โรงเรียนศึกษานารี

โรงเรียนศึกษานารี (อักษรย่อ: ศ.น.; ) เป็นโรงเรียนหญิงล้วนขนาดใหญ่พิเศษในกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ที่ ถนนประชาธิปก แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี มีการเรียนการสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6

 ประวัติโรงเรียนศึกษานารี 
โรงเรียนศึกษานารีเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย สังกัดกระทรวงศึกษาธิการเริ่มก่อตั้งขึ้นในวัดอนงคาราม โดยสมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทฺธสโร) เจ้าอาวาสวัดอนงคาราม รูปที่ 6 กล่าวคือ เมื่อครั้งท่านเป็นพระอันดับ เรียกกันว่า พระอาจารย์นวม ท่านได้เริ่มจัดระบบการสอนลูกศิษย์ของท่านเป็นการส่วนตัวขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2432 ต่อมามีผู้เห็นประโยชน์แห่งการศึกษา จึงมีการนำบุตรหลานที่เป็นชายมาฝากเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี

จนถึง พ.ศ. 2440 กรมศึกษาธิการได้อุปการะครูที่ท่านจ้างมาสอนให้เป็นข้าราชการรับพระราชทานเงินเดือน และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทพระราชทานสมณศักดิ์เลื่อนท่านขึ้นป็นพระครูอุดมพิทยากร เมื่อ ปีพ.ศ. 2441

พ.ศ. 2444 กรมศึกษาธิการได้อนุมัติเงินจำนวน 4,030 บาท ให้ท่านสร้างโรงเรียนขึ้นหลังหนึ่งเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวใต้ถุนสูง ทำให้มีสถานที่เล่าเรียนเพิ่มขึ้นจากเดิม ซึ่งมีผู้สร้างถวายไว้แล้ว 2 หลัง พระครูอุดมพิทยากรได้ดำริเห็นว่า ได้ช่วยการศึกษาฝ่ายกุลบุตรสมความมุ่งหมาย ยังแต่ฝ่ายกุลสตรีเท่านั้นที่ยังมิได้ให้ความช่วยเหลือ จึงได้เปิดสอนนักเรียนสตรีขึ้น โดยจ้างนายธูปมาเป็นครูสอน จึงนับได้ว่านักเรียนรุ่นนี้เป็นนักเรียนรุ่นแรกของโรงเรียนศึกษานารี

ต่อมาเมื่อมีนักเรียนสตรีมากขึ้น พระครูอุดมพิทยากรเห็นว่าสถานที่เล่าเรียนอยู่ใกล้กับกุฏิสงฆ์มากเกินไปเป็นการไม่เหมาะสม จึงได้ดำเนินการติดต่อขอที่ดินคุณหญิงพัน อันเป็นมรดกสืบเนื่องมาจากสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) เปิดเป็นสถานที่เล่าเรียนสตรีฝ่ายสตรี (ปัจจุบัน คือ บริเวณสถาบันราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา) เมื่อได้ย้ายนักเรียนมาอยู่ ณ ที่นั้นใช้นามโรงเรียนว่า โรงเรียนสตรีอุดมวิทยายน ต่อมากระทรวงธรรมการเห็นว่าชื่อของโรงเรียนมีคำว่า อุดม ไปพ้องกับโรงเรียนชั้นอุดมศึกษา จึงเรียนหารือกับพระครูอุดมพิทยากรขอเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น โรงเรียนศึกษานารี ตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2453 

วันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2473 กระทรวงศึกษาธิการได้พิจารณาเห็นว่า โรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยาซึ่งเปิดสอนอยู่ที่โรงเรียนศึกษานารีปัจจุบันนี้ เป็นโรงเรียนชาย มีนักเรียนจำนวนมากแต่สถานที่คับแคบกว่าโรงเรียนศึกษานารี ซึ่งตั้งอยู่วิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา จึงดำเนินการให้แลกที่กัน เพราะเป็นที่ดินมรดกสืบเนื่องมาจากสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรวงศ์เช่นเดียวกัน

ดังนั้นโรงเรียนศึกษานารีจึงย้ายมาอยู่ ณ สถานที่ปัจจุบันตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2473 ส่วนที่ตั้งโรงเรียนศึกษานารี เดิมเป็นที่ตั้งของโรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยา คำว่าแต่เดิมนั้นหมายเพียงแต่ปี พ.ศ. 2475 เท่านั้น กาลเวลาที่ยาวนานนั้นที่ดินตรงนี้เป็นส่วนหนึ่งของที่ตั้งบ้านเรือนของตระกูลบุนนาค ซึ่งเป็นตระกูลขุนนางใหญ่มาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ 

และเมื่อมาถึงสมัยรัชการที่ 5 ขุนนางตระกูลบุนนาคมีอิทธิพลทางการเมืองมาก คือ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ท่านปู่ของเจ้าคุณพระประยุรวงศ์นั่นเอง ตระกูลบุนนาคตั้งบ้านเรือนอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาทางฝั่งธนนี้ทั้งหมด ตั้งแต่คลองใต้บ้านฝรั่งกุฎีจีน คลองขนอนเข้าไปวัดพิชัยญาติ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง) ท่านก็สร้างบ้านอยู่ในบริเวณของตระกูลบุนนาคตรงนี้ แล้วสร้างบ้านให้ลูกชายท่าน คือ บิดาของเจ้าคุณพระประยุรวงศ์อีกหลังหนึ่งต่อขึ้นมาด้านเหนือ แต่เรียกรวมที่ดินบริเวณนี้ว่า บ้านสมเด็จฯ อันเป็นที่มาของชื่อโรงเรียนบ้านสมเด็จฯ เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ท่านเข้ามาพักอาศัยอยู่ในบ้านนี้ตั้งแต่อายุได้ 2 ปี เป็นจุดเริ่มของความเกี่ยวพันระหว่างเจ้าคุณพระประยุรวงศ์กับโรงเรียนศึกษานารี ซึ่งได้มาแทนที่โรงเรียนบ้านสมเด็จฯ จนเกิดอาคารเรียนขึ้นมาหลังหนึ่งชื่อว่า “เรือนเจ้าคุณพระประยุรวงศ์บูรณะ“ หรือเรียกสั้น ๆ ว่า “เรือนเจ้าคุณ” ซึ่งนับเป็นอาคารหลังหนึ่งของโรงเรียนศึกษานารีนั่นเอง เป็นโรงเรียนคู่ขนานกับโรงเรียนศึกษานารีวิทยา

 โรงเรียนสามสมเด็จ 
โรงเรียนศึกษานารี ได้ชื่อว่าเป็นโรงเรียนสามสมเด็จ คือ

 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทฺธสโร) ผู้ให้กำเนิดโรงเรียนศึกษานารี
 สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ผู้ประทานที่ดินที่ตั้งโรงเรียนศึกษานารี
 สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี นักเรียนเก่าโรงเรียนสตรีอุดมวิทยายน

 อาคารและสถานที่ภายในโรงเรียน 
 ศาลาพุทธสรานุสรณ์ 
เป็นสถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปประจำโรงเรียน และประดิษฐานรูปเหมือนของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทธสรมหาเถระ) เจ้าอาวาสวัดอนงคารามรูปที่ 6 ผู้ก่อตั้งโรงเรียนศึกษานารี เป็นสถานที่ศักสิทธิ์ 
เป็นที่เคารพบูชาของครู ผู้ปกครองและนักเรียนโรงเรียนศึกษานารี สร้างขึ้นในโอกาสครบรอบ 84 ปี แห่งการก่อตั้งโรงเรียนศึกษานารี เมื่อปี พ.ศ. 2530

 อนุสาวรีย์สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) 
สร้างขึ้นในราว ปี พ.ศ. 2540 โดยนางจงพิศ กันหลง ผู้อำนวยการคนที่ 14 เป็นผู้ริเริ่มโครงการสร้างอนุสาวรีย์สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เพื่อเป็นที่สักการะแก่ชาวศึกษานารี

