พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศิริรัตนบุษบง

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศิริรัตนบุษบง [สิ-หฺริ-รัด-บุด-สะ-บง] บางแห่งสะกดว่า สิริรัตนบุษบง หรือ ศิริรัตน์บุษบง (4 มกราคม พ.ศ. 2449 – 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2533) เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต กับหม่อมเจ้าประสงค์สม บริพัตร

 พระประวัติ 
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศิริรัตนบุษบง เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต กับหม่อมเจ้าประสงค์สม บริพัตร พระองค์ประสูติเมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2448 (ตรงกับ พ.ศ. 2449 ตามปฏิทินสากล) ณ วังบางขุนพรหม เมื่อแรกประสูติมีพระยศเป็นหม่อมเจ้า โดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระนามว่า “ศิริรัตนบุษบง” เนื่องด้วยพระสิริโฉมละม้ายคล้ายกับ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบงเบิกบาน ซึ่งเป็นพระเชษฐภคินีในสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี

พระองค์มีเจ้าพี่เจ้าน้องร่วมพระมารดาเจ็ดพระองค์ และมีเจ้าน้องต่างพระมารดาอีกสามพระองค์

ในปี พ.ศ. 2453 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานันดรของพระโอรสและพระธิดาในสมเด็จเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ ที่ประสูติแต่หม่อมเจ้าประสงค์สม ขึ้นเป็น “พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า” ทั้งสาย

ครอบครัว
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศิริรัตนบุษบง เสกสมรสกับหม่อมเจ้าอาชวดิศ ดิศกุล พระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทั้งสองไม่มีพระโอรสธิดาด้วยกัน แต่มีบุตรบุญธรรมหนึ่งคน คือ ฤทธิ์ดำรง ดิศกุล ซึ่งสมรสกับ แก้วตา ดิศกุล (สกุลเดิม: หังสสูต) มีบุตรด้วยกันชื่อ อาชวฤทธิ์ ดิศกุล

การอุทิศที่ดินเพื่อสาธารณประโยชน์
ในปี พ.ศ. 2506 พระองค์เจ้าศิริรัตนบุษบงพร้อมคณะ ได้อุทิศที่ดินส่วนพระองค์ขนาด 339.06 ตารางวา มูลค่า 1,695,300 บาท ให้แก่เทศบาลนครกรุงเทพ (ปัจจุบันคือ กรุงเทพมหานคร) เพื่อใช้ในการตัดถนนสายใหม่เชื่อมต่อกับถนนบริพัตร โดยไม่เรียกร้องค่าตอบแทนใด ๆ 

กระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาว่า การกระทำดังกล่าวเป็นการเสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม อันควรแก่การยกย่อง จึงได้ถวาย เครื่องหมายตอบแทนผู้ช่วยเหลือราชการพลเรือนสำหรับหมู่คณะ ชนิดติดตั้ง ชั้นเครื่องหมายทองประดับเพชร แด่พระองค์และคณะ

สิ้นพระชนม์
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศิริรัตนบุษบง สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2533 สิริพระชันษา 84 ปี

 พระเกียรติยศ 

 พระอิสริยยศ 
 4 มกราคม พ.ศ. 2449 — 6 มกราคม พ.ศ. 2454 : หม่อมเจ้าศิริรัตนบุษบง บริพัตร
 6 มกราคม พ.ศ. 2454 — 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2533 : พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศิริรัตนบุษบง

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

ราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ 5 ธันวาคม 2523 https://www.dol.go.th/personnel/24%20%2060/01%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%AA%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B2%E0%B8%A22523.pdf 
http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2457/D/401.PDFราชกิจจานุเบกษา,พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ฝ่ายใน หน้า ๔๓๐๐ เล่ม ๔๓, ๒๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๖๙

 งานพระนิพนธ์ 
 พระประวัติสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต. กรุงเทพฯ : วันพาณิชย์, 2524, 95 หน้า
 ทูนกระหม่อมบริพัตรกับการดนตรี. กรุงเทพฯ : จันวาณิชย์, 2524, 169 หน้า (พระนิพนธ์ร่วมกับ นายแพทย์ พูนพิศ อมาตยกุล)
 พระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต. พิมพ์เนื่องในการพระราชทานเพลิงศพ พันเอกหม่อมราชวงศ์ถวัลย์มงคล โสณกุล 20 กันยายน 2533. กรุงเทพฯ : เรือนแก้ว, 2534, 207 หน้า

 พงศาวลี 

</center>

อ้างอิง

หมวดหมู่:พระเจ้าวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้ายก
หมวดหมู่:ราชสกุลบริพัตร
หมวดหมู่:ราชสกุลดิศกุล
หมวดหมู่:ราชสกุลไชยันต์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.3
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ลี้ภัยชาวไทย