อักษรไทลื้อ

อักษรไทลื้อใหม่ (ᦟᦲᧅᦷᦎᦺᦑᦟᦹᧉ "หลิกโต๊ไตหลื่อ") หรือเรียกอีกชื่อว่า สิบสองปันนาไต่ และอักษรไทตัวย่อ เป็นอักษรสระประกอบที่ใช้เขียนภาษาไทลื้อ โดยพัฒนาในประเทศจีนช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 อักษรไทลื้อใหม่มีฐานจากอักษรธรรมล้านนาที่พัฒนาขึ้นใน  รัฐบาลจีนสนับสนุนอักษรนี้ไว้แทนที่อักษรแบบเก่า อย่างไรก็ตาม เนื่องจากไม่มีการบังคับสอนด้วยอักษรนี้ ทำให้หลายคนไม่สามารถอ่านอักษรไทลื้อใหม่ได้ นอกจากนี้ ชุมชนชาวไทลื้อในประเทศพม่า, ลาว, ไทย และเวียดนามยังคงใช้อักษรธรรมล้านนาต่อไป

ประวัติ
 อักษรไทลื้อเก่า 
มีลักษณะใกล้เคียงกับอักษรล้านนา เนื่องจากได้รับอิทธิพลทางศาสนาพุทธจากอาณาจักรล้านนา

 อักษรไทลื้อใหม่ 
พัฒนามาจากอักษรไทลื้อเก่าเมื่อราว พ.ศ. 2493 เพื่อใช้แทนอักษรเดิมที่ใช้มาตั้งแต่ พ.ศ. 1743 อักษรแบ่งเป็นอักษรสูงกับอักษรต่ำ พยัญชนะที่เป็นตัวสะกดจะมีรูปเฉพาะ รัฐบาลจีนได้รณรงค์ให้ชาวไทลื้อในจีนใช้อักษรนี้ แต่หลังจาก พ.ศ. 2523 ชาวไทลื้อได้รื้อฟื้นอักษรแบบเดิมขึ้นมาอีก ส่วนชาวไทลื้อในลาว พม่าและไทย ยังใช้อักษรแบบเดิมอยู่

พยัญชนะ
ต้น
พยัญชนะมักมาเป็นคู่เพื่อระบุเสียงวรรณยุกต์ 2 อัน (สูงและต่ำ) ซึ่งคล้ายกับอักษรไทยและอักษรลาว

+  สัทอักษรสากล  อักษรสูง(ไทลื้อใหม่)  เทียบรูปอักษรไทย  อักษรต่ำ(ไทลื้อใหม่)  เทียบรูปอักษรไทย  /ka/ /xa/ /ŋa/ /t͡sa/ /sa/ /ja/(ตรงกับ ຢ ຢາ ในอักษรลาว) /da/ /ta/ /tʰa/ /na/ /ba/ /pa/ /pʰa/ /fa/ /ma/ /la/ /wa/ /ha/ /ʔa/ /kʷa/ /xʷa/ /sʷa/

ท้าย
พยัญชนะท้ายไม่มีเสียงท้ายดั้งเดิมเป็นสระ /a/ แต่จะมีรูปพยัญชนะหน้าดัดแปลงเป็นเครื่องหมายวิราม ลักษณะคล้ายตะขอ:
+  สัทอักษรสากล  รูปอักษรไทลื้อใหม่  เทียบรูปอักษรไทย  หมายเหตุ /k̚/มาตราตัวสะกดแม่ กก/t̚/มาตราตัวสะกดแม่ กด/p̚/มาตราตัวสะกดแม่ กบ/ŋ/มาตราตัวสะกดแม่ กง/n/มาตราตัวสะกดแม่ กน/m/มาตราตัวสะกดแม่ กม/w/มาตราตัวสะกดแม่ เกอว/ʔ/เครื่องหมายวิสรรชนีย์สำหรับพยางค์ที่ไม่มีพยัญชนะท้าย(มาตราตัวสะกดแม่ ก กา)

สระ
พยัญชนะมีสระดั้งเดิมเป็นสระ /a/
ในตารางข้างล่าง '◌' แสดงเป็นพยัญชนะและใช้ระบุที่ตั้งของสระหลายแบบ:
 สระเสียงสั้น  สระเสียงยาว  สระประสมเสียง i(มาตราตัวสะกดแม่ เกอย) อักษรไทลื้อใหม่  เทียบรูปอักษรไทย  สัทอักษรสากล  อักษรไทลื้อใหม่  เทียบรูปอักษรไทย   สัทอักษรสากล  อักษรไทลื้อใหม่  เทียบรูปอักษรไทย   สัทอักษรสากล ไม่มี  ไม่มี  /a/          /aj/     /aʔ/      /aː/      /aːj/     /iʔ/      /i(ː)/            /ɯʔ/      /ɯ(ː)/      /ɯj/     /eʔ/      /e(ː)/            /ɛʔ/      /ɛ(ː)/            /u(ʔ)/      /uː/      /uj/     /oʔ/      /o(ː)/      /oj/     /ɔʔ/      /ɔ(ː)/      /ɔj/     /ɤʔ/      /ɤ(ː)/      /ɤj/

วรรณยุกต์
อักษรไทลื้อใหม่มีสัญลักษณ์วรรณยุกต์สองแบบที่ท้ายพยางค์:  และ 
เนื่องจากการแสดงวรรณยุกต์ 2 เสียงต้องใช้พยัญชนะ 2 ตัว เครื่องหมายเสียงวรรณยุกต์จึงสามารถแสดงรูปวรรณยุกต์เฉพาะได้ 6 เสียง:
  เสียงสูง  เสียงต่ำ สัญลักษณ์          แสดงด้วยอักษรเสียง k            เทียบรูปอักษรไทย            สัทอักษรสากล /ka˥/   /ka˧˥/  /ka˩˧/  /ka˥˩/  /ka˧/  /ka˩/ ทับศัพท์ ka¹  ka²  ka³  ka⁴  ka⁵  ka⁶

อักษรย่อ
มีการใช้อักษรย่อแค่สองตัวอักษร:
 คำว่า  และ (/lɛʔ˧/) สามารถย่อได้เป็น 
 คำว่า  แล้ว (/lɛu˩/) สามารถย่อได้เป็น 

ตัวเลข
อักษรไทลื้อมีชุดตัวเลขของตัวเอง:
 0  1  2  3  4  5  6  7  8  9                   

ถ้าเลข  อาจสับสนกับสระ  จะมีการใช้รูปอักขระเลขหนึ่งอีกแบบ () แทน

 ยูนิโคด 

ดูเพิ่ม
 อักษรไทธรรม
 อักษรไทใต้คง

 อ้างอิง 

 อักษรไทลื้อ

ทไลื้อ