โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย

โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย (อักษรย่อ: บ.ว.; ) ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำจังหวัดลำปาง ที่ถูกกำหนดให้เป็นศูนย์กลางสถาบันเตรียมอุดมศึกษาของภาคเหนือภานุพงศ์ สิทธิสาร. (2019). ชนชั้นนำไทยกับการจัดการการศึกษาไทย: หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล กับโครงการด้านการศึกษา พ.ศ. 2490-2512 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. คลังสารสนเทศดิจิทัลของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:179087 และเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษแบบสหศึกษา เปิดสอนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 35 (ลำปาง-ลำพูน) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 230 ถนนพหลโยธิน ตำบลหัวเวียง อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ปัจจุบันโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย มีพื้นที่ 44 ไร่ 3 งาน 54 ตารางวา

 ประวัติ 

เจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิต เจ้าผู้ครองนครลำปางองค์สุดท้าย ทรงสร้างโรงเรียนขึ้นข้างคุ้มหลวงเมื่อ พ.ศ. 2447 ต่อมา พ.ศ. 2448 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะดำรงพระราชอิสริยยศเป็น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จประพาสมณฑลพายัพ ในการนี้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิด และ พระราชทานโรงเรียนนี้ว่า โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2448

ครั้นต่อมาสภาพของอาคารของโรงเรียนชำรุดทรุดโทรมลง เจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิตจึงทรงซื้ออาคารและที่ดินของห้างกิมเซ่งหลี ตำบลน้ำล้อม อำเภอเมือง เป็นจำนวนเงิน 13,000 บาท ด้านหน้าและด้านข้างเป็นสวนดอกไม้ ด้านหลังเป็นสนาม ชั้นล่างเป็นตึกก่ออิฐถือปูน ชั้นบนทำด้วยไม้สัก หลังคามุงกระเบื้อง และ จ่ายค่าซ่อมอาคารเป็นเงิน 432 บาท โรงเรียนแห่งใหม่นี้เปิดทำการเรียนการสอน เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 และมอบเงินซื้ออุปกรณ์การเรียนอีกจำนวน 200 บาท หลังจากนั้น เจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิตทรงมอบโรงเรียนแห่งนี้เป็นสมบัติของรัฐบาล


ต่อมา พ.ศ. 2474 อาคารสถานที่ของโรงเรียนคับแคบลงไม่พอกับจำนวนนักเรียนที่มีจำนวนเพิ่มขึ้น จึงมีการย้ายโรงเรียนออกไปตั้งในสถานที่แห่งใหม่ ซึ่งเป็นสนามเสือป่านครลำปาง (คือที่ตั้งปัจจุบัน) ในเนื้อที่ 40 ไร่ 1 งาน ครั้นต่อมามีการขยายพื้นที่เพิ่มขึ้นอีก ปัจจุบันมีเนื้อที่ 44 ไร่ 3 งาน 54 ตารางวา เป็นโรงเรียนมัธยมประจำจังหวัดลำปาง เปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 แบบสหศึกษา จำนวนนักเรียนเกือบสี่พันคน ด้วยสำนึกในพระกรุณาของเจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิต ทางโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย จึงจัดสร้างพระอนุสาวรีย์เจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิตขึ้น เปิดเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2521 เพื่อไว้สักการบูชา

 อาคาร / สถานที่สำคัญในโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย 

