A

A (ตัวใหญ่: A, ตัวเล็ก: a) คืออักษรและสระตัวแรกในอักษรละติน มีชื่อในภาษาอังกฤษว่า เอ ในขณะที่หลายภาษา เช่น ภาษาเยอรมัน ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอิตาลี เรียกตามชื่อเดิมของอักษรนี้คือ อา  รูปพหูพจน์ในภาษาอังกฤษเขียนเป็น A's, As, as, หรือ a's ;  อักษร A มีพัฒนาการมาตั้งแต่ยุคอียิปต์โบราณโดยมีหลักฐานในอักษรภาพไฮโรกลิฟฟิก และมีการหยิบยืมไปใช้ในวัฒนธรรมอื่นจนกระทั่งปัจจุบัน โดยยังคงไว้ซึ่งจุดเด่นนั่นคือ A เป็นตัวอักษรแรกของชุดตัวอักษรในภาษาเสมอ ใช้แทนเสียงสระ อา เอ หรือ แอ ที่ประกอบกับเสียงพยัญชนะ หรือใช้แทนเสียงสระอย่างเดียวก็ได้ นอกจากนั้นอักษร A ก็มีการเติมเครื่องหมายกำกับและได้รับการดัดแปลงไปหลายรูปแบบเพื่อการนำไปใช้เป็นอักขรวิธีในภาษาหนึ่งๆ

 ประวัติ 
อักษร A มีจุดเริ่มต้นมาจากอักษรภาพ (pictogram) จากรูปหัวของวัวในไฮโรกลิฟ หรืออักษรในยุคสำริด

 ไฮโรกลิฟหัวของวัว อักษรยุคสำริดหัวของวัว อักษรฟินิเชียอะเลฟ อักษรกรีกแอลฟา อักษรอีทรัสคันA อักษรโรมันA Egyptian hieroglyphic ox head Proto-semitic ox head Phoenician aleph 65px|Greek alpha Etruscan A Roman A

ในช่วงประมาณ 1,600 ปีก่อนคริสตกาล อักษร A ของอักษรฟินิเชียได้พัฒนาเป็นรูปแบบเชิงเส้น ซึ่งเป็นพื้นฐานของรูปแบบการเขียน A ในเวลาต่อมา ชื่อของอักษรนี้มีชื่อเหมือนกับ "อะลิฟ" ในอักษรอาหรับ หรือ "อะเลฟ" ในอักษรฮีบรู 

เมื่อถึงยุคกรีซโบราณ ชาวกรีกก็ได้รับเอาอักษรฟินิเชียมาดัดแปลง และเนื่องจากชาวกรีกไม่ใช้เสียงหยุด เส้นเสียง อ  เหมือนภาษาฟินิเชียหรือภาษากลุ่มเซมิติกอื่น ๆ ดังนั้นชาวกรีกจึงใช้อักษรนี้แทนเสียงสระ อา  และเรียกชื่อใหม่เป็นแอลฟา (alpha) ในจารึกเริ่มแรกหลังจากยุคมืดของกรีซ (Greek Dark Ages) จนถึงศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสตกาล อักษร A เขียนโดยตะแคงด้านหนึ่งราบลงไปกับเส้นบรรทัดคล้ายอักษรฟินิเชีย แต่ในภายหลังอักษรกรีกได้พัฒนาให้คล้ายกับอักษรในปัจจุบัน 

 Blackletter A Uncial A Another Capital A Blackletter A Uncial A Another Capital A Modern Roman A Modern Italic A Modern Script A Modern Roman A Modern Italic A Modern Script A

ชาวอีทรัสคันได้นำอักษรกรีกไปใช้ในดินแดนคาบสมุทรอิตาลีและยังคงไว้ซึ่งรูปอักษร ต่อมาชาวโรมันนำเอาอักษรอีทรัสคันไปเขียนภาษาละติน ส่งผลให้อักษรนี้ยังคงมีใช้อยู่ในอักษรละตินสมัยใหม่และใช้เขียนภาษาต่าง ๆ ในปัจจุบันรวมทั้งภาษาอังกฤษ

