รายพระนามพระมหากษัตริย์ลาว

พระมหากษัตริย์ลาว (ลาว: ພຣະມຫາກະສັຕຍ໌ລາວ) ลำดับกษัตริย์ลาว อ้างอิงตาม พงศาวดารหลวงพระบาง ชินกาลมาลีปกรณ์ และตำนานพระแก้วมรกตกรณีศักราชไม่ตรงกันจะยึดตามตำนานพระแก้วมรกตเป็นหลัก

ขุนบรมราชาธิราช (พ.ศ. 1240 – 1293) ได้ย้ายจากหนองแส (เมืองหลวงของอาณาจักรน่านเจ้า) มาอยู่ที่ใหม่เรียกว่า นาน้อยอ้อยหนู (เมืองแถนหรือเมืองกาหลง) ปัจจุบันเรียกว่าเชียงรุ่งเขตสิบสองพันนา พร้อมทั้งขยายอาณาเขตออกไปโดยส่งโอรส 7 องค์ไปครองเมืองต่าง ๆ คือ

ขุนลอ - ปกครองเมืองชวา(หลวงพระบาง)
 ท้าวผาล้าน - ปกครองเมืองหอแต(ต้าหอ)
 ท้าวจุลง - ปกครองเมืองโกดแท้แผนปม
 ท้าวคำผง - ปกครองเมืองเชียงใหม่
 ท้าวงั่วอิน - ปกครองเมืองศรีอยุธยา (ละโว้)
 ท้าวกม - ปกครองเมืองมอน (อินทรปัต)
 ท้าวเจือง - ปกครองเมืองพวน (เชียงขวาง)

 นครเชียงทอง 
ขุนลอ องค์ปฐมกษัตริย์ลาว ผู้ตั้งเมืองชวาเป็นราชธานีครั้งแรกเมื่อ (พ.ศ. 1300) และได้เปลี่ยนนามใหม่ว่า เมืองเชียงทอง มีกษัตริย์สืบต่อมา 16 ขุน 6 ท้าว จนมาถึงองค์ที่ 23 คือ พระยาลังธิราช
<center>นครเชียงทอง</center>ลำดับ  รายพระนาม  ครองราชย์ (พ.ศ.) 1 ขุนลอราวพุทธศตวรรษที่ 13 - พ.ศ. 1323 2 ขุนชวาพ.ศ. 1323 จนสิ้นรัชกาล 3 ขุนชวาเลาไม่ปรากฏ 4 ขุนสูงไม่ปรากฏ 5 ขุนเค็ด ไม่ปรากฏ 6 ขุนคุมไม่ปรากฏ 7 ขุนคีบไม่ปรากฏ 8 ขุนคบไม่ปรากฏ 9 ขุนเคาไม่ปรากฏ  10 ขุนคานไม่ปรากฏ 11 ขุนแพงไม่ปรากฏ  12 ขุนเพ็งไม่ปรากฏ  13 ขุนเพิงไม่ปรากฏ 14 ขุนพีไม่ปรากฏ  15 ขุนคำไม่ปรากฏ  16 ขุนฮุ่ง1406 - ไม่ปรากฏ 17 ท้าวแท่นโมไม่ปรากฏ 18 ท้าวยุงไม่ปรากฏ 19 ท้าวเยิกไม่ปรากฏ 20 ท้าวพินไม่ปรากฏ 21 ท้าวพาดไม่ปรากฏ 22 ท้าวหว่างไม่ปรากฏ - 1814 23 พระยาลังธิราช1814 - 1859 24 พระยาสุวรรณคำผง1859 - 1887 25 เจ้าฟ้าเงี้ยว1887 - 1894 26 เจ้าฟ้าคำเฮียว1894 - 1896

