สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี

สถานีชุมทางบ้านภาชี () เป็นสถานีรถไฟประจำอำเภอภาชี อยู่ในเส้นทางรถไฟสายเหนือ และสายตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นสถานีรถไฟระดับ 1 มีจำนวนทาง 18 ทาง เป็นทางหลัก 3 ทาง ทางหลีก 15 ทาง เป็นรางติดชานชาลา 8 ทาง โดยเป็นสถานีชุมทางแห่งแรกในประเทศไทย ซึ่งเป็น 1 ใน 4 ที่ระดับสถานี 1 ในจังหวัดอยุธยา โดยมีสถานีอยุธยา สถานีบางปะอิน สถานีชุมทางบ้านภาชี และสถานีท่าเรือ ทางเหนือของสถานีเป็นทางคู่แยกระหว่างสายเหนือ กับสายตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเลี้ยวซ้ายเป็นเส้นทางสายเหนือไปสถานีหนองวิวัฒน์ จนถึงสถานีรถไฟเชียงใหม่กับสถานีรถไฟสวรรคโลก โดยสุดทางคู่ที่สถานีรถไฟลพบุรีแล้วใช้ทางเดี่ยวไปตลอดทาง ส่วนทางตรงเป็นเส้นทางสายตะวันออกเฉียงเหนือไปสถานีรถไฟหนองกวย จนถึงสถานีรถไฟหนองคายกับสถานีรถไฟอุบลราชธานี โดยสุดทางคู่ที่สถานีรถไฟมาบกะเบาแล้วใช้ทางเดี่ยวไปตลอดทาง ส่วนทางใต้ของสถานีเป็นทางสามไปสถานีรถไฟพระแก้ว จนถึงสถานีรถไฟกรุงเทพ โดยสุดทางสามที่สถานีรถไฟรังสิตแล้วใช้ทางคู่ไปตลอดทาง และเป็น 1 ใน 18 สถานีชุมทางรถไฟในประเทศไทยในปัจจุบัน

 ประวัติ 
สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี  สร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 เปิดใช้งานครั้งแรกวันที่ 1 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2440 หรือคริสต์ศักราช 1897 ในส่วนต่อขยายเส้นทางจากอยุธยา ผ่านชุมทางบ้านภาชี ถึงสถานีชุมทางแก่งคอย ระยะทาง 53 กิโลเมตร ของเส้นทางรถไฟหลวงสายแรกของประเทศไทย(กรุงเทพ-นครราชสีมา)

ต่อมาสถานีชุมทางบ้านภาชีก็ได้ถูกระเบิดพังเสียหายสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงได้มีการสร้างสถานีรถไฟใหม่ขึ้นทดแทนสถานีเก่า ขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2490 และดำเนินการสร้างแล้วเสร็จในปีพุทธศักราช 2492 หลังจากสร้างเสร็จได้ทำการเปิดใช้งาน เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2549 โดยมีนายพิเชษฐ์ มีลาภ เป็นนายสถานีรถไฟคนแรกของสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี อาคารสถานีหลังใหม่(ปัจจุบัน)เป็นอาคารชั้นเดียวหลังคาไม้ถือปูน มีเนื้อที่ ยาว 30 เมตร กว้าง 15 เมตร อายุการใช้งานของอาคารสถานีหลังนี้จนถึงปัจจุบันมีอายุมากกว่า 70 ปี 

สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีได้ทำการสร้างอุโมงค์ทางเดินลอดทางรถไฟขึ้นก่อนปี พุทธศักราช 2490 โดยทำการ สร้างอุโมงค์พร้อมการสร้างสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีหลังจากสถานีเก่าได้ถูกระเบิดสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นอุโมงค์ที่ด้านบนเป็นรางรถไฟเพื่อให้รถไฟแล่นผ่าน ส่วนตัวอุโมงค์เป็นทางเดินและเป็นที่หลบ ภัยจากระเบิดในสงครามโลกครั้งที่ 2 ปัจจุบันอุโมงค์นี้ไม่ได้ใช้งาน นายสถานีรถไฟได้ทำรั้วล้อมรอบไว้ ไม่ให้ชาวบ้านเข้าไปเพราะอาจเป็นอันตรายได้ เนื่องจากภายในอุโมงค์มีน้ำขังและมีปลาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก สภาพภายนอกมองไม่เห็นร่องรอยของอุโมงค์เลย

