อำเภอขามทะเลสอ

ขามทะเลสอ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา

ประวัติศาสตร์
จากคำบอกเล่าต่อกันมานานว่า มีหมู่บ้านอยู่หมู่บ้านหนึ่ง  ปัจจุบันห่างจากที่ว่าการอำเภอขามทะเลสอ ออกไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 5 กิโลเมตร ชื่อว่า "บ้านขามทะเลสอ" หมู่บ้านดังกล่าวนี้ตั้งอยู่ริมฝั่งบึงแห่งหนึ่ง อยู่ทางทิศตะวันออกของหมู่บ้าน ซึ่งบึงแห่งนี้ในฤดูแล้งน้ำจะแห้งขอด และเมื่อน้ำในบึงแห้งสนิทดินในบึงจะเป็นสีขาว มีลักษณะคล้ายดินสอพลอง จนชาวบ้านเรียกติดปากว่า "ดินสอ" หรือ "สอ" เมื่อน้ำในบึงแห้งลงไปถึงบริเวณไหน ดินบริเวณนั้นจะกลายเป็นสีขาวถึงที่นั้นจนเมื่อน้ำแห้งหมดบึง ก็จะแลเห็นสีขาวทั่วทั้งบึง  มองดูกว้างไกลคล้ายทะเล ชาวบ้านจึงเรียกบึงนี้ว่า  "บึงทะเลสอ" และต่อมาได้มีผู้เอาชื่อบ้านกับชื่อบึงมารวมกัน แล้วเรียกชื่อหมู่บ้านนี้ว่า "บ้านขามทะเลสอ" ตราบจนทุกวันนี้ 

เดิมนั้นหมู่บ้านขามทะเลสอ อยู่ในเขตการปกครองของอำเภอโนนไทยเมื่อมีประชาชนมาอยู่รวมกันมากขึ้น  ก็ได้ยกฐานะเป็นตำบลขามทะเลสอ 

  พ.ศ. 2466 ก็ได้ย้ายเขตการปกครองไปขึ้นอยู่กับอำเภอสูงเนินขามสอ
  วันที่  16   กุมภาพันธ์   2502   แยกพื้นที่ตำบลขามทะเลสอ   และตำบลโป่งแดง  อำเภอสูงเนิน   มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอขามทะเลสอ  ขึ้นกับอำเภอสูงเนิน 
  วันที่  16   มีนาคม   2503   โอนพื้นที่ตำบลหนองสรวง  อำเภอโนนไทย   มาขึ้นกับ  กิ่งอำเภอขามทะเลสอ   และ  โอนหมู่  2  และ  หมู่  7  (ในขณะนั้น)  ของตำบลด่านใน   อำเภอด่านขุนทด   มาขึ้นกับกิ่งอำเภอขามทะเลสอ  
  วันที่  17   พฤศจิกายน  2503  กำหนดเขตตำบลหนองสรวง   โดยให้หมู่บ้านที่โอนมาจากตำบลด่านใน  อำเภอด่านขุนทด (หมู่  2  และ  หมู่  7)   ตั้งเป็น  หมู่  5  และ  หมู่  6  ของตำบลหนองสรวง    
  วันที่  22   มีนาคม   2506   จัดตั้งสุขาภิบาลขามทะเลสอ  ในท้องที่บางส่วนของตำบลขามทะเลสอ     
  วันที่  19   พฤษภาคม   2508   โอนพื้นที่ตำบลพันดุง   อำเภอโนนไทย   ไปขึ้นกับ  กิ่งอำเภอขามทะเลสอ   
  วันที่  28  กรกฎาคม  2508    ยกฐานะเป็น    อำเภอขามทะเลสอ   
  วันที่  7   ธันวาคม   2509    โอนพื้นที่หมู่  6  (ในขณะนั้น) ของตำบลค้างพลู    อำเภอโนนไทย   มาขึ้นกับตำบลหนองสรวง   
  วันที่ 15  กันยายน  2514  โอนพื้นที่หมู่ 4 (ในตอนนั้น) จากตำบลค้างพลู  อำเภอโนนไทย  มาขึ้นกับตำบลหนองสรวง   
 วันที่  1  กรกฎาคม  2525   ตั้งตำบลบึงอ้อ  แยกจากตำบลหนองสรวง  และ  ตำบลพันดุง    
 วันที่  25   พฤษภาคม   2542    ยกฐานะจากสุขาภิบาลขามทะเลสอ   เป็น   เทศบาลตำบลขามทะเลสอ

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอขามทะเลสอตั้งอยู่ตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอด่านขุนทดและอำเภอโนนไทย
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองนครราชสีมา
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองนครราชสีมาและอำเภอสูงเนิน
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสูงเนิน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอขามทะเลสอแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 46 หมู่บ้าน
1.ขามทะเลสอ(Kham Thale So)9 หมู่บ้าน2.โป่งแดง(Pong Daeng)8 หมู่บ้าน3.พันดุง(Phan Dung)11 หมู่บ้าน4.หนองสรวง(Nong Suang)9 หมู่บ้าน5.บึงอ้อ(Bueng O)9 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอขามทะเลสอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลขามทะเลสอ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลขามทะเลสอ
 เทศบาลตำบลพันดุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพันดุงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลขามทะเลสอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขามทะเลสอ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลขามทะเลสอ)
 องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งแดงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองสรวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองสรวงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบึงอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงอ้อทั้งตำบล

อ้างอิง

ขามทะเลสอ