อำเภอวังสะพุง

วังสะพุง เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเลย เป็นอำเภอที่ประชากรมากที่สุดรองจาก อำเภอเมืองเลย และมีศูนย์กลางการบริหารราชการและเศรษฐกิจ คือ เทศบาลเมืองวังสะพุง


 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอวังสะพุงมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมืองเลย 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเอราวัณ 
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอผาขาว อำเภอหนองหิน และอำเภอภูหลวง 
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอด่านซ้ายและอำเภอภูเรือ

 ประวัติ 
ท่านเจ้าพระยาศรีสงคราม รณฤทธิ์ (เจ้าพ่อศรีสงคราม) ได้เดินทางมากับนายโส เดินทางขึ้นตแม่น้ำเลยไป จนมาถึงวังน้ำวนจึงได้หยุดพัก และที่ตรงวังน้ำวนนั้นมีต้นสะพุงต้นหนึ่งใหญ่ประมาณ 7 คน กางแขนโอบรอบได้พอดี ตรงที่มีต้นสะพุงต้นใหญ่อยู่นั้น ปัจจุบันนี้คือเป็นที่ตั้งของวัดศรีชมชื่น ท่านเจ้าพระยาศรีสงคราม รณฤทธิ์ ได้ปรึกษากับนายพรานโสว่าตรงนี้ร่มรื่นดี สมควรจะตั้งหลักแหล่งอยู่ตรงนี้ เพราะว่าตามที่เดินผ่านมาแรมวัน แรมคืน แรมเดือนนั้นไม่เห็นตรงไหนที่จะร่มรื่นน่าอยู่เหมือนกับที่ต้นสะพุงใหญ่อยู่ ทั้งสองท่านก็ลงความเห็นกันว่าเหมาะสมที่จะตั้งเป็นบ้านเมืองได้ ก็ได้มาตั้งหลักฐานอยู่ที่ศาลเจ้าพ่อศรีสงคราม ชื่อของบ้านวังสะพุงได้มีคำบอกเล่าสืบกันมาว่าเป็นการรวมกันของคำว่า "วัง" รวมกับคำว่า "สะพุง" ซึ่งเป็นชื่อของต้นไม้ใหญ่ต้นหนึ่งที่ขึ้นอยู่ใกล้บริเวณวังน้ำวนนั้นจึงเรียกว่า "บ้านวังสะพุง" 

วังสะพุงเดิมแบ่งการปกครองออกเป็น 2 แขวงโดยยึดถือลำน้ำปวนเป็นเส้นแบ่งเขต ทางฝั่งตะวันตกของลำน้ำปวนขึ้นอยู่กับเมืองหล่มศักดิ์ ในมณฑลพิษณุโลก ส่วนฝั่งตะวันออกของลำน้ำปวนขึ้นอยู่กับเมืองกมุทธาไสย ต่อมาปรากฏว่าแขวงทั้งสองมีพลเมืองหนาแน่นขึ้น ในปี พ.ศ. 2440 ทางราชการจึงได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอมีชื่อว่า "อำเภอวังสะพุง" โดยให้อยู่ในความปกครองของเมืองหล่มสัก ต่อมาในปี พ.ศ. 2450 ได้มีการจัดแบ่งเขตการปกครองใหม่ อำเภอวังสะพุง จึงถูกโอนมาขึ้นอยู่ในความปกครองของจังหวัดเลย จนถึงปัจจุบัน

ในอดีตนั้น อำเภอวังสะพุงมีพื้นที่กว้างขวางมาก จึงมีการจัดตั้งตำบล และแยกการปกครองเป็นอำเภอใหม่ดังนี้  

