อำเภอศรีสัชนาลัย

ศรีสัชนาลัย เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดสุโขทัย โดยเป็นที่ตั้งของอุทยานประวัติศาสตร์และอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย 

 ประวัติศาสตร์ 
"เมืองเชลียง" เป็นชื่อดั้งเดิมของเมืองศรีสัชนาลัย (ส่วนทางล้านนาเรียก "เชียงชื่น")  ส่วนอำเภอศรีสัชนาลัยนั้น ชื่อเดิมคืออำเภอด้งและอำเภอหาดเสี้ยว ก่อนที่จอมพล แปลก พิบูลสงคราม จะให้นำชื่อเมืองโบราณครั้งสมัยสุโขทัยมาตั้งเป็นชื่ออำเภอโดยตรง เมืองโบราณเป็นที่ราบริมแม่น้ำยม และที่ลาดเชิงเขาพระศรี เขาใหญ่ เขาสุวรรณคีรี และเขาพนมเพลิง ก็เป็นพื้นที่เหมาะแก่การตั้งถิ่นฐาน เนื่องจากมีแม่น้ำและภูเขาเป็นปราการล้อมรอบ และมีความอุดมสมบูรณ์จากแก่งหลวง แม่น้ำยมและคลองเล็กคลองน้อยที่ไหลเชื่อมโยงในพื้นที่ดังกล่าว จึงทำให้เกิดเป็นชุมชนก่อตัวขึ้นบริเวณนี้และเคยมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมากในอดีต  

ดินแดนแห่งนี้เป็นเขตแดนระหว่างอาณาจักรล้านนา กับ อาณาจักรสุโขทัย-สยาม อำเภอแห่งแรกที่นี่ เดิมชื่อ อำเภอด้ง อยู่ในบริเวณ บ้านปลายนา ตำบลบ้านตึก ก่อนจะย้ายมาตั้งที่ว่าการอำเภอตรงบริเวณบ้านป่างิ้ว ตั้งได้ไม่นานนักมีโจรบุกปล้นและเผา จนต้องย้ายมาตั้งตรงบริเวณริมน้ำ ตำบลหาดเสี้ยว และได้เปลี่ยนชื่อ เป็น อำเภอหาดเซี่ยว ภายหลังมีการเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอหาดเสี้ยว  ก่อนจะมีการแบ่งพื้นที่ใหม่ และตั้งชื่ออำเภอใหม่ ว่า อำเภอศรีสัชนาลัย

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอศรีสัชนาลัยตั้งอยู่ทางทิศเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวังชิ้นและอำเภอเด่นชัย (จังหวัดแพร่)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลับแลและอำเภอตรอน (จังหวัดอุตรดิตถ์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอศรีนคร อำเภอสวรรคโลก และอำเภอทุ่งเสลี่ยม
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเถิน (จังหวัดลำปาง)

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอศรีสัชนาลัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 11 ตำบล 148 หมู่บ้าน ได้แก่
1.หาดเสี้ยว(Hat Siao)6 หมู่บ้าน2.ป่างิ้ว(Pa Ngio)12 หมู่บ้าน3.แม่สำ(Mae Sam)14 หมู่บ้าน4.แม่สิน(Mae Sin)25 หมู่บ้าน5.บ้านตึก(Ban Tuek)14 หมู่บ้าน6.หนองอ้อ(Nong O)11 หมู่บ้าน7.ท่าชัย(Tha Chai)12 หมู่บ้าน8.ศรีสัชนาลัย(Si Satchanalai)6 หมู่บ้าน9.ดงคู่(Dong Khu)9 หมู่บ้าน10.บ้านแก่ง(Ban Kaeng)13 หมู่บ้าน11.สารจิตร(Sarachit)14 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอศรีสัชนาลัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลเมืองศรีสัชนาลัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าชัยและตำบลศรีสัชนาลัยทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหาดเสี้ยว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหาดเสี้ยวทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลหนองอ้อ
 องค์การบริหารส่วนตำบลป่างิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่างิ้วทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สำทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สินทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านตึก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านตึกทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองอ้อ (นอกเขตเทศบาลตำบลหาดเสี้ยว)
 องค์การบริหารส่วนตำบลดงคู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงคู่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแก่งทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสารจิตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสารจิตรทั้งตำบล

 การขนส่ง 
อำเภอศรีสัชนาลัยมีถนนสายสำคัญดังนี้
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1201
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1294
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1404

นอกจากนี้ยังมีโครงการรถไฟความเร็วสูงสายเหนือ ซึ่งจะผ่านพื้นที่อำเภอศรีสัชนาลัยด้วย

 สถานที่สำคัญ 
250px|right|thumb|วัดช้างล้อมในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
 อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
 อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย 
 วัดมหาธาตุ (วัดพระปรางค์)
 วิทยาลัยการอาชีพศรีสัชนาลัย
 เขื่อนท่าแพ
 ต้นสักใหญ่
 อ่างเก็บน้ำแม่สูง
 แก่งหลวง
 วัดชมชื่น
 วัดเจ้าจันทร์
 วัดเชิงคีรี (หลวงพ่อโต)

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ข้อมูลอำเภอ

 เพจศรีสัชนาลัย
 เพจเช็คอินศรีสัชนาลัย


ศรีสัชนาลัย