ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เป็นภาพยนตร์ชุดแนวชีวประวัติ-อิงประวัติศาสตร์ของไทย ที่เล่าเรื่องราวของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ผู้ทรงปกครองกรุงสยามระหว่างปี พ.ศ. 2133 ถึง พ.ศ. 2148 

กำกับโดยหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล เป็นผลงานต่อเนื่องจากภาพยนตร์เรื่องสุริโยไท (พ.ศ. 2546) ภาพยนตร์ชุดนี้บอกเล่าพระราชประวัติของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตั้งแต่ครั้งเป็นองค์ประกันในพม่าเมื่อยังทรงพระเยาว์ จนถึงการก้าวขึ้นเป็นจอมทัพผู้ยิ่งใหญ่ และท้ายที่สุดการประกาศอิสรภาพให้แก่กรุงสยาม ภาพยนตร์ชุดนี้เข้าฉายในสหรัฐอเมริกาโดยใช้ชื่อว่า Kingdom of Fire 

ภาพยนตร์ทั้งหกภาคติดตามพระราชประวัติของสมเด็จพระนเรศวร ตั้งแต่ทรงเป็นองค์ประกันในราชสำนักของพระเจ้าบุเรงนองในวัยเยาว์ ผ่านช่วงเวลาที่ทรงบรรพชาเป็นสามเณร และการสร้างพันธมิตรรวมถึงความขัดแย้งสำคัญในเมืองหงสาวดี จนถึงการก้าวขึ้นเป็นจอมทัพและการประกาศอิสรภาพให้แก่กรุงสยาม ภาพยนตร์ภาคหลัง ๆ ถ่ายทอดพระราชกรณียกิจด้านการศึกสำคัญของพระองค์ที่มีต่อพม่า รวมถึงความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงขึ้นกับพระเจ้านันทบุเรง จนถึงการเผชิญหน้าครั้งชี้ขาดกับพระมหาอุปราชา (มังสามเกียด) และสงครามครั้งสุดท้ายที่กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างกรุงศรีอยุธยากับอาณาจักรพม่าในกาลต่อมา

โครงการภาพยนตร์นี้ใช้เวลาผลิตมากกว่าสามปี โดยมีงบประมาณประมาณ 700 ล้านบาท ทำให้เป็นภาพยนตร์ไทยที่มีต้นทุนสูงที่สุดเท่าที่เคยสร้างมาNa Talang, Jeerawat. January 16, 2007., "Naresuan should be great" , The Nation.Rithdee, Kong. November 24, 2006. "Twin films", The Bangkok Post, Realtime, Page R5.Rithdee, Kong. "'King Naresuan' expands to trilogy", Variety. 

ภาคประกาศอิสรภาพ ได้รับเลือกเป็นตัวแทนประเทศไทยเข้าชิงรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 80 สาขาภาพยนตร์ภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยมRithdee, Kong. August 24, 2007. "Naresuan II reigns in Oscar race" , Variety."63 films qualify for foreign Oscar category", Hollywood Reporter.

