เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรียแห่งชเลสวิก-โฮลชไตน์

เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรีย หรือพระนามเต็ม วิกตอเรีย หลุยส์ โซเฟีย ออกัสตา อาเมเลีย เฮเลนา หรือพระอิสริยยศเดิม เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรียแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ (; 3 พฤษภาคม ค.ศ. 1870 - 13 มีนาคม ค.ศ. 1948) ทรงเป็นสมาชิกของพระราชวงศ์อังกฤษ โดยเป็นพระราชนัดดาในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย

 ชีวิตในวัยเยาว์ 

เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรียประสูติ ณ ตำหนักฟร็อกมอร์ ใกล้ปราสาทวินด์เซอร์ พระชนกของพระองค์คือ เจ้าชายคริสเตียนแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ พระโอรสองค์ที่สามในดยุคคริสเตียน ออกุสต์แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์และเคานท์เตสหลุยส์แห่งเดนส์คโยลด์-ซัมซอเอ ส่วนพระชนนีคือ เจ้าหญิงเฮเลนา พระราชธิดาพระองค์ที่สามและห้าในสมเด็จพระบรมราชินีนาถวิกตอเรีย และ เจ้าฟ้าชายอัลเบิร์ตแห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธา พระชนกและพระชนนีของเจ้าหญิงประทับอยู่ในประเทศอังกฤษ จึงถือว่าพระองค์ทรงเป็นสมาชิกพระองค์หนึ่งของพระราชวงศ์อังกฤษ ตามพระราชหัตถเลขาในปี ค.ศ. 1866 ส่งผลให้เจ้าหญิงทรงดำรงพระอิสริยยศ พระองค์หญิงเฮเลนา วิกตอเรียแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ (Her Highness Princess Helena Victoria of Schleswig-Holstein)

สมัยพระเยาว์ เจ้าหญิงประทับอยู่ที่คัมเบอร์แลนด์เฮาส์ ซึ่งเป็นที่ประทับของพระราชบิดา โดยทรงทำหน้าที่เป็นภัณฑารักษ์ของสวนวินด์เซอร์ พระองค์ได้รับพระนามว่า "โธรา" ในราชสำนัก และทรงใช้พระนามอย่างเป็นทางการว่า "เฮเลนา วิกตอเรีย" แทนพระนามคริสเตียนทั้งหกพระองค์

 พระกรณียกิจ 

เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรียไม่เคยทรงอภิเษกสมรสเลย พระองค์ทรงพระดำเนินรอยตามพระชนนีในพระกรณียด้านองค์กรการกุศลต่างๆ มากมาย ซึ่งที่รู้จักมากที่สุดคือ สมาคมสตรีคริสเตียน (YWCA) และสถานพยาบาลเจ้าหญิงคริสเตียนที่เมืองวินด์เซอร์ ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 เจ้าหญิงทรงก่อตั้งกองกำลังสำรองสตรีแห่งสมาคมสตรีคริสเตียน ในฐานะที่ทรงเป็นองค์ประธาน พระองค์ก็ได้เสด็จเยี่ยมกองทัพอังกฤษในประเทศฝรั่งเศสและทรงได้รับอนุญาตจากลอร์ดคิชเนอร์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการทหารให้จัดงานเลี้ยงรื่นเริงให้แก่กองทัพ ในระหว่างสงครามโลกทั้งสองครั้ง พระองค์และเจ้าหญิงมารี หลุยส์แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ พระขนิษฐาทรงเป็นองค์อุปถัมภ์การดนตรีที่ตำหนักชอมเบิร์ก ซึ่งเป็นที่ประทับในกรุงลอนดอน หลังจากการโจมตีทางอากาศของกองทัพเยอรมันในปี ค.ศ. 1940 เจ้าหญิงทั้งสองพระองค์ทรงย้ายไปประทับยังฟิตซ์มอริสเพลซ จัตุรัสเบิร์คเลย์ ในกรุงลอนดอน