 อนุสาวรีย์เจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิต ผู้ประทานก่อตั้งโรงเรียน  ได้มีการก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2521 โดยสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช ทรงพระกรุณาเป็นประธานเททองหล่อ ศ.นพ.บุญสม มาร์ติน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในสมัยนั้น เป็นประธานในพิธีวางศิลาฤกษ์ฐานอนุสาวรีย์และอัญเชิญอนุสาวรีย์ ขึ้นประดิษฐาน เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2521 กระทำพิธีการเปิดอนุสาวรีย์เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2521
 ศาลาพระพุทธ ศาลาพระพุทธเกษมมิ่งมงคล เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธเกษมมิ่งมงคล พระพุทธรูปประจำโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย ซึ่งได้รับเมตตาจากครูบาเจ้าเกษม เขมโก มอบให้แก่โรงเรียน ศาลาแห่งนี้สร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง ออกแบบเป็นวิหารเปลือยตามแบบศิลปะล้านนา โดยจำลองแบบมาจากพระวิหารเจ้าแม่จามเทวี วัดปงยางคก อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง
 ศาลเจ้าพ่อกว้าน ศาลเจ้าพ่อกว้าน ตั้งอยู่บริเวณประตูทางเข้าโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย เป็นที่ประดิษฐานเจ้าพ่อกว้าน สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองลำปาง เจ้าพ่อกว้านมีความสำคัญเทียบเท่าศาลหลักเมือง โดยการบวงสรวงต้องแบ่งเครื่องเซ่นจากศาลหลักเมืองครึ่งนึงมาถวายเสมอ ในอดีต เมื่อเกิดศึกสงคราม หรือมีการติดตามจับกุมผู้กระทำผิดสำคัญ จะต้องมีการบวงสรวงเจ้าพ่อกว้านก่อนเริ่มปฏิบัติการ เจ้าพ่อกว้านเป็นที่เคารพนับถือทั้งในหมู่เจ้าผู้ครองนครและประชาชนทั่วไป โดยพิธีบวงสรวงจะจัดเป็นประจำทุกปีในเดือน 9 เหนือ แรม 5 ค่ำ โดยไม่มีการเชิญเข้าทรงหรือฟ้อนผี
 อาคาร 1 - คุณากร  เป็นอาคารอำนวยการของโรงเรียน
ชั้น 1 ฝ่ายการเงิน ฝ่ายบริหาร ฝ่ายธุรการ ฝ่ายวิชาการ ฝ่ายทะเบียน ฝ่ายแนะแนว ฝ่ายบัญชี ห้องพักครูธุรกิจศึกษา ห้องผู้อำนวยการ
 ชั้น 2 ห้องเรียนวิชาธุรกิจ ห้องแผนงาน-สารสนเทศ ห้องศูนย์ควบคุมระบบอินเทอร์เน็ต ห้องพิมพ์ดีด ห้องเรียนนักเรียนโครงการคณิตศาสตร์ (Gifted Math) ระดับชั้นม.1-3 และห้องเรียนร่วม
 อาคาร 2 - บวรวิทย์ เป็นอาคารวิทยาศาสตร์
ชั้น 1 ห้องพักครูกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ ห้องเรียนวิชาชีววิทยา ห้องเรียนวิชาเคมี ห้องประชุมเหมันต์อนุสรณ์ ห้องเกียรติยศ
 ชั้น 2 ห้องเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ระดับชั้นมัธยมต้น ห้องเรียนวิชาฟิสิกส์ ห้องเรียนวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ และห้องพักครู
 ชั้น 3 ห้องเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ระดับชั้นมัธยมต้น ห้องเรียนวิชาฟิสิกส์ ห้องเรียนวิชาชีวเคมี (Biochem หรือ BC)
 อาคาร 3 - พิสิฐเมธี เป็นอาคารเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1,2,3
ชั้น 1 ห้องพักครูกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ห้องศูนย์สังคมศึกษาฯ  ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 3
 ชั้น 2 ห้องอาเซียน(ศูนย์สังคม 2 ) ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 1 และห้องเรียนชั้น ม. 2
