อำเภอเมืองยาง

เมืองยาง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเมืองยางตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์และอำเภอพุทไธสง (จังหวัดบุรีรัมย์)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอคูเมือง (จังหวัดบุรีรัมย์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอลำทะเมนชัย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอชุมพวงและอำเภอประทาย

 ประวัติ 
ก่อนประวัติศาสตร์
ในอดีต อำเภอเมืองยาง เคยเป็นแหล่งที่ตั้งถิ่นฐานชุมชนโบราณสมัยก่อนประวัติศาสตร์ เช่น ตามโคกเนิน จะปรากฏหลักฐานทางโบราณคดี เช่น การพบเครื่องปั้นดินเผาที่ขุดพบในใจกลางเมืองบ้านเมืองยาง  และบ้านกระเบื้องนอก พบเศษกระเบื้องเครื่องปั้นดินเผาจำนวนมากในเขตชั้นดินลึกเพียงแค่ 1 เมตร ซึ่งตามรายงานการขุดค้นพบของกรมศิลปากร พบว่าเป็นหลักฐานในยุคหินเก่า อายุประมาณ 3,500 ปี ก่อนประวัติศาสตร์ และในยุคต่อมายังพบเศษซากกู่ปราสาทขนาดเล็กตามเนินเล็ก ๆ ที่บ้านเมืองยาง บ้านนางออ  นอกจากนี้ที่ตั้งหมู่บ้านเมืองยาง บ้านเมืองเก่า ในปัจจุบันยังมีลักษณะเป็นคูน้ำวงล้อมรอบชุมชน ซึ่งแสดงให้เห็นร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของชุมชนที่มาแต่อดีตยาง

ประวัติศาสตร์
 วันที่ 1 เมษายน 2538 ได้แยกพื้นที่ตำบลเมืองยาง ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลละหานปลาค้าว และตำบลโนนอุดม มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเมืองยาง   ขึ้นกับอำเภอชุมพวง
  วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะเป็น อำเภอเมืองยาง

 พื้นฐานทางสังคม 
อำเภอเมืองยาง  มีพื้นฐานทางสังคมประกอบด้วยชนพื้นเมือง ผสมผสานกันระหว่างชาวอีสานและชาวโคราช  เป็นเขตพื้นที่เชื่อมติดต่อกันระหว่างกลุ่มชนชาวอีสานและชาวโคราชของพื้นที่ภาคอีสาน และมีภาษาถิ่นที่ใช้กันอยู่ทั้งสองภาษา   โดยดั้งเดิมกลุ่มชนชาวโคราช ส่วนใหญ่จะมีการอพยพบุกเบิกตั้งถิ่นฐาน มาจากเขตพื้นที่อำเภอพิมาย  ในขณะกลุ่มชนชาวอีสานจะเป็นการย้ายมาจากจังหวัดละแวกใกล้เคียง เช่น จ.ร้อยเอ็ด จ.มหาสารคาม จ.ขอนแก่น จ.บุรีรัมย์  โดยชาวโคราชส่วนใหญ่ ซึ่งมักจะเป็นการอพยพบุกเบิกเข้ามาก่อนหรือเป็นกลุ่มชนดั้งเดิม  จึงได้เลือกทำเลที่สำคัญ เหมาะสมสำหรับการตั้งชุมชน  คือ แม่น้ำมูล ลำสะแทด  ทำให้หมู่บ้านที่อยู่ในละแวกพื้นที่ดังกล่าวมักเป็นชุมชนหมู่บ้านชาวโคราช  เช่น  บ้านครบุรี บ้านกระเบื้องนอก  ในขณะที่ชาวอีสานซึ่งเป็นการอพยพ ขยายการตั้งถิ่นฐานมาทีหลัง  จึงได้ยึดพื้นที่ตามทำเลที่เหมาะสมอื่น เช่น หนองน้ำ  สระน้ำ โคกเนิน เช่น บ้านเมืองยาง บ้านเมืองเก่า ในช่วงต่อๆมาก็มีการขยายการตั้งถิ่นฐานไปเรื่อยๆ กระจัดกระจายกันไป และมีการผสมผสานกันทางเครือญาติ  ทั้งภายในชุมชนและระหว่างชุมชน ทำให้พื้นฐานทางสังคมในด้านชุมชนพื้นเมืองเป็นแบบผสมเมืองยาง

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเมืองยางแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 46 หมู่บ้าน ได้แก่
1.เมืองยาง12 หมู่บ้าน (Mueang Yang)2.กระเบื้องนอก13 หมู่บ้าน (Krabueang Nok)    3.ละหานปลาค้าว12 หมู่บ้าน (Lahan Pla Khao)4.โนนอุดม9 หมู่บ้าน (Non Udom)       

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเมืองยางประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลเมืองยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองยางทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกระเบื้องนอก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระเบื้องนอกทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลละหานปลาค้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลละหานปลาค้าวทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนอุดม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนอุดมทั้งตำบล

 อ้างอิง 

มืเองยาง