อิฏฐารมณ์

อิฏฐารมณ์ (อ่านว่า อิด-ถา-รม) แปลว่า อารมณ์ที่น่าปรารถนา ตรงข้ามกับ อนิฏฐารมณ์ อารมณ์ที่ไม่น่าปรารถนา

อิฏฐารมณ์ คือสิ่งที่คนปรารถนา ต้องการอยากได้ อยากมี อยากพบเห็น ได้แก่ กามคุณ 5 คือรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัสที่ดี ชวนให้รักให้ชอบใจ และโลกธรรม ในส่วนที่ดี 4 คือ ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข

อิฏฐารมณ์ เป็นสิ่งที่เกิดได้แก่ทุกคน แต่มีความจริงว่าเป็นสิ่งไม่เที่ยง ทนอยู่ในสภาพนั้น ๆ ไม่ได้นาน มีความแปรปรวนเปลี่ยนแปลงไปเป็นธรรมดา เกิดมีได้ก็กลับกลายเป็นอื่นไปได้

ข้อควรปฏิบัติเกี่ยวกับอิฏฐารมณ์คือเมื่อมีหรือได้รับมาก็ไม่พึงยินดีติดใจหลงใหลจนเผลอสติลืมตัว ลืมข้อเท็จจริงข้างต้นเมื่ออิฏฐารมณ์แปรเปลี่ยนไปจะได้ไม่ทุกข์ ไม่เสียใจมาก

อ้างอิง
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:หลักธรรมของศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