อำเภอเด่นชัย

เด่นชัย () เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่ เป็นศูนย์กลางการคมนาคมของจังหวัดแพร่  ทั้งทางถนน และ ทางรถไฟ  มีสถานีรถไฟเด่นชัยเป็นสถานีประจำจังหวัดแพร่ และ ถนนที่เชื่อมไปยังจังหวัดต่างๆ ทั้งทางภาคเหนือตอนบนและกรุงเทพมหานคร

โดยแต่เดิมนั้น อำเภอเด่นชัย เป็นส่วนหนึ่งของอำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ โดยได้แยกพื้นที่ตำบลเด่นชัย และตำบลแม่จั๊วะ ออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเด่นชัย เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2506 และได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเด่นชัยเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2508

ต่อมาในปี พ.ศ. 2516 ตำบลเด่นชัยได้แยกการปกครอง 5 หมู่บ้าน 

- โดยตั้งเป็นตำบลไทรย้อย ในปี พ.ศ. 2522 

- บ้านห้วยไร่ หมู่ที่ 7 และอีก 4 หมู่บ้าน รวม 5 หมู่บ้านของตำบลแม่จั๊วะได้แยกจัดตั้งเป็นตำบลห้วยไร่ 

- บ้านปงป่าหวาย หมู่ที่ 5 และอีก 4 หมู่บ้านของตำบลเด่นชัยได้แยกจัดตั้งเป็นตำบลปงป่าหวายในปี พ.ศ. 2527 

ทำให้มีการปกครองรวม 5 ตำบลจนถึงปัจจุบัน และในปี พ.ศ. 2549 บ้านห้วยลากปืน หมู่ที่ 3 ตำบลห้วยไร่ ได้แยกจัดตั้งเป็นหมู่ที่ 10 บ้านห้วยลากปืนใน

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเด่นชัยตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสูงเม่น
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอสูงเม่น และอำเภอท่าปลา (จังหวัดอุตรดิตถ์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองอุตรดิตถ์และอำเภอลับแล (จังหวัดอุตรดิตถ์)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอวังชิ้นและอำเภอลอง

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเด่นชัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 53 หมู่บ้าน ได้แก่
 ที่   ตำบล  ตัวเมือง อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้านจำนวนหลังคาเรือน จำนวนประชากร ระบบคลังด้านข้อมูลการแพทย์ และสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข HDC Service https://share.google/qaJgnwhaSXyyubqED1.เด่นชัย35pxDen Chai117,4579,9702.แม่จั๊วะ35pxMae Chua104,9446,8443.ไทรย้อย43pxSai Yoi122,4196,3234.ห้วยไร่30pxHuai Rai104,9184,9195.ปงป่าหวาย49pxPong Pa Wai102,2255,125

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเด่นชัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลเด่นชัย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเด่นชัย ตำบลแม่จั๊วะ และตำบลปงป่าหวาย
 เทศบาลตำบลแม่จั๊วะ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแม่จั๊วะ 
 เทศบาลตำบลปงป่าหวาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปงป่าหวาย (นอกเขตเทศบาลตำบลเด่นชัย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลเด่นชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเด่นชัย (นอกเขตเทศบาลตำบลเด่นชัย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่จั๊วะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่จั๊วะ (นอกเขตเทศบาลตำบลเด่นชัยและเทศบาลตำบลแม่จั๊วะ)
 องค์การบริหารส่วนตำบลไทรย้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทรย้อยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยไร่ทั้งตำบล

 อ้างอิง 

ด่เนชัย
หมวดหมู่:อำเภอในจังหวัดแพร่