อักษรกันนาดา–เตลูกู

อักษรกันนาดา–เตลูกู (หรือ อักษรเตลูกู–กันนาดา) เป็นระบบการเขียนที่ใช้ในอินเดียใต้ แม้ว่าจะมีความแตกต่างบางส่วน อักษรที่ใช้ในภาษากันนาดาและภาษาเตลูกูยังคงคล้ายกันและเข้าใจร่วมกันได้สูง

ประวัติ
ตระกูลภาษาดราวิเดียนมีภาษาประมาณ 73 ภาษา รวมถึงภาษาทมิฬ, กันนาดา, เตลูกู และมลยาฬัม ราชวงศ์สาตวาหนะนำอักษรพราหมีเข้ามายังภูมิภาคที่ปัจจุบันคือบริเวณที่พุดภาษาเตลูกูและกันนาดา อักษร Bhattiprolu ที่ราชวงศ์สาตวาหนะสร้างขึ้น ก่อให้เกิดอักษรกทัมพะThe Blackwell Encyclopedia of Writing Systems by Florian Coulmas, p. 228; Salomon (1998), p. 40.Handbook of Literacy in Akshara Orthography, R. Malatesha Joshi, Catherine McBride(2019),p.29 ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 5 ถึง 7 ราชวงศ์จาลุกยะตอนต้นและราชวงศ์กทัมพะตอนต้นใช้อักษรกันนาดารูปแบบแรกลงในจารึก ซึ่งมีชื่อว่าอักษรกทัมพะ อักษรกทัมพะพัฒนาเป็นอักษรกันนาดา เมื่อจักรวรรดิจาลุกยะขยายไปถึงพื้นที่ที่พูดภาษาเตลูกู ราชวงศ์นี้จึงตั้งสาขาหนึ่งที่มีชื่อว่าราชวงศ์จาลุกยะตะวันออก ซึ่งภายหลังนำอักษรกันนาดามาใช้ในภาษาเตลูกู ก่อให้เกิดอักษรกันนาดา-เตลูกูที่กินระยะเวลาระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 7 ถึง 11

ในช่วง ค.ศ. 1100 ถึง 1400 อักษรกันนาดาและอักษรเตลูกูเริ่มแยกออกจากอักษรกันนาดา-เตลูกู ทั้งราชวงศ์สาตวาหนะและราชวงศ์จาลุกยะส่งอิทธิพลต่ออักษรกันนาดาและเตลูกู

เปรียบเทียบ
ตารางข้างล่างแสดงความแตกต่างระหว่างอักษรกันนาดาและอักษรเตลูกูสมัยใหม่

พยัญชนะ

 กันนาดา/เตลูกู (ISO)  สัทอักษรสากล กันนาดา/เตลูกู (ISO)  สัทอักษรสากล กันนาดา/เตลูกู (ISO)  สัทอักษรสากล กันนาดา/เตลูกู (ISO)  สัทอักษรสากล กันนาดา/เตลูกู (ISO)  สัทอักษรสากล ಕ/క (ka)   ಖ/ఖ (kha)   ಗ/గ (ga)   ಘ/ఘ (gha)   ಙ/ఙ (ṅa)   ಚ/చ (ca)   ಛ/ఛ (cha)   ಜ/జ (ja)   ಝ/ఝ (jha)   ಞ/ఞ (ña)   ಟ/ట (ṭa)   ಠ/ఠ (ṭha)   ಡ/డ (ḍa)   ಢ/ఢ (ḍha)   ಣ/ణ (ṇa)   ತ/త (ta)   ಥ/థ (tha)   ದ/ద (da)   ಧ/ధ (dha)   ನ/న (na)   ಪ/ప (pa)   ಫ/ఫ (pha)   ಬ/బ (ba)   ಭ/భ (bha)   ಮ/మ (ma)   ಯ/య (ya)   ರ/ర (ra)   ಲ/ల (la)   ವ/వ (va)   ಳ/ళ (ḷa)   ಶ/శ (śa)   ಷ/ష (ṣa)   ಸ/స (sa)   ಹ/హ (ha)   ಱ/ఱ (ṟa)  

นอกจากนี้ยังมีอักษร ೞ/ఴ (ḻa) ที่เคยใช้แทนเสียง  แต่ปัจจุบันไม่ใช้งาน

สระ

สระลอย
 กันนาดา/เตลูกู (ISO)  สัทอักษรสากล กันนาดา/เตลูกู (ISO)  สัทอักษรสากล ಅ/అ (a)   ಆ/ఆ (ā)   ಇ/ఇ (i)   ಈ/ఈ (ī)   ಉ/ఉ (u)   ಊ/ఊ (ū)   ಋ/ఋ (r̥)   ೠ/ౠ (r̥̄)   ಌ/ఌ (l̥)   ೡ/ౡ (l̥̄)   ಎ/ఎ (e)   ಏ/ఏ (ē)   ಒ/ఒ (o)   ಓ/ఓ (ō)   ಐ/ఐ (ai)   ಔ/ఔ (au)  

ตัวเลข

 หน่วย  0  1  2  3  4  5  6  7  8  9 กันนาดา  ೦  ೧  ೨  ೩  ೪  ೫  ೬  ೭  ೮  ೯ เตลูกู  ౦  ౧  ౨  ౩  ౪  ౫  ౬  ౭  ౮  ౯

 อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Evolution of Telugu Character Graphs 
 Salankayana Telugu-Kannada script
 Kadamba -> Old-Kannada -> Kannada and Telugu script 
 Copper plates in Telugu-Kannada script
 Brahmi -> Kadamba -> Old Kannada -> Telugu-Kannada scripts

 จารึกในอักษรกันนาดา-เตลูกู 
 Kakatiya period Telugu-Kannada inscription by poet Nrusimha Rushi dating between 1295 and 1325 found on hillocks near Urs on the outskirts of Warangal.
 13th-century Kakatiya era Bayyaram stone inscription found in Bayyaram mandal Andhra Pradesh.

 วิวัฒนาการและพัฒนาการของอักษรกันนาดา-เตลูกู 
 Development of Kannada-Telugu script 
 Evolution of Telugu-kannada script 
 Kalyana Chalukya Kannada script
 Kannada Script Evolution - Brahmi to Mysore Wadayar Kannada
 Telugu Script Evolution - Brahmi to Vijayanagara script 

กันนาดาโบราณ 
หมวดหมู่:อักษรในตระกูลอักษรพราหมี