ภาษาซุนดา

ภาษาซุนดา (, ; อักษรซุนดา: ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ; อักษรเปโกน: ) เป็นภาษากลุ่มมลายู-พอลินีเชียที่พูดโดยชาวซุนดา มีผู้พูดภาษานี้เป็นภาษาแม่ประมาณ 40 ล้านคนในบริเวณทางตะวันตกของเกาะชวา ซึ่งเทียบเท่ากับประมาณร้อยละ 15 ของประชากรทั้งหมดในประเทศอินโดนีเซีย

การจำแนก
รอเบิร์ต บลัสต์ นักภาษาศาสตร์ชาวอเมริกัน รายงานว่า ภาษาซุนดามีความใกล้ชิดกับกลุ่มภาษามาเลย์อิก เช่นเดียวกันกับกลุ่มของภาษาที่มีผู้พูดบนเกาะบอร์เนียว เช่น กลุ่มภาษาดายักบกหรือกลุ่มภาษากายัน–มูริก โดยอิงตามความคล้ายคลึงกันของคำศัพท์ระหว่างภาษาเหล่านี้ในระดับสูง

 สัทวิทยา 
ตัวอักษรซุนดามีความสอดคล้องกับหน่วยเสียงในระดับสูง

 สระ 
ภาษาซุนดามีเสียงสระ 7 เสียง ได้แก่  ,  ,  ,  ,  ,   และ  

หน้ากลางหลังปิดกลางเปิด

 พยัญชนะ 
Müller-Gotama (2001) รายงานว่ามีเสียงพยัญชนะ 18 เสียงในระบบเสียงภาษาซุนดา ได้แก่ , , , , , , , , , , , , , , , , ,  อย่างไรก็ตาม อิทธิพลจากภาษาต่างชาติทำให้มีหน่วยเสียงใหม่เพิ่มเข้ามา เช่น , ,  (เช่นในคำ , , , ) หน่วยเสียงพยัญชนะเขียนแทนด้วยตัวอักษรดังต่อไปนี้ , , , , , ,  ,  , ,  (),  , , ,  , , ,   และ   พยัญชนะอื่น ๆ ที่ปรากฏในคำยืมจากภาษาอินโดนีเซียส่วนใหญ่ถูกรวมเข้ากับพยัญชนะที่มีอยู่เดิมในภาษาซุนดา ได้แก่ /  → ;   → ;   → ; และ   → 

ริมฝีปากปุ่มเหงือกเพดานแข็งเพดานอ่อนเส้นเสียงนาสิกหยุด/กักเสียดแทรกไม่ก้องก้องเสียดแทรกข้างลิ้นรัวเปิด

สระเรียงที่ประกอบด้วยสระสูงตามด้วยสระอื่น เมื่อออกเสียงจะแทรกเสียงกึ่งสระ  หรือ  เข้าไประหว่างสระเรียงนั้น เช่นในคำต่อไปนี้
  - 
  - 
  - 
  - 

 ตัวเลข 
เลขอักษรซุนดาภาษาซุนดา1||2||3||4||5||6||7||8||9||10||11||12||20||21||30||31||40||50||60||70||80||90||100||ร้อย1000||พัน

 ไวยากรณ์ 
 คำบุพบท 
 สถานที่ 
ภาษาซุนดามีคำบุพบททั่วไปสำหรับนิพจน์เชิงพื้นที่ 3 แบบ:
 di: 'ใน', 'ที่' ฯลฯ, ระบุตำแหน่ง
dina/na: 'บน', 'ที่' ฯลฯ., ระบุตำแหน่งจำเพาะ
 ka: 'ถึง', ระบุทิศทาง
 kana: 'ถึง', ระบุทิศทางจำเพาะ
 ti: 'จาก', ระบุความเป็นมา
tina: 'จาก', ระบุความเป็นมาจำเพาะ

ในการระบุนิพจน์เชิงพื้นที่จำเพาะกว่า (เช่น 'ข้างใน', 'ข้างใต้' ฯลฯ) จะมีการนำคำบุพบทเหล่านี้ไปประสมกับคำนามเฉพาะที่:

 ทางการ  สุภาพ  ไทย di jero di lebet ข้างใน  di luar di luar ข้างนอก  di gigir di gédéng ด้านข้าง di luhur di luhur ข้างบน di handap di handap ข้างล่าง di tukang di pengker ข้างหลัง di hareup di payun ข้างหน้า

 เวลา 
 ไทย  ซุนดา (ทางการ)  ซุนดา (สุภาพ) ก่อน  saacan/saméméh sateuacan หลัง  sanggeus saparantos ระหว่าง  basa nalika อดีต  baheula kapungkur

 อื่นๆ 
 ไทย  ซุนดา (ทางการ)  ซุนดา (สุภาพ) จาก  tina/ti tina/ti สำหรับ  jang, paragi kanggo/kanggé

ตัวอย่าง
ข้อความข้างล่างนำมาจากคำแปลหัวข้อที่ 1 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในภาษาซุนดา และของต้นฉบับในภาษาอังกฤษ (กับคำแปลในภาษาไทย)

 ตัวอย่างข้อความภาษาซุนดา:
อักษรละติน
"Sakumna jalma gubrag ka alam dunya téh sipatna merdika jeung boga martabat katut hak-hak anu sarua. Maranéhna dibéré akal jeung haté nurani, campur-gaul jeung sasamana aya dina sumanget duduluran."

อักษรเปโกน (อาหรับ)

อักษรซุนดา (ดั้งเดิม)
 ฉบับแปลภาษาอังกฤษ:"All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood."ฉบับแปลภาษาไทย จากองค์กรแอมเนสตี้:'''
"มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ"

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น

ซุนดา
ซุนดา