 ชั้น 3 ห้องเศรษฐกิจพอเพียง ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 1
 ชั้น 4 ห้องจริยธรรม ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม.1
 อาคารกีรติคุณ เป็นอาคารดนตรีและนาฏศิลป์
 ชั้น 1 ห้องเรียนวิชาดนตรี ห้องเรียนวิชานาฏศิลป์ ห้องพักครูวิชาดนตรี นาฏศิลป์
 อาคารวิบุลพล 1 เป็นอาคารสนามวอลเล่ย์บอล
 อาคารวิบุลพล 2 เป็นอาคารวิชาศิลปะ,ห้องพักครูวิชาศิลปะ และห้องกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
 อาคารกุศลเกษม เป็นอาคารวิชาคหกรรมและห้องพักครู
 อาคารเปรมประชา (เก่า) เดิมเป็นอาคารที่อยู่เคียงข้างกันกับอาคารกุศลเกษม ปัจจุบันได้ทุบทิ้งไปแล้ว
 อาคารสิวาลัย เป็นอาคารเรียนวิชาเกษตร และห้องพักครู อยู่ที่บริเวณหัวมุมห้าแยกประตูชัย ใกล้กับสนามฟุตบอล
 อาคาร 6 - ไวทยพิชญ์ เป็นอาคารเรียนนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 3
ชั้น 1 ห้องประชุมเกษมชัย ห้องประชุมเกษมโชค ห้องพัสดุ ห้องโรเนียว ห้องงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนและสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน
 ชั้น 2 ห้องพักครูกลุ่มสาระคณิตศาสตร์ ห้องศูนย์คณิตศาสตร์ 
 ชั้น 3 ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 3 ห้องศูนย์คณิตศาสตร์ ห้องเรียนนักเรียนโครงการคณิตศาสตร์ (Gifted Math) ระดับชั้นม.4-6
 ชั้น 4    ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 3 และห้องศูนย์คณิตศาสตร์
 อาคาร 7 - จิตรภัสสร์ เป็นอาคารเรียนนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 , 3
ชั้น 1 ห้องประชุมเสือป่า และใต้ถุนโล่ง
 ชั้น 2 ห้องพักครูกลุ่มสาระภาษาไทย ห้องศูนย์ภาษาไทย ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 3
 ชั้น 3 ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 2
 ชั้น 4 ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 2
 อาคารสมรรถเกียรติ เป็นอาคารโรงอาหารและหอประชุม
 ชั้น 1 โรงอาหาร
 ชั้น 2 หอประชุมสมรรถเกียรติ
 อาคาร 8 - สมานฉันท์รังสฤษฎ์ เป็นอาคารเรียนนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
ชั้น 1 ห้องพักครูกลุ่มสาระภาษาต่างประเทศ ข ,ห้องพยาบาล และใต้ถุนโล่ง
 ชั้น 2 ห้องพักครูกลุ่มภาษาต่างประเทศ ก ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 4 ห้องศูนย์ภาษาอังกฤษ และ English Corner
 ชั้น 3 ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 4 ห้องเรียนนักเรียนโครงการภาษาอังกฤษ (English Program)
 ชั้น 4 ห้องเรียนนักเรียนระดับชั้นม. 4 ห้องเรียนนักเรียนโครงการภาษาอังกฤษ (English Program) 
 อาคาร 9 - มานิตธำรง เป็นอาคารเรียนแบบพิเศษ 4 ชั้น รูปตัวแอล (L)
ชั้น 1 ห้องพักครูกลุ่มสาระการงานอาชีพและเทคโนโลยี (งานช่างอุตสาหกรรม) และใต้ถุนโล่ง
 ชั้น 2 ห้องพักครูกลุ่มสาระการงานอาชีพและเทคโนโลยี (งานห้องสมุด) ห้องเรียนทั่วไป และห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติกาญจนาภิเษก
 ชั้น 3 ห้องเรียนทั่วไป ห้องเรียนนักเรียนโครงการวิทยาศาสตร์ (Smart Science) และ ห้องเรียนนักเรียนโครงการห้องเรียนคอมพิวเตอร์ (Gifted Com)
 ชั้น 4 ห้องพักครูกลุ่มสาระการงานอาชีพและเทคโนโลยี (คอมพิวเตอร์ ห้องเรียนวิชาคอมพิวเตอร์ และห้องเรียนทั่วไป และห้องศูนย์ภาษาจีน ศูนย์ญี่ปุ่น)
