อำเภอเทพารักษ์

เทพารักษ์ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา และเป็นอำเภอเดียวในจังหวัดนครราชสีมาที่ยังไม่มีเทศบาล

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเทพารักษ์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเทพสถิตและอำเภอบำเหน็จณรงค์ (จังหวัดชัยภูมิ)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอด่านขุนทด
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอด่านขุนทด
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลำสนธิ (จังหวัดลพบุรี)

 ประวัติศาสตร์ 
อำเภอเทพารักษ์เดิมชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ" ซึ่งนาม "สำนักตะคร้อ" นั้นได้มีการเล่าต่อๆ กันมาว่าเป็น"สำนัก"หรือ"ที่พักแรม"ของผู้ที่สัญจรผ่านไปมา มีทั้งคนเดินทางพวกพรานป่าและขบวนเกวียนหาเก็บของป่า  และใช้สถานที่แห่งนี้เป็นที่พักแรม ซึ่งมีต้นตะคร้อใหญ่ขึ้นอยู่ริมห้วยมีบรรยากาศ ร่มรื่น ต่อมา  มีผู้อพยพมาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือน เพื่อจับจองพื้นที่ทำไร่ และทวีจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ จนตั้งเป็นหมู่บ้านเรียกว่า "บ้านสำนักตะคร้อ"ขึ้นต่อตำบลพันชนะ อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา ต่อมาทางราชการพิจารณาเห็นว่าพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อ ตำบลหนองแวงและตำบลบึงปรือ อยู่ห่างไกลจากอำเภอด่านขุนทด จึงเห็นควรจัดตั้งกิ่งอำเภอขึ้น เพื่อให้บริการและอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน

ดังนั้นกระทรวงมหาดไทย จึงได้แยกพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อ ตำบลหนองแวง และตำบลบึงปรือ ของอำเภอด่านขุนทด จัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ขึ้นตั้งแต่วันที่  1 เมษายน พ.ศ. 2538 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538

ต่อมาพระราชวิทยาคม (หลวงพ่อคูณ ปริสุทโธ) เจ้าอาวาสวัดบ้านไร่ อำเภอด่านขุนทด ได้เสนอแนะว่า เนื่องจากที่ตั้งของกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ อยู่ใกล้กับอำเภอศรีเทพ  จังหวัดเพชรบูรณ์ และ อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ และ เชื่อว่าบริเวณที่ตั้งกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ มีเทพารักษ์ปกปักษ์รักษาอยู่ จึงควรจะมีการขอเปลี่ยนชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ"เป็น "กิ่งอำเภอเทพารักษ์" (ท้องที่กิ่งอำเภอเทพารักษ์เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอด่านขุนทด)

นายถาวร กุลโชติ ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ในขณะนั้น จึงได้เสนอเรื่องการขอเปลี่ยนชื่อกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ไปยังกระทรวงมหาดไทย  ต่อมากระทรวงมหาดไทยจึงได้อนุมัติให้ เปลี่ยนชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ" เป็น "กิ่งอำเภอเทพารักษ์"เทพารักษ์ 

