กองทัพเรือไทย

กองทัพเรือไทย หรือ ราชนาวีไทย (คำย่อ: ทร., ) เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบต่อการปฏิบัติการทางทหารในทะเล ลำน้ำ และพื้นที่บริเวณชายฝั่งของประเทศไทย กองทัพเรือมีจำนวนกำลังพลประจำการเป็นลำดับ 2 (รองจากกองทัพบก) ซึ่งมีเรือปฏิบัติการด้วยเรือรบกว่า 74 ลำ อากาศยานกว่า 90 เครื่อง และกำลังรบทางบกอีก 2 กองพล นับเป็นกองทัพเรือที่มีความสำคัญในลำดับต้นของภูมิภาคเอเชีย กองทัพเรือมีผู้บัญชาการทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด โดยเป็นหน่วยงานในสังกัดของกองบัญชาการกองทัพไทย ที่มีผู้บัญชาการทหารสูงสุดเป็นผู้บังคับบัญชา และอยู่ในสังกัดของกระทรวงกลาโหม

กองทัพเรือมีพื้นที่ปฏิบัติการหลักทั้งในอ่าวไทย และทะเลอันดามัน ตามแนวเขตแดนระหว่างประเทศในทะเลความยาวกว่า 1,680 ไมล์ และตามแนวชายฝั่งความยาวกว่า 1,500 ไมล์ หน่วยต่าง ๆ ในสังกัดกองทัพเรือมีลักษณะการจัดโครงสร้างหน่วยที่คล้ายกับกองทัพเรือสหรัฐอเมริกามาก โดยเฉพาะในหน่วยกำลังรบ คือ กองการบินทหารเรือ กองเรือยุทธการ (กบร. กร.) หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ (นสร. กร.) และหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน (นย.)

 หน้าที่ ภารกิจ และบทบาท 
กองทัพเรือมีหน้าที่เตรียมกำลังกองทัพเรือ การป้องกันราชอาณาจักร และดำเนินการเกี่ยวกับการใช้กำลังกองทัพเรือตามอำนาจหน้าที่ของกระทรวงกลาโหม ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2551พระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2551 ตลอดจนหน้าที่อื่น ๆ ที่ได้รับมอบหมายจากรัฐบาล

จากหน้าที่ดังกล่าวทำให้กองทัพเรือมีภารกิจ คือ
 การปกป้องเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์
 การรักษาสิทธิและอธิปไตยของชาติทางทะเล
 การคุ้มครองและรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล
 การดำรงการคมนาคมทางทะเลให้ได้อย่างต่อเนื่อง
 การช่วยเหลือและสนับสนุนการป้องกันอธิปไตยทางบก
 การสนับสนุนการรักษาความมั่นคงและความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ
 การสนับสนุนการพัฒนาประเทศและช่วยเหลือประชาชน

บทบาทของกองทัพเรือในปัจจุบัน คือ
 การปฏิบัติการทางทหาร (Military Role) คือ การปฏิบัติการทางเรือเพื่อการป้องกันประเทศในรูปแบบต่าง ๆ ตามสถานการณ์ที่กระทบต่ออำนาจอธิปไตยและเอกราชของประเทศ ซึ่งจำเป็นต้องใช้กำลังทางเรือที่เข้มแข็ง ปฏิบัติการด้วยความเฉียบพลัน รุนแรง และเด็ดขาด
 การรักษากฎหมายและช่วยเหลือ (Constabulary Role) คือ การรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล การรักษาความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ การรักษากฎหมายตามที่รัฐบาลมอบอำนาจ ให้ทหารเรือเป็นเจ้าหน้าที่รวม 28 ฉบับ รวมถึงการให้ความช่วยเหลือประชาชนและการพัฒนาประเทศ
 การสนับสนุนกิจการระหว่างประเทศ (Diplomatic Role) คือ การสนับสนุนการดำเนินนโยบายและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของรัฐบาล และใช้หรือแสดงกำลังเพื่อสนับสนุนการเจรจาต่อรอง เมื่อมีการขัดกันในผลประโยชน์ของชาติหรือเหตุการณ์วิกฤติที่กระทบต่อผลประโยชน์ของชาติโดยตรง

 ประวัติ 

กองทัพเรือมีกำเนิดควบคู่มากับการสร้างอาณาจักรไทยนับตั้งแต่กรุงสุโขทัยเป็นราชธานี กองทัพไทยในสมัยเดิมนั้นมีเพียงทหารเหล่าเดียวมิได้แบ่งแยกออกเป็นกองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ อย่างเช่นในสมัยปัจจุบัน หากยาตราทัพไปทางบกก็เรียกว่า ทัพบก หากยาตราทัพไปทางเรือก็เรียกว่า ทัพเรือ การจัดระเบียบการปกครองบังคับบัญชากองทัพไทยในยามปกติยังไม่มีแบบแผนที่แน่นอน ในยามศึกสงครามได้ใช้ทหารทัพบกและทัพเรือรวม ๆ กันไป ในการยาตราทัพเพื่อทำศึกสงครามภายในอาณาจักรหรือนอกอาณาจักร ก็มีความจำเป็นต้องใช้เรือเป็นพาหนะในการลำเลียงทหารและเครื่องศัสตราวุธ เรือนอกจากจะสามารถลำเลียงเสบียงอาหารได้คราวละมาก ๆ แล้ว ยังสามารถลำเลียงอาวุธหนัก เช่น ปืนใหญ่ ไปได้สะดวกและรวดเร็วกว่าทางบกด้วย จึงนิยมยกทัพไปทางเรือจนสุดทางน้ำแล้วจึงยกทัพต่อไปทางบก กิจการทหารเรือดำเนินไปเช่นนี้จนถึงสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์

พ.ศ. 2394 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กิจการทหารเรือเริ่มแบ่งออกมาชัดเจน และแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ ทหารเรือวังหลวง (ทหารมะรีนสำหรับเรือรบ) ขึ้นตรงกับสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) สมุหพระกลาโหม และทหารเรือวังหน้า ขึ้นตรงกับพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทหารเรือวังหน้ามีหน่วยขึ้นในสังกัด คือ กรมเรือกลไฟ กรมอาสาจาม และกองทะเล (บางทีเรียกว่ากองกะลาสี) ส่วนกรมอรสุมพลมีหน่วยขึ้นในสังกัด คือ กรมเรือกลไฟ กรมอาสามอญ และกรมอาสาจาม ซึ่งทหารทั้งสองหน่วยนี้เป็นอิสระจากกัน

พ.ศ. 2408 ในสมัยต้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว การปกครองประเทศยังเป็นระบบจตุสดมภ์อยู่โดยมีกรมพระกลาโหมว่าการฝ่ายทหาร ในขณะนั้นกิจการฝ่ายทหารเรือแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ทหารเรือวังหน้า หรือทหารเรือฝ่ายพระราชวังบวร ขึ้นตรงกับกรมพระราชวังบวรสถานมงคล (กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ) และทหารเรือวังหลวง หรือกรมอรสุมพล ขึ้นตรงกับสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ และต่อมาในปี พ.ศ. 2412 ขึ้นตรงกับเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ สมุหพระกลาโหม

พ.ศ. 2415 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงปรับปรุงหน่วยทหารในกองทัพขึ้นใหม่ โดยแบ่งออกเป็น 9 หน่วย โดยในส่วนของทหารเรือวังหลวง คือ กรมทหารเรือพระที่นั่ง (เวสาตรี) และกรมอรสุมพล

พ.ศ. 2428 กรมพระราชวังบวรสถานมงคลเสด็จทิวงคต ทหารเรือวังหน้าได้ถูกยุบเลิกไป จึงทำให้ทหารเรือในขณะนั้นมี 2 ส่วน คือ กรมทหารเรือพระที่นั่ง ขึ้นตรงกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่วนกรมอรสุมพล ขึ้นตรงกับเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ สมุหพระกลาโหม

8 เมษายน พ.ศ. 2430 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงสถาปนาสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บังคับบัญชาทั่วไปในกรมทหาร (Commander-in-chief) ตามโบราณราชประเพณี เพื่อให้เกิดการประสานงานที่มีประสิทธิภาพระหว่างหน่วยทหารต่าง ๆ พร้อมกับประกาศจัดการทหาร โดยจัดตั้งกรมยุทธนาธิการขึ้น ซึ่งเป็นการรวมกองทหารบกและกองทหารเรือเอาไว้ด้วยกัน ทั้งหมด ขึ้นตรงกับสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร แต่ในระหว่างที่ยังทรงพระเยาว์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระภาณุพันธุวงศ์วรเดช เป็นผู้แทนผู้บังคับบัญชาการทั่วไปในกรมทหาร สำหรับกองทหารเรือทรงตั้ง นายพลเรือโท พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เป็นเจ้าพนักงานใหญ่ผู้ช่วยบัญชาการทหารเรือ (Secretary to the Navy) มีหน้าที่ คือ ให้จัดการทั้งปวงที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายข้อบังคับทหารเรือ จำนวนผู้คนในทหารเรือ การฝึกหัดทหารเรือ เรือรบหลวง และพาหนะทางเรือ

1 เมษายน พ.ศ. 2433 ได้มีการยกเลิกประกาศจัดการทหาร พ.ศ. 2430 และได้มีการตราพระราชบัญญัติจัดการกรมยุทธนาธิการขึ้นแทน โดยให้เรียกกรมยุทธนาธิการใหม่ว่ากระทรวงยุทธนาธิการ (Ministry of War and Marine) แบ่งออกเป็น 2 กรม คือ กรมทหารบกและกรมทหารเรือ โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายพลโท พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นปราบปรปักษ์ เป็นผู้บัญชาการทหารเรือ (Chief Staff of the Navy) และแบ่งส่วนราชการออกเป็นกรมกลาง กองบัญชีเงิน กรมคลังพัสดุทหารเรือ กองเร่งชำระ กรมคุกทหารเรือ กรมอู่ กรมช่างกล โรงพยาบาลทหารเรือ ทหารนาวิกโยธิน เรือรบหลวงและเรือพระที่นั่งประจำการ

พ.ศ. 2435 ได้มีการจัดระเบียบการปกครองแผ่นดินใหม่ และยกเลิกการปกครองแบบจตุสดมภ์ กำหนดให้มีกระทรวงในราชการ โดยกระทรวงมหาดไทย มีหน้าที่ปกครองบรรดาหัวเมืองต่าง ๆ ทั่วพระราชอาณาจักร เป็นผลให้กระทรวงกลาโหม ไม่ต้องยุ่งเกี่ยวกับการปกครองทางหัวเมือง คงมีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทหารอย่างเดียว จึงได้โอนกรมทหารเรือมาขึ้นกับกระทรวงกลาโหม

11 ธันวาคม พ.ศ. 2453 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนฐานะกรมทหารเรือเป็นกระทรวงทหารเรือ และในวันเดียวกันนั้นก็ได้ประกาศแต่งตั้งจอมพลเรือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต เป็นเสนาบดีกระทรวงทหารเรือพระองค์แรก

8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รวมกระทรวงทหารเรือกับกระทรวงทหารบกเป็นกระทรวงเดียวกัน ภายใต้นามกระทรวงกลาโหม เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก เป็นผลทำให้ประเทศไทยได้รับผลกระทบกระเทือนดังกล่าวนี้ด้วย ทำให้ฐานะทางการเงินและเศรษฐกิจของประเทศอยู่ในภาวะตกต่ำ จำเป็นต้องพิจารณาตัดทอนรายจ่ายของประเทศให้น้อยลงให้สมดุลกับรายได้ เป็นผลทำให้มีการปรับปรุงการจัดระเบียบราชการใหม่ด้วย โดยแต่งตั้งให้นายพลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร เสนาบดีกระทรวงทหารเรือเดิมเป็นเสนาบดีกระทรวงกลาโหม

พ.ศ. 2475 มีการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองประเทศ กองทัพเรือถูกลดฐานะเป็นเพียงกรมทหารเรือเช่นเดิม กรมต่าง ๆ ของทหารเรือลดฐานะมาเป็นกองทั้งหมด เว้นแต่กรมเสนาธิการทหารเรือเท่านั้น นอกจากนั้นส่วนราชการของทหารเรือบางส่วนซึ่งได้เอาไปรวมกับฝ่ายทหารบกก็กลับมาสังกัดอยู่ในกรมทหารเรือตามเดิม

30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อกรมทหารเรือเป็นกองทัพเรือ ให้เป็นการสอดคล้องกับการเรียกชื่อส่วนรวมของทหารบกว่ากองทัพบก และขึ้นตรงต่อกระทรวงกลาโหม โดยแบ่งส่วนราชการออกเป็น 4 ส่วน คือ กรมเสนาธิการทหารเรือ กองเรือรบ สถานีทหารเรือกรุงเทพ กรมอู่ทหารเรือ กรมสรรพาวุธทหารเรือ และกรมอุทกศาสตร์

พ.ศ. 2510 พ.ศ. 2519 และ พ.ศ. 2521 ได้มีการแบ่งส่วนราชการกองทัพเรือออกเป็น 25 หน่วย ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ส่วนราชการกองทัพเรือ กองบัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2510 พ.ศ. 2519 และ พ.ศ. 2521 นอกจากนั้นเพื่อความสะดวก ทางกองทัพเรือได้จัดกลุ่มหน่วยราชการทั้ง 25 หน่วยขึ้นเป็น 5 ส่วนราชการ คือ ส่วนบัญชาการ ส่วนกำลังรบ ส่วนยุทธบริการ ส่วนการศึกษา และส่วนกิจการพิเศษ

13 กรกฎาคม พ.ศ. 2528 ได้มีการเพิ่มกรมการขนส่งทหารเรือขึ้นในส่วนยุทธบริการ และเปลี่ยนชื่อโรงเรียนนายทหารเรือเป็นสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง

15 เมษายน พ.ศ. 2530 จัดตั้งสำนักงานตรวจบัญชีทหารเรือเพิ่มเติม

พ.ศ. 2538 ได้มีการจัดส่วนราชการใหม่ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการกองทัพเรือ กองบัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2538 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2540 โดยแบ่งส่วนราชการออกเป็น 35 หน่วย และจัดเป็นกลุ่มส่วนราชการ 4 ส่วน คือ ส่วนบัญชาการ ส่วนกำลังรบ ส่วนยุทธบริการ และส่วนการศึกษา

1 เมษายน พ.ศ. 2552 ได้มีการจัดส่วนราชการใหม่ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการกองทัพเรือ กองทัพไทย กระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2552. โดยแบ่งส่วนราชการออกเป็น 36 หน่วย และจัดเป็นกลุ่มส่วนราชการ 4 ส่วน คือ ส่วนบัญชาการ ส่วนกำลังรบ ส่วนยุทธบริการ และส่วนการศึกษาและวิจัย ทั้งนี้มีการเปลี่ยนแปลงดังนี้ คือ ในส่วนบัญชาการ ได้เปลี่ยนชื่อกรมสื่อสารทหารเรือเป็นกรมการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศทหารเรือ และสำนักงานตรวจบัญชีทหารเรือเป็นสำนักงานตรวจสอบภายในทหารเรือ รวมทั้งจัดตั้งส่วนราชการใหม่เพิ่มเติม คือ สำนักงานจัดหายุทโธปกรณ์ทหารเรือ และสำนักงานพระธรรมนูญทหารเรือ ในส่วนกำลังรบ ได้ยุบกองเรือป้องกันฝั่ง และจัดตั้งส่วนราชการใหม่ คือ ทัพเรือภาคที่ 1 2 และ 3 รวมทั้งปรับลดฐานทัพเรือสงขลาและพังงาจากหน่วยขึ้นตรงกองทัพเรือไปเป็นหน่วยขึ้นตรงทัพเรือภาคที่ 2 และ 3 ตามลำดับ ในส่วนยุทธบริการ ได้ย้ายสำนักงานวิจัยและพัฒนาการทางทหารกองทัพเรือไปอยู่ในส่วนการศึกษาและวิจัยแทน และให้กรมอุทกศาสตร์มาอยู่ในส่วนยุทธบริการ สำหรับในส่วนการศึกษาและวิจัย ได้มีการยุบสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง

 โครงสร้างหน่วยงาน 
 ส่วนบัญชาการ ส่วนกำลังรบ ส่วนยุทธบริการ ส่วนการศึกษาและวิจัย สำนักงานเลขานุการกองทัพเรือ (สลก.ทร.)
 กรมสารบรรณทหารเรือ (สบ.ทร.)
 กรมกำลังพลทหารเรือ (กพ.ทร.)
 กรมข่าวทหารเรือ (ขว.ทร.)
 กรมยุทธการทหารเรือ (ยก.ทร.)
 กรมส่งกำลังบำรุงทหารเรือ (กบ.ทร.)
 กรมการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศทหารเรือ (สสท.ทร.)
 กรมกิจการพลเรือนทหารเรือ (กพร.ทร.)
 สำนักงานปลัดบัญชีทหารเรือ (สปช.ทร.)
 กรมการเงินทหารเรือ (กง.ทร.)
 กรมจเรทหารเรือ (จร.ทร.)
 สำนักงานตรวจสอบภายในทหารเรือ (สตน.ทร.)
 สำนักงานจัดหายุทโธปกรณ์ทหารเรือ (สยป.ทร.)
 สำนักงานพระธรรมนูญทหารเรือ (สธน.ทร.)
 สำนักงานประสานภารกิจด้านความมั่นคงกับกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร กองทัพเรือ กองเรือยุทธการ (กร.) ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
 กองการบินทหารเรือ
 สนามบินสงขลา
 กองเรือตรวจอ่าว (กตอ.กร.)
 กองเรือฟริเกตที่ 1 (กฟก.1 กร.)
 กองเรือฟริเกตที่ 2 (กฟก.2 กร.)
 กองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ (กบฮ.กร.)
 กองเรือดำน้ำ (กดน.กร.)
 กองเรือทุ่นระเบิด (กทบ.กร.)
 กองเรือยกพลขึ้นบกและยุทธบริการ (กยพ.กร.)
 กองเรือยามฝั่ง (กยฝ.กร.)
 กองเรือลำน้ำ (กลน.กร.)
 กองการบินทหารเรือ (กบร.กร.)
 หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ (นสร.กร.)
 กองพันลาดตระเวน กองพลนาวิกโยธิน
 ทัพเรือภาคที่ 1 (ทรภ.1) ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
 ฐานทัพเรือสัตหีบ (ฐท.สส.)
 ฐานทัพเรือกรุงเทพ (ฐท.กท.)
 ทัพเรือภาคที่ 2 (ทรภ.2) ถนนริมทะเล ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
 ฐานทัพเรือสงขลา (ฐท.สข.)
 ทัพเรือภาคที่ 3 (ทรภ.3) ถนนศักดิเดชน์ ตำบลวิชิต อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต
 ฐานทัพเรือพังงา (ฐท.พง.)
 หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน (นย.) ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง (สอ.รฝ.) ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
 กรมสารวัตรทหารเรือ (สห.ทร.) ถนนวังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร
 กองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด (กปช.จต.)
 กองบัญชาการหน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง (นรข.) กรมอู่ทหารเรือ (อร.) ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี 
 กรมพลาธิการทหารเรือ (พธ.ทร.) ถนนอรุณอมรินทร์ แขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร
 กรมแพทย์ทหารเรือ (พร.) ถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน แขวงบุคคโล เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
 กรมอิเล็กทรอนิกส์ทหารเรือ (อล.ทร.) ถนนสุขสวัสดิ์ ตำบลแหลมฟ้าผ่า อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ
 กรมช่างโยธาทหารเรือ (ชย.ทร.) ถนนวังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร
 กรมสรรพาวุธทหารเรือ (สพ.ทร.) ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
 กรมอุทกศาสตร์ (อศ.) ถนนริมทางรถไฟเก่า แขวงบางนาใต้ เขตบางนา กรุงเทพมหานคร
 กรมการขนส่งทหารเรือ (ขส.ทร.)
 กรมสวัสดิการทหารเรือ (สก.ทร.) ถนนอิสรภาพ แขวงบ้านช่างหล่อ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร
 กรมวิทยาศาสตร์ทหารเรือ (วศ.ทร.) ถนนพุทธมณฑลสาย 3 แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร กรมยุทธศึกษาทหารเรือ (ยศ.ทร.) ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม
 วิทยาลัยการทัพเรือ (วทร.)
 โรงเรียนเสนาธิการทหารเรือ (รร.สธ.ทร.)
 โรงเรียนนายทหารเรือชั้นต้น (รร.ชต.)
 โรงเรียนนายเรือ (รร.นร.) ถนนสุขุมวิท ตำบลปากน้ำ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ
 โรงพยาบาลสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
 โรงเรียนพันจ่า (รร.พจ.)
 โรงเรียนชุมพลทหารเรือ (รร.ชุมพลฯ) ตำบลบางเสร่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
 ศูนย์ฝึกทหารใหม่ (ศฝท.)
 ศูนย์ภาษา (ศภษ.)
 ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ (ศยร.)

