อาณาจักรปันปัน

อาณาจักรปันปัน เป็นอาณาจักรฮินดูขนาดเล็กที่เชื่อว่ามีอยู่ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 7 เชื่อว่ามีที่ตั้งอยู่ทางชายฝั่งตะวันออกของคาบสมุทรมลายู โดยมีความเห็นหลายแบบตั้งแต่บริเวณรัฐกลันตันหรือรัฐตรังกานู ประเทศมาเลเซีย จนถึงบริเวณใกล้เคียงกับอำเภอพุนพิน และ อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประเทศไทย 

ตำราจีนชื่อ Jiu Tang Shu ระบุว่าอาณาจักรปันปันมีชายทางทางใต้ติดกับลังกาสุกะ และทางเหนือติดกับเทียนสนใกล้คอคอดกระ Jacq-Hergoualc'h คาดการณ์ว่าชายแดนอาจอยู่ทางใต้ของจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งอาจอยู่ใกล้จังหวัดสงขลา

หลังเทียนสนทางเหนือได้รับเอกราชจากฟูนันและกลายเป็น Lang-chia หรือ หลั่งยะสิว (Lang-ya-hsiu) ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 5 เทียนสนทางใต้ผนวกเข้ากับปันปันในคริสต์ศตวรรษที่ 6 ส่วนดินแดนทางเหนือกลายเป็นทวารวดี

มีผู้คาดการณ์ว่าอาณาจักรนี้น่าจะเกี่ยวข้องกับอาณาจักรปาตานีที่ครอบครองพื้นที่เดียวกันหลายศตวรรษต่อมา และมีวัฒนธรรมและภาษาที่แตกต่างจากภูมิภาคมลายูอื่น ๆ ในบริเวณใกล้เคียง

ประวัติ
ไม่ค่อยมีใครมีข้อมูลเกี่ยวกับอาณาจักรนี้

อาณาจักรปันปันส่งคณะทูตไปจีนราชวงศ์หลิวซ่งเป็นครั้งแรกในช่วง ค.ศ. 424 ถึง 453 กล่าวกันว่า โกณฑัญญะที่ 2 ได้พยายามนำศาสนาฮินดูไปเผยแพร่แก่อาณาจักรฟูนาน ซึ่งอยู่ฝั่งตรงข้ามของอ่าวสยามอีกครั้ง

อาณาจักรปันปันส่งบรรณาการในสมัยราชวงศ์เหลียงถึงราชวงศ์เฉินของจีนใน ค.ศ. 529, 533, 534, 535 และ 571Annals of Liang dynasty. Annals of Chen dynasty จากนั้นใน ค.ศ. 616 ถึง 637 จึงส่งบรรณาการแก่จีนราชวงศ์ถังAnnal of Tang dynasty. Foreign countries at the South.

ภายหลังอาณาจักรนี้ถูกอาณาจักรศรีวิชัยภายใต้การนำของธรรมเซตูเข้ายึดครองก่อน ค.ศ. 775

แม้จะพบได้ยาก แต่การค้นพบทางโบราณคดีกลับแสดงให้เห็นหลักฐานความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ผ่านทางการค้าทางทะเลระหว่างประเทศ

ดูเพิ่ม
 จังหวัดนครศรีธรรมราช
 หุบเขาบูจัง
 ประวัติศาสตร์รัฐเกอดะฮ์

อ้างอิง 

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ไทย
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประวัติศาสตร์ไทย
หมวดหมู่:อาณาจักรก่อนการมาของศาสนาอิสลามในประวัติศาสตร์มาเลเซีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์มาเลเซีย
หมวดหมู่:อาณาจักรฮินดูยุคกลาง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์รัฐกลันตัน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์รัฐตรังกานู