เลาดาแอร์ เที่ยวบินที่ 004

เลาดาแอร์ เที่ยวบินที่ 004 (NG004/LDA004) เป็นเที่ยวบินผู้โดยสารระหว่างประเทศตามกำหนดเวลาปกติจากกรุงเทพมหานคร ประเทศไทย ไปยังเวียนนา ประเทศออสเตรีย ณ วันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 โบอิง 767-300ER ที่บินตามเส้นทางเกิดตกลงจากการใช้งาน thrust reverser โดยไม่ได้สั่งของเครื่องยนต์หมายเลข 1 ระหว่างช่วงไต่ระดับ ทำให้อากาศยานเข้าสู่สภาวะร่วงหล่น ดิ่งแบบควบคุมไม่ได้ และแตกหักกลางอากาศ ทำให้ผู้โดยสาร 213 คนและลูกเรือ 10 เสียชีวิตทั้งหมด ถือเป็นอุบัติเหตุทางอากาศที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดของโบอิง 767 (ไม่นับอเมริกันแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 11 หรือยูไนเต็ดแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 175) และเป็นอุบัติเหตุทางอากาศที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย (ณ พ.ศ. 2568) อุบัติเหตุนี้ถือเป็นอุบัติการณ์ร้ายแรงครั้งแรกและอุบัติเหตุที่ตัวเครื่องจนซ่อมแซมไม่ได้ครั้งที่สามของโบอิง 767. หลังเหตุการณ์ นิกิ เลาดา เจ้าของสายการบินและผู้ชนะการแข่งรถฟอร์มูลาวัน ได้เดินทางมาอำนวยการค้นหาร่างของผู้เสียชีวิตด้วยตัวเอง

อากาศยาน
อากศยานนี้มีทะเบียน OE-LAV และตั้งชื่อตาม โมทซาร์ท

 ประวัติการบิน 

วันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 เวลาประมาณ 23:02 น. ตามเวลาท้องถิ่น เที่ยวบิน NG004 ซึ่งบินมาจากท่าอากาศยานไคตั๊กที่ฮ่องกง ด้วยเครื่องบิน โบอิง 767-3Z9ER ทะเบียน OE-LAV ได้ออกจากท่าอากาศยานนานาชาติดอนเมือง มุ่งสู่ท่าอากาศยานนานาชาติเวียนนา มีผู้โดยสาร 213 คน และลูกเรือ 10 คน ภายใต้การควบคุมของกัปตันโทมัส เจ. เวลช์ ชาวอเมริกัน และนักบินผู้ช่วยโยเซ็ฟ ทัวร์เนอร์ ชาวออสเตรีย

เวลา 23:08 เวลช์และทัวร์เนอร์ได้รับสัญญาณภาพเตือนว่ามีความผิดพลาดทางระบบที่อาจทำให้ระบบผันกลับแรงขับ (Thrust Reverser) ที่เครื่องยนต์หมายเลข 1 ทำงานขณะบิน หลังจากได้ศึกษาคู่มือแล้ว ทั้งสองลงความเห็นว่าสัญญาณเตือนนั้นเป็นเพียงเหตุการณ์ปกติและไม่ได้จัดการใด ๆ กับสัญญาณเตือน

เวลา 23:17 ระบบผลักดันแรงขับที่เครื่องยนต์หมายเลข 1 ทำงานระหว่างที่เครื่องบินอยู่เหนือพื้นที่ป่าและภูเขาบริเวณรอยต่อระหว่างจังหวัดอุทัยธานีและจังหวัดสุพรรณบุรี ทำให้ปีกซ้ายของเครื่องบินสูญเสียแรงยก คำพูดสุดท้ายของทัวร์เนอร์ที่บันทึกไว้ได้คือ "Oh! Reverser's deployed!"Job, Macarthur (1996). Air Disaster Volume 2, Aerospace Publications, , pp. 203–217.

