พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร (7 มีนาคม พ.ศ. 2449 – 11 สิงหาคม พ.ศ. 2513) เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาวสิตนฤมล

 พระประวัติ 
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร มีพระนามลำลองว่า องค์หญิงฉัตรอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ ม.จ.ไกรสิงห์ วุฒิชัย ณ เมรุวัดธาตุทอง วันพุธ ที่ 23 มิถุนายน 2519. [ม.ป.ท.]: มงคลการพิมพ์; 2519. ประสูติเมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2448 (แบบสากลคือ พ.ศ. 2449) เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาวสิตนฤมล

ครั้นวันรุ่งขึ้น วันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2448 (แบบสากลคือ พ.ศ. 2449) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ ตั้งพระบุตรีของพระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร อันประสูติจากพระครรภ์พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาวสิตนฤมล เป็น พระหลานเธอ พระองค์เจ้า ทุกพระองค์สืบไปประกาศตั้งหม่อมเจ้าเป็นพระองค์เจ้าหลานเธอ เล่ม 22 หน้า 1128 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 11 มีนาคม 2449  

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร มีพระโสทรานุชาและพระโสทรขนิษฐา 3 พระองค์ ได้แก่ 

 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง (11 ตุลาคม พ.ศ. 2453 – 6 เมษายน พ.ศ. 2454)
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเปรมบุรฉัตร (12 สิงหาคม พ.ศ. 2458 – 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2524)
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิมลฉัตร (27 มิถุนายน พ.ศ. 2464 – 5 ธันวาคม พ.ศ. 2552)

มีพระอนุชาและพระขนิษฐาต่างมารดาอีก 8 องค์ คือ ท่านผู้หญิงฉัตรสุดา วงศ์ทองศรี, หม่อมเจ้ากาญจนฉัตร ศุขสวัสดิ์, หม่อมเจ้าภัทรลดา ดิศกุล, หม่อมเจ้าสุรฉัตร ฉัตรชัย, ท่านหญิงเฟื่องฉัตร ดิศกุล, ท่านหญิงหิรัญฉัตร เอ็ดเวิร์ดส, หม่อมเจ้าทิพยฉัตร ฉัตรชัย และหม่อมเจ้าพิบูลฉัตร ฉัตรชัย เนื่องในวโรกาสพระราชทานเพลิงพระศพ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิมลฉัตร ณ เมรุหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพมหานคร วันอาทิตย์ ที่ 7 พฤศจิกายน 2553. [ม.ป.ท.]: ม.ป.พ.; 2553.

พระองค์ทรงเข้ารับการศึกษาจากโรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์

ในการพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียรพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระองค์เจ้าและหม่อมเจ้า พระราชนัดดาในรัชกาลที่ 4 และ 5 เชิญทั้งเครื่องเฉลิมพระราชมณเฑียร และเครื่องราชูปโภค ทั้งหมด 16 องค์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงยืนกลาง สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีทรงยืนเบื้องขวาพระองค์ แวดล้อมด้วยพระราชนัดดา ในรัชกาลที่ 4 และ 5 ทรงเชิญเครื่องเฉลิมพระราชมณเฑียร ทั้งนี้พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้ามยุรฉัตร พระราชนัดดาในรัชกาลที่ 5 ทรงอุ้มไก่แจ้ขาว และเชิญทานพระกรศักดิ์สิทธิ์พระราชพิธีบรมราชาภิเษก “เฉลิมพระราชมณเฑียร” รายการจดหมายเหตุ กรุงศรี ออกอากาศ 8 พฤษภาคม 2560

รายการละเอียดพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เฉลิมพระราชมนเฑียร และเสด็จ เลียบพระนคร ใน พระบาทสมเด็จฯพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว       พุทธศักราช 2468. (2496). กรมศิลปากร.

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร เสกสมรสกับหม่อมเจ้าโสภณภราไดย สวัสดิวัตน์ เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2473 มีพระโอรสคือ หม่อมราชวงศ์พรรธนภณ สวัสดิวัตน์  (นามเดิม: หม่อมราชวงศ์ฉัตรโสภณ สวัสดิวัตน์)

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2513 สิริพระชันษา 64 ปี

 พระนิพนธ์ 
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร ทรงมีพระนิพนธ์ทั้งเขียน และงานแปล เช่น
 ชีวิตในต่างประเทศ (พ.ศ. 2493)
 ศิลปแห่งการครองชีพ (พ.ศ. 2494)
 บันทึกความทรงจำชีวิตในต่างประเทศ ภาคต้น (พ.ศ. 2550)

 พระอิสริยยศ 

 พระบุตรีของพระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร (7 มีนาคม พ.ศ. 2449 – 8 มีนาคม พ.ศ. 2449)
 พระหลานเธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร (8 มีนาคม พ.ศ. 2449 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามยุรฉัตร (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 – 11 สิงหาคม พ.ศ. 2513)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เล่ม 43 หน้า 3113 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 26 พฤศจิกายน 2469
พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ฝ่ายใน เล่ม 43 หน้า 4601 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 6 มีนาคม 2470

 พ.ศ. 2469 - เสมาบรมราชาภิเษกทอง รัชกาลที่ 7ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศกระทรวงวัง เรื่อง การประดับเสมาบรมราชาภิเษก เล่ม 43 หน้า 3719 วันที่ 16 มกราคม 2470

 พงศาวลี 

อ้างอิง





หมวดหมู่:พระวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าหญิง
หมวดหมู่:ราชสกุลฉัตรชัย
หมวดหมู่:ราชสกุลสวัสดิวัตน์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้ลี้ภัยชาวไทย