 สำนักงานวิจัยและพัฒนาการทางทหารกองทัพเรือ (สวพ.ทร.)

 กำลังพล 

กำลังพลหลัก มีดังต่อไปนี้ คือ

 ทหารประจำการ หมายความว่า ทหารซึ่งรับราชการตามที่กระทรวงกลาโหมกำหนดซึ่งไม่ใช่ทหารกองประจำการมาตรา 4 (8) แห่งพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 หรือ หมายถึง ข้าราชการทหาร ตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการทหาร พ.ศ. 2521มาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการทหาร พ.ศ. 2521 มีดังต่อไปนี้
นายทหารสัญญาบัตรประจำการ หมายถึง นายทหารสัญญาบัตรซึ่งมีตำแหน่งราชการประจำในกระทรวงกลาโหม โดยสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายเรือ มีหน้าที่ผลิตนายทหารชั้นสัญญาบัตร ซึ่งจะได้จากนักเรียนเตรียมทหารในส่วนของกองทัพเรือ ที่เมื่อจบหลักสูตร 2 ปีจากโรงเรียนเตรียมทหารแล้ว (วิทยฐานะ ม.6) จะเข้าศึกษาต่อในโรงเรียนนายเรือเป็นเวลา 5  ปี (จากการอนุมัติปรับปรุงหลักสูตรโรงเรียนทหาร ของสภาการศึกษากลาโหม เมื่อ ปี พ.ศ. 2558)  โดยในระหว่างนั้นจะมีการให้นักเรียนนายเรือเลือกพรรคและเหล่าที่ต้องการ เมื่อจบหลักสูตรแล้ว (วิทยฐานะปริญญาตรี ทางวิศวกรรมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์) ได้รับพระราชทานยศทหารเป็น "เรือตรี" บรรจุเป็นข้าราชการทหาร และได้รับพระราชทานกระบี่ สามารถปฏิบัติงานตามพรรคและเหล่าที่เลือก
นายทหารพรรคนาวิน ถือเป็นกำลังพลหลักที่จะได้ปฏิบัติงานในหน่วยต่าง ๆ ของกองเรือยุทธการ โดยเฉพาะการประจำในเรือรบของกองเรือต่าง ๆ แต่ทั้งนี้นายทหารจะต้องผ่านหลักสูตรการฝึกสั้น ๆ ที่กองการฝึก กองเรือยุทธการ (กฝร.) ก่อนปฏิบัติงานจริง ๆ นอกจากนี้ยังเป็นกำลังพลในหน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่งด้วย
นายทหารพรรคกลิน ซึ่งจะเป็นวิศวกรไฟฟ้า วิศวกรเครื่องกลและเครื่องกลเรือ จะคล้ายกันเพียงแต่มีจำนวนน้อยกว่าเน้นการทำงานด้านซ่อมบำรุงและออกแบบ
นายทหารพรรคนาวิกโยธิน จะเป็นกำลังพลรบหลักทางบกสำหรับหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน
นายทหารสัญญาบัตรสายแพทย์และพยาบาล ซึ่งสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้า (สมทบ), วิทยาลัยพยาบาลกองทัพเรือ ผลิตนายทหารสัญญาบัตรเหล่าแพทย์
บุคคลพลเรือนซึ่งมีคุณวุฒิปริญญาตรีหรือเทียบเท่าขึ้นไปสมัครสอบคัดเลือกและได้รับการบรรจุเป็นนายทหารสัญญาบัตรพรรคพิเศษ
นายทหารชั้นประทวนที่ได้ปรับเลื่อนชั้นวิทยฐานะ
 นายทหารประทวนประจำการ หมายถึง นายทหารประทวนซึ่งมีตำแหน่งราชการในกระทรวงกลาโหม โดยสำเร็จการศึกษาจาก โรงเรียนชุมพลทหารเรือ  มีหน้าที่ผลิตนายทหารชั้นประทวน พรรคนาวิน เหล่าสามัญ การปืน สรรพาวุธ และพรรคกลิน หรือ โรงเรียนสายวิชาชีพเฉพาะทาง เช่น โรงเรียนพยาบาลทหารเรือ ผลิตนายทหารประทวนสายพยาบาล โรงเรียนนาวิกโยธิน โรงเรียนพลาธิการ โรงเรียนไฟฟ้าและสื่อสาร โรงเรียนขนส่ง และโรงเรียนดุริยางค์ทหารเรือ หรือ บุคคลพลเรือนซึ่งมีคุณวุฒิต่ำกว่าปริญญาตรีหรือเทียบเท่าสมัครสอบคัดเลือกและได้รับการบรรจุเป็นนายทหารประทวนพรรคพิเศษ

 ทหารกองประจำการ หมายความว่า ผู้ซึ่งขึ้นทะเบียนกองประจำการ และได้เข้ารับราชการในกองประจำการจนกว่าจะได้ปลด (มาตรา 4 (3) แห่งพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497)

 กำลังพลสำรอง หมายถึง กำลังที่มิใช่กำลังประจำการและกำลังกองประจำการ (ที่ปลดเป็นกองหนุนแล้ว) เตรียมไว้สำหรับใช้ในยามสงคราม, ยามประกาศกฎอัยการศึก, ยามภาวะฉุกเฉินหรือในยามปฏิบัติการด้วยกำลังทหารขนาดใหญ่ เพื่อปกป้องคุ้มครองรักษาเอกราช และอธิปไตยของชาติ เพื่อปราบปรามคอมมิวนิสต์ หรือเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย และความมั่นคงภายในประเทศ (หน้า 58-59 หนังสือคู่มือนักศึกษาวิชาทหารชั้นปีที่ 3) ซึ่งประกอบด้วยกำลังต่าง ๆ ดังนี้
 นายทหารสัญญาบัตรนอกกอง หมายถึง นายทหารสัญญาบัตรซึ่งไม่มีตำแหน่งราชการประจำในกระทรวงกลาโหม และกระทรวงกลาโหมสั่งให้เป็นนายทหารสัญญาบัตรประเภทนี้ (โอนไปรับราชการในกระทรวงอื่น)
 นายทหารสัญญาบัตรกองหนุน หมายถึง นายทหารสัญญาบัตรซึ่งไม่มีตำแหน่งราชการประจำในกระทรวงกลาโหม และกระทรวงกลาโหมสั่งให้เป็นนายทหารสัญญาบัตรประเภทนี้ (ผู้ที่เคยเป็นนายทหารสัญญาบัตรประจำการและได้ลาออกจากราชการทหารไปแล้ว (มีเบี้ยหวัด) หรือ นายทหารสัญญาบัตรที่สำเร็จการฝึกวิชาทหารตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการฝึกวิชาทหาร (ไม่มีเบี้ยหวัด)) คือ นักศึกษาวิชาทหาร ที่สำเร็จชั้นปีที่ 5 ในส่วนของกองทัพเรือ และได้รับการแต่งตั้งยศทหารเป็น ว่าที่เรือตรี  (แล้วปลดเป็นนายทหารกองหนุน ไม่มีเบี้ยหวัด)  ซึ่งเป็นกำลังพลสำรองระดับชั้นสัญญาบัตรที่กองทัพเรือได้ผลิตขึ้นโดยรับสมัครผู้มีคุณสมบัติที่กำหนดตามระเบียบของกระทรวงกลาโหม และกฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติส่งเสริมการฝึกวิชาทหาร กองทัพเรือจึงได้อนุมัติจัดตั้งกองการกำลังพลสำรอง  สังกัดกรมกำลังพลทหารเรือ เพื่อทำหน้าที่ในการพัฒนาและผลิตกำลังพลสำรองของกองทัพเรือให้เกิดเป็นรูปธรรม เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงกลาโหม ในแผนแม่บทการพัฒนาระบบกำลังสำรองของกองบัญชาการกองทัพไทย เมื่อสำเร็จตามหลักสูตรแล้วปลดเป็นกองหนุน โดยกำหนดช่วงอายุเป็นเกณฑ์ คือ
ยศ (ว่าที่) ร.ต.- ร.อ. อายุไม่เกิน 45 ปี

ยศ (ว่าที่) น.ต.- น.ท. อายุไม่เกิน 50 ปี

ยศ (ว่าที่) น.อ. - นายพล อายุไม่เกิน 55 ปี

เมื่อครบกำหนดช่วงอายุตามชั้นยศแล้ว จะปลดเป็น นายทหารสัญญาบัตรนอกราชการ และ นายทหารสัญญาบัตรพ้นราชการ ไปตามลำดับ

 นายทหารสัญญาบัตรนอกราชการ หมายถึง นายทหารสัญญาบัตรซึ่งไม่มีตำแหน่งราชการประจำในกระทรวงกลาโหม และกระทรวงกลาโหมสั่งให้เป็นนายทหารสัญญาบัตรประเภทนี้ โดยถืออายุไม่เกินกำหนด คือ