 วันที่  1  เมษายน   2538   ได้แยกพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อ  ตำบลหนองแวง  และตำบลบึงปรือ   มาตั้งเป็นกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ   ขึ้นกับอำเภอด่านขุนทดราชกิจจานุเบกษา. เข้าถึงได้จาก:   ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา ตั้งเป็นกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ. พิเศษ 9 ง เล่มที่ 112 หน้า 57 .ประกาศเมื่อ 22 มีนาคม 2538
 วันที่  1  สิงหาคม  2538   ตั้งตำบลวังยายทอง   โดยแยกออกจากตำบลสำนักตะคร้อราชกิจจานุเบกษา. เข้าถึงได้จาก:  ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครราชสีมา อำเภอโนนไทย กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ และอำเภอชุมพวง จังหวัดนครราชสีมา. 73 ง เล่มที่ 112 หน้า 18-36 .ประกาศเมื่อ 12  กันยายน 2538
 วันที่  31 สิงหาคม  2539   นายถาวร กุลโชติ ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ในขณะนั้น จึงได้เสนอเรื่องการขอเปลี่ยนชื่อกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ไปยังกระทรวงมหาดไทย  ต่อมากระทรวงมหาดไทยจึงได้อนุมัติให้ เปลี่ยนชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ" เป็น "กิ่งอำเภอเทพารักษ์" 
 วันที่  8   กันยายน  2550   ยกฐานะเป็นอำเภอเทพารักษ์ราชกิจจานุเบกษา. เข้าถึงได้จาก:   ประกาศพระราชกฤษฎีกา เรื่อง ตั้งอำเภอฆ้องชัย อำเภอดอนจาน อำเภอนาคู อำเภอสามชัย อำเภอโกสัมพีนคร อำเภอบึงสามัคคี อำเภอโคกโพธิ์ไชย อำเภอซำสูง อำเภอโนนศิลา อำเภอบ้านแฮด อำเภอเวียงเก่า อำเภอหนองนาคำ อำเภอเขาคิชฌกูฏ อำเภอคลองเขื่อน อำเภอเกาะจันทร์ อำเภอเนินขาม อำเภอหนองมะโมง อำเภอซับใหญ่ อำเภอดอยหลวง อำเภอเวียงเชียงรุ้ง อำเภอดอยหล่อ อำเภอแม่ออน อำเภอหาดสำราญ อำเภอเกาะกูด อำเภอเกาะช้าง อำเภอวังเจ้า อำเภอวังยาง อำเภอเทพารักษ์ อำเภอบัวลาย อำเภอพระทองคำ อำเภอเมืองยาง อำเภอลำทะเมนชัย อำเภอสีดา อำเภอช้างกลาง อำเภอนบพิตำ อำเภอชุมตาบง อำเภอแม่เปิน อำเภอภูเพียง อำเภอแคนดง อำเภอบ้านด่าน อำเภอสามร้อยยอด อำเภอภูกามยาว อำเภอภูซาง อำเภอศรีนครินทร์ อำเภอดงเจริญ อำเภอบึงนาราง อำเภอสากเหล็ก อำเภอกุดรัง อำเภอชื่นชม อำเภอเชียงขวัญ อำเภอทุ่งเขาหลวง อำเภอหนองฮี อำเภอสุขสำราญ อำเภอเขาชะเมา อำเภอนิคมพัฒนา อำเภอบ้านคา อำเภอเวียงหนองล่อง อำเภอหนองหิน อำเภอเอราวัณ อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ อำเภอศิลาลาด อำเภอมะนัง อำเภอบางเสาธง อำเภอโคกสูง อำเภอวังสมบูรณ์ อำเภอวิภาวดี อำเภอเขวาสินรินทร์ อำเภอโนนนารายณ์ อำเภอพนมดงรัก อำเภอศรีณรงค์ อำเภอเฝ้าไร่ อำเภอโพธิ์ตาก อำเภอรัตนวาปี อำเภอสระใคร อำเภอกู่แก้ว อำเภอประจักษ์ศิลปาคม อำเภอนาตาล อำเภอนาเยีย อำเภอน้ำขุ่น อำเภอสว่างวีระวงศ์ และอำเภอเหล่าเสือโก้ก พ.ศ. 2550. 46 ก เล่มที่ 124 หน้า 14-21 .ประกาศเมื่อ 24  สิงหาคม 2550

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเทพารักษ์แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 59 หมู่บ้าน ได้แก่

1.สำนักตะคร้อ(Samnak Takhro)16 หมู่บ้าน2.หนองแวง(Nong Waeng)22 หมู่บ้าน3.บึงปรือ(Bueng Prue)11 หมู่บ้าน4.วังยายทอง(Wang Yai Thong)10 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเทพารักษ์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 องค์การบริหารส่วนตำบลสำนักตะคร้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแวงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบึงปรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงปรือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังยายทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังยายทองทั้งตำบล

 อ้างอิง 

ทเพารักษ์