อำเภอดอยหลวง

ดอยหลวง  ( <ᨯᩬ᩠ᨿᩉᩖᨦ᩠ᩅ>) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย เป็นอำเภอขนาดเล็กที่กำลังพัฒนาทางด้านคมนาคม ด้านเศรษฐกิจ ด้านผังเมือง และเป็นอำเภอที่จะผ่านไปยังอำเภอเชียงของ เชียงแสน และพรมแดนประเทศลาวและพม่า จัดเป็นอำเภอที่อยู่ราบลุ่มน้ำแม่กก มีดอยหลวงสูง 1,043 เมตรจากน้ำทะเลปานกลาง จากทิวเขาหลวงพระบาง ทางด้านขนาดพื้นที่เป็นอำเภอที่มีขนาดพื้นที่น้อยที่สุดในจังหวัดเชียงราย

 ประวัติ 
ท้องที่อำเภอดอยหลวงเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอแม่จัน ทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอดอยหลวง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม ปีเดียวกัน และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอดอยหลวง ในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกัน
 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอดอยหลวงตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน อำเภอเชียงของ
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเวียงเชียงรุ้ง อำเภอเมืองเชียงราย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอแม่จัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอดอยหลวงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 33 หมู่บ้าน ได้แก่
 ที่   ชื่อตำบล  ตัวเมือง  อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้าน  จำนวนครัวเรือนจำนวนประชากร จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดเชียงราย ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย1.ปงน้อย30pxPong Noi112,3196,2222.โชคชัย33pxChok Chai123,5038,2293.หนองป่าก่อ53pxNong Pa Ko101,8064,557

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอดอยหลวงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
 องค์การบริหารส่วนตำบลปงน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปงน้อยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโชคชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโชคชัยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองป่าก่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองป่าก่อทั้งตำบล

 งานประจำปี 
งานสี่เผ่าชาวดอยหลวง
งานสืบสานตำนานครูจูหลิง ปงกันมูล

 เทศกาล 
ปีใหม่อิ่วเมี่ยน (บ้านขุนแม่บง และบ้านห้วยช้างลอด)
บั้งไฟพญานาค (บ้านไทรทอง และบ้านป่าลัน)

 สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์  
ผ้าทอพื้นเมืองบ้านปงน้อย หมู่ที่ 2 และ 10 (ปงน้อย) 
กล้วยตากบ้านทุ่งกวาง หมู่ที่ 1 และ 12 (โชคชัย)

 สถานศึกษา 
โรงเรียนดอยหลวง รัชมังคลาภิเษก (โรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอ)
โรงเรียนอนุบาลดอยหลวง  (โรงเรียนประถมศึกษาประจำอำเภอ)
 โรงเรียนขยายโอกาส 
โรงเรียนอนุบาลโชคชัย ตำบลโชคชัย
โรงเรียนบ้านใหม่พัฒนา ตำบลหนองป่าก่อ
โรงเรียนบ้านห้วยไร่ ตำบลปงน้อย
โรงเรียนบ้านขุนแม่บง ตำบลโชคชัย

 สถานที่ท่องเที่ยว 
หอศิลป์ครูจูหลิง
วัดห้วยสัก
วัดป่าอรัญญวิเวก 
วัดวังเขียว (เศียรพระพุทธรูปโบราณ)
ถ้ำผาตุบ
น้ำตกห้วยดีหมี
หมู่บ้านชาวเขาเผ่าเมี่ยนและกะเหรี่ยง ตำบลโชคชัย 
ฟาร์มแกะดอยหลวง

 โบราณสถาน 
บ่อน้ำทิพย์ วัดห้วยสัก 
วัดร่องพระเจ้า
วัดวังเขียว
กู่เบี้ยปงน้อยใต้

 บุคคลที่มีชื่อเสียง 
ครูจูหลิง ปงกันมูล ครูผู้เสียสละ (จากเหตุ สามจังหวัดชายแดนภาคใต้)
พระราชวชิราธิการ (หลวงพ่อทวี จิตฺตคุตฺโต) ศิษย์ในองค์หลวงปูแหวน สุจิณโณ เจ้าอาวาสวัดป่าอรัญญวิเวก
พระครูบาเจ้าเจษฎา จิรสีโล เจ้าอาวาสวัดห้วยสัก
ศิลปินนักร้องปู่จ๋านลองไมค์ (พิษณุ บุญยืน)

 ระบบชลประทาน 
เขื่อนห้วยดีหมี 
เขื่อนห้วยสัก 
หนองปง (ขนาดใหญ่)

 โรงพยาบาล 
โรงพยาบาลดอยหลวง
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปงน้อย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านแม่บง 
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านดอย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองป่าก่อ

 ขนส่ง 
รถเมล์แดง สายเขียงของ-ดอยหลวง-เวียงเชียงรุ้ง-เวียงชัย-เทศบาลนครเชียงราย ใช้ระยะเวลาวิ่งประมาณ 1 ชั่วโมง 15 นาที (เข้าสู่ตัวเมืองเชียงราย)
รถเมล์แดง 2 สายดอยหลวง-เชียงของ ใช้ระยะเวลาวิ่งประมาณ 1 ชั่วโมง

 แม่น้ำที่สำคัญ 
น้ำแม่กก (แม่น้ำสายใหญ่)
แม่น้ำบง (แม่น้ำสายเล็ก) 
แม่น้ำป่าซางหรือแม่น้ำไร่ (แม่น้ำสายเล็ก)

 การเดินทาง  
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1098 (กิ่วพร้าว (แม่จัน) - ปงน้อย (ดอยหลวง) - บ้านแก่น (เชียงของ)) ถนนสายหลักเชื่อมถนนสายเอเซีย AH3
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1271 (ปงน้อย (ดอยหลวง) - เชียงแสน) ถนนสายรองเชื่อม ถนนสายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1129 (เชียงแสน-เชียงของ)

 อ้างอิง 

ดอยหลวง