ยศ (ว่าที่) ร.ต.- ร.อ. อายุไม่เกิน 55 ปี

ยศ (ว่าที่) น.ต.- น.ท. อายุไม่เกิน 60 ปี

ยศ (ว่าที่) น.อ. - นายพล อายุไม่เกิน 65 ปี

 นายทหารสัญญาบัตรพ้นราชการ หมายถึง นายทหารสัญญาบัตรซึ่งไม่มีตำแหน่งราชการประจำในกระทรวงกลาโหม และกระทรวงกลาโหมสั่งให้เป็นนายทหารสัญญาบัตรประเภทนี้ โดยถูกปลดและถูกถอดยศ หรือ มีอายุพ้นเกณฑ์นายทหารสัญญาบัตรนอกราชการ คือ

ยศ (ว่าที่) ร.ต.- ร.อ. อายุเกิน 55 ปี

ยศ (ว่าที่) น.ต.- น.ท. อายุเกิน 60 ปี

ยศ (ว่าที่) น.อ. - นายพล อายุเกิน 65 ปี

 นายทหารประทวนกองหนุน หมายถึง นายทหารประทวนที่ปลดจากประจำการ (ลาออกจากราชการทหาร) แต่ยังอยู่ในชั้นกองหนุน หรือ นักศึกษาวิชาทหารซึ่งสำเร็จการฝึกวิชาทหารตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการฝึกวิชาทหาร (นักศึกษาวิชาทหารที่สำเร็จการฝึกวิชาทหารชั้นปีที่ 3) และได้ขึ้นทะเบียนกองประจำการแล้วปลดเป็นทหารกองหนุนตามพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 และได้รับการแต่งตั้งยศเป็นนายทหารประทวน ซึ่งยังอยู่ในชั้นกองหนุน ดังนั้น การฝึกนักศึกษาวิชาทหารชั้นปีที่ 1 ในส่วนของกองทัพเรือจึงเริ่มขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2552 ณ ศูนย์ฝึกนักศึกษาวิชาทหาร ศูนย์ฝึกทหารใหม่ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี โดยผู้ที่จะเข้าเป็นนักศึกษาวิชาทหารในส่วนของกองทัพเรือนั้น จะต้องมีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดชายฝั่งทะเลตะวันออกเท่านั้น (ชลบุรี,ระยอง,จันทบุรี และ ตราด) ซึ่งระเบียบการนี้จะมีผลเข้มงวดมากขึ้น ทั้งนี้ก็เพราะต้องการกำลังพลที่อาศัยอยู่ภูมิลำเนาขั้นต้น และมีความเข้าใจถึง ภูมิประเทศ สังคม และวัฒนธรรมท้องถิ่น

 นายทหารประทวนพ้นราชการ หมายถึง นายทหารประทวนซึ่งอยู่ในชั้นกองหนุนครบ 23 ปี นับจากวันปลดจากกองประจำการ
 พลทหารกองหนุน และ จ.ต.กองประจำการ กองหนุน หมายถึง ทหารที่ปลดจากกองประจำการโดยรับราชการในกองประจำการจนครบกำหนดตามพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 หรือ ทหารที่ปลดจากกองประจำการโดยรับราชการในกองประจำการยังไม่ครบกำหนด แต่ต้องจำขัง หรือมีโทษจำคุกกำหนดวันที่ต้องลงทัณฑ์ หรือต้องโทษรวมได้ไม่น้อยกว่า 1 ปีหรือทหารกองประจำการผู้ใด ซึ่งกระทรวงกลาโหมเห็นว่าจะกระทำการเสื่อมเสียให้แก่ราชการทหารด้วยประการใด ๆ แล้วปลดเป็นทหารกองหนุนประเภทที่ 2 ก็ได้ หรือ ทหารกองเกินซึ่งมีอายุครบ 30 ปีบริบูรณ์ เป็นทหารกองหนุนประเภทที่ 2 หรือ นักศึกษาวิชาทหารซึ่งสำเร็จการฝึกวิชาทหารตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการฝึกวิชาทหารและได้ขึ้นทะเบียนกองประจำการแล้วปลดเป็นทหารกองหนุนตามพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 และยังไม่ได้รับการแต่งตั้งเป็นนายทหารประทวน
 พลทหารพ้นราชการ หมายถึง ทหารกองหนุนประเภทที่ 1 ซึ่งอยู่ในชั้นกองหนุนครบ 23 ปี นับจากวันปลดจากกองประจำการ หรือ ทหารกองหนุนประเภทที่ 2 ที่มีอายุครบ 46 ปี บริบูรณ์ หรือ พลทหารกองประจำการที่พิการทุพพลภาพหรือมีโรคซึ่งไม่สามารถรับราชการทหารได้ หรือ ทหารกองหนุนที่พิการทุพพลภาพหรือมีโรคซึ่งไม่สามารถรับราชการทหารได้ หรือ ทหารกองเกินที่พิการทุพพลภาพหรือมีโรคซึ่งไม่สามารถรับราชการทหารได้

 ยศทหารเรือไทย 

 ชื่อยศ (ไทย)  อักษรย่อ (ไทย)  ชื่อยศ (อังกฤษ)  อักษรย่อ (อังกฤษ)   ชื่อยศ (ไทย)  อักษรย่อ (ไทย)  ชื่อยศ (อังกฤษ)  อักษรย่อ (อังกฤษ) 1. ชั้นสัญญาบัตร      2. ชั้นประทวน     1.1 จอมพลเรือ  -  Admiral of the Fleet  -   2.1 พันจ่าเอก  พ.จ.อ.  Chief Petty Officer First Class  CPO1 1.2 พลเรือเอก  พล.ร.อ.  Admiral  ADM   2.2 พันจ่าโท  พ.จ.ท.  Chief Petty Officer Second Class  CPO2 1.3 พลเรือโท  พล.ร.ท.  Vice Admiral  VADM   2.3 พันจ่าตรี  พ.จ.ต.  Chief Petty Officer Third Class  CPO3 1.4 พลเรือตรี  พล.ร.ต.  Rear Admiral  RADM   2.4 จ่าเอก  จ.อ.  Petty Officer First Class  PO1 1.5 นาวาเอก (พิเศษ)  น.อ. (พิเศษ)  Special Captain  SPEC CAPT   2.5 จ่าโท  จ.ท.  Petty Officer Second Class  PO2  1.6 นาวาเอก  น.อ.  Captain  CAPT   2.6 จ่าตรี  จ.ต.  Petty Officer Third Class  PO3  1.7 นาวาโท  น.ท.  Commander  CDR   3. ทหารกองประจำการ      1.8 นาวาตรี  น.ต.  Lieutenant Commander  LCDR   3.1 พลทหาร  พลฯ  Seaman  - 1.9 เรือเอก  ร.อ.  Lieutenant  LT   4. นักเรียนทหาร     1.10 เรือโท  ร.ท.  Lieutenant Junior Grade  LT JG   4.1 นักเรียนนายเรือ  นนร.  Naval Cadet  - 1.11 เรือตรี  ร.ต.  Sub Lieutenant  SUB LT   4.2 นักเรียนจ่าทหารเรือ  นรจ.  Naval Rating Student  NRS.

 เหล่าทหารเรือไทย 
 พรรคนาวิน (นว.) General Line พรรคกลิน (กล.) Engineering Line พรรคนาวิกโยธิน (นย.) Marine Corps พรรคพิเศษ (พศ.) Staff (Special Corps) เหล่าทหารการปืน (ป.) Gunner's Mate เหล่าทหารไฟฟ้า (ฟ.) Electrician Corps เหล่าทหารราบ (ร.) Infantry เหล่าทหารสารบรรณ (สบ.) Yeoman (Administration) เหล่าทหารอาวุธใต้น้ำ (ด.) Torpedoman's Mate เหล่าทหารเครื่องกล (ย.) Engine Corps เหล่าทหารปืนใหญ่ (ป.) Artillery เหล่าทหารพลาธิการ (พธ.) Supply Corps เหล่าทหารสามัญ (ส.) Quartermaster and Coxswain  เหล่าทหารช่าง (ช.) Corps of Engineer เหล่าทหารการเงิน (กง.) Finance Corps เหล่าทหารสัญญาณ (ญ.) Signal Corps  เหล่าทหารสื่อสาร (สส.) Signal Corps เหล่าทหารพระธรรมนูญ (ธน.) Judge Advocate General's Corps เหล่าทหารอุทกศาสตร์ (อศ.) Hydrographic Corps   เหล่าทหารช่างยุทธโยธา (ยย.) Civil Engineer เหล่าทหารขนส่ง (ขส.) Transportation Corps   เหล่าทหารวิทยาศาสตร์ (วศ.) Science Corps เหล่าทหารสรรพาวุธ (สพ.) Ordnance Corps   เหล่าทหารดุริยางค์ (ดย.) Band เหล่าทหารอุตุนิยมวิทยา (อ.) Meteorological Corps   เหล่าทหารแพทย์ (พ.) Medical Corps เหล่าทหารสารวัตร (สห.) Military Police Corps    เหล่าทหารการข่าว (ขว.) Intelligence Corps   

ฐานทัพ

 ที่ตั้งฐานทัพสำคัญของกองทัพเรือไทย 
ในส่วนกองบัญชาการกองทัพเรือไทย มีที่ตั้งหลักอยู่ในบริเวณริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา และริมชายฝั่งทะเลทั้งอ่าวไทย และทะเลอันดามัน 3 แห่ง คือ ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และสมุทรปราการ พื้นที่ภาคตะวันออกในจังหวัดชลบุรี ระยอง จันทบุรี และตราด พื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันออกในจังหวัดสงขลา และนราธิวาส และพื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันตกในจังหวัดพังงา ภูเก็ต และสตูล เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติภารกิจของกองทัพเรือทั้งในส่วนของกองเรือยุทธการ หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง และหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน ให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ปฏิบัติการ

ในส่วนกองบัญชาการทัพเรือภาค มีหน้าที่จัดการและควบคุมพื้นที่ทางน้ำ สั่งการปฏิบัติการใช้กำลังรบของกองทัพเรือ มีพื้นที่รับผิดชอบ 3 แห่ง คือ ทัพเรือภาคที่ 1 อ่าวไทยตอนบน ทัพเรือภาคที่ 2 อ่าวไทยตอนล่าง และทัพเรือภาคที่ 3 ทะเลอันดามัน และมีผู้บัญชาการทัพเรือภาคชั้นยศพลเรือโท

ในส่วนฐานทัพเรือมี 4 แห่งตามพื้นที่เช่นกัน คือ ฐานทัพเรือกรุงเทพ สัตหีบ สงขลา และพังงา ตามลำดับ โดยฐานทัพเรือสัตหีบจะมีสถานะใหญ่กว่าอีก 3 แห่งที่เหลือ ขึ้นตรงต่อกองทัพเรือโดยตรง และมีผู้บัญชาการฐานทัพเรือชั้นยศพลเรือโท ส่วนฐานทัพเรือกรุงเทพ สงขลา และพังงา มีสถานะรองลงไป ขึ้นตรงต่อทัพเรือภาคที่ 1 2 และ 3 ตามลำดับ และมีผู้บัญชาการฐานทัพเรือชั้นยศพลเรือตรี

 ชื่อสถานที่ เขต/อำเภอ จังหวัด หน่วยงาน 1. พื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล    1.1 กองบัญชาการกองทัพเรือ พระราชวังเดิม และวังนันทอุทยาน  เขตบางกอกใหญ่และเขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร  หลายหน่วย 1.2 ฐานทัพเรือกรุงเทพ  เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร  ฐานทัพเรือกรุงเทพ 1.2.1 ท่าเทียบเรือป้อมพระจุลจอมเกล้า  อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ ฐานทัพเรือกรุงเทพ 1.2.2 หอประชุมกองทัพเรือ  เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร  กิจการหอประชุมกองทัพเรือ 1.3 ท่าเทียบเรือกองเรือลำน้ำ  เขตบางนากรุงเทพมหานคร  กองเรือลำน้ำ กองเรือยุทธการ 1.4 กรมยุทธศึกษา ทหารเรือ  อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม กรมยุทธศึกษาทหารเรือ ทหารเรือ 1.5 ท่าเทียบเรือกองเรือทุ่นระเบิด  อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ กองเรือทุ่นระเบิด กองเรือยุทธการ 1.6 อู่ทหารเรือธนบุรี  เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร  กรมอู่ทหารเรือ 1.7 อู่ทหารเรือพระจุลจอมเกล้า  อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ กรมอู่ทหารเรือ 1.8 กองพันต่อสู้อากาศยานที่ 13 (โครงการ)  อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ กรมต่อสู้อากาศยานที่ 1 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 2. พื้นที่ภาคตะวันออก    2 กองบัญชาการกองเรือยุทธการ  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี กองทัพเรือ 2.1 กองบัญชาการทัพเรือภาคที่ 1  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ทัพเรือภาคที่ 1 2.2 ฐานทัพเรือสัตหีบ  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ฐานทัพเรือสัตหีบ 2.2.1 ท่าเทียบเรือแหลมเทียน  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ฐานทัพเรือสัตหีบ 2.2.2 ท่าเทียบเรือน้ำลึกจุกเสม็ด  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ท่าเรือพาณิชย์สัตหีบ-กองทัพเรือ 2.2.3 สถานีตรวจสอบและลบล้างแม่เหล็กเรือ  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ฐานทัพเรือสัตหีบ 2.3 ท่าเทียบเรือทุ่งโปรง  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี กรมสรรพาวุธทหารเรือ 2.4 อู่ราชนาวีมหิดลอดุลยเดช อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี กรมอู่ทหารเรือ 2.5 ฐานส่งกำลังบำรุงทหารเรือตราด อำเภอแหลมงอบ  จังหวัดตราด ทัพเรือภาคที่ 1 2.6 สนามบินอู่ตะเภา  อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง กองการบินทหารเรือ กองเรือยุทธการ 2.7 สนามบินท่าใหม่  อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน 2.8 กองพันต่อสู้อากาศยานที่ 11  อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง กรมต่อสู้อากาศยานที่ 1 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 2.9 กองพันต่อสู้อากาศยานที่ 12  อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี กรมต่อสู้อากาศยานที่ 1 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 2.10 กองพันรักษาฝั่งที่ 13  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี กรมรักษาฝั่งที่ 1 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 2.11 ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี กองพันทหารราบที่ 1 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน 2.12 ค่ายตากสิน อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน 2.13 ค่ายกรมหลวงชุมพร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน 2.14 ค่ายมหาสุรสิงหนาท  อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง กองพันทหารราบที่ 7 กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน2.15 กองเรือยกพลขึ้นบกและยุทธบริการ กองเรือยุทธการอำเภอสัตหีบจังหวัดชลบุรีกองเรือยกพลขึ้นบกและยุทธบริการ3. พื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันออก    3.1 กองบัญชาการทัพเรือภาคที่ 2  อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา ทัพเรือภาคที่ 2 3.2 ฐานทัพเรือสงขลา อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา ฐานทัพเรือสงขลา 3.2.1 ท่าเทียบเรือฐานทัพเรือสงขลา  อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา ฐานทัพเรือสงขลา 3.2.2 สนามบินทหารเรือสงขลา  อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา ฐานทัพเรือสงขลา 3.3 สนามบินบ้านทอน  อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน 3.4 กองพันต่อสู้อากาศยานที่ 21 (โครงการ)  อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช กรมต่อสู้อากาศยานที่ 2 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 3.5 กองพันต่อสู้อากาศยานที่ 23 (โครงการ)  อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา กรมต่อสู้อากาศยานที่ 2 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 3.6 กองพันรักษาฝั่งที่ 12 (โครงการ)  อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา กรมรักษาฝั่งที่ 1 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 3.7 ค่ายกรมหลวงสงขลานครินทร์  อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา กองพันทหารราบที่ 8 กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน 3.8 ค่ายจุฬาภรณ์  อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส กองพันทหารราบที่ 9 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน 4. พื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันตก    4.1 กองบัญชาการทัพเรือภาคที่ 3  อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต ทัพเรือภาคที่ 3 4.2 ฐานทัพเรือพังงา อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา ฐานทัพเรือพังงา 4.2.1 ท่าเทียบเรือทับละมุ  อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา ฐานทัพเรือพังงา 4.2.2 สถานีเรือละงู  อำเภอละงู จังหวัดสตูล ฐานทัพเรือพังงา 4.3 กองพันต่อสู้อากาศยานที่ 22  อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา กรมต่อสู้อากาศยานที่ 2 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 4.4 กองพันรักษาฝั่งที่ 11 (โครงการ)  อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา กรมรักษาฝั่งที่ 1 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 5. พื้นที่อื่น ๆ     5.1 สถานีเรือเชียงแสน  อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.2 สถานีเรือเชียงของ  อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.3 สถานีเรือเชียงคาน  อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.4 สถานีเรือสังคม  อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.5 สถานีเรือหนองคาย  อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.6 สถานีเรือรัตนวาปี  อำเภอรัตนวาปี จังหวัดหนองคาย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.7 สถานีเรือโพนพิสัย  อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.8 สถานีเรือบึงกาฬ  อำเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.9 สถานีเรือศรีเชียงใหม่  อำเภอศรีเชียงใหม่ จังหวัดหนองคาย หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.10 สถานีเรือบ้านแพง  อำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.11 สถานีเรือนครพนม  อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.12 สถานีเรือธาตุพนม  อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.13 สถานีเรือมุกดาหาร  อำเภอเมืองมุกดาหาร จังหวัดมุกดาหาร หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.14 สถานีเรือเขมราฐ  อำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.15 สถานีเรือโขงเจียม  อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง 5.16 ท่าเทียบเรือสถานีสมุทรศาสตร์หัวหิน  อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ กรมอุทกศาสตร์ 5.17 สถานีเรือสมุย  อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี

 เรือรบในประจำการ 

 อาวุธ 
ชื่อรูปภาพประเทศต้นกำเนิดประเภทขนาดกระสุนรุ่นรายละเอียดM1911 pistolcenter|180x180pxปืนพกกึ่งอัตโนมัติ.45 เอซีพีM16 riflecenter|180x180pxปืนเล็กยาวจู่โจม5.56×45 มม. นาโตA1A2A3ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินM4 Carbinecenter|180x180pxปืนเล็กสั้นจู่โจม5.56×45 มม. นาโตA1A3ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินAR-15center|180x180pxปืนเล็กยาวจู่โจม5.56×45 มม. นาโตใช้ในหน่วยนาวิกโยธินSIG Sauer SIG516center|180x180pxปืนเล็กสั้นจู่โจม5.56×45 มม. นาโตใช้ในหน่วยซีลไทยHeckler & Koch G36center|180x180pxปืนเล็กสั้นจู่โจม5.56×45 มม. นาโตG36C G36KVใช้ในหน่วยนาวิกโยธิน และ หน่วยซีลไทยNorinco CQcenter|180x180pxปืนเล็กยาวจู่โจม5.56×45 มม. นาโตCQ M-311ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินBushmaster M4-Type Carbinecenter|180x180pxปืนเล็กสั้นจู่โจม5.56×45 มม. นาโตM4A3 SOPMODใช้ในหน่วยซีลไทยHeckler & Koch UMPcenter|180x180pxปืนกลมือ9×19 มม. พาราเบลลัมUMP 9ใช้ในหน่วยซีลไทยHeckler & Koch MP5center|180x180pxปืนกลมือ9×19 มม. พาราเบลลัมMP5SDMP5Kใช้ในหน่วยซีลไทยHeckler & Koch HK21center|180x180pxปืนกลเอนกประสงค์5.56×45 มม. นาโตHK23Eใช้ในหน่วยซีลไทยHeckler & Koch PSG1center|180x180pxปืนไรเฟิลซุ่มยิง7.62×51 มม. นาโตMSG 90ใช้ในหน่วยซีลไทยKAC SR-25center|180x180pxปืนไรเฟิลซุ่มยิง7.62×51 มม. นาโตใช้ในหน่วยซีลไทยSago Defence Tikkaปืนไรเฟิลซุ่มยิง.223inch/.338inchใช้ในหน่วยนาวิกโยธินBarrett M82 center|180x180pxปืนไรเฟิลต่อต้านวัตถุ.50 บีเอ็มจีใช้ในหน่วยซีลไทยBarrett M95center|180x180pxปืนไรเฟิลต่อต้านวัตถุ.50 บีเอ็มจีใช้ในหน่วยซีลไทยAccuracy International AW50center|200x200pxปืนไรเฟิลต่อต้านวัตถุ.50 บีเอ็มจีใช้ในหน่วยซีลไทยM249center|180x180pxปืนกลเบา5.56×45 มม. นาโตใช้ในหน่วยนาวิกโยธินM60center|180x180pxปืนกลเอนกประสงค์7.62×51 มม. นาโตใช้ในหน่วยนาวิกโยธินM2 Browning ปืนกลหนัก12.7 มม.ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินMG 3 machine guncenter|180x180pxปืนกลหนัก7.62×51 มม. นาโตM203center|180x180pxเครื่องยิงลูกระเบิด40×46 มม. เอสอาร์ ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินArmbrustcenter|180x180pxอาวุธต่อต้านรถถัง67 มม.ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินM47 Dragoncenter|180x180pxขีปนาวุธนำวิถีต่อต้านรถถัง?ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินBGM-71 TOWcenter|180x180pxขีปนาวุธนำวิถีต่อต้านรถถัง?ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินM40 recoilless riflecenter|180x180pxปืนไร้แรงสะท้อนถอยหลัง105 มม.M40A2ใช้ในหน่วยนาวิกโยธินQW-1 Vanguardcenter|180x180pxMANPAD?QW-18ใช้ในหน่วยนาวิกโยธิน

