ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต

ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต () หรือบางแห่งเรียกว่า ตระกูลภาษาโพ้นหิมาลัย () เป็นตระกูลของภาษาที่รวมภาษาจีนและตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า มีสมาชิกทั้งสิ้น 250 ภาษา ส่วนใหญ่เป็นภาษาในเอเชียตะวันออก มีจำนวนผู้พูดเป็นอันดับสองของโลกรองจากภาษากลุ่มอินโด-ยูโรเปียน ภาษาในตระกูลนี้มีลักษณะร่วมกันคือมีเสียงวรรณยุกต์

 การจัดจำแนก 
 การจัดจำแนกของ James Matisoff 
 ภาษาจีน
 ภาษาจีนกลาง
 ภาษาอู๋ ภาษาเซี่ยงไฮ้
 ภาษาจีนกวางตุ้ง ภาษาผิง
 ภาษาหมิ่น ภาษาไต้หวัน
 ภาษาเซียง
 ภาษาฮากกา
 ภาษากั้น
 กลุ่มทิเบต-พม่า
 กลุ่มกามารูปัน ได้แก่ กลุ่มกูกี-ชีน-นาคา กลุ่มอบอร์-มิรี-ดาปลา กลุ่มโบโด-กาโร
 กลุ่มหิมาลัย ได้แก่ กลุ่มมหา-กิรันตี (รวมภาษาเนวารี ภาษามาคัร และภาษาไร) กลุ่มทิเบต-กิเนารี (รวมภาษาทิเบต ภาษาเลปชา)
 กลุ่มเกวียง
 กลุ่มจิ่งโป-นุง-ลุย ได้แก่ ภาษาจิ่งเผาะ ภาษานุง ภาษาลุย
 กลุ่มโลโล-พม่า-นาซิ
 กลุ่มภาษากะเหรี่ยง
 กลุ่มบาอิก
 การจัดจำแนกของ George van Driem 
การจัดแบ่งแบบนี้ให้ตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่าขึ้นมาเป็นตระกูลใหญ่ และให้ภาษาจีนเป็นกลุ่มย่อย เป็นดังนี้
 พราหมาปูตรัน ได้แก่ ภาษาธิมิล ภาษาโบโด-กอซ (รวมภาษาตรีปุระ ภาษากาโร) กลุ่มกอนยัค (รวมภาษานอคต์) กลุ่มกะชีน (รวมภาษาจิ่งเผาะ)
 กลุ่มทิเบต-พม่าใต้ ได้แก่กลุ่มโลโล-พม่า กลุมกะเหรี่ยง
 กลุ่มจีน-ทิเบต ได้แก่ ภาษาจีน ภาษากลุ่มทิเบต-หิมาลัย (รวมภาษาทิเบต) ภาษากลุ่มกิรันตี ภาษากลุ่มตามันกิก และอื่นๆ
 ภาษากลุ่มอื่นๆที่เป็นกลุ่มหลักของตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่าเดิม เช่น ภาษาเนวารี ภาษาเกวียง ภาษานุง ภาษามาคัร
การจัดแบ่งแบบนี้เรียกสมมติฐานจีน-ทิเบต โดยถือว่าภาษาจีนและภาษาทิเบตมีความใกล้เคียงกัน

 สมมติฐานจีน-ทิเบต 
เหตุผลที่จัดภาษาจีนเข้าเป็นกลุ่มย่อยของตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า เพราะมีความสัมพันธ์กันระหว่างภาษาจีนกับภาษาทิเบต เช่นลักษณะคู่ขนานระหว่างภาษาจีนโบราณกับภาษาทิเบตสมัยใหม่ และมีรากศัพท์ที่คล้ายคลึงกัน อย่างไรก็ตามสมมติฐานนี้มีข้อโต้แย้งคือ ความชัดเจนของรากศัพท์ที่คล้ายคลึงกันระหว่างภาษาจีนกับภาษากลุ่มทิเบตยังไม่ชัดเจนพอ และจากการสร้างภาษาทิเบต-พม่าดั้งเดิมโดยใช้ข้อมูลจากวรรณคดีภาษาทิเบตและพม่า และข้อมูลจากภาษาจิ่งโปและภาษาไมโซ พบว่าภาษาจีนมีลักษณะที่จะเป็นภาษาลุกหลานของภาษาทิเบต-พม่าดั้งเดิมน้อย สมมติฐานนี้จึงยังไม่ได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลาย

 คำศัพท์ 
+ ตัวเลขจีน-ทิเบต ชื่อ จีนเก่า ทิเบตเก่า พม่าเก่า จิ่งเผาะ กาโร ลิมบู กินเนารี ทูเจียTian Desheng and He Tianzhen, et al., eds. 1986. . Beijing: Nationalities Press. Accessed via STEDT database <http://stedt.berkeley.edu/search/> on 2021-04-05. "หนึ่ง"  *ʔjit  –  ac  –  sa  –  id–  *tjek "เดี่ยว"  gcig  tac  –   thik  –– "สอง"   *njijs  gnyis  nhac  –  gini  nɛtchi  nišne⁵⁵ "สาม"   *sum  gsum  sumḥ  mə̀sūm  gittam  sumsi  sumso⁵⁵ "สี่"   *sjijs  bzhi  liy  mə̀lī  bri  lisi  pə:ze⁵⁵ "ห้า"   *ŋaʔ  lnga  ṅāḥ  mə̀ŋā  boŋa  nasi  ṅaũ⁵⁵ "หก"   *C-rjuk  drug  khrok  krúʔ  dok  tuksi  țukwo²¹ "เจ็ด"   *tsʰjit  –  khu-nac  sə̀nìt  sini  nusi  štišne²¹ "แปด"   *pret  brgyad  rhac  mə̀tshát  chet  yɛtchi  rəyje²¹ "เก้า"   *kjuʔ  dgu  kuiḥ  cə̀khù  sku  sku  sguikɨe⁵⁵ "สิบ"  *gjəp  –  kip  –  –  gip  –– –  bcu  chay  shī  chikuŋ  –  səy–

 อ้างอิง 

 ข้อมูล 








  (preprint)





















  reprinted as 


























 ทั่วไป 













แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต