แมวไทย

แมวไทย  เป็นหนึ่งในสายพันธุ์แมวเอเชียกลุ่มแรก ๆ ที่ได้รับการยอมรับอย่างชัดเจน มีต้นกำเนิดมาจากสายพันธุ์วิเชียรมาศ แมวไทยเป็นแมวพันธุ์หนึ่งจากแมวหลายสายพันธุ์ที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย (รู้จักกันในชื่อสยามก่อนปี พ.ศ. 2482) แมวสยามดั้งเดิมกลายเป็นหนึ่งในสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในยุโรปและอเมริกาเหนือในศตวรรษที่ 19 แมวสยามมีขนที่มีสีโดดเด่น ซึ่งเป็นผลมาจากภาวะผิวเผือกที่ไวต่ออุณหภูมิ

 ประวัติ 
แมวถือเป็นหนึ่งในสัตว์เลี้ยงของคนไทยมาช้านาน และได้รับสิทธิในการขึ้นไปอาศัยอยู่บนเรือนร่วมกับมนุษย์ ดังปรากฏในประเพณีขึ้นบ้านใหม่ที่จะมอบของมงคลต่าง ๆ แก่เจ้าของเรือน ซึ่งมีสัตว์เลี้ยงสองชนิดไก่และแมว ทั้งยังปรากฏแมวในสำนวนหรือสุภาษิตต่าง ๆ เป็นต้นว่า "หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว" "ฝากปลาย่างไว้กับแมว" และ "แมวนอนหวด" เป็นต้น นอกจากเลี้ยงในเรือนแล้ว พระสงฆ์ก็นิยมเลี้ยงแมวในวัดด้วย เพราะป้องกันมิให้หนูมากัดทำลายพระไตรปิฏก

ตำราดูลักษณะแมว เกิดขึ้นมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาซึ่งเป็นหนึ่งในตำราพรหมชาติซึ่งคัดลอกต่อ ๆ กันมา ฉบับหนึ่งอยู่ในการครอบครองของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทฺธสโร) สมเด็จพระราชาคณะฝ่ายมหานิกาย ผู้โปรดปรานการเลี้ยงแมว ตำราดังกล่าวเป็นสมุดข่อย เนื้อหาแต่งเป็นโคลงและกาพย์ แบ่งแมวไทยออกเป็น 23 สายพันธุ์ เป็นแมวมงคล 17 สายพันธุ์ และแมวให้โทษ 6 สายพันธุ์ ส่วนตำราแมวฉบับอื่น ๆ ก็ระบุไว้ใกล้เคียงกัน จากเนื้อหาแสดงให้เห็นถึงค่านิยมของคนไทยด้านรูปลักษณ์ เพราะแมวมงคลนั้นล้วนมีลักษณะที่งาม อันแสดงให้เห็นว่าแมวเป็นสัตว์เลี้ยงที่เป็นบ้านเป็นตาของบ้าน ทั้งนี้แมวไทยส่วนใหญ่มีอุปนิสัยดี ไม่ดุร้าย ฉลาด รู้จักประจบประแจง รักเจ้าของ และมีความเป็นต้วของตัวเอง และมีข้อดีที่สำคัญคือมีภูมิต้านทานต่อโรคเขตร้อนสูง ขนสั้น ไม่มีปัญหาด้านเชื้อราจากความชื้น

เมื่อปี พ.ศ. 2427 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานแมววิเชียรมาศคู่หนึ่งให้แก่ กงสุลอังกฤษชื่อ โอเวน กูลด์ แมวไทยคู่นี้ชนะการประกวดแมวที่ กรุงลอนดอน และทำให้ชาวอังกฤษนิยมเลี้ยงแมวไทยมากขึ้น ในที่สุดก็แพร่หลายไปทั่วโลก และแมววิเชียรมาศก็เป็นที่รู้จักในภาษาอังกฤษว่า "Siamese Cat" หรือ แมวสยาม 

สำหรับในประเทศไทย คนไทยที่เป็นที่รับรู้ดีว่าชอบเลี้ยงแมวไทย เช่น สมัคร สุนทรเวช อดีตนายกรัฐมนตรีและอดีตผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร, พิชัย วาสนาส่ง อดีตผู้เชี่ยวชาญเรื่องการต่างประเทศ และ ดร.สมเกียรติ อ่อนวิมล อดีตผู้อำนวยการ อสมท. เป็นต้น 

ต่อมาในวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้แมวไทยจำนวน 5 สายพันธุ์เป็นเอกลักษณ์ประจำชาติในประเภทสัตว์เลี้ยงตามที่คณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ (กอช.) เสนอ

 แมวไทยในระดับนานาชาติ 
ในสหรัฐอเมริกา แมวไทยตัวแรกเป็นแมวของ ลูซี่ เว็บบ์ ภรรยาของ รัทเทอร์ฟอร์ด บี. เฮส์ ประธานาธิบดีคนที่ 29 ของสหรัฐอเมริกา

ทั้งนี้แมววิเชียรมาศได้รับการยกย่องจากนักจิตบำบัดในฐานะแมวที่ช่วยเสริมสร้างความสดใสและสมดุลทางอารมณ์ให้กับผู้เลี้ยง และมักถูกแนะนำให้ผู้ป่วยโรคทางจิตเวชที่มีโรคซึมเศร้าหรือวิตกกังวล เพื่อเป็นตัวช่วยในการบำบัดอาการ ชาวต่างชาตินิยมนำแมวไทยไปผสมกับแมวพันธุ์ที่มีอุปนิสัยดุ เพื่อให้ลูกที่เกิดมาเชื่องหรือดุน้อยลง

ปัจจุบันแมวไทยที่ปรากฏในตำราซึ่งยังหลงเหลืออยู่คือ วิเชียรมาศ, โกนจา, ขาวมณี มาเลศ และศุภลักษณ์ ได้มีสิทธิบัตร แบ่งเป็น วิเชียรมาศ (พ.ศ. 2471) จดโดยอังกฤษ โกนจา, ขาวมณี (พ.ศ. 2542) และมาเลศ (พ.ศ. 2502) จดโดยสหรัฐ ศุภลักษณ์ (พ.ศ. 2567) จดโดยไทยเหล่าทาสฮือฮา! สหพันธ์แมวโลกรับรอง สายพันธุ์ ‘ศุภลักษณ์’ ของไทยแล้ว

ปัจจุบันยีนของแมวไทยได้กระจายไปสู่แมวสายพันธุ์ต่างประเทศทั่วโลกมากถึง 40 สายพันธุ์ด้วยกันCats 101 - EPISODE 3, สารคดีอนิมอลพลาเน็ต. ทรูวิชั่นส์. พฤหัสบดีที่ 27 มิถุนายน 2556.

 ชนิด 
สมุดข่อยโบราณได้กล่าวถึงแมวไทยไว้ 23 ชนิด ซึ่งเป็นแมวดีให้คุณ 17 ชนิด และแมวร้ายให้โทษ 6 ชนิด แมวไทย (วิฬาร) ที่ยังเหลือให้พบเห็นในปัจจุบันนี้มี 6 ชนิดคือ วิเชียรมาศ สีสวาด ศุภลักษณ์ โกญจา ขาวมณี และแซมเสวตร แต่แท้จริงแล้วในสมุดข่อยโบราณได้กล่าวถึงแมวไทยว่ามีทั้งหมด 23 สายพันธุ์ แบ่งออกเป็นแมวให้คุณ 17 ชนิด และ แมวร้ายให้โทษอีก 6 ชนิด

