ตติยจุลจอมเกล้า

ตติยจุลจอมเกล้า มีอักษรย่อว่า ต.จ. เป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในตระกูลเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะพระราชทานทั้งฝ่ายหน้า (บุรุษ) จำนวน 250 ดวง และฝ่ายใน (สตรี) จำนวน 250 ดวง โดยตติยจุลจอมเกล้าจัดเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่มีลำดับเกียรติอันดับที่ 9 ของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

 ลักษณะ 
 ฝ่ายหน้า 

เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นตติยจุลจอมเกล้า สำหรับฝ่ายหน้า ประกอบด้วย ดวงตราซึ่งมีลักษณะเหมือนตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ แต่ไม่มีดอกไม้จีบ โดยมีลักษณะดังนี้ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า พุทธศักราช ๒๔๘๔, เล่ม ๕๘, ตอน ๐ ก, ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๘๔, หน้า ๑๕๕๓ 

 ดวงตรา 
 ด้านหน้า มีลักษณะเป็นรัศมี 8 แฉก ลงยาสีชมพู มีรัศมีทองแทรกตามระหว่างแฉก มีใบชัยพฤกษ์สองข้าง ลงยาสีเขียว กลางดวงตรามีพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขอบลงยาสีขาบ มีอักษรทองว่า "เราจะบำรุงตระกูลวงศ์ให้เจริญ" เบื้องบนมี พระจุลมงกุฎเปล่งรัศมีลงยาสีเขียว, สีแดง, สีขาบ และสีขาว 
 ด้านหลัง มีลักษณะเหมือนด้านหน้า แต่ที่กลางดวงตราเป็นรูปช้างไอราพต ลงยาสีขาว บนหลังช้างเป็นรูปตรีศูล ลงยาสีขาว ที่ขอบมีอักษรทองว่า "ปีระกา เบญจศก ศักราช ๑๒๓๕" รอบขอบเป็นรูปจักร ลงยาสีขาวพื้นแดง 

ดวงตราของตติยจุลจอมเกล้า ใช้สำหรับประดับห้อยกับแพรแถบสีชมพู กว้าง 4 เซนติเมตร ประดับที่อกเบื้องซ้าย

 ฝ่ายใน 
เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นตติยจุลจอมเกล้า สำหรับฝ่ายใน ประกอบด้วย ดวงตรา ซึ่งมีลักษณะเหมือนดวงตราของทุติยจุลจอมเกล้า แต่ขนาดย่อมกว่า ห้อยกับแพรแถบสีชมพู กว้าง 4 เซนติเมตร ผูกเป็นรูปแมลงปอ ประดับเสื้อที่หน้าบ่าซ้าย

ด้านหลัง มีลักษณะเหมือนด้านหน้า แต่ที่กลางดวงตราเป็นรูปช้างไอราพต ลงยาสีขาว บนหลังช้างเป็นรูปตรีศูล ลงยาสีขาว ที่ขอบมีอักษรทองว่า "รัตนโกสนิทร์สก ๑๑๒" รอบขอบเป็นรูปจักร ลงยาสีขาวพื้นแดง 

สตรีผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ชั้นตติยจุลจอมเกล้า สามารถใช้คำนำหน้านามว่า “คุณหญิง”ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศการใช้คำนำหน้านามสตรีผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๑๓๙, ตอนพิเศษ ๕๓ง, ๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๕, หน้า ๑

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ตติยจุลจอมเกล้า ฝ่ายหน้า  จาก สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
 ตติยจุลจอมเกล้า ฝ่ายใน  จาก สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี

หมวดหมู่:เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า