ตุ๊ดตู่

ตุ๊ดตู่ () เป็นสัตว์เลื้อยคลานชนิดหนึ่งในวงศ์เหี้ย (Varanidae)  มีรูปร่างทั่วไปคล้ายเหี้ย (V. salvator) ซึ่งเป็นสัตว์ในวงศ์เดียวกัน เมื่อเล็กตั้งแต่ปลายปากถึงคอจะมีสีส้มหรือสีแดงเข้ม เมื่อโตสีจะจางลง มีขีดสีดำตั้งแต่ขอบตาถึงคอ ลำตัวมีขวั้นสีเหลืองตั้งแต่คอถึงปลายหาง เป็นสัตว์ที่มีความเชื่องช้า ไม่ค่อยออกไปหากินไกลจากที่อาศัย เมื่อหิวจึงจะออกหากิน แล้วก็กลับเข้าหลับนอนตามเดิม การวางไข่ วางไข่ครั้งละ 23 ฟอง ระยะฟักไข่ 203–230 วัน

ถือได้ว่าเป็นสัตว์ที่เล็กที่สุดในวงศ์นี้ที่พบในประเทศไทย เป็นสัตว์ไม่มีพิษ โดยเต็มที่จะมีขนาด 50–125 เซนติเมตรเท่านั้น โดยชื่อสามัญในภาษาอังกฤษและชื่อวิทยาศาสตร์ตั้งขึ้นเป็นเกียรติแก่ อองเดรย์ มารี คอนสแตนต์ ดูเมรีล นักวิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกชาวฝรั่งเศสBeolens, B.; Watkins, M.; Grayson, M. (2011). The Eponym Dictionary of Reptiles. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. ISBN 978-1-4214-0135-5. (Varanus dumerilii, p. 77). 

เป็นสัตว์ขี้อาย มักอาศัยอยู่ในโพรงไม้ จนมีเอ่ยถึงในบทสร้อยสุภาษิตว่า 

ในประเทศไทยจะพบตั้งแต่จังหวัดกาญจนบุรีไปจนถึงคอคอดกระในภาคใต้ และพบไปจนถึงมาเลเซียและอินโดนีเซียReptile-database.reptarium.czCota, M.; Chan-ard, T.; Mekchai, S.; Laoteaw, S. (2008). Geographical Distribution, Instinctive Feeding Behavior and Report of Nocturnal Activity of Varanus dumerilii in Thailand. Biawak 2 (4): 152-158.  อาศัยอยู่ในป่าที่มีความชื้นสูงLauprasert, K., & K. Thirakupt. (2001). Species Diversity and Proposed Status of Monitor Lizards (Family Varanidae) in Southern Thailand. Natural History Journal of Chulalongkorn University 1 (1): 39-46.หรือป่าชายเลน กินอาหารโดยเฉพาะ ปู เป็นพิเศษKrebs, U. (1979). "Der Dumeril-Waran (Varanus dumerilii), ein spezialisierter Krabbenfresser? ". Salamandra 15 (3): 146-157. (in German). และก็สามารถกินสัตว์อย่างอื่น เช่น หอย, แมลง, ปลา, กบ และสัตว์ฟันแทะขนาดเล็ก โดยรวมแล้วเป็นสัตว์ที่มีข้อมูลทางวิชาการน้อยมากเมื่อเทียบกับสัตว์ชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน โดยจำแนกออกเป็น 2 ชนิดย่อยTaxon profile
 (ดูในตาราง โดยนักวิทยาศาสตร์บางท่านจัดให้ชนิด V. d. heteropholis เป็นชื่อพ้องของ V. d. dumeriliiSprackland, R.G. (1993) The taxonomic status of the monitor lizard Varanus dumerilii heteropholis BOULENGER 1892 (Reptilia: Varanidae). Sarawak Museum Journal 44 (65): 113-121.)  สถานะทางกฎหมายในประเทศไทยเป็นสัตว์คุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง
หมวดหมู่:วงศ์เหี้ย