อักษรมณีปุระ

อักษรมณีปุระ (Manipuri alphabet), อักษรไมไตมะเยก (Meitei Mayek) หรือ อักษรมีไตมะเยก (; Meetei Mayek) เป็นอักษรสระประกอบที่ใช้ในภาษามณีปุระ ซึ่งเป็นหนึ่งในภาษาทางการของรัฐมณีปุระ เคยถูกใช้จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18 เมื่อภาษานี้ถูกแทนที่ด้วยอักษรเบงกอล ทำให้มีเอกสารตัวเขียนไม่กี่อันที่เหลือรอด ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 จึงเริ่มมีการใช้อักษรนี้อีกครั้ง

เนื่องจากภาษามณีปุระไม่มีพยัญชนะก้อง ทำให้มีตัวพยัญชนะสำหรับศัพท์ดั้งเดิมแต่ 15 ตัว บวกพยัญชนะสำหรับสระบริสุทธิ์ 3 ตัว 9 พยัญชนะสำหรับคำยืมในกลุ่มภาษาอินเดีย มีเครื่องหมายเสริมสัทอักษร 7 แบบ และเครื่องหมายเสริมสัทอักษรพยัญชนะสุดท้าย () ชื่อของพยัญชนะ 27 ตัวไม่เป็นเพียงชื่อทางสัทศาสตร์เท่านั้น แต่ยังอิงมาจากส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมนุษย์ด้วย

ชื่อตัวอักษร
หนึ่งในคุณสมบัติเฉพาะของอักษรนี้คือการใช้ส่วนของร่างกายไปตั้งเป็นชื่ออักษร ทุกตัวอักษรตั้งชื่อตามส่วนร่างกายของมนุษย์ในภาษามณีปุระ เช่น ตัวอักษรแรก "kok" แปลว่า "หัว"; ตัวอักษรที่สอง "sam" แปลว่า "ผม"; ตัวอักษรที่สาม "lai" แปลว่า "หน้าผาก" เป็นต้น โดยมีหลักฐานจากหนังสือศักดิ์สิทธิ์ "Wakoklol Heelel Theelel Salai Amailol Pukok Puya" ซึ่งมีรายละเอียดว่าชื่อของแต่ละตัวอักษรมีที่มาอย่างไร
+พยัญชนะตัวอักษรชื่ออักษรละตินสัทอักษรสากลꯀkokK/k/ꯁsamS/s/ꯂlaiL/l/ꯃmitM/m/ꯄpaP/p/ꯅnaN/n/ꯆchilCh/t͡ʃ/ꯇtilT/t/ꯈkhouKh/kʰ/ꯉngouNg/ŋ/ꯊthouTh/tʰ/ꯋwaiW/w/ꯌyangY/j/ꯍhukH/h/ꯎunU/u(ː)/ꯏeeI หรือ E/i(ː)/ꯐphamF หรือ Ph/pʰ/ꯑatiyaA/ɐ/ꯒgokG/g/ꯓjhamJh/d͡ʒʱ/ꯔraiR/ɾ/ꯕbaB/b/ꯖjilJ/d͡ʒ/ꯗdilD/d/ꯘghouGh/gʱ/ꯙdhouDh/dʱ/ꯚbhamBh/bʱ/
+พยางค์อักษร ตัวอักษร ชื่อ ที่มาจากอักษรมณีปุระꯛkok lonsumꯀꯜlai lonsumꯂꯝmit lonsumꯃꯞpa lonsumꯄꯟna lonsumꯅꯠtil lonsumꯇꯡngou lonsumꯉꯢee lonsumꯏ

ตัวเลข
 ตัวเลขอารบิก 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ตัวเลขมณีปุระ ꯰ ꯱ ꯲ ꯳ ꯴ ꯵ ꯶ ꯷ ꯸ ꯹ ชื่อ ꯐꯨꯟphun ꯑꯃama ꯑꯅꯤani ꯑꯍꯨꯝahum ꯃꯔꯤmari ꯃꯉꯥmangā ꯇꯔꯨꯛtaruk ꯇꯔꯦꯠtaret ꯅꯤꯄꯥꯜnipāl ꯃꯥꯄꯜmāpal

 ยูนิโคด 

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 Chelliah, Shobhana L. (1997). A grammar of Meithei. Berlin: Mouton de Gruyter. .
 Chelliah, Shobhana L. (2002). Early Meithei manuscripts. In C. I. Beckwith (Ed.), Medieval Tibeto-Burman languages: PIATS 2000: Tibetan studies: Proceedings of the ninth seminar of the International Association of Tibetan Studies, Leiden 2000 (pp. 59–71). Leiden, Netherlands: Brill.
 Chelliah, Shobhana L. (2002). A glossary of 39 basic words in archaic and modern Meithei. In C. I. Beckwith (Ed.), Medieval Tibeto-Burman languages: PIATS 2000: Tibetan studies: Proceedings of the ninth seminar of the International Association of Tibetan Studies, Leiden 2000 (pp. 189–190). Leiden, Netherlands: Brill.

 แหล่งข้อมูลอื่น 

Omniglot, a guide to written language

มณีปุระ