สตรอว์เบอร์รี

สตรอว์เบอร์รี () เป็นสกุลไม้ดอกในวงศ์กุหลาบ ผลสามารถรับประทานได้ ในอดีตปลูกเป็นพืชคลุมดินให้กับต้นไม้ปลูกเลี้ยงอื่น ซึ่งอาจเป็นที่มาของชื่อก็เป็นได้Wiktionary entry for "strawberry" มีมากกว่า 20 สปีชีส์ และมีลูกผสมมากมาย แต่สตรอว์เบอร์รีที่นิยมปลูกมากในปัจจุบันก็คือสตรอว์เบอร์รีสวน (Fragaria × ananassa) ผลของสตรอว์เบอร์รีมีรสชาติหลากหลายขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ มีตั้งแต่รสหวานจนถึงเปรี้ยว สตรอว์เบอร์รีเป็นผลไม้ทางการค้าที่สำคัญ มีปลูกกันเป็นวงกว้างหลายสภาพอากาศทั่วโลก

 การเพาะปลูก 

 แนวโน้มการผลิต 
+สตรอว์เบอร์รีของโลกซึ่งมีหน่วยเป็นตัน อันดับ ประเทศ ค.ศ. 2006 ค.ศ. 2007 ค.ศ. 2008 ค.ศ. 2009 ค.ศ. 2010 ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012 1  1,090,436 1,109,215 1,148,350 1,270,640 1,293,650 1,316,150 1,384,3602  330,485 269,139 281,240 266,772 275,355 262,730 290,8433  211,127 250,316 261,078 291,996 299,940 302,416 351,8344  191,843 176,396 207,485 233,041 226,657 228,900 360,4265  128,349 174,414 200,254 242,776 238,432 240,284 242,2976  205,307 203,227 192,296 203,772 231,803 171,519 192,1407  227,000 230,400 180,000 185,000 165,000 184,000 174,0008  190,700 191,400 190,700 184,700 177,500 177,300 163,2009  193,666 174,578 200,723 198,907 153,410 166,159 150,15110  173,230 158,658 150,854 158,563 156,911 154,418 155,82811  143,315 160,558 155,583 163,044 153,875 150,000 132,29212  143,315 160,558 155,583 163,044 153,875 150,000 132,29213  73,900 92,100 104,900 109,900 102,900 101,859 94,84314  47,800 40,700 52,900 57,900 57,200 56,000 60,00015  47,800 41,800 47,400 54,000 59,200 50,000 47,00016  50,334 44,713 44,142 46,683 51,801 52,481 55,62417  39,200 43,000 42,200 43,000 42,700 47,000 49,70018  32,884 40,710 43,920 48,709 43,255 45,024 43,44519  33,000 40,000 41,000 40,761 40,453 39,260 42,13820  40,500 41,000 37,400 33,000 35,000 37,500 40,500 รวมทั้งโลก 3,931,716  3,962,869 4,122,527  4,593,537  4,361,873  4,235,589 4,621,273

 รูปลักษณะ 
เป็นพืชล้มลุก แตกกิ่งก้านแผ่ปกคลุมดิน ใบจะรวมกันอยู่ 3 ใบใน 1 ก้าน ขอบใบมีรอยหยัก มีดอกสีขาว ผลมีก้านยาวเชื่อมกับต้น มีเสี้ยนเล็ก ๆ บาง ๆ กระจายอยู่ทั่วผล มีกลีบเลี้ยงบนขั้วของผล เมื่ออ่อนมีสีขาว เหลือง เมื่อสุกจะเป็นสีส้ม หรือแดง รสชาติอมเปรี้ยวถึงหวาน ขึ้นอยู่กับผลที่สุก

 สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม 
 พื้นที่ที่มีระดับความสูงจากน้ำทะเล 800 เมตร
 พื้นที่ที่มีอุณหภูมิ 10-25 องศาเซลเซียส (มีอากาศเย็นตลอดปี)
 พื้นที่ที่มีดินอุดมสมบูรณ์ เช่น ดินแบบทุ่งหญ้าแพรรี หรือดินร่วนที่อุดมสมบูรณ์
 มีแสงที่เหมาะสม โดยพืชต้องได้รับแสงประมาณ 8 ชั่วโมงต่อวัน
 ดินที่ใช้ปลูกควรเป็นดินร่วนปนทราย มีการระบายน้ำได้ดี และมีค่า pH  ประมาณ 5.5 – 6.5

 ฤดูกาล 
 เริ่มปลูกในช่วงเดือนปลายสิงหาคม ถึง ปลายตุลาคม
 เริ่มเก็บเกี่ยวช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงช่วงเดือนเมษายนของปีถัดไป