 อาณาจักรล้านช้าง 
พระเจ้าฟ้างุ้มเป็นปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้าง http://www.royalark.net/Laos/lanxang1.htm  กษัตริย์พระองค์สุดท้ายคือพระไชยเชษฐาธิราชที่ 2
 <center>อาณาจักรล้านช้าง</center>ลำดับ  รายพระนาม  ครองราชย์ (พ.ศ.) 1  พระเจ้าฟ้างุ้ม1896 - 1915  2  พระเจ้าสามแสนไท1916 - 1959  3  พระยาล้านคำแดง (กษัตริย์หุ่น) 1959 - 1971  4  เจ้าพรหมทัต (กษัตริย์หุ่น) 1971 - 1972  5  เจ้าคำเต็มซ้า (กษัตริย์หุ่น) 1973 6  พระยาหมื่นบ้าน (กษัตริย์หุ่น) 1973 7  เจ้าไค้บัวบาน (กษัตริย์หุ่น) 1974 - 1977  8  เจ้าก้อนคำ (กษัตริย์หุ่น) 1978 9  เจ้ายุคล (กษัตริย์หุ่น) 1979 10  เจ้าคำเกิด (กษัตริย์หุ่น) 1979 - 1981  11  พระมหาเทวีอามพัน หรือ พระมหาเทวีอามพัน 1981 12  พระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้ว 1981 - 2023  13  พระเจ้าแท่นคำ1981 - 2029  14  พระยาหล้าแสนไทไตรภูวนาถ 2029 - 2039  15  เจ้าชมพู 2039 - 2044  16  พระเจ้าวิชุลราช2044 - 2063  17  พระยาโพธิสาลราช2063 - 2090  18  เจ้ากิจธนวราธิราชหรือเจ้าท่าเรือ 2090 - 2091  19  สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช 2091 - 2114 20  พระยาสุมังคละโพธิสัตว์2114 - 2118 21  พระเจ้าศรีวรวงษาธิราช หรือ พระมหาอุปราชศรีวรวงษา 2118 - 2123 22  พระยาสุมังคละโพธิสัตว์ (ครั้งที่ 2) 2123 - 2125 23  พระยานครน้อย 2125 - 2126 24  พระหน่อแก้วกุมาร (ประกาศอิสรภาพจากพม่า) 2134 - 2139 25  พระวรปิตา 2139 - 2140 26  พระเจ้าวรวงศาธรรมิกราช 2140 - 2165 27  พระอุปยุวราช 2165 - 2166 28  พระบัณฑิตโพธิศาละราช 2166 - 2170 29  พระหม่อมแก้ว 2170 - 2176 30  เจ้าวิชัย 2176 - 2179 31  เจ้าต่อนคำ 2179 - 2181 32  พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช 2181 - 2238 33  พระยาจันทสีหราช 2238 34  เจ้าองค์หล่อ 2239 - 2242 35  เจ้านันทราช 2242 - 2245 36  พระไชยเชษฐาธิราชที่ 22241 - 2250

 ยุคแตกแยกของอาณาจักรล้านช้าง 
ราชอาณาจักรล้านช้าง ได้แตกออกเป็นอาณาจักรต่างๆได้แก่อาณาจักรหลวงพระบาง อาณาจักรเวียงจันทน์ อาณาจักรจำปาศักดิ์เป็นต้น 
 อาณาจักรเวียงจันทน์ 
 <center>อาณาจักรเวียงจันทน์</center> ลำดับ  รายพระนาม  ครองราชย์  สิ้นสุด  หมายเหตุ 1  พระไชยเชษฐาธิราชที่ 2 พ.ศ. 2250  พ.ศ. 2273  พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช 2  เจ้าองค์ลอง พ.ศ. 2273 พ.ศ. 2283 พระราชโอรสในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 3  เจ้าอุปราช (ท้าวนอง)  พ.ศ. 2283  พ.ศ. 2294  พระราชอนุชาในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 เเละยังเป็นพระราชบิดาของพระวอพระตา เเห่งหนองบัวลุ่มภู 4  พระเจ้าสิริบุญสาร พ.ศ. 2294  พ.ศ. 2323  พระราชโอรสในเจ้าองค์ลองตกเป็นประเทศราชแก่สยามในราวกลางปี พ.ศ. 2323 พระเจ้าศิริบุญสารหนีไปอยู่เมืองคำเกิดสยามให้พระยาสุโภ รั้งเมืองเวียงจันทน์4พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3(พระเจ้าสิริบุญสาร)ธันวาคม
พ.ศ. 2323พ.ศ. 2325ราวเดือนธันวาคม พระเจ้าสิริบุญสารกลับจากเมืองคำเกิดกลับมาสังหารพระยาสุโภ แล้วครองเวียงจันทน์ตามเดิมนางชาญสงคราม (แฉล้ม ชาลีจันทน์).พงศาวดารเมืองล้านช้าง และลำดับสกุลชาลีจันทร์ ราชตระกูลล้านช้างเวียงจันทน์.กรมศิลปากรเผยแพร่ไฟล์ดิจิตอล.พงศาวดารเมืองล้านช้าง.หน้า36 5  พระเจ้านันทเสน  พ.ศ. 2325  พ.ศ. 2337  พระราชโอรสในพระเจ้าสิริบุญสาร, ปีครองราชย์ตามพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา 6  พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 4  พ.ศ. 2337  พ.ศ. 2348  พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสน, พระอัยกาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี ในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ 7  เจ้าอนุวงศ์ พ.ศ. 2348  พ.ศ. 2371  พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสนและพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 4, สิ้นวงศ์กษัตริย์เวียงจันทน์ หลังพระองค์พยายามแยกตัวเป็นอิสระจากสยามกรุงเทพฯ​ แต่ไม่สำเร็จ

 อาณาจักรจำปาศักดิ์ 

 <center>อาณาจักรจำปาศักดิ์</center> ลำดับ รายพระนาม  ครองราชย์  สิ้นสุด  หมายเหตุ 1  พระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร  พ.ศ. 2256  พ.ศ. 2280  พระราชนัดดาของพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช 2  พระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร พ.ศ. 2280  พ.ศ. 2334  พระราชโอรสในพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร เสียเอกราชแก่สยามในปี พ.ศ. 2322 3  พระวิไชยราชสุริยวงษขัติยราช(เจ้าหน้า)  พ.ศ. 2334  20 สิงหาคม 
พ.ศ. 2354หม่อมอมรวงศ์วิจิตร (ม.ร.ว.ปฐม คเนจร).2458.พงศาวดารหัวเมืองมณฑลอีสาน.หน้า27  พระโอรสพระวรราชปิตาแห่งหนองบัวลำภู เชื้อสายเจ้าอุปราชนองเมืองนครหลวงเวียงจันทน์ ได้เป็นเจ้าประเทศราชผู้ครองนครจำปาศักดิ์ในชั้นพระสุพรรณบัฏ โดยได้ความชอบในการปราบปรามกบฏอ้ายเชียงแก้ว พระอนุชาของพระปทุมววรราชสุริยวงษ (ท้าวคำผง) แห่งเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช ในสมัยพระวิไชยฯ นี้เองเป็นเจ้าผู้ครองนครจำปาศักดิ์ที่ได้รับพระราชทานจารึกพระนามเจ้าประเทศราชในชั้นพระสุพรรณบัฏ (สูงสุด) องค์สุดท้าย หลังจากนี้เจ้านครจำปาศักดิ์ถูกลดฐานะเจ้าผู้ครองนครลงมาเป็นเพียงชั้นหิรัญบัฏเเละสัญญาบัตร 4  เจ้านู  ตุลาคม
พ.ศ. 235421 ตุลาคมหม่อมอมรวงศ์วิจิตร (ม.ร.ว.ปฐม คเนจร).2458.พงศาวดารหัวเมืองมณฑลอีสาน.หน้า28
พ.ศ. 2354 พระราชโอรสในพระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร ถึงแก่พิราลัยหลังรับสัญญาบัตรเจ้าเมืองได้ 3 วัน  5  เจ้าหมาน้อย  พ.ศ. 2356  พ.ศ. 2360  พระราชนัดดาในพระเจ้าสร้อยศรีสมุทรพุทธางกูร 6  เจ้าราชบุตร (โย้)  พ.ศ. 2362  พ.ศ. 2370  พระราชโอรสในเจ้าอนุวงศ์ ร่วมกับเจ้าอนุวงศ์ประกาศแยกตัวเป็นอิสระจากไทยในปี พ.ศ. 2369 - 2370 7  เจ้าฮุย พ.ศ. 2371  พ.ศ. 2383  พระราชนัดดาในพระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร 8  เจ้านาค พ.ศ. 2384  พ.ศ. 2393  พระเชษฐาของเจ้าฮุย 9  เจ้าบัว พ.ศ. 2396  พ.ศ. 2398  หนังสือ ลำดับกษัตริย์ลาว ระบุว่า ยุคนี้ว่างเจ้าผู้ครองนคร 5 ปี (2394-98) 10  เจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่) พ.ศ. 2399  พ.ศ. 2401  พระราชโอรสในเจ้าฮุย หลังถึงแก่พิราลัย เจ้าอุปราช (จู) รักษาราชการแทน 11  เจ้ายุติธรรมธร (คำสุก ณ จำปาศักดิ์) พ.ศ. 2405  พ.ศ. 2443  พระราชโอรสในเจ้าฮุย พระราชอนุชาในเจ้ายุติธรรมสุนทร (คำใหญ่) 12  เจ้ายุติธรรมธร (หยุย ณ จำปาศักดิ์) พ.ศ. 2443  พ.ศ. 2489  พระราชโอรสในเจ้ายุติธรรมธร (คำสุก ณ จำปาศักดิ์) หลัง พ.ศ. 2446 ฝรั่งเศสลดฐานะเป็นผู้ว่าราชการนครจำปาศักดิ์ ต่อมาเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดนครจัมปาศักดิ์ ภายใต้การปกครองของไทย พ.ศ. 2484 - 2489

 อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง 

{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
| colspan="8" bgcolor="#e0951d" | <center>อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง</center>
|- style="background:#cccccc"
! width="20"| ลำดับ 
!พระรูป|| width="225" | รายพระนาม || width="80"| ครองราชย์ || width="80"| สิ้นสุด || หมายเหตุ
|-
| 1 
|
|พระเจ้ากิงกิศรธรรมิกราช  || พ.ศ. 2246 || พ.ศ. 2265 || align=left| พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช
|-
| 2 
|
|  พระบรมเชษฐขัตยสุริยวงศา  || พ.ศ. 2265 || พ.ศ. 2266 || align=left| พระราชโอรสในเจ้าอินทรกุมาร เชื้อสายกษัตริย์เมืองเชียงรุ้ง
|-
| 3 
| || เจ้าอินทโฉม || พ.ศ. 2266 || พ.ศ. 2292 || align=left| พระราชอนุชาในเจ้ากิ่งกิสราช
|-
| 4 
|
|  พระเจ้าอินทรพรหมวงศ์   
|| พ.ศ. 2292 || พ.ศ. 2293 || align=left| พระราชโอรสในเจ้าอินทโฉม ครองราชย์ 8 เดือน จึงถวายราชสมบัติให้เจ้าโชติกะ
|-
| 5 
| || เจ้าโชติกะ || พ.ศ. 2293 || พ.ศ. 2314 || align=left| พระเชษฐาองค์โตในเจ้าอินทพรหม
|-
| 6 
| || เจ้าสุริยวงศ์ || พ.ศ. 2314 || พ.ศ. 2334 || align=left| พระราชอนุชาในเจ้าโชติกะ เสียเอกราชแก่สยามเมื่อปี พ.ศ. 2322
|-
| 7 
|
|  พระเจ้าร่มขาวขัติยราชสุริยวงษ์  
| พ.ศ. 2334 || พ.ศ. 2359 || align=left| พระราชโอรสองค์ที่ 2 ในเจ้าอินทโฉม พระเชษฐาในเจ้าสุริยวงศ์
|-
| 8 
| || เจ้ามันธาตุราช || พ.ศ. 2359 || พ.ศ. 2378 || align=left| พระราชโอรสในเจ้าอนุรุทธ
|-
| 9 
| || เจ้าสุกเสริม || พ.ศ. 2381 || พ.ศ. 2393 || align=left| พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช
|-
| 10 
|175x175px|| พระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ(เจ้าจันทราช) ||พ.ศ. 2395 || พ.ศ. 2414 || align=left| พระราชอนุชาในเจ้าสุกเสริม
|-
| 11 
|139x139px|| พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร(เจ้าอุ่นคำ) || พ.ศ. 2415 || พ.ศ. 2431 || align=left| พระราชอนุชาในพระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช, เกิดเหตุโจรจีนฮ่อยกทัพปล้นสะดมตามหัวเมืองลาวต่างๆ เป็นเวลาหลายปี เมืองหลวงพระบางถูกเผาจากเหตุการณ์ครั้งนี้, รัชกาลที่ 5 ทรงให้ออกจากตำแหน่งเจ้านครหลวงพระบาง ฐานหย่อนสมรรถภาพ และอยู่ในฐานะจางวางเจ้าประเทศราช, ถึงแก่พิราลัยใน พ.ศ. 2438
|-
| 12 
|141x141px|| พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์(เจ้าคำสุก) || พ.ศ. 2432 || พ.ศ. 2448 || align=left| พระราชโอรสในพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร สมัยนี้ดินแดนลาวตกเป็นของฝรั่งเศส
|-
| 13 
|100px|| พระเจ้าศรีสว่างวงศ์||พ.ศ. 2447 || พ.ศ. 2488 || align=left| พระราชโอรสในพระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ หลัง พ.ศ. 2488 ทรงเปลี่ยนพระราชฐานะเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรลาว
|}

 พระราชอาณาจักรลาว 

 <center>พระราชอาณาจักรลาว(ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ)</center> ลำดับ  พระรูป  รายพระนาม  ครองราชย์  สิ้นสุด  หมายเหตุ 1  100px  สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์  พ.ศ. 2488  พ.ศ. 2502  ก่อนหน้านี้มีพระอิสริยยศเป็น พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง 2  100px  สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนา  พ.ศ. 2502  พ.ศ. 2518  สละราชสมบัติ หลังพรรคประชาชนปฏิวัติลาวเข้ากุมอำนาจรัฐสำเร็จ ต่อมาถูกส่งตัวไปค่ายสัมมนาที่เมืองเวียงชัย และเสด็จสวรรคตที่นั่น 

 ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว 

 <center>ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว</center> ลำดับ พระรูปรายพระนาม  ครองราชย์  สิ้นสุด  หมายเหตุ 1 100px สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนา พ.ศ. 2518  พ.ศ. 2521?2527  อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว หลังถูกถอดออกจากราชสมบัติ 2   เจ้าฟ้าชายวงศ์สว่าง มกุฎราชกุมาร พ.ศ. 2521  พ.ศ. 2524   3 127x127px เจ้าสุริวงศ์ สว่าง พ.ศ. 2524  ปัจจุบัน  พระโอรสในเจ้าฟ้าชายวงศ์สว่าง มกุฎราชกุมาร

 ดูเพิ่ม 

 ประธานาธิบดีลาว
 นายกรัฐมนตรีลาว

 อ้างอิง 

 เติม วิภาคย์พจนกิจ. ประวัติศาสตร์อีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2546.
 คำหมั้น วงกตรัตนะ,เจ้า.พงศาวดารชาติลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2 .เวียงจันทน์:หอสมุดแห่งชาติ.1971.
 สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. ลำดับกษัตริย์ลาว.''' พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร. 2545.

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ลาว
ลาว
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ลาว
หมวดหมู่:พระราชอาณาจักรลาว