ภาษาฟินแลนด์

ภาษาฟินแลนด์ (, ) เป็นภาษาตระกูลยูรัลที่มีผู้พูดส่วนใหญ่อยู่ในประเทศฟินแลนด์และโดยผู้มีเชื้อชาติฟินแลนด์นอกประเทศ ภาษาฟินแลนด์เป็นหนึ่งในสองภาษาราชการของประเทศฟินแลนด์ (อีกภาษาคือภาษาสวีเดน) ในประเทศสวีเดน ทั้งภาษาฟินแลนด์และเมแอ็นกิเอลี (ที่สามารถเข้าใจร่วมกันกับภาษาฟินแลนด์) เป็นภาษาชนกลุ่มน้อยอย่างเป็นทางการ

ภาษาฟินแลนด์เป็นภาษาประเภทรูปคำติดต่อ และมีการผันคำตามบทบาทในประโยค ภาษาฟินแลนด์ใช้การระบบการเขียนที่อิงจากอักษรละติน และมีระบบการเขียนที่ตรงตามหน่วยเสียง

 สัทวิทยา 
 ระบบเสียงสระ 
 หน้า หลัง ปากไม่ห่อ ปากห่อ ปิด    กลาง    เปิด  

ภาษาฟินแลนด์มีหน่วยเสียงสระเดี่ยว 8 เสียง อันได้แก่  และมีการแยกความแตกต่างกันระหว่างเสียงสั้นและเสียงยาว โดยเสียงยาวสามารถวิเคราะห์ในทางสัทวิทยาได้ว่าเป็นหน่วยเสียงเดียวกันติดต่อกันสองเสียง ภาษาฟินแลนด์มีสระประสม 16 แบบ ได้แก่ 


ระบบเสียงสระในภาษาฟินแลนด์มีการสอดคล้องกลมกลืนของสระ ซึ่งเป็นลักษณะหนึ่งของภาษาตระกูลยูรัล คำในภาษาฟินแลนด์จะไม่สามารถมีเสียงสระจากทั้งกลุ่ม  ซึ่งเป็นสระหลัง และกลุ่ม  ซึ่งเป็นสระหน้า ร่วมกันในคำเดียวกันได้ ส่วนเสียงสระ  จะอยู่ร่วมได้กับทั้งกลุ่มสระหน้าและสระหลังข้างต้น

 ระบบเสียงพยัญชนะ 
 ริมฝีปาก ฟัน/ปุ่มเหงือก หลังปุ่มเหงือก/เพดานแข็ง เพดานอ่อน เส้นเสียง นาสิก    ระเบิด     ()  () เสียดแทรก ()  ()  เปิด    รัว 

 ไวยากรณ์ 
 สรรพนาม
สรรพนามของภาษาฟินแลนด์ไม่มีลักษณะการแบ่งเพศ แต่มีการแบ่งพจน์เหมือนภาษาอังกฤษ
 ภาษาฟินแลนด์ ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย Minä I ฉัน ผม Sinä You คุณ เธอ Hän He,She เขา เธอ Me We พวกเรา เรา Te You (พหูพจน์) พวกคุณ He They พวกเขา Se It มัน Ne They (พหูพจน์ของ It) พวกมัน

บางครั้ง Te อาจใช้แทน Sinä ในภาษาทางการหรือสุภาพมาก ๆ

 คำกริยา
คำกริยาของภาษาฟินแลนด์มีกฎของการผันเช่นเดียวกับภาษาฝรั่งเศส คือการกระจายรูปของคำกริยาตามประธานของประโยค นอกจากนี้ยังต้องผันตามกาล แต่ผันเฉพาะอดีตกาล และปัจจุบันกาลเท่านั้น เราสามารถแบ่งกลุ่มของกริยาตามรูปแบบการผันในภาษาฟินแลนด์ได้เป็น 5 แบบ (ไม่รวมกริยายกเว้น) โดยจะยกตัวอย่างของ V.Asua แปลว่า อยู่ อาศัย (ผันตามกฎรูปแบบที่ 1)
Preesens ปัจจุบันกาล
Minä asun (-n)
Sinä asut (-t)
Hän asuu  (-Vokaali)
Me asumme (-mme)
Te asutte (-tte)
He asuvat (-vat, vät)

Imperfekti อดีตกาล
Minä asuin
Sinä asuit
Hän asui
Me asuimme
Te asuitte
He asuivat
จะสังเกตได้ว่าการผันกริยาไม่ว่าในกาลไหนก็ตามจะมีการเปลี่ยนรูปเฉพาะด้านหลังเท่านั้น ซึ่งเปลี่ยนไปตามประธานแต่ละตัว

 คำนาม
คำนามในภาษาฟินแลนด์มีลักษณะที่ต่างจากภาษายุโรปอื่น ๆ มาก โดยรากศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาซามิ (ชนเผ่าทางเหนือของสแกนดิเนเวียและรัสเซียตะวันตก) ภาษาเอสโตเนีย
นอกจากนี้ ปัจจุบันคำที่ยืมมาจากภาษาอังกฤษ ภาษาสวีดิช และภาษาเยอรมัน ก็เป็นที่นิยมอยู่ไม่น้อย
แต่นอกจากคำนามเหล่านี้จะมีรูปเอกพจน์และพหูพจน์แล้ว ยังต้องผันคำตามรูปแบบของคำที่ถูกใช้ในประโยคด้วย ทั้งนี้เป็นเพราะภาษาฟินแลนด์ไม่มีคำบุพบท
ในที่นี้ขอยกตัวอย่างคำว่า Talo ซึ่งแปลว่าบ้าน

 รูปแบการผัน ชื่อ  ตัวที่เติมลงไป   เอกพจน์  พหูพจน์  แทนคำบุพบท nominatiivi   -t (ในกรณีที่เป็นพหูพจน์)  talo  talot  - genetiivi  -n, -en, -in, -den, -ten, ten  talon  talojen  แสดงความเป็นเจ้าของ akkusatiivi   เอกพจน์ -n, พหูพจน์ -en, -den/-tten tai  -ten, -en, -in  talo tai talon   talot  แสดงการเป็นกรรม (ทั้งนี้หมายถึงทั้งส่วนของคำนาม) partitiivi  -a, -ä, -ta, -tä  taloa  taloja  แสดงว่าเป็นบางส่วนของคำนาม (รวมถึงเมื่อเป็นกรรมของประโยคด้วย) essiivi  -na, -nä  talona  taloina  แสดงสถานะ translatiivi  -ksi, (-kse)  taloksi  taloiksi  แสดงถึงสภาวะ (ในภาษาอังกฤษใช้คำว่า as) ผันเพื่อแสดงการเข้าออกสถานที่ inessiivi  -ssa, -ssä  talossa   taloissa  อยู่ใน... (in) elatiivi  -sta, -stä  talosta   taloista  มาจาก (from) illatiivi  loppuvokaalin pidentymä + n, h + sanavartalon loppuvokaali + n, -seen, -siin   taloon   taloihin  ไปยัง, เข้าไปยัง (to, into)แสดงถึงจุดที่อยู่ adessiivi  -lla, -llä  talolla  taloilla  ที่ บน (on, at) ablatiivi  -lta, -ltä  talolta  taloilta  จากที่ มาจากบน... มาจากที่ (from...on, at) allatiivi  -lle  talolle  taloille  ไปที่ ไปยังบน (to...on, at) อื่น ๆ ซึ่งใช้ในภาษาเขียน ข่าว หรือบทกวี abessiivi  -tta  talotta  taloitta  vajanto komitatiivi  -ne-  taloineen  taloineen  keinonto instruktiivi  -n  taloin  taloin  seuranto
 คำคุณศัพท์
คำคุณศัพท์เมื่อขยายคำนามก็ต้องผันตามคำนามที่ขยายด้วย
เช่น iso talo บ้านใหญ่
isot talot บ้านใหญ่ (หลายหลัง)
isossa talossa ในบ้านหลังใหญ่ (หลังเดียว)
isoissa taloissa ในบ้านหลังใหญ่ (หลายหลัง)

 การใส่คำปฏิเสธ 
คำว่า"ไม่"่ในภาษาฟินแลนด์ยังสามารถเปลี่ยนตามประธานได้อีกคือ en, et, ei, emme, ette และ eivät แต่โดยทั่วไปเมื่อต้องการแสดงการปฏิเสธหรือไม่ต้องการ ผู้พูดมักจะพูดว่า Ei!

 การเขียน 
ระบบการเขียนของภาษาฟินแลนด์ใช้อักษรละตินเป็นพื้นฐาน และได้รับระบบตัวอักษรจากอักษรสวีดิช อักษรฟินแลนด์มีทั้งหมด 29 ตัว อันได้แก่
A-อา B-เบ C-เซ D-เด E-เอ F-แอฟ G-เก H-โฮ I-อี J-ยี K-โก L-แอล M-แอม N-แอน O-โอ P-เป Q-กู R-แอรฺ S-แอส T-เต U-อู V-เว W-กักโชยส์-เว (Kaksois-Vee) X-แอกซ์ Y-อวี (หรือ อื) Z-เซตตา Å-โอของสวีเดน (Ruotsin-Oo) Ä-แอ Ö-เออวฺ
อย่างไรก็ตาม ตัวอักษรหลายตัว ได้แก่  C Q W X Z และ Å ไม่มีใช้ในคำภาษาฟินแลนด์พื้นถิ่น และมีใช้ในเฉพาะคำยืมและชื่อจากภาษาต่างประเทศเท่านั้น

การเขียนภาษาฟินแลนด์ มีลักษณะการสะกดตามหน่วยเสียงอย่างมาก โดยแต่ละหน่วยเสียงจะตรงกับตัวอักษรหนึ่งตัว

 ดูเพิ่ม 
 ภาษาเอสโตเนีย
 ภาษาฮังการี

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Collection of Finnish bilingual dictionaries
 FSI Finnish Language Course (Public Domain)
 Finnish phrases for beginners (Public Domain)

หมวดหมู่:ตระกูลภาษายูรัล
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศฟินแลนด์
หมวดหมู่:ภาษาประธาน–กริยา–กรรม