หน่วยรบพิเศษ

หน่วยรบพิเศษ หน่วยปฏิบัติการพิเศษ หรือ กองกำลังพิเศษ เป็นกำลังทหารหรือพลเรือนที่ได้รับการฝึกมาอย่างดีโดยกองทัพหรือกองกำลังพลเรือน ซึ่งพวกเขาเหล่านั้นสามารถปฏิบัติภารกิจพิเศษอย่างเช่น การลาดตระเวนพิเศษ การสงครามนอกแบบ และการต่อต้านการก่อการร้าย
300px|thumb|right|ทหารหน่วยรบพิเศษกองทัพอากาศสหรัฐ

ขีดความสามารถ
สงครามนอกแบบ () เป็นการปฏิบัติที่หน่วยรบพิเศษ ต้องใช้เวลาในการทำงานมากที่สุด การปฏิบัติที่เข้าไปในประเทศฝ่ายตรงข้ามตั้งแต่ยังไม่มีสงคราม แล้วสร้างกลุ่มต่อต้านรัฐบาลขึ้นมาเพื่อบั่นทอนความมั่นคงของรัฐบาลประเทศนั้น ๆ ถ้าต้องการทำสงครามกลุ่มต่อต้านก็จะช่วยกำลังรบตามแบบในการทำการรบได้ ยกตัวอย่างเช่น ในช่วงสงครามเย็น จีนได้สนับสนุนพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยในความพยายามที่จะโค่นล้มรัฐบาลไทย และมีแผนที่จะสนธิกำลังตามแบบ จากเวียดนามในขั้นตอนสุดท้าย แต่ก็ต้องพบกับอุปสรรคหลายอย่างทั้งในระดับยุทธศาสตร์และระดับยุทธการ ทำให้ไม่ประสบความสำเร็จ แต่ก็สร้างความเสียหายให้กับประเทศไทยอย่างมาก สงครามนอกแบบนี้มีลักษณะคล้ายกับสงครามตัวแทน

การป้องกันและปราบปรามการก่อความไม่สงบ ()  เป็นการปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามการก่อความไม่สงบ โดยกลุ่มคนที่มีการวมตัว มีการจัดตั้ง ขึ้นมาเพื่อให้รัฐบาลปฏิบัติตามวัตถุประสงค์หรือความมุ่งหมายของกลุ่ม ตั้งแต่วัตถุประสงค์ทางการเมือง ล้มล้างรัฐบาล แบ่งแยกดินแดน จนถึงเข้าแทนที่รัฐบาล การก่อความไม่สงบนี้เป็นภารกิจที่รัฐบาลต้องระดมสรรพกำลังทั้งมวลในการแก้ไข โดยหน่วยรบพิเศษเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติ โดยจะประกอบด้วยงาน การปฏิบัติการจิตวิทยา การปฏิบัติงานด้านการข่าว การพิทักษ์ประชาชนและทรัพยากร การพัฒนาและการช่วยเหลือประชาชน การปราบปรามกำลังติดอาวุธ 

โดยภาพรวมในการปฏิบัติการคือ ดำเนินการป้องกันด้วยการปฏิบัติการจิตวิทยา การข่าวเพื่อคอยติดตามว่า การก่อความไม่สงบจะเกิดขึ้นที่ไหน สาเหตุเงื่อนไขเป็นอะไร ซึ่งตัวเงื่อนไขก็จะสามารถลดลงด้วย การพัฒนาและการช่วยเหลือประชาชน แต่ถ้ามีการผิดพลาดของการข่าว การพัฒนาการช่วยเหลือไม่สมดุล ข้าราชการสร้างเงื่อนไข ประกอบกับมีแกนนำหรือกลุ่มบุคคลชี้นำหรือปลุกระดม ก็จะเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบเกิดขึ้น  ก็จะต้องใช้มาตรการการพิทักษ์ประชาชนและทรัพยากรคือ การสร้างความปลอดภัยให้ประชนชนไม่ว่าจะเป็นจัดชุดคุ้มครอง ลาดตระเวนแสดงกำลัง การห้ามประชาชนออกจากบ้านยามค่ำคืน การตั้งจุดตรวจ พร้อมกับใช้การข่าว การปฏิบัติการจิตวิทยา รวมทั้งทบทวนการพัฒนาและการช่วยเหลือประชาชน ในระหว่างนั้น ถ้าผู้ก่อความไม่สงบเริ่มใช้กำลังติดอาวุธ ก็ต้องใช้กำลัง เข้าปราบปราม 

