อำเภอพบพระ

พบพระ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดตาก เดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลช่องแคบ อำเภอแม่สอด อำเภอพบพระเป็นอำเภอที่เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำเมย ภาษาปาเกอญอ(ซูแมโกล) แม่น้ำพรมแดนสายสำคัญระหว่างไทยกับพม่า

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอพบพระตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอแม่สอด
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองตาก อำเภอวังเจ้า และอำเภอคลองลาน (จังหวัดกำแพงเพชร)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภออุ้มผาง และรัฐกะเหรี่ยง (ประเทศพม่า)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับรัฐกะเหรี่ยง (ประเทศพม่า)

 ประวัติ 
อำเภอพบพระ เดิมตั้งอยู่ในเขตปกครองของตำบลช่องแคบ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก จากคำบอกเล่าของนายสูน อดีตผู้ใหญ่บ้านคนที่สองของบ้านเพอะพะ ทราบว่าคำว่า “พบพระ” เป็นคำที่เพี้ยนมาจากคำว่า “เพอะพะ” โดยเล่ารายละเอียดว่า เมื่อตนเองอายุประมาณ 12 ปี บิดาพร้อมญาติ พี่น้องจากบ้านแม่ตาว อำเภอแม่สอด จำนวน 4 ครอบครัว ได้มาตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณที่เป็นที่ตั้งของโรงพยาบาลพบพระ ในปัจจุบัน ซึ่งในอดีตท้องที่นี้มีความอุดมสมบูรณ์มาก มีลักษณะพื้นที่เป็น ป่าหวาย ป่าเตย และป่าแขม มีบริเวณแหล่งน้ำผุดหลายแห่งทั่วบริเวณ ทำให้มีน้ำท่วมขังและเฉอะแฉะ จึงเรียกบริเวณนี้ว่า “เพอะพะ” ซึ่งเป็นภาษาพื้นเมืองภาคเหนือ แปลว่า บริเวณที่มีน้ำขังเป็นแอ่งกระจัดกระจายเปรอะเฉอะแฉะไปทั่วนั้น

เนื่องจากตำบลพบพระมีพื้นที่กว้างขวาง มีอุปสรรคต่อการปกครองดูแลราษฎรที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล และการบริหารจัดการพื้นที่ของหน่วยงานราชการต่าง ๆ เป็นไปด้วยความยากลำบาก โดยเฉพาะพื้นที่ตำบลช่องแคบและตำบลพบพระ ที่มีผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์แทรกซึมอยู่ทั่วพื้นที่จึงได้ขอแยกตำบลคีรีราษฎร์เป็นออกจากตำบลช่องแคบอีกตำบลหนึ่ง และได้ขอเสนอตั้งกิ่งอำเภอใหม่ ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2520 ได้มีการตั้งกิ่งอำเภอใหม่ เรียกว่า “กิ่งอำเภอพบพระ” มี 3 ตำบล ประกอบด้วยตำบลพบพระ ตำบลช่องแคบ และตำบลคีรีราษฎร์ และเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2530 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศให้  “กิ่งอำเภอพบพระ” ตั้งเป็นอำเภอพบพระ

 วันที่ 31 มีนาคม 2507 ตั้งตำบลพบพระ แยกออกจากตำบลช่องแคบ
 วันที่ 1 กรกฎาคม 2512 ตั้งตำบลคีรีราษฎร์ แยกออกจากตำบลช่องแคบ
 วันที่ 29 มีนาคม 2520 แยกพื้นที่ตำบลพบพระ ตำบลช่องแคบ และตำบลคีรีราษฎร์ อำเภอแม่สอด มาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอพบพระ และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอแม่สอด
 วันที่ 5 เมษายน 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลพบพระ ในท้องที่บางส่วนของตำบลพบพระ
 วันที่ 16 สิงหาคม 2526 ตั้งตำบลวาเล่ย์ แยกออกจากตำบลพบพระ
 วันที่ 12 สิงหาคม 2530 ยกฐานะกิ่งอำเภอพบพระ อำเภอแม่สอด เป็น อำเภอพบพระ
 วันที่ 27 ตุลาคม 2536 ตั้งตำบลรวมไทยพัฒนา แยกออกจากตำบลช่องแคบ และตำบลพบพระ
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลพบพระ เป็นเทศบาลตำบลพบพระ ด้วยผลของกฎหมาย

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอพบพระแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 52 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(ธันวาคม 2565)1.พบพระPhop Phra2.ช่องแคบChong Khaep3.คีรีราษฎร์Khiri Rat4.วาเล่ย์Wale5.รวมไทยพัฒนาRuam Thai Phatthana

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอพบพระประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลพบพระ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลพบพระ
 องค์การบริหารส่วนตำบลพบพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพบพระ (นอกเขตเทศบาลตำบลพบพระ)
 องค์การบริหารส่วนตำบลช่องแคบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช่องแคบทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลคีรีราษฎร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคีรีราษฎร์ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวาเล่ย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวาเล่ย์ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลรวมไทยพัฒนา   ครอบคลุมพื้นที่ตำบลรวมไทยพัฒนาทั้งตำบล

 อ้างอิง 

พบพระ
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–พม่า