โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย

โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย () เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดนครพนม

 ประวัติ 
โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2452 ที่โรงเรียนสุนทรวิจิตร เดิมใช้ชื่อว่า โรงเรียน "บำรุงสตรี" ต่อมาพระยาตรังคภูมาภิบาล สมุหเทศาภิบาล มณฑลอุดร ให้ความเห็นชอบให้ใช้สถานที่ตรงศาลากลางหลังเดิมเป็นที่ตั้งของโรงเรียน พระยาอดุลยเดช เป็นผู้มอบให้เป็นโรงเรียนประจำจังหวัด

ในปลายสมัยรัชกาลที่ 5 ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็นโรงเรียน "นครพนมปิยะมหาราชาลัย" เพื่อเป็นบรมราชานุสรณ์ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวตรงกับที่พระยาสุนทรเทพกิจจารึก เป็นผู้ว่าราชการจังหวัด อาคารเรียนเดิมหลังคามุงด้วยหญ้า มีชั้นเรียนสูงสุดถึงชั้นเรียนมัธยมปี 4 นายทอง อนงค์ไชยเป็นครูใหญ่คนแรก

 พ.ศ. 2473 ย้ายมาที่ปัจจุบัน (ด้านสนามฟุตบอล) ขณะนั้น นายเชวง ศิริรัตน์เป็นครูใหญ่
 พ.ศ. 2485 เกิดกรณีพิพาทอินโดจีนอาคารถูกระเบิดชำรุด ได้งบประมาณสร้างใหม่ทางทิศใต้
 พ.ศ. 2512 ได้รับคัดเลือกเข้าในโครงการโรงเรียนมัธยมแบบประสม โดยรวมโรงเรียนสตรีนครพนม โรงเรียนการช่างสตรี เข้าด้วยกันใช้ชื่อใหม่ว่า " โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย " จนถึงปัจจุบัน
 พ.ศ. 2532 โรงเรียนมีอายุครบ 80 ปี ได้รับพระบรมราชานุญาตให้จัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระปิยะมหาราชในบริเวณโรงเรียนเพื่อเป็นจุดรวมน้ำใจของบุตรปิยะและประชาชนทั่วไป โดยพลเอกมานะ รัตนโกเศศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งเป็นศิษย์เก่าโรงเรียนเป็นประธานกรรมการดำเนินการ นายวิรัช บำรุงสวัสดิ์ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน
 พ.ศ. 2536 โรงเรียนได้รับการคัดเลือกเป็นสถานศึกษาดีเด่น รางวัลพระราชทาน ประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่ โดยมี นายสมปรารถน์ มณีพรรณ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน
 พ.ศ. 2552 โรงเรียนมีอายุครบ 100 ปี

 เกี่ยวกับโรงเรียนปิยะมหาราชาลัย 
 ตราประจำโรงเรียน มหามงกุฎครอบเลข ๕ และตัวอักษร ป.ย.