 ยานพาหนะ 
ชื่อรูปภาพประเทศต้นกำเนิดประเภทจำนวนรายละเอียดHumveecenter|180x180pxรถยนต์อเนกประสงค์?ใช้รุ่น M998, M1097A2, M997, M1025, M1045A2 และM966.M151center|180x180pxรถยนต์อเนกประสงค์?ใช้รุ่น M151A2, M151A2 mounting TOW, M718A1 และM825.Fordcenter|180x180pxรถยนต์อเนกประสงค์?ใช้รุ่น Ford Ranger XL, XLS, XL+, XLT, FX4, Wildtrak และSWB.M813center|180x180pxรถบรรทุกทหาร?ใช้รุ่น M54A2, M543A2.M35 2-1/2 ton cargo truckcenter|180x180pxรถบรรทุกทหาร?ใช้รุ่น M35A2, M50A2, M49A2 และM109A2.Isuzuรถบรรทุกทหาร?ใช้รุ่น SBR, TXD 4x2, TSD 4x4, TWD 6x6, HTW, FTR 4x4.AAV-7A1center|180x180pxยานรบสะเทินน้ำสะเทินบก36มีรุ่น: AAVP-7A1, AAVC-7A1, AAVR-7A1.ZBD-05 VN-18center|180x180pxยานรบสะเทินน้ำสะเทินบก3BTR-3E1center|180x180pxยานรบสะเทินน้ำสะเทินบก12AWAV 8×8center|180x180pxยานรบสะเทินน้ำสะเทินบก7HMV-150 Commandocenter|180x180pxรถหุ้มเกราะ24M151A2 modรถลำเลียงพลหุ้มเกราะ?Phantom 380-Xรถหุ้มเกราะ?Panus R600รถหุ้มเกราะ2 (+15)

 ยุทโธปกรณ์ที่ปลดประจำการแล้ว 

 เรือรบ 

 อากาศนาวี 
ชื่อรูปภาพประเทศต้นกำเนิดประเภท ระยะเวลาใช้งานจำนวนรายละเอียด Avro 504N235x235px   เครื่องบินฝึกบิน  2472-2491  2  สร้างภายในประเทศ Mitsubishi A6M Zero 235x235px จักรวรรดิญี่ปุ่น  เครื่องบินขับไล่  2485-2488  1  WS-103S235x235px จักรวรรดิญี่ปุ่น  เครื่องบินลาดตระเวน  2478-?  6   Nakajima E8N235x235px จักรวรรดิญี่ปุ่น  เครื่องบินลาดตระเวน  2481-?  45  Aichi E13A1235x235px จักรวรรดิญี่ปุ่น  เครื่องบินลาดตระเวน  2482-?  6  สั่งซื้อ 3 เครื่องในปี 1939 และ 3 เครื่องในปี 1941Cessna O-1G 235x235px   เครื่องบินลาดตระเวน  2511-2540  8   Cessna U-17B 235x235px   เครื่องบินลาดตระเวน  2517-2540  6  Piper L-4 235x235px   เครื่องบินลาดตระเวน  2516-?  2   C-47 Dakota235x235px   เครื่องบินลำเลียง  2516-2540  ?   Grumman HU-16D235x235px   เครื่องบินค้นหาและช่วยเหลือ  2505-?  3  Grumman S-2 Tracker 235x235px   เครื่องบินปราบเรือดำน้ำ  2509-2542  12  Hawker Siddeley AV-8S Matador 235x235px   เครื่องบินขับไล่ (ประจำเรือ)  2542-2549  9  เคยประจำการกับร.ล.จักรีนฤเบศร ขาดอะไหล่ในการซ่อมLing-Temco-Vought A-7E Corsair II  235x235px   เครื่องบินโจมตี  2524-2550  18  ไม่สามารถทำการบินได้Bell UH-1H 235x235px   เฮลิคอปเตอร์ใช้งานทั่วไป  2518-?  4  เดิมทีเป็นฮ.ของกองทัพสาธารณรัฐเขมรที่หนีจากคอมมิวนิสจากหลังการล่มสลายของรัฐบาลลอนดอนในปีพ.ศ. 2518Bell-214ST235x235pxเฮลิคอปเตอร์ลำเลียง2530-25536P-3T Orion235x235pxเครื่องบินต่อต้านเรือผิวน้ำ2539-25573N-24A235x235pxเครื่องบินลำเลียง 2527-25575CL-215B235x235pxเครื่องบินสะเทินน้ำสะเทินบก ดับเพลิงทางอากาศ ช่วยเหลือผู้ประสบภัยในทะเล2521-25602

 อาวุธ 
อาวุธประเทศต้นกำเนิดประเภท ระยะเวลาใช้งานจำนวนรายละเอียด Blowpipe (missile)   จรวดพื้น-สู่-อากาศ ?  200  Sea Cat   จรวดพื้น-สู่-อากาศ ?  8  Gabriel missile   จรวดโจมตีเรือผิวน้ำ ?  ? 

 กองเรือยุทธการ 
เรือรบขนาดใหญ่ที่ประจำการในกองทัพเรือไทยจะต่อจากต่างประเทศเป็นส่วนใหญ่ เช่น สหรัฐอเมริกา สาธารณรัฐประชาชนจีน สหราชอาณาจักร อิตาลี สิงคโปร์ สเปน หรือ เยอรมนี ในขณะที่เรือรบซึ่งมีขนาดเล็กหรือเป็นเรือที่ไม่ใช่เรือรบหลัก ส่วนใหญ่จะต่อจากอู่ภายในประเทศทั้งอู่ของเอกชนและอู่ของกรมอู่ทหารเรือเอง เช่น เรือตรวจการณ์ปราบเรือดำน้ำ เรือตรวจการณ์ปืน เรือตรวจการณ์ไกลฝั่ง เรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่ง เรือตรวจการณ์ชายฝั่ง เรือยกพลขึ้นบก เรือระบายพล เรือสนับสนุนการต่อต้านทุ่นระเบิด เรือน้ำมัน เรือน้ำ เรือลากจูง เรือสำรวจ เป็นต้น

 การจัดกำลังทางเรือ 

 กองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ (กบฮ.) 

 หมวดเรือที่ 1 : เรือ บฮ. ร.ล. จักรีนฤเบศร

 กองเรือดำน้ำ (กดน.) 

 หมวดเรือที่ 3 : เรือ ด. (3 ลำ) (ยังไม่ประจำการ)

 กองเรือฟริเกตที่ 1 (กฟก.1) 

 หมวดเรือที่ 1 :ชุด ร.ล.มกุฎราชกุมาร (1 ลำ), เรือ คว. ชุด ร.ล.รัตนโกสินทร์ (2 ลำ อัปปางลง 1 ลำ เหลือใช้งาน 1 ลำ)
 หมวดเรือที่ 2 :ชุด ร.ล.ภูมิพลอดุลยเดช , (เรือ ฟก. ชุด ร.ล.พุทธยอดฟ้าจุฬาโลก 2 ลำ  ปัจจุบันปลดประจำการแล้วทั้งสองลำ), เรือ ฟก. ชุด ร.ล.ปิ่นเกล้า (1 ลำ)
 หมวดเรือที่ 3 : ร.ล.คำรณสินธุ ร.ล.ทยานชล ร.ล.ล่องลม (3 ลำ)

 กองเรือฟริเกตที่ 2 (กฟก.2) 

 หมวดเรือที่ 1 : เรือ ฟก. ร.ล.เจ้าพระยา และ ร.ล.บางปะกง (2 ลำ)
 หมวดเรือที่ 2 : เรือ ฟก. ร.ล.กระบุรี และ ร.ล.สายบุรี (2 ลำ)
 หมวดเรือที่ 3 : เรือ ฟก. ชุด ร.ล.นเรศวร และ ร.ล.ตากสิน (2 ลำ)

 กองเรือตรวจอ่าว (กตอ.) 

 หมวดเรือที่ 1 : เรือ ตกก. ชุด ร.ล.ปัตตานี (2 ลำ), เรือ ตกก. ชุด ร.ล.กระบี่ (2 ลำ)
 หมวดเรือที่ 2 : เรือ รจอ. ชุด ร.ล.ปราบปรปักษ์ (3 ลำ), เรือ รจอ. ชุด ร.ล.ราชฤทธิ์ (2 ลำ ปลดประจำการ ร.ล.วิทยาคม), เรือ รจป. ชุด ร.ล.ชลบุรี (3 ลำ)
 หมวดเรือที่ 3 : เรือ ตกป. ชุด ร.ล.สัตหีบ (6 ลำ), เรือ ตกป. ชุด ร.ล.หัวหิน (3 ลำ), เรือ ตกป. ชุด ร.ล.แหลมสิงห์ (1 ลำ)

 กองเรือยามฝั่ง (กยฝ.) 

