อักษรกลาโกลิติก

อักษรกลาโกลิติก (, , glagolitsa) เป็นอักษรสลาฟที่เก่าที่สุดเท่าที่รู้จัก ยอมรับกันโดยทั่วไปว่านักบุญซีริล นักบวชชาวบัลแกเรียจากเทสซาโลนีกา ประดิษฐ์ขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 9 โดยมร ค.ศ. 863 จักรพรรดิมิคาเอลที่ 3 แห่งไบแซนไทน์ส่งตัวเขากับนักบุญเมโธเดียสไปที่เกรตโมเรเวีย เพื่อเผยแผ่ศาสนาคริสต์แก่ชาวสลาฟตะวันตกในบริเวณนั้น ทั้งสองจึงตัดสินใจแปลหนังสือพิธีกรรมไปเป็นภาษาสลาฟร่วมสมัยที่ประชากรทั่วไปเข้าใจ (ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า) และซีริลตัดสินใจประดิษฐ์อักษรใหม่ที่มีชื่อว่า กลาโกลิติก ซึ่งอิงจากสำเนียงท้องถิ่นของชนเผ่าสลาฟจากรอบเทสซาโลนีกา หลังจากซีริลและเมโธเดียสเสียชีวิต จึงยกเลิกการใช้งานอักษรกลาโกลิติกในโมเรเวียเพื่อความต้องการทางการเมืองหรือศาสนา

ใน ค.ศ. 886 ลูกศิษย์ของซีริลและเมโธเดียสถูกขับออกจากประเทศ และย้ายไปที่จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 แทน อักษรซีริลลิกที่พัฒนาในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 9 รวมอักษรบางส่วนที่น่าจะมาจากอักษรกลาโกลิติก ทั้งอักษรกลาโกลิติกและซีริลลิกยังคงมีผู้ใช้งานในบัลแกเรียจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 13–14

เมื่อประเทศที่พูดภาษากลุ่มสลาฟหันมาใช้อักษรละตินและอักษรซีริลลิกในสมัยใหม่ตอนต้น อักษรกลาโกลิติกยังคงมีผู้ใช้งานจำกัดเพียงในด้านศาสนา และเลิกใช้งานในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ตั้งแต่นั้นมา อักษรนี้ก็กลายเป็นหัวข้อที่น่าสนใจทางวิชาการ หลังมีการค้นพบทางโบราณคดีหลายครั้ง

ชื่อและศัพทมูลวิทยา
คำว่า กลาโกลิติก มาจากภาษาละตินใหม่  และภาษาโครเอเชีย  ซึ่งมาจากภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า  (glagolŭ) ที่หมายถึง "การเปล่งเสียง" หรือ "คำศัพท์"

ชื่อ glagolitsa คาดว่าพัฒนาขึ้นในประเทศโครเอเชียประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 14 และมีที่มาจากศัพท์ glagoljati ที่แยกเป็น "รูปกริยา (glagol) โดยใช้ (jati)" หมายถึงมิสซาในพิธีสวดของสลาวอนิกคริสตจักรเก่า

