ชุดตัวหนังสือพยางค์เชโรกี

ชุดตัวหนังสือพยางค์เชโรกี เป็นชุดตัวหนังสือพยางค์ที่ประดิษฐ์โดยซีโควยาแห่งเผ่าเชโรกีในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1810 ถึงต้นคริสต์ทศวรรษ 1820 เพื่อเขียนภาษาเชโรกี สิ่งประดิษฐ์ของเขาเป็นสิ่งที่น่าสังเกตเป็นพิเศษเนื่องจากเขาไม่รู้หนังสือจนกระทั่วประดิษฐ์อักษรนี้ขึ้นมา ตอนแรกเขาทดลองด้วยตัวหนังสือคำ แต่ภายหลังระบบของเขาพัฒนาไปเป็นชุดตัวหนังสือพยางค์ ในระบบนี้ แต่ละสัญลักษณ์ทำหน้าที่เป็นพยางค์แทนที่จะเป็นหน่วยเสียงเดียว ตัวอักษร 85 ตัว (เดิมมี 86 ตัว) ให้วิธีการที่เหมาะสมสำหรับการเขียนภาษาเชโรกี ถึงแม้ว่าสัญลักษณ์บางส่วนดูเหมือนอักษรละติน, กรีก, ซีริลลิก และกลาโกลิติก ทั้งหมดไม่ได้แทนเสียงเดียวกัน

 รายละเอียด 
ตัวหนังสือเชโรกีเป็นตัวหนังสือพยางค์ แต่ละตัวแทนหนึ่งพยางค์คล้ายคานะในภาษาญี่ปุ่น แต่เดิมมี 86 ตัวยกเลิกไป 1 ตัวเหลือ 85 ตัว มีสระหลักหกเสียงได้แก่ a, e, i, o, u, v เมื่อต้องการสร้างคำก็นำหลายพยางค์มารวมกัน เช่นคำว่า "วิกิพีเดีย" เขียนได้ว่า  ประกอบด้วย  (wi) +  (gi) +  (que) +  (di) +  (ya) เป็นต้น ตัวหนังสือบางตัวคล้ายอักษรละตินแต่ออกเสียงต่างกันโดยสิ้นเชิง

ตารางข้างล่างแสดงชุดตัวหนังสือพยางค์ตามลำดับการอ่าน ซ้ายไปขวา บนลงล่าง ซึ่งจัดเรียงโดย Samuel Worcester พร้อมกับคำทับศัพท์ที่ใช้กันทั่วไป

 ตารางข้างล่างใช้อักษรยูนิโคดจากบล็อก Cherokee สำหรับภาพอีกรูปแบบ ดู :File:Cherokee Syllabary.svg พยัญชนะ  a  e  i  o  u  v [ə̃] Ø Ꭰ  a   Ꭱ  e   Ꭲ  i   Ꭳ  o Ꭴ  u Ꭵ  v g / k Ꭶ  ga Ꭷ  ka   Ꭸ  ge   Ꭹ  gi   Ꭺ  go Ꭻ  gu Ꭼ  gv h Ꭽ  ha   Ꭾ  he   Ꭿ  hi   Ꮀ  ho Ꮁ  hu Ꮂ  hv l Ꮃ  la   Ꮄ  le   Ꮅ  li   Ꮆ  lo Ꮇ  lu Ꮈ  lv m Ꮉ  ma   Ꮊ  me   Ꮋ  mi   Ꮌ  mo Ꮍ  mu Ᏽ*  mv n / hn Ꮎ  na Ꮏ  hna Ꮐ  nah Ꮑ  ne   Ꮒ  ni   Ꮓ  no Ꮔ  nu Ꮕ  nv qu[kʷ] Ꮖ  qua   Ꮗ  que   Ꮘ  qui   Ꮙ  quo Ꮚ  quu Ꮛ  quv s Ꮝ  s Ꮜ  sa   Ꮞ  se   Ꮟ  si   Ꮠ  so Ꮡ  su Ꮢ  sv d / t Ꮣ  da Ꮤ  ta   Ꮥ  de Ꮦ  te Ꮧ  di Ꮨ  ti Ꮩ  do Ꮪ  du Ꮫ  dv dl / tl[d͡ɮ] / [t͡ɬ] Ꮬ  dla Ꮭ  tla   Ꮮ  tle   Ꮯ  tli   Ꮰ  tlo Ꮱ  tlu Ꮲ  tlv ts[t͡s] Ꮳ  tsa   Ꮴ  tse   Ꮵ  tsi   Ꮶ  tso Ꮷ  tsu Ꮸ  tsv w[ɰ] Ꮹ  wa   Ꮺ  we   Ꮻ  wi   Ꮼ  wo Ꮽ  wu Ꮾ  wv y[j] Ꮿ  ya   Ᏸ  ye   Ᏹ  yi   Ᏺ  yo Ᏻ  yu Ᏼ  yv  อักษร Ᏽ เคยทำหน้าที่เป็นพยางค์ mv แต่ปัจจุบันเลิกใช้งานแล้ว

อักษรละติน 'v' ที่ถอดเสียงในคอลัมน์สุดท้าย ทำหน้าที่เป็นสระนาสิก 

 ยูนิโคด 
ภาษาเชโรกีได้รับการบรรจุลงในยูนิโคดเมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 1999 ในรุ่น 3.0 จากนั้นหลังการเผยแพร่รุ่น 8.0 ในวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 2015 ภาษาเชโรกีจึงถูกจัดเป็นอักษรสองขนาด (bicameral script) โดยมีการขยายรวมอักษรเชโรกีตัวพิมพ์เล็กทั้งหมด และรวมอักษรที่เลิกใช้งานด้วย (Ᏽ)

บล็อก
บล็อกยูนิโคดแรกสำหรับภาษาเชโรกีอยู่ที่ U+13A0–U+13FF ประกอบด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ทั้งหมด 86 ตัว และตัวพิมพ์เล็ก 6 ตัว:

บล็อกเชโรกี ส่วนขยายอยู่ที่ U+AB70–U+ABBF ประกอบด้วยตัวพิมพ์เล็กที่เหลือ 80 ตัว

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม
Bender, Margaret. 2002. Signs of Cherokee Culture: Sequoyah's Syllabary in Eastern Cherokee Life. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
Bender, Margaret. 2008. Indexicality, voice, and context in the distribution of Cherokee scripts. International Journal of the Sociology of Language 192:91–104.

 .
 .
 .

 .
 .
 .
 .
 .
 .

อ่านเพิ่ม
 .

แหล่งข้อมูลอื่น
 .
 .
 Learning to Design a Cherokee Syllabary with Mark Jamra - Cooper Union lecture on sociohistorical background behind Sequoyah's invention, and attempts in designing modern Cherokee typefaces

เชโรกี
ชุดตัวหนังสือพยางค์