 เนื้อเรื่อง 
 องค์ประกันหงสา 

 ประกาศอิสรภาพ 

 ยุทธนาวี 

 ศึกนันทบุเรง 

 ยุทธหัตถี 

 อวสานหงสา 

 ตัวละครและนักแสดง 

{| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; width:99%;"
|-
! rowspan="2" width="20%" | ตัวละคร
! align="center" width="10%" | องค์ประกันหงสา
! align="center" width="10%" | ประกาศอิสรภาพ
! align="center" width="10%" | ยุทธนาวี
! align="center" width="10%" | ศึกนันทบุเรง
! align="center" width="10%" | ยุทธหัตถี
! align="center" width="10%" | อวสานหงสา
|-
! colspan="2" | 2550 !! colspan="2" | 2554 !! 2557 !! 2558
|-
|สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
| ปรัชฌา  สนั่นวัฒนานนท์
| พลตรีวันชนะ สวัสดี
| พลตรีวันชนะ สวัสดี
| colspan = "3" | พันโทวันชนะ สวัสดี
|-
| มณีจันทร์
| สุชาดา เช็คลีย์
| ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ
| colspan = "3" | ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ
| ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ
|-
| ออกพระราชมนู / บุญทิ้ง
| จิรายุ ละอองมณี
| นพชัย ชัยนาม
| นพชัย ชัยนาม
| นพชัย ชัยนาม
| นพชัย ชัยนาม
| นพชัย ชัยนาม
|-
| พระมหาเถรคันฉ่อง
| colspan = "6" | สรพงศ์ ชาตรี
|-
| พระเจ้านันทบุเรง
| colspan = "6" | จักรกฤษณ์ อำมะรัตน์
|-
|พระมหาอุปราชา (มังสามเกียด)
| โชติ บัวสุวรรณ
| colspan = "6" | นภัสกร มิตรเอม
|-
| พระสุพรรณกัลยา
| เกรซ มหาดำรงค์กุล
| colspan = "6" | เกรซ มหาดำรงค์กุล
|-
| นัดจินหน่อง
| สิริพงษ์ แพทย์วงษ์
| colspan = "6" | นาวาอากาศเอกจงเจต วัชรานันท์
|-
| สมเด็จพระเอกาทศรถ
| กรัณย์ เศรษฐี
| colspan = "5" | พลตรีวินธัย สุวารี 
|-
| ออกญาสีหราชเดโช
| colspan = "6" | ธนา สินประสาธน์
|-
| ท้าววรจันทร์
| colspan = "2" | อำภา ภูษิต
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | อำภา ภูษิต
|-
| สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช
| colspan = "5" | ฉัตรชัย เปล่งพานิช
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| มังจาปะโร
| ทีปกร อัครวุฒิวรกุล
| colspan = "4" | ชลัฏ ณ สงขลา
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| ออกญาสุโขทัย
| colspan = "5" | ต่อลาภ กำพุศิริ
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| ออกญากำแพงเพชร
| colspan = "5" | อภิชาติ อรรถจินดา
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| ออกญาท้ายน้ำ
| colspan = "5" | คมน์ อรรฆเดช
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| พระยาพิชัยสงคราม
| colspan = "5" | ราวิน บุรารักษ์
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| พระวิสุทธิกษัตรีย์
| ปวีณา ชารีฟสกุล
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | ปวีณา ชารีฟสกุล
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| ลักไวทำมู
| colspan = "4" | สมชาติ ประชาไทย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| พระเจ้าบุเรงนองกะยอดินนรธา
| colspan = "2" | สมภพ เบญจาธิกุล
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ขุนเดช
| colspan = "2" | ดี๋ ดอกมะดัน
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-
| สุระกำมา
| colspan = "2" | โสธรณ์ รุ่งเรือง
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ฟ้าเสือต้าน (เจ้าฟ้าเมืองคัง) 
| colspan = "2" | ชุมพร เทพพิทักษ์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ออกญาพิชัย
| กรุง ศรีวิไล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| กรุง ศรีวิไล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ออกญาสวรรคโลก
| มานพ อัศวเทพ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| มานพ อัศวเทพ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ
| ศรัณยู วงศ์กระจ่าง
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
| ศรัณยู วงศ์กระจ่าง
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| พระเทพกษัตรีย์
| ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
| ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| พระราเมศวร
| สถาพร นาควิลัย
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
| สถาพร นาควิลัย
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| สมเด็จพระมหินทราธิราช
| colspan = "1" | สันติสุข พรหมศิริ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ออกญาจักรี
| colspan = "1" | ไพโรจน์ ใจสิงห์
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|-
| [[พระนางจันทาเทวี|พระนางจันทราเทวี]]
| เปรมสินี รัตนโสภา
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|-
| สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช
| รอน บรรจงสร้าง
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ออกญาราชภักดี
| ญาณี ตราโมท
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ราชทูตล้านช้าง
| กษมา นิสสัยพันธ์
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|-
| rowspan = "2" | มเหสีพระมหินทราธิราช
| ปริศนา กล่ำพินิจ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ปรารถนา สัชฌุกร
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
|- 
| พระชัยบุรี
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "6" | ปราบต์ปฎล สุวรรณบาง 
|-
| พระศรีถมอรัตน์
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "6" | พันโทคมกริช อินทรสุวรรณ 
|-
| ออกญาเสนาภิมุข
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "6" | คะซุกิ ยะโนะ
|-   
| ออกญาราชวังสรรค์
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "6" | นาวาอากาศตรีกัมปนาท อั้งสูงเนิน
|-
| ออกญาศรีไสณรงค์
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "6" | วัชรชัย สุนทรศิริ
|-
| เลอขิ่น
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "4" | อินทิรา เจริญปุระ
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| พระยาพิชิตรณรงค์  (ภาค : 2)
| rowspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| rowspan = "2" colspan="4" | พยัคฆ์ รามวาทิน
| rowspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| พระยาจักรีศรีองครักษ์  (ภาค : 3-5)
|-   
| ขุนรัตนแพทย์
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | โกวิทย์ วัฒนกุล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| ซักแซกยอถ่าง
| style = "background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | เรืองยศ โกมลเพ็ชร
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |    
|-
| พระยาพิชัยรณฤทธิ์
| style = "background:lightgrey;" |  
| อานนท์ สุวรรณเครือ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| อานนท์ สุวรรณเครือ
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| หมอกมู 
| style = "background:lightgrey;" |  
| อภิรดี ภวภูตานนท์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-
| พระยาเกียน
| style = "background:lightgrey;" |  
| ประดิษฐ์ ภักดีวงษ์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-
| พระยาราม
| style = "background:lightgrey;" |  
