อำเภอปทุมราชวงศา

ปทุมราชวงศา [ปะ-ทุม-ราด-ชะ-วง-สา] เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดอำนาจเจริญ

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอปทุมราชวงศาตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเสนางคนิคมและอำเภอชานุมาน 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเขมราฐ อำเภอกุดข้าวปุ้น และอำเภอตระการพืชผล (จังหวัดอุบลราชธานี)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอพนา 
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองอำนาจเจริญ

 ประวัติ 
ในโอกาสฉลอง พันปีของจังหวัดอุบลราชธานี พ.ศ. 2535 นายสายสิทธิ์ พรแก้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานีในสมัยนั้น มีดำริจะจัดตั้งอำเภอใหม่เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองวาระจังหวัดอุบลราชธานีครบ 200 ปีเป็นกรณีพิเศษไม่ต้องผ่านการเป็นกิ่งอำเภอ โดยจัดตั้งอำเภอใหม่ให้ชื่อว่า อำเภอปทุมราชวงศา มีสถานที่ตั้ง ณ บ้านนาหว้าใหญ่ ตำบลนาหว้า อำเภอพนา โดยใช้ชื่อของพระปทุมราชวงศา (ท้าวคำผง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีคนแรกเป็นชื่อของอำเภอ คำว่า "ปทุม" เป็นคำนามมาจากภาษาบาลีมีความหมายว่า บัวหลวง คำว่า "ปทุมราชวงศา" หมายถึง ราชวงศ์ดอกบัวหลวง ถ้าหากจะใช้ชื่อตำบลนาหว้าซึ่งเป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอใหม่เป็นชื่ออำเภอ จะเป็นการซ้ำซ้อนกับอำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม

จังหวัดอุบลราชธานีได้ดำเนินการตามขั้นตอนต่าง ๆ ในการจัดตั้งอำเภอปทุมราชวงศาเรื่อยมาจนกระทั่ง ถึงวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2536 เป็นต้นมา อำเภอปทุมราชวงศาจึงได้รับการจัดตั้งขึ้นโดยรวมท้องที่ตำบลลือ ตำบลห้วย และตำบลนาหว้าจากอำเภอพนา ตำบลโนนงามจากอำเภออำนาจเจริญ ตำบลหนองข่าและตำบลคำโพนจากอำเภอชานุมานเข้าด้วยกัน โดยมีพระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอุบลราชธานี พ.ศ. 2536 ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 110 ตอนที่ 87 ลงวันที่ 2 กรกฎาคม 2536 ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

จนกระทั่งถึงวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2536 พระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดอำนาจเจริญแยกจากจังหวัดอุบลราชธานีมีผลบังคับใช้ ทำให้อำเภอปทุมราชวงศาย้ายมาขึ้นกับจังหวัดอำนาจเจริญจนถึงปัจจุบัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอปทุมราชวงศาแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 73 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(ธันวาคม 2565)1.หนองข่าNong Kha2.คำโพนKham Phon3.นาหว้าNa Wa4.ลือLue5.ห้วยHuai6.โนนงามNon Ngam7.นาป่าแซงNa Pa Saeng

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอปทุมราชวงศาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลปทุมราชวงศา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนาหว้าและตำบลนาป่าแซง
 เทศบาลตำบลหนองข่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองข่าทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลห้วย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลนาป่าแซง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาป่าแซง (นอกเขตเทศบาลตำบลปทุมราชวงศา)
 เทศบาลตำบลลือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลคำโพน  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคำโพนทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาหว้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาหว้า (นอกเขตเทศบาลตำบลปทุมราชวงศา)
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนงามทั้งตำบล

 สถาบันการศึกษา 
โรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
 โรงเรียนปทุมราชวงศา
 โรงเรียนลือวิทยาคม

 ธนาคาร 
อำเภอปทุมราชวงศามีธนาคารที่เปิดให้บริการ 5 แห่ง ประกอบด้วย			
 ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาปทุมราชวงศา					
 ธนาคารกรุงเทพ สาขาปทุมราชวงศา (ปัจจุบันปิดทำการ 2567)
 ธนาคารกรุงไทย สาขาปทุมราชวงศา
 ธนาคารออมสิน สาขาปทุมราชวงศา
 ธนาคารกสิกรไทย สาขาปทุมราชวงศา (ปัจจุบันปิดทำการสาขานี้ไปแล้ว 2561)

 สถานีตำรวจ 
 สถานีตำรวจภูธรปทุมราชวงศา

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์สถานีตำรวจภูธรปทุมราชวงศา

ปทุมราชวงศา