พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุประดิษฐ วรฤทธิราชมหามกุฏ บุรุษยรัตนราชวโรรส กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร (26 พฤษภาคม พ.ศ. 2367 – 4 ธันวาคม พ.ศ. 2405) พระนามเดิม หม่อมเจ้าสุประดิษฐ เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 2 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาน้อย ในรัชกาลที่ 4 (ธิดาของพระอินทร์อภัย (พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี)) ประสูติเมื่อวันพุธ เดือน 6 แรม 14 ค่ำ ปีวอกฉศก จ.ศ. 1186 ตรงกับวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2367 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระองค์เป็นพระโอรสหนึ่งในสองพระองค์ที่ประสูตินอกเศวตฉัตร (อีกพระองค์หนึ่งคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส) แรกประสูติ เป็น หม่อมเจ้าสุประดิษฐ พระโอรสในสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามงกุฎ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงสถาปนาขึ้นเป็น “พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าสุประดิษฐ”

ภายหลัง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาพระองค์ขึ้นเป็น กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร กำกับราชการกรมพระคลังมหาสมบัติ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุประดิษฐ วรฤทธิราชมหามกุฏ บุรุษยรัตนราชวโรรส กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร สิ้นพระชนม์เมื่อวันพฤหัสบดี เดือนอ้าย ขึ้น 13 ค่ำ ปีจอจัตวาศก จ.ศ. 1224 ตรงกับวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2405 สิริพระชันษา 38 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุ ท้องสนามหลวง เป็นต้น ราชสกุลสุประดิษฐข่าวตาย

 พระโอรส-พระธิดา 
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร มีหม่อม 3 คน ได้แก่

 หม่อมจิ๋ม
 หม่อมบาง
 หม่อมแช่ม

มีพระโอรส 5 องค์ และมีพระธิดา 1 พระองค์ กับ 8 องค์ รวม 14 พระองค์/องค์ ได้แก่
ลำดับพระรูปและพระนามเพศพระมารดาประสูติสิ้นพระชนม์พระชันษาคู่สมรส1center|72x72pxหม่อมเจ้าสถิตย์เสถียรช.ไม่มีข้อมูลหม่อมเลื่อม 2center|72x72pxหม่อมเจ้าหญิงจันทรญ.ไม่มีข้อมูลไม่มีข้อมูลพ.ศ. 2447ไม่มีข้อมูลพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบงกช3center|70x70pxพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิงแก้วกัลยาณีญ.หม่อมจิ๋มพ.ศ. 2392 ถึง หม่อมเจ้าเดช นพวงศ์4center|72x72pxหม่อมเจ้าหญิงใหญ่ญ.ไม่มีข้อมูลพ.ศ. 2396ก่อน ไม่เกิน 5center|72x72pxหม่อมเจ้าโสภา หรือหม่อมเจ้าโสภานารีรัตนญ.ไม่มีข้อมูลพ.ศ. 2396 ถึง 6center|72x72pxหม่อมเจ้าสฤกษาสัณฐานญ.ไม่มีข้อมูลพ.ศ. 2396 ถึง 7center|72x72pxหม่อมเจ้าผกา หรือหม่อมเจ้าพวงผกา ญ.ไม่มีข้อมูลพ.ศ. 2396ก่อน ไม่เกิน 8center|72x72pxหม่อมเจ้าหญิงสยุมยุพี หรือยุพีญ.หม่อมบางพ.ศ. 2398 ถึง 9center|64x64pxหม่อมเจ้าสง่างามช.หม่อมแช่มพ.ศ. 2400 ถึง หม่อมแช่มหม่อมมีหม่อมละม้ายหม่อมเยื้อนหม่อมเขียนหม่อมพลู10center|66x66pxหม่อมเจ้าปิยะภักดีนาถช.หม่อมบาง11center|72x72pxหม่อมเจ้าวงแข หรือหม่อมเจ้าดวงแขญ.หม่อมบางพ.ศ. 2405 ถึง 12center|72x72pxหม่อมเจ้ากมลมาตญ.ไม่มีข้อมูลไม่มีข้อมูลก่อน ไม่มีข้อมูล13center|72x72pxหม่อมเจ้างามช.ไม่มีข้อมูลไม่มีข้อมูลก่อน ไม่มีข้อมูล14center|72x72pxหม่อมเจ้าเล็กช.ไม่มีข้อมูลไม่มีข้อมูลก่อน ไม่มีข้อมูล

 พระนัดดา 
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร มีพระนัดดารวม 31 คน ดังนี้
หม่อมเจ้าสถิตย์เสถียร สุประดิษฐ์ มีโอรสธิดา 7 คน ได้แก่
หม่อมราชวงศ์จันทรคาธ สุประดิษฐ์
หม่อมราชวงศ์ขจร สุประดิษฐ์
หม่อมราชวงศ์หญิงศรีสวาสดิ์ นพวงศ์ สมรสกับหลวงบวรวาที (หม่อมราชวงศ์โต๊ะ นพวงศ์)
หม่อมราชวงศ์รัตน์ สุประดิษฐ์
หม่อมราชวงศ์หญิงทิพาภรณ์ ไชยาคำ สมรสกับพระยาภูวนัยสนิท (อุ่น ไชยาคำ)
หม่อมราชวงศ์ฉวีวรรณ สุประดิษฐ์ 
จ่าโขนเชิดประทีปใน (หม่อมราชวงศ์อนุสรณ์ สุประดิษฐ์)

หม่อมเจ้าหญิงจันทร นพวงศ์ มีโอรสธิดา 7 คน ได้แก่
หม่อมราชวงศ์หญิงอุบล นพวงศ์
หม่อมราชวงศ์หญิงกลาง นพวงศ์
หม่อมราชวงศ์หญิงจงกล พรหมปิณฑะ สมรสกับจ่าใจแกว่น (สวัสดิ์ พรหมปิณฑะ)
หลวงศิวพันธ์นิภาธร (หม่อมราชวงศ์ส่อศรี นพวงศ์)
หม่อมราชวงศ์ประภาส นพวงศ์
หม่อมราชวงศ์ไพฑูรย์ นพวงศ์
หม่อมราชวงศ์หญิงรวย นพวงศ์

หม่อมเจ้าสง่างาม สุประดิษฐ์ มีโอรสธิดา 16 คน  ได้แก่
หม่อมราชวงศ์หญิงมลิ สุประดิษฐ์
หลวงสมุทรโคจร (หม่อมราชวงศ์เล็ก สุประดิษฐ์) ในหม่อมแช่ม
หม่อมราชวงศ์หญิงสอาด สุประดิษฐ์
หม่อมราชวงศ์หญิงลมุล ทวีวงศ์ หม่อมห้ามในหม่อมเจ้าอุดมดิเรกลาภ ทวีวงศ์
หม่อมราชวงศ์เจริญ สุประดิษฐ์
หม่อมราชวงศ์ประวัติ สุประดิษฐ์
หม่อมราชวงศ์หญิงสงวน วัชรเสถียร ในหม่อมละม้าย สมรสกับพระยาธนพิธพิศาล (ตง วัชรเสถียร)
หม่อมราชวงศ์หญิงสอิ้ง แสงอร่าม ในหม่อมเขียน สมรสกับพลตำรวจตรีชุลี แสงอร่าม
หม่อมราชวงศ์ไศลรัตน์ สุประดิษฐ์ ที่ 1 ในหม่อมเยื้อน
หม่อมราชวงศ์หญิงลดา ยุคล ในหม่อมมี เป็นหม่อมห้ามในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลทิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์
หม่อมราชวงศ์มีน สุประดิษฐ์ 
หม่อมราชวงศ์หญิงเลื่อน สุประดิษฐ์ ที่ 2 ในหม่อมเยื้อน
หม่อมราชวงศ์สนั่น สุประดิษฐ์ ที่ 3 ในหม่อมเยื้อน
หม่อมราชวงศ์หญิงสรัท สุประดิษฐ์ ในหม่อมเขียน
หม่อมราชวงศ์สง่า สุประดิษฐ์ ในหม่อมละม้าย
หม่อมราชวงศ์สมชาย สุประดิษฐ์ ในหม่อมพลู

หม่อมเจ้าปิยะภักดีนาถ สุประดิษฐ์ มีโอรส 1 คน ได้แก่
หม่อมราชวงศ์วรรณ สุประดิษฐ์

 พระเกียรติยศ 

 พระอิสริยยศ 

หม่อมเจ้าสุประดิษฐ (26 พฤษภาคม พ.ศ. 2367 - 2 เมษายน พ.ศ. 2394)
พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าสุประดิษฐ วรฤทธิราชมกุฎ บุรุษยรัตนราชวโรรส (2 เมษายน พ.ศ. 2394 - พ.ศ. 2399)
พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร (พ.ศ. 2399 - 4 ธันวาคม พ.ศ. 2405)

ภายหลังการสิ้นพระชนม์

พระเจ้าพี่ยาเธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร (1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุประดิษฐ วรฤทธิราชมหามกุฏ บุรุษยรัตนราชวโรรส กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา, ตำนานเครื่องราชอิศริยาภรณ์สยาม, พระนคร, โสภณพิพรรฒธนากร, 2468.

 พงศาวลี 

อ้างอิง

หมวดหมู่:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 4
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
วิษณุนาถนิภาธร
หมวดหมู่:พระราชโอรสในรัชกาลที่ 4
หมวดหมู่:ราชสกุลสุประดิษฐ์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ น.ร.