| ศักราช ฤกษ์ธำรงค์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-
| คุณยายตาบอด
| style = "background:lightgrey;" |  
| เดือนเต็ม สาลิตุล
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
|-                                 
| ขุนรามเดชะ
| colspan = "2" 
| colspan = "2" | ธนวรรธน์ วรรธนะภูติ
| ธนวรรธน์ วรรธนะภูติฐากูร การทิพย์
| ฐากูร การทิพย์
|-  
| พระยาพะสิม
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "4" | ครรชิต ขวัญประชา
|-
| ไชยกะยอสู
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "4" | พันตำรวจเอกจตุรวิทย์ คชน่วม
|-   
| นันทจอถิง
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | หม่อมหลวงรังษิธร ภาณุพันธ์
| สุรศักดิ์ ชัยอรรถ
|-    
| นายมหานุภาพ (ไอ้ขาม) 
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | ศุภกรณ์ กิจสุวรรณ
| style = "background:lightgrey;" |  
|-                                      
| หมอกใหม่
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | ญาณิกา ทองประยูร
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| นรธาเมงสอ (พระเจ้าเชียงใหม่)
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" |ชลิต เฟื่องอารมย์
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| นันทกะยอสู
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | เขมชาติ โรจนะหัสดิน
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| จ่าศรีพรม
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | จันทนา ศิริผล
| style = "background:lightgrey;" |  
|-   
| เสือหาญฟ้า
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | ดอม เหตระกูล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| มูเตอ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | เกศริน เอกธวัชกุล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| ท้าวโสภา
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | พิมพ์พรรณ ชลายนคุปต์
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|- 
| พระศรีสุพรรณมาธิราช
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | ดิลก ทองวัฒนา
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-     
| พญาละแวก
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | เศรษฐา ศิระฉายา
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| พระยาจีนจันตุ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | ชูชาติ ทรัพย์สุทธิพร
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| เสือหยก
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | พันธกฤต เทียมเศวต
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-  
| เจ้าหญิงรัตนาวดี
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| อคัมย์สิริ สุวรรณศุข
| style = "background:lightgrey;" |  
| อคัมย์สิริ สุวรรณศุข
| style = "background:lightgrey;" |  
|-   
| อังกาบ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| ศิรพันธ์ วัฒนจินดา
| style = "background:lightgrey;" |  
| ศิรพันธ์ วัฒนจินดา
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| เจ้าจอมมารดาสาย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| วิชุดา มงคลเขตต์
| style = "background:lightgrey;" |  
| วิชุดา มงคลเขตต์
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| rowspan = "3" | ชาวบ้าน| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| จเร เชิญยิ้ม
| style = "background:lightgrey;" |  
| จเร เชิญยิ้ม
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| แป๋ว บ้านโป่ง
| style = "background:lightgrey;" |  
| แป๋ว บ้านโป่ง
| style = "background:lightgrey;" |  
|-
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| ค่อม ชวนชื่น
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|- 
| พระยาเชียงราย| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| พงษ์อมร ณ สงขลา
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| ขุนพลอย| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| พิสุทธิ์ แพร่แสงเอี่ยม
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| พระยาเชียงแสน| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| มงคล อุทก
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| ล่ามจีน| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| รอง เค้ามูลคดี
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| นายกองหงสาวดี (มดแดง) | colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| วิสา ทิพพะรังสี
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| สเรนันทสู| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| ศิกษก บรรลือฤทธิ์
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|-
| พระยาพะเยา| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
| เฉลิมชัย มหากิจศิริ
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
|-   
| พระยาจันโต| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "3" | ทินธนัท เวลส์ช
|-   
| พลับพลึง| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
| colspan = "2" | ไอรินทร์ สุรังค์สุริยกุล
| style = "background:lightgrey;" |  
|-      
| นายกองพม่า| colspan = "3" style="background:lightgrey;" |  
| สุรศักดิ์ วงษ์ไทย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" |  
|-
| โหราธิบดีหงสาวดี| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
| จรัล เพ็ชรเจริญ
| colspan = "1" style="background:lightgrey;" |  
|- 
| ครูบาเฒ่า| colspan = "4" style="background:lightgrey;" |  
| ถนอม นวลอนันต์
| colspan = "1" style="background:lightgrey;" |  
|-                                                            
| เม้ยมะนิก| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| เต็มฟ้า กฤษณายุธ
|-
| เมงเยสีหตู| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| นิรุตติ์ ศิริจรรยา
|- 
| เมงเกงสอ| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| รัชนี ศิระเลิศ
|-                                                            
| มหาเถรเสียมเพียม| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| สะอาด เปี่ยมพงศ์สานต์
|-                                                            
| พระยาลอ| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| ไกรลาศ เกรียงไกร
|-                                                            
| ขุนรอน| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| อรรถพร สุวรรณ
|-                                                            
| พระเทพอรชุน| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| จรัสพงษ์ สุรัสวดี
|-
| จอลุ| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| สมเดช แก้วลือ
|-
| เมงราชาญี| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| รณ ฤทธิชัย
|-
| ภะยะกามณี| colspan = "5" style="background:lightgrey;" |  
| กฤษณะ เศรษฐธำรงค์
|}