อักษรนี้มีอักษรตัวเล็กสองแบบ แบบหนึ่งประกอบด้วยห่วงคล้ายวงกลมและเส้นตั้งหนึ่งขีด () เรียกว่า "ละตินแอลฟา" มักพบในการเขียนด้วยลายมือ ในขณะที่สิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ใช้อีกแบบหนึ่งซึ่งประกอบด้วยห่วงคล้ายวงกลมและเส้นโค้งที่คลุมด้านบน () อักษรทั้งสองแบบต่างก็พัฒนามาจากอักษรตัวใหญ่ตัวเดียวกัน โดยเชื่อมขาข้างซ้ายเข้ากับเส้นขวางตรงกลางให้เป็นห่วงอันเดียว (ดูภาพ Unicial A) แบบอักษรจำนวนมากได้ทำให้ขาข้างขวาตั้งตรง ซึ่งอักษรบางแบบก็ทำให้เซริฟที่อยู่บนขาข้างขวากลายเป็นเส้นโค้งไป ทำให้รูปแบบนี้ใช้สำหรับการพิมพ์ ส่วนอีกรูปแบบหนึ่งก็ใช้สำหรับการเขียนด้วยลายมือ 

 การใช้งาน 
อักษร A ถูกใช้แทนเสียงสระซึ่งแตกต่างกันออกไปในแต่ละภาษา อาทิ เสียงสระ อา , อา-ออ  (ปากกว้างกว่า อา) , เอ , หรือ แอ  และเพื่อแยกแยะเสียงเหล่านี้ บางภาษาได้กำหนดให้เติมเครื่องหมายเสริมสัทอักษร (diacritics) ลงไปบนอักษร เช่น Á À Å เป็นต้น ส่วนในสัทอักษรสากลก็มีสัญลักษณ์จำนวนหนึ่งที่มาจากอักษร A ในรูปแบบต่าง ๆ แทนเสียงสระที่นอกเหนือจากที่กล่าวมา

อักษร A เป็นอักษรที่ถูกใช้บ่อยเป็นอันดับสามในภาษาอังกฤษ และเป็นอันดับสองในภาษาสเปนและภาษาฝรั่งเศส ซึ่งโดยเฉลี่ยแล้วจำนวนอักษร A ในหนังสือภาษาอังกฤษคิดเป็น 8.2% ของตัวอักษรทั้งหมด ในขณะที่ภาษาสเปนและภาษาฝรั่งเศสเท่ากับ 6.2% และ 4% ตามลำดับ

วัฒนธรรมของการใช้อักษร A มักจะถูกตีความว่าเป็นอันดับแรกสุด หรือดีที่สุด เช่นการให้เกรดในสถานศึกษา เกรด A หมายถึงได้คะแนนดีที่สุด เป็นต้น มักใช้จัดลำดับความสำคัญซึ่ง A หมายถึงสำคัญที่สุด ดังเช่นการจัดลำดับหัวข้อโดยใช้อักษรละติน หัวข้อ (A) จะขึ้นต้นก่อนเสมอตามลำดับตัวอักษร การศึกษาในปี พ.ศ. 2553 ของสมาคมจิตวิทยาอังกฤษ ได้ข้อสรุปว่า การที่นักเรียนเห็นตัวอักษร A ก่อนหน้าการสอบจะเป็นการเพิ่มผลการสอบของนักเรียนได้

นอกเหนือไปจากนี้อักษร A ที่ไม่ได้ใช้ตีความในทางดังกล่าว สามารถยกตัวอย่างได้ดังนี้

 อักษรตัวใหญ่หรือตัวเล็ก 
 A หรือ a ใช้เป็นคำนำหน้านามที่ไม่เฉพาะเจาะจง (indefinite article) ในภาษาอังกฤษ เช่น a cat หมายถึง "แมวตัวหนึ่ง" (ตัวใดก็ได้เพียงตัวเดียว) สำหรับคำที่ขึ้นต้นด้วยเสียงสระ จะเปลี่ยนไปใช้ an แทน เช่น an elephant หรือ an hour
 –a เป็นคำปัจจัยในภาษาเอสเปรันโต ใช้สำหรับเปลี่ยนรากศัพท์ (หรือคำนาม) ให้กลายเป็นคำวิเศษณ์
 แท็ก <A> หรือ <a> ใช้สำหรับสร้างการเชื่อมโยงหรือกำหนดตำแหน่งคั่นหน้าใน HTML
 A หรือ a ใช้แทนค่าที่เท่ากับ 10 ในระบบเลขตามฐานตั้งแต่เลขฐานสิบเอ็ดเป็นต้นไป เช่น เลขฐานสิบหก เป็นต้น
 MS-DOS ใช้สัญลักษณ์ A: หรือ a: แทนไดรฟ์ของฟลอปปีดิสก์เครื่องที่หนึ่ง
 ในคอมพิวเตอร์บางระบบ ไอคอนรูป A เป็นตัวแทนของฟอนต์ทรูไทป์ ส่วนไอคอนรูป a เป็นตัวแทนของฟอนต์ไทป์วัน

