หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์

พลอากาศจัตวา หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์ (5 เมษายน พ.ศ. 2442 — 26 ธันวาคม พ.ศ. 2531) เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับหม่อมหุ่น สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา

พระประวัติ
หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับหม่อมหุ่น สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม พิศลยบุตร) ประสูติเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2442 เมื่อเจริญชันษา ทรงเข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยทหารบก

วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2457 เป็นนาคหลวงผนวชเป็นสามเณร ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์ เป็นพระศีลาจารย์ แล้วไปจำพรรษา ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร

ต่อมาในปี พ.ศ. 2462 ได้รับพระกรุณาจากสมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ให้ไปศึกษาการบิน เพราะยังไม่มีเชื้อพระวงศ์ทรงศึกษาทางนี้เลย ทรงเข้าศึกษาที่โรงเรียน Royal Air Force ที่เมืองคอร์นวอลล์ ประเทศอังกฤษ ต่อมาในปี พ.ศ. 2467 เสด็จไปทรงศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา ทรงสำเร็จวิชาการบินชั้นสูง จากนั้นเสด็จกลับมารับราชการที่กรมอากาศยาน ในปี พ.ศ. 2470 เมื่อเกิดเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงการปกครอง จึงต้องพ้นจากราชการ

ต่อมาในปี พ.ศ. 2493 โปรดเกล้าฯ ให้เข้ารับราชการที่กรมเสนาธิการ ทรงดำรงตำแหน่งราชองครักษ์ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งราชองครักษ์ ประจำพระองค์สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ถึง พ.ศ. 2500 ได้รับพระราชทานยศจากนาวาอากาศเอก เป็น พลอากาศจัตวาประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร ฉบับพิเศษ หน้า 5 เล่ม 74 ตอนที่ 35 ราชกิจจานุเบกษา 4 เมษายน 2500 ทรงดำรงตำแหน่งหัวหน้ากองวิจัย กรมเสนาธิการกลาโหม  

หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ เสกสมรสกับหม่อมราชวงศ์เครือศรี สวัสดิวัตน์ (ราชสกุลเดิม โศภางค์) มีโอรสธิดา ดังนี้
 พันตำรวจโท หม่อมราชวงศ์อุฑฑินวิศิษฎ์ สวัสดิวัตน์
 หม่อมราชวงศ์โพยมศรี สุขุม
 หม่อมราชวงศ์นภาศรี บุรณศิริ
 หม่อมราชวงศ์นภกานต์ สุวรรรณจินดา
 หม่อมราชวงศ์วิมลโพยม อนิรุทธเทวา
 หม่อมราชวงศ์ปรียางค์ศรี วัฒนคุณ

พลอากาศจัตวา หม่อมเจ้าวิศิษฎ์สวัสดิรักษ์ สวัสดิวัตน์ สิ้นชีพิตักษัยด้วยโรคพระหทัยล้มเหลวเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2531 ณ บ้านพัก อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สิริชันษา 89 ปี มีพิธีบำเพ็ญพระราชกุศล ณ ศาลาสุวรรณวนิชกิจ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปในการพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2532 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหารข่าวในพระราชสำนัก [วันที่ ๖ - ๘ มกราคม ๒๕๓๒]

 พระเกียรติยศ 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ฉบับพิเศษ หน้า 9 เล่ม 70 ตอนที่ 78 ราชกิจจานุเบกษา 23 ธันวาคม 2496 ฉบับพิเศษ หน้า 326 ตอนที่ 69 เล่ม 66 ราชกิจจานุเบกษา 20 ธันวาคม 2492 

 พระยศ 

 พระยศทางทหาร 

 17 สิงหาคม พ.ศ. 2469: นายร้อยโทพระราชทานยศทหารบก
 24 เมษายน พ.ศ. 2474: นายพันตรีพระราชทานยศทหารบก
 10 ตุลาคม พ.ศ. 2493: นาวาอากาศโทประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร
 7 ตุลาคม พ.ศ. 2495: นาวาอากาศเอกประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร
 1 มกราคม พ.ศ. 2500: พลอากาศจัตวาประกาศสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร

 พงศาวลี 

 อ้างอิง 

 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์, เกิดวังปารุสก์, สำนักพิมพ์ River Books, ISBN 974-8225-22-4 

หมวดหมู่:หม่อมเจ้าชาย
หมวดหมู่:ราชสกุลสวัสดิวัตน์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ม.
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หมวดหมู่:ทหารอากาศชาวไทย