 พันธุ์ที่นิยมปลูกในประเทศไทย 

 พันธุ์พระราชทาน 16
 พันธุ์พระราชทาน 20
 พันธุ์พระราชทาน 50 (เป็นพันธุ์ที่มูลนิธิโครงการหลวงส่งเสริมให้ปลูก) เป็นพันธุ์ที่เกิดจากการผสมในสหรัฐอเมริกา และนำเข้ามาคัดเลือกโดยการผสมตัวเองตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536 เจริญเติบโตและให้ผลผลิตได้ดีในสภาพอากาศเย็นปานกลาง ทรงพุ่มปานกลางถึงค่อนข้างแน่น ผลผลิตมีคุณภาพดีโดยเฉพาะใกล้สุกเต็มที่ น้ำหนักต่อผล 12 -18 กรัม รูปร่างเป็นลิ่มสีแดงถึงสีแดงเข้มค่อนข้างแข็ง ไม่ต้านทานต่อไร แต่ต้านทานราแป้งได้ดี
 พันธุ์พระราชทาน 70 (เป็นพันธุ์ที่มูลนิธิโครงการหลวงส่งเสริมให้ปลูก) เป็นสายพันธุ์จากประเทศญี่ปุ่น ใบมีลักษณะกลมใหญ่ และสีเขียวเข้มไม่ทนต่อราแป้ง แต่ทนต่อโรคเหี่ยว ให้ผลผลิตค่อนข้างสูง น้ำหนักต่อผล 11.5 - 13.0 กรัม ผลมีลักษณะทรงกลมหรือทรงกรวย สีแดงสดใสแต่ไม่สม่ำเสมอ เนื้อและผลค่อนข้างแข็ง มีกลิ่นหอม มีความฉ่ำและรสชาติหวาน เปอร์เซ็นต์ความหวาน 9.6° Brix
 พันธุ์พระราชทาน 72 (เป็นพันธุ์ที่มูลนิธิโครงการหลวงส่งเสริมให้ปลูก) เป็นสายพันธุ์นำเข้ามาจากประเทศญี่ปุ่น ชื่อพันธุ์ TOCHIOTOME ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 น้ำหนักต่อผล 14 กรัม เนื้อผลแข็งกว่าพันธุ์พระราชทาน 70 แต่มีความหวานน้อยกว่าคือ 9.3° Brix มีกลิ่นหอมเมื่อเริ่มสุก เนื้อภายในผลมีสีขาว ผิวผลเมื่อสุกเต็มที่จะมีสีแดงถึงแดงจัด เงาเป็นมันที่ผิวผล ทนต่อการขนส่งมากกว่าพันธุ์อื่น
พันธุ์พระราชทาน 80 (เป็นพันธุ์ที่มูลนิธิโครงการหลวงส่งเสริมให้ปลูก ตั้งแต่ปีพ พ.ศ. 2552 เป็นต้นมา) เป็นสายพันธุ์ที่มาจากประเทศญี่ปุ่น ชื่อพันธุ์ Royal Queen 
พันธุ์ 329 (Yale) เป็นพันธุ์ที่กรมส่งเสริมการเกษตรส่งเสริมให้กับเกษตรกรปลูก เป็นพันธุ์ที่มาจากประเทศอิสราเอล

 สารอาหาร 
 สตรอว์เบอร์รีวิตามินเอ วิตามินบี และวิตามินซี
 มีกรดโฟลิก (Folic acid) 
 มีเส้นใยอาหาร (Fiber)

 แหล่งปลูกที่สำคัญในประเทศไทย 
 อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่
 ปราจีนบุรี ไม้เค็ด บ้านม่อน
 เชียงใหม่ ฝาง แม่ริม สะเมิง จอมทอง (บนดอยอินทนนท์) และพื้นที่รอบ ๆ ตัวเมือง
 เชียงราย พื้นที่หลักในการผลิตสตรอเบอรี่อยู่ที่อำเภอแม่สาย และอาจมีกระจายบ้างอยู่ทั่วไป ๆ บริเวณใกล้เคียง ผลผลิต ส่วนใหญ่ประมาณ 60%
 สตรอว์เบอรี่ยังถูกปลูกกันโดยทั่วไปบนที่สูงในหลายจังหวัดของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ และอำเภอภูเรือ จังหวัดเลย ทางตะวันตก เช่น เทือกเขาในอำเภอทองผาภูมิและอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี เป็นต้น

 พันธุศาสตร์ 
สตรอว์เบอร์รีมีพันธุศาสตร์ออกตะพลอยด์ที่ซับซ้อน (8 โครโมโซม) ตลอดจนการสกัดดีเอ็นเอลักษณะนิยม ทั้งนี้ สตรอว์เบอร์รีมีลำดับที่ได้รับการค้นพบเป็นจำนวน 7,096 ยีน

 อาการแพ้ 
ผู้คนบางรายมีประสบการณ์ในการมีอาการแอนาฟิแล็กซิสจากการรับประทานสตรอว์เบอร์รี

 อ้างอิง 

 หนังสืออ่านเพิ่ม 
 Khanizadeh, S. and J. DeEll. 2005. "Our Strawberries/ Les Fraisiers de Chez Nous ", A Description of Over 170 Strawberry Cultivars along with Regional Evaluation and Details Information Used for Plant Breeder’s Right Office. PWGSC, Publishing and Depository Services, Ottawa, Ont. ISBN 0-660-62338-2.
 Hancock, J.F. (1999). Strawberries (Crop Production Science in Horticulture). CABI. ISBN 978-0-85199-339-3

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 F. ananassa data from GRIN Taxonomy Database 
 Strawberries (Fact Sheet)  (Berry Health Benefits Network)



หมวดหมู่:พืชแบ่งตามสกุล
หมวดหมู่:เบอรี่
หมวดหมู่:เกษตรกรรม
หมวดหมู่:วงศ์กุหลาบ