เกลือ (เคมี)

ในทางเคมี เกลือ เป็นสารประกอบไอออนิก ประกอบด้วยแคตไอออนและแอนไอออน ทำให้ผลผลิตที่ได้เป็นกลาง (ประจุสุทธิเป็นศูนย์) ไอออนเหล่านี้อาจเป็นอนินทรีย์ (Cl−) กับอินทรีย์ (CH3COO−) หรือไอออนอะตอมเดี่ยว (F−) กับไอออนหลายอะตอม (SO42−) ก็ได้ เกลือจะเกิดขึ้นได้เมื่อกรดและเบสทำปฏิกิริยากัน

สมบัติ
สี
เกลือส่วนมากมีลักษณะใสและไม่มีสี ในหลายกรณี สีและความใสจะถูกกำหนดโดยขนาดของรูปผลึก

เกลือมีสีก็มี ตัวอย่างเช่น
สีเหลือง (โซเดียมโครเมต)
สีส้ม (โพแทซเซียมไดโครเมต)
สีฟ้า (คอปเปอร์ซัลเฟตเพนตะไฮเดรต,เฟอร์ริกเฮกซะไซยาโนเฟอร์เรต)
สีม่วง (โฟแทซเซียมเปอร์แมงกาเนต)
สีเขียว (นิคเกิลคลอไรด์เฮกซะไฮเดรต)
สีขาว (โซเดียมคลอไรด์)
ไม่มีสี (แมกนีเซียมซัลเฟตเฮปตะไฮเดรต)และ
สีดำ (แมงกานีสไดออกไซด์)
แร่ธาตุและรงควัตถุส่วนใหญ่ รวมไปถึง สีย้อมอินทรีย์เป็นเกลือ สีของเกลือแต่ละชนิด ขึ้นกับการคงอยู่ของอิเล็กตรอนที่ไม่เกิดพันธะใน d-orbital ของธาตุโลหะทรานซิชัน

รสชาติ
เกลือที่แตกต่างกันสามารถล้วงเอารสชาติออกมาได้ทั้ง 5 รสพื้นฐาน ตัวอย่างเช่น รสเค็ม (โซเดียมคลอไรด์), รสหวาน (เลตไดอะซิเตต), รสเปรี้ยว(โพแทซเซียม ไบทาร์เทต), รสขม (แมกนีเซียมซัลเฟต) และรสอูมามิ (โมโนโซเดียมกลูตาเมต)

กลิ่น
เกลือของกรดแก่และเบสแก่ เป็นเกลือที่ไม่สามารถระเหยได้ และไม่มีกลิ่น แต่เกลือของกรดอ่อนและเบสอ่อน สามารถเกิดกลิ่นได้หลังจากกระบวนการการเกิดคู่กรด-เบส (เช่นสารประกอบอะซิเตต สามารถให้อะซิเตตไอออน (น้ำส้มสายชู) หรือ สารประกอบไซยาไนด์ สามารถให้ไฮโดรเจนไซยาไนด์ (อัลมอนด์)) ของไอออนประกอบ กระบวนการนี้เกิดขึ้นอย่างช้าๆ และส่วนใหญ่จะถูกเร่งโดยกระบวนการไฮโดรไลซิสอันเกิดจากการมีน้ำหรืออยู่ในสภาพสารละลาย

การเรียกชื่อ

ชื่อของเกลือเริ่มด้วยการเรียกชื่อของแคทไอออน (เช่น โซเดียม หรือ แอมโมเนียม) ตามด้วยชื่อของแอนไอออน (เช่นคลอไรด์ หรือ อะซิเตต) เกลือมักถูกกล่าวถึงโดยชื่อของแคทไอออนเพียงอย่างเดียว (เช่น เกลือโซเดียม หรือ เกลือแอมโมเนียม) หรือเรียกโดยชื่อของแอนไอออน (เช่น เกลือคลอไรด์ หรือ เกลืออะซิเตต)
แคทไอออนพื้นฐานที่เป็นองค์ประกอบสามัญ ประกอบด้วย:
แอมโมเนียม NH4+
แคลเซียม Ca2+
เหล็ก Fe2+ and Fe3+
แมกนีเซียม Mg2+
โพแทสเซียม K+
พีริมิดีน C5H5NH+
แอนไอออนพื้นฐานที่เป็นองค์ประกอบสามัญ ประกอบด้วย:
 อะซิเตต CH3COO− (กรดน้ำส้ม)
 คาร์บอเนต CO32− (กรดคาร์บอนิก)
 คลอไรด์ Cl− (กรดเกลือ)
 ซิเตรต HOC(COO−)(CH2COO−)2 (กรดซิตริก)
 ไซยาไนด์ CN− (N/A)
 ไฮดรอกไซด์ OH− (N/A)
 ไนเตรต NO3− (กรดไนตริก)
 ออกไซด์ O2− (N/A)
 ฟอสเฟต PO43− (กรดฟอสฟอริก)
 ซัลเฟต SO42− (กรดกำมะถัน)

การสังเคราะห์

เกลือสามารถสังเคราะห์จากปฏิกิริยาเคมีระหว่าง:
 กรดและเบส เช่น NH3 + HCl → NH4Cl
 โลหะและกรด เช่น Mg + H2SO4 → MgSO4
 โลหะและอโลหะ เช่น Ca + Cl2 → CaCl2
 เกลือสามารถเกิดจากกระบวนการการสลับหมู่ของสารประกอบเกลือ 2 ประเภท เกิดเป็นสารประกอบเกลือใหม่ที่ไม่ละลายน้ำ เช่น Pb(NO3)2(aq) + Na2SO4(aq) → PbSO4(s) + 2 NaNO3(aq

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:เกลือ
หมวดหมู่:สารประกอบเคมี