อำเภอหนองปรือ

หนองปรือ เป็นอำเภอในจังหวัดกาญจนบุรี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลหนองรี อำเภอบ่อพลอย วันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2522 แยกตั้งเป็นกิ่งอำเภอปี พ.ศ. 2535 วันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2535 และตั้งเป็นอำเภอลำดับที่ 12 ของทางจังหวัดปี พ.ศ. 2540 วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540 พร้อมกับอำเภอห้วยกระเจา

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอหนองปรือ มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอด่านช้าง (จังหวัดสุพรรณบุรี)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเลาขวัญ
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ่อพลอย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ่อพลอยและอำเภอศรีสวัสดิ์ 

 ประวัติ 
ท้องที่เดิมเป็นพื้นที่หมู่ 1 บ้านหนองปรือ ตำบลหนองรี อำเภอบ่อพลอย มีพื้นที่กว้างขวางมาก จึงแยกหมู่บ้านหนองปรือ รวมกับ 6 หมู่บ้านของตำบลหนองรี ตั้งเป็น ตำบลหนองปรือ ปี พ.ศ. 2522 รวมทั้งตั้งสุขาภิบาลหนองปรือ ปี พ.ศ. 2526 วันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2526 ต่อมาได้จัดตั้งพื้นที่เพิ่ม 2 ตำบลโดยแยกหมู่ที่ 4 บ้านหนองปลาไหล ของตำบลหนองปรือ ได้รวมกับ 7 หมู่บ้าน ตั้งเป็น ตำบลหนองปลาไหล ปี พ.ศ. 2531 วันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2531 และแยกหมู่ 9, 11–13 ของตำบลหนองปรือ ตั้งเป็น ตำบลสมเด็จเจริญ ปี พ.ศ. 2534 วันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2534

เมื่อทางราชการพิจารณาพื้นที่ตำบลหนองปรือห่างไกลจากอำเภอต้นสังกัด 36 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของชุมชน สถานีตำรวจ ไปรษณีย์โทรเลข วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2524 จึงพิจารณาให้ตั้งขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ ปี พ.ศ. 2535 ร้อยตรีณรงค์ แสงสุริยงค์ ผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรี และพลเอกอิสระพงศ์ หนุนภักดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย จึงประกาศแยกพื้นที่ คือ ตำบลหนองปรือ ตำบลหนองปลาไหล ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ ใช้ชื่อกิ่งว่า "หนองปรือ" ซึ่งพื้นที่มีสภาพเป็นที่ลุ่มมีหนองน้ำที่อุดมไปด้วยต้นปรือ จึงเรียกขานชื่อว่า บ้านหนองปรือ

ตำบลสมเด็จเจริญ ของอำเภอบ่อพลอยที่จัดตั้งขึ้นปี พ.ศ. 2534 มีพื้นที่ติดต่อกับกิ่งอำเภอหนองปรือ และมีความสะดวกในการติดต่อราชการมากกว่าอำเภอต้นสังกัด จึงโอนพื้นที่มาสบทบกับทางกิ่งอำเภอ วันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2535และเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2540 นายขวัญชัย วศวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรี และนายชวลิต ยงใจยุทธ นายกรัฐมนตรีพิจารณาและยกฐานะกิ่งอำเภอหนองปรือ ขึ้นเป็นอำเภอ โดยมีระยะเวลาการเป็นกิ่งอำเภอรวม 5 ปี 5 เดือน เป็นอำเภอลำดับที่ 12 ของทางจังหวัดกาญจนบุรี

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองท้องที่ 
อำเภอหนองปรือแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 43 หมู่บ้าน ได้แก่
1.หนองปรือ (Nong Prue)   22 หมู่บ้าน 2.หนองปลาไหล (Nong Pla Lai)    14 หมู่บ้าน 3.สมเด็จเจริญ (Somdet Charoen)  7 หมู่บ้าน  

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอหนองปรือประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลหนองปรือ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองปรือ
 เทศบาลตำบลหนองปลาไหล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองปลาไหลทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลสมเด็จเจริญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสมเด็จเจริญทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองปรือ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองปรือ)

 อ้างอิง 

หนอง