กาพย์เห่เรือชมเครื่องคาวหวาน

กาพย์เห่เรือชมเครื่องคาวหวาน เป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  แต่งเป็นกาพย์เห่ประกอบด้วยโคลงสี่สุภาพและกาพย์ยานี 11 โดยมีโคลงสี่สุภาพ 1 บท เป็นบทนำ แล้วแต่งเป็นกาพย์ยานี 11 อีกหลายบทให้มีเนื้อหาสอดคล้อง มีการจัดแบ่งหมวดหมู่ของอาหารไว้เป็น 4 หมวด ได้แก่ เห่ชมเครื่องคาว เห่ชมผลไม้ เห่ชมเครื่องหวาน เห่ครวญเข้ากับนักขัตฤกษ์

ด้านเนื้อหาสันนิษฐานว่าพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงพระราชนิพนธ์เพื่อชมสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี ด้วยทรงมีความสามารถเป็นเลิศในการปรุงเครื่องเสวยและเพื่อใช้เป็นบทเห่เรือเสด็จประพาสส่วนพระองค์ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ใช้ กาพย์เห่เรือชมเครื่องคาวหวาน ในการเห่เรือของทางราชการคู่กับบทเห่เรือของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์

อาหารไทยที่ปรากฏใน กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ อาหารคาว และอาหารหวาน โดยอาหารคาวมีทั้งหมด 15 ชนิด ได้แก่ มัสมั่น ยำใหญ่ตับเหล็ก หมูแนม ก้อยกุ้ง แกงเทโพ แกงขม ข้าวหุง แกงคั่วส้มหมูป่าใส่ระกำ พล่าเนื้อ ล่าเตียง หรุ่ม รังนก แกงไตปลาแสร้งว่า และผักหวาน ส่วนอาหารหวานมีทั้งหมด 16 ชนิด ได้แก่ ข้าวเหนียวสังขยา ซ่าหริ่ม ลำเจียก มัศกอด ลุดตี่ ขนมจีบ ขนมเทียน ทองหยิบ ขนมผิง รังไร (เรไร) ทองม้วน ทองหยอด จ่ามงกุฎ บัวลอย ช่อม่วง และฝอยทอง

อ้างอิง

หมวดหมู่:วรรณคดีประเภทกาพย์