พระยาวิจารณ์จักรกิจ (บุญรอด สวาทะสุข)

พลเรือตรี พระยาวิจารณ์จักรกิจ (17 มิถุนายน 2433 – 20 มิถุนายน 2510) มีนามเดิมว่า บุญรอด อดีตผู้บัญชาการทหารเรือ ผู้ร่วมก่อตั้งโรงเรียนอาชีพช่างกล และเป็นต้นสกุล สวาทะสุข

 ประวัติ 
พระยาวิจารณ์จักรกิจ มีชื่อเดิมว่า บุญรอด (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น บุญชัย) มีพี่น้องรวมทั้งสิ้น 8 คน เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 3 คน คือ พลเรือตรี พระยาวิจารณจักรกิจ (บุญรอด) นางเปี่ยม วีรเดช และนางปุก คงเปรม เคยดำรงตำแหน่งทางการเมืองในคณะรัฐมนตรีคณะที่ 6 และ คณะรัฐมนตรีคณะที่ 7 ในสมัยของพระยาพหลพลพยุหเสนา และยังดำรงตำแหน่งเป็นผู้รักษาราชการตำแหน่งผู้บัญชาการทหารเรือ และผู้บัญชาการทหารเรือ โดยเมื่อขณะที่ศึกษาอยู่ ณ โรงเรียนนายเรือในช่วงเดือนตุลาคม ร.ศ. 124 (พ.ศ. 2448) กรมทหารเรือได้สั่งให้กรมยุทธศึกษาทหารเรือคัดเลือกนักเรียนนายเรือ 7 นาย เพื่อจะส่งไปศึกษาวิชาการทหารเรือ ณ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่ง นายบุญรอด (ต่อมาเป็นพลเรือตรี พระยาวิจารณ์จักรกิจ) เป็น 1 ใน 7 นักเรียนนายเรือที่ได้รับคัดเลือกในสมัยนั้นด้วย พลเรือตรี พระยาวิจารณ์จักรกิจ เป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งโรงเรียนอาชีพช่างกล หรือสถาบันเทคโนโลยีปทุมวันในปัจจุบัน

 ยศและบรรดาศักดิ์ 
 บรรดาศักดิ์ 
 หลวงวิจารณ์จักรกิจ (บุญรอด)
 พระยาวิจารณ์จักรกิจ (บุญรอด)

 ยศทหารเรือ 
 ว่าที่นายเรือโท
 นายเรือเอก
 นายนาวาเอก

 พลเรือตรี

 ตำแหน่งราชการ 
 เจ้ากรมอู่ทหารเรือ
 ผู้ช่วยผู้บัญชาการ สถานีทหารเรือกรุงเทพฯ (ฝ่ายช่าง)ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์. (2547). ปฏิวัติ 2475: 1932 Revolution in Siam. กรุงเทพฯ : มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. 507 หน้า. 
 พ.ศ. 2475 คณะกรรมการกลางกลาโหม ฝ่ายทหารเรือ (กรรมการพิเศษ)
 พ.ศ. 2476 – 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 ผู้บัญชาการทหารเรือประทีป สายเสน. (2551). กบฏวังหลวงกับสถานะของปรีดี พนมยงค์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ThanBooks. 125 หน้า. ปรัชญากรณ์ ลครพล. (2564). กองทัพคณะราษฎร ล้อมรั้วประชาธิปไตยในยุคปฏิวัติสยาม. กรุงเทพฯ: มติชน. 280 หน้า.  อ้างใน พระบรมราชโองการประกาศกำหนดหน้าที่เสนาบดีและตั้งคณะกรรมการกลางกลาโหม พ.ศ. ๒๔๗๕. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๔๙. ตอน ๐ ก (๒๐ กรกฎาคม ๒๔๗๕๗). หน้า ๒๑๑.
 22 กันยายน พ.ศ. 2477 – 9 สิงหาคม พ.ศ. 2480 คณะรัฐมนตรี คณะที่ 6ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 6. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2566.
 10 สิงหาคม พ.ศ. 2480 – 10 ธันวาคม พ.ศ. 2480 คณะรัฐมนตรี คณะที่ 7ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 7. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2566.
 21 ธันวาคม พ.ศ. 2480 – 10 กันยายน พ.ศ. 2481 คณะรัฐมนตรี คณะที่ 8ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 8. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2566.
 พ.ศ. 2478 คณะกรรมการพิจารณาโครงการบำรุงกองทัพเรือ

