อำเภอละหานทราย

ละหานทราย เป็นอำเภอหนึ่งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัดบุรีรัมย์ ในอดีตเคยเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอนางรอง เป็นหนึ่งในอำเภอที่มีการพัฒนารวดเร็วที่สุดในจังหวัดบุรีรัมย์ ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา เนื่องจากมีเส้นทางลัดจากการเดินทางช่วงเทศกาล จากกรุงเทพมหานครและนิคมอุตสาหกรรมภาคตะวันออกสู่จังหวัดบุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี

 ประวัติ
ละหานทราย เป็นคำรวม ละหาน หมายถึง สภาพท้องที่ซึ่งอุดมไปด้วยที่ราบลุ่ม  ทราย หมายถึง สัตว์ป่าชนิดหนึ่ง มีความสวยงามปราดเปรียว รวมคำว่า ละหานทราย หมายถึงพื้นที่ราบลุ่มอุดมสมบูรณ์ชุกชุมไปด้วยเนื้อทราย เดิมพื้นที่นี้เป็น ป่าทึบ มีสัตว์ป่าโดยเฉพาะเนื้อทรายเป็นจำนวนมาก อดีตอำเภอละหานทรายเป็นท้องที่ที่ขึ้นอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ สภาพโดยทั่วไปเป็นป่าดงทึบ พื้นที่กว้างขวาง อุดมสมบูรณ์มีทรัพยากรมากมาย ทำให้ราษฎรในท้องที่ใกล้เคียงอพยพเข้ามาอยู่อาศัยและประกอบอาชีพมากขึ้น สภาพท้องที่ มีความเจริญมากขึ้นเป็นลำดับ มีประชากรมากขึ้น 

