นิติปรัชญา

นิติปรัชญา () คือ ทฤษฎีและปรัชญาแห่งกฎหมาย เหล่านิติปรัชญาเมธีมีความมุ่งหมายจะเข้าใจให้ลึกซึ้งซึ่งสภาพแห่งกฎหมาย การให้เหตุผลทางกฎหมาย ระบบกฎหมาย และสถาบันทางกฎหมาย นิติปรัชญาสมัยใหม่เริ่มก่อตัวในคริสต์ศตวรรษที่ 18 โดยมุ่งเป้าไปที่หลักการพื้นฐานแห่งกฎหมายธรรมชาติ กฎหมายแพ่ง และกฎหมายแห่งประชาชาติ"Jurisprudence", Black's Law Dictionary

โดยทั่วไป นิติปรัชญาสามารถจัดเข้าหมวดหมู่ได้ตามประเภทแห่งคำถามที่อยู่ในใจของนิติปรัชญาเมธีเอง และตามประเภทแห่งทฤษฎีของนิติปรัชญาเอง โดยไม่คำนึงว่า คำถามมีคุณค่าหรือไม่ ในที่นี้ นิติปรัชญาเมธีร่วมสมัยที่สนใจในนิติปรัชญาพื้นฐานจะมีคำถามในลักษณะดังกล่าวอยู่สองข้อ คือ (1) คำถามเกี่ยวกับกฎหมายแห่งประชาชาติ และระบบของมัน และ (2) คำถามเกี่ยวกับสถาบันทางกฎหมายShiner, "Philosophy of Law", Cambridge Dictionary of Philosophy

ในไทยเริ่มเกิดขึ้นในปี 2516 ที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยอาจารย์ ปรีดี เกษมทรัพย์ ที่พยายามให้ผู้เรียนคณะ นิติศาสตร์ เกิดการถกเถียงโต้แย้งhttps://prachatai.com/journal/2019/02/81212 40 ปี นิติปรัชญา (1) จรัญ โฆษณานันท์: กฎหมายไทยกับอำนาจนิยมเชิงศีลธรรม มากกว่าอาศัยกฎหมายหลักสี่มุมเมือง ประกอบกับภาวะสถานการณ์การเมืองในขณะนั้น จนเกิดการปฎิรูปกฎหมาย 

คำนิยามนิติปรัชญา 

George Whitecross Paton : นิติปรัชญาเป็นวืธีการศึกษาที่มีลักษณะเฉพาะอย่างหนึ่งเนื่องด้วยมิใช่เป็นการศึกษากฎหมายของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่หากเป็นการศึกษาแนวความคิดทั่วไปในตัวกฎหมาย 

R.W.M. Dias : นิติปรัชญาเป็นการศึกษาเกี่ยวกับโครงสร้าง , การใช้และบทบาทของกฎหมาย ตลอดจนแนวความคิดเกี่ยวกับกฎหมาย 

Julius Stone : นิติปรัชญาเป็นเรื่องการตรวจสอบศึกษาของนักกฎหมายต่อหลักการ , อุดมคติ และเทคนิคของกฎหมายในแง่มุมความคิดจากความรอบรู้ปัจจุบัน 

หรือในทรรศนะของอาจารย์ผู้สอนนิติปรัชญาไทย มีนิยามต่างกันอาทิวิษณุ เครืองาม,”คำอธิบายความรู้เบื้องต้นทางนิติปรัชญา”,หน้า 7  

 “นิติปรัชญาศึกษาถึงรากฐานทางทฤษฎีของกฎหมาย ศึกษาถึงอุดมคติสูงสุดหรือคุณค่าอันแท้จริงของกฎหมาย หรือแก่นสารของกฎหมาย”                                - ดร ปรีดี เกษมทรัพย์
 ”วิชาปรัชญากฎหมายได้แก่ การศึกษาถึงหลักการพื้นฐานอย่างลึกซึ้งในกฎหมายเพื่อแสวงหาอุดมการขั้นสุดท้าย และค่านิยมที่แท้จริงของกฎหมาย” - ดร อุกฤษ มงคลนาวิน
 ”นิติปรัชญาเป็นการศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายกับความยุติธรรม เป็นการศึกษาให้เข้าถึงซึ่งสัจธรรม วิญญาณกฎหมาย หรือสิ่งที่เป็นคุณค่าหลักการ และทฤษฎีซึ่งอยู่เบื้องหลังตัวบท และวิธีการทางกฎหมาย” - ดร รองพล เจริญพันธุ์รองพล เจริญพันธุ์,”นิติปรัชญา”(มหาวิทยาลัยรามคำแหง 2528) หน้า 6 รองพล เจริญพันธุ์,”นิติปร้ชญา”,(มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์,2520),หน้า 3

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ปรัชญาสังคม
หมวดหมู่:นิติปรัชญา