ภาษาโนไก

ภาษาโนไก (, , , ) หรือภาษาตาตาร์โนไก เป็นภาษาเตอร์กิกที่มีผู้พูดในรัสเซียยุโรปตะวันออกเฉียงใต้, คาซัคสถาน, อุซเบกิสถาน, ยูเครน, บัลแกเรีย, โรมาเนีย และตุรกี ถือเป็นภาษาบรรพบุรุษของชาวโนไก ในฐานะภาษาที่อยู่ในสาขาเคียปชัก ทำให้ภาษานี้มีความใกล้ชิดกับภาษาคาซัค การากัลปัก และตาตาร์ไครเมีย ใน ค.ศ. 2014 มีการตีพิมพ์วรรณกรรมภาษาโนไกเล่มแรก (Akşa Nenem) ที่เขียนด้วยอักษรละติน

การจัดอันดับ
โดยทั่วไปภาษาโนไกจัดให้อยู่ในสาขาเคียปชัก–โนไก จากเตอร์กิกเคียปชัก ภาษากลุ่มเตอร์กิกเคียปชักยังมีภาษาตาตาร์ไซบีเรียในประเทศรัสเซีย ภาษาคาซัคในประเทศคาซัคสถาน และภาษาการากัลปักในประเทศอุซเบกิสถาน

มีสำเนียงที่ได้รับการรับรอง 3 สำเนียง: 
 คาราโนกัย หรือ การา-โนไก (แปลตรงตัวว่า "โนไกดำ"; "โนไกเหนือ") พูดกันในสาธารณรัฐดาเกสถานและเชชเนีย
 โนไกตอนกลาง หรือ Nogai Proper ในสตัฟโรปอล
 อักโนไก (โนไกขาวหรือตะวันตก) ที่ริมแม่น้ำคูบัน แม่น้ำสายสาขาในสาธารณรัฐคาราชาเยโว-ซีร์คัสเซีย และในอำเภอ Mineralnye Vody โดยการา-โนไกและ Nogai Proper มีลักษณะทางภาษาศาสตร์ใกล้เคียงกัน แต่อักโนไกมีลักษณะที่ต่างออกไป กระนั้น ทั้งสามสามารถเข้าใจร่วมกันได้

บริเวณนอกคอเคซีัสใต้ มีวิธภาษาอื่นที่อาจถือเป็นภาษาย่อย หรือภาษาเฉพาะ ได้แก่:

 Nogais ในบัลแกเรีย, โรมาเนีย และตุรกีมีอิทธิพลของภาษาตุรกีออตโตมัน
 Astrakhan Nogai กับสามวิธภาษา คือ:
 Karagash (มีอีกชื่อว่า Kundrov Tatar)
 Yurt Tatar หรือ Yurt Nogai
 Alabugat Tatar หรือ Alabugat Nogai (มีอีกชื่อว่า Utar)

 ประวัติ 
ชาวนาไกเป็นลุกหลานของนาไกข่าน ผู้มีศักดิ์เป็นหลานของเจงกีสข่าน ซึ่งได้ขยายอาณาเขตไปจนถึงแม่น้ำดานูบในราวพุทธศตวรรษที่ 18 

สัทอักษร

 ชุดตัวอักษร 

ประวัติรูปเขียนโนไกแบ่งออกเป็น 4 ขั้น:
 ก่อนคริสต์ทศวรรษ 1920 — ไม่มีรูปเขียน โดยใช้เคียปชักและ/หรือชากาทายแทนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ
 1926-1928 — อักษรอาหรับมาตรฐานเฉพาะสำหรับภาษาโนไก
 1928—1938 — รูปเขียนอิงจากอักษรละติน
 ตั้งแต่ ค.ศ. 1938 — รูปเขียนอิงจากอักษรซีริลลิก

ชุดตัวอักษรโนไกอิงจากอักษรซีริลลิกประดิษฐ์ขึ้นใน ค.ศ. 1938 โดยรวมชุดตัวอักษรรัสเซียทั้งหมด ยกเว้น Ё ё และเพิ่มทวิอักษร Гъ гъ, Къ къ, Нъ нъ จากนั้นจึงเพิ่มทวิอักษร Оь оь, Уь уь ในปีเดียวกัน แต่ใน ค.ศ. 1944 ทวิอักษร Гъ гъ, Къ къ ถูกนำออกจากชุดตัวอักษรนี้

การปฏิรูปรูปเขียนโนไกครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1960 ที่มีการเพิ่มอักษร Аь аь และ Ё ё ตามผลการอภิปรายที่ Karachay-Cherkessia Research Institute, Language and Literature หลังจากนั้น ชุดอักษรโนไกกลายเป็นรูปแบบปัจจุบัน
+ชุดตัวอักษรโนไกสมัยใหม่ А а Аь аь Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Л л М м Н н Нъ нъ О о Оь оь П п Р р С с Т т У у Уь уь Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я

อ้างอิง

 แหล่งข้อมูลอื่น 



หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศรัสเซีย