อักษรขโรษฐี

อักษรขโรษฐี (Kharoṣṭhī alphabet; ขโรษฐี: ) เป็นอักษรอินโด-อิเรเนียนโบราณที่ชาวอารยันหลายกลุ่มใช้ในภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอนุทวีปอินเดีย โดยเฉพาะรอบ ๆ บริเวณที่เป็นประเทศปากีสถานตอนเหนือและอัฟกานิสถานตะวันออกในปัจจุบัน และยังมีผู้ใช้งานในเอเชียกลางด้วย อักษรสระประกอบนี้เริ่มมีการใช้งานอย่างน้อยในช่วงกลาวศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช ซึ่งอาจอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช จนกระทั่งหายสาบสูญประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 3

เจมส์ ปรินเซฟ และคณะถอดความหมายอักษรนี้ เมื่อราว พ.ศ. 2400 พยัญชนะแต่ละตัวมีเสียงอะ เขียนจากขวาไปซ้ายในแนวนอน

สระ
+ สระ  อักษรต้น  เครื่องหมายเสริมสัทอักษร ภาพ  ข้อความ  ถอดเสียง  สัทอักษรสากล  ภาพ  ข้อความ  กับ 'k' ไม่ห่อ  กลางต่ำ  19px    a  /ə/  —  —    ka หน้าสูง  19px   i  /i/  14px      ki ห่อ  หลังสูง  19px    u  /u/  15px      ku Syllabic vibrant   15px      kr̥ กลาง  ไม่ห่อหน้า  20px    e  /e/  14px      ke ห่อหลัง  20px    o  /o/  14px      ko

+ การตั้งเครื่องหมายเสริมสัทอักษรบนสระ สระ  ตำแหน่ง  ตัวอย่าง  ใช้กับ -i  แนวนอน   +  → ‎  a, n, h แนวทแยง   +  → ‎  k, ḱ, kh, g, gh, c, ch, j, ñ, ṭ, ṭh, ṭ́h, ḍ, ḍh, ṇ, t, d, dh, b, bh, y, r, v, ṣ, s, z  แนวตั้ง   +  → ‎  th, p, ph, m, l, ś -u  ติด   +  → ‎  a, k, ḱ, kh, g, gh, c, ch, j, ñ, ṭ, ṭh, ṭ́h, ḍ, ḍh, ṇ, t, th, d, dh, n, p, ph, b, bh, y, r, l, v, ś, ṣ, s, z อิสระ   +  → ‎  ṭ, h ตัวแฝด   +  → ‎  m -r̥  ติด   +  → ‎  a, k, ḱ, kh, g, gh, c, ch, j, t, d, dh, n, p, ph, b, bh, v, ś, s อิสระ   +  → ‎  m, h -e  แนวนอน  +  → ‎  a, n, h แนวทแยง   +  → ‎  k, ḱ, kh, g, gh, c, ch, j, ñ, ṭ, ṭh, ṭ́h, ḍ, ḍh, ṇ, t, dh, b, bh, y, r, v, ṣ, s, z แนวตั้ง   +  → ‎  th, p, ph, l, ś ตัวแฝด   +  → ‎  d, m -o  แนวทแยง  +  → ‎  a, k, ḱ, kh, g, gh, c, ch, j, ñ, ṭ, ṭh, ṭ́h, ḍ, ḍh, ṇ, t, th, d, dh, n, b, bh, m, r, l, v, ṣ, s, z, h แนวตั้ง   +  → ‎  p, ph, y, ś

พยัญชนะ
+ เสียงกลั้น       ไม่พ่นลม  พ่นลม  ไม่พ่นลม  พ่นลม ภาพ  ข้อความ  ถอดเสียง  สัทอักษรสากล  ภาพ  ข้อความ  ถอดเสียง  ภาพ  ข้อความ  ถอดเสียง  สัทอักษรสากล ภาพ  ข้อความ  ถอดเสียง  ภาพ  ข้อความ  ถอดเสียง  สัทอักษรสากล เพดานอ่อน  18px    k  /k/  19px    kh  19px    g  /ɡ/  19px   gh   เพดานแข็ง  19px    c  /c/  19px    ch  18px    j  /ɟ/   19px   ñ  /ɲ/ ปลายลิ้นม้วน  19px    ṭ  /ʈ/  18px    ṭh  18px    ḍ  /ɖ/  19px    ḍh  19px   ṇ  /ɳ/ ฟัน  19px    t  /t/  19px    th  19px    d  /d/  19px    dh  19px   n  /n/ ริมฝีปาก  19px    p  /p/  19px    ph  19px    b  /b/  19px    bh  19px   m  /m/

เครื่องหมายวรรคตอน
มีเครื่องหมายวรรคตอนที่ระบุได้ถึง 9 สัญลักษณ์:

 สัญลักษณ์  รายละเอียด  สัญลักษณ์  รายละเอียด  สัญลักษณ์  รายละเอียด   จุด    แถบเสี้ยว    danda   วงกลมเล็ก    mangalam    ทวิ danda   วงกลม    ดอกบัว    เส้น

ตัวเลข
อักษรขโรษฐีรวมชุดตัวเลขที่ชวนให้นึกถึงตัวเลขโรมัน ระบบนี้ใช้หลักการบวกและการคูณ แต่ไม่มีคุณลักษณะการลบที่ใช้ในระบบเลขโรมันGraham Flegg, Numbers: Their History and Meaning, Courier Dover Publications, 2002, , p. 67f.

+ ตัวเลข ค่า  1  2  3  4  10  20  100  1000 รูปภาพ  18px  18px  18px  18px  18px  18px  18px  18px ยูนิโคด                

ตัวเลขเหล่านี้เขียนจากขวาไปซ้ายเหมือนกันตัวอักษร โดยไม่มีเลข 0 และสัญลักษณ์สำหรับตัวเลข 5–9 ตัวเลขในอักษรขโรษฐีใช้ระบบการบวก (additive system)
เช่น เลข 1996 สามารถเขียนเป็น 1000 4 4 1 100 20 20 20 20 10 4 2 (ภาพ:  ข้อความ: )


 ยูนิโคด 

 อ้างอิง 

อ่านเพิ่ม


แหล่งข้อมูลอื่น

 อักษรขโรษฐี 
Gandhari.org Catalog and Corpus of all known Kharoṣṭhī (Gāndhārī) texts
Indoskript 2.0, a paleographic database of Brahmi and Kharosthi
A Preliminary Study of Kharoṣṭhī Manuscript Paleography by Andrew Glass, University of Washington (2000)

ขโรษฐี
หมวดหมู่:ระบบการเขียนอักษรสระประกอบ
หมวดหมู่:ระบบการเขียนจากขวาไปซ้าย