 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2481 ผู้บัญชาการทหารเรือวิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร. (2546). ตำนานเสรีไทย. กรุงเทพฯ: แสงดาว. 1,413 หน้า. 
 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 – 24 ตุลาคม พ.ศ. 2481 ที่ปรึกษาการป้องกันพระราชอาณาจักรประกาศกระทรวงกลาโหม เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ. (๒๔๘๑, ๓๑ ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๕๕. หน้า ๒,๖๔๕.
 11 กันยายน พ.ศ. 2481 – 16 ธันวาคม พ.ศ. 2481 รักษาการคณะรัฐมนตรี คณะที่ 8
 พ.ศ. 2483 ที่ปรึกษาผู้บัญชาการเขตภายในที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพ พลเอก พลเรือเอก พลอากาศเอก มังกร พรหมโยธี. พระนคร: โรงพิมพ์กรมสรรพสามิต. 174 หน้า. อ้างใน คำสั่ง บก. ทหารสูงสุด ที่ ๑/๘๓ เรื่อง บรรจุนายทหารรัชราชการในกองทัพสนาม ศาลาว่าการกลาโหม พระนคร. ลงวันที่ ๑๘ พฤศจิกายน ๒๔๘๓.
 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 – 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 สมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 2 พ.ศ. 2489รายชื่อสมาชิกวุฒิสภา ชุดที่ ๒ . สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2566.

 พระราชทานนามสกุล 
พระยาวิจารณ์จักรกิจ (บุญรอด) ได้รับพระราชทานนามสกุลว่า สวาทะสุข จากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2457 ตาม ประกาศพระราชทานนามสกุลครั้งที่ ๒๒ประกาศพระราชทานนามสกุลครั้งที่ ๒๒. (๒๔๕๗, ๒๒ พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๓๑. หน้า ๑,๙๔๖. เป็นนามสกุลพระราชทานลำดับที่ 1,731 ใน สมุดทะเบียฬนามสกุลพระราชทาน  ก่อนได้รับพระราชทานนามสกุลเดิมใช้นามสกุลว่า ทองเอม

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
วิจารณ์จักรกิจ (บุญชัย สวาทะสุข), พลเรือตรี พระยา. (2510). อนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ พลเรือตรี พระยาวิจารณ์จักรกิจ ท.ช.,ต.ม. (บุญชัย สวาทะสุข). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรมสารบรรณทหารเรือ. 107 หน้า.

พระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์. (๒๔๖๐, ๑๐ กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๓๔. หน้า ๓,๓๑๓.
 พ.ศ. ไม่ปรากฏ – 80px เหรียญราชนิยมเรียม เกษสาคร. (2540). "บัญชีรายชื่อคณะกรรมการเรื่องราวร้องทุกข์", ใน การร้องทุกข์ในประเทศไทย. เนื่องในพิธีพระราชทานเพลิงศพ นายเรียม เกษสาคร ม.ป.ช., ม.ว.ม. วันพุธ ที่ ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๐. กรุงเทพฯ: ลาร์จ ฟอร์แมท. 94 หน้า.สหพานิช. (2479). หลักสว่าง เล่ม 2.

 อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 แหล่งข้อมูล 
 รายพระนาม และรายนามผู้บัญชาการทหารเรือ
 ชมรมศิษย์เก่านักเรียนนายเรือสัมพันธ์ 
 วันนี้ในอดีตกองทัพไทย
 จาริกานุสสรณ์ผู้ร่วมก่อตั้งโรงเรียนอาชีพช่างกล

หมวดหมู่:รัฐมนตรีไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
หมวดหมู่:ทหารเรือชาวไทย
วิจารณจักรกิจ
หมวดหมู่:พลเรือตรี