ภาษาหมิ่นใต้

ภาษาหมิ่นใต้, หมิ่นหนาน (ตามสำเนียงจีนกลาง), บั่นลั้ม (ตามสำเนียงฮกเกี้ยน) หรือ มั่งนั้ม (ตามสำเนียงแต้จิ๋ว) เป็นหนึ่งในกลุ่มภาษาจีนใช้พูดทางใต้ของมณฑลฝูเจี้ยนและบริเวณใกล้เคียง และโดยลูกหลานของผู้อพยพจากบริเวณนี้เข้าไปยังบริเวณอื่น ๆ ทั่วโลก โดยทั่วไปภาษาหมิ่นใต้เป็นชื่อเรียกโดยชาวจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สำเนียงหนึ่งในภาษานี้เรียกภาษาฮกเกี้ยน อยู่ในกลุ่มภาษาหมิ่น ของภาษาจีน โดยปกติไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาหมิ่นตะวันออก ภาษาจีนกวางตุ้ง และภาษาจีนกลาง

 ภาษาหมิ่นใต้ 
ภาษาหมิ่นใต้ใช้พูดทางใต้ของมณฑลฝูเจี้ยนและทางตะวันออกของมณฑลกวางตุ้ง รวมทั้งเกาะไหหลำ สำเนียงฮกโลของภาษานี้ถือเป็นภาษาถิ่นของไต้หวันเรียกภาษาฮกเกี้ยนไต้หวัน ผู้พูดภาษาหมิ่นใต้มีมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งใน ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และ ไทย ภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ส่วนหนึ่งมาจากเขตเฉาซ่าน (แต้ซัว)ในกวางตุ้งและพูดภาษาหมิ่นใต้สำเนียงแต้จิ๋ว นอกจากนี้ภาษาหมิ่นใต้ยังเป็นภาษาแม่ของชาวจีนในฟิลิปปินส์อีกราว 98.5% ซึ่งพูดสำเนียงลันนัง ประเทศไทยพูดกันมากในจังหวัดภูเก็ตและบริเวณโดยรอบ ซึ่งพูดสำเนียง ฮกเกี้ยนปีนัง เป็นสำเนียงที่พูดในปีนัง ซึ่งเดิมเป็นสำเนียงของเมืองเฉวียนโจว และ เป็นต้นภาษาทำให้เกิดภาษาไทยบ้าบ๋าภูเก็ต ซึ่งมีคำยืมในภาษาหมิ่นใต้ (สำเนียงเฉวียนโจว) จำนวนมาก

 ความแตกต่างของภาษา 
ภาษาหมิ่นใต้ไม่มีรูปแบบมาตรฐาน ผู้พูดภาษานี้จะเรียนการอ่านภาษาจีนกลางในโรงเรียน ไม่มีการพัฒนาระบบการเขียนเป็นของตนเอง จนในปัจจุบันจึงมีการพัฒนาระบบการเขียนที่เป็นมาตรฐานคือใช้อักษรจีนและอักษรโรมัน 
 อักษรจีนใช้ตามแบบภาษาจีนกลาง แต่มีการเพิ่มอักษรบางตัวที่ใช้เฉพาะภาษาหมิ่นใต้ ใช้ในจีน ไต้หวัน สิงคโปร์ และบริเวณอื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
 อักษรโรมัน ใช้กับภาษาฮกเกี้ยนพัฒนาขึ้นโดยมิชชันนารีคณะเพรสไบทีเรียนในประเทศจีน และปรับปรุงต่อมาโดยมิชชันนารีในไต้หวัน เริ่มเป็นที่แพร่หลายเมื่อประมาณ พ.ศ. 2433 การใช้อักษรโรมันผสมกับอักษรจีนมีให้เห็นบ้างแต่ไม่เป็นที่นิยมมากนัก เอกสารที่เขียนด้วยภาษาหมิ่นใต้รุ่นแรก ๆ เขียนเมื่อ พ.ศ. 2109 ในสมัยราชวงศ์หมิง

 พยัญชนะ 
มีพยัญชนะ 19 เสียง เป็นตัวสะกดได้ 9 เสียง สระมี 12 เสียง ไม่มีความแตกต่างระหว่างสระเสียงสั้นกับสระเสียงยาว วรรณยุกต์มี 5 เสียง

 ไวยากรณ์ 
เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม ไม่มีการผันคำกริยาตามกาล