สะพานข้ามทางรถไฟชุมทางบ้านภาชี สร้างขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แทนอุโมงค์รถไฟที่ถูกทำลายจากสงครามโลกครั้งที่ 2 เนื่องจากเสียหายมากยากแก่การบรูรณะ จึงได้สร้างสะพานข้ามทางรถไฟแทน เพื่อความปลอดภัยของประชาชนในบริเวณนั้น เพราะในแต่ละวันจะมีรถไฟผ่านเป็นจำนวนมาก สะพานข้าทางรถไฟข้ามทางรถไฟนี้สร้างด้วยไม้ และเหล็ก ยาวประมาณ 100 เมตร กว้าง 2 เมตร จะมีทางลงหลายทาง ปัจจุบันยังพอใช้การได้แต่มีผู้ใช้งานน้อย เนื่องจากการรถไฟได้สร้างสะพานลอยคอนกรีตเสริมเหล็กมีหลังคาขึ้นมาแทนสะพานเดิม ในขณะเดี่ยวกันยังมีถนนข้ามทางรถไฟ เพื่อให้รถผ่านได้ตรงตลาดภาชีไปยังวัดภาชี ตรงกับอุโมงค์รถไฟและบ้านพักรถไฟ ทำให้คนหันไป ใช้ทางข้ามเป็นส่วนใหญ่

สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี เป็นชุมทางรถไฟที่แยกไปภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีรถไฟผ่านขาขึ้น-ขาลง วันละประมาณ 140 ขบวน รถไฟที่จอดสถานีนี้มากที่สุดคือรถไฟบรรทุกน้ำมัน มีผู้โดยสารใช้งานในปัจจุบันส่วนมาก เป็นนักเรียน และผู้ที่ทำงาน วันละไม่ต่ำกว่า 100คน ปัจจุบันมีนายนิวัฒน์ สายสุดใจ เป็นนายสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีคนปัจจุบัน

 รายนามนายสถานีชุมทางบ้านภาชี 
+รายนามผู้ดำรงตำแหน่งนายสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีคนที่ชื่อเริ่มดำรงตำแหน่งสิ้นสุดการดำรงตำแหน่งระยะเวลาหมายเหตุ1นายพิเชษฐ มีลาภ1 ตุลาคม พ.ศ. 249231 สิงหาคม พ.ศ. 24952 ปี 10 เดือน 4 สัปดาห์ 2 วันดำรงตำแหน่งเป็นคนแรก2นายประเทือง พิทักษ์ธรรม1 ตุลาคม พ.ศ. 249530 กันยายน พ.ศ. 24971 ปี 11 เดือน 4 สัปดาห์ 1 วัน3นายจันทร์ สุวรรณ์ผ่อง15 ตุลาคม พ.ศ. 249725 กันยายน พ.ศ. 24991 ปี 11 เดือน 1 สัปดาห์ 3 วัน4นายสุดใจ โพธิ์โต1 ตุลาคม พ.ศ. 249915 มีนาคม พ.ศ. 25033 ปี 5 เดือน 2 สัปดาห์5นายฉัตร กรมเหลี่ยมสาระ20 เมษายน พ.ศ. 25031 ตุลาคม พ.ศ. 25129 ปี 5 เดือน 1 สัปดาห์ 4 วัน6นายสมัย เศตะพราหมณ์26 ตุลาคม พ.ศ. 251215 พฤศจิกายน พ.ศ. 25142 ปี 2 สัปดาห์ 6 วัน7นายทองสุข เกิดผล16 พฤศจิกายน พ.ศ. 251423 มีนาคม พ.ศ. 25161 ปี 4 เดือน 1 สัปดาห์8นายวิศิษฐ ปัญญาสาร 24 มกราคม พ.ศ. 25166 พฤศจิกายน พ.ศ. 25171 ปี 9 เดือน 1 สัปดาห์ 6 วัน9นายชุ่ม สุวิภาส7 พฤศจิกายน พ.ศ. 251718 กันยายน พ.ศ. 251810 เดือน 1 สัปดาห์ 4 วัน10นายสุเทพ ชาวสวนเจริญ19 กันยายน พ.ศ. 25186 ตุลาคม พ.ศ. 25257 ปี 2 สัปดาห์ 3 วัน11นายชูชาติ วัจนะรัตน์7 ตุลาคม พ.ศ. 252529 กันยายน พ.ศ. 25271 ปี 11 เดือน 3 สัปดาห์ 1 วัน12นายเอก ปิ่นกระจาย30 กันยายน พ.ศ. 252713 พฤศจิกายน พ.ศ. 25281 ปี 1 เดือน 2 สัปดาห์13นายสมบูรณ์ เหล็กกล้า14 พฤศจิกายน พ.ศ. 252829 มีนาคม พ.ศ. 25323 ปี 4 เดือน 2 สัปดาห์ 1 วัน14นายเสน่ห์ เชื้อเอี่ยมพันธ์13 เมษายน พ.ศ. 25324 มีนาคม พ.ศ. 253310 เดือน 2 สัปดาห์ 5 วัน15นายผจญ วิทยาบำรุง5 มีนาคม พ.ศ. 253320 ตุลาคม พ.ศ. 25352 ปี 7 เดือน 2 สัปดาห์ 1 วัน16นายถวิล มณฑาทอง21 ตุลาคม พ.ศ. 253525 เมษายน พ.ศ. 25382 ปี 6 เดือน 4 วัน17นายมนตรี เที่ยงพูนวงค์26 เมษายน พ.ศ. 25385 ธันวาคม พ.ศ. 25387 เดือน 1 สัปดาห์ 2 วันดำรงตำแหน่งระยะเวลาสั้นาที่สุด18นายเฉลิมชาติ อนุศักดิ์พิทยา6 ธันวาคม พ.ศ. 253816 ธันวาคม พ.ศ. 25413 ปี 1 สัปดาห์ 3 วัน19นายนิยม ประสมทรัพย์17 ธันวาคม พ.ศ. 254127 พฤศจิกายน พ.ศ. 25431 ปี 11 เดือน 1 สัปดาห์ 3 วัน20นายสมัคร มั่นล้วน1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 254431 ตุลาคม พ.ศ. 25451 ปี 8 เดือน 4 สัปดาห์ 2 วัน21นายบุญเลิศ ประดับรส14 มกราคม พ.ศ. 254615 เมษายน พ.ศ. 25504 ปี 3 เดือน 1 วัน22นายวิรัตน์ ไตรเดชา18 กันยายน พ.ศ. 255030 กันยายน พ.ศ. 25533 ปี 1 สัปดาห์ 5 วัน23นายนิวัฒน์ สายสุดใจ10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 - -ดำรงตำแหน่งเป็นคนปัจจุบัน
ดำรงตำแหน่งระยะเวลามากที่สุด
*อ้างอิงจากแผ่นป้ายรายนามนายสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี ที่ติดอยู่กับอาคารสถานีทางด้านหลัง

*ในระยะเวลาที่เว้นว่างจากการมีนายสถานี จะมีพนักงานท่านอื่นรักษาการแทน

 ขบวนรถโดยสาร 
เที่ยวไปมีจำนวน 33 ขบวน หยุดสถานี 23 ขบวน เที่ยวกลับมีจำนวน 32 ขบวน หยุดสถานี 22 ขบวน รวมมี 65 ขบวน หยุดสถานี 45 ขบวน

 เที่ยวไป 
 สายเหนือ 
มีจำนวน 18 ขบวน หยุดสถานี 13 ขบวน

 สายตะวันออกเฉียงเหนือ 
มีจำนวน 15 ขบวน หยุดสถานี 10 ขบวน

 เที่ยวกลับ 
 สายเหนือ 
มีจำนวน 17 ขบวน หยุดสถานี 12 ขบวน

 สายตะวันออกเฉียงเหนือ 
มีจำนวน 15 ขบวน หยุดสถานี 10 ขบวน

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:สถานีรถไฟ สายตะวันออกเฉียงเหนือ
หมวดหมู่:สถานีรถไฟ สายเหนือ
หมวดหมู่:สถานีรถไฟในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:การรถไฟแห่งประเทศไทย
หมวดหมู่:สถานีรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงเข้ม
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอภาชี
ชุมทางบ้านภาชี