อำเภอบ้านนาเดิม

บ้านนาเดิม เป็นอำเภอตั้งอยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี อำเภอบ้านนาเดิมมีการพัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดสุราษฎร์ธานีและภาคใต้เพื่อรองรับความเจริญของการพัฒนาชายฝั่งทะเลตะวันออก ด้านอ่าวไทย ซึ่งเป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่ง ทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ  ระหว่างจังหวัดสุราษฎร์ธานี  นครศรีธรรมราช กระบี่ ภูเก็ต  สงขลา กรุงเทพมหานคร จังหวัดสำคัญและประเทศเพื่อนบ้าน  เนื่องจากพื้นที่อำเภอใกล้เคียงมีทรัพยากรธรรมชาติหลายชนิดสมบูรณ์เพียงพอ เป็นปัจจัยพื้นฐานที่เอื้อในการพัฒนาระบบเศรษฐกิจอำเภอบ้านนาเดิม จังหวัดสุราษฎร์ธานีและภาคใต้ทั้งภายในภายนอกของภูมิภาคได้อย่างเต็มที่และมีศักยภาพ

 ที่ตั้ง 
อำเภอบ้านนาเดิมตั้งอยู่ทางตอนกลาง ค่อนไปทางทิศตะวันออกของจังหวัดมีแม่น้ำสายสำคัญคือแม่น้ำตาปี คลองยา และคลองลำพูนไหลผ่านนำความอุดมสมบูรณ์ของแร่ธาตุสำคัญต่อเศรษฐกิจและด้านการเกษตร อำเภอบ้านนาเดิม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งสามารถพัฒนาได้ดีเนื่องจากมีพื้นที่ติดต่อกับอำเภอต่างๆและจังหวัดสำคัญของภาคใต้มีความสะดวกด้านคมนาคมทั้งทางเรือ ทางอากาศ ทางรถไฟ ทางบกมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 41 (ทางหลวงสายเอเซีย A–2) จากชุมพรถึงสุไหงโก-ลกต่อไปยังมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มีถนนที่ทันสมัยคือทางหลวงเเผ่นดินหมายเลข 44 / เซาท์เทิร์น เรียกว่าสะพานเศรษฐกิจโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ (Southern Sea Board) เป็นถนนเชื่อมระหว่างชายฝั่งทะเลตะวันออกอ่าวไทยกับชายฝั่งตะวันตกทะเลอันดามัน เริ่มจากจังหวัดกระบี่ผ่านอำเภออ่าวลึก อำเภอปลายพระยาเข้าเขตจังหวัดสุราษฎร์ธานีที่ตำบลบางสวรรค์  อำเภอพระแสง อำเภอเคียนซา อำเภอบ้านนาเดิม อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี อำเภอกาญจนดิษฐ์ มีจุดตัดกับถนนทางหลวงสายเลขที่ 41 (ทางหลวงสายเอเซีย A–18) ถนนเชื่อมกันติดต่อได้ ทั้งคาบสมุทรภาคใต้ จุดตัดอยู่ในตำบลท่าเรือ จุดตัดกับเส้นทางรถไฟสายใต้ที่บ้านเขาพลู ตำบลนาใต้ 

 อาณาเขตติดต่อ 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพุนพินและอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานีและอำเภอบ้านนาสาร
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านนาสารและอำเภอเคียนซา
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเคียนซาและอำเภอพุนพิน

 ประวัติศาสตร์ 

เดิมชื่ออำเภอลำพูนมี 7 ตำบล คือ บ้านนา, ท่าเรือ, กอบแกบ, ทุ่งเตา, อิปัน, พระแสง และพนม ตั้งขึ้นจากการจัดระเบียบการปกครองแผ่นดินในส่วนภูมิภาค ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ร.ศ.116สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาในปี พ.ศ.2442) ได้แยกตำบลอิปันพนมและพระแสงไปตั้งเป็นอำเภอพระแสงและกิ่งอำเภอพนมแล้วโอนตำบลเวียงสระทุ่งหลวงท่าชี และนาสารมาขึ้นกับอำเภอลำพูน

เมื่อวันที่ 29 เมษายน 2460 ได้เปลี่ยนชื่ออำเภอลำพูนเป็นอำเภอบ้านนา โดยเห็นว่าตัวที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านนา ต่อมาในวันที่ 1 กรกฎาคม 2481 ทางราชการได้ย้ายตัวที่ว่าการอำเภอบ้านนาไปตั้งที่ตำบลนาสารแล้วตั้งชื่อใหม่ว่าอำเภอบ้านนาสาร ตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน 2482 เป็นต้นมา

วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2519 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ้านนาเดิมขึ้นมา โดยแยกท้องที่อำเภอบ้านนาสารมา 2 ตำบล คือ ตำบลบ้านนา และตำบลท่าเรือ โดยใช้สถานที่วัดทองประธานเป็นที่ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอชั่วคราว ต่อมาได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกอีก 2 ตำบล คือตำบลทรัพย์ทวี แยกมาจากตำบลท่าเรือ เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2525และตำบลนาใต้ แยกมาจากตำบลบ้านนา และเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2526 วันที่ 21 พฤษภาคม 2533  ได้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ  หน้า 1 เล่ม 107 ตอน 83 ยกฐานะกิ่งอำเภอบ้านนาเดิม เป็นอำเภอบ้านนาเดิม เป็นอำเภอบ้านนาเดิมรวมเวลาที่เป็นอำเภอ 30 ปี จนถึงปีปัจจุบัน (รวมทั้งที่เป็นกิ่งอำเภอ)

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอบ้านนาเดิมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 30 หมู่บ้าน ได้แก่
1.บ้านนา (Ban Na)10 หมู่บ้าน2.ท่าเรือ (Tha Ruea)6 หมู่บ้าน3.ทรัพย์ทวี (Sap Thawi)5 หมู่บ้าน4.นาใต้ (Na Tai)9 หมู่บ้าน 150px|แผนที่

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอบ้านนาเดิมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลบ้านนา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบ้านนาและตำบลนาใต้
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านนา (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านนา)
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเรือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลทรัพย์ทวี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรัพย์ทวีทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาใต้ (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านนา)

 การคมนาคม 
 ทางถนน: สามารถติดต่อกับหมู่บ้านอื่นได้ตลอดทั้งปีโดยทางรถยนต์ และการเดินทางสู่จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยรถยนต์ผ่านถนนสายเอเชียหรือทางหลวงหมายเลข 41 และถนนสายเซาเทิร์นซีบอร์ด
 ทางรถไฟ: มีรถไฟสายใต้บริการในท้องถิ่น และสามารถติดต่อได้ทั่วประเทศ

 การท่องเที่ยว 

การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์

ร้านเด็ดประจำถิ่น
ร้านแปะถ้อง เป็นก๋วยเตี๋ยวที่ขายมายาวนาน เอกลักษณ์เด่น คือไม่มีป้ายร้าน แต่คนในพื้นที่จะรู้จักเป็นอย่างดี ตั้งอยู่ในตลาด ต.บ้านนา เปิดขายตั้งแต่เที่ยงวัน ถึงบ่ายสองโมง ก็เริ่มหมด 
ร้านข้าวแกงป้าพลุ้ง เป็นร้านข้าวแกงที่เปิดขายมายาวนาน 40 กว่าปี เอกลักษณ์เป็นข้าวแกงรสชาติจัดจ้านตามเอกลักษณ์คนใต้ เมนูเด็ด คั่วกลิ้งเนื้อ ผัดเผ็ดไส้หมู การันตีความเผ็ดและจัดจ้าน 
ร้านผัดพริกยายมร ร้านอาหารที่เปิดมายาวนาน ปัจจุบันเป็นทายาทรุ่นหลานดูแลกิจการ เมนูเด็ด ข้าวผัดพริก และต้มยำหนังหมู
ตำบลบ้านนา: ป่าพรุกงบ้านนาเดิม สวนป่าพฤกษศาสตร์โรงเรียนบ้านนาวิทยาคม แอ่งน้ำห้วยใหญ่ สระน้ำบ้านสวยศรี อนุสาวรีย์คนทรรพ์ แห่งแรกในประเทศไทย ตั้งอยู่ที่ศาลากลางน้ำ ป่าพรุกง บ้านนาเดิม
ตำบลท่าเรือ: บ่อน้ำพุร้อนเขาพลู ป่าพรุทุ่งกระจูด ป่าเสม็ด
ตำบลทรัพย์ทวี: แม่น้ำตาปี และทุ่งปักขอ
วัด
วัดทองประธาน (วัดทอง) เป็นวัดหลักของ อ.บ้านนาเดิม 
วัดควนท่าแร่ วัดควนพระ อยู่ในตำบลทรัพย์ทวี
 วัดบ้านนา(วัดใต้)  วัดชโลตมาราม(วัดน้ำฉ่า)มีเกจิอาจารย์หลวงพ่อทองสุข อยู่ในตำบลนาใต้
 วัดห้วยใหญ่ (วัดชุมพูพล) วัดทองประธาน มีเกจิอาจารย์หลวงพ่อทอง หลวงพ่อกล่อม อยู่ในตำบลบ้านนา
 วัดท่าเรือ (วัดปัฏนาราม) มีเกจิอาจารย์ พ่อท่านเจ้าฟ้า อยู่ในตำบลบ้านท่าเรือ

 ฟาร์มเห็ด 
 มีฟาร์มเห็ดชื่อดัง "ปรีชาฟาร์มบ้านนาเดิม" เป็นของคนในท้องถิ่น เปิดฟาร์มมาประมาณ 15-16 ปี ผลิตเห็ดส่งตลาดหลากหลายชนิด เช่น เห็ดนางฟ้าภูฐาน นางรมเทา นางรมฮังการี่ เห็ดแครง เห็ดหูหนู และเห็ดฟาง 

 อาชีพ 
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม

บ้านนาเดิม