การปฏิบัติการจิตวิทยา () เป็นการปฏิบัติเพื่อให้มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของฝ่ายตรงข้ามหรือฝ่ายเป็นกลาง ให้มีประโยชน์ต่อการปฏิบัติภารกิจของฝ่ายเรา  ไม่ว่าจะเป็นการยุยงด้วยการใช้สื่อต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นใบปลิว การกระจายเสียง ให้ทหารชั้นผู้น้อยไม่เชื่อฟังผู้บังคับบัญชา ทำให้เกิดการเดินขบวนของประชาชนในการต่อต้านรัฐบาลตนเอง การสร้างความหวาดกลัวด้วยการใช้ใบปลิว ซึ่งอาจจะทำให้ข้าศึกยอมแพ้โดยไม่ต้องทำการรบ ทั้งโดยการใช้เครื่องขยายเสียง วิทยุ สื่ออินเทอร์เน็ต และการสื่อสารมวลชนด้านอื่น ๆ

การปฏิบัติภารกิจโดยตรง () ภารกิจนี้เป็นการใช้กำลังในการเข้าทำลาย ยึดที่หมายที่ต้องการ  เพื่อการปฏิบัติการอื่น เช่น การยึดสนามบิน การโจมตีที่เก็บเสบียงหรือที่บัญชาการของฝ่ายตรงข้าม ซึ่งเป็นภารกิจที่สิ้นเปลืองทรัพยากรมาก ตั้งแต่การสร้างหน่วยที่จะไปทำภารกิจนี้ ซึ่งจะทำเมื่อที่หมายดังกล่าวถ้าไม่ยึดหรือทำลายแล้ว ภารกิจจะไม่สำเร็จ

การลาดตระเวนพิเศษ () เป็นการลาดตระเวนและเฝ้าตรวจโดยหน่วยรบพิเศษโดยลำพังหรือ ผ่านทางกำลังกองโจร วัตถุประสงค์เพื่อการยืนยัน ปฏิเสธข่าวสาร สมมติฐานที่ได้มาก่อน ด้วยการตรวจการณ์ หรือวิธีการรวบรวมอื่นเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลเกี่ยวกับขีดความสามารถ เจตนารมณ์ และการปฏิบัติ ของข้าศึกหรือที่มีแนวโน้มจะเป็นข้าศึก การปฏิบัติการลาดตระเวนพิเศษอาจจะเกิดขึ้นเพื่อความต้องการการลาดตระเวนทางนิวเคลียร์ ชีวเคมี หรือเพื่อหาข้อมูลด้านอุตุนิยม อุทกศาสตร์ ภูมิประเทศ ในพื้นที่หนึ่ง

 การต่อสู้การก่อการร้าย 
การต่อต้านการก่อการร้าย () หมายถึง มาตรการการป้องกันไม่ให้มีเหตุ และติดตามกลุ่มก่อการร้ายต่าง ๆ รวมทั้งมาตรการในการตอบโต้ เมื่อมีการก่อการร้ายเกิดขึ้น ส่วนมากบทบาทของหน่วยรบพิเศษ จะอยู่ในรูปแบบของการปฏิบัติการแก้ไขปัญหาการจับตัวประกันโดยกลุ่มผู้ก่อการร้ายที่มีข้อเรียกร้องทางการเมืองระหว่างประเทศ และข้อเรียกร้องด้านชาติพันธุ์ ศาสนา 

ในประเทศไทยมีการจับยึดตัวประกันมาแล้ว 8 ครั้งแล้วแต่มีการใช้กำลังต่อสู้เพียง 1 ครั้ง คือเหตุการณ์ที่โรงพยาบาลราชบุรี เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2543

 การป้องกันภายในให้กับมิตรประเทศ 
การป้องกันภายในให้กับมิตรประเทศ เป็นการปฏิบัติเพื่อช่วยเหลือมิตรประเทศให้เกิดความมั่นคง ด้วยการสนับสนุนงานด้านต่าง ๆ เช่น การฝึกเจ้าหน้าที่ตำรวจ การสนับสนุนด้านการศึกษา โดยเป้าหมายคือช่วยให้มิตรประเทศมีความมั่นคง ซึ่งเป็นการส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศทางอ้อมและนำมาซึ่งความมั่นคงของภูมิภาค

 ภารกิจคู่ขนาน 
ภารกิจคู่ขนาน หมายถึงภารกิจที่มีหน่วยงานอื่นปฏิบัติเป็นหลักอยู่ในขั้นต้น โดยมีหน่วยรบพิเศษสามารถที่จะปฏิบัติการเสริมการปฏิบัติการดังกล่าวได้ กิจกรรมนี้เป็นช่องทางหนึ่งของหน่วยรบพิเศษที่จะสามารถสนับสนุนการปฏิบัติการทางทหารที่ไม่ใช่สงคราม ซึ่งตามหลักนิยมของสหรัฐแล้วเป็นเพียงภารกิจที่เสริมการปฏิบัติหลัก โดยเฉพาะการสร้างความชอบธรรมในการปฏิบัติการ นอกจากนี้ยังสามารถเป็นรากฐานของการปฏิบัติการอื่น ๆ เช่น การให้ความช่วยเหลือด้านการรักษาความปลอดภัย คล้ายกับการเข้าไปติดต่อเริ่มแรกและสามารถสร้างพื้นที่ในการปฏิบัติการป้องกันภายในมิตรประเทศ ซึ่งจะเป็นรูปแบบใหม่ของการเสริมสร้างกำลังกองโจรใน ศนบ. แต่เปลี่ยนจากกำลังกองโจรเป็นกำลังทหารของรัฐบาล ที่จะใช้เป็นพันธมิตรในอนาคต ในการปกป้องผลประโยชน์ร่วมกัน 

ภารกิจคู่ขนานที่หน่วยรบพิเศษ อาจจะต้องมีส่วนร่วม รวมถึง การปราบปรามยาเสพติด

ประวัติ

หน่วยรบพิเศษของประเทศไทย

ทหารหน่วยรบพิเศษของประเทศไทย
กองทัพบก
ศูนย์สงครามพิเศษ (Special Warfare Center) สังกัด หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ (Special Warfare Command)
กองพลรบพิเศษที่ 1
กรม รพศ. 1
กรม รพศ. 2
กรม รพศ. 3
กองพันจู่โจมรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3
กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 (พัน.ปพ.รอ.รพศ. 3) (ชื่อเดิม : หน่วยปฏิบัติการพิเศษเฉพาะกิจ 90)
กรม รพศ. 4
กรม รพศ. 5

กองทัพเรือ
 หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ
กรมรบพิเศษที่ 1 หน่​วยบัญชาการ​สงครามพิเศษทางเรือ
กรมรบพิเศษที่ 2 หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ
หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน 
กองพันลาดตระเวน กองพลนาวิกโยธิน (RECON)
กองร้อยปฏิบัติการพิเศษ กรมทหารพรานนาวิกโยธิน

กองทัพอากาศ
 กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
 กองพันปฏิบัติการพิเศษ 1 (คอมมานโด) กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
 กองพันปฏิบัติการพิเศษ 2 (คอมมานโด) กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
 กองพันปฏิบัติการพิเศษ 3 (คอมมานโด) กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
ศูนย์การค้นหาและกู้ภัยในพื้นที่การรบ (พลร่มกู้ภัย) (CSAR)

ตำรวจหน่วยปฏิบัติพิเศษของประเทศไทย
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
 กองบัญชาการตำรวจนครบาล
 อรินทราช 26 อังกฤษ : Arintharat 26 (ชื่อทางการ : กองกำกับการต่อต้านการก่อการร้าย กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ กองบัญชาการตำรวจนครบาล (กก.ต่อต้านการก่อการร้าย บก.สปพ.บช.น.)​) 
 กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน
 นเรศวร 261 (อังกฤษ : Naresuan 261) (ชื่อทางการ : กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน) 
 กองบัญชาการ​ตำรวจสอบสวนกลาง
 คอมมานโด (COMMANDO) กองกำกับการต่อต้านก่อการร้าย กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ (ชื่อเดิม : กองร้อยปฏิบัติการพิเศษ สยบริปูสะท้าน คอมมานโดกองปราบปราม, กองบังคับการถวายความปลอดภัยและปฏิบัติการพิเศษ, กองบังคับการตำรวจมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ 904 ตามลำดับ)ประวัติกองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ
 หน่วยปฏิบัติการพิเศษ หนุมานกองปราบ​ (HANUMAN) กองบังคับการปราบปราม
 กองบัญชาการตำรวจปราบปรามยาเสพติด
 สยบไพรี 43 (Sayobpairee 43 / NSB Commando) กองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ
ตำรวจภูธรภาค 1-9
 กองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ (หน่วยปฏิบัติการพิเศษ: นปพ.)

หน่วยรบพิเศษที่จัดเป็นหน่วยภารกิจพิเศษของประเทศไทย
ขึ้นการบังคับบัญชากับศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล (ศตก.) กองบัญชาการกองทัพไทย 
กองทัพบก
กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ ​กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์ (พัน.ปพ.รอ.รพศ. 3 รอ.) ศูนย์สงครามพิเศษ​
กองทัพเรือ
กรมรบพิเศษที่ 1 หน่​วยบัญชาการ​สงครามพิเศษทางเรือ 
กองทัพอากาศ
กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน 
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน หรือ นเรศวร 261​
กองกำกับการต่อต้านการก่อการร้าย กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ กองบัญชาการตำรวจนครบาล (กก.ต่อต้านการก่อการร้าย บก.สปพ.บช.น.)​ หรือ อรินทราช 26

หน่วยรบพิเศษของต่างประเทศ
ทหารและกำลังกึ่งทหารหน่วยรบพิเศษของต่างประเทศ
เอเชีย
  กองพลน้อยปฏิบัติการพิเศษ (หน่วยในอัตรากองทัพกลุ่มที่ขึ้นต่อหน่วยบัญชาการภาคพื้นของกองทัพบกกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน)
  หน่วยคอมมานโดเจียวหลง (蛟龙突击队)
  กองกำลังคอมมานโดส่งทางอากาศเหล่ยเฉิน (中国空降兵 雷神突击队)
  คอมมานโดใบมีด (中国人民解放军 特种部队 : zcdd)
  หน่วยโจมตีต่อต้านการก่อการร้าย (战略支援部队反恐突击) 
  หน่วยคอมมานโดพยัคฆ์ดาวหิมะ (雪豹突击队)
  พารา  
  มาร์คอส
  กองกำลังคอมมานโดการุด
  กลุ่มพิเศษ (4 Vikas)
  กองปฏิบัติการพิเศษ 51 
  หน่วยเฉพาะกิจพิเศษ 81
  เดนจากา
  หน่วยเฉพาะกิจ 90 บราโว 
  กองเรือ 13 
  หน่วยลาดตระเวนกองเสนาธิการ 
  หน่วยชาลดัก
  สเปเชียลบอร์ดดิงยูนิต
  กลุ่มหน่วยรบพิเศษ
  กองพันภารกิจพิเศษ 525 (525 특수작전대대) 
  กองพันภารกิจพิเศษ ต่อต้านก่อการร้าย (จินแฮ) (특수임무대대 (CT: Counter Terror, 대테러) (진해))
  กองภารกิจพิเศษที่ 707
  ชุดควบคุมการรบ (공군 특수임무대 CCT)

ออสเตรเลีย
  ฝูงบินที่ 4 กองทัพอากาศออสเตรเลีย
  เหล่าทำลายใต้น้ำ กองทัพเรือออสเตรเลีย
  กรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศออสเตรเลีย
  กรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศนิวซีแลนด์ที่ 1

ยุโรป
  กรมพลร่มทหารราบนาวีที่ 1
  คอมมานโดอูแบร์
  คอมมานโดพลร่มทางอากาศ หมายเลข 10
  ฌีฌีง 
  หน่วยบัญชาการกำลังรบพิเศษ
  หน่วยบัญชาการกำลังรบพิเศษทางเรือ 
  กรมพลร่มจู่โจมที่ 9 (โกล โมกิน)​
  หน่วยบัญชาการกลุ่มดำน้ำและจู่โจม​
  กลุ่มแทรกแทรงพิเศษ 
  กองบินจู่โจมที่ 17 
  มนุษย์กบคอมมานโดรัสเซีย
  กองพลน้อยแยกองครักษ์ปฏิบัติการพิเศษที่ 45
  ศูนย์ปฏิบัติการพิเศษ "เซเนตซ์"
  ศูนย์ปฏิบัติการพิเศษที่ 604 
  หน่วยปฏิบัติการพิเศษทางอากาศ 
  หน่วยปฏิบัติการพิเศษทางเรือ
  หมวดบินรบพิเศษ, ฝูงบินหมายเลข 47 กองทัพอากาศอังกฤษ

อเมริกาเหนือ
  กองกำลังเฉพาะกิจร่วม 2
  กองบินยุทธการพิเศษทางอากาศ 427
  ทีมรับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน ตำรวจม้าแคนาดา 
  ฝูงบินยุทธวิธีพิเศษที่ 24
   กองกำลังเดลตา 
  ซีลทีมซิกซ์
  กรมจู่โจมนาวิกโยธิน

ลาตินอเมริกา
  หน่วยแทรกแทรงพิเศษ (คอสตาริกา)
  กองกำลังตอบโต้พิเศษ  
  กำลังรบพิเศษ (กองทัพเรือเม็กซิโก) 
  กลุ่มแมงป่อง 
  กลุ่มปฏิบัติการพิเศษ (กองทัพอากาศอาร์เจนตินา)​ 
  กลุ่มดำน้ำยุทธวิธี
  กลุ่มอัลบาโตรส
  กองร้อยคอมมานโด 601 
  ฝูงบินกู้ภัยส่งทางอากาศ
  กองพันรบพิเศษที่ 1
  กลุ่มดำน้ำจู่โจม 
  กลุ่มต่อต้านก่อการร้ายทางอากาศ 
  กองพันพลร่มที่ 1 เปลันตารู (1º Batallón de Paracaidistas Pelantaru)
  หน่วยบัญชาการกำลังรบพิเศษ (กองทัพเรือชิลี) 
  กลุ่มตำรวจปฏิบัติการพิเศษ (ตำรวจทหารชิลี) 
  Sección de Operaciones Tácticas

ตำรวจหน่วยปฏิบัติการพิเศษของต่างประเทศ
เอเชีย
 หน่วยยุทโธปกรณ์และยุทธวิธีพิเศษปักกิ่ง (北京特警总队)
  กองพันคอมมานโดปฏิบัติการฉับพลัน (COBRA)
  จีจานา
  ยามัม 
  ทีมจู่โจมพิเศษ
  หน่วยปฏิ​บัติการพิเ​ศษ 868

ออสเตรเลีย
  กองรับมือสถานการณ์พิเศษ
  กองยุทธวิธีพิเศษ

ยุโรป
  เรอ์
  เกเอสเก 9
  ศูนย์ความมั่นคงกำลังเฉพาะกิจกลาง
  กลุ่มอัลฟา
  วึมเปล
  หน่วยยุทโธปกรณ์พิเศษต่อต้านก่อการร้าย (CTSFO)

อเมริกาเหนือ
  ทีมชิงตัวประกัน

ลาตินอเมริกา
  กลุ่มปฏิบัติการพิเศษ
  กลุ่มปฏิบัติการพิเศษกลาง (อาร์เจนตินา)
  หน่วยบัญชาการปฏิบัติการทางยุทธวิธี
  Equipo de Reacción Táctica Antinarcóticos (ERTA)

อดีตหน่วยรบพิเศษของต่างประเทศ
กองทัพเรือ
  คอมมานโดราชนาวี (ค.ศ. 1942 – ค.ศ. 1945) 
  บีชจัมเปอร์ (ค.ศ. 1943 – ค.ศ. 1946 , ค.ศ. 1951 – ค.ศ. 1972)
  ทีมทำลายใต้น้ำ (ค.ศ. 1942 – ค.ศ. 1983)

อ้างอิง

 หลักนิยมหน่วยรบพิเศษ กองทัพบกไทย พ.ศ. ๒๕๕๐ 

หมวดหมู่:ทหาร

หมวดหมู่:การต่อต้านการก่อการร้าย
หมวดหมู่:ตำรวจ
หมวดหมู่:อาชีพเกี่ยวกับการสู้รบ
หมวดหมู่:ประเภทกำลังทหาร