มหาวิทยาลัยนครพนม

มหาวิทยาลัยนครพนม (อังกฤษ: Nakhon Phanom University; อักษรย่อ: มนพ. – NPU) เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐลำดับที่ 78 ในประเทศไทย ตั้งอยู่ในจังหวัดนครพนม ที่เกิดจากการหลอมรวมสถานศึกษาในจังหวัดนครพนม ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่122 ตอนที่ 75 ก เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2548 จึงมีผลให้มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม ได้รับการยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยนครพนม” ตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2548 โดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัตินั้นให้รวม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม, วิทยาลัยเทคนิคนครพนม, วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม, วิทยาลัยการอาชีพธาตุพนม, วิทยาลัยการอาชีพนาหว้าและวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครพนม มาจัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยนครพนม และให้มหาวิทยาลัยนครพนม เป็นนิติบุคคลและเป็นส่วนราชการตามกฎหมาย สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา

มหาวิทยาลัยนครพนมดำเนินภารกิจภายใต้ภารกิจเดิมของสถานศึกษาที่นำมาหลอมรวม จัดการศึกษาทั้งในระดับหลักสูตรระยะสั้น หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส) หลักสูตรปริญญา ภายใต้ภาระกิจการหลอมรวมสถานศึกษาต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ซึ่งแตกต่างจากสถาบันอุดมศึกษาเดิมที่จัดตั้งสถาบันขึ้นมาใหม่

 ประวัติ 
มหาวิทยาลัยนครพนม จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548 โดยการหลอมรวมสถาบันการศึกษาในจังหวัดนครพนม เข้าด้วยกัน อันได้แก่
 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม
 มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม
 วิทยาลัยเทคนิคนครพนม
 วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม
 วิทยาลัยการอาชีพธาตุพนม
 วิทยาลัยการอาชีพนาหว้า
 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครพนม

เป็น "มหาวิทยาลัยนครพนม" ตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2548พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 122 ตอน 75ก วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2548 นับเป็นมหาวิทยาลัยรัฐแห่งที่ 78 ของประเทศไทย

 แนวคิดของการก่อตั้งมหาวิทยาลัย 
สืบเนื่องจากการประชุมคณะรัฐมนตรีนอกสถานที่อย่างไม่เป็นทางการที่จังหวัดนราธิวาส เมื่อ วันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2545 ฯพณฯ พตท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้เสนอว่าควรมีการพิจารณาหาระบบและแนวทางให้สถาบันอุดมศึกษาทุกแห่งมีการเชื่อมโยงกับชุมชนในระดับรากหญ้า โดยมิใช่เป็นการจัดตั้งวิทยาเขตของสถาบัน และมีการก่อสร้างอาคารเรียนขึ้นใหม่ที่เป็นการเน้นในแง่วัตถุ โดยเห็นว่าสถาบันอุดมศึกษาของรัฐมีอาคารและสถานที่ซึ่งเป็นสิ่งก่อสร้างจำนวนมากตามจังหวัดต่าง ๆ แต่ยังขาดการบริหารจัดการที่ดีในการใช้ประโยชน์จากอาคารสถานที่เหล่านี้อย่างเต็มที่ ที่ประชุมจึงได้มีมติมอบหมายให้รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีขณะนั้น คือ ศาสตราจารย์นายแพทย์กระแส ชนะวงศ์ ในฐานะที่กำกับดูแลสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสำรวจและพิจารณาทบทวน โดยมีนโยบายว่าหัวใจสำคัญของการปฏิรูปการศึกษาอยู่ที่วิธีการเรียนการสอนและวิธีการจัดการ ต้องเร่งสร้างความตระหนักในเรื่องประสิทธิภาพการบริหารจัดการเป็นสำคัญ โดยเน้นการใช้ทรัพยากรร่วมกันให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด และนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เพื่อเพิ่มคุณภาพและประสิทธิภาพโดยไม่ต้องลงทุนก่อสร้างอาคารเรียนที่มีราคาแพง    

การจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาจังหวัดนครพนม นอกจากจะเป็นการเปิดโอกาสแก่ประชาชนในจังหวัดให้ได้ศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาเพิ่มขึ้นแล้ว ยังเป็นจุดเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านในกลุ่มประเทศอินโดจีนทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม อันจะส่งผลต่อการเสริมสร้างการพัฒนาเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ของประเทศต่อไป ซึ่งในการประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2545 สถาบันอุดมศึกษาจังหวัดนครพนมได้ใช้หลักการหลอมรวมสถาบันอุดมศึกษาที่มีอยู่ เพื่อเป็นการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และให้แต่งตั้งคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้งมหาวิทยาลัยนครพนม ตั้งแต่วันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2545 เพื่อดำเนินการยกร่างโครงการจัดทำแผนแม่บทและร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนมเสนอที่ประชุมจึงได้ให้ความเห็นชอบโครงการนำร่องจัดตั้งมหาวิทยาลัยนครพนม มหาวิทยาลัยนครพนมจึงเป็นมหาวิทยาลัยที่เกิดจากการหลอมรวมสถานศึกษาในจังหวัดนครพนม ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 122 ตอนที่ 75 ก เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2548 และมีผลให้มหาวิทยาลัยนครพนมได้รับการยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยนครพนม” ตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2548 โดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัตินั้นให้รวม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม วิทยาลัยเทคนิคนครพนม วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม วิทยาลัยการอาชีพธาตุพนม วิทยาลัยการอาชีพนาหว้า และวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม มาจัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยนครพนม และให้มหาวิทยาลัยนครพนมเป็นนิติบุคคล และเป็นส่วนราชการตามกฎหมาย สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ     

มหาวิทยาลัยนครพนมดำเนินภารกิจภายใต้ภารกิจเดิมของสถานศึกษาที่นำมาหลอมรวม จัดการศึกษา  ทั้งในระดับหลักสูตรระยะสั้น หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส) หลักสูตรปริญญา ภายใต้ภาระกิจการหลอมรวมสถานศึกษาต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ซึ่งแตกต่างจาก สถาบันอุดมศึกษาเดิมที่จัดตั้งสถาบันขึ้นมาใหม่

 คณะและวิทยาลัย 
มหาวิทยาลัยมหาวิทยาลัยนครพนม เปิดหลักสูตรการเรียนการสอนในระดับเตรียมอุดมศึกษา อาชีวศึกษา อุดมศึกษาทั้งปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก โดยในปัจจุบัน มหาวิทยาลัยนครพนม มีหน่วยงานในการจัดการเรียนการสอนทั้งหมด 7 คณะ 6 วิทยาลัย 1 โรงเรียน ดังต่อไปนี้

 คณะ 

 คณะเกษตรและเทคโนโลยี
 คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์
 คณะครุศาสตร์
 คณะวิทยาการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
 คณะวิทยาศาสตร์
 คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
 คณะวิศวกรรมศาสตร์
 โครงการจัดตั้งคณะแพทยศาสตร์
(หมายเหตุ กำลังอยู่ระหว่างการจัดทำหลักสูตรและเตรียมการด้านต่างๆตามมาตรฐาน WFME คาดจะขอรับรองต่อแพทยสภาได้ภายในปี 2568 โดยจะมี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นสถาบันพี่เลี้ยง โดยมี โรงพยาบาลมรุกขนคร เป็นโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย และมีศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก ณ โรงพยาบาลนครพนม โรงพยาบาลบึงกาฬ และโรงพยาบาลเลย)

 วิทยาลัย 

 วิทยาลัยการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมบริการ
 วิทยาลัยการบินนานาชาติ
 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครพนม
 วิทยาลัยธาตุพนม
 วิทยาลัยนาหว้า
 วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรมศรีสงคราม
 โครงการจัดตั้งวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร นครพนม

 โรงเรียนสาธิต 
 โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยนครพนม พนมพิทยพัฒน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม

 โรงพยาบาล 
 โครงการจัดตั้งโรงพยาบาลมรุกขนครและศูนย์การแพทย์สาธารณสุขศรีโคตรบูรณ์ มหาวิทยาลัยนครพนม
''(หมายเหตุ จัดตั้งพร้อมคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม กำลังอยู่ระหว่างการจัดทำหลักสูตรและเตรียมการด้านต่างๆตามมาตรฐาน WFME คาดจะขอรับรองต่อแพทยสภาได้ภายในปี 2568)

 ทำเนียบนายกสภามหาวิทยาลัย 
 ทำเนียบนายกสภา มหาวิทยาลัยนครพนม รายนามนายกสภามหาวิทยาลัย วาระการดำรงตำแหน่ง1. ศาสตรจารย์ นายแพทย์ กระแส  ชนะวงศ์พ.ศ. 25482. พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ 15 มีนาคม 2549 - 29 กันยายน 2551 3. พลตำรวจเอกสนอง วัฒนวรางกูร 30 กันยายน 2551 - 29 เมษายน 2553 4. ศาสตราจารย์พิเศษ ดร. ภาวิช ทองโรจน์ 30 เมษายน 2553 - 11 พฤศจิกายน 256112 พฤศจิกายน 2557 - 5 เมษายน 2562 5. ศาสตราจารย์ ดร.สุนทร บุญญาธิการ 6 เมษายน 2562 - 30 เมษายน 25636. สุเมธ  แย้มนุ่น 
ประธานคณะบุคคลปฏิบัติหน้าที่แทนนายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการ1 พฤษภาคม 2563 – 11 กันยายน 2564 7. ศาสตราจารย์ ดร.นายแพทย์ กระแส  ชนะวงศ์ 12 กันยายน 2564http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2564/E/220/T_0027.PDF - ปัจจุบัน

หมายเหตุ 1. คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัย และผู้รักษาการแทนนายกสภามหาวิทยาลัย เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

 ทำเนียบอธิการบดี 

 ทำเนียบอธิการบดี มหาวิทยาลัยนครพนม รายนามอธิการบดี วาระการดำรงตำแหน่ง1. ศาสตราจารย์ (พิเศษ) ดร.ภาวิช  ทองโรจน์2 กันยายน 2548 - 30 มิถุนายน 2550 (รักษาราชการแทน)
ตาม พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548 (มาตรา 59)2. รองศาสตราจารย์ สุวิทย์ เลาหศิริวงศ์1 กรกฎาคม 2550 - 26 สิงหาคม 2550 (รักษาราชการแทน) 27 สิงหาคม พ.ศ. 2550 - 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 (วาระที่ 1) ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม, เล่ม 124 ตอนพิเศษ 86 ง, หน้า 9, วันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2550 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 - 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 (วาระที่ 2)ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม, เล่ม 128 ตอนพิเศษ 149 ง, หน้า 8, วันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 25543. ผู้ช่วยศาสตราจาร์ ดร. ทัศนา ประสานตรี22 สิงหาคม พ.ศ. 2557 - 15 ธันวาคม พ.ศ. 2557 (รักษาราชการแทน)4. ดร.ไพฑูรย์ พลสนะ16 ธันวาคม พ.ศ. 2557 - 7 มกราคม พ.ศ. 2558 (รักษาราชการแทน)9 มกราคม พ.ศ. 2558 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 (รักษาราชการแทน)5. ดร.พรหมสวัสดิ์ ทิพย์คงคา12 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 - 30 เมษายน พ.ศ. 2559 (รักษาราชการแทน) 6. รองศาสตราจารย์ ดร.ประวิต เอราวรรณ์ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 - 7 มกราคม พ.ศ. 2560 (รักษาราชการแทน) 8 มกราคม พ.ศ. 2560 - 1 พฤษภาคม พ.ศ. 25607. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. จินดา งามสุทธิ2 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 - 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 รายงานการประชุมคณะกรรมการสภามหาวิทยาลัยนครพนม, ครั้งที่ 6/2560, 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 (รักษาราชการแทน)8. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สังคม ภูมิพันธุ์15 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 - 11 มีนาคม พ.ศ. 2561 (รักษาราชการแทน) 9. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พัฒนพงษ์ วันจันทึก12 มีนาคม พ.ศ. 2561 - 9 มกราคม พ.ศ. 2563 (รักษาราชการแทน)10. ศาสตราจารย์ ดร.อภิรัฐ  ศิริธราธิวัตร10 มกราคม 63 - 15 มกราคม 2563 (รักษาราชการแทน)11. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. จรูญ ถาวรจักร์29 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 - 22 พฤศจิกายน 2563 (รักษาราชการแทน) 12. รองศาสตราจารย์ ดร. กิตติชัย ไตรรัตนศิริชัย23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2563 - 9 เมษายน พ.ศ. 2564 (รักษาราชการแทน)13. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ทัศนา ประสานตรี10 เมษายน พ.ศ. 2564 - 6 ตุลาคม พ.ศ. 2564 (รักษาราชการแทน)14. ดร.พรหมสวัสดิ์ ทิพย์คงคา7 ตุลาคม พ.ศ. 2564 - 15 มีนาคม 2566 (รักษาราชการแทน) 15. อาจารย์ สมยศ สีแสนซุย15 มีนาคม 2566 - 10 กันยายน 2566 (รักษาราชการแทน) 16. ศาสตราจารย์ ดร.ธวัชชัย ศุภดิษฐ์28 ธันวาคม 2567 - ปัจจุบัน

หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งอธิการบดี รักษาการแทนอธิการบดี และผู้รักษาการแทนอธิการบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

 หน่วยงาน 
หน่วยงานสนับสนุนต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัยนครพนม แบ่งออกเป็นกฎกระทรวงจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยนครพนม กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๕๕กฎกระทรวงจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยนครพนม กระทรวงศึกษาธิการ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๕

 สำนัก/สถาบัน/ศูนย์ 

 สำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม
 สำนักวิทยบริการ
 สถาบันวิจัยและพัฒนา
 สำนักงานสภามหาวิทยาลัยนครพนม
 หอประชุมอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยนครพนม
 ศูนย์บ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยนครพนม

 พื้นที่มหาวิทยาลัย 
มหาวิทยาลัยนครพนม ประกอบด้วย 7เขตพื้นที่การศึกษา 

 เขตพื้นที่ศรีโคตรบูรณ์ (103 หมู่ 3  ตำบลขามเฒ่า อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
 คณะเกษตรและเทคโนโลยี
 วิทยาลัยการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมบริการ 
 สำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม
 สำนักงานสภามหาวิทยาลัยนครพนม

 เขตพื้นที่มรุกขนคร (167 หมู่ 8 ตำบลนาราชควาย อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
 คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์
 คณะครุศาสตร์
 คณะวิทยาการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
 วิทยาลัยการบิน การศึกษา และวิจัยนานาชาติ
 สำนักวิทยบริการ
 สถาบันวิจัยและพัฒนา
 สำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม (ใหม่)

 เขตพื้นที่กลางเมือง (92 ถนนกลางเมือง ตำบลหนองแสง อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม

 เขตพื้นที่พนมบุรินทร์ (214 หมู่ 12 ถนนนิตโย ตำบลหนองญาติ อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
 คณะวิทยาศาสตร์
 คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
 คณะวิศวกรรมศาสตร์

 เขตพื้นที่ดิจิทัล (330 ถนนอภิบาลบัญชา ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000)
 อาคารเทคโนโลยีดิจิทัล
 สมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยนครพนม
 เขตพื้นที่อำเภอธาตุพนม (457 หมู่ 3 ถนนพนมพนารักษ์ ตำบลธาตุพนม อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม 48110)
 วิทยาลัยธาตุพนม

 เขตพื้นที่อำเภอนาหว้า (330 ตำบลนาหว้า อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม 48180)
 วิทยาลัยนาหว้า

 เขตพื้นที่อำเภอศรีสงคราม (129 หมู่ 7 ถนนศรีสงคราม-ท่าดอกแก้ว ตำบลศรีสงคราม อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม 48150)
 วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรมศรีสงคราม

 พิธีพระราชทานปริญญาบัตร 
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการประกอบพระราชพิธีต่าง ๆ ในกิจการของมหาวิทยาลัยนครพนม และพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต และมหาบัณฑิต ของมหาวิทยาลัยนครพนม ณ อาคารศรีโคตรบูรณ์ วิทยาลัยการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมบริการ มหาวิทยาลัยนครพนม อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม ในช่วงเดือนธันวาคมเป็นประจำทุกปี

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 มหาวิทยาลัยนครพนม
 สถาบันภาษา มหาวิทยาลัยนครพนม 
 สาขาวิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศ 


หมวดหมู่:สถาบันอุดมศึกษาในจังหวัดนครพนม
หมวดหมู่:สถานศึกษาในอำเภอเมืองนครพนม