คุนหมิง

คุนหมิง () เป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของมณฑลยูนนาน ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน รู้จักกันในนาม หยุนหนานฝู่ มาจนถึงคริสต์ศตวรรษ 1920 ปัจจุบันเป็นนครระดับจังหวัด เป็นศูนย์กลางทางการเมือง เศรษฐกิจ คมนาคม และวัฒนธรรมของมณฑล รวมทั้งเป็นที่ตั้งศูนย์ราชการของมณฑล มีประชากรทั้งจังหวัดใน ค.ศ. 2020 ประมาณ 8,460,088 คน และ 5,604,310 คนในตัวเมือง เป็นเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 4 ในภูมิภาคตะวันตกของจีนรองจากฉงชิ่ง, เฉิงตู และ ซีอาน และอันดับ 3 ในภูมิภาคตะวันตกเฉียงใต้รองจากฉงชิ่งและเฉิงตู คุนหมิงเป็นเมืองที่สำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเป็นศูนย์กลางทางทหารของจีน เป็นที่มั่นของกองทัพอากาศสหรัฐ และจุดหมายปลายทางของถนนพม่า คุนหมิงตั้งอยู่บนตอนกลางของที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจว สูงประมาณ  เหนือระดับน้ำทะเล ตัวเมืองตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลสาบเตียนฉือด้านทิศเหนือ เนื่องจากมีอากาศอบอุ่นตลอดทั้งปี จึงถูกขนานนามว่า "นครแห่งฤดูใบไม้ผลิ"

ตัวเมืองคุนหมิงประกอบด้วยเมืองเก่าที่มีกำแพงล้อมรอบ เป็นที่ตั้งของเขตการค้าสมัยใหม่ เขตที่อยู่อาศัย และมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ เมืองนี้ยังเป็นศูนย์กลางหลักแห่งหนึ่งสำหรับการวิจัยทางวิทยาศาสตร์และการศึกษาในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีนอีกด้วย ณ ค.ศ. 2024 เมืองนี้ติดอันดับ 1 ใน 100 เมืองชั้นนำของโลกจากผลงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ เมืองนี้ยังมีหอดาราศาสตร์และสถาบันการศึกษาระดับสูง ได้แก่ มหาวิทยาลัยยูนนาน, มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีคุนหมิง, มหาวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และการเงินยูนนาน, วิทยาลัยการแพทย์คุนหมิง, มหาวิทยาลัยครุศาสตร์ยูนนาน, มหาวิทยาลัยเกษตรยูนนาน และ วิทยาลัยป่าไม้คุนหมิง และเป็นที่ตั้งของตำหนักทองจินเตี้ยน วัดที่สร้างด้วยสัมฤทธิ์ที่ใหญ่ที่สุดของจีนสร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง

คุนหมิงเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจที่สำคัญในภูมิภาคจีนตะวันตก ความสำคัญทางเศรษฐกิจของเมืองได้รับอิทธิพลจากตำแหน่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ เนื่องจากมีพรมแดนติดกับประเทศต่าง ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงเป็นศูนย์กลางการขนส่งในจีนตะวันตกเฉียงใต้ โดยเชื่อมโยงทางรถไฟไปยังเวียดนามและลาว และทางถนนไปยังเมียนมาร์และไทย เมืองนี้ยังทำหน้าที่เป็นประตูสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียใต้ด้วย ท่าอากาศยานนานาชาติคุนหมิงฉางฉุ่ย เป็นหนึ่งในท่าอากาศยานที่พลุกพล่าน 50 อันดับแรกของโลก ณ ปี 2024 เมืองนี้ยังเป็นที่ตั้งของสถานกงสุลของประเทศในอาเซียนอีก 6 แห่ง

