ภาษามหาราษฏรี

ภาษามหาราษฏรี หรือ มหาราษฏรีปรากฤต () เป็นภาษาปรากฤตในอินเดียสมัยโบราณถึงสมัยกลาง

ภาษามหาราษฏรีปรากฤตเป็นภาษาที่มีผู้พูดทั่วไปจนกระทั่ง ค.ศ. 875V.Rajwade, Maharashtrache prachin rajyakarteDr.Kolarkar, Marathyancha Itihaas และเป็นภาษาราชการของราชวงศ์สาตวาหนะ ผลงานอย่าง Karpūramañjarī และคาถาสัปตศตี (150 ปีก่อน ค.ศ.) เขียนในภาษานี้ อาจารย์ เหมะจันทร์ ในศาสนาเชน เป็นนักไวยากรณ์ภาษามหาราษฏรีปรากฤต ภาษามหาราษฏรีปรากฤตเป็นภาษาปรากฤตที่มีผู้ใช้งานแพร่หลายที่สุดในอินเดียตะวันตกและใต้

ประวัติ
การกำเนิดของภาษาปรากฤตมีอายุย้อนไปถึงกลางสหัสวรรษที่สองก่อนคริสต์ศักราช เมื่อภาษาเหล่านี้มีอยู่ควบคู่ไปกับภาษาสันสกฤตพระเวท และต่อมาได้พัฒนาเป็นภาษาวรรณกรรมที่มีความก้าวหน้าสูง เป็นที่ถกเถียงกันในแวดวงวิชาการว่าภาษาใดเก่าแก่กว่ากัน ระหว่างภาษาสันสกฤตหรือภาษาปรากฤตใด โดยนักวิชาการบางคนกล่าวว่าภาษาสันสกฤตถือกำเนิดมาจากภาษาปรากฤต ตามที่ Rajaramshastri Bhagawat นักวิชาการสันสกฤต กล่าวไว้ ภาษามหาราษฏรีนั้นเก่าแก่และมีชีวิตชีวากว่าภาษาสันสกฤต 

Vararuchi นักไวยากรณ์ภาษาปรากฤตที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่รู้จัก ได้อุทิศสี่บทในหนังสือ Prakrita-Prakasha () ของเขาให้กับไวยากรณ์ภาษามหาราษฏรีปรากฤต ส่วนภาษาปรากฤตยอดนิยมอื่นๆ เช่น เศารเสนี มาคธี อรรธมาคธี และไปศาจี มีเพียงบทเดียวเท่านั้น ทัณฑิน นักกวี () ในกวีนิพนธ์กาวยาทรรศะของเขา ได้ยกย่องภาษามหาราษฏรีปรากฤตมีสถานะสูงสุดในบรรดาภาษาปรากฤตทั้งหมด

ประชากร
ภาษามหาราษฏรีเป็นภาษาปรากฤตที่มีหลักฐานยืนยันมากที่สุด มีการพูดกันตั้งแต่มัลวาและราชปูตานา (ทางเหนือ) ไปจนถึงบริเวณแม่น้ำกฤษณะและแม่น้ำตุงคภัทระ (ทางใต้) นักประวัติศาสตร์เห็นพ้องกันว่าภาษามหาราษฏรีและภาษาปรากฤตอื่น ๆ แพร่หลายในพื้นที่ที่เป็นรัฐมหาราษฏระในปัจจุบันV.Rajwade, Maharashtrache prachin rajyakarte ภาษามหาราษฏรีมีการพูดกันอย่างแพร่หลายในอินเดียตะวันตก และแม้กระทั่งทางใต้สุดถึงภูมิภาคที่พูดภาษากันนาดาC. V. Vaidya, History of Medieval Hindu India, Being a History of India from 600 to 1200 AD, in 3 vols.: Vol. I, p. 317.  

วรรณกรรมยุคแรก
"Paumachariyam" ที่เขียนโดย Vimalsuri เป็นรามายณะฉบับศาสนาเชนที่เก่าแก่ที่สุดที่รู้จัก และเป็นวรรณกรรมที่เก่าแก่ที่สุดที่เขียนด้วยภาษามหาราษฏรีปรากฤต คาถาสัปตศตี เชื่อกันว่าเป็นผลงานของพระเจ้า Hāla (ครองราชย์ ค.ศ. 20-24) ผลงานภาษามหาราษฏรีปรากฤตอื่น ๆ ได้แก่ Setubandha ของ Pravarasena ที่ 2, Karpuramañjarī และศรีหริวิชัย Vakpati ใช้ภาษานี้ในการเขียนบทกวี GaudavahoDr.Kolarkar, Marathyancha Itihaas นอกจากนี้ยังใช้ในบทสนทนาและเพลงของตัวละครชนชั้นล่างในบทละครสันสกฤต โดยเฉพาะอย่างยิ่งของกาลิทาส นักเขียนบทละครชื่อดัง

ผู้อุปถัมภ์
ภาษามหาราษฏรีเป็นภาษาราชการของราชวงศ์สาตวาหนะ

อ้างอิง

หมวดหมู่:ภาษาโบราณในทวีปเอเชีย