 อาคารบุญชู ตรีทอง เป็นอาคารหอประชุม สร้างขึ้นโดยได้รับเงินบริจาคจากนายบุญชู ตรีทอง อดีตรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย ศิษย์เก่าโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย
 ชั้น 1 สมาคมนักเรียนเก่าโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย ห้องดนตรีสากล ห้องเรียนลีลาศ
 ชั้น 2 ห้องประชุมใหญ่สิรินตรีทอง
 อาคารศูนย์กีฬา - เปรมประชา เป็นอาคารเรียนวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
 ชั้น 1 ห้องเรียนวิชาสุขศึกษาระดับชั้นม. 1 , 2 , 3 , 6  สนามปิงปอง เวทีมวย
 ชั้น 2 ห้องเรียนวิชาสุขศึกษาระดับชั้นม. 4 , 5 สนามบาสเก็ตบอล / ฟุตซอล ห้องพักครูกลุ่มสาระสุขศึกษาและพลศึกษา
 สวนป่าเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราฯ เป็นสวนป่าที่พักผ่อนของนักเรียน ตั้งบริเวณอาคารสิวาลัย
 สวนป่าเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพฯ เป็นสวนป่าที่พักผ่อนของนักเรียน ตั้งบริเวณอาคารกุศลเกษม
 พลับพลา เคยเป็นที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีคราวเสด็จพระราชดำเนินยังจ.ลำปาง และเป็นพลับพลาที่ประทับของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 คราวเสด็จเป็นประธานงานฤดูหนาวจ.ลำปาง เมื่อครั้งยังจัดที่สนามกีฬาโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย (ปัจจุบัน พลับพลาได้ถูกรื้อลงแล้ว เนื่องจากเกิดการผุพังของไม้ที่ใช้ในการก่อสร้าง  และมูลค้างคาวที่ก่อให้เกิดกลิ่นเหม็น และได้สร้างพลับพลาหลังใหม่ขึ้นเสร็จในปี 2554 )
สหกรณ์โรงเรียน ตั้งอยู่ติดกับอาคารกุศลเกษม และเยื้องกับอาคารบวรวิทย์ ขายของกินเล่นและเครื่องหมายที่ประดับชุดนักเรียน และลูกเสือ-ยุวะกาชาด-เนตรนารี (หากจะซื้อสมุดให้ไปซื้อที่ห้องพักครูธุรกิจศึกษา

 รายนามผู้อำนวยการโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย 
ลำดับรูปชื่อผู้บริหารโรงเรียนวาระดำรงตำแหน่งหมายเหตุ—75pxเจ้าบุญวาทย์วงษ์มานิต(ผู้ก่อตั้งโรงเรียน) - เจ้าผู้ครองนครลำปาง (2441 - 2465) 175pxครูใหญ่ครูเปลี่ยน พ.ศ. 2441 - 2448 - 275pxครูใหญ่พระยาวิทยาศรัย (หวาน วิทยาศรัย) พ.ศ. 2448 - 2450 - 375pxครูใหญ่ขุนประพุทธนิติสาร (เสริม จันทร์เรือง) พ.ศ. 2450 - 2455 - 475pxครูใหญ่หลวงสุนทรเลข (ระไว อรุณศรี) พ.ศ. 2455 - 2460 - 575pxครูใหญ่นายถนอม จิราพันธ์ พ.ศ. 2460 - 675pxครูใหญ่ขุนอักษรสิทธิ์ (ทองอยู่) พ.ศ. 2460 - 2465 - 7 75pxครูใหญ่นายขุน มีนะนันท์ พ.ศ. 2465 - 2470ผู้บริหารโรงเรียนพิริยาลัย (2572) 875pxครูใหญ่ขุนวิชากิจพิสันท์ (ถนอม วิเศษสุมน) พ.ศ. 2470 - 2474 - 975pxครูใหญ่นายจรัล สุขเกษม พ.ศ. 2474 - 2478อดีตศึกษาธิการ จังหวัดเชียงใหม่ 1075pxครูใหญ่นายพันธ์ รัติกนก พ.ศ. 2478 - 2480ผู้บริหารโรงเรียนจักรคำคณาทร (2491-2494)
ผู้บริหารโรงเรียนศรีสวัสดิ์วิทยาคาร (2495) 1175pxครูใหญ่นายวัน บุญฤทธิ์ พ.ศ. 2480 - 2486ผู้บริหารโรงเรียนจักรคำคณาทร (2489-2490) 1275pxครูใหญ่นายระบิล สีตะสุวรรณ พ.ศ. 2486 - 2487ผู้บริหารโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม (2487-2494)
รองอธิบดีกรมอาชีวศึกษา 13 75pxครูใหญ่นายเสนาะ ธรรมครองอาตม์https://dl.parliament.go.th/backoffice/viewer2300/web/viewer.php พ.ศ. 2487 - 2491หัวหน้ากองวิจัย กรมวิชาการ (2505)
กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการโครงการพัฒนาการศึกษาตามแผนการการาจี (2508)
รองอธิบดีกรมวิชาการ (2514-2516) 14 75pxครูใหญ่นายโชติ สุวรรณชิน พ.ศ. 2491 - 2495ผู้บริหารโรงเรียนจักรคำคณาทร (2490-2491)
ผู้บริหารโรงเรียนนครสวรรค์ (2495-2508) 15 75pxอาจารย์ใหญ่นายถิ่น รัติกนกพ.ศ. 2495 - 2499ผู้บริหารโรงเรียนสุวรรณาราม (2500-2503)
คณบดีคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (2512-2513) 1675pxอาจารย์ใหญ่นายเฟ้อ พิริยพันธ์พ.ศ. 2499 - 2505ผู้บริหารโรงเรียนศรีสวัสดิ์วิทยาคาร (2486-2488) 1775pxอาจารย์ใหญ่นายสุเชฏฐ์ วิชชวุตพ.ศ. 2505 - 2516ผู้บริหารโรงเรียนศรีสวัสดิ์วิทยาคาร (2489-2494)
ผู้บริหารโรงเรียนจักรคำคณาทร (2494-2505)
ผู้บริหารโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย (2516-2520) 1875pxอาจารย์ใหญ่นายเจือ หมายเจริญวิศิษฎ์ ดวงสงค์. “นายเจือ หมายเจริญ.” ใน ประวัติครู. พิมพ์ครั้งที่ 1 (คุรุสภาจัดพิมพ์เนื่องในวันครู 16 มกราคม พ.ศ. 2551) กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา, 2551.พ.ศ. 2516 - 2517ผู้บริหารโรงเรียนเทพศิรินทร์ (2520-2523)
ผู้บริหารโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย (2523-2532)
รองอธิการบดีฝ่ายบริหาร มหาวิทยาลัยศรีปทุม (2533-2550) 19 ผู้อำนวยการนายสมชาย นพเจริญกุลพ.ศ. 2517 - 2522ผู้บริหารโรงเรียนตากพิทยาคม (2513-2517)
ผู้บริหารโรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย (2524)
ผู้บริหารโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย (2525-2535) 2075pxผู้อำนวยการนายศรีสมมารถ ไชยเนตรพ.ศ. 2522 - 2532ผู้บริหารโรงเรียนลองวิทยา (2503-2509)
ผู้บริหารโรงเรียนพิริยาลัย (2509-2523) 21 ผู้อำนวยการนายประสิทธิ์ แสนไชยพ.ศ. 2532 - 2534ผู้บริหารโรงเรียนสามัคคีวิทยาคม (2527-2530)
ผู้บริหารโรงเรียนกาวิละวิทยาลัย (2530-2532)
ผู้บริหารโรงเรียนจักรคำคณาทร (2535)
ผู้บริหารโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย (2535-2537) 2275pxผู้อำนวยการนางสาวสายสมร เจริญจันทร์แดงพ.ศ. 2534 - 2536ผู้บริหารโรงเรียนผดุงปัญญา (2514-2525)
ผู้บริหารโรงเรียนเขลางค์นคร (2525-2534)
ผู้บริหารโรงเรียนจักรคำคณาทร (2534) 23 ผู้อำนวยการนายสาหร่าย แสงทอง พ.ศ. 2536 - 2541ผู้บริหารโรงเรียนกาวิละวิทยาลัย (2530-2532)
ผู้บริหารโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม (2534-2535)
ผู้บริหารโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย (2541-2544) 24 ผู้อำนวยการนายประดิษฐ์ จันทร์แสนตอ พ.ศ. 2541 - 2547ผู้บริหารโรงเรียนกาวิละวิทยาลัย (2526-2530)
ผู้บริหารโรงเรียนแม่สะเรียงบริพัตรศึกษา (2533-2535)
ผู้บริหารโรงเรียนเขลางค์นคร (2536-2540)
ผู้บริหารโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย (2547-2549) 2575pxผู้อำนวยการนายวีรยุทธ จงสถาพรพงศ์พ.ศ. 2547 - 2549ผู้บริหารโรงเรียนเขลางค์นคร (2535-2536)
ผู้บริหารโรงเรียนลำปางกัลยาณี (2539-2544)
ผู้บริหารโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย (2544-2547) 2675pxผู้อำนวยการนางเบญจวรรณ  ไกรวุฒินันท์พ.ศ. 2549 - 2555ผู้บริหารโรงเรียนถนอมราษฎร์บำรุง (2535-2539)
