ทางพิเศษฉลองรัช

ทางพิเศษฉลองรัช เป็นทางพิเศษในกรุงเทพมหานคร ก่อสร้างและเปิดให้บริการตลอดสาย เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2539 ดำเนินการโดยการทางพิเศษแห่งประเทศไทย มีระยะทางทั้งสิ้น 28.2 กิโลเมตร ทางพิเศษสายนี้เป็นการแบ่งเบาการจราจรบนถนนรามอินทรา และทางพิเศษเฉลิมมหานคร มีด่านเก็บค่าผ่านทางรวมทั้งสิ้น 14 ด่าน

ประวัติ
เนื่องจากปริมาณการจราจรบนทางพิเศษเฉลิมมหานคร เพิ่มขึ้นอย่างมาก และปริมาณการจราจรบนถนนระดับพื้นดินหนาแน่นบนถนนลาดพร้าว พระราม 9 และรามอินทรา จึงมีการเสนอให้สร้างทางด่วนเพื่อบรรเทาปัญหานี้ การทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) ได้รับมอบหมายให้ก่อสร้างทางพิเศษสายนี้ โดยส่วนแรกเปิดใช้รามอินทรา-อาจณรงค์เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2539 ซึ่งเชื่อมต่อถนนรามอินทรากับทางพิเศษเฉลิมมหานครที่แยกอาจณรงค์ ส่วนส่วนที่สองระหว่างรามอินทรา-วงแหวนรอบนอก (ตะวันออก) เปิดใช้เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2552 และเชื่อมต่อถนนรามอินทรากับวงแหวนรอบนอก (ตะวันออก) หรือถนนกาญจนาภิเษก

จากรายงานประจำปีอย่างเป็นทางการของ กทพ. ระบุว่าทางด่วนมีรถใช้ 70,559,374 คันในปีงบประมาณ 2565 โดยเฉลี่ย 193,314 คันต่อวัน

มีแผนขยายทางด่วนไปยังจังหวัดนครนายกและสระบุรีในอนาคต

 รายละเอียดของเส้นทาง 

 ช่วงที่ 1 รามอินทรา–อาจณรงค์ 
การทางพิเศษแห่งประเทศไทยเปิดให้บริการทางพิเศษฉลองรัช ช่วงรามอินทรา–อาจณรงค์ เป็นช่วงแรก เป็นทางยกระดับขนาด 6 ช่องจราจร ระยะทาง 18.7 กิโลเมตร เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2539 โดยมีเส้นทางเริ่มจากบริเวณอาจณรงค์ (ปลายซอยสุขุมวิท 50) จากนั้นเส้นทางมุ่งไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ แล้วเลียบแนวคลองตันข้ามถนนสุขุมวิททางด้านตะวันตกของสะพานพระโขนง ตัดกับทางพิเศษศรีรัช ส่วน D พร้อมกับข้ามถนนรามคำแหง และถนนพัฒนาการ แล้วไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ จากนั้นข้ามถนนพระราม 9 แล้วไปทางทิศเหนือ ข้ามถนนประชาอุทิศ ถนนลาดพร้าว ถนนประเสริฐมนูกิจ แล้วไปสิ้นสุดช่วงแรกที่ถนนรามอินทรา กิโลเมตรที่ 5.5 ที่บริเวณแยกด่วนรามอินทรา/วัชรพล มีด่านเก็บค่าผ่านทางรวมจำนวน 10 ด่านโครงข่ายทางพิเศษที่เปิดให้ใช้บริการ,ทางพิเศษฉลองรัช

นอกจากนี้ ยังมีการก่อสร้างถนนคู่ขนานระดับดินของกรุงเทพมหานคร มีชื่อว่าถนนประดิษฐ์มนูธรรม ซึ่งมีเขตติดต่อและขนานกับทางพิเศษฉลองรัช ก่อสร้างเป็นถนนขนาด 6 ช่องจราจร เริ่มต้นที่ถนนรามอินทราวิ่งคู่ขนานไปกับทางพิเศษฉลองรัช จนถึงถนนพระราม 9 แล้วมุ่งตรงไปทางทิศใต้ ข้ามทางรถไฟสายตะวันออกและถนนเพชรบุรีตัดใหม่และสิ้นสุดแนวสายทางที่ปลายซอยเอกมัย รวมระยะทาง 13.1 กิโลเมตร

