อำเภอเวียงเชียงรุ้ง

เวียงเชียงรุ้ง  ( <ᩅ᩠ᨿᨦᨩ᩠ᨿᨦᩁᩩ᩶ᨦ>) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย ในอนาคตจะมีทางรถไฟสายชุมทางเด่นชัย - เชียงราย - เชียงของผ่านพื้นที่ โดยมีการบริการรถไฟในพื้นที่ ได้แก่ ป้ายหยุดรถไฟทุ่งก่อ สถานีรถไฟเวียงเชียงรุ้ง ที่เป็นสถานีย่อยสถานีประจำอำเภอ และสถานีรถไฟชุมทางบ้านป่าซาง ซึ่งเป็นส่วนต่อขยายช่วงชุมทางบ้านป่าซาง - เชียงแสน

สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของอำเภอเวียงเชียงรุ้ง  อ่างเก็บน้ำห้วยดินดำ  ดอยพระบาททุ่งก่อ  หนองบัวป่าซาง

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเวียงเชียงรุ้งตั้งอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอดอยหลวง  และอำเภอแม่จัน
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอพญาเม็งราย และอำเภอดอยหลวง
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองเชียงราย และอำเภอเวียงชัย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองเชียงราย

 ประวัติ 
 ประวัติเมืองโบราณเวียงเชียงรุ้ง 
ดูบทความใน เวียงเชียงรุ้ง
 ประวัติการจัดตั้งอำเภอ 
ท้องที่อำเภอเวียงเชียงรุ้งเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอเวียงชัยโดยในตัวอำเภอเป็นพื้นที่ของตำบลทุ่งก่อทั้งหมด ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2522 และ พ.ศ. 2525 ได้แยกเป็นตำบลป่าซางและตำบลดงมหาวันตามลำดับ

หลังจากนั้นทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองตำบลทุ่งก่อ ตำบลดงมหาวัน และตำบลป่าซาง ของอำเภอเวียงชัย ออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเชียงรุ้ง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ปีเดียวกันเป็นต้นไป ต่อมากระทรวงมหาดไทยได้เปลี่ยนชื่อกิ่งอำเภอนี้เป็น กิ่งอำเภอเวียงเชียงรุ้ง ตามประกาศกระทรวงลงวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2539 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม ปีเดียวกัน

จากนั้นวันที่ 2 ธันวาคม 2541 ได้มีการกำหนดเขตหมู่บ้านใหม่ในเขตกิ่งอำเภอ โดยที่ตำบลป่าซาง มี 11 หมู่บ้าน ตำบลทุ่งก่อ มี 13 หมู่บ้าน และตำบลดงมหาวัน มี 10 หมู่บ้าน รวม 34 หมู่บ้านประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดเขตตำบลในท้องที่กิ่งอำเภอเวียงเชียงรุ้ง จังหวัดเชียงราย

ต่อมาวันที่ 25 กันยายน 2546 ได้แยกบ้านโป่ง หมู่ที่ 1 ตำบลทุ่งก่อ แล้วจัดตั้งเป็นหมู่ที่ 15 บ้านโป่งพัฒนาประกาศจังหวัดเชียงราย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตหมู่บ้าน [กิ่งอำเภอเวียงเชียงรุ้ง แยกหมู่บ้านโป่ง] 

จนกระทั่งในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอเวียงเชียงรุ้ง โดยให้มีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกันเป็นต้นไป ตามคณะรัฐมนตรีมีความเห็นชอบอนุมัติให้ร่างพระราชกฤษฎีกายกฐานะของกิ่งอำเภอขึ้นเป็นอำเภอ เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการบริหารงานของหน่วยบริหารราชการส่วนภูมิภาค และถือเป็นโครงการเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ด้วย

และเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2553 บ้านเวียงซางคำ หมู่ที่ 12 ตำบลป่าซาง ได้ขอเปลี่ยนชื่อบ้านป่าซางบุนนาก เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพทางภูมิศาสตร์ และสถานที่สำคัญคือ วัดป่าซางบุนนาก

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเวียงเชียงรุ้งแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 43 หมู่บ้าน ได้แก่

 ที่   ชื่อตำบล  ตัวเมือง  อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้าน  จำนวนครัวเรือนจำนวนประชากร จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดเชียงราย ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย1.ทุ่งก่อ43pxThung Ko153,49910,5252.ดงมหาวัน55pxDong Maha Wan121,8507,3883.ป่าซาง37pxPa Sang163,0469,907

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเวียงเชียงรุ้งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลบ้านเหล่า ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลทุ่งก่อและตำบลดงมหาวัน
 เทศบาลตำบลดงมหาวัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงมหาวัน (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านเหล่า)
 เทศบาลตำบลป่าซาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าซางทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งก่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งก่อ (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านเหล่า)

 อ้างอิง 

เวียงเชียงรุ้ง