Electrophorus electricus

Electrophorus electricus เป็นชนิดที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของปลาไหลไฟฟ้า ซึ่งเป็นปลาไฟฟ้าของอเมริกาใต้ ก่อนการค้นพบชนิดเพิ่มอีกสองชนิดใน ค.ศ. 2019 สกุล Electrophorus เคยจัดว่าเป็นสกุลที่มีสมาชิกเพียงชนิดเดียว โดยมีเพียงชนิดเดียวคือ E. electricus เท่านั้น ถึงแม้จะถูกเรียกว่าปลาไหล แต่ชนิดนี้ไม่ใช่ปลาไหลแท้ แต่เป็นปลาผี (knifefish) ชนิดหนึ่ง นอกจากนี้ยังจัดเป็นปลาเทลีออสท์ (teleost) น้ำจืดที่มีเนื้อเยื่อสร้างไฟฟ้า (electrogenic tissue) สำหรับปล่อยกระแสไฟฟ้าออกมาได้

ประวัติการอนุกรมวิธาน
ชนิดนี้ได้รับการจำแนกใหม่หลายครั้ง เมื่อได้รับการระบุครั้งแรกโดยคอล ลินเนีย ในปี ค.ศ. 1766 โดยได้อธิบายภายใต้ชื่อ Gymnotus electricus ซึ่งได้จัดไว้ในสกุลเดียวกับ Gymnotus carapo (ปลาผีลาย) ซึ่งเขาได้บรรยายไว้หลายปีก่อน และเพียงประมาณหนึ่งศตวรรษต่อมา ในปี ค.ศ. 1864 ปลาไหลไฟฟ้าจึงถูกย้ายไปยังสกุลของตัวเอง Electrophorus โดยธีโอดอร์ กิลล์

ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 เดวิด เดอ ซานตานา (David de Santana) และคณะ ได้แยกชนิด E. electricus ออกเป็นสามชนิด ตามความแตกต่างของดีเอ็นเอ นิเวศวิทยา และแหล่งที่อยู่ กายวิภาค และสรีรวิทยา และความสามารถทางไฟฟ้า โดยทั้งสามชนิดมีดังนี้ E. electricus และอีกสองชนิดคือ E. voltai sp. nov และ E. varii sp. nov จากการศึกษาพบว่า E. electricus เป็นชนิดพี่น้องของ E. voltai โดยทั้งสองชนิดแยกออกจากกันระหว่างสมัยไพลโอซีน

ลักษณะ

มีรูปร่างเรียวยาวคล้ายปลาไหล ตามีขนาดเล็ก ลำตัวสีน้ำตาลเขียวเข้ม ใต้ท้องสีเหลือง หัวมีขนาดใหญ่ ปากกว้าง  ใต้ท้องมีครีบยาวตั้งแต่ส่วนอกไปจนถึงปลายหาง  ชอบอยู่ตามบึงน้ำตื้น ๆ หมกโคลนเลน หรือซ่อนตามวัชพืชในน้ำ ชอบน้ำนิ่งและเก่า (ค่า pH สูง) มีขนาดโตเต็มที่เกือบ 2 เมตร ที่ใหญ่ที่สุดพบถึง 2.5 เมตร น้ำหนักมากกว่า 44 ปอนด์ 

มีความสามารถพิเศษคือ ปล่อยไฟฟ้าได้สูงถึง 800 โวลต์ หรืออาจมากกว่านั้น ในปลาที่โตเต็มที่ ซึ่งเท่ากับสามารถให้ไฟฟ้าในปริมาณที่พอใช้ในบ้านหลังเล็ก ๆ หลังหนึ่ง  และไม่เกิน 100 โวลต์ในปลาที่ยังเล็กอยู่ โดยกล้ามเนื้อที่อยู่บริเวณลำตัวไปจนถึงปลายหางมีเซลล์พิเศษที่สร้างประจุไฟฟ้าได้ นับเป็นสัตว์ที่สามารถปล่อยกระแสไฟฟ้าได้สูงที่สุดในโลก เพื่อป้องกันตัวและใช้นำทางหาอาหาร เพราะปลาไหลไฟฟ้ามักอาศัยอยู่ในน้ำที่ขุ่นมัว จึงไม่สามารถใช้ประสาทตามองเห็นได้ดีนัก ปลาไหลไฟฟ้าจะกินเนื้อจำพวกสัตว์น้ำที่มีขนาดเล็กกว่า โดยการช็อตสัตว์เหล่านี้ให้สลบแล้วจึงเขมือบกิน และยังเป็นปลาที่ไม่ต้องหายใจผ่านเหงือกเหมือนปลาทั่วไป แต่จะใช้การฮุบอากาศบนผิวน้ำเพื่อรับออกซิเจนโดยตรงโดยผ่านเส้นเลือดฝอยจำนวนมากที่อยู่ที่ปาก โดยจะใช้เวลานานประมาณ 5-10 นาทีจึงขึ้นมาฮุบอากาศหนึ่งครั้ง อีกทั้งยังอยู่บนบกได้อีกนานนับชั่วโมงถ้าผิวหนังยังเปียกชื้นอยู่ELECTRIC EEL