 วันที่ 3 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลวังสะพุง ในท้องที่บางส่วนของตำบลวังสะพุง
 วันที่ 9 มกราคม 2505 แยกพื้นที่ตำบลศรีฐาน ตำบลปวนพุ และตำบลผาขาว มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอภูกระดึง ขึ้นการปกครองตรงต่ออำเภอวังสะพุง
 วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะกิ่งอำเภอภูกระดึง อำเภอวังสะพุง เป็น อำเภอภูกระดึง
 วันที่ 5 กันยายน 2515 ตั้งตำบลเอราวัณ แยกจากตำบลผาน้อย
 วันที่ 25 พฤศจิกายน 2518 ตั้งตำบลผาอินทร์แปลง แยกจากตำบลเอราวัณ ตั้งตำบลผาสามยอด แยกจากตำบลหนองหญ้าปล้อง
 วันที่ 14 ตุลาคม 2523 ตั้งตำบลผาบิ้ง แยกจากตำบลทรายขาวและตำบลวังสะพุง
 วันที่ 20 พฤศจิกายน 2523 แยกตำบลภูหอและตำบลหนองคัน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอภูหลวง ขึ้นการปกครองตรงต่ออำเภอวังสะพุง
 วันที่ 4 สิงหาคม 2524 ตั้งตำบลเขาหลวง แยกจากตำบลหนองงิ้ว
 วันที่ 30 สิงหาคม 2526 ตั้งตำบลโคกขมิ้น แยกจากตำบลหนองหญ้าปล้อง
 วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2528 ได้ขยายเขตสุขาภิบาลวังสะพุง ให้เหมาะสมกับการบริหารราชการท้องถิ่น
 วันที่ 21 ตุลาคม 2528 ตั้งตำบลห้วยสีเสียด แยกจากตำบลหนองคัน
 วันที่ 6 สิงหาคม 2530 ตั้งตำบลศรีสงคราม แยกจากตำลวังสะพุง
 วันที่ 12 กันยายน 2533 ตั้งตำบลแก่งศรีภูมิ แยกจากตำบลหนองคัน
 วันที่ 9 เมษายน 2535 ยกฐานะกิ่งอำเภอภูหลวง อำเภอวังสะพุง เป็น อำเภอภูหลวง
 วันที่ 22 ธันวาคม 2536 ตั้งตำบลทรัพย์ไพวัลย์ แยกจากตำบลผาสามยอด
 วันที่ 22 มีนาคม 2538 แยกตำบลเอราวัณ ตำบลผาอินทร์แปลง ตำบลผาสามยอด และตำบลทรัพย์ไพวัลย์ มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเอราวัณ ขึ้นการปกครองตรงต่ออำเภอวังสะพุง
 วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลวังสะพุง เป็น เทศบาลตำบลวังสะพุง ด้วยผลของกฎหมาย
 วันที่ 24 สิงหาคม 2550 ยกฐานะกิ่งอำเภอเอราวัณ อำเภอวังสะพุง เป็น อำเภอเอราวัณ
 วันที่ 11 สิงหาคม 2554 ยกฐานะเทศบาลตำบลวังสะพุง เป็น เทศบาลเมืองวังสะพุง
 วันที่ 6 สิงหาคม 2555 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลปากปวน เป็น เทศบาลตำบลปากปวน
 วันที่ 24 สิงหาคม 2555 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลศรีสงคราม เป็น เทศบาลตำบลศรีสงคราม

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอวังสะพุงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 10 ตำบล 144 หมู่บ้าน ได้แก่
1.วังสะพุง   (Wang Saphung)  14 หมู่บ้าน   6.ผาน้อย  (Pha Noi)  21 หมู่บ้าน 2.ทรายขาว  (Sai Khao)  20 หมู่บ้าน   7.ผาบิ้ง  (Pha Bing)  6 หมู่บ้าน 3.หนองหญ้าปล้อง   (Nong Ya Plong)  20 หมู่บ้าน   8.เขาหลวง  (Khao Luang)  13 หมู่บ้าน 4.หนองงิ้ว   (Nong Ngio)  9 หมู่บ้าน   9.โคกขมิ้น  (Khok Khamin)  20 หมู่บ้าน 5.ปากปวน   (Pak Puan)    12 หมู่บ้าน   10.ศรีสงคราม  (Si Songkhram)  11 หมู่บ้าน 

