พรรคสหชีพ

พรรคสหชีพ พรรคการเมืองในประเทศไทยในอดีต มีแนวทางการก่อตั้งพรรคและอุดมการณ์คล้ายคลึงกับพรรคแนวรัฐธรรมนูญ คือเป็นสังคมนิยม แต่ทั้งสองพรรคนี้มิได้ดำเนินการเกี่ยวข้องกัน

 รายชื่อนายกรัฐมนตรี

 ประวัติ 
พรรคสหชีพเป็นพรรคการเมืองที่จัดตั้งโดยที่ยังมิได้มีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมืองแต่อย่างใด จึงมิได้เป็นพรรคการเมืองที่จดทะเบียนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย หากแต่มีรัฐธรรมนูญให้การรับรอง ซึ่งพรรคสหชีพจัดตั้งเป็นพรรคการเมืองพรรคที่สองในประเทศไทย โดยมีพรรคแรกคือ พรรคก้าวหน้า ซึ่งจัดตั้งโดย หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช 

หม่อมเจ้าสกลวรรณากร วรวรรณ ได้ทรงอธิบายถึงความหมายของสหชีพว่า ความรู้สึกหรือสัญชาติญาณว่าคนเรามีชีวิตเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน‘เจ้าแดง’ : หม่อมเจ้าสกลวรรณากร วรวรรณ | ณัฐพล ใจจริง

นโยบายของพรรคมีหลักการสำคัญคือ การสร้างประชาธิปไตยอันสมบูรณ์ ต่อต้านเผด็จการฟาสซิสต์ และยึดความคิดสังคมนิยมประชาธิปไตยในการดำเนินการทางเศรษฐกิจที่ให้ความสำคัญกับสหกรณ์

สมาชิกและผู้ก่อตั้งพรรคสหชีพส่วนใหญ่เป็นสมาชิกขบวนการเสรีไทยสายอีสาน ที่ให้การสนับสนุน ปรีดี พนมยงค์ เช่น 

 เตียง ศิริขันธ์
 จำลอง ดาวเรือง
 ถวิล อุดล
 ทองอินทร์ ภูริพัฒน์ 

และกลุ่มอื่น เช่น จรูญ สืบแสง, สงวน ตุลารักษ์, เดือน บุนนาค, พันเอก กาจ กาจสงคราม เป็นต้นประจวบ อัมพะเศวต, พลิกแผ่นดิน: ประวัติการเมืองไทย 24 มิถุนายน 2475-14 ตุลาคม 2516, (กรุงเทพฯ: สุขภาพใจ, 2543), หน้า 338. โดยมี พลตำรวจเอก อดุล อดุลเดชจรัส เป็นหัวหน้าพรรค และนายเดือน บุนนาค เป็นเลขาธิการพรรค

ภายหลัง การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเพิ่มเติม สิงหาคม พ.ศ. 2489 พรรคสหชีพมี สส. ในสภาทั้งสิ้น 58 คน รองจาก พรรคประชาธิปัตย์ และเป็นพรรคจัดตั้งรัฐบาล ภายหลังจากที่ ควง อภัยวงศ์ ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี พรรคได้เสนอชื่อ ปรีดี พนมยงค์ ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จนเมื่อหลังสิงหาคม พ.ศ. 2489 ปรีดีลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเนื่องด้วยปัญหาสุขภาพ พรรคแนวรัฐธรรมนูญจึงเสนอชื่อพลเรือตรี ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และด้วยเสียงสนับสนุนจากพรรคสหชีพและพรรคอิสระ ทำให้ถวัลย์ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเวลาต่อมา

 รายนามบุคลากรภายในพรรค 
 หัวหน้าพรรค 
 หัวหน้าพรรคสหชีพ ลำดับที่ รูป รายนาม  เริ่มวาระ  สิ้นสุดวาระ  1100px พลตำรวจเอก อดุล อดุลเดชจรัส พ.ศ. 2488 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2494 1100px เดือน บุนนาค พ.ศ. 2488 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2494 1100px ทองอินทร์ ภูริพัฒน์ พ.ศ. 2488 4 มีนาคม พ.ศ. 2492 (ถูกลอบสังหาร)

 เลขาธิการพรรค 
 หัวหน้าพรรคสหชีพ ลำดับที่ รูป รายนาม  เริ่มวาระ  สิ้นสุดวาระ  1  สงวน ตุลารักษ์ พ.ศ. 2488 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2494 1  ถวิล อุดล พ.ศ. 2488 4 มีนาคม พ.ศ. 2492 (ถูกลอบสังหาร)

 การเสียชีวิตของสมาชิกพรรค 

ภายหลังเหตุการณ์กบฏวังหลวง ในปี พ.ศ. 2492 สมาชิกพรรคสหชีพหลายคนถูกลอบสังหาร เช่น จำลอง ดาวเรือง , ถวิล อุดล และทองอินทร์ ภูริพัฒน์ ถูกสังหารอย่างมีปริศนาที่ถนนพหลโยธิน กิโลเมตรที่ 13 ยามดึก ต่อมาไม่นาน เตียง ศิริขันธ์ ก็ถูกสังหารอีกคนหนึ่ง

 ถูกยุบพรรค 
พรรคสหชีพถูกยุบพรรคหลังการรัฐประหารใน พ.ศ. 2494 ตามคำสั่งของคณะรัฐประหารที่ให้ยกเลิกรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2492 ที่ใช้อยู่ขณะนั้น และนำรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2475 กลับมาใช้อีกครั้ง

 พรรคสหชีพ พ.ศ. 2537 
พรรคสหชีพ ถูกจัดตั้งขึ้นอีกครั้งในปี พ.ศ. 2537 โดยมี สถาปน์ ศิริขันธ์ อดีต สส.สกลนคร เป็นหัวหน้าพรรคประกาศสำนักงานนายทะเบียนพรรคการเมือง เรื่อง การจดทะเบียนพรรคการเมือง (พรรคสหชีพ) แต่ไม่ประสบความสำเร็จ และยุบพรรคไปเนื่องจากไม่ส่งผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2538ประกาศสำนักงานนายทะเบียนพรรคการเมือง เรื่อง การยุบเลิกพรรคการเมือง พรรคสหชีพ

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 พรรคแนวรัฐธรรมนูญ
 กบฏวังหลวง
 คดีสังหาร 4 อดีตรัฐมนตรี พ.ศ. 2492
 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2492
 รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2494

 อ้างอิง 
 ข้อมูลพรรคการเมืองไทย 

สหชีพ

หมวดหมู่:พรรคการเมืองไทยที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2488
ส