ปลาฉลามน้ำจืด

สำหรับปลาฉลามน้ำจืดอย่างอื่นดูที่: ปลาฉลามน้ำจืด (แก้ความกำกวม)

ปลาฉลามน้ำจืด หรือ ปลาฉลามแม่น้ำ () เป็นปลาฉลามที่หายากจำนวน 6 ชนิด ในสกุล Glyphis (/กลาย-ฟิส/) เป็นสมาชิกในวงศ์ Carcharhinidae ซึ่งเป็นปลาฉลามเพียงประเภทเดียวเท่านั้นที่สามารถอาศัยอยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดสนิทได้ตลอดทั้งชีวิต

ปัจจุบันยังไม่มีองค์ความรู้เพียงพอเกี่ยวกับปลาฉลามสกุลนี้มากนัก และอาจมีชนิดอื่น ๆ ที่ยังไม่ถูกค้นพบ หรืออาจจะเป็นไปได้ว่าในบางชนิดเป็นชนิดเดียวกันด้วยซ้ำ อย่างไรก็ตาม ปลาฉลามในสกุลนี้ มีลักษณะคล้ายกับปลาฉลามสีน้ำเงิน (Prionace glauca) ซึ่งเป็นปลาฉลามที่พบในทะเลด้วย

ซึ่งสำหรับปลาฉลามบางชนิดที่สามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำจืดสนิทได้ เช่น ปลาฉลามหัวบาตร (Carcharhinus leucas) หรือ ปลาฉลามครีบดำ (C. melanopterus) ไม่จัดว่าเป็นปลาฉลามแม่น้ำ เพราะปลาฉลามแม่น้ำแท้ ๆ นั้นต้องอยู่ในสกุล Glyphis เท่านั้น แม้จะได้รับการเรียกขานบางครั้งว่าเป็นปลาฉลามแม่น้ำก็ตาม

 การค้นพบ 
โดยปลาฉลามแม่น้ำนั้นได้รับการบรรยายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรก โดย นักชีววิทยาชาวเยอรมัน 2 คน คือ โยฮันเนส มึลเลอร์ และยาค็อบ เฮนเล ในราวปี ค.ศ. 1839–41 โดยบรรยายจากตัวอย่างสตั๊ฟฟ์ของปลาฉลามเพศเมียความยาว 1 เมตร ที่ไม่ทราบที่มา (เป็นไปได้ว่าอาจจะมาจากทะเลจีนใต้ หรือมหาสมุทรอินเดีย) จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1843 นักมีนวิทยาชาวอเมริกันเชื้อสายสวิตเซอร์แลนด์ หลุยส์ อกาซซี่ ได้ตั้งสกุล Glyphis ขึ้นมาใหม่จากซากฟอสซิลที่พบในอังกฤษ คือ G. hastalis แต่อย่างไรก็ตามสกุล Glyphis ก็ยังไม่ได้รับการยอมรับและถูกนำมาใช้ จนกระทั่ง แจ็ค เกอร์ริค ได้นำมาใช้ในปี ค.ศ. 1982 โดยเปลี่ยนมาจากสกุล CarcharhinusMüller, J. and F.G.J. Henle (1838–41). Systematische Beschreibung der Plagiostomen. Veit und Comp. p. 40.Roberts, T. R. (21 May 2007). "A new record for the speartooth carcharhinid shark Glyphis glyphis from Pulo Condor, South China Sea". Natural History Bulletin of the Siam Society 54 (2) : 279–283. Compagno, L.J.V. (1984). Sharks of the World: An Annotated and Illustrated Catalogue of Shark Species Known to Date. Food and Agricultural Organization. pp. 506–509. ISBN 92-5-101384-5.

 ลักษณะภายนอก 
โดยทั่วไปแล้วปลาฉลามแม่น้ำทุกชนิดจะมีลักษณะดังต่อไปนี้
 จมูกสั้น แบน และกลม
 รูจมูกเล็ก
 ตาเล็ก มีสีเข้ม
 ฟันบนแบน และเป็นร่องหยักคล้ายฟันเลื่อย
 ช่องปากสั้นมาก
 ครีบหลังแบน อยู่ใกล้ครีบอก
 พบในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปจนถึงโอเชียเนีย ในแม่น้ำสายใหญ่ เช่น แม่น้ำคงคา, แม่น้ำอิรวดี ในบริเวณปากแม่น้ำที่ติดกับทะเล
 ใกล้สูญพันธุ์แล้ว
 มีขนาดตั้งแต่ 1 เมตร ถึง 2 เมตร

 การจำแนก 
(สูญพันธุ์ 1 ชนิด และได้รับการยอมรับจริง ๆ 3 ชนิดLi, C., Corrigan, S., Yang, L., Straube, N., Harris, M., Hofreiter, M., White, W.T. & Naylor, G.J.P. (2015): DNA capture reveals transoceanic gene flow in endangered river sharks. Proceedings of the National Academy of Sciences, 112 (43): 13302-13307. )
 Glyphis hastalis †
 ปลาฉลามแม่น้ำคงคา, Glyphis gangeticus  (Müller & Henle, 1839) 
 ปลาฉลามแม่น้ำฟันหอก, Glyphis glyphis  (Müller & Henle, 1839) 
 ปลาฉลามแม่น้ำอิรวดี, Glyphis siamensis  (Steindachner, 1896) 
 ปลาฉลามแม่น้ำบิเซนต์, Glyphis bizantii
 ปลาฉลามแม่น้ำบอร์เนียว, Glyphis fowlerae
 ปลาฉลามแม่น้ำนิวกินี, Glyphis garrickiThe Mysterious, Endangered River Sharks (Glyphis spp.)

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:ปลาแบ่งตามชื่อสามัญ
ฉลาม
หมวดหมู่:วงศ์ปลาฉลามครีบดำ
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศออสเตรเลีย