อำเภอพนา

พนา เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดอำนาจเจริญ
 ประวัติ  
เดิมมีฐานะเป็นเมืองชื่อเมืองพนานิคม ตั้งขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยได้โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งบ้านเผลา (พระเหลา) เป็นเมืองพนานิคม และโปรดเกล้า ฯ ให้เพียเมืองจันทน์ เป็นพระจันทวงษา เจ้าเมือง ขึ้นตรงต่อเมืองอุบลฯ 
ต่อมาเมื่อต่อมาปี2452 มีการปฎิรูปการปกครองครั้งใหญ่ ได้ยุบเมืองพนานิคม เมืองตระการพืชผล และเมืองเกษมสีมา รวมกัน ย้ายที่ตั้งเมืองมาตั้งที่บ้านขลุ แต่ยังใช้ชื่อว่าอำเภอพนานิคมอยู่ 
ต่อมาปี พ.ศ. 2494 ทางราชการจึงได้แยก 5 ตำบล คือ ตำบลพนา ตำบลจานลาน ตำบลไม้กลอน ตำบลลือ และตำบลห้วย ตั้งเป็นกิ่งอำเภอพนา ส่วนอำเภอพนานิคม ที่บ้านขลุเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอตระการพืชผล กิ่งอำเภอพนา ขึ้นตรงต่ออำเภอตระการพืชผล
เมื่อปี พ.ศ.2501 กิ่งอำเภอพนาได้รับการยกฐานะให้เป็นอำเภอพนา ขึ้นตรงต่อจังหวัดอุบลราชธานี
ต่อมาปี 2536 ทางจังหวัดอุบลราชธานี จะฉลองตั้งเมืองครบ200 ปี จึงแยก ตำบลลือ ตำบลห้วย ตำบลนาหว้าจากอำเภอพนา ตำบลโนนงามจากอำเภออำนาจเจริญ ตำบลหนองข่าและตำบลคำโพนจากอำเภอชานุมาน ตั้งเป็นอำเภอปทุมราชวงศา
และได้มาขึ้นกับจังหวัดอำนาจเจริญเมื่อปี พ.ศ.2536 คำขวัญอำเภอพนา คือ “พนาเมืองเก่า พระเหลาเทพนิมิต ผ้าขิดสวยดี มัดหมี่จาลาน วนอุทยานดอนเจ้าปู่ เมืองครู นักปราชญ์”

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอพนาตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอปทุมราชวงศา 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอตระการพืชผล (จังหวัดอุบลราชธานี)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอม่วงสามสิบและอำเภอเหล่าเสือโก้ก (จังหวัดอุบลราชธานี)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลืออำนาจและอำเภอเมืองอำนาจเจริญ

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอพนาแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 56 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(ธันวาคม 2565)1.พนาPhana2.จานลานChan Lan3.ไม้กลอนMai Klon4.พระเหลาPhra Lao

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอพนาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลพนา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลพนาและพระเหลา
 เทศบาลตำบลพระเหลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระเหลา (นอกเขตเทศบาลตำบลพนา)
 องค์การบริหารส่วนตำบลพนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพนา (นอกเขตเทศบาลตำบลพนา)
 องค์การบริหารส่วนตำบลจานลาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจานลานทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลไม้กลอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไม้กลอนทั้งตำบล

 อ้างอิง 

พนา