นกเด้าลม

นกเด้าลม เป็นกลุ่มนกเกาะคอนที่อยู่ในสกุล Motacilla ในวงศ์ Motacillidae ชื่อสามัญและชื่อสกุลนำมาจากลักษณะหางที่ขึ้นลงเหมือนเครื่องสูบน้ำ

อนุกรมวิธาน
สกุล Motacilla ได้รับการอธิบายโดย Carl Linnaeus  นักธรรมชาตินิยมชาวสวีเดนใน ค.ศ. 1758 ลงใน Systema Naturae ฉบับที่ 10 ของเขาเอง ชนิดต้นแบบคือนกเด้าลมขาว Motacilla เป็นชื่อภาษาละตินของนกเด้าลมสองสี (pied wagtail) แม้ว่าอันที่จริงเป็นรูปขนาดเล็กของ motare แปลว่า "เคลื่อนที่ไปมา" ในสมัยกลาง ซึ่งนำไปส่ความเข้าใจผิดว่า cilla แปลว่า "หาง"

 ชนิด 
สกุลนี้มี 13 ชนิด
 ภาพ  ชื่อวิทยาศาสตร์  ชื่อสามัญ  ที่อยู่อาศัย120px  Motacilla flava นกเด้าลมเหลืองตะวันตก   พื้นที่เขตอบอุ่นถึงยุโรปใต้อาร์กติกและเอเชียตะวันตก ในฤดูหนาวอาศัยอยู่ในแอฟริกาเขตร้อนและเอเชียใต้120px  Motacilla tschutschensis นกเด้าลมเหลืองตะวันออก  พื้นที่เขตอบอุ่นถึงเอเชียตะวันออกใต้อาร์กติก รวมถึงรัฐอะแลสกาในอเมริกาเหนือ ในช่วงฤดูหนาวอาศัยอยู่ในเอเชียใต้และออสเตรเลียตอนเหนือ120px  Motacilla citreola  นกเด้าลมซิทริน  พื้นที่ยุโรปตะวันออกเขตอบอุ่น, เอเชียตะวันตกถึงกลาง; ในฤดูหนาวอาศัยอยู่ในเอเชียใต้120px  Motacilla capensis  นกเด้าลมแหลม  แอฟริกาตอนใต้จากยูกันดา, สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกตะวันออก และเคนยา ผ่านแซมเบียและแองโกลา ถึงแอฟริกาใต้ ทางใต้ถึงแหลมตะวันตก; ไม่บินอพยพ120px  Motacilla flaviventrisนกเด้าลมมาดากัสการ์   มาดากัสการ์; เฉพาะถิ่น ไม่อพยพ120px  Motacilla bocagii (อดีต Amaurocichla bocagii)  นกหางสั้นเซาตูแม   เซาตูแม; เฉพาะถิ่น ไม่อพยพ120px  Motacilla cinerea  นกเด้าลมเทา   ยุโรปตะวันตก รวมถึงหมู่เกาะอังกฤษ สแกนดิเนเวียใต้ ภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียน และมาคาโรนีเซีย; นอกจากนี้ยังพบกระจายในเอเชียกลางและเอเชียตะวันออกที่มีอากาศอบอุ่นจนถึงคาบสมุทรคัมชัตกา และเทือกเขาหิมาลัยจนถึงเทือกเขาเทียนซาน ประชากรยุโรปส่วนใหญ่อาศัยอยู่หรืออพยพในระยะทางสั้น ๆ ในขณะที่ประชากรเอเชียจะอพยพไปยังเอเชียใต้ในฤดูหนาว120px  Motacilla clara  นกเด้าลมภูเขา  กินีถึงเอธิโอเปียใต้ ถึงแอฟริกาใต้120px Motacilla alba  นกเด้าลมขาว   แพร่พันธุ์ทั่วทั้งยูเรเชียจนถึงละติจูด 75°N ไม่มีให้เห็นเฉพาะในอาร์กติกที่เส้นอุณหภูมิเท่าในเดือนกรกฎาคมต่ำกว่า 4°C นอกจากนี้ยังแพร่พันธุ์ในภูเขาแถบโมร็อกโกและรัฐอะแลสกาตะวันตก เป็นสัตว์อพยพระยะสั้น ในช่วงฤดูหนาวอาศัยอยู่ในยุโรปตะวันตกและใต้ ถึงแอฟริกาตอนกลางส่วนเหนือและเอเชียใต้ อาศัยอยู่ในแหล่งที่อยู่อาศัยหลากหลายประเภทแต่ไม่พบในทะเลทรายCollins Bird Guide (page 250) by Mullarney, Svensson, Zetterstrom, & Grant120px  Motacilla aguimp  นกเด้าลมลายพร้อยแอฟริกัน  แอฟริกาใต้สะฮาราจากแหลมตะวันออกส่วนเหนือถึงอียิปต์ตอนใต้สุด  และจากกินีถึงเอริเทรียตะวันตกและโซมาเลีย120px Motacilla samveasnae  นกเด้าลมแม่น้ำโขง   กัมพูชาและลาว ส่วนใหญ่ไม่อพยพ แต่ผู้อพยพที่ไม่ฟักไข่พบในประเทศไทยและเวียดนาม120px  Motacilla grandis  นกเด้าลมญี่ปุ่น  ญี่ปุ่นและเกาหลี ไม่อพยพ120px  Motacilla maderaspatensis  นกเด้าลมขนคิ้วขาว  อินเดีย; ไม่อพยพ

อ้างอิง

ข้อมูล
 Voelker, Gary (2002): "Systematics and historical biogeography of wagtails: Dispersal versus vicariance revisited". Condor 104(4): 725–739. [English with Spanish abstract] DOI: 10.1650/0010-5422(2002)104[0725:SAHBOW]2.0.CO;2 . HTML abstract

แหล่งข้อมูลอื่น

Wagtail videos on the Internet Bird Collection

หมวดหมู่:นก