 เฉพาะอักษรตัวใหญ่ 
 A เป็นสัญลักษณ์แทนหน่วยวัดกระแสไฟฟ้า แอมแปร์
 ในทางดนตรี A คือโน้ตเสียง "ลา" ที่ความถี่ 440 เฮิรตซ์ หรือหมายถึงคอร์ด A major
 A เป็นหมู่โลหิตหนึ่งจากทั้งหมดสี่หมู่
 ในทางตรรกศาสตร์ ∀ ใช้แทนความหมายของ "สำหรับค่าของ...ทั้งหมด" เช่น ∀x คือ "สำหรับค่าของ x ทั้งหมด"
 ในทางเรขาคณิต A ใช้แทนพื้นที่ หรือพื้นที่ของหน้าตัด
 ฟีลด์ของจำนวนเชิงพีชคณิต เขียนแทนด้วย A หรือ  (อักษรแบล็กบอร์ด)
 A เป็นชื่อของวิตามินชนิดหนึ่ง
 ในทางชีววิทยา A หมายถึง อะดีนีน (adenine) ซึ่งเป็นนิวคลีโอไทด์หนึ่งในสี่ชนิดที่เป็นส่วนประกอบของดีเอ็นเอ
 A เป็นสัญลักษณ์ที่ใช้ในเกมไพ่ แทนตัวเอซ (Ace) ไพ่ป๊อกหนึ่งสำรับจะมีตัวเอซสี่ใบ
 A-Class เป็นรุ่นรถยนต์ของเบนซ์
 ใช้แทนขนาดของยกทรง วัดโดยความต่างของยอดอกกับฐานอก ซึ่งคัพ A อยู่ระหว่าง 12–14 ซม. และคัพ AA อยู่ระหว่าง 10–12 ซม. ตามมาตรฐาน EN 13402 ของยุโรป
 หมายเลขไอพีของคลาส A อยู่ระหว่าง 0.0.0.0 ถึง 127.255.255.255 และมีช่วงไอพีส่วนตัวคลาส A อยู่ระหว่าง 10.0.0.0 ถึง 10.255.255.255 สำหรับใช้เฉพาะภายในองค์กร
 ใช้แทนการกำหนดขนาดกระดาษตามมาตรฐาน ISO 216 เช่น A0, A1, A4 เป็นต้น โดยอัตราส่วนด้านกว้างต่อด้านยาวเท่ากับ 
  (A ภายในวงกลม) เป็นสัญลักษณ์ของลัทธิอนาธิปไตย

 เฉพาะอักษรตัวเล็ก 
 a ย่อมาจาก อัตโต– (atto–) เป็นคำอุปสรรคคำหนึ่งสำหรับเติมหน่วยวัดต่างๆ มีค่าเท่ากับ 10−18
 a เป็นสัญลักษณ์แทนหน่วยวัดพื้นที่ อาร์ (are)
 ในทางฟิสิกส์ a เป็นสัญลักษณ์แทนความเร่ง ในขณะที่ α (แอลฟา) ใช้แทนความเร่งเชิงมุม
 a ใช้แทนความยาวของกึ่งแกนเอกในรูปวงรี
 ในนาฬิกาแบบสิบสองชั่วโมง a ย่อมาจาก am หมายถึงเวลาก่อนเที่ยงวัน
 a, æ, ɐ, ɑ, ɒ ใช้เป็นสัทอักษรสากลสำหรับแทนเสียงสระ

 รหัสคอมพิวเตอร์ 
รหัสแอสกีของ A และ a คือ 65 (0x41) และ 97 (0x61) ตามลำดับ รหัสเอบซีดิกคือ 193 (0xC1) กับ 129 (0x81) ตามลำดับ ส่วนรหัสยูนิโคดสามารถแจกแจงได้ดังนี้ 

 อักษรละติน A 
 อักษรตัวใหญ่ อักษรตัวเล็ก อักขระ  โคดเพจ  ความหมาย อักขระ  โคดเพจ  ความหมาย A  U+0041  อักษรละติน A ตัวใหญ่ a  U+0061  อักษรละติน A ตัวเล็ก À  U+00C0  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมเกรฟ (grave) à  U+00E0  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมเกรฟ Á  U+00C1  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมอะคิวต์ (acute) á  U+00E1  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมอะคิวต์ Â  U+00C2  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมเซอร์คัมเฟลกซ์ (circumflex) â  U+00E2  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมเซอร์คัมเฟลกซ์ Ã  U+00C3  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมทิลเดอ (tilde) ã  U+00E3  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมทิลเดอ Ä  U+00C4  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมไดเอเรซิส (diaeresis) ä  U+00E4  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมไดเอเรซิส Å  U+00C5  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมริง (ring) ด้านบน å  U+00E5  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมริงด้านบน Ā  U+0100  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมแมครอน (macron) ā  U+0101  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมแมครอน Ă  U+0102  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมบรีฟ (breve) ă  U+0103  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมบรีฟ Ą  U+0104  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมออกอแนก (ogonek) ą  U+0105  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมออกอแนก Ǎ  U+01CD  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมแครอน (caron) ǎ  U+01CE  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมแครอน Ǟ  U+01DE  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมไดเอเรซิสและแมครอน ǟ  U+01DF  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมไดเอเรซิสและแมครอน Ǡ  U+01E0  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมดอต (dot) ด้านบนและแมครอน ǡ  U+01E1  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมดอตด้านบนและแมครอน Ǻ  U+01FA  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมริงด้านบนและอะคิวต์ ǻ  U+01FB  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมริงด้านบนและอะคิวต์ Ȁ  U+0200  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมดับเบิลเกรฟ (double grave) ȁ  U+0201  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมดับเบิลเกรฟ Ȃ  U+0202  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมบรีฟกลับหัว ȃ  U+0203  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมบรีฟกลับหัว Ȧ  U+0226  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมดอตด้านบน ȧ  U+0227  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมดอตด้านบน Ⱥ  U+023A  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมขีดเฉียงทับ ⱥ  U+2C65  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมขีดเฉียงทับ   ◌ͣ  U+0363  ตัวผสาน อักษรละติน A ตัวเล็ก Ɐ  U+2C6F  อักษรละติน A ตัวใหญ่ กลับหัว ɐ  U+0250  อักษรละติน A ตัวเล็ก กลับหัว ᴀ  U+1D00  อักษรละติน A ตัวใหญ่ ขนาดเล็ก   ᴬ  U+1D2C  ตัวดัดแปร อักษรละติน A ตัวใหญ่ ᵃ  U+1D43  ตัวดัดแปร อักษรละติน A ตัวเล็ก   ᵄ  U+1D44  ตัวดัดแปร อักษรละติน A ตัวเล็ก กลับหัว   ᶏ  U+1D8F  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมฮุกปลายลิ้นม้วน (retroflex hook) Ḁ  U+1E00  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมริงด้านล่าง ḁ  U+1E01  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมริงด้านล่าง   ẚ  U+1E9A  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมริงครึ่งขวา † Ạ  U+1EA0  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมดอตด้านล่าง ạ  U+1EA1  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมดอตด้านล่าง Ả  U+1EA2  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมฮุก (hook) ด้านบน ả  U+1EA3  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมฮุกด้านบน Ấ  U+1EA4  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และอะคิวต์ ấ  U+1EA5  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และอะคิวต์ Ầ  U+1EA6  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และเกรฟ ầ  U+1EA7  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และเกรฟ Ẩ  U+1EA8  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และฮุกด้านบน ẩ  U+1EA9  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และฮุกด้านบน Ẫ  U+1EAA  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และทิลเดอ ẫ  U+1EAB  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และทิลเดอ Ậ  U+1EAC  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และดอตด้านล่าง ậ  U+1EAD  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมเซอร์คัมเฟลกซ์และดอตด้านล่าง Ắ  U+1EAE  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมบรีฟและอะคิวต์ ắ  U+1EAF  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมบรีฟและอะคิวต์ Ằ  U+1EB0  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมบรีฟและเกรฟ ằ  U+1EB1  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมบรีฟและเกรฟ Ẳ  U+1EB2  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมบรีฟและฮุกด้านบน ẳ  U+1EB3  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมบรีฟและฮุกด้านบน Ẵ  U+1EB4  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมบรีฟและทิลเดอ ẵ  U+1EB5  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมบรีฟและทิลเดอ Ặ  U+1EB6  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เติมบรีฟและดอตด้านล่าง ặ  U+1EB7  อักษรละติน A ตัวเล็ก เติมบรีฟและดอตด้านล่าง   ₐ  U+2090  อักษรละติน A ตัวเล็ก ตัวห้อย Ａ  U+FF21  อักษรละติน A ตัวใหญ่ เต็มความกว้าง ａ  U+FF41  อักษรละติน A ตัวเล็ก เต็มความกว้าง
† ตามมาตรฐานยูนิโคด อักษรนี้ไม่มีรูปอักษรตัวใหญ่ แต่ฟังก์ชันการแปลงเป็นอักษรตัวใหญ่ในภาษาจาวา ได้แปลงอักษรนี้ ẚ ไปเป็น Aʾ ซึ่งประกอบขึ้นจากอักขระสองตัว  นอกจากนั้นสัญลักษณ์ครึ่งวงกลมก็ถูกย้ายให้ค่อนไปทางขวาในยูนิโคดรุ่น 5.1.0 หลังจากที่เคยปรับให้อยู่ตรงกลางมาตั้งแต่รุ่น 3.0 

