สุนัขทรงเลี้ยง

สุนัขทรงเลี้ยง หรือ สุนัขหลวง เป็นสุนัขที่พระมหากษัตริย์ และพระอัครมเหสีไทยทุกรัชกาล หรือพระบรมวงศานุวงศ์ทรงเลี้ยงไว้เพื่อพระเกษมสำราญของพระองค์ยามว่างเว้นจากพระราชกรณียกิจ ด้วยเป็นสัตว์ที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก เนื่องจากสุนัขนั้นน่ารัก ซื่อสัตย์ และแสนรู้อันเป็นคุณสมบัติที่มนุษย์พึงเลี้ยงสุนัขไว้เป็นเพื่อน บ้างเจ้านายก็ทรงซื้อหามา บ้างก็ได้รับพระราชทาน บ้างก็มีผู้น้อมเกล้าถวาย บ้างก็ทรงอุปการะสุนัขที่ถูกทอดทิ้งมาไว้ในพระอนุเคราะห์

ในราชสำนักไทยตั้งแต่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ปรากฏการเลี้ยงสุนัขจนเป็นที่นิยมในพระราชสำนักฝ่ายในแล้ว สุนัขที่เลี้ยงส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก มีขนปุย และจะได้รับการเลี้ยงดูอย่างประคบประหงมพอสมควร ทั้งมีที่นอนขนาดน้อยสร้างอย่างประณีต มีบ้าน หรือจานอาหารเล็ก ๆ ซึ่งส่วนใหญ่มักทำมาจากวัสดุมีค่าราคาแพงจนถึงขั้นมีการแข่งขันกันด้านคุณค่าและราคาของวัสดุนั้น ๆศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย. "รัชกาลที่ 5 กับสุนัขทรงเลี้ยง". ศิลปวัฒนธรรม. 36 : 5 สิงหาคม 2558, หน้า 21-23

หากสุนัขทรงเลี้ยงตายลง เจ้านายบางพระองค์จะสร้างสุสานสำหรับสุนัขทรงเลี้ยง บ้างก็นำอัฐิใส่ในอนุสาวรีย์ เช่น สิบสาม สุนัขทรงเลี้ยงในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี (ครั้งดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์) หรือทองแดง สุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร บ้างก็สร้างเป็นอนุสรณ์เพื่อรำลึกถึงเช่น อนุสาวรีย์ย่าเหล

ในปี พ.ศ. 2558 ฐนกร ศิริไพบูลย์ ได้เผยแพร่แผนผังการทุจริตการก่อร้างอุทยานราชภักดิ์ และแชร์ภาพเสียดสีทองแดง สุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยศาลทหารตีความว่าการกระทำดังกล่าวเป็นความผิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112, 116 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์

 รายชื่อสุนัขทรงเลี้ยง 
 ในพระมหากษัตริย์ 
 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

 เบส
 ปรินซ์
 ทองวิก
 เซส

 ยอช
 จุด
 รุดี

 ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ย่าเหล 
 นันทา

 มาลี
 มากาเร็ต

 ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร
 บ๊อบบี้

 ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

 บ๊อบบี้
 โจโฉhttp://www.thansettakij.com/content/183332
 สุดหล่อ
 หมามุ่ย
 ซูซี่
 คุกกี้
 มะลิ
 ทองแท้
 ทองกวาว (นามสกุล เจริญเกศ)
 ทองพันดุลย์
 ทองพันชั่ง
 ทองมีดขูด
 โล่ห์ทอง
 ทองเดือนห้า
 สร้อยทอง
 ทองชมพู (ภายหลังเปลี่ยนเป็นทองอุไร) 
 ทองเครือวัลย์ 
 ทองเจิม (ภายหลังเปลี่ยนเป็นสักทอง)
 ทองแดง (นามสกุล สุวรรณชาด)
 ทองชมพูนุท 
 ทองเอก 
 ทองม้วน 
 ทองทัต 
 ทองพลุ 
 ทองหยิบ
 ทองหยอด
 ทองอัฐ
 ทองนพคุณ
 ทองหลาง

 ทองอยู่
 ทองเย็น
 น้ำฝน
 น้ำชา
 น้ำตาล
 น้ำนวล
 น้ำฟ้า
 น้ำมันปาล์ม
 หิรัญวารี
 ข้าวโพดเทียน
 ข้าวตอกดอกไม้
 ข้าวหลามตัด
 ข้าวคลุกกะปิ 
 ข้าวเหนียวมะม่วง
 ข้าวแดงแกงร้อน 
 ข้าวตังทรงเครื่อง
 ข้าวเกรียบว่าว
 นิลเอก
 นิลพานร
 นิลพัท
 นิลขัน
 นิลนนท์
 นิลเกสร
 วัง
 น่าน
 แกงมัสมั่น
 แกงเหลือง
 แกงนพเก้า
 หลวงแจ่ม (นามสกุล ภักดี)

ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

 พล.อ.อ.ฟูฟู
 ฟุ้งฟุ้ง
 เฟื่อง
 ฟ้า
 แอสโก้
 เอมิโก้
 แกงเขียวหวาน
 เบอร์หนึ่ง
 เบอร์สอง
 เบอร์สาม
 ป่าสัก
 วัง
 เนเน่
 นาน่า

 แอสลี่
 แอน
 ทองโมกมัน
 ทองศรีตรัง
 ทองพิกุล
 ทองอินทนิล
 ทองกันเกรา
 ทองชัยพฤกษ์
 ทองรวงผึ้ง
 ทองจามจุรี
 เปเป้

 ในพระบรมวงศานุวงศ์ 
 ใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

 หมีขาว

 ใน สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี

 วินเทอร์ 

 ในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

 ทอฟฟี่กรุงเทพธุรกิจ, สัตว์เลี้ยงวังสระปทุม , วันอาทิตย์ที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2548
 แป๊ะฮวยอิ้ว
 พิมเสน
 ทิฟฟี่ 
 มหาหิงค์
 ข่าหอม
 มะระ
 ชะพลู
 หลงจิ่ง
 วิกค์
 ปักเป้า
 โลมา
 พะยูน

 กาละแม
 ข้าวแตก
 ข้าวแตน
 ข้าวตู
 นิค
 ไส้กรอก
 ไส้อั่ว
 โมเช่
 วาเปคซ์
 ปรอด
 กาเหว่า
 ขมิ้น
 โป๊ยเซียน

 ในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี

 ต่งต๊ง
 ลูกหมี
 ฟ้าคราม
 ฟ้างาม
 ดักแด้

 ชาบู
 ซูชิ
 ซาชิมิ
 วาซาบิ
 ไหมทอง

 ในสมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร
 ไหว

 ในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา

 มอนตี้
 เล็ก
 ปิแอร์

 โดพี
 เร็กซ์

 ในพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี

 มอนตี้
 โดปิ้
 ปิแอร์

 ในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี

 บ๊อบบี้
 นรินทร์
 เหมือน
 อาทิตย์วงศ์
 พงศ์จันทร์
 อาทิตย์
 สิบสามสุสานสุนัขทรงเลี้ยงสมเด็จพระพี่นางฯ 'สุสานที่ไม่เคยขาดรัก...'  จาก มติชน 
 ธันวา
 สามสิบ
 พาโร
 ทิมพู
 เค็ดซัล
 ตอลเต็ก
 ตูลูส
 อัลบี้
 ลียอง
 คีรีบูน
 หลง
 ภาพัน
 ต้นคูน
 เจน
 ดิ๊กบี้
 เปตอง
 โท
 โตตัส
 แตง
 ดอยปุย

 อ่างทอง
 ช็อกกาแลต
 เอสโซ่
 เชลล์
 คาลเท็กซ์
 โมบิล
 ไฟแดง
 ไดมอนด์
 มังกร
 เท็น  อีเลเว่น
 ดาว
 แพนด้า
 ซิกแซ็ก
 เกาลัด
 เฮเซลนัท
 เชสท์นัท 
 พีนัท
 วอลนัท
 น้ำพุ
 โกลเดนฟีเวอร์
 แซนดี้
 มน
 วันพุธ
 บ่อเบี้ย
 ไนท์
 หัวหิน

 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรประพันธ์รำไพ
 ลูวิสกัณฑาทิพย์ สิงหะเนติ. เจ้าจอมก๊กออ. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, 2558, หน้า 260

 ในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา

 เป๊ปซี่
 ฟ้าลั่น
 ฟ้าคราม (เดิมชื่อ ตูมตาม)
 ฟ้ารุ่ง
 เพชรเสือ
 เพชรสิงห์
 เพชรแท้
 เพชรเงิน

 เพชรแก้ว
 หมีดำ
 มิลกี้
 ทะเล
 แหวนเพชร
 เต้าหู้
 แอลเอ็ม
 ใจเพชร

 ในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา

 ซาร์โก้
 คาคาว
 ซีซาร์
 วิสกี้

 ควอสเซีย
 จินทอนิค
 ตัวเล็ก
 น้ำหอม
 น้ำปรุง
 มิลาน
 ชอปปิ้ง
 มู่หลาน
 นีส
 บัตเตอร์ฟลาย
 มิลเลอร์
 เอ็มไอ 6

 ในสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ
 เบบี้
 เอฟ-5สุนัขทรงเลี้ยงในเจ้าชายพระองค์น้อย...

 ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์
 ลอดช่อง
 กาสะลอง
 หมูแดง
 หอมนวล

 ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงศ์
 โจน

 อ้างอิง 

 พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช, เรื่อง ทองแดง, อมรินทร์, ISBN 974-272-626-4
 พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช, เรื่อง ทองแดง ฉบับการ์ตูน, อมรินทร์, ISBN 974-272-917-4
 วิลาศ มณีวัต, พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับ "คุณ ๆ" สี่ขา, ดอกหญ้า, ISBN 974-689-122-7 


หมวดหมู่:สุนัข
หมวดหมู่:สุนัขในประเทศไทย