อำเภอนาทม

นาทม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครพนม เดิมเป็นท้องที่ของตำบลนาทมที่ตั้งขึ้นในราว พ.ศ. 2440 ประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอนาทมในวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2535 และยกฐานะเป็นอำเภอในวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540 กลายเป็นอำเภอลำดับที่ 11 ของจังหวัด 

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอนาทมมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบึงโขงหลง (จังหวัดบึงกาฬ)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านแพง
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอศรีสงคราม 
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภออากาศอำนวย (จังหวัดสกลนคร) และอำเภอเซกา (จังหวัดบึงกาฬ)

 ประวัติ 
อำเภอนาทม เดิมทีเป็นพื้นที่ตำบลนาทม ตั้งขึ้นในราวปี พ.ศ. 2440 เป็นตำบลเก่าแก่ในอำเภอท่าอุเทน ต่อมาในปี พ.ศ. 2468 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยได้แยกพื้นที่การปกครองบางส่วนของอำเภอท่าอุเทน มาจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภออากาศอำนวย (ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นกิ่งอำเภอบ่อศรีสงคราม) ก่อนที่ปี พ.ศ. 2490 ตำบลนาทมได้แยกไปรวมกับกิ่งอำเภอบ้านแพง ตำบลนาทมจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบ้านแพง

ต่อมาเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2535 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลนาทม ตำบลหนองซน และตำบลดอนเตย ออกจากการปกครองของอำเภอบ้านแพง รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอนาทม วันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2535 และในวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2536 มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้โอนบางหมู่บ้านของตำบลหนองซนย้ายกลับเข้าท้องที่อำเภอบ้านแพง วันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2536 เนื่องจากใกล้กับท้องที่อำเภอเดิม จนกระทั่งเมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอนาทม วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540 จนถึงปัจจุบัน

 วันที่ 24 มกราคม 2468 แยกพื้นที่ตำบลนาหว้า ตำบลบ้านข่า ตำบลบ้านเสียว ตำบลสามผง ตำบลหนองแวง ตำบลนาทม และตำบลบ้านแพง อำเภอท่าอุเทน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภออากาศอำนวย วันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2468 และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอท่าอุเทน
 วันที่ 9 ธันวาคม 2490 แยกพื้นที่ตำบลตำบลบ้านแพง ตำบลนาทม อำเภอท่าอุเทน และตำบลหนองแวง กิ่งอำเภอบ่อศรีสงคราม มาตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ้านแพง วันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2490 และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอท่าอุเทน
 วันที่ 13 มิถุนายน 2521 ตั้งตำบลหนองซน แยกออกจากตำบลนาทม และตำบลหนองแวง วันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2521
 วันที่ 24 กรกฎาคม 2522 ตั้งตำบลดอนเตย แยกออกจากตำบลนาทม วันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2522
 วันที่ 22 เมษายน 2535 แยกพื้นที่ตำบลนาทม ตำบลดอนเตย และตำบลหนองซน อำเภอบ้านแพง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอนาทม และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอบ้านแพง
 วันที่ 9 กันยายน 2536 โอนพื้นที่หมู่ 4 บ้านโคกยาว (ในขณะนั้น) ของตำบลหนองซน กิ่งอำเภอนาทม ไปขึ้นกับตำบลโพนทอง อำเภอบ้านแพง
 วันที่ 1 มีนาคม 2537 กำหนดเขตตำบลหนองซน กิ่งอำเภอนาทม โดยตัดหมู่ที่ 4 เดิมไปขึ้นกับตำบลโพนทอง อำเภอบ้านแพง วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2537
 วันที่ 26 กันยายน 2540 ยกฐานะกิ่งอำเภอนาทม อำเภอบ้านแพง เป็น อำเภอนาทม
 วันที่ 1 พฤษภาคม 2546 กำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอนาทม ตำบลหนองซน ให้มีเขตการปกครองรวม 12 หมู่บ้าน ตำบลนาทม ให้มีเขตการปกครองรวม 15 หมู่บ้าน และตำบลดอนเตย ให้มีเขตการปกครองรวม 8 หมู่บ้าน วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2546
 วันที่ 31 ตุลาคม 2562 แยกพื้นที่บ้านนาดี หมู่ที่ 5 ตำบลหนองซน ตั้งเป็นหมู่ที่ 14 บ้านนาดีพัฒนา วันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2562

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอนาทมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 3 ตำบล 38 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(ธันวาคม 2565)1.นาทมNa Thom2.หนองซนNong Son3.ดอนเตยDon Toei

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอนาทมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาทม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาทมทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองซน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองซนทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลดอนเตย''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนเตยทั้งตำบล

 อ้างอิง 

นาทม