 อักษร 

 ยูนิโคด แบบกลม แบบเหลี่ยม อักษรซีริลลิก เสียง ชื่อในOCS ชื่อในCS ความหมาย ต้นตอ  25px|Azu 33px|Azu А  Azъ Az ฉัน/ผม อักษรฟินิเชีย aleph  หรือเครื่องหมายกางเขน  25px|Bouky 33px|Bouky Б  Buky Buky ตัวอักษร ไม่ทราบ, น่าจะมาจากอักษรฮีบรู bet  หรือแอราเมอิก bīt   29px|Vede 29px|Vede В  Vědě Vedi(คุณ/เขา/เธอ/มัน) รู้ น่าจะอักษรละติน V หรือ dobro กลับหัว   23px|Glagolu 33px|Glagolu Г, Ґ  Glagoli Glagoli พูด (อดีตหรือมาลาสั่ง) น่าจะอักษรกรีก gamma แบบเขียน  29px|Dobro 29px|Dobro Д  Dobro Dobro ความเมตตา/ดี อักษรกรีก delta   23px|Jestu 33px|Jestu Є, Е, Э, Ё  Jestъ Yest คือ/มีอยู่ น่าจะอักษรซามาริทัน īy  หรือกรีก sampi   29px|Zhivete 29px|Zhivete Ж  Živěte Zhivete ชีวิต/อาศัย(มาลาสั่งพหุพจน์บุรุษที่ 2) ไม่ทราบ น่าจะคอปติก janja  หรือสัญลักษณ์โหราศาสตร์ของราศีมีน   29px|Dzelo 29px|Dzelo Ѕ  Dzělo Zelo มาก ไม่ทราบ น่าจะอักษรอาร์มีเนีย ja   29px|Zemlja 29px|Zemlja З  Zemlja Zeml(j)a โลก/พื้น/ดิน น่าจะเป็นอักษรกรีก theta  อีกรูปแบบ   33px|Izhe Ι, Ї ,  Iže Izhe ซึ่งคือ น่าจะอักษรกรีก upsilon  หรืออักษรกรีก iota ที่มีเครื่องหมายเหนือสระตัวที่สอง   25px|I 33px|IИ ,  I/ižei I/izhey และ น่าจะเลียนแบบรูปปลา  25px|Gjerv 25px|Gjerv Ꙉ, Ћ, Ђ ,  Djervь, ǵervь Cherv, Djerv  ต้นไม้/ไม้ ไม่ทราบ  50x50px|Kako|alt= 50x50px|Kako|alt= К  Kako Kako อย่างไร/เช่น อักษรฮีบรู qoph ‎  x31px|Ljudie , x28px|Ljudie 33px|Ljudie Л, Љ ,  Ljudie Lyudi ผู้คน น่าจะอักษรกรีก lambda   33px|Myslite 33px|Myslite М  Myslite Mislete คิด (พหุพจน์บุรุษที่ 2) อักษรกรีก mu  ส่วนในแบบเหลี่ยมถูกแทนที่ด้วยรูปที่คล้ายกับอักษรละติน/ซีริลลิก ส่วนหนึ่งเนื่องจากความซับซ้อน  x29px|Našь, x28px|Nashi 33px|Nashi Н, Њ ,  Našь Nash ของเรา [ไม่ทราบ]  33px|Onu 33px|Onu О  Onъ On เขา, นั่น [ไม่ทราบ]  33px|Pokoi 33px|Pokoi П  Pokoj Pokoy ความสงบ น่าจะอักษรกรีกตอนต้น pi  อีกรูปแบบ  33px|Rici 33px|Rici Р  Rьci Rtsi จงพูด!/จงสะกด! น่าจะอักษรกรีก rho   33px|Slovo 33px|Slovo С  Slovo Slovo คำศัพท์/คำพูด   33px|Tvrido 33px|Tvrido Т  Tvrьdo Tverdo แข็ง/ยาก/แน่ใจ อาจากมาจากแถบของอักษรกรีก tau   33px|Uku 33px|Uku У, Ѹ  Ukъ Uk การสอน ตัวแฝดของอักษร onъ  กับ izhitsa   39px|Fritu 32px|Fritu Ф  Frьtъ Fert อักษรกรีก phi  อีกแบบ  33px|Heru 33px|Heru Х  Xěrъ Kher [ไม่ทราบ] (คล้ายกับ glagoli  และอักษรละติน h)  33px|Out 33px|Out Ѡ  Otъ Oht, Omega จาก ตัวแฝดของอักษร onъ  กับภาพกระจกเงา  33px|Shta 33px|Shta Щ ,  Šta/Šča Shta/Shcha ตัวแฝดของอักษร sha  เหนืออักษร tvrьdo   33px|Ci 33px|Ci Ц  Ci Tsi รูปท้ายของอักษรฮีบรู tsade   33px|Chrivi 33px|Chrivi Ч, Џ  Črьvъ Cherv หนอน [ไม่ทราบ] (คล้ายกับอักษร shta ; อาจเป็นอักษรฮีบรูที่ไม่ใช้รูปท้าย tsade )  33px|Sha 33px|Sha Ш  Ša Sha ความเงียบ/เงียบ อักษรฮีบรู shin ‎ ,    Ъ  Jerъ Yer, Yor น่าจะเป็นอักษรดัดแปลงของ onъ . แบบ 'shtapic' อาจมาจากอักขระอะพอสทรอฟี  40px|Jery  Ы  Jery Yerɨ ตัวแฝด; ทวิอักษรของอักษร yer () หรือ yerь () กับอักษร izhe () หรือ i (Ⰻ).   39px|Jeri Ь  Jerь Yer` น่าจะเป็นอักษรดัดแปลงของ onъ   36px|Jati 36px|Jati Ѣ, Я ,  Jatь Yat, Ya น่าจะเป็นอักษรกรีก alpha แบบสลัก   40px  Ё  ไม่ทราบ: สันนิษฐานว่าเป็นรูปประสมของ jonsь  ข้างใต้; ในเวลานั้นออกเสียง /jo/ ไม่ได้  30px|Jou  Ю  Ju Yu ไม่ทราบ  30px|Ensu (small jousu)  Ѧ  [Ensь] [yus เล็ก] อักษร epsilon  และยังใช้ระบุเสียงนาสิก  35px|Jensu (small jousu)  Ѩ  [Jensь] [iotated yus เล็ก] ตัวแฝดของอักษร jestъ  กับ ensь  สำหรับเสียงนาสิก  35px|Onsu (big jousu)  Ѫ  [Onsь] [yus ใหญ่] ตัวแฝดของอักษร onъ  กับ ensь  สำหรับเสียงนาสิก  35px|Jonsu (big jousu)  Ѭ  [Jonsь] [iotated yus ใหญ่] ตัวแฝดของอักษรที่ไม่ทราบกับ ensь  สำหรับเสียงนาสิก  30px|Thita  Ѳ  [Thita] Fita Theta    อักษรกรีก theta   27px|Yzhica  Ѵ ,  Ižica  Izhitsa

ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
อักษรกลาโกลิติกเป็นระบบการเขียนที่ใช้ในโลกซีรีส์หนังสือและวิดีโอเกม เดอะวิตเชอร์

ดูเพิ่ม
 ตัวเลขกลาโกลิติก

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Glagolitic text entry application
 Glagolitic manuscripts
 อักษรกลาโกลิติกในโครเอเชีย
 อักษรกลาโกลิติกในโครเอเชีย
 Glagolitic alphabet. Alternative encoding. – Proposals.
 The Glagolitic alphabet at omniglot.com
 The Budapest Glagolitic Fragments – links to a Unicode Glagolitic font, Dilyana
 Glagolitic Fonts
 Ancient Scripts: Glagolitic
 GNU FreeFont
 A simple 7-bit Squared Glagolitic font (.ttf)

Category:ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า

หมวดหมู่:อักษร
กลาโกลิติก
กลาโกลิติก
Category:วัฒนธรรมสลาฟ