 แมวดีให้คุณ 
 รูป  ชื่อ  ลักษณะ 120px  กรอบแว่น, อานม้า  มีขนสีขาวทั้งตัว ส่วนขอบตาและกลางแผ่นหลังมีสีดำ คล้ายกรอบแว่นตาและอานม้าตามลำดับ 120px  กระจอก  มีขนสีดำมันทั้งตัว ตาสีเหลือง รอบปากมีสีขาว 120px  การเวก  ขนมีสีดำทั้งตัว ปลายจมูกมีสีขาว สีเหลืองอำพัน 120px  เก้าแต้ม  ขนมีสีขาวทั้งตัว มีจุดสีดำรอบตัวเก้าแห่ง คือ หัว คอ โคนขาหน้าและหลังทั้งสี่ ไหล่ทั้งสอง และโคนหาง 120px  โกนจา, โกญจา, ร่องมด, ดำปลอด  ขนสั้นเรียบละเอียดสีดำสนิททั้งตัวนัยน์ตาสีเหลืองอมเขียว ปากเรียว หูตั้ง 120px  จตุบท  มีสีดำ นอกจากปลายเท้าขึ้นมาจนถึงข้อพับทั้งสี่ข้างเป็นสีขาว นัยน์ตาเป็นสีเหลือง 120px  แซมเสวตร  มีลักษณะเดียวกับโกนจา ตาสีเขียว แต่มีขนสีขาวแซม 120px  นิลจักร  มีขนสีดำ บริเวณลำคอมีขนสีขาวเป็นวงเหมือนคล้องพวงมาลัย 120px  นิลรัตน์  มีลักษณะเดียวกับโกนจา ต่างกันตรงที่มีเล็บดำ ลิ้นดำ ฟันดำ และนัยน์ตาสีดำ 120px  ปัดเสวตร, ปัดตลอด  มีขนสีดำเป็นมันเรียบ ยกเว้นปลายจมูกจนถึงปลายหางมีขาว ดวงตามีสีเหลืองคล้ายพลอย 120px  มาเลศ, สีสวาด, โคราช, ดอกเลา  มีขนสั้นสีสวาด ผิวหนังบริเวณจมูกและริมฝีปากมีสีเงินหรือม่วงอ่อน นัยน์ตาสีเขียว 120px  มุลิลา  มีขนสีดำ ขนเรียบเป็นมัน แต่บริเวณสองหูเป็นสีขาว นัยน์ตาสีเหลือง 120px  รัตนกำพล  มีขนสีขาว ยกเว้นลำตัวจะมีสีดำคาด นัยน์ตาสีทอง 120px  วิเชียรมาศ  มีขนสั้นสีน้ำตาลอ่อน แต้มสีครั่งหรือน้ำตาลบนใบหน้า หูสองข้าง เท้าทั้งสี่ หาง และอวัยวะเพศ นัยน์ตาสีฟ้า 120px  วิลาศ  มีขนเรียบสีดำ ยกเว้นใบหูทั้งสองข้าง ปากล่างลงมาถึงหน้าอก ปลายเท้าทั้งสี่ และจากท้ายทอย หลัง จนถึงปลายหางมีสีขาว 120px  ศุภลักษณ์, ทองแดง  มีขนสีทองแดง นัยน์ตาสีเหลืองอำพัน อุ้งเท้ามีสีชมพู 120px  สิงหเสพย์, โสงหเสพย  มีขนสีดำทั้งตัว แต่มีสีขาวอยู่บริเวณริมฝีปาก จมูกและรอบคอ นัยน์ตาสีเหลืองทอง

 แมวร้ายให้โทษ 
 รูป  ชื่อ  ลักษณะ 120px  กอบเพลิง  มีนิสัยชอบอยู่ลำพังในที่ลับตา เมื่อพบคนจะหลบหนี 120px  ทุพลเพศ  มีสีขาวหม่น หางขอดหรือม้วน นัยน์ตาสีแดงเหมือนเลือด  120px  ปีศาจ  มีรูปร่างผอม ผิวหนังเหี่ยวยาน หางขอด นัยน์ตาสีแดง เมื่อออกลูกก็จะกินลูกของตัวเอง 120px  พรรณพยัคฆ์, ลายเสือ  มีขนหยาบสีมะกอกเขียวหรือมะกอกแดงคาดลายอย่างเสือ นัยน์ตาสีแดง ชอบร้องเสียงโหยหวน 120px  หิณโทษ  เป็นแมวเพศเมียลักษณะสวยงาม ขนงาม แต่มักแท้งลูกในท้อง 120px  เหน็บเสนียด  เป็นแมวรูปพรรณพิกลพิการ โคนหางสีออกด่างและมักเอาหางซ่อนไว้ใต้ก้น และชอบกัดแมวตัวอื่นเสมอ

 อื่น ๆ 
เป็นแมวไทยที่พบในยุครัตนโกสินทร์ และไม่ปรากฏในสมุดข่อยในสมัยกรุงศรีอยุธยา ได้แก่
 รูป  ชื่อ  ลักษณะ   กลีบบัว, สีกลีบบัว  ขนมีสีเทาอมชมพูล้วนทั้งตัว คล้ายกลีบดอกบัวบูชาพระ อุ้งเท้ามีสีชมพู พบในปี พ.ศ. 2559 มีจำนวน 6 ตัวทั่วประเทศ 120px  ขาวมณี, ขาวปลอด  มีสีขาวปลอด มีตาสองสี เพิ่งถือกำเนิดในต้นยุครัตนโกสินทร์  120px  ท็องกินีส  เป็นแมวลูกผสมวิเชียรมาศกับเบอร์มีส ทำให้กลายเป็นแมวพันธุ์แท้ได้ หากนำท็องกินีสผสมกันก็จะออกลูกมาเป็นทั้งวิเชียรมาศและเบอร์มีส 120px  เบอร์มีส, ทองแดง, ศุภโชค  เป็นแมวไทยที่ไม่ปรากฏในสมุดข่อย ผู้คนมักเรียกว่า "ทองแดง" และสับสนกับศุภลักษณ์ ต่างตรงที่เบอร์มีสมีตาสีทอง  วิฬาร์กรุงเทพ(เดิม มอคค่า)  เป็นแมวไทยสายพันธุ์ใหม่ พบในปี พ.ศ. 2558 มีจำนวน 25 ตัวทั่วประเทศ

 ความเชื่อ 
คนไทยมีความเชื่อเรื่องลูกกรอกแมว คือซากลูกแมวที่ตายในท้อง หากนำมาบูชาจะเกิดลาภผล นอกจากนี้ยังเชื่อในเรื่องเพชรตาแมว คือลูกตาของแมวที่เป็นต้อหิน เมื่อแมวนั้นตาย ดวงตาที่เป็นต้อจะแข็งเป็นหิน หากใครครอบครองจะเกิดโชคลาภ คิดสิ่งใดหรือปรารถนาสิ่งใดก็จะสมประสงค์ดังหวัง

“ แมวไทยโบราณ ” เป็นแมวที่เชื่อว่ามีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศไทยและถูกบันทึกไว้ในสมุดข่อยโบราณ ว่ามีรูปร่าง ลักษณะและสีสันที่สวยงาม อีกทั้งยังเชื่อว่าหากเลี้ยงแมวไทยมงคลไว้ในบ้านก็จะให้คุณแก่เจ้าของทั้งทรัพย์สิน เงินทอง อำนาจ หรือ บารมี นอกจากนี้แมวไทยยังมีนิสัยอ้อนเก่ง รักบ้าน รักเจ้าของ ฉลาด และคล่องแคล่วว่องไว

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 ตำราแมว

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 แมวไทย
 ชนิดของแมวไทย 



หมวดหมู่:แมว
หมวดหมู่:แมวในประเทศไทย
หมวดหมู่:พันธุ์แมวที่มีต้นกำเนิดในประเทศไทย
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศไทย