คณะกรรมการราษฎร (ประเทศสยาม)

คณะกรรมการราษฎร (28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475) นับเป็นคณะรัฐมนตรีคณะแรกของประเทศสยาม

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระบรมราชานุมัติ ให้ใช้พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475 เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2475 และในวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 สภาผู้แทนราษฎรอันประกอบด้วย สมาชิกซึ่งคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารได้ตั้งขึ้น จำนวน 70 นาย ได้ประชุมกันเป็นครั้งแรก ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม

โดยที่ธรรมนูญการปกครองแผ่นดิน มาตรา 33 บัญญัติว่า "ให้สภาเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้หนึ่งเป็นประธานกรรมการ และให้ผู้เป็นประธานนั้นเลือกสมาชิกในสภาอีก 14 นาย เพื่อเป็นกรรมการ การเลือกนี้เมื่อได้รับความเห็นชอบของสภาแล้ว ให้ถือว่าผู้ได้รับเลือกเป็นกรรมการของสภา"

ในการนี้ ได้มีสมาชิกเสนอให้พระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นประธานคณะกรรมการราษฎร โดยสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้เลือก เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ประธานคณะกรรมการราษฎรได้เสนอชื่อคณะกรรมการราษฎรและสภาได้อนุมัติ เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ดังมีรายชื่อต่อไปนี้

 รายชื่อในคณะกรรมการราษฎร 

 15px ดำรงตำแหน่งเมื่อตั้งคณะรัฐมนตรี  15px  ดำรงตำแหน่งจนสิ้นสุดคณะรัฐมนตรี 15px แต่งตั้งเพิ่ม  15px  เปลี่ยนแปลง/โยกย้ายไปตำแหน่งอื่น 15px ย้ายมาจากตำแหน่งอื่น  20px  ออกจากตำแหน่ง 15x15px กรรมการราษฎร

 สีแสดง คณะราษฎร อิสระ

 คณะกรรมการราษฎร ตำแหน่ง  ลำดับ  รายนาม  เริ่มวาระ  สิ้นสุดวาระ  หมายเหตุ   ประธานกรรมการราษฎร   * มหาอำมาตย์โท พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475    10 ธันวาคม พ.ศ. 2475   15px       1  นายพลเรือตรี พระยาปรีชาชลยุทธ (วัน จารุภา) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     2  มหาอำมาตย์ตรี พระยาศรีวิสารวาจา (เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     3  นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     4  นายพันเอก พระยาทรงสุรเดช (เทพ พันธุมเสน) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     5  นายพันเอก พระยาฤทธิอัคเนย์ (สละ เอมะศิริ) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     6  อำมาตย์เอก พระยาประมวญวิชาพูล (วงศ์ บุญหลง) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px      7  นายพันโท พระประศาสน์พิทยายุทธ (วัน ชูถิ่น) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     8  นายพันตรี หลวงพิบูลสงคราม (แปลก ขีตตะสังคะ)  15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     9  นายนาวาตรี หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน) 15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     10  อำมาตย์ตรี หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์)  15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     11  รองอำมาตย์เอก หลวงเดชสหกรณ์ (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์)  15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px      12  รองอำมาตย์เอก ตั้ว ลพานุกรม  15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     13  รองอำมาตย์เอก ประยูร ภมรมนตรี  15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px     14  นายแนบ พหลโยธิน  15px  28 มิถุนายน พ.ศ. 2475  10 ธันวาคม พ.ศ. 2475  15px  
<noinclude>

 หมายเหตุ 
 ในปัจจุบันคณะกรรมการราษฎรเทียบเท่ากับ คณะรัฐมนตรี ในปัจจุบัน
 ประธานคณะกรรมการราษฎรเทียบเท่ากับตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี
 กรรมการราษฎรเทียบเท่ากับตำแหน่ง รัฐมนตรี ในปัจจุบัน

 การแถลงนโยบายของรัฐบาล 
คณะกรรมการราษฎรคณะนี้ ไม่มีการแถลงนโยบายการบริหารราชการแผ่นดินต่อสภา แต่ได้ถือเอา หลัก 6 ประการของคณะราษฎรที่ได้ให้สมาชิกสภาปฏิญาณตนต่อสภาก่อนเข้ารับหน้าที่นั้น เป็นนโยบายของรัฐบาล

 การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี 
คณะรัฐมนตรีคณะเริ่มแรกนี้สิ้นสุดเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 เพราะมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับถาวร

 อ้างอิง 
 คณะรัฐมนตรีคณะที่ 1 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
 ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 

*1
หมวดหมู่:พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์)
หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2475
หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีที่สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2475