คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 9

คณะรัฐมนตรี คณะที่ 9 ของสยาม (ตั้งแต่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2482 เรียกว่า คณะรัฐมนตรี คณะที่ 9 ของไทย ตามรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยนามประเทศ) (16 ธันวาคม พ.ศ. 2481 - 7 มีนาคม พ.ศ. 2485)

จอมพลป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี ประกาศพระบรมราชโองการลงวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2481

คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ประกอบด้วย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) และนายพลเอก เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน (อุ่น อินทรโยธิน) ลงนามในประกาศ

พระยามานวราชเสวี (ปลอด ณ สงขลา) ประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

 รายชื่อคณะรัฐมนตรี 
ในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481 มีการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีดังนี้พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งและแต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน 25 ราย)
 คณะรัฐมนตรีคณะที่ 9 ของไทย ตำแหน่ง  รายนาม  เริ่มวาระ  สิ้นสุดวาระ  หมายเหตุ นายกรัฐมนตรี   นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ)  16 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485  กระทรวงกลาโหม     นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  19 สิงหาคม พ.ศ. 2484  —     นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน)  19 สิงหาคม พ.ศ. 2484  15 ธันวาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม     นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ)  15 ธันวาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน)  13 เมษายน พ.ศ. 2482  19 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีวว่าการกระทรวงกลาโหม     นายพลตรี หลวงเสรีเริงฤทธิ์  (จรูญ รัตนกุล) 26 กันยายน พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน)  15 ธันวาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485   กระทรวงการคลัง     หลวงประดิษฐ์มนูธรรม  (ปรีดี พนมยงค์)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  17 ธันวาคม พ.ศ. 2484  ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์     นายพลตรี เภา เพียรเลิศ บริภัณฑ์ยุทธกิจ  17 ธันวาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      หลวงนฤเบศร์มานิต  (สงวน จูทะเตมีย์) 13 เมษายน พ.ศ. 2482  7 มีนาคม พ.ศ. 2485  กระทรวงการต่างประเทศ     เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ  (จิตร์ ณ สงขลา) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  14 กรกฎาคม พ.ศ. 2482  กราบถวายบังคมลาออก เนื่องจากสุขภาพไม่สมบูรณ์พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ (นายพลตรี หลวงพิบูลสงคราม และนายดิเรก ชัยนาม)     นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ)  14 กรกฎาคม พ.ศ. 2482  22 สิงหาคม พ.ศ. 2484  —     นายดิเรก ชัยนาม  22 สิงหาคม พ.ศ. 2484  15 ธันวาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงต่างประเทศ     นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ)  15 ธันวาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายดิเรก ชัยนาม  14 กรกฎาคม พ.ศ.  2482  22 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ     หลวงวิจิตรวาทการ  (วิจิตร วิจิตรวาทการ) 31 ตุลาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายดิเรก ชัยนาม  15 ธันวาคม พ.ศ. 2484  5 มกราคม พ.ศ. 2485  ได้รับแต่งตั้งเป็นเอกอัครราชทูตประจำประเทศญี่ปุ่น กระทรวงเกษตราธิการ     นายนาวาอากาศเอก พระเวชยันต์รังสฤษฎ์  (มุนี มหาสันทนะ) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485        หลวงเดชสหกรณ์  (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์)  20 สิงหาคม พ.ศ. 2484  1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเศรษฐกิจ     นายอุทัย แสงมณี  1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485  กระทรวงศึกษาธิการ(กระทรวงธรรมการ)พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรม พ.ศ. ๒๔๘๔ เปลี่ยนชื่อกระทรวงธรรมการเป็นกระทรวงศึกษาธิการ      นายนาวาเอก หลวงสินธุสงครามชัย  (สินธุ์ กมลนาวิน)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจ     นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ)  16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      หลวงโกวิทอภัยวงศ์  (ควง อภัยวงศ์)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  19 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม     นายพันโท ประยูร ภมรมนตรี  19 สิงหาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485  กระทรวงมหาดไทย     นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  22 สิงหาคม พ.ศ. 2484  —     นายพันตรี หลวงเชวงศักดิ์สงคราม  (ช่วง ขวัญเชิด)  22 สิงหาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันตำรวจเอก หลวงอดุลเดชจรัส  (มิ่ง พึ่งพระคุณ)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันตรี หลวงเชวงศักดิ์สงคราม  (ช่วง ขวัญเชิด)  4 สิงหาคม พ.ศ. 2482  22 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย     ขุนสมาหารหิตะคดี  (โป๊ โปรคุปต์) 26 กันยายน พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพลตรี พิชิต เกรียงศักดิ์พิชิต 13 มกราคม พ.ศ. 2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485  กระทรวงยุติธรรม     นาวาเอก หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์  (ถวัลย์ ธารีสวัสดิ์)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      หลวงชำนาญนิติเกษตร (อุทัย แสงมณี)  20 มีนาคม พ.ศ. 2484  26 กันยายน พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเศรษฐกิจ กระทรวงเศรษฐกิจ(กระทรวงเศรษฐการ)พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรม พ.ศ. ๒๔๘๔ เปลี่ยนชื่อกระทรวงเศรษฐการเป็นกระทรวงเศรษฐกิจ      นายพันเอก พระบริภัณฑ์ยุทธกิจ  (เภา เพียรเลิศ)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  —     พลเรือโท หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน) 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันเอก หลวงเสรีเริงฤทธิ์  (จรูญ รัตนกุล) 6 กันยายน พ.ศ. 2482  26 กันยายน พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม     หลวงชำนาญนิติเกษตร (อุทัย แสงมณี)  26 กันยายน พ.ศ. 2484  1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตราธิการ     หลวงเดชสหกรณ์  (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์)  1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485  กระทรวงคมนาคม     นายพันตรี หลวงโกวิทอภัยวงศ์  (ควง อภัยวงศ์)  19 สิงหาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันตรี วิลาศ โอสถานนท์  20 สิงหาคม พ.ศ. 2484  17 ธันวาคม พ.ศ. 2484  — รัฐมนตรี     นายนาวาอากาศเอก หลวงกาจสงคราม  (เทียน เก่งระดมยิง) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      หลวงชำนาญนิติเกษตร (อุทัย แสงมณี)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  20 มีนาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการการะทรวงยุติธรรมพ้นจากตำแหน่งอธิบดีกรมที่ดินและโลหกิจด้วย     นายพันตรี หลวงเชวงศักดิ์สงคราม  (ช่วง ขวัญเชิด)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  4 สิงหาคม พ.ศ. 2482  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย     นายดิเรก ชัยนาม  21 ธันวาคม พ.ศ.  2481  14 กรกฎาคม พ.ศ. 2482  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ     หลวงเดชสหกรณ์  (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  20 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตราธิการ     จ่าสิบเอก ตั้ว ลพานุกรม  21 ธันวาคม 2481  27 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ถึงแก่อนิจกรรมในตำแหน่ง     หลวงนฤเบศร์มานิต  (สงวน จูทะเตมีย์) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481 13 เมษายน พ.ศ. 2482  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังพระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม และกระทรวงการคลัง (นายพันเอก หลวงพรหมโยธี และหลวงนฤเบศร์มานิต)     นายนาวาโท หลวงนาวาวิจิต  (ผัน อำไภวัลย์) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันโท ประยูร ภมรมนตรี  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  19 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ     นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน)  21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  13 เมษายน พ.ศ. 2482  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม     หลวงวิจิตรวาทการ  (วิจิตร วิจิตรวาทการ) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  31 ตุลาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ     ขุนสมาหารหิตะคดี  (โป๊ โปรคุปต์) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  26 กันยายน พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย     นายพันเอก หลวงสฤษฏิ์ยุทธศิลป์  (เพียร พิริยะโยธิน) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายนาวาโท หลวงสังวรยุทธกิจ  (สังวรณ์ สุวรรณชีพ) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพันเอก หลวงเสรีเริงฤทธิ์  (จรูญ รัตนกุล) 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481  6 กันยายน พ.ศ. 2482  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเศรษฐการ     นายวิลาศ โอสถานนท์  4 สิงหาคม พ.ศ. 2482  20 สิงหาคม พ.ศ. 2484  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม     นายพันเอก หลวงเกรียงศักดิ์พิชิต  (ค้วน จินตะคุณ) 21 มีนาคม พ.ศ. 2484  13 มกราคม พ.ศ. 2485  ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย     นายวนิช ปานะนนท์  17 ธันวาคม พ.ศ. 2484  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายทวี บุณยเกตุ  26 กุมภาพันธ์ พ.ศ.  2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      นายพลอากาศตรี บุญเจียม โกมลมิตร์ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485      พลตรี สวัสดิ์ สวัสดิ์รณรงค์ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485  7 มีนาคม พ.ศ. 2485 

 การแถลงนโยบายของรัฐบาล 
คณะรัฐมนตรีแถลงนโยบายต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2481 และได้รับความไว้วางใจในวันเดียวกัน

 การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี 
คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดเพราะเหตุที่นายกรัฐมนตรีและคณะได้กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่งเพื่อที่จะให้โอกาสได้มีการเปลี่ยนแปลงคณะรัฐมนตรีเสียใหม่ให้เป็นการเหมาะสมแก่สถานการณ์ปัจจุบันเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2485

 อ้างอิง 

 คณะรัฐมนตรีคณะที่ 9 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
 ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 

หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:แปลก พิบูลสงคราม