ภาษาคาคัส

ภาษาคาคัสเป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกและเป็นภาษาราชการของสาธารณรัฐคาคัสเซียในรัสเซีย ที่อยู่ทางภาคกลางตอนใต้ของไซบีเรียใช้พูดโดยชาวคาคัสที่ส่วนใหญ่อยู่ทางใต้ของสาธารณรัฐคาคัส ไซบีเรีย หรือคาคัสเซียในรัสเซีย มีชาวคาคัสที่พูดภาษานี้ราว 60,168 คน ส่วนใหญ่พูดภาษารัสเซียได้ด้วย

ภาษาคาคัสแบ่งได้เป็นหลายสำเนียงตามเผ่าย่อยต่างๆ หลักฐานการศึกษาภาษาคาคัสเริ่มเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 24 โดยนักภาษาศาสตร์ชาวฟินแลนด์ Matthias Castren ผู้ที่เดินทางไปในเอเชียตอนเหนือและตอนกลางระหว่าง พ.ศ. 2388 – 2392 และ Wilhelm Radloff ผู้เดินทางไปในไซบีเรียตอนใต้ระหว่าง พ.ศ. 2402 – 2413 ซึ่งทำให้ได้ข้อมูลเกี่ยวกับภาษาคาคัสจำนวนหนึ่ง 

ภาษาคาคัสมีระบบเสียงและโครงสร้างทางไวยากรณ์ที่สอดคล้องกับภาษาตระกูลเตอร์กิก โดยมีลักษณะของการเติมปัจจัย (agglutinative) และการกลมกลืนเสียงสระ (vowel harmony) เช่นเดียวกับภาษาญาติอย่างภาษาตาตาร์ หรือภาษายาคูต นอกจากนี้ยังมีการรับอิทธิพลบางประการจากภาษารัสเซียและภาษาอื่นในภูมิภาคที่มีการติดต่อกันมาเป็นเวลานาน 

แม้จำนวนผู้พูดภาษาคาคัสจะค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับภาษาอื่นในรัสเซีย แต่ภาษานี้ยังคงมีบทบาทสำคัญในเชิงวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของชาวคาคัส ในช่วงหลังยุคโซเวียต มีความพยายามในการฟื้นฟูและอนุรักษ์ภาษาคาคัสผ่านโครงการด้านการศึกษา สื่อท้องถิ่น และวรรณกรรมพื้นบ้าน โดยภาษาคาคัสถูกนำไปใช้ในโรงเรียนบางแห่งของสาธารณรัฐคาคัสเซียในระดับประถมศึกษา และมีการตีพิมพ์หนังสือเรียน ตลอดจนบทกวีและนิทานพื้นบ้านในภาษานี้

ในปัจจุบัน ภาษาคาคัสกำลังเผชิญความท้าทายจากการกลืนกลายทางภาษา โดยเฉพาะในหมู่คนรุ่นใหม่ที่มีแนวโน้มใช้ภาษารัสเซียเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม กลุ่มนักวิชาการ ผู้นำชุมชน และองค์กรวัฒนธรรมท้องถิ่น ยังคงร่วมมือกันส่งเสริมการใช้ภาษาคาคัสในชีวิตประจำวัน เพื่อธำรงไว้ซึ่งภาษาท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ของชาติพันธุ์คาคัสในรัสเซีย

 ระบบการเขียน 
ภาษาคาคัสที่ใช้ในการเขียนเริ่มพัฒนาหลังจากการปฏิวัติรัสเซีย พ.ศ. 2460 โดยมีพื้นฐานมาจากสำเนียงซากายและกาซา ตั้งแต่ พ.ศ. 2467 ภาษาคาคัสเขียนด้วยอักษรซีริลลิก จากนั้นเปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรละตินเมื่อ พ.ศ. 2472 และเปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรซีริลลิกอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. 2482

 อักษรละติน 
 A a B b C c Ç ç D d Ә ә F f G g  I i Į į J j K k L l M m N n  O o Ө ө P p R r S s Ş ş T t U u V v X x Y y Z z  Ь ь

 อักษรซีริลลิก 
 А а Б б В в Г г Ғ ғ Д д Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й I i К к Л л М м Н н Ң ң О о Ö ö П п Р р С с Т т У у  Ф ф Х х Ц ц Ч ч  Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь  Э э Ю ю Я я

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศรัสเซีย