องคต

องคต ( จาก องฺคท) เป็นตัวละครเอกตัวหนึ่งของเรื่อง รามเกียรติ์ เป็นลูกของพญาพาลี กับนางมณโฑ เป็นทหารเอกของพระราม มีอาวุธเป็นพระขรรค์

เมื่อพาลีแย่งนางมณโฑมาจากทศกัณฐ์แล้ว นางได้ตกเป็นภรรยาของพาลีจนกระทั่งตั้งครรภ์ ฝ่ายทศกัณฐ์ไปฟ้องฤๅษีอังคตผู้เป็นอาจารย์ของพาลี ว่ากล่าวพาลีจนพาลียอมคืนนางมณโฑให้ แต่ก็ขอลูกเอาไว้ ฤๅษีอังคตจึงทำพิธีเอาลูกออกจากท้องนางมณโฑไปใส่ในท้องแพะ เมื่อครบกำหนดคลอดพระฤๅษีก็ทำพิธีให้ออกจากท้องแพะให้ชื่อว่า องคต แต่ทศกัณฐ์ยังผูกใจเจ็บ แปลงกายเป็นปูยักษ์คอยอยู่ก้นแม่น้ำเพื่อที่จะฆ่าองคตขณะทำพิธีลงสรง แต่ถูกพาลีจับได้ แล้วเอามาผูกไว้ให้องคตลากเล่นอยู่เจ็ดวันจึงค่อยปล่อยไป

หลังจากพาลีสิ้นใจตาย องคตได้เข้าร่วมกับกองทัพพระราม เดินทางไปสืบข่าวนางสีดาร่วมกับหนุมานและชมพูพาน ครั้นเมื่อเคลื่อนทัพมาถึงเกาะลงกาแล้ว พระรามก็ส่งองคตเป็นทูตไปเจรจากับทศกัณฐ์ เพื่อทวงนางสีดาคืนกลับมา แม้จะไม่สำเร็จ แต่ก็ได้แสดงความเฉลียวฉลาดและความกล้าหาญให้ประจักษ์แก่ตาของทศกัณฐ์ ตลอดการทำสงครามก็ช่วยทำศึกกับกองทัพของทศกัณฐ์อย่างเต็มความสามารถ

องคตเป็นผู้ที่สามารถพูดจาให้มีความน่าเชื่อได้ ดังจะเห็นได้จากตอนที่พระรามให้องคตแปลงกายเป็นยักษ์พิจิตรไพรีไปทูลขอแว่นแก้วสุรกานต์จากพระพรหม

 ลักษณะทั่วไป 
ลักษณะขององคต คือ มีหนึ่งพักตร์ มีกายสีเขียว แต่งตัวตามอย่างกษัตริย์ สวมมงกุฎสามกลีบ (มงกุฎน้ำเต้า) มีพระขรรค์เป็นอาวุธ ภายหลังได้เป็น พระยาอินทรนุภาพ ตำแหน่งผ่ายหน้าเมืองขีดขินพร้อมมงกุฎกุณฑล สังวาลแก้วและทรงเครื่องอย่างกษัตริย์ทุกประการ
 บทกลอนวานรในรามเกียรติ์ 
 นามขุนกระบี่นี้  	องคต เสนอนอ
 กากาจราชเอารส 	ฤทธิล้ำ
 สีเขียวดุจมรกฎ 	มกุฎกลีบ สามแฮ
 เถลิงยศอุปราชค้ำ 	เขตรด้าวขีดขิน ฯ 

หมวดหมู่:ตัวละครในรามเกียรติ์
หมวดหมู่:ตัวละครที่เป็นลิง