สำนักนายกรัฐมนตรี (ประเทศไทย)

สำนักนายกรัฐมนตรี () เป็นส่วนราชการของรัฐบาลไทย มีฐานะเป็นกระทรวง ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี รับผิดชอบการบริหารราชการทั่วไป เสนอแนะนโยบายและการวางแผนการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ความมั่นคง และราชการเกี่ยวกับการงบประมาณ ระบบราชการ การบริหารงานบุคคล กฎหมายและการพัฒนากฎหมาย การติดตามและประเมินผลการปฏิบัติราชการ การส่งเสริมการลงทุน การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ การปฏิบัติภารกิจพิเศษและราชการอื่นตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ ของสำนักนายกรัฐมนตรีหรือส่วนราชการที่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี หรือที่มิได้อยู่ภายในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงใดโดยเฉพาะ

 ประวัติ 
สำนักนายกรัฐมนตรี ได้รับการจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พุทธศักราช 2476 เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2476 โดยมีการจัดวางระเบียบราชการสำนักงาน และกรมภายในสำนักนายกรัฐมนตรี ไว้ 6 หน่วยงาน คือ
 สำนักงานเลขานุการนายกรัฐมนตรี
 กรมเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
 คณะกรรมการกฤษฎีกา
 คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
 คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน
 สำนักงานโฆษณาการ

ต่อมาได้มีการเปลี่ยนชื่อสำนักนายกรัฐมนตรีเป็น "สำนักคณะรัฐมนตรี" อยู่ระยะหนึ่ง ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2497 ถึงวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502

จนกระทั่งมีการแต่งตั้งปลัดบัญชาการสำนักนายกรัฐมนตรีเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 คือ พันเอก หลวงวิจิตรวาทการราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการการเมืองในสำนักนายกรัฐมนตรี เล่ม ๗๖ ตอน ๒๘ ง วันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๐๒

แม้ว่าสำนักนายกรัฐมนตรีจะจัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2476 แต่ก็มิได้กำหนดให้วันที่ 9 ธันวาคมของทุกปีเป็นวันสถาปนา เนื่องจากได้ถือตามความเป็นจริงว่าส่วนงานของนายกรัฐมนตรีได้ถือกำเนิดขึ้น ตามการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีคนแรกโดยคณะราษฎรเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2475 ตามรัฐธรรมนูญฉบับแรกของไทย สำนักนายกรัฐมนตรีจึงกำหนดให้วันที่ 28 มิถุนายนของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนาสำนักนายกรัฐมนตรีเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์ดังกล่าว โดยได้กำหนดให้สีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี คือ สีดำกฎสำนักนายกรัฐมนตรึ ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘.

 หน่วยงานในสังกัดและหน่วยงานภายใต้การกำกับดูแล 

 ส่วนราชการที่ขึ้นตรงต่อปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 
สำนักนายกรัฐมนตรี มีส่วนราชการ 3 ส่วนราชการ ดังต่อไปนี้
 สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
 กรมประชาสัมพันธ์
 สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค

 ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี 
ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 และแก้ไขเพิ่มเติม
 สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
 สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
 สำนักข่าวกรองแห่งชาติ
 สำนักงบประมาณ
 สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ
 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (เดิมชื่อ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ)
 สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๐
 สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๐๐/๒๕๕๗ เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรมและกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน ประกาศ คสช. ดึง 'บีโอไอ' ขึ้นตรงนายกรัฐมนตรี
 สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๔๖/๒๕๖๐ เรื่อง การจัดตั้งสำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๔ ตอน ๒๖๑ ง พิเศษ หน้า ๑๖ วันที่ ๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๐ คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๒/๒๕๖๑ เรื่อง การจัดสรรภารกิจและบุคลากรของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๕ ตอน ๑๕ ง พิเศษ หน้า ๒๔ วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๑
 สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดองคำสั่งหัวหน้ำคณะรักษำควำมสงบแห่งชาติ ที่ ๑๙/๒๕๖๑ เรื่อง กลไกในการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสำมัคคีปรองดอง
 สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ ๒๐) พ.ศ. ๒๕๖๔ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๘ ตอน ๑๑ ก พิเศษ หน้า ๖ วันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔ 
 กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร
 ศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล

 องค์การมหาชน 
 สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน)
 สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน)
 สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน)
 องค์การบริหารไนท์ซาฟารี (องค์การมหาชน)
 สถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน)
 สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน)
 สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน)
 สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ
 สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
 สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ
 สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ 
 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
 องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย

 รัฐวิสาหกิจ 
 บริษัท อสมท จำกัด (มหาชน)

 ส่วนราชการหรือหน่วยงานในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี 
 ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้
 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐพระราชบัญญัติมาตรการของฝ่ายบริหารในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙ราชกิจานุเบกษา เล่ม ๑๓๓ ตอนที่ ๓๘ ก วันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๕๙ พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๕๙ ราชกิจานุเบกษา เล่ม ๑๓๓ ตอนที่ ๓๘ ก วันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๕๙
 สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
 สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
 สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน
 สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
 สำนักงานราชบัณฑิตยสภา

 องค์การมหาชน 
 สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก
 สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม
 สำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติ

 หน่วยงานในกํากับของรัฐซึ่งไม่เป็นส่วนราชการ 
 ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 

 รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีไทย
 รายชื่อเลขาธิการคณะรัฐมนตรีของไทย
 รายชื่อปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีของไทย
 รายชื่อโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีของประเทศไทย

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 

หมวดหมู่:สำนักนายกรัฐมนตรี
สำนักนายกรัฐมนตรี
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2476