ขนมไข่หงส์

ไข่หงส์ เดิมชื่อ ขนมไข่เหี้ย เป็นของหวาน ที่ทำจากแป้งข้าวเหนียวผสมมันเทศ สอดไส้ด้วย ถั่วเขียวผัดเค็มและมีน้ำตาลเคลือบด้านนอก

ที่มา
ขนมนี้มีตำนานเล่าต่อ ๆ กันว่าเป็นขนมที่เจ้าจอมแว่น (หรือสมัญญาที่พระเจ้าลูกยาเธอและพระเจ้าลูกเธอ เรียกว่า คุณเสือ) พระสนมเอกในรัชกาลที่ 1 คิดทำขึ้นถวายพระองค์ เพราะครั้งหนึ่งทรงพระประสงค์จะเสวยไข่เหี้ย แต่ระยะนั้นไข่เหี้ยหายาก เจ้าจอมแว่นจึงประดิษฐ์ขนมไข่เหี้ยขึ้นถวายแทน ในสมัยก่อนขนมนี้ยังใช้ในพิธีขันหมากหรือติดกัณฑ์เทศน์ด้วย ปัจจุบันคนส่วนใหญ่เห็นว่าชื่อขนมไม่ไพเราะจึงเปลี่ยนเป็นขนมไข่หงส์ ทำให้ลักษณะของขนมเปลี่ยนไปด้วย จากที่เคยฟองใหญ่ คล้ายไข่เป็ด เนื้อแป้งหนา กลายเป็นฟองกลม ๆ เล็ก ๆ แป้งบางลง

ขนมที่คล้ายขนมไข่หงส์ คือ ขนมฟองแลน รูปร่างคล้ายไข่ ใช้แป้งข้าวเหนียวผสมกับแป้งข้าวเจ้า นวดผสมกับฟักทอง แล้วนำไปหุ้มไส้ที่ทำจากถั่วเขียวนึ่งผัดกับหอม พริกไทยและเกลือ เสร็จแล้วนำไปทอด เคลือบด้วยน้ำตาลมะพร้าวเคี่ยวกับกะทิ อีกชนิดหนึ่งคือ ขนมไข่นกกระสา ไส้เหมือนขนมไข่หงส์ แต่หุ้มด้วยสาคูแล้วนำไปนึ่ง

ส่วนประกอบ
แป้งห่อ
แป้งข้าวเหนียว
มันเทศ
ไส้
ถั่วเขียวโขลก
กระเทียม 
พริกไทย
รากผักชี
เกลือป่น

ขั้นตอนการทำ
ส่วนประกอบหลักของแป้งขนมแต่เดิมจะใช้แป้งข้าวเหนียวผสมมันเทศต้ม นวดเข้าด้วยกันแล้วใส่หัวกะทิเล็กน้อย พอนวดจนนุ่มก็นำมาหุ้มไส้ขนมที่ปั้นเป็นลูกเล็ก ๆ รอไว้ ไส้ของขนมไข่หงส์ประกอบด้วยกระเทียม พริกไทย รากผักชีโขลกรวมกันเอาไปผัดกับถั่วเขียวนึ่งและเกลือป่น จากนั้นนำไปทอดให้เหลือง เคลือบด้วยน้ำตาลที่เคี่ยวในกระทะทอง คาดว่าขนมชนิดนี้ได้รับอิทธิพลจากขนมเทียน ซึ่งไส้เป็นถั่วเขียวนึ่งผัดกับพริกไทย เกลือ น้ำตาลและหอม

 อ้างอิง 
 วรดุลย์ ตุลารักษ์. วัฒนธรรมอาหารการกิน:ขนมไข่เหี้ย. ครัว. 4 (37) : 88-89, กรกฎาคม 2539