อำเภอเมืองสกลนคร

เมืองสกลนคร เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสกลนคร

 ประวัติ 
อำเภอเมืองสกลนคร มีประชากรมากที่สุดของจังหวัด หรืออีกชื่อหนึ่งว่า "เมืองหนองหานหลวง" เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนตั้งอยู่ในแอ่งสกลนคร และเป็นศูนย์ปฏิบัติการกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 2 ซึ่งเป็นแหล่งชุมชนตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ปัจจุบันเป็นศูนย์กลางการบริหาร การศึกษา ความเจริญศูนย์กลางธุรกิจ และวัฒนธรรมของจังหวัดสกลนคร นับเป็นเมืองที่มีความเจริญ

 วันที่ 6 กันยายน 2468 ยุบตำบลนายอ ไปรวมกับตำบลงิ้วด่อนประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. ๒๔๖๔ ในตำบลนายอ อำเภอธาตุเชิงชุม จังหวัดสกลนคร ซึ่งยุบไปรวมขึ้นกับตำบลงิ้วด่วน ท้องที่อำเภอเดียวกัน
วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2469 ยุบตำบลหนองไผ่ ไปรวมกับตำบลเต่างอย และตำบลห้วยยางประกาศกระทรวงธรรมการ เรื่อง การใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. ๒๔๖๔ สำหรับตำบลหนองไผ่ อำเภอธาตุเชิงชุม จังหวัดสกลนคร ซึ่งยุบไปรวมขึ้นตำบลเต่างอยและตำบลห้วยยาง ท้องที่อำเภอเดียวกัน
วันที่ 5 เมษายน 2480 ยุบตำบลโพนทอง ไปรวมกับตำบลเหล่าโพนค้อ และยุบตำบลท่าวัด แล้วโอนพื้นที่หมู่ 6 (ในขณะนั้น) ของตำบลท่าวัด (ที่โดนยุบ) ไปขึ้นกับตำบลนาแก้ว และโอนพื้นที่หมู่ 1,2,3,5 (ในขณะนั้น) ของตำบลท่าวัด (ที่โดนยุบ) ไปขึ้นกับตำบลดงชนประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอธาตุเชิงชุม จังหวัดสกลนคร
วันที่ 23 มกราคม 2481 โอนพื้นที่หมู่ 2 (ในขณะนั้น) ของตำบลท่าแร่ ไปขึ้นกับตำบลนาแก้ว และโอนพื้นที่หมู่ 5,8 (ในขณะนั้น) ของตำบลท่าแร่ ไปขึ้นกับตำบลเชียงเครือประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในจังหวัดสกลนคร
วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตท้องที่ตำบลในอำเภอเมืองสกลนคร (1-5) ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ
 (1) ตั้งตำบลตองโขบ แยกออกจากตำบลเหล่าโพนค้อ
 (2) ตั้งตำบลม่วงลาย แยกออกจากตำบลด่านม่วงคำ และตำบลดงชน
 (3) ตั้งตำบลงิ้วด่อน แยกออกจากตำบลดงชน
 (4) ตั้งตำบลบึงทวาย แยกออกจากตำบลโนนหอม
 (5) ตั้งตำบลโพธิ์ไพศาล และตำบลนาโพธิ์ แยกออกจากตำบลกุสุมาลย์
 วันที่ 28 พฤศจิกายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าแร่ ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าแร่ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลท่าแร่ อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 24 ตุลาคม 2504 จัดตั้งสุขาภิบาลดงมะไฟ ในท้องที่บางส่วนของตำบลขมิ้นประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลดงมะไฟ จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 2 ตุลาคม 2505 ยกพื้นที่ตำบลกุสุมาลย์ ตำบลโพธิ์ไพศาล ตำบลนาโพธิ์ และตำบลอุ่มจาน อำเภอเมืองสกลนคร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอกุสุมาลย์ ขึ้นกับอำเภอเมืองสกลนคร ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ
 วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2507 แยกพื้นที่ตำบลกุดบาก ตำบลโคกภู และตำบลนาม่อง อำเภอเมืองสกลนคร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอกุดบาก ขึ้นกับอำเภอเมืองสกลนคร ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่การปกครองอำเภอเมืองสกลนครตั้งเป็นกิ่งอำเภอ
 วันที่ 14 พฤศจิกายน 2510 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอกุดบากและกิ่งอำเภอกุสุมาลย์ อำเภอเมืองสกลนคร เป็น อำเภอกุดบาก และ อำเภอกุสุมาลย์ พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอกุดบาก และอำเภอกุสุมาลย์ พ.ศ. ๒๕๑๐ ตามลำดับ
 วันที่ 21 กันยายน 2514 ตั้งตำบลดงมะไฟ แยกออกจากตำบลห้วยยาง และตั้งตำบลนาตงวัฒนา แยกออกจากตำบลบ้านโพนประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 23 กันยายน 2518 ตั้งตำบลกกปลาซิว แยกออกจากตำบลเต่างอยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร อำเภอวานรนิวาส อำเภอพังโคน และอำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 29 สิงหาคม 2521 แยกพื้นที่ตำบลเต่างอย และตำบลบึงทวาย อำเภอเมืองสกลนคร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเต่างอย ขึ้นกับอำเภอเมืองสกลนคร ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร ตั้งเป็นกิ่งอำเภอต่างอย
