อำเภอจังหาร

อำเภอจังหาร เป็นพื้นที่ทางทิศเหนือของจังหวัดร้อยเอ็ด แยกออกมาจากอำเภอเมืองร้อยเอ็ด  เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2532 มีแม่น้ำชีเป็นเส้นแบ่งเขตจังหวัด

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอจังหารตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอฆ้องชัย อำเภอกมลาไสย และอำเภอร่องคำ (จังหวัดกาฬสินธุ์) 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเชียงขวัญ
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองร้อยเอ็ด
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองมหาสารคาม (จังหวัดมหาสารคาม)

 ประวัติ 
ที่ตั้งเดิมอยู่บริเวณบ้านเขื่อน (ตรงข้ามบ้านเหล่างิ้วโนนหนองแวง) ต่อมาเคลื่อนย้ายมาอยู่ในดงป่าม่วง ซึ่งเป็นแหล่งอุดมสมบูรณ์ เป็นบริเวณที่เต็มไปด้วยหมากฝั่งไก่ (พืชชนิดหนึ่ง) ต่อมาเกิดโรคระบาด โรคห่า (อหิวาต์) โรคบักห่าง (โรคฝีดาษ) (บางคนเล่าว่ามีต้นบักบ้าจริง คือคนที่กินต้นไม้นี้เข้าไปจะวิ่งรอบบ้าน) จึงทำให้เกิดโรคระบาดในหมู่บ้าน ผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก จึงอพยพแตกบ้านจากโนนบ้านเก่า (ป่าม่วง ที่ตั้งของวัดฐิตวิริยาวนารามปัจจุบัน) ได้กระจัดกระจายกันอยู่ตามหมู่บ้านต่าง ๆ คือ บ้านจังหาร บ้านเหล่างิ้ว บ้านหนองเข็ง บ้านลอมคอม

กลุ่มที่อพยพไปอยู่ที่บ้านจังหารนำโดยพ่อปู่ไก่แก้ว ได้มาตั้งบ้านเรือนอยู่อาศัยทางด้านตะวันออกของบ้านจังหารปัจจุบัน ประชากรได้ร่วมก่อตั้งและพัฒนามาตลอด จนถึงสมัยกำนันสิงห์และผู้ใหญ่ทำมาสิงห์เป็นผู้นำ ต่อมามีกำนันมูกแกส กำนันขุนบุญธรรมพิทักษ์ (บ้านเหล่างิ้ว) ต่อมากำนันพรหม บ้านจังหาร กำนันชาย กะณิโก (บ้านจ่าเหล่า) กำนันบุญวรรณ แย้มโกสุมภ์ (บ้านเหล่างิ้ว) กำนันเธียร วัลภูมิ (บ้านจังหาร) กำนันสนิท ไชยฮะนิจ (บ้านจังหาร) จนกระทั่งปัจจุบัน กำนันบรรจง ยุคะลัง (บ้านเหล่างิ้ว)

เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2532 กระทรวงมหาดไทยได้แบ่งพื้นที่อำเภอเมืองร้อยเอ็ด ตั้งเป็น กิ่งอำเภอจังหาร เนื่องด้วยพื้นที่อำเภอเมืองร้อยเอ็ดมีอาณาเขตกว้างขวางและมีพลเมืองมาก ท้องที่บางตำบลอยู่ห่างไกลจากอำเภอ เจ้าหน้าที่ออกตรวจตาดูแลทุกข์สุขของราษฎรไม่ทั่วถึง โดยที่กิ่งอำเภอจังหารมีเขตการปกครอง 5 ตำบล คือ ตำบลจังหาร ตำบลดินดำ ตำบลดงสิงห์ ตำบลปาฝา และตำบลม่วงลาด  ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอที่ตำบลจังหาร เพื่อประโยขน์ในด้านการปกครองและอำนวยความสะดวกแก่ประชาชนในพื้นที่

ในปี พ.ศ. 2538 มีพระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอจังหาร โดยยก กิ่งอำเภอจังหาร ขึ้นเป็น อำเภอจังหาร ปัจจุบันอำเภอจังหารมีเขตการปกครองทั้งหมด 8 ตำบล 110 หมู่บ้าน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอจังหารแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 110 หมู่บ้าน


ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันหมู่บ้านประชากร  1ดินดำDin Dam176,9492ปาฝาPa Fa125,2653ม่วงลาดMuang Lat125,4594จังหารChanghan196,8585ดงสิงห์Dong Sing189,1716ยางใหญ่Yang Yai104,1037ผักแว่นPhak Waen134,8368แสนชาติSaen Chat93,124รวม11045,765

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอจังหารประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลจังหาร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจังหารทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลดงสิงห์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงสิงห์ทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลดินดำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดินดำทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลผักแว่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผักแว่นทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลปาฝา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปาฝาทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลม่วงลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงลาดทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลแสนชาติ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแสนชาติทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลยางใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางใหญ่ทั้งตำบล

 อ้างอิง 

จังหาร