แม่น้ำอิรวดี

แม่น้ำอิรวดี (, , ออกเสียง เอยาวะดี) เป็นแม่น้ำที่ไหลจากเหนือจรดใต้ผ่านประเทศพม่า เป็นแม่น้ำที่ใหญ่สุดในประเทศและเป็นเส้นทางการค้าที่สำคัญที่สุด ชื่ออิรวดีในพม่ามาจากภาษาบาลี Irāvatī Airavati  Erāvatī  อิร แปลว่า เมฆฝน วดี แปลว่า กำแพง, รั้ว เป็นชื่อบาลีของช้างเอราวัณพาหนะของพระอินทร์ เอราวัณ แปลว่า สีแห่งเมฆฝน เป็นที่มาของความเชื่อว่าช้างเผือกจะนำมาซึ่งเมฆฝน เพราะเป็นสีของช้างเอราวัณที่จะมากับเมฆฝน สายฟ้าในเมฆฝนมาจากวชิราวุธของพระอินทร์ ดังนั้น ช้างจึงมักถูกใช้เป็นสัญลักษณ์สำหรับน้ำCalifornia State University, Chico – The Symbolism of Elephants in Indian Culture  retrieved 13 July 2009 คนสมัยโบราณในภูมิภาคนี้ จึงแย่งชิงช้างเผือก ด้วยเชื่อว่าจะทำให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล และยังใช้เป็นชื่อของแม่น้ำอื่น ๆ ในหลายภูมิภาค เช่น แม่น้ำอจิรวดีในประเทศอินเดีย

แม่น้ำอิรวดีมีต้นกำเนิดจากจุดบรรจบกันของแม่น้ำเมลิคะและแม่น้ำเมคะ ที่ไหลลงมาจากธารน้ำแข็งบริเวณเทือกเขาหิมาลัยทางตอนเหนือของปูดาโอในพม่าตอนบน แม่น้ำค่อนข้างไหลเป็นเส้นตรงไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ผ่านสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอิรวดี และไหลลงสู่ทะเลอันดามัน แม่น้ำอิรวดีมีพื้นที่ลุ่มน้ำ 404,200 ตารางกิโลเมตร (156,026 ตารางไมล์) ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศพม่า หลังจากที่รัดยาร์ด คิปลิง กวีชาวอังกฤษได้พรรณนาถึงแม่น้ำอิรวดีในบทกวีของเขา บางครั้งแม่น้ำสายนี้จึงถูกเรียกว่า "ถนนสู่มัณฑะเลย์"

กว่าหกศตวรรษที่มีการใช้แม่น้ำสำหรับการค้าขายและการขนส่ง แม่น้ำมีความสำคัญต่อจักรวรรดิอังกฤษหลังได้พม่าเข้ามาอยู่ในอาณานิคมได้มีการพัฒนาเครือข่ายคลองชลประทาน แม่น้ำยังคงมีความสำคัญในปัจจุบันเนื่องจากเป็นเส้นทางการจราจรและเป็นเส้นทางของสินค้าส่งออกจำนวนมาก ข้าวมีการผลิตในเขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอิรวดีซึ่งมีการใช้น้ำจากแม่น้ำ

ในปี พ.ศ. 2550 รัฐบาลพม่าได้ลงนามในข้อตกลงกับบริษัทสัญชาติจีนในการก่อสร้างเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำจำนวนเจ็ดเขื่อน ซึ่งมีกำลังผลิตรวม 13,360 เมกะวัตต์ในแม่น้ำเมลิคะและแม่น้ำเมคะ รวมถึงเขื่อน มยิตโซน เขื่อนใหญ่ขนาด 6,000 เมกะวัตต์ บริเวณที่บรรจบกันของแม่น้ำทั้งสองแห่ง กำลังไฟฟ้าที่เกิดจากเขื่อนจะส่งไปยังประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่โดยส่วนใหญ่จะส่งไปยังประเทศจีนChina in Burma: The Increasing Investment of Chinese Multinational Corporations in Burma's Hydropower, Oil and Natural Gas and Mining Sectors (2008) EarthRights International. Retrieved 17 September 2009 และมีเป้าหมายการส่งออกพลังงานไปยังประเทศไทย อินเดีย และบังคลาเทศ องค์กรด้านสิ่งแวดล้อมได้ยกความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อระบบนิเวศบนความหลากหลายทางชีวภาพของแม่น้ำ สัตว์ที่อาจได้รับผลกระทบได้แก่ โลมาอิรวดี และปลาฉลามในแม่น้ำอิรวดี ซึ่งเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ ปัจจุบันโครงการเขื่อนมยิโซนถูกระงับไว้เนื่องจากมีการประท้วงและผู้ไม่เห็นด้วยจำนวนมากจีนยอมระงับเขื่อนในเมียนมาร์http://www.bangkokpost.com/news/special-reports/1180397/against-the-flow

อ้างอิง

อิรวดี