 วันที่ 14 พฤศจิกายน 2521 ตั้งตำบลธาตุนาเวง แยกออกจากตำบลพังขว้างประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอคำตากล้า อำเภอวานรนิวาส อำเภอเมืองสกลนคร อำเภออากาศอำนวยและอำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 14 ตุลาคม 2523 ตั้งตำบลนาตาล แยกออกจากตำบลเต่างอยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอสว่างแดนดิน อำเภออากาศอำนวย อำเภอบ้านม่วง กิ่งอำเภอนิคมน้ำอูน อำเภอวาริชภูมิ และกิ่งอำเภอเต่างอย อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 9 มิถุนายน 2524 แยกพื้นที่ตำบลตองโขบ ตำบลเหล่าโพนค้อ และตำบลด่านม่วงคำ อำเภอเมืองสกลนคร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอโคกศรีสุพรรณ ขึ้นกับอำเภอเมืองสกลนคร ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร ตั้งเป็นกิ่งอำเภอโคกศรีสุพรรณ
 วันที่ 8 มิถุนายน 2525 ตั้งตำบลแมดนาท่ม แยกออกจากตำบลเหล่าโพนค้อประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภออากาศอำนวย กิ่งอำเภอโคกศรีสุพรรณ อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 23 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลเหล่าปอแดง แยกออกจากตำบลดงชนประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 21 ตุลาคม 2528 ตั้งตำบลหนองลาด แยกออกจากตำบลขมิ้นประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 11 ธันวาคม 2529 ตั้งตำบลจันทร์เพ็ญ แยกออกจากตำบลเต่างอยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอเต่างอย อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 27 ธันวาคม 2531 ตั้งตำบลบ้านแป้น แยกออกจากตำบลนาแก้วประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 3 มกราคม 2534 ตั้งตำบลฮางโฮง แยกออกจากตำบลธาตุนาเวงประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 31 มกราคม 2534 แยกพื้นที่ตำบลบ้านโพน ตำบลนาแก้ว ตำบลนาตงวัฒนา และตำบลบ้านแป้น อำเภอเมืองสกลนคร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอโพนนาแก้ว ขึ้นกับอำเภอเมืองสกลนคร ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร ตั้งเป็นกิ่งอำเภอโพนนาแก้ว
 วันที่ 19 มิถุนายน 2534 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเต่างอย อำเภอเมืองสกลนคร เป็น อำเภอเต่างอย พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอทุ่งตะโก อำเภอพะโต๊ะ อำเภอเขาค้อ อำเภอน้ำหนาว อำเภอวังจันทร์ อำเภอนาด้วง อำเภอเต่างอย อำเภอสิงหนคร อำเภอพระสมุทรเจดีย์ และอำเภอลำดวน พ.ศ. ๒๕๓๔
 วันที่ 29 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลโคกก่อง แยกออกจากตำบลม่วงลายประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 9 เมษายน 2535 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอโคกศรีสุพรรณ อำเภอเมืองสกลนคร เป็น อำเภอโคกศรีสุพรรณ พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอสอยดาว อำเภอโพนสวรรค์ อำเภอบางขัน อำเภอหว้านใหญ่ อำเภอเมืองปาน อำเภอภูหลวง อำเภอโคกศรีสุพรรณ และอำเภอสำโรง พ.ศ. ๒๕๓๕
วันที่ 27 พฤศจิกายน 2535 ตั้งตำบลเชียงสือ แยกออกจากตำบลบ้านโพนประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร
 วันที่ 3 พฤษภาคม 2539 โอนพื้นที่ตำบลกกปลาซิว อำเภอเมืองสกลนคร ไปขึ้นกับ กิ่งอำเภอภูพาน อำเภอกุดบาก พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนเขตอำเภอเมืองสกลนครกับกิ่งอำเภอภูพาน อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร พ.ศ. ๒๕๓๙
 วันที่ 20 พฤศจิกายน 2539 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอโพนนาแก้ว อำเภอเมืองสกลนคร เป็น อำเภอโพนนาแก้ว พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเหนือคลอง อำเภอนายายอาม อำเภอท่าตะเกียบ อำเภอขุนตาล อำเภอแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่ลาว อำเภอรัษฎา อำเภอพุทธมณฑล อำเภอวังน้ำเขียว อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอชำนิ อำเภอโนนดินแดง อำเภอปางมะผ้า อำเภอสนธิ อำเภอหนองม่วง อำเภอเบญจลักษ์ อำเภอโพนนาแก้ว อำเภอบุ่งคล้า อำเภอดอนมดแดง และอำเภอลืออำนาจ พ.ศ. ๒๕๓๙
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลท่าแร่ และสุขาภิบาลดงมะไฟ เป็นเทศบาลตำบลท่าแร่ และเทศบาลตำบลดงมะไฟ ตามลำดับ
 วันที่ 24 มกราคม 2555 ยกฐานะจากเทศบาลเมืองสกลนคร เป็น เทศบาลนครสกลนคร

