อำเภอห้วยกระเจา

ห้วยกระเจา เป็นอำเภอในจังหวัดกาญจนบุรี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอพนมทวน แยกตั้งเป็นกิ่งอำเภอปี พ.ศ. 2537 และตั้งเป็นอำเภอลำดับที่ 13 ของทางจังหวัดปี พ.ศ. 2540 พร้อมกับอำเภอหนองปรือ

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอห้วยกระเจามีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเลาขวัญ 
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอพนมทวน 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภออู่ทอง (จังหวัดสุพรรณบุรี) 
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ่อพลอย

ประวัติ
ท้องที่อำเภอเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอพนมทวน เมื่อพื้นที่มีความกว้างขวางยากต่อการดูแล หม่อมหลวงภัคศุก กำภู ผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรี และนายพิศาล มูลศาสตรสาทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศแยกหมู่ 3 บ้านสระลงเรือ รวมกับ 5 หมู่บ้านของตำบลดอนแสลบ ตั้งเป็น ตำบลสระลงเรือ ปี พ.ศ. 2527 วันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2527 และแยกหมู่ 4 บ้านวังไผ่ รวมกับ 7 หมู่บ้านของตำบลห้วยกระเจา ตั้งเป็น ตำบลวังไผ่ ปี พ.ศ. 2531 วันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2531

ในปี พ.ศ. 2536 นายณัฏฐ์ ศรีวิหค ผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรี และนายชวลิต ยงใจยุทธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้พิจารณาท้องที่ด้านเหนือ 4 ตำบลของอำเภอพนมทวนห่างไกลจากอำเภอสังกัดเฉลี่ย 25–26 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของชุมชน สถานีตำรวจ จึงพิจารณาให้ตั้งขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ ปี พ.ศ. 2537 จึงประกาศแยกพื้นที่ คือ ตำบลดอนแสลบ ตำบลห้วยกระเจา ตำบลสระลงเรือ ตำบลวังไผ่ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ วันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 

โดยมีการใช้ชื่อกิ่งว่า "ห้วยกระเจา" เดิมเรียกว่า ห้วยกบเจ่า จากการที่บริเวณทิศตะวันออกของหมู่บ้านมีห้วยซึ่งมีกบเป็นจำนวนมากมานั่งจับเจ่าให้ชาวบ้านเห็นเป็นประจำ ชาวบ้านจึงเรียกลำห้วยว่า "ห้วยกบเจ่า" และเพี้ยนเสียงเป็น ห้วยกระเจา และเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2540 นายขวัญชัย วศวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรี และนายชวลิต ยงใจยุทธ นายกรัฐมนตรีพิจารณาและยกฐานะกิ่งอำเภอห้วยกระเจา ขึ้นเป็นอำเภอ วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540 โดยมีระยะเวลาการเป็นกิ่งอำเภอรวม 3 ปี 6 เดือน เป็นอำเภอล่าสุดของทางจังหวัดกาญจนบุรี

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอห้วยกระเจาแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 73 หมู่บ้าน ได้แก่

1.ห้วยกระเจา (Huai Krachao)   21 หมู่บ้าน 2.วังไผ่ (Wang Phai)    11 หมู่บ้าน 3.ดอนแสลบ (Don Salaep)   24 หมู่บ้าน 4.สระลงเรือ (Sa Long Ruea)    17 หมู่บ้าน  

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอห้วยกระเจาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลห้วยกระเจา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยกระเจาทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลสระลงเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระลงเรือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังไผ่  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังไผ่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลดอนแสลบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนแสลบทั้งตำบล

 อ้างอิง 

ห้วย