 มาตรฐานคุณภาพของโรงเรียน 
 โรงเรียนสพฐ.
 วงดนตรีลูกทุ่งเยาวชนชนะเลิศรายการชิงช้าสวรรค์ระดับประเทศไทย บริษัท เวิร์คพ้อยท์เอ็นเตอร์เท็นเม้นต์ จำกัด (มหาชน) และรายการยามาฮ่าลูกทุ่งคอนเทสต์ บริษัทสยามดนตรียามาฮ่า จำกัด

 เกียรติประวัติ 
 เกียรติประวัติโรงเรียน 
 รางวัลสถานศึกษาพระราชทาน พ.ศ. 2517, 2518, 2522, 2530 และ 2561

 เกียรติประวัติครู 
 บุคลาการต้นแบบปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้รางวัลครูเกียรติยศ พ.ศ. 2545 จากกรมสามัญศึกษากระทรวงศึกษาธิการ
 ครูต้นแบบปี 2545, 2546 สังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
 ครูแกนนำปฏิรูปการเรียนรู้ ประจำปี 2544 - 2546 จากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
 ครูแม่แบบวิชาภาษาไทย ปี 2536, 2539 จากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
 ครูที่ปรึกษาดีเด่นในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของกรมสามัญศึกษา ปี 2544 กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
 ครูดีที่หนูรัก ปีการศึกษา 2544 จากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
 ครูผู้มีความรู้ความสามารถ และครูชำนาญการพิเศษ (ครู ค.ศ. 3) จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
 ครูดีในดวงใจ ปีการศึกษา 2546, 2547 จากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 3
 ได้รับโล่เกียรติยศและประกาศเกียรติคุณ “Professional of Teacher Awards 2004” ครูดีสร้างผลงานแทนคุณแผ่นดินเพื่อชาติไทย จัดโดย Teacher of Model Magazine
 ครูผู้มีผลงานวิจัยดีเด่นจากสมาคมวิจัยสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย
 ครูผู้ชนะเลิศประกวดสื่อการสอน ของศูนย์พัฒนาวิชาการ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ระดับ สพท. กทม. เขต 3
 ครูผู้ควบคุมวงชนะเลิศประกวดวงดนตรีลูกทุ่งรายการชิงช้าสวรรค์ บริษัทเวิร์คพ้อยท์ จำกัด (มหาชน) แชมป์ประจำฤดูหนาว 2549 รองแชมป์ออฟเดอะแชมป์ประจำปี 2549 อันดับ 1 รองแชมป์ประจำฤดูฝน 2550 รายการยามาฮ่าลูกทุ่งคอนเทสต์ชนะเลิศประจำปี 2547 ถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพฯรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี

 รายนามผู้บริหาร 
+รายนามผู้บริหารโรงเรียนศิกษานารี ลำดับ รายนาม ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง 1  นายธูป  พ.ศ. 2444 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2452 2  นางสาวเหลือบ บุณยเกตุ  18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2452 – 25 มกราคม พ.ศ. 2477 3  นางแอบ สิทธิแพทย์  26 มกราคม พ.ศ. 2477 – 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 4  นางสาวเทียบจุฑา ฤกษะสาร  30 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 – 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2486 5  นางสมัยสวาท พงศทัต  21 พฤษภาคม พ.ศ. 2486 – 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ.​ 2496 6  นางจำเนียรสุข เสนีวงศ์ ณ อยุธยา  3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2486 – 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2496  7  นางศิริ บัวศรี  17 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 – 15 มิถุนายน พ.ศ. 2502  8  นางจำเนียร เสนีวงศ์ ณ อยุธยา 16 มิถุนายน พ.ศ. 2502 – 31 สิงหาคม พ.ศ. 2508  9  นางพงษ์ศรี วิทยานนท์ 1 กันยายน พ.ศ. 2508 – 30 กันยายน พ.ศ. 2521  10  นางสาวบุญศรี มุสิกานนท์  1 ตุลาคม พ.ศ. 2521 – 18 มีนาคม พ.ศ. 2526  11  นางประจวบ ชำนิประศาสน์  19 มีนาคม พ.ศ. 2526 – 6 ธันวาคม พ.ศ. 2530  12  นางชูจิตต์ พิทักษ์ผล  7 ธันวาคม พ.ศ. 2530 – 30 กันยายน พ.ศ. 2535  13  นางกัลยา ชื่นกลิ่น  15 ตุลาคม พ.ศ. 2535 – 30 กันยายน พ.ศ. 2537  14  นางกรองทอง ด้วงสงค์  15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2537 – 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540  15  นางจงพิศ กันหลง  19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540 – 30 กันยายน พ.ศ. 2542  16  นางสุขุมาลย์ เชาวน์ทวี  19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 – 30 กันยายน พ.ศ. 2544  17  นางนิยพรรณ ศรีสารคาม  9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544 – 30 กันยายน พ.ศ. 2547  18  นางสิริยุพา ศกุนตะเสฐียร  1 ตุลาคม พ.ศ. 2547 – 30 กันยายน พ.ศ. 2554  19  นางสุภาณี โลหิตานนท์  30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 – 30 กันยายน พ.ศ. 2557  20  ดร.อัญชลี ประกายเกียรติ  30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 – 30 กันยายน พ.ศ. 2558  21   ดร.ขจิตพันธ์ สุวรรณสิริภักดิ์  17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 – 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565  22  นางลัดดา เจียมจูไร 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 – ปัจจุบัน

 ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง 
+รายชื่อศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง รายชื่อรุ่นเกียรติประวัติ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี  พระบรมวงศานุวงศ์ไทย
 หม่อมในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก
 สมเด็จพระบรมราชชนนีใน พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
 สมเด็จพระอัยยิกาเจ้าในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว อุษา เสมคำ (ยายแต๋ว) นักแสดง นภาพร ไตรวิทย์วารีกุล (พี่อ้อย) ดีเจ, พิธีกร ฑิฆัมพร ฤทธิ์ธาอภินันท์ (เชียร์) ผู้ชนะเลิศการประกวดมิสทีนไทยแลนด์ 2545, นักแสดง, นักร้อง, พิธีกร, ผู้จัดละคร, ดีเจ, ยูทูบเบอร์, นักธุรกิจ, ผู้ประกาศข่าว ณัฐฐชาช์ บุญประชม (โยเกิร์ต) นางแบบ, นักแสดง  บัวชมพู ฟอร์ด (บัว) นักร้อง, นักแสดง, พิธีกร  ธัญสินี พรมสุทธิ์ (ส้ม) นักแสดง, พิธีกร อธิชนัน ศรีเสวก (ไอซ์) นักแสดง, นางแบบ, พิธีกร เฌอมาวีร์ สุวรรณภาณุโชค (แพรว) 109 นักแสดง  ณรัชต์หทัย วโรตมะภัทร์ (หนอยแน่) 109 นักร้อง, ผู้เข้ารอบ The voice thailand season 4 นันท์ณภัส รดิสศิริจิรเดช (นับตังค์/ปริม) 112 นักร้อง, นักแสดง, ผู้เข้ารอบAF10 วิลาสินี จันทร์วุฒิวงศ์ (อี้) 112 นางสาวไทย 2557 ชนนันท์ เลิศปัญญาพรชัย (น้ำหวาน) รองชนะเลิศอันดับที่ 1 มิสทีนไทยแลนด์ 2557 ธิติยา จิระพรศิลป์ (ใบปอ) 121 นักแสดง

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

หมวดหมู่:โรงเรียนในเขตธนบุรี
หมวดหมู่:โรงเรียนสตรีในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2443
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
หมวดหมู่:โรงเรียนมาตรฐานสากล
หมวดหมู่:โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1
หมวดหมู่:ก่อตั้งในมณฑลกรุงเทพในปี พ.ศ. 2443