อำเภอจุน

จุน () เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดพะเยา

ประวัติ
อำเภอจุน เดิมเป็นส่วนหนึ่งของ อำเภอเชียงคำ จังหวัดเชียงราย แยก ตำบลจุน และตำบลลอ อำเภอเชียงคำ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ พ.ศ. 2506ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ (กิ่งอำเภอดอกคำใต้ อำเภอเมืองเชียงราย กิ่งอำเภอแม่ใจ อำเภอพาน กิ่งอำเภอจุน อำเภอเชียงคำ จังหวัดเชียงราย ,กิ่งอำเภอเด่นชัย อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ และกิ่งอำเภอดอนตาล อำเภอมุกดาหาร จังหวัดนครพนม)  และตั้งเป็นอำเภอเมื่อปี 2508 พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอศรีสวัสดิ์ อำเภอสังขละบุรี อำเภอท่าคันโท อำเภอดอกคำใต้ อำเภอแม่ใจ อำเภอจุน อำเภอขามทะเลสอ อำเภอไพศาลี อำเภอท่าวังผา อำเภอบ้านกรวด อำเภอเด่นชัย อำเภอปทุมรัตน์ อำเภอกะเปอร์ อำเภออากาศอำนวย อำเภอดอนเจดีย์ อำเภอจอมพระ และอำเภอสามโก้ พ.ศ. ๒๕๐๘  อำเภอจุนเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณเวียงลอ ซึ่งอยู่ในยุคเดียวกับเมืองพะเยา

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเทิง (จังหวัดเชียงราย)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเชียงคำ
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอปง
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอดอกคำใต้และอำเภอป่าแดด (จังหวัดเชียงราย) 

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอจุนแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 86 หมู่บ้าน ได้แก่
 ที่   ชื่อตำบล  ตัวเมือง  อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้าน  จำนวนครัวเรือนจำนวนประชากร จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดพะเยา ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย1.ห้วยข้าวก่ำ53pxHuai Khao Kam123,5079,1592.จุน23pxChun173,3769,4633.ลอ16pxLo112,3326,4474.หงส์หิน45pxHong Hin132,4307,0075.ทุ่งรวงทอง53pxThung Ruang Thong132,5287,9576.ห้วยยางขาม53pxHuai Yang Kham112,1245,8357.พระธาตุขิงแกง53pxPhra That Khing Kaeng91,7215,116

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอจุนประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลห้วยข้าวก่ำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยข้าวก่ำทั้งตำบล๔ พฤษภาคม ๒๕๐๘ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยข้าวก่ำ กิ่งอำเภอจุน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา๖ กรกฎาคม ๒๕๔๗ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง รวมสภาตำบลกับเทศบาล สภาตำบลห้วยข้าวก่ำ รวมกับเทศบาลตำบลห้วยข้าวก่ำ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา
 เทศบาลตำบลเวียงลอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลอทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหงส์หิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหงส์หินทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลจุน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจุนทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลทุ่งรวงทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งรวงทองทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยยางขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยยางขามทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลพระธาตุขิงแกง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระธาตุขิงแกงทั้งตำบล

 สถานศึกษา 
โรงเรียนมัธยมศึกษา 
 โรงเรียนจุนวิทยาคม เป็นโรงเรียนมัธยมประจำอำเภอ
 โรงเรียนพญาลอวิทยาคม

โรงเรียนประถมศึกษา 
 โรงเรียนจุนวิทยา เป็นโรงเรียนที่สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน
 โรงเรียนอนุบาลจุน

 สถานที่ท่องเที่ยว 
 เวียงโบราณเวียงลอ
 วัดพระธาตุขิงแกง
 วัดกู่ผางลาง
 วัดกู่ไก่แก้ว
 เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเวียงลอ
 อ่างเก็บน้ำห้วยข้าวก่ำ
 อ่างเก็บน้ำวัดกู่ผางลาง
 พระธาตุห้าองค์ม่อนหินขาว วัดห้วยไคร้ ตำบลทุ่งรวงทอง
 วัดพระธาตุสามดวงตำบลห้วยยางขาม
 วัดธาตุตำหนักธรรมตำบลห้วยยางขาม

 สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ 
 ข้าวหอมมะลิอินทรีย์
 กล้วยหอมทองยัดเยียด
 น้ำพริกข่า
 แจกันไม้มะม่วง
 ข้าวแตน
 โคมล้านนา กลุ่มหัตถกรรมล้านนาชุมชนวัดสันป่าสัก

 อ้างอิง 


จุน