 ช่วงที่ 2 รามอินทรา–วงแหวนรอบนอก 
ทางพิเศษฉลองรัชช่วงที่ 2 มีจุดเริ่มต้นโดยต่อจากช่วงแรกที่ถนนรามอินทรา กิโลเมตรที่ 5.5 ที่บริเวณแยกด่วนรามอินทรา/วัชรพล บริเวณแยกด่วนรามอินทรา/วัชรพล มุ่งไปทางทิศออกเฉียงเหนือ ยกระดับข้ามโครงการก่อสร้างถนนเชื่อมถนนสุขาภิบาล 5–ถนนนิมิตใหม่ และยกระดับข้ามถนนสุขาภิบาล 5 ไปสิ้นสุดช่วงที่ 2 ที่บริเวณถนนกาญจนาภิเษก ตรงคลองพระยาสุเรนทร์ เรียกถนนในช่วงนี้ว่า "ทางพิเศษสายรามอินทรา–วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร" ซึ่งเป็นส่วนต่อขยายของทางพิเศษฉลองรัชทางด้านเหนือ มีระยะทาง 9.5 กิโลเมตร ก่อสร้างเป็นทางยกระดับขนาด 6 ช่องจราจร เปิดให้ใช้บริการเมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2552 และเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 ได้มีพระบรมราชานุญาตให้ทางพิเศษสายนี้ใช้ชื่อทางการว่า "ทางพิเศษฉลองรัช" เช่นเดียวกับทางพิเศษช่วงรามอินทรา–อาจณรงค์ มีด่านเก็บค่าผ่านทางรวมจำนวน 4 ด่าน

 รายชื่อทางแยกและทางต่างระดับ 

 ตารางค่าธรรมเนียมผ่านทาง 
นี่คืออัตราค่าผ่านทางของทางพิเศษเฉลิมมหานคร สายอาจณรงค์-รามอินทรา-วงแหวนรอบนอกฝั่งตะวันออก อัตราค่าผ่านทางเป็นสกุลเงินบาท
  อาจณรงค์ - รามอินทรา - วงแหวนรอบนอกฝั่งตะวันออกด่านเก็บค่าผ่านทางพิเศษ4 ล้อ (บาท/คัน)  6-10 ล้อ (บาท/คัน)   10 ล้อขึ้นไป (บาท/คัน) อาจณรงค์ (บางนา) 456590อาจณรงค์ (ท่าเรือ)พระโขนงพัฒนาการพระราม 9-1305070พระราม 9-2ประชาอุทิศ 456590ลาดพร้าว305070โยธินพัฒนา406080รามอินทรารามอินทรา 1203040สุขาภิบาล 5-1406080สุขาภิบาล 5-2203040จตุโชติ406080
 โครงการในอนาคต 
ทางพิเศษฉลองรัชจะมีส่วนต่อขยายไปยังจังหวัดสระบุรี ในชื่อทางพิเศษฉลองรัช–นครนายก–สระบุรี ผ่านพื้นที่ 4 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร จังหวัดปทุมธานี จังหวัดนครนายก และจังหวัดสระบุรี โดยจุดเริ่มต้นที่ทางพิเศษฉลองรัช (รามอินทรา–วงแหวนรอบนอก) ผ่านถนนหทัยราษฏร์ ถนนนิมิตใหม่ เข้าสู่จังหวัดปทุมธานี ตัดถนนลำลูกกา บริเวณคลอง 9 และคลอง 10 เข้าพื้นที่จังหวัดนครนายก หลังจากนี้ผ่านทางหลวงชนบท นย.3001 ข้ามถนนรังสิต–นครนายก ถนนสุวรรณศร แล้วเลียบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3222 แล้วสิ้นสุดที่ถนนมิตรภาพบริเวณอำเภอแก่งคอย ระยะทางรวมประมาณ 104 กิโลเมตร โดยโครงการนี้อยู่ในแผนงาน และจะเป็นอีกทางเลือกในการเดินทางไปยังจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และตามแผนของกรมทางหลวงกำหนดหมายเลขทางพิเศษนี้ เป็นหมายเลข 62 
 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 การทางพิเศษแห่งประเทศไทย 

หมวดหมู่:ทางพิเศษในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:ทางพิเศษในจังหวัดปทุมธานี