 หมวดเรือที่ 1 : เรือ ตกฝ. ชุด ต.991 (3 ลำ), เรือ ตกฝ. ชุด ต.994 (3 ลำ), เรือ ตกฝ. ชุด ต.111 (3 ลำ)
 หมวดเรือที่ 2 : เรือ ตกฝ. ชุด ต.91 (9 ลำ), เรือ ตกฝ. ชุด ต.81 (3 ลำ)
 หมวดเรือที่ 3 : เรือ ตกช. ชุด ต.227 (1 ลำ), เรือ ตกช. ชุด ต.228 (3 ลำ), เรือ ตกช. ชุด ต.231 (1 ลำ), เรือ ตกช. ชุด ต.232 (6 ลำ), เรือ ตกช. ชุด ต.261 (9 ลำ)

 กองเรือยกพลขึ้นบกและยุทธบริการ (กยพ.) 

 หมวดเรือที่ 1 : เรือ ยพญ. ชุด ร.ล.อ่างทอง (1 ลำ), เรือ ยพญ. ชุด ร.ล.สีชัง (2 ลำ)
 หมวดเรือที่ 2 : เรือ รพญ. ชุด ร.ล.มัตโพน (2 ลำ), เรือ รพญ. ชุด ร.ล.ทองแก้ว (4 ลำ), เรือ รพญ. ชุด ร.ล.มันนอก (3 ลำ)
 หมวดเรือที่ 3 : เรือ สกญ. ชุด ร.ล.สิมิลัน (1 ลำ), เรือ นม. ชุด ร.ล.มาตรา (1 ลำ), เรือ นม. ชุด ร.ล.จุฬา (1 ลำ), เรือ นม. ชุด ร.ล.สมุย (1 ลำ), เรือ นม. ชุด ร.ล.ปรง (1 ลำ), เรือ นม. ชุด ร.ล.เปริด (2 ลำ), เรือ น. ชุด ร.ล.จวง (1 ลำ), เรือ น. ชุด ร.ล.จิก (1 ลำ), เรือ รจล. ชุด ร.ล.กลึงบาดาล (2 ลำ), เรือ ลจก. ชุด ร.ล.ริ้น (2 ลำ), เรือ ลจก. ชุด ร.ล.แสมสาร (2 ลำ), เรือ ลจก. ชุด ร.ล.ปันหยี (1 ลำ)

 กองเรือทุ่นระเบิด (กทบ.) 

 หมวดเรือที่ 1 : ปัจจุบัน ไม่มีเรือประจำการ
 หมวดเรือที่ 2 : เรือ ลทฝ. ชุด ร.ล.บางระจัน (2 ลำ), เรือ ลทฝ. ชุด ร.ล.ลาดหญ้า (ลำที่ 3) (2 ลำ)
 หมวดเรือที่ 3 : เรือ กทต. ชุด ท.1 (5 ลำ), เรือ กทต. ชุด ท.6 (7 ลำ) และ เรือ สตท. ชุด ร.ล.ถลาง (1ลำ)

 กองเรือลำน้ำ (กลน.) 

 เรือ รตล. ชุด ล.11 (39 ลำ), เรือ รตล. ชุด ล.161 (3 ลำ), เรือ รตล. ชุด ล.164 (6 ลำ)
 เรือ จลต. ชุด ล.31 (132 ลำ), เรือ จลพ. ชุด ล.3130 (3 ลำ)

 หมวดเรือปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ 

 เรือ ตกช. ชุด ต.241 (3 ลำ), เรือ ตกช. ชุด ต.251 (3 ลำ), เรือ พ. ชุด พ.51 (4 ลำ)

 หมวดเรืออุทกศาสตร์ กรมอุทกศาสตร์ 

 เรือ สรญ. ชุด ร.ล.จันทร (1 ลำ), เรือ สรญ. ชุด ร.ล.ศุกร์ (1 ลำ), เรือ สรญ. ชุด ร.ล.พฤหัสบดี (1 ลำ), เรือ สรล. ชุด อศ.2 (2 ลำ)
 เรือ งคร. ชุด ร.ล. สุริยะ (1 ลำ)

 กองการบินทหารเรือ กองเรือยุทธการ 

อากาศยานของกองการบินทหารเรือสร้างจากต่างประเทศทั้งหมด โดยส่วนใหญ่มาจาก สหรัฐอเมริกา นอกจากนี้ยังมีจาก สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย เยอรมนี เนเธอร์แลนด์ บราซิล และ แคนาดา ทั้งนี้อากาศยานจำนวนประมาณเกือบครึ่งหนึ่ง เป็นอากาศยานที่ได้รับการออกแบบให้สามารถปฏิบัติการจากเรือรบผิวน้ำของกองทัพเรือได้ คือ จากเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ เรือฟริเกต เรือยกพลขึ้นบกขนาดใหญ่ หรือเรือส่งกำลังบำรุงขนาดใหญ่ ส่วนที่เหลือเป็นอากาศยานที่ต้องปฏิบัติการจากสนามบินบนฝั่ง

ดูรายละเอียดที่อากาศยานในประจำการของกองทัพเรือไทย

 เครื่องบินขับไล่/โจมตี 27 เครื่อง
 เครื่องบินตรวจการณ์ทางทะเล 13 เครื่อง
 เครื่องบินตรวจการณ์ 14 เครื่อง
 เครื่องบินลำเลียง 11 เครื่อง
 เฮลิคอปเตอร์ใช้งานทางทะเล 8 เครื่อง
 เฮลิคอปเตอร์ลำเลียง 18 เครื่อง
 อากาศยานไร้คนขับ 2 เครื่อง

 หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ (หน่วยซีล หรือ SEAL) 
 กำลังพลนักทำลายใต้น้ำจู่โจม 3 กองรบพิเศษ
 อาวุธประจำกาย ปืนพก ขนาด 11 มม. Heckler & Koch USP ปืนเล็กกล ขนาด 9 มม. Heckler & Koch MP-5K/MP-5SD, Heckler & Koch UMP-9 ปืนเล็กสั้น ขนาด 9  มม. Heckler & Koch G36KV เครื่องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็กยาว ขนาด 40 มม. Heckler & Koch AG36 ปืนกลเบา ขนาด 5.56 มม. M249 Para, Heckler & Koch HK23E ปืนเล็กยาวซุ่มยิง ขนาด 7.62 มม. Heckler & Koch MSG-1 ปืนเล็กยาวซุ่มยิง ขนาด 12.7 มม. M82, Accuracy International AW50
 เรือปฏิบัติการพิเศษ 7 ลำ

 หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน 
 กำลังพลนาวิกโยธิน 1 กองพล (3 กรมทหารราบ 1 กรมทหารปืนใหญ่ 1 กรมสนับสนุน 1 กรมรักษาความปลอดภัย)
 อาวุธประจำกาย ปืนพก ขนาด 11 มม. M1911 ปืนเล็กสั้น ขนาด 5.56 มม. M4A1/M4A3, Heckler & Koch G36C ปืนเล็กยาว ขนาด 5.56 มม. M16A1/M16A2, Norinco CQ M-311 เครื่องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็กยาว ขนาด 40 มม. M203 ปืนกลเบา ขนาด 5.56 มม. M249 ปืนเล็กยาวซุ่มยิง ขนาด 7.62 มม. Knights Armament SR-25 (Mk.11 mod.0)
 อาวุธประจำหน่วย ปืนกลกลาง ขนาด 7.62 มม. M60 ปืนกลหนัก ขนาด 12.7 มม. M2 เครื่องยิงลูกระเบิด ขนาด 60 มม. M19 เครื่องยิงลูกระเบิด ขนาด 60 มม. M29 ปืนไร้แรงสะท้อนถอยหลัง ขนาด 106 มม. M40 อวป.ต่อสู้รถถัง M47 Dragon, Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB) Armbrust
 รถถังหลัก Type 69 II
 รถสะเทินน้ำสะเทินบก AAV
 รถเกราะ V-150, BTR-3E1
 รถยนต์บรรทุก HMMWV ติด อวป.ต่อสู้รถถัง TOW
 เครื่องยิงลูกระเบิดขนาดหนัก ขนาด 120 มม. M120
 ปืนใหญ่เบากระสุนวิถีโค้ง ขนาด 105 มม. M101A1, M101A1 (ปรับปรุง) ใช้ลำกล้องของปืนใหญ่ Giat LG1
 ปืนใหญ่กลางกระสุนวิถีโค้ง ขนาด 155 มม. Space Research Corporation GC-45, Noricum GHN-45

 หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง 
 กำลังพล 1 กองพล (2 กรมต่อสู้อากาศยาน 1 กรมรักษาฝั่ง 1 กรมสนับสนุน 2 ศูนย์ต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง)
 อาวุธปล่อยนำวิถี พื้น-สู่-อากาศ QW-18, PL-9
 ปืนต่อสู้อากาศยาน ขนาด 20 มม.
 ปืนต่อสู้อากาศยาน ขนาด 37 มม. Type 74
 ปืนต่อสู้อากาศยาน ขนาด 40 มม. Bofors L70 และ Bofors L60
 ปืนใหญ่กลางกระสุนวิถีโค้ง ขนาด 130 มม. Type 59
 ปืนใหญ่กลางกระสุนวิถีโค้ง ขนาด 155 มม. Noricum GHN-45
 เรดาร์และออปโทรนิกส์ควบคุมการยิง Type 702 สำหรับปืนต่อสู้อากาศยาน Type 74
 เรดาร์ควบคุมการยิง Type 311B สำหรับปืนต่อสู้อากาศยาน Type 74
 เรดาร์ควบคุมการยิง Thales Flycatcher สำหรับปืนต่อสู้อากาศยาน Bofors L70
 เรดาร์ตรวจการณ์ทางอากาศ ASR-8 (AN/GPN-20/27)
 เรดาร์ตรวจการณ์พื้นน้ำ แบบเคลื่อนที่ Thales BOR-A 550