ที่อยู่
พบอาศัยอยู่ทั่วไปในลุ่มน้ำอะเมซอนและโอริโนโค ในทวีปอเมริกาใต้ 

เป็นปลาที่ไม่ได้ใช้บริโภคกันในท้องถิ่น เนื่องจากอันตรายในการถูกช็อต ซึ่งมีรายงานการที่มีมนุษย์เสียชีวิตมาแล้วหลายรายจากการปล่อยไฟฟ้าของปลาไหลไฟฟ้า แต่ก็สามารถบริโภคได้เมื่อปลาไหลไฟฟ้าถูกฆ่าตายแล้วแตกต่างจากปลาที่มีพิษแม้ฆ่าตายแล้วพิษก็ยังอยู่ ในนิทานพื้นบ้านของชาวพื้นเมืองอเมริกาใต้ เล่าว่า ชนเผ่านักรบโบราณลืมปล่อยสายฟ้าลงบนตัวปลา จึงเกิดเป็นปลาไหลไฟฟ้ารายการ River Monsters ตอน Electric Executioner ทางดิสคัฟเวอรี่ แชนแนล ทางทรูวิชั่นส์: วันพุธที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2557  แต่นิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้ สำหรับผู้ที่นิยมเลี้ยงสัตว์แปลก ๆ และนิยมชอบโชว์ตามพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำต่าง ๆ ทั่วโลก โดยมักมีหลอดไฟแสดงกระแสไฟฟ้าอยู่หน้าตู้ด้วย สำหรับในประเทศไทยยังไม่จัดว่าเป็นสัตว์น้ำต้องห้าม แต่ถูกประกาศว่ามีอันตราย ต้องระมัดระวังตามประกาศของกรมประมง

 ดูเพิ่มเติม 
 ปลาดุกไฟฟ้า
 ปลาไฟฟ้า

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่มเติม 
 Catania, Kenneth C., "The Shocking Predatory Strike of the Electric Eel", Science, Vol.346, No.6214, (5 December 2014), pp. 1231–1234.
 Catania, K.C., "Leaping Eels Electrify Threats, Supporting Humboldt's Account of a Battle with Horses", Proceedings of the National Academy of Sciences, Vol.113, No.13 (21 June 2016), pp.6979-6984.

 Finger S., "Dr. Alexander Garden, a Linnaean in Colonial America, and the Saga of Five 'Electric Eels'", Perspectives in Biology and Medicine, Vol.53, No.3, (Summer 2010), pp. 388–406.
 Finger, S. & Piccolino, M., The Shocking History of Electric Fishes: From Ancient Epochs to the Birth of Modern Neurophysiology, Oxford University Press, (New York), 2011.

 Plumb, G., "The 'Electric Stroke' and the 'Electric Spark': Anatomists and Eroticism at George Baker's Electric Eel Exhibition in 1776 and 1777", Endeavour, Vol.34, No.3, (September 2010), pp. 87–94.

 Turkel, W.J., Spark from the Deep: How Shocking Experiments with Strongly Electric Fish Powered Scientific Discovery, Johns Hopkins University Press, (Baltimore), 2013.

 แหล่งข้อมูลอื่น 


 1954 educational film about the electric eel จากสถาบันแห่งวิทยาศาสตร์มูดี (Moody Institute of Science)

หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:อันดับปลาไหลไฟฟ้า
หมวดหมู่:ปลาไฟฟ้า