อำเภอหนองมะโมง

หนองมะโมง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดชัยนาท เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอวัดสิงห์ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอขึ้นในปี พ.ศ. 2539 วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539 ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอในปี พ.ศ. 2550 วันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการบริหารงานของหน่วยบริหารราชการส่วนภูมิภาค และถือเป็นโครงการเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม พ.ศ. 2550

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอหนองมะโมงมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองฉางและอำเภอหนองขาหย่าง (จังหวัดอุทัยธานี)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอวัดสิงห์
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหันคาและอำเภอเนินขาม
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ้านไร่ (จังหวัดอุทัยธานี)

 ประวัติ 
"หนองมะโมง" เดิมเป็นหมู่บ้านของตำบลกุดจอก อำเภอวัดสิงห์ ชนเผ่าที่เป็นบรรพบุรุษของอำเภอหนองมะโมง โดยส่วนใหญ่สืบเชื้อสายมาจากชาวลาวที่เรียกตัวเองว่า “ลาวครั่ง” ได้อพยพย้ายถิ่นมาจากบ้านเก่าเขากระจิว จังหวัดสุพรรณบุรี เข้ามาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนอยู่บริเวณบ้านกุดจอก ในราวปี พ.ศ. 2427 เมื่อมีประชากรมากขึ้นจึงได้มีการขยายพื้นทีทํากินและกระจายตั้งบ้านเรือนไปยังพื้นทีใกล้เคียง ชื่อ “หนองมะโมง” เกิดจากการตั้งชือตามสภาพภูมิประเทศของหมู่บ้านซึ่งได้มาตั้งบ้านเรือนและทํามาหากินบริเวณรอบหนองน้ำที่ มีต้นมะค่าโมงขึ้นอยู่ จึงเรียกชื่อหมู่บ้านว่า “บ้านหนองมะโมง” และแยกออกเป็นตำบล โดยแบ่งหมู่บ้านบางส่วนของตำบลตำบลกุดจอกตั้งเป็นตำบลหนองมะโมง ในปี พ.ศ. 2473 วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2473 ในปี พ.ศ. 2483 กระทรวงมหาดไทยได้ยุบรวมพื้นที่ตำบลเนื่องจากมีตำบลมากเกินไปจึงยุบตำบลหนองมะโมงเข้ากับตำบลกุดจอก ก่อนที่ในปี พ.ศ. 2490 ได้แบ่งหมู่บ้านบางส่วนของตำบลตำบลกุดจอกตั้งเป็นตำบลหนองมะโมงอีกครั้ง วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490 ในปี พ.ศ. 2522 ได้ตั้งตำบลวังตะเคียน โดยแยกบางหมู่บ้านออกจากการปกครองตำบลหนองมะโมง วันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2522 และในปี พ.ศ. 2526 มีการแยกบางหมู่บ้านออกจากการปกครองตำบลกุดจอกตั้งเป็นตำบลสะพานหิน วันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2526

ต่อมาทางกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศท้องที่ฝั่งทิศตะวันตกของอำเภอวัดสิงห์ทั้ง 4 ตำบล คือ ตำบลกุดจอก ตำบลวังตะเคียน ตำบลหนองมะโมง ตำบลสะพานหิน ตั้งขึ้นเป็น กิ่งอำเภอหนองมะโมง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม ปีเดียวกัน และในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอหนองมะโมง โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอหนองมะโมงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 41 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(ธันวาคม 2565)1.หนองมะโมงNong Mamong2.วังตะเคียนWang Takhian3.สะพานหินSaphan Hin4.กุดจอกKut Chok

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอหนองมะโมงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลวังตะเคียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังตะเคียนทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหนองมะโมง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองมะโมงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสะพานหิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะพานหินทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกุดจอก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดจอกทั้งตำบล

 อ้างอิง 

หนองมะโมง