 เรือรบของกองทัพเรือไทย 

 ระเบียบการใช้คำนำหน้าชื่อเรือ 
 เรือที่มีระวางขับน้ำปกติตั้งแต่ 150 ตันขึ้นไป กองทัพเรือใช้คำว่า "เรือหลวง" หรือคำย่อว่า "ร.ล." เป็นคำนำหน้าชื่อเรือ อันเป็นการแสดงถึงความเป็นเรือรบของพระมหากษัตริย์ โดยในภาษาอังกฤษจะใช้คำว่า "His Thai Majesty's Ship" หรือใช้คำย่อว่า "HTMS" เป็นคำนำหน้าชื่อเรือ เช่น เรือหลวงนเรศวร หรือ ร.ล.นเรศวร หรือ HTMS Naresuan ทั้งนี้ชื่อเรือเหล่านี้ให้ขอพระราชทานพระมหากษัตริย์ทรงตั้ง
 เรือที่มีระวางขับน้ำปกติต่ำกว่า 150 ตันลงมา กองทัพเรือใช้ตัวอักษรระบุชนิด/หน้าที่ของเรือ เป็นคำนำหน้า และมีหมายเลขเรือต่อท้าย เช่น ต.991 ทั้งนี้ชื่อเรือเหล่านี้กองทัพเรือเป็นผู้ตั้งเอง

 ระเบียบการตั้งชื่อเรือ 
 เรือพิฆาต ตั้งตามชื่อตัว ชื่อบรรดาศักดิ์ หรือชื่อสกุล ของบุคคลที่เป็นวีรบุรุษของชาติ เช่น เรือหลวงนเรศวร เรือหลวงตากสิน เรือหลวงปิ่นเกล้า เรือหลวงภูมิพลอดุลยเดช
 เรือฟริเกต ตั้งตามชื่อแม่น้ำสายสำคัญ เช่น เรือหลวงเจ้าพระยา เรือหลวงตาปี เรือหลวงสายบุรี
 เรือคอร์เวต ตั้งตามชื่อเมืองหลวงหรือเมืองสำคัญในประวัติศาสตร์ เช่น เรือหลวงสุโขทัย เรือหลวงรัตนโกสินทร์
 เรือเร็วโจมตี
 เรือเร็วโจมตี (อาวุธปล่อยนำวิถี) ตั้งตามชื่อเรือรบในทะเลสมัยโบราณที่มีความหมายเหมาะสมแก่หน้าที่ของเรือนั้น ๆ เช่น เรือหลวงราชฤทธิ์ เรือหลวงปราบปรปักษ์
 เรือเร็วโจมตี (ปืน) และเรือเร็วโจมตี (ตอร์ปิโด) ตั้งตามชื่อจังหวัดชายทะเล เช่น เรือหลวงชลบุรี เรือหลวงภูเก็ต
 เรือดำน้ำ ตั้งตามชื่อผู้มีอิทฤทธิ์ในนิยายหรือวรรณคดีเกี่ยวกับการดำน้ำ เช่น เรือหลวงมัจฉานุ
 เรือทุ่นระเบิด ตั้งตามชื่อสมรภูมิที่สำคัญ เช่น เรือหลวงบางระจัน เรือหลวงลาดหญ้า
 เรือยกพลขึ้นบก เรือส่งกำลังบำรุง เรือน้ำมัน เรือน้ำ เรือลากจูง และเรือลำเลียง ตั้งตามชื่อเกาะ เช่น เรือหลวงสีชัง เรือหลวงสิมิลัน
 เรือตรวจการณ์
 เรือตรวจการณ์ (ปืน) ตั้งชื่อตามอำเภอชายทะเล เช่น เรือหลวงสัตหีบ เรือหลวงหัวหิน
 เรือตรวจการณ์ (ปราบเรือดำน้ำ) ตั้งตามชื่อเรือรบในลำน้ำสมัยโบราณที่มีความเหมาะสมแก่หน้าที่ของเรือนั้น เช่น เรือหลวงคำรณสินธุ เรือหลวงล่องลม
 เรือสำรวจ ตั้งชื่อตามดาวสำคัญ เช่น เรือหลวงศุกร์ เรือหลวงพฤหัสบดี
 เรือหน้าที่พิเศษ ตั้งชื่อด้วยถ้อยคำที่มีความหมายเหมาะสมแก่หน้าที่ของเรือนั้น ๆ 
 เรือที่ไม่ได้กล่าวไว้ ให้พิจารณาตั้งชื่อตามความเหมาะสมเป็นคราว ๆ ไป เช่น เรือหลวงจักรีนฤเบศร ซึ่งเป็นเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ หรือเรือตรวจการณ์ไกลฝั่ง ตั้งตามชื่อจังหวัดชายทะเล เช่น เรือหลวงปัตตานี เรือหลวงนราธิวาส

 หลักการกำหนดหมายเลขเรือ 
 หมายเลขตัวที่ 1 แสดงประเภทเรือ (Type) ซึ่งกำหนดไว้ 9 ประเภท คือ
 หมายเลข 1 เรือบัญชาการและสนับสนุนการยกพลขึ้นบก
 หมายเลข 2 เรือดำน้ำ
 หมายเลข 3 เรือเร็วโจมตี
 หมายเลข 4 เรือพิฆาต เรือฟริเกต และเรือคอร์เวต
 หมายเลข 5 เรือตรวจการณ์
 หมายเลข 6 เรือทุ่นระเบิด
 หมายเลข 7 เรือยกพลขึ้นบก
 หมายเลข 8 เรืออุทกศาสตร์ เรือช่วยรบ และเรือประเภทอื่น ๆ 
 หมายเลข 9 เรือบรรทุกอากาศยาน
 หมายเลขตัวที่ 2 แสดงชุดหรือชั้นของเรือ (Class) โดยเรือที่มีคุณลักษณะใกล้เคียงกันจะมีการจัดรวมไว้ในชุดเดียวกัน
 หมายเลขตัวที่ 3 แสดงลำดับที่ของเรือในชุดนั้น ๆ โดยเริ่มจากลำดับที่ 1 เรียงต่อกันไปตามลำดับ หากเรือชุดมีเกิน 9 ลำ เรือลำที่ 10 จะเพิ่มเป็น 4 ตัว

 ระเบียบการเขียนชื่อเรือ 
 ชื่อเรือที่มีระวางขับน้ำปกติตั้งแต่ 150 ตันขึ้นไป ให้ทำด้วยทองเหลืองบนพื้นสีน้ำเงิน ติดกับตัวเรือตอนท้ายสุดเหนือแนวน้ำ ยกเว้นเรือบางลำหรือบางประเภท ถ้าติดชื่อเรือบริเวณดังกล่าวไม่สะดวก ให้ติดไว้ข้างเรือตอนท้ายทั้งสองข้าง ส่วนเรือดำน้ำ ให้ติดไว้กับตัวเรือทั้งสองข้างค่อนทางหัวเรือเหนือแนวน้ำขณะลอยลำเต็มที่
 ชื่อเรือที่มีระวางขับน้ำปกติต่ำกว่า 150 ตันลงมา ให้เขียนด้วยสีขาวไว้กับตัวเรือทั้งสองข้างตอนหัวเรือ ตรงกึ่งกลางระหว่างแนวน้ำกับแนวกราบเรือ
 ให้ติดป้ายชื่อเรือที่มีระวางขับน้ำตั้งแต่ 100 ตันขึ้นไป และเรือประเภทเรือตรวจการณ์ใกล้ฝั่ง ที่ข้างสะพานเดินเรือทั้งสองกราบ เป็นภาษาไทยอยู่ด้านบน และภาษาอังกฤษอยู่ด้านล่าง โดยลักษณะของป้ายชื่อเรือ ให้เป็นไปตามที่กองเรือยุทธการกำหนด
 การเขียนหมายเลขเรือให้ใช้ตัวเลขอาระบิค

 ระเบียบการแบ่งชั้นเรือ 
 เรือที่มีอัตราผู้บังคับการเรือ ให้จัดแบ่งตามชั้นยศของผู้บังคับการเรือ คือ
 เรือชั้น 1 คือ เรือที่มีผู้บังคับการเรือชั้นยศนาวาโทขึ้นไป
 เรือชั้น 2 คือ เรือที่มีผู้บังคับการเรือชั้นยศนาวาตรี
 เรือชั้น 3 คือ เรือที่มีผู้บังคับการเรือชั้นยศเรือเอก
 เรือที่มีอัตราผู้ควบคุมเรือ จะไม่จัดเข้าอยู่ในชั้นใด และให้ถือเป็นเรือขนาดเล็ก

 ระเบียบการแบ่งชั้นหมู่เรือ 
 หมู่เรือชั้น 1 คือ หมู่เรือที่ประกอบด้วยเรือชั้น 1 ทั้งหมด หรือเรือชั้น 1 กับเรืออื่น ๆ 
 หมู่เรือชั้น 2 คือ หมู่เรือที่ประกอบด้วยเรือชั้น 2 ทั้งหมด หรือเรือชั้น 2 กับเรืออื่น ๆ ที่ไม่ใช่เรือชั้น 1
 หมู่เรือชั้น 3 คือ หมู่เรือที่ประกอบด้วยเรือชั้น 3 ทั้งหมด หรือเรือชั้น 3 กับเรือขนาดเล็ก หรือเรือขนาดเล็กทั้งหมด

 หลักการแบ่งประเภทของเรือและคำย่อ 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

 ดูเพิ่ม 
รายชื่อผู้บัญชาการทหารเรือไทย
 รายนามเสนาธิการทหารเรือ

 อ้างอิง 

บรรณานุกรม



Ruth, Richard A. "Prince Abhakara’s Experiences with Britain’s Royal Navy: Education, Geopolitical Rivalries and the Role of a Cretan Adventure in Apotheosis". Sojourn: Journal of Social Issues in Southeast Asia, vol. 34, no. 1, 2019, pp. 1–47. JSTOR, www.jstor.org/stable/26594523.

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์ทางการ
 Global Security – Thailand navy

เรือ
หมวดหมู่:กองทัพเรือแบ่งตามประเทศ
หมวดหมู่:กระทรวงกลาโหม (ประเทศไทย)
หมวดหมู่:กองทัพเรือไทย