อำเภอเสิงสาง

เสิงสาง เป็นอำเภอในจังหวัดนครราชสีมา เป็นที่ตั้งของเขื่อนลำปลายมาศ และมีพื้นที่เกือบ 40% เป็นพื้นที่ภูเขาและป่าไม้ต้นน้ำในเขตอุทยานแห่งชาติทับลาน วันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2524


 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเสิงสาง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองบุญมาก และอำเภอหนองกี่ (จังหวัดบุรีรัมย์)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอโนนสุวรรณ อำเภอปะคำ และอำเภอโนนดินแดง (จังหวัดบุรีรัมย์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอโนนดินแดง (จังหวัดบุรีรัมย์) และอำเภอวัฒนานคร (จังหวัดสระแก้ว)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอครบุรี
ประวัติ
เดิมอำเภอเสิงสาง อยู่ในพื้นที่ของตำบลสระตะเคียน อำเภอกระโทก (อำเภอโชคชัย) ในปี พ.ศ. 2450 ตำบลแซะ ตำบลจระเข้หิน และตำบลสระตะเคียน ของอำเภอกระโทก อยู่ห่างไกลจากที่ว่าการอำเภอ จึงแยกตั้งเป็นกิ่งอำเภอเรียกว่า "กิ่งอำเภอแชะ" เนื่องจากที่ตั้งของที่ว่าการกิ่งอยู่ในเขตหมู่บ้านแชะ ต่อมาในปี พ.ศ. 2482 ทางราชการได้ยุบกิ่งอำเภอสะแกราช และโอนพื้นที่ตำบลครบุรี ไปรวมขึ้นกับกิ่งอำเภอแซะ วันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 พร้อมยกขึ้นเป็นอำเภอและตั้งชื่ออำเภอใหม่ตามตำบลที่ได้รับโอนมา เป็น อำเภอครบุรี วันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 ตำบลสระตะเคียนจึงเป็นตำบลขึ้นกับอำเภอครบุรี

ปี พ.ศ. 2519 ตำบลสระตะเคียน มีพื้นที่ 7 หมู่บ้านใหญ่ ได้แก่ บ้านสระตะเคียน บ้านกุดโบสถ์ บ้านสระประทีป บ้านโคกเตาเหล็ก บ้านโนนสมบูรณ์ บ้านสุขไพบูลย์ บ้านดอนแขวน และอีก 25 หมู่บ้านย่อย ขนาดพื้นที่ถึง 1,200.2 ตารางกิโลเมตร มีพื้นที่กว้างขวาง จึงขอแยกตั้งเป็นกิ่งอำเภอชื่อ กิ่งอำเภอเสิงสาง วันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 โดยชื่อ "เสิงสาง" หมายความว่า "ใกล้รุ่ง" หรือ รุ่งอรุณ เป็นตำนานพื้นบ้านของชาวอีสาน ท้าวปาจิตเจ้าเมืองกัมพูชา ได้ออกติดตามหานางอรพิมพ์ที่เมืองพิมาย เมื่อได้พบกันแล้วจึงพากันเดินทางกลับ แต่มีเหตุต้องพลัดหลงกันและได้มาพบกันอีกที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งตอนพระอาทิตย์กำลังจะขึ้นจึงเรียกหมู่บ้านนั้นว่า "บ้านเสิงสาง" 

ปี พ.ศ. 2520 ตำบลสระตะเคียนมีพื้นที่การปกครองเพียงตำบลเดียวมีพื้นที่มากถึง 36 หมู่บ้าน ซึ่งเจ้าหน้าที่ออกตรวจตรายากลำบาก จึงแยกหมู่ที่ 4 บ้านเสิงสางรวมกับ 10 หมู่บ้านของตำบลสระตะเคียน ตั้งเป็น ตำบลเสิงสาง และแยกหมู่ที่ 8 บ้านโนนสมบูรณ์ รวมกับ 8 หมู่บ้านของตำบลสระตะเคียน ตั้งเป็น ตำบลโนนสมบูรณ์ และแยกหมู่ที่ 2 บ้านกุดโบสถ์รวมกับ 7 หมู่บ้านของตำบลสระตะเคียน ตั้งเป็น ตำบลกุดโบสถ์ วันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2520 ต่อมาในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2522 ทางราชการได้ 4 ตำบล 52 หมู่บ้านในเขตกิ่งอำเภอเสิงสาง เป็น อำเภอเสิงสาง วันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2522 ออกเป็นเอกเทศจากอำเภอครบุรี โดยมีนายอำเภอคนแรกคือ จารุพงศ์ เรืองสุวรรณ

หมู่บ้านโนนสมบูรณ์และหมู่บ้านเสิงสาง มีประชากรและบ้านเรือนจำนวนมาก ในปี พ.ศ. 2525 จึงตั้งชุมชนบ้านโนนสมบูรณ์ เป็น สุขาภิบาลโนนสมบูรณ์ วันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2526 และตั้งชุมชนบ้านเสิงสาง เป็น สุขาภิบาลเสิงสาง วันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2526 และจัดตั้งตำบลเพิ่มอีก 2 ตำบล โดยในปี พ.ศ. 2528 ได้แยกหมู่ที่ 5 บ้านสุขไพบูลย์ รวมกับอีก 6 หมู่บ้านในตำบลเสิงสาง ตั้งเป็น ตำบลสุขไพบูลย์ วันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2526 และปี พ.ศ. 2538 ได้แยกหมู่ที่ 20 บ้านราษฎร์บำรุง รวมกับอีก 7 หมู่บ้านในตำบลโนนสมบูรณ์ ตั้งเป็น ตำบลบ้านราษฎร์ วันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 เป็นตำบลลำดับที่ 6 ของทางอำเภอจนถึงปัจจุบัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเสิงสางแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 87 หมู่บ้าน
1.เสิงสาง(Soeng Sang)17 หมู่บ้าน2.สระตะเคียน(Sa Takhian)15 หมู่บ้าน3.โนนสมบูรณ์(Non Sombun)14 หมู่บ้าน4.กุดโบสถ์(Kut Bot)18 หมู่บ้าน5.สุขไพบูลย์(Suk Phaibun)13 หมู่บ้าน6.บ้านราษฎร์(Ban Rat)10 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเสิงสางประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลโนนสมบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโนนสมบูรณ์
 เทศบาลตำบลเสิงสาง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเสิงสาง
 เทศบาลตำบลสุขไพบูลย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุขไพบูลย์ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลเสิงสาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสิงสาง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเสิงสาง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลสระตะเคียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระตะเคียนทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนสมบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนสมบูรณ์ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโนนสมบูรณ์)
 องค์การบริหารส่วนตำบลกุดโบสถ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดโบสถ์ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านราษฎร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านราษฎร์ทั้งตำบล

อ้างอิง

ส