 วันที่ 1 มกราคม 2504 แยกพื้นที่ตำบลละหานทราย ตำบลตาเป๊ก และตำบลปะคำ อำเภอนางรอง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอละหานทราย ขึ้นกับอำเภอนางรอง ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยกฐานะตำบลขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ
 วันที่ 20 มิถุนายน 2504 ตั้งตำบลถาวร แยกออกจากตำบลตาเป๊ก และตำบลสะเดาประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอละหานทราย อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ ให้ตำบลตาเป๊กที่เหลือจากการแยกตำบลถาวร มาขึ้นกับอำเภอนางรอง
 วันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอละหานทราย อำเภอนางรอง เป็น อำเภอละหานทราย พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอบ่อพลอย อำเภอไทรโยค อำเภอหนองปรือ อำเภอหนองสองห้อง อำเภอประทาย อำเภอห้วยแถลง อำเภอละหานทราย อำเภอกุยบุรี อำเภอตาพระยา อำเภอหนองไผ่ อำเภอนาเชือก อำเภอวัดเพลง อำเภอพนัสนิคม อำเภอภูกระดึง อำเภอปรางค์กู่ อำเภอท่าช้าง อำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอบ้านดง อำเภอสว่างอารมณ์ และอำเภอกุดชุม พ.ศ. ๒๕๐๖
 วันที่ 21 เมษายน 2507 ตั้งตำบลตาจง แยกออกจากตำบลละหานทรายประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอกระสัง อำเภอละหานทราย และกิ่งอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 12 ตุลาคม 2514 จัดตั้งสุขาภิบาลละหานทราย ในท้องที่บางส่วยของตำบลละหานทรายประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลละหานทราย อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 8 สิงหาคม 2515 ตั้งตำบลไทยเจริญ แยกออกจากตำบลปะคำประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบล ในท้องที่อำเภอเมืองบุรีรัมย์ อำเภอสตึก อำเภอนางรอง และอำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 7 สิงหาคม 2516 ตั้งตำบลสำโรงใหม่ แยกออกจากตำบลละหานทรายประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอนางรองและอำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 25 กรกฎาคม 2521 ตั้งตำบลโนนดินแดง แยกออกจากตำบลปะคำประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 24 ตุลาคม 2521 ตั้งตำบลหนองบัว แยกออกจากตำบลไทยเจริญประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอกระสัง อำเภอบ้านกรวด อำเภอประโคนชัย อำเภอละหานทรายและอำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 21 พฤศจิกายน 2521 แยกพื้นที่ตำบลปะคำ ตำบลไทยเจริญ และตำบลหนองบัว อำเภอละหานทราย มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอปะคำ ขึ้นกับอำเภอละหานทราย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอปะคำ
 วันที่ 9 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลยายแย้มวัฒนา แยกออกจากตำบลถาวรประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2523 จัดตั้งสุขาภิบาลปะคำ ในท้องที่บางส่วนของตำบลปะคำประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลปะคำ กิ่งอำเภอปะคำ อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 24 พฤศจิกายน 2524 โอนพื้นที่หมู่ 8 บ้านโนนศิลา และหมู่ 9 บ้านโนนทอง (ในขณะนั้น) ของตำบลถาวร ไปตั้งเป็นหมู่ 8 บ้านโนนศิลา และหมู่ 9 บ้านโนนทอง ของตำบลยายแย้มวัฒนาประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 6 กันยายน 2526 ตั้งตำบลโคกมะม่วง แยกออกจากตำบลหนองบัวประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอปะคำ อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 27 กันยายน 2526 ตั้งตำบลหนองแวง แยกออกจากตำบลตาจงประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอละหานทราย อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 2 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลหูทำนบ แยกออกจากตำบลปะคำประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่มีอำเภอเมืองบุรีรัมย์ อำเภอนางรอง อำเภอประโคนชัย กิ่งอำเภอปะคำ อำเภอละหานทราย กิ่งอำเภอหนองหงส์ อำเภอลำปลายมาศ และอำเภอสตึก จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 15 มีนาคม 2528 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอปะคำ อำเภอละหานทราย เป็น อำเภอปะคำ พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเขาสวนกวาง อำเภอแปลงยาว อำเภอบ่อทอง อำเภอปะคำ และอำเภอบ้านฉาง พ.ศ. ๒๕๒๘
 วันที่ 6 พฤศจิกายน 2529 จัดตั้งสุขาภิบาลโนนดินแดง ในท้องที่บางส่วนของตำบลโนนดินแดงประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลโนนดินแดง อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 21 ตุลาคม 2531 ตั้งตำบลลำนางรอง แยกออกจากตำบลโนนดินแดงประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอละหานทราย อำเภอสตึก อำเภอประโคนชัย และอำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 15 กันยายน 2532 ตั้งตำบลส้มป่อย แยกออกจากตำบลโนนดินแดงประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบล ในท้องที่อำเภอนางรอง อำเภอประโคนชัย อำเภอหนองกี่ และอำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 29 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลหนองตะครอง แยกออกจากตำบลสำโรงใหม่ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองบุรีรัมย์ อำเภอนางรอง และอำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 8 มิถุนายน 2536 แยกพื้นที่ตำบลโนนดินแดง ตำบลส้มป่อย และตำบลลำนางรอง อำเภอละหานทราย มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอโนนดินแดง ขึ้นกับอำเภอละหานทราย ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอโนนดินแดง
 วันที่ 27 ตุลาคม 2536 ตั้งตำบลโคกว่าน แยกออกจากตำบลละหานทรายประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 วันที่ 20 พฤศจิกายน 2539 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอโนนดินแดง อำเภอละหานทราย เป็น อำเภอโนนดินแดง พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเหนือคลอง อำเภอนายายอาม อำเภอท่าตะเกียบ อำเภอขุนตาล อำเภอแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่ลาว อำเภอรัษฎา อำเภอพุทธมณฑล อำเภอวังน้ำเขียว อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอชำนิ อำเภอโนนดินแดง อำเภอปางมะผ้า อำเภอสนธิ อำเภอหนองม่วง อำเภอเบญจลักษ์ อำเภอโพนนาแก้ว อำเภอบุ่งคล้า อำเภอดอนมดแดง และอำเภอลืออำนาจ พ.ศ. ๒๕๓๙ และแยกพื้นที่ตำบลเจริญสุข ตำบลตาเป๊ก ตำบลอีสานเขต อำเภอนางรอง และตำบลถาวร ตำบลยายแย้มวัฒนา อำเภอละหานทราย มาตั้งเป็น อำเภอเฉลิมพระเกียรติ พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ และอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี พ.ศ. ๒๕๓๙แก้คำผิด พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ และอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี [เล่ม ๑๑๓ ตอนที่ ๖๒ ก วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๓๙] เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในมหามงคลวโรกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลละหานทราย เป็นเทศบาลตำบลละหานทราย

 ภูมิศาสตร์ 
อำเภอละหานทรายตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอนางรองและอำเภอเฉลิมพระเกียรติ
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอประโคนชัยและอำเภอบ้านกรวด
 ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดบันทายมีชัย (ราชอาณาจักรกัมพูชา) และอำเภอตาพระยา (จังหวัดสระแก้ว)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโนนดินแดงและอำเภอปะคำ

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอละหานทรายแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 84 หมู่บ้าน ได้แก่
1.ละหานทราย(Lahan Sai)12 หมู่บ้าน 2.ตาจง(Ta Chong)22 หมู่บ้าน3.สำโรงใหม่(Samrong Mai)14 หมู่บ้าน4.หนองแวง(Nong Waeng)13 หมู่บ้าน5.หนองตะครอง(Nong Takhrong)12 หมู่บ้าน6.โคกว่าน(Khok Wan)11 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอละหานทรายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลละหานทราย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลละหานทราย
 เทศบาลตำบลตาจง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาจงทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหนองแวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแวงทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลสำโรงใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำโรงใหม่ทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหนองตะครอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองตะครองทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลละหานทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลละหานทราย (นอกเขตเทศบาลตำบลละหานทราย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลโคกว่าน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกว่านทั้งตำบล

 พระภิกษุ/พระภิกษุที่ดำรงสมณศักดิ์  อำเภอละหานทราย  
พระครูพิทักษ์ศาสนกิจ  ที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอละหานทราย
 พระครูบุญญเขตวิชัย เจ้าคณะอำเภอละหานทราย
 พระครูปริยัติธีราภิวัฒน์ รองเจ้าคณะอำเภอละหานทราย
พระครูสุวรรณจันทวิมล รองเจ้าคณะอำเภอละหานทราย
พระครูศรีกิตติพงศ์  เจ้าคณะตำบลละหานทราย
พระมหาสุรินทร์ สุขิโต เจ้าคณะตำบลสำโรงใหม่
พระครูอุดมธรรมวงศ์  เจ้าคณะตำบลตาจง เขต ๑
พระครูสุตวิริยาภิมณฑ์  เจ้าคณะตำบลตาจง เขต ๒
พระครูสุกิจธรรมโสภณ  เจ้าคณะตำบลหนองแวง เขต ๑
พระครูเกษมวีรานุกูล  เจ้าคณะตำบลหนองแวง เขต ๒
พระครูผาสุกจิตตานุรักษ์ เจ้าคณะตำบลหนองตะครอง
พระครูประทีปปัญญาภิรม เจ้าคณะตำบลโคกว่าน
 พระครูภาวนาภิมณฑ์ (สุข ธมฺมโชโต) อดีตพระเกจิอาจารย์ชื่อดัง

 โรงเรียนประจำอำเภอ 
 โรงเรียนประถมศึกษา
 โรงเรียนบ้านละหานทราย (คุรุราษฎร์บำรุงวิทยา) ตำบลละหานทราย อำเภอละหานทราย

 โรงเรียนมัธยมศึกษา
โรงเรียนละหานทรายรัชดาภิเษก ตำบลละหานทราย อำเภอละหานทราย
 โรงเรียนละหานทรายวิทยา ตำบลโคกว่าน อำเภอละหานทราย
 โรงเรียนตาจงพิทยาสรรพ์ ตำบลตาจง อำเภอละหานทราย
 โรงเรียนร่วมจิตต์วิทยา ตำบลหนองแวง อำเภอละหานทราย

 โรงเรียนเอกชน
โรงเรียนแสนสุข ตำบลละหานทราย อำเภอละหานทราย
โรงเรียนแสนสุข (ฝ่ายมัธยม) ตำบลละหานทราย อำเภอละหานทราย

 วัดประจำ​อำเภอ​ 
 วัดโพธิ์​ทรา​ยทอง​ ตำบล​ละหานทราย อำเภอละหานทราย
 วัดป่าละหานทราย​ ตำบล​ละหานทราย อำเภอละหานทราย​
 วัดสำโรง​ ตำบล​สำโรง​ใหม่ อำเภอละหานทราย
 วัดโคกไม้แดง​ ตำบล​สำโรง​ใหม่ อำเภอละหานทราย
 วัดหนอง​กราด​ ตำบล​หนอง​ต​ะ​ครอง อำเภอละหานทราย​
 วัดปานจัยนาราม ตำบลโคกว่าน  อำเภอละหานทราย

 สถานที่ท่องเที่ยว 
 วัดโพธิ์ทรายทอง ตำบลละหานทราย อำเภอละหานทราย
 วัดป่าละหานทราย ตำบลละหานทราย อำเภอละหานทราย 
 วัดป่าสมบูรณ์ธรรมาราม ตำบลโคกว่าน อำเภอละหานทราย 
 วัดหนองกราด​ ตำบลหนองตะครอง​ อำเภอ​ละหานทราย​
 สระหนองปรือ ตำบลละหานทราย อำเภอละหานทราย
 อ่างเก็บน้ำลำจังหัน ตำบลสำโรงใหม่ อำเภอละหานทราย
 อ่างเก็บน้ำลำปะเทีย ตำบลหนองแวง อำเภอละหานทราย
 แหล่งหินหลุมกุมภลักษณ์ ตำบลสำโรงใหม่ อำเภอละหานทราย
 เขตรักษาพันธ์สัตว์ป่าดงใหญ่ ตำบลสำโรงใหม่ อำเภอละหานทราย

 อ้างอิง 

ละหานทราย

หมวดหมู่:เขตแดนกัมพูชา–ไทย