 ภาษาถิ่นในภาษาหมิ่นหนาน 
 ภาษาถิ่นฮกเกี้ยน 

เป็นสำเนียงหลักในภาษาหมิ่นใต้มาตรฐาน (泉漳片) ยังแตกออกเป็นอีกหลายสำเนียงย่อยในแต่ละท้องถิ่น เป็นภาษาที่พูดกันในบริเวณทางตอนใต้ของมณฑลฮกเกี้ยน
 สำเนียงเฉวียนโจว (ภาษาหมิ่นใต้มาตรฐานดั้งเดิม)
 ฮกเกี้ยนปีนัง
ลันนัง
 ฮกเกี้ยนมลายูตะวันออก
 ฮกเกี้ยนสิงคโปร์
 ฮกเกี้ยนถิ่นกัวลาลัมเปอร์
 สำเนียงเซี่ยเหมิน (ภาษาหมิ่นใต้มาตรฐานสมัยใหม่)
 ฮกเกี้ยนเซี่ยเหมิน
 ฮกเกี้ยนไต้หวัน

ภาษาแต้จิ๋ว

ภาษาแต้จิ๋ว, เตี่ยจิว หรือ ภาษาเตี่ยซัว (潮汕片) ซึ่งรวมสำเนียงถิ่นแต้จิ๋วและสำเนียงถิ่นซัวเถา (และบางครั้งอาจสามารถนับรวมสำเนียงถิ่นซัวบ้วย) เป็นภาษาที่พัฒนามาจากภาษาจีนโบราณของตระกูลหมิ่นหนาน - ผู่เทียน (闽南语古莆田话) มีฐานความเข้าใจร่วมกับภาษาหมิ่นใต้มาตรฐาน (泉漳片) ที่จำกัด แต่ยังสามารถที่จะฟังแล้วเข้าใจระหว่างกันได้ เนื่องจากการออกเสียงและคำศัพท์แตกต่างจากภาษาหมิ่นใต้มาตรฐานอย่างมีนัยสำคัญ ปัจจัยจากภูมิประเทศที่ค่อนข้างตัดขาดจากมณฑลฮกเกี้ยนเดิม และการได้รับอิทธิพลจากภาษากวางตุ้งและแคะ ภาษาแต้จิ๋วจึงได้กลายมาเป็นภาษาเอกเทศในภายหลัง

ภาษาไหหลำ
เป็นสำเนียงที่พูดกันในเกาะไหหลำ ชายฝั่งอ่าวตังเกี๋ย และเวียดนามบางส่วน

 ตารางเทียบ 

 ไทย อักษรจีน ท้องถิ่น เป่อ่วยยี IPA เพ็งอิม สอง 二 เฉวียนโจว, ไทเป lī  no6, ri6 (, )for Teochew Peng'Im on the word 'two', ri6 can also be written as dzi6. เซี่ยเหมิน, จางโจว, ไถหนาน, ภูเก็ต, ปีนัง jī  ป่วย 病 (生) เฉวียนโจว, เซี่ยเหมิน, ไทเป pīⁿ  bên7 () ไถหนาน, จางโจว, ภูเก็ต, ปีนัง pēⁿ  ไข่ 卵  (遠)  เฉวียนโจว, เซี่ยเหมิน, ไต้หวัน nng  neng6 () จางโจว nūi  ตะเกียบ 箸 (豬) เฉวียนโจว tīr  de7 ()เซี่ยเหมิน tū  จางโจว, ไต้หวัน tī  รองเท้า 鞋 (街) เฉวียนโจว, เซี่ยเหมิน, ไทเป uê  จางโจว, ไถหนาน ê  หนัง 皮 (未) เฉวียนโจว phêr  puê5 () เซี่ยเหมิน, ไทเป phê  จางโจว, ไถหนาน phôe  ไก่ 雞 (細) เฉวียนโจว, เซียะเหมิน koe  koy จางโจว, ไต้หวัน ke  ไฟ 火 (過) เฉวียนโจว hə  huéh เซี่ยเหมิน hé  เฉวียนโจว, ไต้หวัน, ภูเก็ต, ปีนัง hoé  ความคิด 思 เฉวียนโจว sy  siuh เซี่ยเหมิน, ไทเป su  จางโจว, ไถหนาน si 

 อ้างอิง 

 ขวัญจิต ศศิวงศาโรจน์. สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์: ฮกเกี้ยน. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท. 2543

แหล่งข้อมูลอื่น

หมวดหมู่:ภาษาในตระกูลภาษาจีน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศฟิลิปปินส์
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศสิงคโปร์
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศมาเลเซีย
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศอินโดนีเซีย