อักษรจาม

อักษรจาม (จาม: ꨀꨇꩉ ꨌꩌ) เป็นอักษรพราหมีที่ใช้เขียนภาษาจาม ภาษาตระกูลออสโตรนีเซียนที่มีผู้พูดเป็นชาวจามประมาณ 245,000 คนในประเทศเวียดนามและกัมพูชาCham. In The Unicode Standard, Version 11.0 (p. 661). Mountain View, CA: Unicode Consortium. ภาษานี้เขียนจากซ้ายไปขวา แนวนอนเหมือนอักษรพราหมีอื่น ๆ

 ลักษณะ 
พยัญชนะ
+ รูปพยัญชนะ ka  kha  ga  gha  ngâ  nga ca  cha  ja  jha  nyâ  nya                        nja  ta  tha  da  dha  nâ na  nda  pa  pa  pha  ba                        bha  mâ  ma  mba ya  ra  la  wa ṣa  sa  ha                     

พยัญชนะกลาง
+ พยัญชนะกลาง (สัญลักษณ์พยัญชนะ)  -ia  -ra  -la  -ua เครื่องหมายเสริมสัทอักษร         ตัวอย่าง  kia kra kla kua

พยัญชนะท้าย
อักษรจามไม่ใช้ virama ไว้กำจัดสระ โดยพยัญชนะท้ายจะระบุด้วยหนึ่งในสามวิธี: แสดงตัวพยัญชนะท้าย, รวมเครื่องหมายเสริมสัทอักษร หรือใช้อักษร 

+ พยัญชนะท้าย -k  -ng  -c  -t  -n  -p  -y  -r  -l  -w  -ṣ                     

+ เครื่องหมายเสริมสัทอักษรของพยัญชนะท้าย  -ng  -m  -h เครื่องหมายเสริมสัทอักษร       แสดงด้วยอักษร  (ca)      

สระลอย
สระหน้าหกตัวแสดงด้วยตัวอักษรที่ไม่ซ้ำกัน:

+  a  i  u  é  ai  o           

สระจม
สระหน้าตัวอื่น ๆ จะแสดงด้วยการเติมตัวเครื่องหมายเสริมสัทอักษรบนอักษร  (a) และอักษรอื่น ๆ เพื่อเปลี่ยนสระดั้งเดิมไปเป็นสระเสียงใหม่:

+ สระจามจม  -ā  -i  -ī  -ei  -u  -ū  -e  -ē  เครื่องหมายเสริมสัทอักษร                 แสดงด้วยอักษร  (ka)                  -é  -é  -o  -ō  -ai  -ao  -â  -â -au เครื่องหมายเสริมสัทอักษร                   แสดงด้วยอักษร  (ka)                  

ตัวเลข
อักษรจามมีชุดตัวเลขเป็นของตนเอง:

 ตัวเลขอาหรับ 0  1  2  3  4  5  6  7  8  9 ตัวเลขจาม                    ชื่อ thaohꨔꨯꨱꩍ  saꨧ  duaꨕꨶ  klauꨆꨵꨮꨭ  pakꨚꩀ  limâꨤꨪꨟ  namꨗꩌ  tajuhꨓꨎꨭꩍ  dalapanꨕꨤꨚꩆ  salapanꨧꨤꨚꩆ

สัญลักษณ์อื่น ๆ
+ เครื่องหมายวรรคตอน สัญลักษณ์  ชื่อ  การใช้งาน  ꩜  เกลียว  จุดเริ่มต้นข้อความ ꩝  Danda  แยกข้อความ ꩞  Danda สองครั้ง   ตัวแบ่งข้อความที่มีค่าขั้นสูงสุดดีกว่า ꩟  Danda สามครั้ง   ตัวแบ่งข้อความที่มีค่าขั้นสูงสุดดีกว่า

 ยูนิโคด 
มีการเพิ่มอักษรจามในยูนิโคดมาตรฐานในเดือนเมษายน ค.ศ. 2008 ในรุ่น 5.1.

บล็อกยูนิโคดของอักษรจามคือ U+AA00-U+AA5F:

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม

Blood, Doris (1980a). Cham literacy: the struggle between old and new (a case study). Notes on Literacy 12, 6-9.
Blood, Doris (1980b). The script as a cohesive factor in Cham society. In Notes from Indochina, Marilyn Gregersen and Dorothy Thomas (eds.), 35-44. Dallas: International Museum of Cultures.
Blood, Doris E. 2008. The ascendancy of the Cham script: how a literacy workshop became the catalyst. International Journal of the Sociology of Language 192:45-56.
Brunelle, Marc. 2008. Diglossia, Bilingualism, and the Revitalization of Written Eastern Cham. Language Documentation & Conservation 2.1: 28-46. (Web based journal)
Moussay, Gerard (1971). Dictionnaire Cam-Vietnamien-Français. Phan Rang: Centre Culturel Cam.
Trankell, Ing-Britt and Jan Ovesen (2004).  Muslim minorities in Cambodia.  NIASnytt 4, 22-24. (Also on Web)
R. Malatesha Joshi, Catherine McBride(2019). Handbook of Literacy in Akshara Orthography

แหล่งข้อมูลอื่น

Omniglot Entry on Cham
more info on Cham alphabet (in Spanish)
Brunelle's article
Conservation of Cham language and script on Lauthara.org

จาม
หมวดหมู่:อักษรในตระกูลอักษรพราหมี