ภาษาเซบัวโน

ภาษาเซบู (; ; เซบู: ) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน มีผู้พูดในฟิลิปปินส์ 18 ล้านคน ชื่อในภาษาอังกฤษมาจากชื่อเกาะเซบู รวมกับปัจจัยจากภาษาสเปน -ano หมายถึง ที่เกี่ยวกับเชื้อชาติ

 การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์ 
มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ในเกาะเซบู เกาะโบโฮล ทางตะวันออกของเกาะเนโกรส ทางตะวันตกของเกาะเลเตและบีลีรัน ทางใต้ของเกาะมัสบาเต และเกือบตลอดเกาะมินดาเนา มีผู้พูดเป็นบางเมืองในเกาะซามาร์ กระทั่ง พ.ศ. 2518 ภาษานี้เป็นรองภาษาตากาล็อกในด้านจำนวนผู้พูดทั้งหมด แต่ภาษาเซบูมีผู้พูดเป็นภาษาแม่มากกว่า การอพยพจากเซบู โบโฮล และเนโกรสเข้าสู่มินดาเนา ทำให้มีประชากรที่พูดภาษาเซบูมากขึ้น บางสำเนียงของภาษาเซบูเรียกชื่อเป็นภาษาใหม่ ผู้อยู่ในโบโฮลมักเรียกภาษาเซบูว่า โบล-อาโนน ในขณะที่ผู้พูดภาษาเซบูในเลเตเรียกภาษาของตนเองว่ากานา

นอกจากนั้น ภาษานี้ยังใช้โดยชาววาไรในซามาร์และเลเต ชาวโปโรฮาโนนในโปโร ชาวอีลองกอสในเนโกรสโอรีเยนตัล ชาวเอสกายาในโบโฮล และโดยชนกลุ่มน้อยทั้งที่เป็นชนพื้นเมืองและผู้อพยพในมินดาเนา ภาษาเซบูเรียงประโยคแบบกริยา-ประธาน-กรรม ส่วนแรกของประโยคเป็นส่วนที่เน้น คำนามและคำคุณศัพท์เชื่อมเข้าด้วยกันด้วยคำเชื่อม nga

 เสียง 
ภาษาเซบูมีพยัญชนะ 17 เสียง p, t, k, ʔ, b, d, g, m, n, ng, s, h, w, l, r, y, และ j มีสระ 4 เสียง คือ : i, e, a, และ u/o u และ o แทนเสียงเดียวกันโดย u มักใช้ต้นพยางค์ ส่วน o ใช้ตอนท้ายของพยางค์ แต่ก็มีข้อยกเว้น เช่น kamatuoran (ความจริง) hangtúd (จนกระทั่ง) e พบในคำบางคำเช่น  babaye (เด็กหญิง/ผู้หญิง) parayeg (ความรัก) pangadye (สวดมนต์) ในพยางค์ท้าย e มักเป็น I คำที่มี e มักเป็นคำยืมจากภาษาสเปน

 คำศัพท์และคำยืม 
ภาษาเซบูมีคำยืมจากภาษาสเปนมาก เช่น krus มาจาก cruz หมายถึง ตัด ข้าม merkado มาจาก mercado หมายถึงตลาด และมีคำยืมจากภาษาอังกฤษที่เปลี่ยนเสียงไปบ้าง เช่น hayskul มาจาก high school syapin มาจาก shopping และ drayber มาจาก driver ส่วนคำยืมจากภาษาอื่น ๆ ได้แก่ ภาษาอาหรับที่เข้ามาพร้อมศาสนาอิสลาม เช่น imam, sharif, jihad และภาษาสันสกฤต เช่น mahárlika karma เป็นต้น

 ไวยากรณ์ 
 สรรพนาม 
คำนามในภาษาเซบูผันตามบุคคล จำนวนและการก บุรุษที่หนึ่เอกพจน์ไม่มีการแยกเพศ แต่มีการแยกสรรพนามรวมและไม่รวมผู้ฟังสำหรับบุรุษที่หนึ่ง พหูพจน์ มีสี่การกคือสมบูรณ์ ความเป็นเจ้าของ (กำหนดก่อนหรือหลัง) และกรรม
 การกสัมบูรณ์การกเกี่ยวพัน₁ (Postposed) การกเกี่ยวพัน (Preposed) การกกรรมตรง บุรุษที่ 1 เอกพจน์ako, konako, koakongkanako, nakoบุรุษที่ 2 เอกพจน์ikaw, kanimo, moimongkanimo, nimoบุรุษที่ 3 เอกพจน์siyaniyaiyangkaniya, niyaบุรุษที่ 1 พหูพจน์ รวมผู้ฟังkita, tanatoatongkanato, natoบุรุษที่ 1 พหูพจน์ ไม่รวมผู้ฟังkami, minamoamongkanamo, namoบุรุษที่ 2 พหูพจน์kamo, moninyoinyongkaninyo, ninyoบุรุษที่ 3 พหูพจน์silanilailangkanila, nila

 การใช้ asa และ hain 
ทั้งสองคำหมายถึง ที่ไหน แต่ใช้ต่างกันในการเขียนที่เป็นทางการ
 Asa ใช้ถามเกี่ยวกับสถานที่ เช่น Asa ka padulong? คุณจะไปไหน  Asa ta molarga? เราจะไปเที่ยวที่ไหน
 Hain ใช้ถามเกี่ยวกับคนหรือสิ่งของ เช่น Hain na ang gunting? กรรไกรอยู่ที่ไหน Hain na si Arsenia? อาร์เซเนียอยู่ที่ไหน
ภาษาเซบูที่ใช้ในการพูดปัจจุบัน มักใช้ asa แทนที่ hain จะพบการใช้ hain น้อยมาก และมักเป็นการใช้ของผู้พูดภาษาเซบูเป็นภาษาแม่ที่อายุมาก

 การสนับสนุน 
การใช้ภาษาตากาล็อกเป็นพื้นฐานของภาษาฟิลิปปินส์สร้างปัญหาให้กับผู้พูดภาษาอื่น ๆ ในฟิลิปปินส์ มีบางกลุ่มออกมาต่อต้าน บางกลุ่มใช้ภาษาเซบูแทนภาษาฟิลิปปินส์เช่นบนเกาะเซบู กลุ่มที่สนับสนุนภาษาเซบูมีเหตุผลดังนี้
 ตามประวัติศาสตร์ เซบูเป็นเมืองแห่งแรกสุดและเก่าสุดของฟิลิปปินส์ เก่ากว่ามะนิลาและเคยเป็นเมืองสำคัญทางการค้ามาก่อน
 ตามหลักของภาษา ภาษาเซบูเป็นภาษาที่มีผู้ใช้มากเป็นอันดับสองและเป็นภาษาแม่ของประชาชนบนเกาะเซบู และยังใช้พูดในมินดาเนา ตะวันออกของเนโกรส และโบโฮล
 บริเวณที่ใช้ภาษาเซบูเป็นภาษาแม่กว้างกว่าของภาษาตากาล็อก

หมวดหมู่:ภาษาในประเทศฟิลิปปินส์
เซบัวโน