 ทำเนียบผู้บริหารโรงเรียน 
ทำเนียบผู้บริหารโรงเรียนปิยะมหาราชาลัยลำดับรายนามระยะเวลาการดำรงตำแหน่งตำแหน่ง 1 นายทอง อนงค์ไชย พ.ศ. 2452 - 2457 ครูใหญ่ 2 นายเหล็ง เชษฐดิลก พ.ศ. 2457 - 2460 ครูใหญ่ 3 นายโปร่ง บุณยารมย์ พ.ศ. 2460 - 2461 ครูใหญ่ 4 นายเปลื้อง อินทุสมิต พ.ศ. 2461 - 2469 ครูใหญ่ 5 นายถม ขรรค์เพชร พ.ศ. 2469 - 2473 ครูใหญ่ 6 นายเชวง ศิริรัตน์ พ.ศ. 2473 - 2510 ครูใหญ่ 7 นายวรพจน์ มะลิวัลย์ พ.ศ. 2510 - 2513 ครูใหญ่ 8 นายไพโรจน์ ไชยแสง พ.ศ. 2513 - 2518 อาจารย์ใหญ่ 9 นายแสงทอง กมลรัตน์ พ.ศ. 2518 - 2524 ผู้อำนวยการ 10 นายพิน ศรีอาจ พ.ศ. 2524 - 2527 ผู้อำนวยการ 11 นายอุดร มหาเมฆ พ.ศ. 2527 - 2529 ผู้อำนวยการ 12 นายสมคิด คมคาย พ.ศ. 2529 - 2531 ผู้อำนวยการ 13 นายวิรัช บำรุงสวัสดิ์ พ.ศ. 2531 - 2535 ผู้อำนวยการ 14 นายสมปรารถน์ มณีพรรณ พ.ศ. 2535 - 2538 ผู้อำนวยการ 15 นายคมสัน บุพศิริ พ.ศ. 2538 - 2545 ผู้อำนวยการ 16 นายสุรพงษ์ คูสกุลวัฒน พ.ศ. 2545 - 2547 ผู้อำนวยการ 17 นายไชยยง อาจวิชัย พ.ศ. 2547 - 2548 ผู้อำนวยการ 18 นายสุรพงษ์ คูสกุลวัฒน พ.ศ. 2548 - 2550 ผู้อำนวยการ 19 นายคมสิน ศรีมานะศักดิ์ พ.ศ. 2550 - 2559 ผู้อำนวยการ 20 นายศิริชัย ไตรยราช พ.ศ. 2559 - 2562 ผู้อำนวยการ 21 นายบรรจง ศรีประเสริฐ พ.ศ. 2562 - 2565 ผู้อำนวยการ 22 นายอภิเชษฐ์ สุนทรส พ.ศ. 2565 - 2568 ผู้อำนวยการ 23 นายปราโมทย์ เทพกูล พ.ศ. 2568 - ปัจจุบัน ผู้อำนวยการ

 แผนการเรียน 
 ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
 สาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษโครงการ Education Hub
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ (MEP) Mini English Program
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (SC) Science Class
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม (SC-ICT) Science-Technology Gifted
ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
 สาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (SC) Science Class
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษผู้มีความสามารถพิเศษ วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (SC-G) Science Class - Gifted
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ (MEP) Mini English Program
 สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษภาษาจีน อังกฤษ และญี่ปุ่น (LG) Language Gifted

 สิ่งปลูกสร้างสำคัญ 
 อาคารสร้อยอินทนิล
 อาคารทองกวาว
 อาคารราชพฤกษ์
 อาคารกันเกรา
 หอประชุมรัตนโกเศศ
 อาคารปิยะ 100 ปี
 ตึกสมาคมศิษย์เก่าปิยะมหาราชาลัย
 อาคารเรียนโปรแกรมห้องเรียนพิเศษภาษาอังกฤษ (MEP)
 อาคารเรียนโปรแกรมห้องเรียนพิเศษภาษาอังกฤษ (MEP) 2
 ศูนย์กีฬา
 สนามกีฬาแสงสิงแก้ว

 บุคคลที่มีชื่อเสียงที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียน 
 พลตำรวจเอกอดุลย์ แสงสิงแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
 พลเอกมานะ รัตนโกเศศ อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และเป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครพนม 3 สมัย
 พีระพงษ์ พลชนะ (ต้อม เรนโบว์) นักร้อง นักดนตรี วงอินทนิล (2524 - 2527), วงเรนโบว์ ปี 2528 - 2538
 กมลวลัย ประจักษ์รัตนกุล (ไผ่หลิว) มิสแกรนด์นครพนม2023 Top10 มิสแกรนด์ไทยแลนด์2023, นักร้อง สมาชิกวง Gen1es, ผู้เข้าแข่งขันรายการ Chuang Asia 2024 เดบิวต์เป็นสมาชิกในวงด้วยลำดับที่ 3

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:โรงเรียนในจังหวัดนครพนม
หมวดหมู่:โรงเรียนประจำจังหวัด
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนที่สร้างขึ้นเป็นพระบรมราชานุสรณ์แห่งรัชกาลที่ 5
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2452
หมวดหมู่:สถานศึกษาในอำเภอเมืองนครพนม
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว