ไทยลีก 4

ไทยลีก 4 () เป็นการแข่งขันฟุตบอลลีกอาชีพระดับชั้นที่สี่ในอดีตของประเทศไทย แบ่งการแข่งขันออกเป็น 6 โซน โดยทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศของแต่ละโซนรวมทั้งสิ้น 12 สโมสร จะได้สิทธิเข้าแข่งขันในรอบแชมเปียนส์ลีกโดยอัตโนมัติ เพื่อแข่งขันเพลย์ออฟคัดเลือกสโมสร 3 อันดับแรกขึ้นไปสู่ไทยลีก 3 ฤดูกาลถัดไป ขณะเดียวกันอันดับสุดท้ายเมื่อจบฤดูกาล (เริ่มใช้ใน พ.ศ. 2559) จะไม่มีการตกชั้นแต่จะต้องพักทีม      ต่อมาในการประชุมสภากรรมการของสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 มีมติรับหลักการในการจัดตั้ง บริษัท ฟุตบอลลีกภูมิภาค จำกัด เพื่อทำหน้าที่บริหารฟุตบอลลีกรายการนี้ ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น บริษัท ลีกภูมิภาคดิวิชั่น 2 จำกัด

ต่อมาในปี พ.ศ. 2563 ได้มีการควบรวมไทยลีก 3 และไทยลีก 4 เข้าด้วยกัน เหลือเพียงลีกเดียว และเปลี่ยนชื่อเป็น ไทยลีก 3 ออมสินลีก รีเจินนัล แชมเปี้ยนชิพ

 ประวัติ 
ก่อนหน้าที่จะมีการจัดการแข่งขัน สโมสรที่จะตกชั้นจาก ดิวิชั่น 1 จะต้องตกชั้นลงไปทำการแข่งขันฟุตบอล ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. ต่อมาในช่วงหลังจากที่จบการแข่งขัน ดิวิชั่น 1 2549 ทาง สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้มีความคิดในการที่จะปรับปรุงระบบการแข่งขันฟุตบอลในประเทศ โดยมีปรับโครงสร้างลีก โดยให้สโมสรที่มีความพร้อมในระดับสโมสรอาชีพ จากการแข่งขัน ถ้วยพระราชทาน ข. ประจำปี 2547 และสโมสรที่ตกชั้นจากดิวิชั่น 1 2549 มาแข่งขันกันในลีกใหม่ 

 การควบรวมลีก 
ในปี 2550 จึงมีการควบรวม โปรวินเชียลลีก โดยได้มีการจัดทำ บันทึกช่วยจำ การจัดการแข่งขันฟุตบอลอาชีพของประเทศไทย ระหว่าง การกีฬาแห่งประเทศไทย กับสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯhttps://web.archive.org/web/20070202012321if_/http://www.fat.or.th:80/Download/SATMemo.doc บันทึกช่วยจำ การจัดการแข่งขันฟุตบอลอาชีพของประเทศไทย ระหว่าง การกีฬาแห่งประเทศไทย กับสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูถัปภ์ - เว็บไซต์เก่า ส.ฟ.ท. ซึ่งเป็นเอกสารข้อตกลงในการรวมลีกทั้งสองเข้าเป็นลีกเดียว โดยให้สิทธิ์สโมสรที่จบ สองอันดับสุดท้าย ในการแข่งขัน โปรลีก ฤดูกาล 2549 เข้าร่วมการแข่งขันในลีก โดยรวมกับ สองอันดับสุดท้ายของ ฤดูกาล 2549 เป็น 12 สโมสร และปรับโครงสร้างลีกเป็น 22 สโมสร และ ปรับโครงสร้างให้เหลือ 16 สโมสร ในปี 2552

 ลีกภูมิภาค 
ต่อมาในปี พ.ศ. 2552 สมาคมฯ ได้มีการปรับโครงสร้างให้สอดคล้องกับกฎระเบียบของ สมาพันธ์ฟุตบอลเอเชีย ในการแข่งขันฟุตบอลอาชีพ โดยปรับโครงสร้าง จากเดิมให้ดิวิชั่น 2 มี 16 สโมสร เป็นลีกภูมิภาค โดยให้ โปรวินเชียลลีก ควบรวมด้วยกัน โดยจะแบ่งออกเป็นโซนแต่ละภูมิภาค แล้วเอา ชนะเลิศ และ รองชนะเลิศ หรือ อันดับ 1 ถึง 4 ของแต่ละโซนขึ้นไปเล่นในดิวิชั่น 1 เพื่อเป็นการปรับปรุงให้ทีมฟุตบอลจังหวัด ได้พัฒนาให้เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพมากยิ่งขึ้น โดยจะเป็นการแข่งเหย้า-เยือนในแต่ละโซน และจะสามารถหาสิทธิประโยชน์จากการขายป้ายโฆษณา, การขายของที่ระลึก, ค่าผ่านประตู เป็นต้น และเพื่อสะดวกต่อการเดินทางของทุกๆ สโมสรhttp://www.thailandsusu.com/webboard/index.php?topic=31686.0;wap2 'บอลอาชีพ'ทั่วไทยปรับโครงสร้างใหม่ อาจดึง'โปรลีก'รวมกับ'ดิวิชั่น 2' ฯ - ไทยแลนด์สู้ๆ
 ชื่อรายการแข่งขัน 

ช่วงเวลาผู้สนับสนุนชื่อรายการแข่งขัน2549–2551โตโยต้า,เครื่องดื่มตราช้าง,ผลิตภัณฑ์อาหารตราซีพีไทยแลนด์ลีกดิวิชั่น 22552ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 22553–2558เอไอเอสเอไอเอส ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 22559เอไอเอสลีก ดิวิชั่น 22560ยูโร่ เค้กยูโร่ เค้ก ลีก2561–2562ธนาคารออมสินออมสิน ลีก

 เครือข่ายถ่ายทอดโทรทัศน์ 

ครั้งที่ 4-10 : สยามสปอร์ตซินดิเคท / สยามสปอร์ตเทเลวิชัน
ครั้งที่ 11 : สยามสปอร์ตซินดิเคท / สยามสปอร์ตเทเลวิชัน / ช่องนาว

 ผู้สนับสนุนหลัก 
2549-2551 : ไม่มีผู้สนับสนุน (ไทยลีกดิวิชั่น 2)

2552 : ไม่มีผู้สนันสนุน (ลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2)

2553-2559 : เอไอเอส (เอไอเอส ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2)

2560 : ยูโร่ เค้ก (ยูโร่ เค้ก)

2561-2562 : ธนาคารออมสิน (ออมสิน ลีก)

 ทำเนียบสโมสร 

 ชนะเลิศและเลื่อนชั้น 
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ลีกดิวิชั่น 2 (2549-2551) และ ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 (2552-2559) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับสามของประเทศ

 ลีกดิวิชั่น 2 (2549-2551) 
# ฤดูกาล จำนวนสโมสร ชนะเลิศ รองชนะเลิศสโมสรที่เลื่อนชั้น12549 11จุฬาฯ-สินธนาจ่าอากาศจุฬาฯ-สินธนา, จ่าอากาศ22550 12เมืองทอง-หนองจอก ยูไนเต็ดปตท.เมืองทอง-หนองจอก ยูไนเต็ด, ปตท.32551 22เทศบาลเมืองปราจิณกรมสวัสดิการทหารบกเทศบาลเมืองปราจิณ, กรมสวัสดิการทหารบก, สงขลา, ศรีสะเกษ

 ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 (2552-2559) 
#ฤดูกาลจำนวนสโมสรชนะเลิศรองชนะเลิศสโมสรที่เลื่อนชั้น42552 52ราชประชา-นนทบุรีเชียงราย ยูไนเต็ดราชประชา-นนทบุรี, เชียงราย ยูไนเต็ด, นราธิวาส52553 75บุรีรัมย์ภูเก็ตบุรีรัมย์, ภูเก็ต, เชียงใหม่, ชัยนาท, เจดับบลิว รังสิต, บางกอก, สระบุรี62554 77ราชบุรีนครราชสีมาราชบุรี, นครราชสีมา, พัทลุง, กระบี่72555 81อยุธยาตราด เอฟซีอยุธยา, ตราด, ระยอง, ระยอง ยูไนเต็ด82556 84ร้อยเอ็ด ยูไนเต็ดเชียงใหม่ร้อยเอ็ด ยูไนเต็ด, เชียงใหม่, พิษณุโลก ทีเอสวาย, อ่างทอง92557 83ประจวบไทยฮอนด้าประจวบ, ไทยฮอนด้า, สุโขทัย, พิจิตร102558 83อุบล ยูเอ็มที ยูไนเต็ดสตูล ยูไนเต็ดอุบล ยูเอ็มที ยูไนเต็ด, ขอนแก่น ยูไนเต็ด, ระยอง, ลำปาง112559 94ตราดม.เกษตรศาสตร์สุราษฎร์ธานีหนองบัว พิชญ (ครองแชมป์ร่วมกัน)ตราด, หนองบัว พิชญ, ม.เกษตรศาสตร์

 ไทยลีก 4 (2560-2562) 
รายนามทำเนียบสโมสรชนะเลิศการแข่งขัน ไทยลีก 4 (2560-2562) ในการแข่งขันฟุตบอลระดับสโมสรระดับสี่ของประเทศ
# ฤดูกาล จำนวนสโมสร ชนะเลิศกลุ่ม A ชนะเลิศกลุ่ม Bสโมสรที่เลื่อนชั้น122560 61บีทียู ส.บุญมีฤทธิ์ ยูไนเต็ดเจแอล เชียงใหม่ ยูไนเต็ดบีทียู ส.บุญมีฤทธิ์ ยูไนเต็ด, เจแอล เชียงใหม่ ยูไนเต็ด, เชียงราย ซิตี้, เมืองกาญจน์ ยูไนเต็ด, นาวิกโยธิน ยูเรก้า#ฤดูกาลจำนวนสโมสรชนะเลิศรองชนะเลิศสโมสรที่เลื่อนชั้น132561 59 นครปฐม ยูไนเต็ด ขอนแก่น ยูไนเต็ด นครปฐม ยูไนเต็ด, ขอนแก่น ยูไนเต็ด, มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ142562 60 วัดโบสถ์ ซิตี้ ปัตตานี มหาวิทยาลัยปทุมธานี, ปัตตานี, วัดโบสถ์ ซิตี้, เมืองเลย ยูไนเต็ด 

 การเลื่อนชั้นและการตกชั้น 

 ฤดูกาล 2549 - 2550 
สโมสรที่จบ อันดับ 11 ของตาราง (อันดับ 11 และ 12 ในฤดูกาล 2550) ต้องตกชั้นไปทำการแข่งขัน ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. และ สโมสรที่ได้ตำแหน่งชนะเลิศและรองชนะเลิศจะได้สิทธิ์เลื่อนชั้นทำการแข่งขันใน ไทยลีกดิวิชั่น 1 ต่อไป

 ฤดูกาล 2551 
ทีม 2 อันดับแรกหลังจากจบฤดูกาล 2551 จากสาย A และ B รวม 4 ทีม จะได้ขึ้นชั้นสู่ไทยลีกดิวิชั่น 1 โดยไม่มีทีมใดต้องตกชั้น เนื่องจากอยู่ระหว่างกระบวนการปรับโครงสร้างลีกใหม่

 ฤดูกาล 2552 
ทีมชนะเลิศจาก 5 ภาค (ภาคเหนือ, ภาคภาคภาคภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, กลางและตะวันออก, กรุงเทพและปริมณฑล และใต้) จะเข้าสู่ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 2552 รอบ 5 ทีมสุดท้าย โดยจะแข่งขันกันในระบบเหย้า-เยือน ทีม 3 อันดับแรกจะได้ขึ้นชั้นสู่ไทยลีกดิวิชั่น 1 โดยไม่มีทีมใดต้องตกชั้น เนื่องจากอยู่ระหว่างกระบวนการปรับโครงสร้างลีกใหม่

 ฤดูกาล 2553 
ทีมแชมป์และรองแชมป์จาก 5 ภาค (ภาคเหนือ, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, กลางและตะวันออก, กรุงเทพและปริมณฑล และใต้) รวมกับทีมอันดับ 3 ที่ดีที่สุด จากลีกภูมิภาคภาคเหนือ ลีกภูมิภาคภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือลีกภูมิภาคภาคกลางและภาคตะวันออก อีก 2 ทีม รวมเป็น 12 ทีม จะเข้าสู่ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 2553 รอบแชมป์เปี้ยนส์ลีก โดยจับฉลากแบ่งกลุ่มเป็น 2 กลุ่ม A และ กลุ่ม B กลุ่มละ 6 ทีมโดยจะแข่งขันกันในระบบเหย้า-เยือน ทีม 2 อันดับแรกจะได้ขึ้นชั้นสู่ไทยลีกดิวิชั่น 1 โดยอัตโนมัติและทีมอันดับที่ 1 ของสายยังได้สิทธิ์เข้าไปชิงแชมป์ดิวิชัน 2 ฤดูกาล 2553 ส่วนทีมอันดับ 2 ของสายมาชิงอันดับ 3 ของลีก

 ฤดูกาล 2554 
ทีมแชมป์และรองแชมป์จาก 5 ภาค (ภาคเหนือ, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, กลางและตะวันออก, กรุงเทพและปริมณฑล และใต้) รวมกับทีมอันดับ 3 ที่ดีที่สุด จากลีกภูมิภาคภาคเหนือ ลีกภูมิภาคภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ลีกภูมิภาคภาคกลางและภาคตะวันออก หรือลีกภูมิภาคกรุงเทพและปริมณฑล อีก 2 ทีม รวมเป็น 12 ทีม จะเข้าสู่ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 2554 รอบแชมป์เปี้ยนส์ลีก โดยจับฉลากแบ่งกลุ่มเป็น 2 กลุ่ม A และ กลุ่ม B กลุ่มละ 6 ทีมโดยจะแข่งขันกันในระบบเหย้า-เยือน ทีม 2 อันดับแรกจะได้ขึ้นชั้นสู่ไทยลีกดิวิชั่น 1 โดยอัตโนมัติและทีมอันดับที่ 1 ของสายยังได้สิทธิ์เข้าไปชิงแชมป์ดิวิชัน 2 ฤดูกาล 2554 ส่วนทีมอันดับ 2 ของสายมาชิงอันดับ 3 ของลีก

 ฤดูกาล 2555 
ทีมแชมป์และรองแชมป์จาก 5 ภาค (ภาคเหนือ, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, กลางและตะวันออก, กรุงเทพและปริมณฑล และใต้) รวมกับทีมอันดับ 3 ที่ดีที่สุด จากลีกภูมิภาคที่มีทีมแข่งขัน 18ทีม (ภาคเหนือ กรุงเทพและปริมณฑล ภาคกลางและภาคตะวันออก อีก 2 ทีมที่มีคะแนนที่ดีที่สุด และทีมที่มีคะแนนเป็นลำดับที่3 จะต้องไปเพลย์ออฟกับทีมอันดับสองจากลีกภูมิภาคภาคใต้ ทั้งหมดรวมเป็น 12 ทีม จะเข้าสู่ ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 2555 รอบแชมป์เปี้ยนส์ลีก โดยจับฉลากแบ่งกลุ่มเป็น 2 กลุ่ม A และ กลุ่ม B กลุ่มละ 6 ทีมโดยจะแข่งขันกันในระบบเหย้า-เยือน ทีม 2 อันดับแรกจะได้ขึ้นชั้นสู่ ไทยลีกดิวิชั่น 1 โดยอัตโนมัติ

 ฤดูกาล 2556 
โควตารอบแชมเปียนส์ลีก (ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 ฤดูกาล 2556) ระเบียบและข้อบังคับว่าด้วยการแข่งขันฟุตบอลลีกภูมิภาค "ดิวิชั่น 2" (PDF หน้า 6) เพื่อคัดเลือกทีมเลื่อนชั้นสู่ไทยลีกดิวิชั่น 1
 ทีมลำดับที่ 1 และ 2 จาก 5 กลุ่ม ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กรุงเทพและภาคกลาง ภาคกลางตะวันออก และภาคกลางตะวันตก และอันดับที่ 1 จากกลุ่มภาคใต้ รวมเป็น 11 ทีม
 ทีมลำดับที่ 2 ของกลุ่มภาคใต้ มาทำการเตะเพลออฟกับทีมลำดับที่ 3 ที่ดีที่สุด จาก 2 กลุ่มที่มี 16 ทีม ซึ่งได้แก่ กลุ่มภาคเหนือ และ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยแข่งขันที่สนามเป็นกลาง
รวมเป็น 12 ทีม สำหรับเล่นในรอบแชมเปียนส์ลีก

รอบแชมเปียนส์ลีก แบ่งเป็น 2 กลุ่มๆ ละ 6 ทีม มาแข่งขันกัน โดยแต่ละกลุ่มจะแข่งแบบพบกันหมด เหย้า-เยือน เพื่อหาทีมแชมป์ และรองแชมป์ จำนวนกลุ่มละ 2 ทีมไปเล่นใน "ลีกดิวิชั่น 1" ในปีถัดไป

นัดชิงชนะเลิศ และชิงลำดับที่ 3 ในรอบแชมเปียนส์ลีก ให้นำทีมลำดับที่ 1 ในแต่ละกลุ่มมาทำการแข่งขันระบบเหย้า-เยือน

 ฤดูกาล 2557 
โควตารอบแชมเปียนส์ลีก (ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 ฤดูกาล 2557) ลีกภูมิภาค ดิวิชั่น 2 รอบ แชมเปี้ยนส์ ลีก เพื่อคัดเลือกทีมเลื่อนชั้นสู่ไทยลีกดิวิชั่น 1 คัดเลือกจากทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศของแต่ละกลุ่มภูมิภาค รวม 12 สโมสร ไม่มีการเพลย์ออฟ

รอบแชมเปียนส์ลีก แบ่งเป็น 2 กลุ่มๆ ละ 6 ทีม มาแข่งขันกัน โดยแต่ละกลุ่มจะแข่งแบบพบกันหมด เหย้า-เยือน เพื่อหาทีมแชมป์ และรองแชมป์ จำนวนกลุ่มละ 2 ทีมไปเล่นใน "ลีกดิวิชั่น 1" ในปีถัดไป

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
 T3 - T4 ทางเฟซบุ๊ก

หมวดหมู่:อดีตลีกฟุตบอล
หมวดหมู่:การแข่งขันฟุตบอลลีกในประเทศไทย
หมวดหมู่:ลีกกีฬาอาชีพในประเทศไทย

หมวดหมู่:ลีกกีฬาที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2549
หมวดหมู่:ลีกกีฬาที่สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2563