 สงครามโลกครั้งที่ 1 

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1917 เมื่อสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 ทรงเปลี่ยนชื่อพระราชวงศ์อังกฤษจากราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทาเป็นราชวงศ์วินด์เซอร์ ในนามของพระญาติและพระกนิษฐภรรดาซึ่งทรงมีสัญชาติอังกฤษ พระองค์ได้ทรงถอดถอนพระอิสริยยศ ฐานันดรศักดิ์ และราชสกุลเยอรมันต่างๆ ออกทั้งหมด เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรียและเจ้าหญิงมารี หลุยส์จึงทรงเลิกใช้ราชทินนามทางด้านดินแดน "ชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ซอนเดอร์บูร์ก-ออกัสเต็นบูร์ก" ทั้งสองพระองค์ทรงเป็นที่รู้จักเพียงว่า "พระองค์หญิงเฮเลนา วิกตอเรีย" และ "พระองค์หญิงมารี หลุยส์" ซึ่งทำให้มีลักษณะเด่นที่ผิดแผกไปจากการเป็นเจ้าหญิง เพราะไม่ได้ทรงเป็นเจ้าหญิงจากราชวงศ์ใดเลย นอกจากนี้แม้ว่าเจ้าหญิงทั้งสองพระองค์ประสูติเป็นชาวเยอรมัน แต่ก็ทรงมีความเป็นอังกฤษโดยแท้ ในฐานะที่เป็นพระนัดดาในดยุคครองนครแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ ผ่านทางพระโอรส เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรียจะต้องทรงมีฐานันดรศักดิ์ชั้น "Serene Highness" อย่างไรก็ดีในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1866 สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียพระราชทานฐานันดรศักดิ์ชั้น "Highness" ให้แก่พระโอรสธิดาอันประสูติแต่เจ้าชายและเจ้าหญิงคริสเตียนแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ นอกจากนั้นพระโอรสและธิดาก็ยังคงเป็นเจ้าชายหรือเจ้าหญิงแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ และฐานันดรศักดิ์ Highness สามารถใช้ได้แค่ในประเทศอังกฤษ ไม่ใช่ประเทศเยอรมนี ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1917 ประกาศในข่าวพระราชสำนักได้มีพระราชโองการหนึ่งจัดเตรียมไว้เพื่อพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้พระญาติทั้งสองเลิกใช้ "แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ซอนเดอร์บูร์ก-ออกัสเต็นบูร์ก" ในพระอิสริยยศของพระองค์ อย่างไรก็ตามยังไม่มีพระราชโองการใดจัดเตรียมไว้ในการนี้เลยและทั้งสองพระองค์ไม่ได้ทรงรับพระราชทานพระอิสริยยศเจ้าหญิงแห่งสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์อย่างเป็นทางการด้วย

 ปลายพระชนม์ชีพ 

เนื่องด้วยพระพลานามัยที่ไม่สมบูรณ์และการประทับบนพระเก้าอี้รถเข็นภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 การปรากฏพระองค์ในวโรกาสสำคัญครั้งสุดท้ายของเจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรีย คือวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1947 ซึ่งเป็นพิธีอภิเษกสมรสของเจ้าหญิงเอลิซาเบธ พระญาติชั้นที่สองกับเรือโทฟิลิป เมานท์แบ็ตเต็น 

เจ้าหญิงเฮเลนา วิกตอเรียสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 1948 ณ ฟิตซ์มอริสเพลซ จัตุรัสเบิร์คเลย์ กรุงลอนดอน งานพระศพของพระองค์จัดขึ้นที่โบสถ์เซนต์จอร์จ ปราสาทวินด์เซอร์ และพระศพฝังอยู่ที่สุสานหลวงฟร็อกมอร์ พระราชอุทยานวินด์เซอร์ สิริพระชันษา 77 ปี

 พระอิสริยยศ และ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

พระอิสริยยศ

 3 พฤษภาคม 1870 - กรกฎาคม 1917: พระองค์หญิงเฮเลนา วิกตอเรียแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ (Her Highness Princess Helena Victoria of Schleswig-Holstein)
 กรกฎาคม 1917- 13 มีนาคม 1948: พระองค์หญิงเฮเลนา วิกตอเรีย (Her Highness Princess Helena Victoria)

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งจักรวรรดิอังกฤษชั้นที่ 1 (Dame Grand Cross of the Order of the British Empire)
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์วิกตอเรียและอัลเบิร์ต ชั้นที่ 1 (Lady of the Order of Victoria and Albert) 
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์มหามงกุฎแห่งอินเดีย ชั้นที่ 1 (Lady of the Order of the Crown of India)
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญจอห์นแห่งเยรูซาเล็ม ชั้นที่ 1 (Dame Grand Cross of the Order of St. John of Jerusalem)

 อ้างอิง 

 Marlene A. Eilers, Queen Victoria’s Descendants (Rosvall Royal Books, Falköping, 2nd Edition, 1997). 
 Ronald Allison and Sarah Riddell, eds., The Royal Encyclopedia (London: Macmillan, 1992).
 "Obituary: Princess Helena Victoria, Charity and Social Services," 15 มีนาคม ค.ศ. 1948, หน้า 7. 
 "Royal Titles: German Names Dropped, British Peerages for Princes," The Times 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1917, หน้า 7.

ฮเลนา วิกตอเรียแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
ฮเลนา วิกตอเรียแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
หมวดหมู่:ราชวงศ์อ็อลเดินบวร์ค
หมวดหมู่:เจ้าหญิงอังกฤษ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จีบีอี‎