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอวังสะพุงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลเมืองวังสะพุง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลวังสะพุงและตำบลศรีสงคราม
 เทศบาลตำบลปากปวน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากปวนทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลศรีสงคราม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสงคราม (นอกเขตเทศบาลเมืองวังสะพุง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังสะพุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังสะพุง (นอกเขตเทศบาลเมืองวังสะพุง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหญ้าปล้อง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหญ้าปล้องทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองงิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองงิ้วทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลผาน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาน้อยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลผาบิ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาบิ้งทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลเขาหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาหลวงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโคกขมิ้น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกขมิ้นทั้งตำบล

 ทำเนียบรายนามนายอำเภอวังสะพุง 
 ลำดับ รายนาม ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง1หลวงราชภักดี (พิกุล)2441-24422หลวงภักดีณรงค์ (ท่า)2442-24433หลวงภักดีอักษร (เทียม)2443-24454ขุนพิพัฒนกิจนุศาสตร์ (บัวรส)2445-24485หลวงพินิจอักษร (เทียม)2448-24506ขุนพิพัฒนสพุงเขต (คำพัน มงคลวัฒน์)2450-24577หลวงบรรหารอรรถคดี2457-24608หลวงวิจิตรคุณสาร (โต๊ะ  พลวิเศษ)	  2460-24659นายถวิล  เจียรมานพ2465-246610หลวงพิศาลสารกิจ2466-246911หลวงภูมิพิริการ              2470-247612นายทิพย์ กฤษมานิต	                        2476-248113ขุนอารักษ์ ธุระราษฎร์(กำปั่น เณรโต)	   2481-248214นายประสาน  วสุวัติ           2482-248615นายแคล้ว       โกศลวรรธนะ	   2486-248816นายสุเทพ       สุธรรมมา	   2488-248917นายประยูร     จามิกร	   2489-248918ขุนพระยาประสาท  (แก้วทองพัสสา)	  2490-249019นายบุญชัย      สอนอิ่มศาสตร์	  2491-249520นายเชาว์       พงศ์ประดิษฐ์	  2495-249621นายคม        จันทบาตร	  2496-249722นายพิชัย       ศรีอุทัย	  2497-249923นายต่วน       ไกรศรีวรรธนะ	  2499-250124นายประเสริฐ      รัตนารมย์	  2501-250225ร.ต.ต.สุข       ศรีเพ็ญ	  2502-250826นายสุริยัน       ตันตวสี	  2508-251027นายฤทัย       ชิวรัตน์      2510-251228นายอภัย       หล้าสุวงษ์	  2512-251429พ.ต.สีห์พนม     วรสาร	  2514-251730นายกวี        บำเพ็ญบุตร	  2517-251831นายพิชัย       ยุวนิช	 2518-251932ร.ต.ไมตรี       บุญณะ	 2519-252133นายวีรเทพ      หาญณรงค์	 2521-252334นายประสพ      สุจริตจันทร์	 2523-252735นายจีรศักดิ์      เกษียนบุตร	  2527-253136ร.อ.คุณมี       รัตนปริญญา	  2531-253237นายธวัช       เสถียรนาม	  2532-253538นายวิชา       ทัพธง	  2535-253939นายชีวิต       แก้ววัฒนะ	  2539-254240นายสมศักดิ์      นันทศักดิ์ศิริ	  2542-254341นายเทพ       บูรมิ	       2543-254742นายเริงชัย      ไชยวัฒน์	 2547-255043นายเสน่ห์       นนทะโชติ	 2550-255444นายธนพล       จันทรนิมิ    2554- 255445นายโสภณ  สุวรรณรัตน์   2554 - 2558 46นายวิสา  ยัญญลกษณ์2558 - 255947นายอนุพงศ์  คำภูแก้ว2559 - ปัจจุบัน

 อ้างอิง 


วังสะพุง