พระราชาคณะ

พระราชาคณะ หมายถึงพระภิกษุที่ได้รับสถาปนาหรือแต่งตั้งให้มีสมณศักดิ์ตั้งแต่ชั้นสามัญจนถึงชั้นสมเด็จพระราชาคณะราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, กรุงเทพพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556, หน้า ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเรียกว่า พระสังฆราชาคณะ หมายความว่าเจ้าคณะผู้ปกครองสงฆ์ ต่อมาในสมักรุงรัตนโกสินทร์เปลี่ยนเป็นพระราชาคณะ ความหมายยังคงเดิม มีคำนำหน้าราชทินนามว่าพระ แต่ภาษาชาวบ้านเรียกกันว่าเจ้าคุณหรือ ท่านเจ้าคุณ ถ้าเป็นสมเด็จพระราชาคณะเรียกว่า ท่านเจ้าประคุณ แยกเป็นลำดับ ดังนี้

 สมเด็จพระราชาคณะ (ชั้นสุพรรณบัฏ = จารจารึกราชทินนามลงแผ่นทอง)
 พระราชาคณะเจ้าคณะรอง (ชั้นหิรัญบัฏ = จารจารึกราชทินนามลงแผ่นเงิน)
 พระราชาคณะเจ้าคณะรอง (ชั้นสัญญาบัตร = แผ่นกระดาษ - ตั้งแต่ชั้นธรรมลงมา)
 พระราชาคณะชั้นธรรม
 พระราชาคณะชั้นเทพ
 พระราชาคณะชั้นราช
 พระราชาคณะชั้นสามัญ
 พระราชาคณะปลัดขวา-ปลัดซ้าย-ปลัดกลาง (พระสมุหวรคณิสสรสิทธิการ วัดพระเชตุพนฯ เป็นพระราชาคณะปลัดกลาง รูปแรก) พระราชาคณะฐานานุกรมในสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
 พระราชาคณะ รองเจ้าคณะภาค
 พระราชาคณะ เจ้าคณะจังหวัด
 พระราชาคณะ รองเจ้าคณะจังหวัด
 พระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ
 พระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ป.ธ.9 - ป.ธ.8 - ป.ธ.7 - ป.ธ.6 - ป.ธ.5 - ป.ธ.4 - ป.ธ.3
 พระราชาคณะชั้นสามัญเทียบเปรียญ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ
 พระราชาคณะชั้นสามัญเทียบเปรียญ
 พระราชาคณะชั้นสามัญยก ฝ่ายวิปัสสนาธุระ
 พระราชาคณะชั้นสามัญยก

พระราชาคณะสามารถแต่งตั้งฐานานุกรมได้ ตามจำนวนที่ระบุไว้ในสัญญาบัตร ยกเว้นพระราชาคณะชั้นสามัญ สามารถแต่งตั้งฐานานุกรมได้ 3 ตำแหน่ง พระปลัด, พระสมุห์, พระใบฎีกา ไม่มีระบุไว้ในสัญญาบัตรพระราชาคณะแต่สามารถแต่งตั้งได้เป็นขนบธรรมเนียมปฏิบัติมาอย่างยาวนาน
200px|thumb|left|พระราชาคณะสามารถแต่งตั้งฐานานุกรมได้ตามจำนวนที่ระบุไว้ในสัญญาบัตร

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 สมณศักดิ์
 ฐานานุกรม

*
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