สำนักงานใหญ่ของบริษัทใหญ่หลายแห่งในยูนนานตั้งอยู่ในคุนหมิง เช่น Hongtashan, Yunnan Copper, Hongyun Group, Yunnan Power Grid Co, และ Fudian Bank คุนหมิงยังเป็นแหล่งอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น การแปรรูปทองแดง รวมถึงสารเคมี, เครื่องจักร, สิ่งทอ, กระดาษ และซีเมนต์ต่าง ๆ คุนหมิงมีประวัติศาสตร์ยาวนานเกือบ 2,400 ปี แต่ความเจริญรุ่งเรืองในยุคใหม่เกิดขึ้นในทศวรรษ 1910 เมื่อมีการสร้างทางรถไฟจากฮานอย เมืองนี้พัฒนาอย่างรวดเร็วภายใต้ความพยายามในการปรับปรุงสมัยใหม่ของจีน คุนหมิงได้รับการกำหนดให้เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวพิเศษ และด้วยเหตุนี้ จึงมีอาคารสูงและโรงแรมหรูหราเกิดขึ้นมากมาย

 ประวัติศาสตร์ 

ปี พ.ศ. 1308 มีการสร้างเมืองขึ้นในบริเวณนี้ เมืองนี้ได้รับการตั้งชื่อว่า ถัวตง (Tuodong)

ราวศตวรรษที่ 13 มาร์โค โปโล ได้เดินทางมายังดินแดนแห่งนี้ และเขียนบันทึกบอกเล่าความประทับใจ ต่อมาเมืองนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น คุนหมิง โดยเหล่าชนชั้นปกครองชาวมองโกลแห่งราชวงศ์หยวนเมื่อปี พ.ศ. 1819

ราวศตวรรษที่ 14 คุนหมิงถูกยึดอำนาจกลับคืนโดยราชวงศ์หมิง และมีการสร้างกำแพงล้อมรอบส่วนที่เป็นเมืองในปัจจุบัน

ในศตวรรษที่ 20 คุนหมิงตกเป็นเป้าของการโจมตีจากกองทัพอากาศหลวงญี่ปุ่นเมื่อครั้งที่บุกจีนแผ่นดินใหญ่

 ภูมิศาสตร์ 

จังหวัดคุนหมิงตั้งอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางตะวันออกของมณฑลยูนนาน ตั้งอยู่ระหว่างละติจูด 24°23' เหนือ และ 26°22' เหนือ และระหว่างลองจิจูด 102°10' ตะวันออก และ 103°40' ตะวันออก มีพื้นที่ทั้งหมด 21,600 ตารางกิโลเมตร ส่วนที่กว้างที่สุดวัดจากตะวันออกไปตะวันตกกว้างประมาณ 140 กิโลเมตร และส่วนที่ยาวที่สุดวัดจากเหนือไปใต้ยาวประมาณ 220 กิโลเมตร

ตัวเมืองคุนหมิงอยู่ในพื้นที่ทะเลสาบอันอุดมสมบูรณ์ ตั้งอยู่ริมฝั่งทิศเหนือของทะเลสาบเตียนฉือ และมีภูเขาล้อมรอบตัวเมืองทั้งด้านเหนือ ตะวันตก และตะวันออก ทะเลสาบเตียนฉือได้รับการขนานนามว่า "ไข่มุกแห่งที่ราบสูง" เป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 6 ในประเทศจีน และใหญ่ที่สุดในมณฑลยูนนาน ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 340 ตารางกิโลเมตร จังหวัดคุนหมิงตั้งอยู่บนที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจว จุดสูงสุดของจังหวัดคุนหมิง คือ สันเขาหม่าจง () บนภูเขาเจี้ยวจึ () ในอำเภอลู่ชวั่น ด้วยความสูง 4,247 เมตรจากระดับน้ำทะเล และจุดต่ำสุด คือ จุดบรรจบของแม่น้ำเซียวและแม่น้ำจินชา ในเขตตงชวน ด้วยความสูง 695 เมตรจากระดับน้ำทะเล ส่วนพื้นที่ใจกลางเมืองสูง 1,891 เมตรจากระดับน้ำทะเล

ห่างจากใจกลางเมืองไปทางตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 96 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของอุทยานป่าหิน อยู่ในอำเภอฉือหลิน ซึ่งเป็นภูมิประเทศแบบคาสต์ในจีนตอนใต้ที่ได้รับการพัฒนาจนเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญในมณฑลยูนนาน

 สภาพภูมิอากาศ 
มณฑลยูนนานมีภูมิอากาศเย็นสบาย ฤดูหนาวอากาศไม่หนาวจัดและฤดูร้อนอากาศไม่ร้อนจัด อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีอยู่ระหว่าง 15–18 องศาเซลเซียส

 เขตการปกครอง 
นครระดับจังหวัดคุนหมิงแบ่งการปกครองออกเป็น 14 หน่วยย่อย ได้แก่ 7 เขต, 1 นครระดับอำเภอ, 3 อำเภอ และ 3 อำเภอปกครองตนเอง

คุนหมิงมีอาณาเขตติดต่อกับนครฉวี่จิ้งทางทิศตะวันออก, จังหวัดปกครองตนเองชนชาติอาข่าและอี๋ หงเหอ ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้, นครยวี่ซีทางทิศตะวันตกเฉียงใต้, จังหวัดปกครองตนเองชนชาติอี๋ ฉู่สยง ทางทิศตะวันตก, นครเจาทงทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และติดต่อทางทิศเหนือกับนครพันจือฮวา และจังหวัดปกครองตนเองชนชาติอี๋ เหลียงชาน ของมณฑลเสฉวน

 แผนที่  ชื่อ อักษรจีนตัวย่อ พินอิน ประชากร (สำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2010) พื้นที่ (ตร.กม.) ความหนาแน่น (คน/ตร.กม.) ตัวเมืองเขตเฉิงก้ง310,843541574.571เขตผันหลง809,8818612,382.002เขตอู่หัว855,5213982,149.550เขตกวันตู้853,3715521,545.961เขตซีชาน753,813791952.987 ชานเมืองเขตจิ้นหนิง283,7841,391204.014เขตตงชวน271,9171,674162.435 เมืองบริวารนครอันหนิง341,3411,313259.970 ชนบทอำเภอฟู่หมิน145,5541,030141.314อำเภออี๋เหลียง419,4001,880223.085อำเภอซงหมิง287,095920199.095อำเภอปกครองตนเองชนชาติอี๋ ฉือหลิน246,2201,777138.559อำเภอปกครองตนเองชนชาติอี๋และม้ง ลู่ชวั่น396,4044,37890.544อำเภอปกครองตนเองชนชาติหุยและอี๋ สุนเตี้ยน457,0683,966115.246

 เศรษฐกิจ 

จากการจัดอันดับเมื่อปี พ.ศ. 2535 เศรษฐกิจของคุนหมิงมีการเจริญเติบโตเป็นอันดับที่ 12 ในบรรดาเมืองทั้งหมดในสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยเฉพาะเป็นแหล่งผลิตเกลือและฟอสเฟตที่ดีที่สุดของจีน ในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2530 - 2540 เนื่องจากตัวเมืองตั้งอยู่ในส่วนที่ห่างไกลของประเทศ จึงยังไม่ได้รับผลจากกระแสการเร่งรัดพัฒนาเศรษฐกิจของจีนมากนัก จนกระทั่งเมื่อไม่นานมานี้ รัฐบาลจีนได้ให้ความสนใจคุนหมิงมากขึ้น และตั้งใจจะพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางการคมนาคมระดับนานาชาติ เพื่อรองรับการคมนาคมขนส่งไปสู่ภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีการวางแผนก่อสร้างทางรถไฟและทางหลวงมากมายเพื่อเชื่อมต่อระหว่างคุนหมิงกับไทย เวียดนาม และลาว เพื่อเตรียมเส้นทางคมนาคมขนส่งจากคุนหมิงไปถึงท่าเรือทางทะเลต่าง ๆ

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์ราชการเมืองคุนหมิง 
 เว็บไซต์เมืองคุนหมิง  (ภาษาจันและอังกฤษ)



หมวดหมู่:นครในมณฑลยูนนาน
หมวดหมู่:เมืองหลวงของมณฑลในประเทศจีน