ในวินาทีต่อมา เครื่องบันทึกเสียงห้องนักบินได้บันทึกเสียงการสั่นของโครงเครื่องบิน ตามด้วยเสียงการหักของโลหะ เครื่อง 767 ฉีกออกเป็นส่วน ๆ กลางอากาศที่ระดับความสูงต่ำกว่า 3,000 เมตร (10,000 ฟุต) เหนือระดับน้ำทะเล ซากเครื่องบินส่วนใหญ่กระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่ป่าขนาดเกือบหนึ่งตารางกิโลเมตร ความสูง  ในบริเวณที่ปัจจุบันเป็นอุทยานแห่งชาติพุเตย จังหวัดสุพรรณบุรี พื้นที่ซากตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือทางตอนเหนือของพุเตย ตำบลห้วยขมิ้น อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรีประมาณ  ใกล้กับชายแดนไทย-พม่าTummachartvijit, Tavorn. "Cause of airliner explosion Sought". Associated Press The Dispatch. 27 May 1991. 1A and 6A."More Than 200 Believed Killed As Plane Crashes in Thai Jungle". Associated Press. 27 May 1991. Retrieved on 27 January 2013. ทีมกู้ภัยพบร่างของกัปตันเวลช์ยังคงติดอยู่กับที่นั่งของนักบิน"UN drug man 'not Thai bomb target'". The Independent. Thursday 30 May 1991. Available on LexisNexis.

การกู้คืน
หลังอุบัติเหตุ ได้มีผู้มาขโมยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และอัญมณีJohnson, Sharen Shaw. "Scavengers complicate crash probe". USA Today. 29 May 1991. News 4A. ทำให้ญาติผู้เสียชีวิตไม่สามารถเรียกคืนทรัพย์สินส่วนตัวได้

ผู้โดยสารและลูกเรือ
สัญชาติผู้โดยสารลูกเรือรวมออสเตรีย74983Traynor, et al. "Crash teams investigate plane blast". The Independent. 28 May 1991.Wallace, Charles P. "'All Evidence' in Thai Air Crash Points to Bomb". Los Angeles Times. 28 May 1991. 2. Retrieved 15 February 2013.ฮ่องกง52052Finlay, Victoria. "Jet tragedy families wait on pay". South China Morning Post. 25 May 1993. Retrieved 27 January 2013.ไทย39039อิตาลี10010สวิตเซอร์แลนด์707จีน606เยอรมนี404โปรตุเกส303ไต้หวัน303ยูโกสลาเวีย303สหรัฐ213ฮังการี202ฟิลิปปินส์202สหราชอาณาจักร202ออสเตรเลีย101บราซิล101โปแลนด์101ตุรกี101"Pilots' Final Words ". Associated Press. The Seattle Times. 6 June 1991. Retrieved 15 February 2013.รวมทั้งหมด21310223

ผู้ประสบภัยที่มีชื่อเสียง ได้แก่:
 Clemens August Andreae ศาสตราจารย์เศรษฐศาสตร์ชาวออสเตรีย"Lauda Air-Absturz in Thailand jährt sich zum 20. Mal". [Lauda Air Crash in Thailand marks its 20th anniversary]  Die Presse. 26 May 2011. Retrieved on 14 February 2013. นำกลุ่มนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยอินส์บรุคไปเดินทางที่ตะวันออกไกลParschalk and Thaler, p. 394
"Sechs der zehn Südtiroler Opfer sind Studenten der Innsbrucker Fakultät für Wirtschaftswissenschaften aus Klausen, Gröden, Olang, Mals und Kiens, die unter der Leitung von Clemens August Andreae an einer Exkursion nach Fernost teilgenommen hatten. Die anderen vier Südtiroler Todesopfer alle aus Bozen sind zwei Beamte sowie ein Berufsmusiker mit seiner chinesischen Frau und dem in Bozen geborenen Töchterchen der beiden." [English: Six of the ten victims of South Tyrol are students of the Innsbruck Faculty of Economics from Klausen, Val Gardena, Olang, Mals and Kiens, who had participated in an excursion to the Far East under the guidance of Clemens August Andreae. The other four South Tyrolean fatalities all from Bolzano are two civil servants and a professional musician with his Chinese wife and the Bolzano-born daughter of the two."]
 ไพรัตน์ เดชะรินทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ กับภริยา

 ผลที่ตามมา 
ความสามารถในการขนส่งของสายการบินหายไปถึง 1 ใน 4 จากผลของการตกTraynor, Ian. "Lauda's driving ambition brings triumph and disaster in tandem". The Independent. 28 May 1991. หลังเหตุการณ์เครื่องบิน รหัส OE-LAV ตก ทางสายการบินไม่ได้ให้บริการบินไปซิดรีย์ในวันที่ 1, 6 และ 7 มิถุนายน ก่อนที่จะดำเนินตามปกติด้วยโบอิง 767 อีกลำในวันที่ 13 มิถุนายนAircraft, Volume 71. p. 44. "LAUDA AIR/LDA: Following the still unexplained loss of B767-329ER OE-LAV [24628] Mozart, there were no flights to Sydney by the Austrian carrier on 1, 6 and 7 June. Services resumed on 13 June with B767-3T9 (ER) OE-LAU [23765 xN6009F]

ในบริเวณที่เครื่องบินตก ซึ่งสามารถเข้าถึงได้ผ่านทาเข้าอุทยาน มีการสร้างศาลเจ้าขึ้นเพื่ออุทิศแด่เหยื่อผู้เคราะห์ร้าย อนุสรณ์และสุสานอีกแห่งตั้งอยู่ที่วัดสระแก้วศรีสรรเพชญ ซึ่งอยู่ห่างจากอำเภอเมืองสุพรรณบุรีประมาณ 

ดูเพิ่ม
 หม่อมศรีนวล ณ เชียงใหม่
 เจ้าพงศ์แก้ว ณ ลำพูน
 Donald McIntosh
 ดร. วินิจ วินิจนัยภาค

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

ข้อมูล
 Accident Report — Lauda Air Flight 004 (Archive) — Aircraft Accident Investigation Committee, Ministry of Transport and Communications Thailand, Prepared for World Wide Web usage by Hiroshi Sogame (十亀 洋 Sogame Hiroshi), a member of the Safety Promotion Committee (総合安全推進 Sōgō Anzen Suishin) of All Nippon Airways
 Aircraft, Volume 71. Royal Aeronautical Society Australian Division, 1991.
 Chiles, James R. Inviting Disaster. HarperCollins, 8 July 2008. , 9780061734588.
 Job, Macarthur. Air Disaster, Volume 2. Aerospace Publications, 1996. , 9781875671199.
 Parschalk, Norbert and Bernhard Thaler. Südtirol Chronik: das 20. Jahrhundert. Athesia, 1999.
 กองบรรณาธิการมติชน, 289 ข่าวดัง 3 ทศวรรษหนังสือพิมพ์มติชน, 2549, ISBN 974-323-889-1

อ่านเพิ่ม
 Gilbert, Andy. "Lauda Air". South China Morning Post. Thursday 26 May 1994.
 Aviation Week & Space Technology. 1991-10-03 (32), 1991-10-06 (28–30)

แหล่งข้อมูลอื่น

Lauda Air Crash 1991: still too many open questions —  Austrian Wings —  Austrias Aviation Magazine
"การสอบสวนอากาศยานประสบอุบัติเหต" กรมการบินพลเรือน  (Archive)
"Lauda Air B767 accident report" Ministry of Transport & Communications Thailand (in English)
"Computer-Related Incidents with Commercial Aircraft The Lauda Air B767 Accident". (Archive) Bielefeld University. 26 May 1991.
Lauda Air Flight 004 (Index of articles) —  South China Morning Post
"flugzeugabsturz_20jahre.pdf" (Archive) University of Innsbruck. — Includes list of University of Innsbruck professors, assistants, and students who died on Flight 004
Last flight of the Mozart (Der Todesflug der Mozart, German) —  Austrian Wings —  Austria's Aviation Magazine
PlaneCrashInfo.com —  Lauda Air Flight 004
Cockpit Voice Recorder transcript and accident summary
Grand Prix History —  Biography on Niki Lauda (Contains information about Flight 004)

หมวดหมู่:อุบัติเหตุทางการบินในประเทศไทย
หมวดหมู่:อุบัติเหตุทางการบินในปี พ.ศ. 2534
หมวดหมู่:อุบัติเหตุของเครื่องบินโบอิง 767
หมวดหมู่:เหตุการณ์ในจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ไทย–ออสเตรีย
หมวดหมู่:อำเภอด่านช้าง