชียงใหม่ ถนนวิชยานนท์ ตำบลช้างม่อย อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ เป็นบุตรคนแรกของนายกี กับนางกิมฮ้อ นิมมานเหมินท์ มีน้องร่วมบิดามารดา 5 คน คือ พิสุทธิ์ นิมมานเหมินท์, อัน นิมมานเหมินท์, เรือง นิมมานเหมินท์, แจ่มจิตต์ เลาหวัฒน์ และอุณณ์ ชุติมา 

ด้านครอบครัวสมรสกับนางจรรยา นิมมานเหมินท์ (สกุลเดิม: ศรีอาภรณ์) มีบุตร 2 คน คือ ธารินทร์ นิมมานเหมินท์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และศิรินทร์ นิมมานเหมินท์ อดีตกรรมการผู้จัดการใหญ่ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) 

ไกรศรี ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 ที่โรงพยาบาลสมิติเวช กรุงเทพมหานคร ด้วยโรคมะเร็งตับ

 การศึกษา 
สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนศรีดอนไชย ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำอำเภอเมืองเชียงใหม่ จบระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จากโรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย เชียงใหม่ (พ.ศ. 2465-2471) ต่อมาไปศึกษาต่อระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ที่โรงเรียนอัสสัมชัญ กรุงเทพฯ (พ.ศ. 2471-2474) หลังจากจบมัธยมปลายแล้วเดินทางไปศึกษาต่อที่ประเทศสหรัฐอเมริกา จบระดับปริญญาตรีวิทยาศาสตรบัณฑิต และเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา  (พ.ศ. 2479) และจบปริญญาโทบริหารธุรกิจ จาก มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ประเทศสหรัฐอเมริกา (พ.ศ. 2481)

 การทำงาน 
 พ.ศ. 2482-2483 รับราชการเป็นอาจารย์ประจำ และอาจารย์พิเศษในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
 พ.ศ. 2489-2499 ผู้อำนวยการเขต ธนาคารนครหลวงไทย จำกัด ในเขตภาคเหนือ 
 พ.ศ. 2499-2507 ผู้อำนวยการเขต และกรรมการในคณะกรรมการบริหาร ธนาคารกรุงเทพฯ พาณิชย์การ จำกัด 
 พ.ศ. 2513 จัดตั้งบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ไทยพัฒนา จำกัด 
 ประธานกรรมการ ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลอนุสารเชียงใหม่
 ประธานกรรมการ บริษัท รินคำ จำกัด
 พ.ศ. 2501-2504 สมาชิกสภาจังหวัดเชียงใหม่ 
 กรรมการก่อตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีส่วนร่างโครงการจัดตั้งคณะสังคมศาสตร์ และรักษาการคณบดี 
 กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 
 กรรมการที่ปรึกษามหาวิทยาลัยพายัพ
 ประธานชมรมล้านนาคดี เชียงใหม่คนแรก  
 พ.ศ 2506 สยามสมาคมฯ แต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าคณะสำรวจค้นคว้าและทำทะเบียนคัมภีร์ใบลาน ในจังหวัดต่าง ๆ ภาคเหนือ 
 ค้นพบเอกสารใบลานที่สำคัญคือ กฎหมายมังราย ที่วัดเสาไห้ จ.สระบุรี และได้มอบให้ ดร.ประเสริฐ ณ นคร ปริวรรตและจัดพิมพ์เผยแพร่ 
 มอบที่ดิน 24 ไร่ ให้กระทรวงศึกษาธิการใช้เป็นสถานที่จัดงานฤดูหนาวและสนามกีฬาจังหวัดเชียงใหม่ 
 จัดตั้ง มูลนิธิไกรศรี-จรรยา นิมมานเหมินท์ นำดอกผลมาใช้เพื่อการศึกษาค้นคว้าทางวิชาการด้านล้านนาคดี 
 ผลงาน 
 หนังสือเรื่อง "เครื่องถ้วยสันกำแพง" พ.ศ. 2503 
 บทความเรื่อง"ผีตองเหลือง" หรือ "คนป่า" ภาษาอังกฤษ เขียนร่วมกับ J. HartlandSwann พิมพ์ในวารสารของสยามสมาคมฯ เมื่อ พ.ศ. 2503 
 บทความเรื่อง "พระพุทธรูปเชียงใหม่ที่มีอักษรจารึกเป็นภาษาไทยและพม่า" (ภาษาอังกฤษ) พิมพ์ในวารสารของ Burma Research Society ปี พ.ศ. 2503 
 บทความเรื่อง An Inscribed Statuette from Northern Siam (ภาษาอังกฤษ) พิมพ์ใน Artibus Asiae, Ascona ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ พ.ศ. 2506 
 บทความเรื่อง "เทพารักษ์นครเชียงใหม่ของชาวละว้า" (ภาษาอังกฤษ) พิมพ์ในวารสารสยามสมาคมฯ พ.ศ. 2510 
 บทความเรื่อง "กฎหมายว่าด้วยเหมืองฝายของพระเจ้าเม็งราย" เอกสารข้อมูลเลขที่ 58 ในโครงการเอเซียอาคเนย์ฯ ของมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ 
 บทความเรื่อง "เก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมือง" เอกสารข้อมูลเลขที่ 59 ในโครงการเอเซียอาคเนย์ฯ ของมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ 
 นิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่อง "The Romance of Virangha" (ภาษาอังกฤษ) พิมพ์ในวารสารของสมาคมสตรีอเมริกันในประเทศไทย พ.ศ. 2514 
 หนังสือกวีนิพนธ์เรื่อง "กาพย์เจี้ยจามเทวีและวิรังคะ" ศูนย์หนังสือเชียงใหม่จัดพิมพ์ พ.ศ. 2530 
 รางวัล 
นายไกรศรี นิมมานเหมินท์ ได้รับรางวัลทางสังคมหลายรายการ เช่น 
 ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์ วิทยาศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2525 
 ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่นแห่งชาติ เรื่องกาพย์เจี้ยจามเทวีและวิรังคะ ประเภทกวีนิพนธ์ ประจำปี พ.ศ. 2530 
 ได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตทางด้านมนุษยศาสตร์ จากสภากวีโลก ซึ่งได้จัดการประชุมครั้งที่ 10 ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 14-18 พฤศจิกายน 2531 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๙๓ ตอนที่ ๒๔ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๒๘๐, ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๙
 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 lannaworld.com --> ประวัติบุคคล : ไกรศรี นิมมานเหมินทร์ 
 ย่านถนนท่าแพ (๖) 

หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองเชียงใหม่
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:นักวิชาการจากจังหวัดเชียงใหม่
หมวดหมู่:นักธุรกิจจากจังหวัดเชียงใหม่
หมวดหมู่:นักธุรกิจชาวไทยเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:นักการธนาคารชาวไทย
หมวดหมู่:นักโบราณคดีชาวไทย
หมวดหมู่:นักประวัติศาสตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักภาษาศาสตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนอัสสัมชัญ
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
หมวดหมู่:สกุลนิมมานเหมินท์
หมวดหมู่:สกุลชุติมา
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากมะเร็งตับ
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง