เจ้าเจตบุตรพรหมินทร์

พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ หรือ เจ้าเจตบุตร  ทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 40 และองค์ที่ 41 แห่งนครน่าน (ภายใต้การปกครองของอาณาจักรพม่า) เสด็จขึ้นครองเมืองน่านในปี พ.ศ. 2134 สืบสันติวงศ์ต่อจากพระบิดา พระยาหน่อคำเสถียรไชยสงคราม เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 39รุ่งพงษ์ ชัยนาม. ประวัติศาสตร์ล้านนา : ประวัติศาสตร์ไทยที่คนไทยไม่ค่อยมีโกาสได้ศึกษา. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

พระประวัติ
พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ทรงเป็นพระราชโอรสในเจ้าพระยาหน่อคำเสถียรไชยสงคราม ประสูติแต่ พระนางแสดพลัวเทวี ทรงมีพระอนุชา ร่วมพระบิดา พระมารดา 4 พระองค์
 พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์
 เจ้าน้ำบ่อ 
 พระเจ้าศรีสองเมือง
 เจ้าอุ่นเมือง

พระกรณียกิจ

 พระกรณียกิจและเหตุการณ์สําคัญที่เกิดขึ้นในรัชกาล 
 วันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2137 พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ทรงโปรดให้สร้างวัดดอนแท่น เมืองสา (อําเภอเวียงสา) พร้อมกันนั้นได้สถาปนาพระมหาเถระนามว่า “ข่ามแขวน” ขึ้นเป็นพระสังฆราชา และโปรดให้เหล่าข้าราชบริพารเสาะหาลูกแก้วจากลําน้ําสา มาทำเป็นสายประดับองค์พระธาตุแช่แห้ง 
 วันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2138 พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ทรงโปรดให้สถาปนาพระมหาเถระวัดพระธาตุแช่แห้งขึ้นเป็น "พระสังฆราชา"  
 วันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2139 พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ทรงโปรดให้สร้างวัดพรหมมินทร์ (วัดภูมินทร์) ขึ้นเป็นวัดประจำรัชกาล 
 วันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2140 พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ได้แข็งเมืองต่ออาณาจักรพม่า พระเจ้านันทบุเรง พระมหากษัตริย์พม่า รัชกาลที่ 4 แห่งราชวงศ์ตองอู ได้ทรงโปรดให้ พระเจ้านรธามังสอ (ผู้เป็นพระโอรส) ซึ่งปกครองเมืองเชียงใหม่ ให้ยกกองทัพเมืองเชียงใหม่มาตีเมืองน่าน และได้ต่อสู้กันที่ปากง้าว พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ได้นำกองทัพเมืองน่านต่อสู้กับทัพเมืองเชียงใหม่เป็นสามารถ แต่ด้วยกำลังไพล่พลที่น้อยกว่าจึงได้ถอยทัพกลับและหลบหนีไปพึ่งเจ้าเมืองล้านช้าง (อาณาจักรล้านช้างร่มขาวหลวงพระบาง) พระเจ้านรธามังสอ จึงทรงแต่งตั้งให้ พระยาแขกและท้าวพระยาทั้งหลายซึ่งเป็นขุนนางในเมืองน่านเป็นผู้รักษาเมืองน่านสืบต่อไป
 ในปี พ.ศ. 2143 พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ ได้ยกกองทัพโดยการสนับสนุนของเจ้าเมืองล้านช้างเข้ามาชิงเมืองน่านจากพระยาแขกได้สำเร็จ และขึ้นปกครองเมืองน่านสืบต่อ
 ในปี พ.ศ. 2146 พระเจ้านรธามังสอ พระเจ้าเชียงใหม่ ได้ยกกองทัพเมืองเชียงใหม่มาตีเมืองน่านอีกครั้ง และในครั้งนี้ได้รับความช่วยเหลือจากเจ้าศรีสองเมืองผู้เป็นพระอนุชาในพระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ในการเปิดประตูเมืองให้กองทัพเมืองเชียงใหม่เข้ามา และสามารถจับตัวพระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ได้ พระเจ้าเชียงใหม่จึงให้นำตัวพระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ไปเมืองเชียงใหม่ ครั้นถึงเมื่อวันอาทิตย์ที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2146 พระเจ้านรธามังสอ พระเจ้าเชียงใหม่ จึงทรงให้ประหารชีวิต พระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ พระเจ้าเมืองน่าน และในวันนั้นได้เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวด้วย

 ราชตระกูล 

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เจ้าผู้ครองนครน่าน