อำเภอโคกโพธิ์

โคกโพธิ์ เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดปัตตานี

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอโคกโพธิ์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองจิก
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอแม่ลาน
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองยะลา (จังหวัดยะลา) และอำเภอสะบ้าย้อย (จังหวัดสงขลา)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสะบ้าย้อยและอำเภอเทพา (จังหวัดสงขลา)

 ประวัติ 
เมื่อประมาณ ร.ศ. 119 อำเภอโคกโพธิ์ขึ้นอยู่กับเมืองหนองจิกซึ่งเป็น 1 ใน 7 หัวเมืองที่แยกออกมาจากเมืองปัตตานีเดิม ได้แก่ ปัตตานี หนองจิก ยะหริ่ง สายบุรี ยะลา ระแงะ และรามัน ต่อมา ร.ศ. 125 ได้สถาปนาเป็นมณฑลปัตตานีขึ้น 

โคกโพธิ์ได้ยกฐานะเป็นอำเภอแยกจากอำเภอหนองจิกเป็นอำเภอใหม่ มีชื่อว่า อำเภอเมืองเก่า ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 1 บ้านนาเกตุ ตำบลมะกรูด ต่อมาจึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอมะกรูด ตามชื่อตำบลที่ตั้งที่ว่าการอำเภอ

ปี พ.ศ. 2472 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ได้เสด็จมาทอดพระเนตรสุริยุปราคา จึงได้พิจารณาหาสถานที่เป็นที่ประทับ และตั้งกล้องดูดาวทรงเห็นว่าหลังสถานีรถไฟโคกโพธิ์ซึ่งเป็นที่ว่าการอำเภอในปัจจุบัน มีสภาพเหมาะสมได้สร้างพลับพลาและที่พักสำหรับเจ้าหน้าที่ และเมื่อเสร็จการรับเสด็จ ที่ก่อสร้างนั้นมีอาคารหลายหลังที่สามารถใช้เป็นที่ว่าการอำเภอและบ้านพักจึงได้ย้ายมาสถานที่แห่งนี้ และปี พ.ศ. 2482 ได้เปลื่ยนชื่อจากอำเภอมะกรูดมาเป็น อำเภอโคกโพธิ์ ตามชื่อของตำบลของอำเภอโคกโพธิ์จนปัจจุบันมีอายุถึง 97 ปี

ต่อมาพื้นที่ในตำบลแม่ลาน ตำบลป่าไร่ และตำบลม่วงเตี้ย ซึ่งแยกออกจากตำบลแม่ลานในปี พ.ศ. 2524 นั้น เป็นท้องที่ห่างไกลทุรกันดาร มีการคมนาคมไม่สะดวก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นที่หลบซ่อนและซ่องสุมของโจรผู้ร้าย

ซึ่งในปี พ.ศ. 2528 นายอำเภอโคกโพธิ์ในขณะนั้น ได้พิจารณาเห็นว่าพี่น้องประชาชนในตำบลแม่ลาน ตำบลป่าไร่บางส่วนที่ถูกแบ่งไปจัดตั้งเป็นตำบลควนโนรี ในปี พ.ศ. 2531 และตำบลม่วงเตี้ย ได้รับความเดือดร้อนในการเดินทางไปติดต่อราชการกับอำเภอโคกโพธิ์ 

ในท้ายที่สุด กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้ง กิ่งอำเภอแม่ลาน เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2532 โดยมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 เมษายน ปีเดียวกัน เพื่ออำนวยความสะดวกในการให้การบริการ การรักษาความสงบเรียบร้อย ประกอบด้วยพื้นที่ 3 ตำบลของอำเภอโคกโพธิ์เดิม คือ ตำบลแม่ลาน ตำบลป่าไร่ (บางส่วน) ตำบลม่วงเตี้ย และต่อมาในวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2538 ได้ยกฐานะเป็น อำเภอแม่ลาน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอโคกโพธิ์แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 82 หมู่บ้าน ได้แก่

1.โคกโพธิ์(Khok Pho)12 หมู่บ้าน7.ปากล่อ(Pak Lo)9 หมู่บ้าน2.มะกรูด(Makrut)7 หมู่บ้าน8.ทุ่งพลา(Thung Phala)5 หมู่บ้าน3.บางโกระ(Bang Kro)5 หมู่บ้าน9.ท่าเรือ(Tha Ruea)7 หมู่บ้าน4.ป่าบอน(Pa Bon)5 หมู่บ้าน10.นาเกตุ(Na Ket)7 หมู่บ้าน5.ทรายขาว(Sai Khao)6 หมู่บ้าน11.ควนโนรี(Khuan Nori)6 หมู่บ้าน6.นาประดู่(Na Pradu)8 หมู่บ้าน12.ช้างให้ตก(Chang Hai Tok)5 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอโคกโพธิ์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 14 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลโคกโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโคกโพธิ์
 เทศบาลตำบลนาประดู่ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนาประดู่
 เทศบาลตำบลมะกรูด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะกรูดทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลนาประดู่เหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาประดู่ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนาประดู่)
 องค์การบริหารส่วนตำบลโคกโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกโพธิ์ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโคกโพธิ์)
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางโกระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางโกระทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลป่าบอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าบอนทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลปากล่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากล่อทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งพลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งพลาทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเรือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาเกตุ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเกตุทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลควนโนรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลควนโนรีทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลช้างให้ตก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช้างให้ตกทั้งตำบล

 ประชากร 
 เชื้อชาติ ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยเชื้อสายมลายูและชาวไทย
 ศาสนา ศาสนาอิสลามร้อยละ 77 ศาสนาพุทธร้อยละ 22.04 และอื่น ๆ ร้อยละ 0.96
 อาชีพ ส่วนใหญ่ประชากรทำอาชีพทำนา ทำไร่ยางพารา และทำสวนผลไม้

 สถานที่สำคัญ 
 วัดราษฎร์บูรณะหรือวัดช้างให้ ตำบลควนโนรี
 อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาว ตำบลทรายขาว

 แหล่งข้อมูลอื่น 


โคกโพธิ์