วงศ์ปลากระโทง

วงศ์ปลากระโทง, วงศ์ปลากระโทงแทง หรือ วงศ์ปลาปากนก ปลากระดูกแข็งขนาดใหญ่จำพวกหนึ่งอาศัยอยู่ในทะเล อยู่ในอันดับปลากะพง (Perciformes) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Istiophoridae

โดยคำว่า Istiophoridae ที่ใช้เป็นชื่อวงศ์นั้น มาจากภาษากรีกคำว่า "Ιστίων" (Istion) หมายถึง "ใบเรือ" รวมกับคำว่า "φέρειν" (pherein) หมายถึง "แบกไว้"

ปลากระโทง เป็นปลาทะเลขนาดใหญ่ที่มีความปราดเปรียวและว่องไวมาก จัดเป็นปลาที่สามารถว่ายน้ำได้เร็วที่สุดในโลกด้วยมีกล้ามเนื้อที่ทรงพลัง และกระดูกหลังที่มีความยืดหยุ่นสูง สามารถพุ่งจากน้ำได้เร็ว 60 กิโลเมตร/ชั่วโมง และในฤดูอพยพอาจทำความเร็วได้ 90 กิโลเมตร/ชั่วโมง

มีลำตัวค่อนข้างกลม ปากกว้าง มีฟันแบบวิลลิฟอร์ม ครีบหลังและครีบก้นมีอย่างละ 2 ครีบ ไม่มีครีบฝอย ครีบท้องมีก้านครีบ 1-3 ก้าน มีสันที่คอดหาง ครีบหางเว้าลึก 

มีจุดเด่นคือปลายปากด้านบนมีกระดูกยื่นยาวแหลมออกมา ใช้ในการนำทาง ล่าเหยื่อ และป้องกันตัว ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นสิ่งที่เหลืออยู่จากยุคก่อนประวัติศาสตร์ เพื่อป้องกันตัวจากบรรดาปลานักล่าต่าง ๆ ที่มีอยู่ดาษดื่นSuper Fish: fastest predator in the sea, สารคดีทางแอนิมอลพลาเน็ต .ทางทรูวิชั่นส์: เสาร์ที่ 15 มิถุนายน 2556 มีครีบกระโดงหลังมีสูงแหลม ในบางชนิด จะมีกระโดงสูงมากและครอบคลุมเกือบเต็มบริเวณหลัง ดูแลคล้ายใบเรือ มีสีและลวดลายข้างลำตัวแตกต่างออกไปตามแต่ชนิด ซึ่งจะเปลี่ยนไปตามสภาพอารมณ์ หากตกใจหรือเครียด สีจะซีด และใช้เป็นสิ่งที่แยกของปลาแต่ละตัว

โดยมากแล้วมักจะอาศัยหากินอยู่บริเวณผิวน้ำ พบได้ในทะเลเขตอบอุ่นและเขตร้อนทั่วโลก ออกล่าเหยื่อเป็นปลาขนาดเล็กกว่า บางครั้งอาจอยู่รวมเป็นฝูงนับร้อยตัว มักล่าเหยื่อในเวลากลางวัน เนื่องจากเป็นปลาที่ล่าด้วยประสาทสัมผัสทางตาเป็นหลัก สามารถโดดพ้นน้ำได้สูงและมีความสง่างามมาก จึงนิยมตกเป็นเกมกีฬา ได้รับฉายาจากนักตกปลาว่าเป็น "ราชินีแห่งท้องทะล" โดยมักจะออกตกด้วยการล่องเรือไปกลางทะเลและตกด้วยอุปกรณ์ชนิดต่าง ๆ ซึ่งต้องใช้ด้วยกันเวลาหลายชั่วโมง ด้วยการให้ปลายื้อเบ็ดจนหมดแรงเอง โดยปลากระโทงชนิดที่ใหญ่ที่สุดคือ ปลากระโทงสีน้ำเงิน (Makaira nigricans) เป็นชนิดที่พบที่มหาสมุทรแอตแลนติก ที่สามารถโตเต็มที่ได้ถึง 5 เมตร หนักกว่า 636 กิโลกรัม

 การจำแนก 
มีทั้งหมด 10 ชนิด ใน 5 สกุล  ประกอบไปด้วย
 ปลากระโทงดำ (Istiompax indica)
ปลากระโทงร่มแอตแลนติก (Istiophorus albicans)
 ปลากระโทงร่มอินโด-แปซิฟิก (Istiophorus platypterus)
 ปลากระโทงขาว (Kajikia albida) 
 ปลากระโทงลาย (Kajikia  audax)
 ปลากระโทงสีน้ำเงิน (Makaira nigricans)
 ปลากระโทงปากสั้น (Tetrapturus angustirostris)
 ปลากระโทงเมดิเตอร์เรเนี่ยน (Tetrapturus belone)   
 ปลากระโทงเกล็ดกลม (Tetrapturus georgii) 
 ปลากระโทงปากยาวแอตแลนติก (Tetrapturus pfluegeri) 

นอกจากนี้แล้ว ยังมีปลากระโทงดาบที่มีลักษณะคล้ายปลากระโทงอีกชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Xiphias gladius ซึ่งมิได้อยู่ในวงศ์เดียวกันนี้ แต่จัดอยู่ในวงศ์ Xiphiidae 

ในน่านน้ำไทย พบได้ทั้งทะเลอันดามันและอ่าวไทย โดยชนิดที่พบได้แก่ ปลากระโทงร่มอินโด-แปซิฟิก และ ปลากระโทงสีน้ำเงินแปซิฟิก เป็นต้น

ปลากระโทงยังมีชื่อเรียกอื่นเป็นภาษาใต้ว่า "ปลาอินทรียักษ์" เป็นต้น

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่ม 




แหล่งข้อมูลอื่น


  — news clip discussing discovery that a look-alike fish has been widely mis-identified as white marlin

กระโทง
กระโทง