 อักษรละติน Alpha 
 อักษรตัวใหญ่ อักษรตัวเล็ก อักขระ  โคดเพจ  ความหมาย อักขระ  โคดเพจ  ความหมาย Ɑ  U+2C6D  อักษรละติน Alpha ตัวใหญ่ ɑ  U+0251  อักษรละติน Alpha ตัวเล็ก Ɒ  U+2C70  อักษรละติน Alpha ตัวใหญ่ กลับหัว ɒ  U+0252  อักษรละติน Alpha ตัวเล็ก กลับหัว   ᵅ  U+1D45  ตัวดัดแปร อักษรละติน Alpha ตัวเล็ก   ᶐ  U+1D90  อักษรละติน Alpha ตัวเล็ก เติมฮุกปลายลิ้นม้วน (retroflex hook)   ᶛ  U+1D9B  ตัวดัดแปร อักษรละติน Alpha ตัวเล็ก กลับหัว

 อักษรรวมที่ประกอบด้วย A 
 อักษรตัวใหญ่ อักษรตัวเล็ก อักขระ  โคดเพจ  ความหมาย อักขระ  โคดเพจ  ความหมาย Æ  U+00C6  อักษรละติน AE ตัวใหญ่ æ  U+00E6  อักษรละติน AE ตัวเล็ก Ǣ  U+01E2  อักษรละติน AE ตัวใหญ่ เติมแมครอน ǣ  U+01E3  อักษรละติน AE ตัวเล็ก เติมแมครอน Ǽ  U+01FC  อักษรละติน AE ตัวใหญ่ เติมอะคิวต์ ǽ  U+01FD  อักษรละติน AE ตัวเล็ก เติมอะคิวต์ ᴁ  U+1D01  อักษรละติน AE ตัวใหญ่ ขนาดเล็ก     ᴂ  U+1D02  อักษรละติน AE ตัวเล็ก กลับหัว ᴭ  U+1D2D  ตัวดัดแปร อักษรละติน AE ตัวใหญ่     ᵆ  U+1D46  ตัวดัดแปร อักษรละติน AE ตัวเล็ก กลับหัว Ꜳ  U+A732  อักษรละติน AA ตัวใหญ่ ꜳ  U+A733  อักษรละติน AA ตัวเล็ก Ꜵ  U+A734  อักษรละติน AO ตัวใหญ่ ꜵ  U+A735  อักษรละติน AO ตัวเล็ก Ꜷ  U+A736  อักษรละติน AU ตัวใหญ่ ꜷ  U+A737  อักษรละติน AU ตัวเล็ก Ꜹ  U+A738  อักษรละติน AV ตัวใหญ่ ꜹ  U+A739  อักษรละติน AV ตัวเล็ก Ꜻ  U+A73A  อักษรละติน AV ตัวใหญ่ เติมขีดแนวนอน ꜻ  U+A73B  อักษรละติน AV ตัวเล็ก เติมขีดแนวนอน Ꜽ  U+A73C  อักษรละติน AY ตัวใหญ่ ꜽ  U+A73D  อักษรละติน AY ตัวเล็ก

 อักษรตระกูลอื่นและสัญลักษณ์ที่คล้าย A 

 ดูเพิ่ม 
 แอลฟา
 A (ซีริลลิก)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 History of the Alphabet 


หมวดหมู่:อักษรละติน