ภาพลวงตาตาราง

ภาพลวงตาตาราง (Grid illusion) เป็นภาพลวงตาชนิดหนึ่ง คิดค้นโดย ลูดิมาร์ เฮอร์มันน์ ในปี พ.ศ. 2413 มีลักษณะเป็นตารางที่มีพื้นสีดำและเส้นขอบสีขาว เมื่อมองภาพนี้จะเห็นจุดสีเทาบริเวณจุดตัดของเส้นขอบ แต่จุดดังกล่าวจะหายไปเมื่อมองไปที่จุดนั้น

ปรากฏการณ์นี้เกิดจากการทำงานของระบบการมองเห็น โดยเฉพาะกระบวนการรับรู้ความเปรียบต่างของแสงและเงา เซลล์ประสาทในจอตา (retinal ganglion cells) จะตอบสนองต่อความสว่างแตกต่างกันในพื้นที่ใกล้เคียง เมื่อจุดตัดของเส้นสีขาวล้อมรอบด้วยพื้นที่สว่างมากกว่า เซลล์ประสาทจะรับรู้ว่าบริเวณนั้นมืดลงจึงทำให้เกิดการมองเห็นจุดสีเทาชั่วคราว แต่เมื่อสายตามองตรงไปยังจุดใดจุดหนึ่ง เซลล์ประสาทจะโฟกัสและรับภาพได้ชัดเจน จุดสีเทาจึงหายไปจากการรับรู้

ภาพลวงตาตารางเป็นตัวอย่างสำคัญที่ใช้ศึกษากลไกการรับรู้ภาพของมนุษย์ โดยเฉพาะเรื่องของ การยับยั้งแบบด้านข้าง (lateral inhibition) ซึ่งอธิบายว่าเซลล์ประสาทหนึ่งเซลล์สามารถลดการตอบสนองของเซลล์รอบข้างได้ ทำให้เกิดภาพลวงตาของความเข้มแสงที่เปลี่ยนไปจากความเป็นจริง

นอกจากนี้ ยังมีภาพลวงตาที่คล้ายกัน เช่น ภาพลวงตาเฮริง (Hering illusion) และ ภาพลวงตาด้านความสว่างแบบแมค (Mach bands) ที่ช่วยให้นักประสาทวิทยาศาสตร์เข้าใจการทำงานของสายตาได้มากขึ้น
หมวดหมู่:ภาพลวงตา