ผู้บริหารโรงเรียนแม่ทะประชาสามัคคี (2542-2543)
ผู้บริหารโรงเรียนผดุงปัญญา (2543-2547)
ผู้บริหารโรงเรียนเขลางค์นคร (2547-2549) 2775pxผู้อำนวยการดร.สาโรจน์ แก้วอรุณพ.ศ. 2555 - 2559ผู้บริหารโรงเรียนเมืองปานวิทยา
ผู้บริหารโรงเรียนแจ้ห่มวิทยา (2548-2555) 2875pxผู้อำนวยการนายสกล ทะแกล้วพันธุ์พ.ศ. 2559 - 2562ผู้บริหารโรงเรียนไหล่หินวิทยา (2543-2550)
ผู้บริหารโรงเรียนสบปราบพิทยาคม (2550-2553)
ผู้บริหารโรงเรียนจักรคำคณาทร (2554-2559) 29 ผู้อำนวยการนายพูลศักดิ์ จิตสว่างพ.ศ. 2562 - 2564ผู้บริหารโรงเรียนห้องสอนศึกษา (2557-2559)
ผู้บริหารโรงเรียนวัดนวลนรดิศ (2560-2562)
ผู้บริหารโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย (2564-) 30 75pxผู้อำนวยการนายนิรันดร หมื่นสุขพ.ศ. 2565 - ผู้บริหารโรงเรียนฝางชนูปถัมภ์ (2558-2561)
ผู้บริหารโรงเรียนลำปางกัลยาณี (2561-2565)

 เกียรติยศและความภาคภูมิใจ 

 เกียรติยศ รางวัลของสถานศึกษา 
โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย ได้รับรางวัล และเกียรติยศ ในระดับประเทศ ได้แก่
 พ.ศ. 2448 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร (พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว) ได้เสด็จต่างพระเนตรพระกรรณพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบรมชนกนาถ ประพาสหัวเมืองฝ่ายเหนือและพระราชทานนามโรงเรียนเป็น "บุญวาทย์วิทยาลัย"
 พ.ศ. 2524 ได้รับการดัดเลือกจากกระทรวงศึกษาธิการเป็นโรงเรียนดีเด่นได้รับรางวัลพระราชทานระดับมัธยมศึกษา ครั้งที่ 1
 พ.ศ. 2535 ได้รับการคัดเลือกจากกระทรวงศึกษาธิการ ให้เป็นสถานศึกษาที่ได้รับรางวัลพระราชทานระดับมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ครั้งที่ 2
 พ.ศ. 2538 ได้รับประกาศเกียรติคุณในฐานะโรงเรียนที่มีสิ่งแวดล้อมดีเด่นระดับ มาตรฐานเหรียญเงิน
 พ.ศ. 2542 ได้รับรางวัลโรงเรียนส่งเสริมกิจกรรมวิทยาศาสตร์ดีเด่นประเภทโรงเรียนขนาดใหญ่ ปี พ.ศ. 2542 - พ.ศ. 2543 จากสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์
 พ.ศ. 2546 ได้รับการคัดเลือกจากกระทรวงศึกษาธิการ ให้เป็นสถานศึกษาที่ได้รับรางวัลพระราชทานระดับมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ครั้งที่ 3
 พ.ศ. 2556 
 ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองอันดับ 1 สถานศึกษายอดเยี่ยม ประเภทมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ด้านการบริหารจัดการ จากสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน OBEC AWARDS 
  ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองอันดับ 1 สถานศึกษายอดเยี่ยม ประเภทมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ด้านวิชาการ จากสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน OBEC AWARDS 
 พ.ศ. 2557 ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองอันดับ 1  สถานศึกษายอดเยี่ยม ประเภทมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน จากสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน OBEC AWARDS
 พ.ศ. 2560 ได้รับรางวัลโรงเรียนพระราชทาน ระดับมัธยมศึกษาขนาดใหญ่และนักเรียนพระราชทาน ประจำปีการศึกษา 2560 
จากการสอบคะแนน O-NET ปี 2567 ในภาคเหนือ รร.บุญวาทย์วิทยาลัยได้อันดับ 1 ของภาคเหนือจากทั้งหมด 15 รร. 
 เกียรติยศ รางวัลของนักเรียน 
นักเรียนของโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย ได้รับรางวัลต่าง ๆ ในระดับประเทศ และระดับนานาชาติ ได้แก่
 พ.ศ. 2542 นายวรัตม์ ยิ่งเสรี ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนประเทศไทยเพื่อแข่งขันคอมพิวเตอร์โอลิมปิก ณ ประเทศตุรกี ผลการแข่งขันได้เหรียญทองแดงคอมพิวเตอร์โอลิมปิก
 พ.ศ. 2545 นายอดิศร ไชยบาง ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนประเทศไทยเพื่อแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระหว่างประเทศ ณ ประเทศลัตเวีย ผลการแข่งขันได้เหรียญทองชีววิทยาโอลิมปิก (ขณะนั้นศึกษาอยู่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5)
 พ.ศ. 2546 นายอดิศร ไชยบาง ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนประเทศไทยเพื่อแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกระหว่างประเทศ ณ ประเทศเบลารุส ผลการแข่งขันได้เหรียญทองชีววิทยาโอลิมปิก
 พ.ศ. 2556 นายปัฐพงศ์ ไชยแสนวัง และนายวิชญะ สิทธิรักษ์ เป็นตัวแทนโครงงานประเทศไทยเข้าแข่งระดับโลกที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้รับรางวัล the International Sustainable World เหรียญทองแดง ในหัวข้อ The Magic of Leonardite: the Absorbent Agent to Clean Wastewater 
 พ.ศ. 2558 ผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศการประกวดโครงงานของนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ ครั้งที่ 17 (YSC 2015) เพื่อเป็นตัวแทนประเทศไทยเข้าร่วมการประกวดในงาน Intel ISEF ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา
1.โครงงานการดูดซับตะกั่วในน้ำโดยใช้เปลือกแก้วมังกร (Adsorption of Lead from Water Using Dragon Fruit Peel) ในสาขา เคมี 
2.โครงงานคลื่นเสียงกับการเจริญเติบโตของต้นเมล็ดทานตะวัน (Sound waves with the growth of sunflower seeds) ในสาขา ฟิสิกส์และดาราศาสตร์
3.โครงงานการศึกษาสัดส่วนที่เหมาะสมระหว่างดินเบา บิสกิต ปูนซีเมนต์และทรายในการผลิตอิฐซิเมนต์ (The Study of the Proper Proportion of Light Soil, Biscuit, Cement, and Sand in Cement Brick Production) ในสาขา วิศวกรรมศาสตร์
 พ.ศ. 2560 นางสาวนุชวรา มูลแก้ว และนางสาวจิตรานุช ไชยราช ได้รับรางวัลที่ 4 สาขาสัตวศาสตร์ จากโครงงาน “การย่อยสลายโฟมโดยตัวอ่อนแมลงปีกแข็งชนิด Zophobasmorio (หนอนนกยักษ์)” จากเวทีการประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมระดับโลก The Intel International Science and Engineering Fair 2017 (Intel ISEF) ที่นครลอสแอนเจลิส ประเทศสหรัฐอเมริกาhttps://www.matichon.co.th/education/news_562760
 พ.ศ. 2561 นายธนดล ชมภูจันทร์ ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนประเทศไทยเพื่อแข่งขันคอมพิวเตอร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ ณ ณ เมืองทสึคุบะ จังหวัดอิบารากิ ประเทศญี่ปุ่น ผลการแข่งขันได้รางวัลเหรียญทองแดง http://www.focusnews.in.th/1461

 ศิษย์เก่าโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัยที่มีชื่อเสียง 

รายนามรูปเกียรติประวัติ/ผลงานหมายเหตุส. ธรรมยศนักเขียน นักวิจารณ์ นักปรัชญา
นักประวัติศาสตร์
ได้รับฉายาว่า "ราชสีห์แห่งการเขียน" นักเขียนทองย้อย กลิ่นทอง อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ นักการเมืองข้าราชการนักบริหารบุญเท่ง ทองสวัสดิ์ ผู้ร่วมก่อตั้งพรรคประชาธิปัตย์
อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากถึง 16 สมัย
อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (2518-2519)
อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม (2519)
อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร (2522-2526)
อดีตรองนายกรัฐมนตรี (2519,2526-2529)บุญสม มาร์ติน75px อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (2514-2516)
อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ  (2520-2523)
อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (2522-2523)
ได้รับการยกย่องเป็น “บิดาการพลศึกษาแผนใหม่ของไทย”สอาด ปิยวรรณ75px อดีตรองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่ 1 (2522-2526)
อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม (2529-2531)
อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี  (2533-2534)บุญชู ตรีทอง  อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง (2535-2537)
อดีตรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย  (2538-2539)
ผลักดันให้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปาง
 นิตยสารฟอร์บส์ยกให้เป็น 1 ใน 49 คนใจบุญ ประจำปี 2557 ของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก คำรณ ณ ลำพูน อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดน่าน
อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข (2540-2544)วุฒิ วิทิตานนท์ อดีตผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดเชียงราย
อดีตผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 4
ที่ปรึกษาสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด
อนุกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินในคดียาเสพติดทนงศักดิ์ อภิรักษ์โยธิน อดีตแม่ทัพภาคที่ 3 (2551-2553)
อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม (2555-2556)ชาย พานิชพรพันธุ์ อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัดกระบี่
อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง
อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี (2551-2554)สมโภช สายเทพ  อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดลำปางสกล ทะแกล้วพันธุ์ 75pxอดีตผู้อำนวยการโรงเรียนจักรคำคณาทร (2554-2559)
อดีตผู้อำนวยการโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย (2559-2562)นิรุฒ มณีพันธ์ 75pxผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย (2563-2567)ณภัสวรรณ หย่างไพบูลย์ นักกีฬายิงปืนหญิงทีมชาติไทย
เข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 นักกีฬานิลาวัลย์ เตชะสืบ นักกีฬาชกมวยหญิงทีมชาติไทย
นักกีฬาดีเด่นจังหวัดลำปาง ประจำปี 2561 ชนิดกีฬามวยสากลสมัครเล่นชยธร เศรษฐจินดา ผู้เข้าประกวด เดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาวปี 4
นักแสดงสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 พิธีกรนักร้องนักแสดงศิรพันธ์ วัฒนจินดา 75pxนักแสดงสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3
ได้รับรางวัลนาฏราช ครั้งที่ 4 สาขารางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จากเรื่อง บ่วงเรณุภา พิจอมบุตร พิธีกรรายการดาวกระจาย ทางสถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ ช่อง  9วัทนพร พึ่งเพียร นักร้องวง Jo&Popกฤช พงษ์พันธุ์  นักร้อง
อดีตหนึ่งในสมาชิกวง B-Mixเชิงชาย  หว่างอุ่น พิธีกร
ผู้ประกาศข่าวสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3สุรวิชญ์ เรืองยศ ผู้เข้าประกวด Teen superstar (Dutchie & Wuttisak)
นักแสดง วัยเป้งง นักเลงขาสั้น (2557), สตรีเหล็กตบโลกแตก (2557), ม.6/5 ปากหมาท้าผี 3 (2558)กุลชา สุคนธเสนี นักร้อง AF10เจนศักดิ์ดา จาระณะ นักร้อง วง electric.neon.lampปาณิสรา มณฑารัตน์ 75pxผู้เข้าประกวด ฮอร์โมน เดอะ เน็กซ์เจน
นักแสดง เพื่อนเฮี้ยน โรงเรียนหลอน (2557)สหภาพ วงศ์ราษฎร์ 75pxนักแสดงจีเอ็มเอ็มทีวี นิทานพันดาว(2564), ปลาบนฟ้า(2564), พินัยกรรมกามเทพ(2565), พระจันทร์มันไก่(2566)
รางวัลเยาวชนต้นแบบแห่งปี Thailand Master Youth 2020-2021กชพร ลีละทีป75px สมาชิกวง CGM48 รุ่นที่ 1
 เซ็นเตอร์เพลง ผูกพันนิรันดร์
 1 ใน 4 เซ็นเตอร์เพลง Sayonara Crawl BNK48
 ลำดับที่ 23 จากการเลือกตั้งทั่วไปเซ็มบัตสึบีเอ็นเคโฟร์ตีเอต ประจำซิงเกิลที่ 12
 ร้องเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง The cheese sister “ลาลารัก” ตอน Baker
 เซ็มบัตสึแห่งโชคชะตา ลำดับที่ 9 Single of BNK48 Janken Tournament 2023
 ลำดับที่ 10 จากการเลือกตั้งทั่วไปเซ็มบัตสึบีเอ็นเคโฟร์ตีเอต ประจำซิงเกิลที่ 16
 เซ็นเตอร์เพลง ซากุระแห่งความทรงจำ คู่กับ วัชรี ด่านผาสุกกุล

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น   
 เว็บไซต์โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย 

หมวดหมู่:โรงเรียนในอำเภอเมืองลำปาง
หมวดหมู่:โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2441
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนประจำจังหวัด
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาลำปาง ลำพูน
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของเจ้านายฝ่ายเหนือ