อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า

อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า อักษรย่อ อวจ.เป็นอุทยานวิทยาศาสตร์ในพื้นที่หมู่บ้านหว้ากอ ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สร้างขึ้นเพื่อระลึกถึงพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย ที่เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรเหตุการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในบริเวณนี้เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 ตามการคำนวณล่วงหน้าไว้ถึง 2 ปี

  ประวัติ 

หมู่บ้านหว้ากอ เป็นสถานที่ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค โดยเรือพระที่นั่งอรรคราชวรเดช เพื่อมาทรงพิสูจน์การคำนวณสถานที่และเวลาการเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ที่พระองค์ทรงคำนวณล่วงหน้าไว้ถึง 2 ปี ว่าจะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงในวันอังคาร ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 10 ปีมะโรง จุลศักราช 1230 ตรงกับวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 โดยพระองค์ทรงคำนวณไว้ว่าเส้นศูนย์ของอุปราคา จะผ่านมาใกล้ที่สุด ณ บ้านหว้ากอ แขวงเมืองประจวบคีรีขันธ์ ในพระราชอาณาจักรสยาม ทางฝั่งทะเลตะวันออกของแหลมมลายู ตรงเส้นวิตถันดร (ละติจูต) 11 องศา 38 ลิปดาทิศเหนือ และเส้นทีรฆันดร (ลองจิจูต) 99 องศา 39 ลิปดาทิศตะวันออก โดยคราสเริ่มจับเวลา 10 นาฬิกา 4 นาที จับเต็มดวง เวลา 11 นาฬิกา 36 นาที 20 วินาที กินเวลานาน 6 นาที 45 วินาที คลายคราสออกเวลา 13 นาฬิกา 37 นาที 45 วินาที ซึ่งไม่ปรากฏว่ามีหลักฐานการคำนวณเช่นนี้จากประเทศตะวันตกมาก่อน

ในระหว่างนั้น ประชาชนทั้งชาวสยามและชาวต่างประเทศต่างก็เฝ้ารอวันพิสูจน์การเกิดสุริยุปราคาที่หว้ากอ เมื่อใกล้ถึงวันกำหนด พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) สมุหพระกลาโหม มาสร้างค่ายไว้ล่วงหน้า และพระองค์ทรงใช้ค่ายนี้เป็นห้องปฏิบัติการทดลองวิทยาศาสตร์กลางแจ้ง เพื่อเป็นสถานที่ชุมนุมของนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกและคณะทูตานุทูตประเทศต่าง ๆ และแล้ว ก็เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงตามที่พระองค์ทรงคำนวณโดยไม่คลาดเคลื่อน พระราชกรณียกิจในครั้งนั้นทำให้พระเกียรติยศของพระองค์ระบือไกล บรรดาแขกต่างประเทศจำนวนมากได้รับทราบถึงพระอัจฉริยภาพของพระองค์ที่มีไม่แพ้ชาติใด ทั้ง ๆ ที่ยังขาดเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพ พระเกียรติคุณในด้านวิทยาศาสตร์เป็นที่ยอมรับและปรากฏเด่นชัดแก่บรรดานักปราชญ์และนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก

อย่างไรก็ตาม หลังจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวงที่หมู่บ้านหว้ากอแล้วเสร็จ และเสด็จพระราชดำเนินกลับพระนครแล้ว พระองค์ก็ทรงพระประชวรด้วยไข้มาลาเรียในเวลาไม่นานนัก และเสด็จสวรรคตในปีเดียวกัน ส่วนค่ายหลวงและพลับพลาที่ประทับก็ถูกทิ้งร้าง

เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งต่อมาทรงได้รับการยกย่องเป็น "พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย" และรำลึกถึงวันสำคัญทางประวัติศาสตร์ดังกล่าว ซึ่งต่อมาถูกกำหนดให้เป็นวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ ในวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2532 คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 45 สมัยรัฐบาลพลตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ ในขณะนั้น จึงมีมติเห็นชอบในหลักการดำเนินโครงการจัดสร้างอุทยานวิทยาศาสตร์ในสถานที่ข้างต้น และในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานนามอุทยานวิทยาศาสตร์แห่งนี้ว่า อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ โดยกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศจัดตั้งขึ้นเป็นสถานศึกษาเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2536 ปัจจุบันสังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้

 การจัดสรรพื้นที่ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ

หมวดหมู่:อุทยานวิทยาศาสตร์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:พิพิธภัณฑ์ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
หมวดหมู่:การศึกษาในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์
หมวดหมู่:กรมส่งเสริมการเรียนรู้
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2533