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเมืองสกลนครตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพรรณานิคม อำเภอนาหว้า (จังหวัดนครพนม) และอำเภอกุสุมาลย์
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอโพนนาแก้วและอำเภอโคกศรีสุพรรณ
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเต่างอยและอำเภอภูพาน
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอกุดบากและอำเภอพรรณานิคม

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเมืองสกลนครแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ตำบล 169 หมู่บ้าน ได้แก่
1.ธาตุเชิงชุม(That Choeng Chum)-9.ห้วยยาง(Huai Yang)16 หมู่บ้าน2.ขมิ้น(Khamin)13 หมู่บ้าน10.พังขว้าง(Phang Khwang)14 หมู่บ้าน3.งิ้วด่อน(Ngio Don)16 หมู่บ้าน11.ดงมะไฟ(Dong Mafai)11 หมู่บ้าน4.โนนหอม(Non Hom)11 หมู่บ้าน12.ธาตุนาเวง(That Na Weng)5 หมู่บ้าน5.เชียงเครือ(Chiang Khruea)17 หมู่บ้าน13.เหล่าปอแดง(Lao Po Daeng)12 หมู่บ้าน6.ท่าแร่ (Tha Rae)8 หมู่บ้าน14.หนองลาด(Nong Lat)10 หมู่บ้าน7.ม่วงลาย(Muang Lai)8 หมู่บ้าน15.ฮางโฮง(Hang Hong)11 หมู่บ้าน8.ดงชน(Dong Chon)10 หมู่บ้าน16.โคกก่อง(Khok Kong)8 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเมืองสกลนครประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 17 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลนครสกลนคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธาตุเชิงชุมทั้งตำบล 
 เทศบาลตำบลดงมะไฟ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลขมิ้น
 เทศบาลตำบลท่าแร่ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าแร่
 เทศบาลตำบลธาตุนาเวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธาตุนาเวงทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลเชียงเครือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเชียงเครือทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลงิ้วด่อน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิ้วด่อนทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลเหล่าปอแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเหล่าปอแดงทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหนองลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองลาดทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลฮางโฮง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลฮางโฮงทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลเมืองทองท่าแร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าแร่ (นอกเขตเทศบาลตำบลท่าแร่)
 องค์การบริหารส่วนตำบลขมิ้น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขมิ้น (นอกเขตเทศบาลตำบลดงมะไฟ)
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนหอม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนหอมทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงลาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงลายทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลดงชน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงชนทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยยางทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลพังขว้าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพังขว้างทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลดงมะไฟ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงมะไฟทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโคกก่อง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกก่องทั้งตำบล

 อ้างอิง 


เมืองสกลนคร