 การผลิต 
เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ที่ ค่ายสุรสีห์ กาญจนบุรี สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธานในพิธีบวงสรวงเปิดกล้องภาพยนตร์เรื่องตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภายในบริเวณกองพลทหารราบที่ 9 (ค่ายสุรสีห์) ตำบลลาดหญ้า อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี โดยม.จ. ชาตรีเฉลิม ยุคล ผู้กำกับภาพยนตร์ จัดการถ่ายทำถวายให้ทอดพระเนตรโดย เปิดกล้องด้วยฉากขบวนเสด็จของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เพื่อเฝ้าสมเด็จพระมหาธรรมราชา พระราชบิดา ที่เมืองอโยธยา โดยมีนักแสดงกว่า 1,000 คน ร่วมเข้าฉาก"King Naresuan" is a lavish drama with a screenplay that's a major challenge.

ท่านมุ้ยกล่าวว่า เหตุที่เลือกกาญจนบุรีเป็นสถานที่ถ่ายทำ เพราะสอดคล้องกับประวัติศาสตร์ที่เป็นเมือง หน้าด่านที่สำคัญในการสกัดกั้นทัพพม่าก่อนที่จะเข้าถึงอยุธยาได้ เป็นเส้นทางเดินทัพทั้งทางบกและทางน้ำ มีเหตุการณ์สำคัญหลายเรื่องที่เกิดขึ้นที่นี่ในยุคสมัยของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชประกอบกับทำเลที่ตั้งเหมาะสมมาก และที่สำคัญคือเราได้รับการสนับสนุนจากกองทัพบกเป็นอย่างดี ด้วยความพร้อมและศักยภาพทุกด้าน ทั้งพื้นที่ กำลังพล ตลอดจนอุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ ที่ช่วยให้การก่อสร้างดำเนินไปด้วยดี

 งานสร้างภาพยนตร์ 

ภาพยนตร์เรื่องนี้มีความยิ่งใหญ่ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่ามีการปฏิวัติวงการภาพยนตร์ไทย ได้แก่ 

 ด้านเทคนิค ทั้งเทคนิคในการถ่ายทำและตัดต่อ การใช้ visual effect, special effect รวมถึงการทำ computer graphic ซึ่งมี supervisor จากต่างประเทศที่มีผลงานจาก ภาพยนตร์ระดับโลกของ Hollywood มาร่วมงาน 
 ด้านเครื่องมือและอุปกรณ์ เช่น Spider Cam ที่ท่านมุ้ยปรับประยุกต์ให้สามารถใช้งานได้ในรูปแบบเดียวกันกับของต่างประเทศ แต่มีต้นทุนค่าใช้จ่ายต่างกันหลายเท่าตัว 
 ด้าน Production มีการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่ ๆ มาใช้ในการสร้างฉากและอุปกรณ์ประกอบฉาก เครื่องประดับตกแต่ง รวมทั้งเครื่องใช้เบ็ดเตล็ดต่าง ๆ โดยใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีในรูปแบบเดียวกันกับที่ใช้ใน ภาพยนตร์ไตรภาคเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ จาก WETA ประเทศนิวซีแลนด์ (ของ Peter Jackson – ผู้กำกับ) ซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย เวลา และ แรงงานได้เป็นอย่างมาก ผลงานที่ผลิตออกมามีรายละเอียดที่ประณีต เหมือนจริง และในภาคที่ห้าได้มีการมิกซ์เสียงในรูปแบบ ดอลบี้ แอทมอส (Dolby Atmos) เป็นครั้งแรกของวงการภาพยนตร์ในประเทศไทย ซึ่งลิขสิทธิ์ในการทำภาพยนตร์ระบบเสียงนี้ใช้ทุนในการดำเนินการสูงมาก และมีสตูดิโอที่สามารถมิกซ์เสียงได้เพียงแค่ไม่กี่แห่งในประเทศ ซึ่งถือเป็นผลพลอยได้จากเหตุการณ์อุทกภัยครั้งใหญ่ในปี พ.ศ. 2554 ที่ทำให้ฟิล์มต้นฉบับเสียหายทั้งหมด จนต้องดำเนินการถ่ายทำใหม่ตั้งแต่ต้น
 ม้าศึก' ม้าศึกประมาณ 30 ตัวที่ใช้ในเรื่องนี้นำเข้าจากต่างประเทศ (ออสเตรเลีย) โดยเป็นม้าที่ ได้รับการฝึกสำหรับการแสดงโดยเฉพาะ มีความสามารถพิเศษ เช่น เป็นม้าล้มและมีขนาดเหมาะสม โดยบางส่วนเป็นม้าที่แสดงในเรื่อง The Last Samurai 

หากเทียบกับภาพยนตร์เรื่อง สุริโยไท ท่านมุ้ยได้วางเป้าหมายเรื่องนี้ไว้ว่าจะต้องทำให้ดีกว่าสุริโยไทใน ทุกด้าน โดยมี scope ของการทำงานใหญ่กว่า ฉากต่าง ๆ มีความยิ่งใหญ่อลังการกว่า นักแสดงหลักและนักแสดงประกอบมีจำนวนมากกว่าและใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีต่าง ๆ มากกว่า

ในครั้งแรก ท่านมุ้ยได้มีความตั้งใจจะสร้างภาพยนตร์ชุดนี้เป็นภาพยนตร์ไตรภาค หรือ 3 ภาคเท่านั้น แต่เมื่อสร้างไปแล้วได้เกิดการขยายขึ้นเป็น 6 ภาค โดยเริ่มงานสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 หลังจากที่สุริโยไทได้เข้าฉายทันที รวมระยะเวลาตั้งแต่เริ่มสร้างจนถึงภาคสุดท้ายออกฉายถึง 13 ปี ด้วยกัน และความตั้งใจแรกท่านมุ้ยต้องการที่จะให้ชื่อในแต่ละภาคว่า ภาคแรก สูญสิ้นอิสรภาพ, ภาคสอง อิสรภาพนั้น ยากยิ่งที่จะได้มา และภาคสาม ยากยิ่งกว่าที่จะรักษาไว้''

อีกทั้งภาพยนตร์ชุดนี้ อาจถือได้ว่าเป็นภาพยนตร์ฟอร์มใหญ่เรื่องสุดท้ายที่มีถ่ายทำด้วยฟิล์ม

ต่อมา หลังการฉายภาค 5 แล้ว ท่านมุ้ยไม่พอใจในฉากจบ จึงมีการสร้างภาคต่อเป็นภาค 6 อันเป็นภาคอวสาน

 การตอบรับ 
 บ็อกซ์ออฟฟิศ 
ภาพยนตร์แบ่งเป็นหกภาค ปีที่เข้าฉาย วันที่เข้าฉายและรายได้สูงสุด แสดงในตารางด้านล่าง
 ปี ชื่อภาค วันที่เข้าฉาย รายได้สูงสุด พ.ศ. 2550 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๑ องค์ประกันหงสา 18 มกราคม พ.ศ. 2550 219.06 ล้านบาท สรุปรายได้ภาพยนตร์ทำเงินที่เข้าฉายในบ้านเรา ปี 2550 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๒ ประกาศอิสรภาพ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 216.87 ล้านบาท  พ.ศ. 2554 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๓ ยุทธนาวี 31 มีนาคม พ.ศ. 2554 201.08 ล้านบาท สรุปรายได้ภาพยนตร์ทำเงินที่เข้าฉายในบ้านเรา ปี 2554 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๔ ศึกนันทบุเรง 11 สิงหาคม พ.ศ. 2554 131.6 ล้านบาท สรุปรายได้ของภาพยนตร์บางเรื่องที่เข้าฉายในไทยช่วงปี 2554 พ.ศ. 2557 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๕ ยุทธหัตถี 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 206.86 ล้านบาท พ.ศ. 2558 ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๖ อวสานหงสา 9 เมษายน พ.ศ. 2558 115.11 ล้านบาทรวมรายได้1090.58 ล้านบาท

 รางวัลและเทศกาลภาพยนตร์ 
 ภาพยนตร์ รางวัล ภาค ๑ องค์ประกันหงสา รางวัลภาพยนตร์แห่งปี จากงานประกาศผลรางวัลไนน์เอ็นเตอร์เทน อวอร์ดส์ ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2550ผลการประกาศรางวัล ไนน์ เอ็นเตอร์เทน อวอร์ด ปี 2008
 HBO Award ภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดในรอบปี จากงานประกาศผลรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 16ประกาศรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิงครั้งที่ 16ชมรมวิจารณ์บันเทิงจัดงานเล็กๆ ต้อนรับเดือนมีนาหน้าหนาว 5 มีนาคม 2551 / ณัฎฐ์ธร กังวาลไกล
 ได้รับเลือกฉายเปิด ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปูซาน ครั้งที่ 12อนันดา บุกปูซาน ร่วมงานหนังอินเตอร์
 ได้รับเลือกฉาย ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปาล์มสปริงซ์ ครั้งที่ 19 ประเทศสหรัฐอเมริกา
 ได้รับเลือกฉายในเทศกาลภาพยนตร์เอเชีย นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2551 ภาค ๒ ประกาศอิสรภาพ 
 ได้รับเลือกเป็นตัวแทนภาพยนตร์ไทย ในการส่งประกวดสาขารางวัลภาพยนตร์ภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยม การประกวดรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 80Rithdee, Kong, August 24, 2007. Naresuan II reigns in Oscar race , Variety (magazine) (retrieved on August 26, 2007)
 ได้รับเลือกฉายเปิดเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปูซาน ครั้งที่ 12
 ได้รับเลือกฉาย ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปาล์มสปริงซ์ ครั้งที่ 19 ประเทศสหรัฐอเมริกา
 ได้รับเลือกฉายในเทศกาลภาพยนตร์เอเชีย นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2551 ภาค ๓ ยุทธนาวี รางวัลภาพยนตร์ไทยทำเงินสูงสุดในรอบปี 2554 จากงานประกาศผลรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 20

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 








หมวดหมู่:ภาพยนตร์ภาษาไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ซีรีส์ไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โลดโผนไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์สงครามไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยสหมงคลฟิล์ม
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล
หมวดหมู่:ตัวละครที่เป็นพระมหากษัตริย์
หมวดหมู่:การพรรณนาทางวัฒนธรรมของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ไทยในบันเทิงคดี
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ชีวประวัติไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่มีฉากในคริสต์ทศวรรษ 1580