วัดคลองโพธิ์ (จังหวัดอุตรดิตถ์)

วัดคลองโพธิ์ เป็นพระอารามหลวงแห่งแรกของจังหวัดอุตรดิตถ์ราชกิจจานุเบกษา,   ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง ยกวัดราษฎร์เป็นพระอารามหลวง "วัดคลองโพธิ์", เล่ม ๑๐๔, ตอนที่ ๘๓ ง, ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๐, หน้า ๓๐๐๖ วัดคลองโพธิ์ ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ ปัจจุบันวัดคลองโพธิ์เป็นวัดจำพรรษาของเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์ และมีสำนักเรียนพระปริยัติธรรมซึ่งถือได้ว่า เป็นสำนักเรียนของคณะสงฆ์ที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่ง ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนเหนือ มีการศึกษาทั้งแผนกนักธรรม แผนกบาลี โรงเรียนศึกษาผู้ใหญ่ และโรงเรียนพุทธศาสนาวันอาทิตย์

 ประวัติ 
 วัดเดิม 

วัดคลองโพธิ์ ในที่ตั้งปัจจุบันนี้ เป็นวัดที่ย้ายขึ้นมาสร้างใหม่ เพราะตัววัดเดิมนั้นสร้างติดอยู่ที่ฝั่งคลองโพ ด้านตะวันออกติดกับแม่น้ำน่านในปัจจุบัน เดิมนั้นชื่อว่า “วัดป่าข่อย” ไม่มีโบสถ์ เป็นวัดเก่าแก่ที่ไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างในสมัยใด สืบถามคนเก่าแก่ที่มีอายุมาก ก็พอจะทราบว่าเมื่อเกิดมาก็เห็นวัดอยู่ในสภาพนี้แล้ว ต่อมาวัดได้ถูกภัยธรรมชาติน้ำซัดตลิ่งพังลงมาเรื่อย ๆ นานเข้าก็ถึงกุฏิและศาลาการเปรียญ ท่านเจ้าอาวาสในสมัยนั้นคือท่านอุปัชฌาย์เรือง จึงได้ย้ายวัดป่าข่อยมาสร้างใหม่ทางด้านตะวันตกของวัดเก่า เพียงแต่มีข้ามคลอง (คลองโพ) ห่างจากแม่น้ำน่านประมาณ 2 เส้น ประชาชนมักนิยมเรียกวัดที่ย้ายมาสร้างใหม่นี้ว่า “วัดใหม่”

 ความเป็นมาชื่อ "วัดคลองโพธิ์" 

ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2462 สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เสด็จตรวจการคณะสงฆ์หนเหนือ ในขณะที่เสด็จตรวจการจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้จอดเรือพระประเทียบประทับแรมริมฝั่งแม่น้ำน่านหน้าวัดใหม่ ซึ่งเป็นท่าข้ามไปมาระหว่างฝั่งแม่น้ำ มีตามคำบอกเล่าของคนเก่าคนแก่ว่า ในครั้งนั้นคณะสงฆ์ร่วมกับคณะอุบาสกอุบาสิกา ได้มารอรับเสด็จที่หน้าวัดจำนวนมาก และได้สร้างปะรำพิธีรับเสด็จที่ริมฝั่งแม่น้ำน่านหน้าวัดใหม่นั่นเอง

เมื่อพระองค์ประทานโอวาทแก่คณะสงฆ์และอุบาสกอุบาสิกาที่มารอรับเสด็จแล้วมีรับสั่งกับเจ้าอาวาสวัดใหม่นั้นว่า "วัดนี้ชื่ออะไร มีพระภิกษุสามเณรกี่รูป และมีการศึกษาพระปริยัติหรือไม่" ท่านเจ้าอาวาสได้กราบทูลตามความเป็นจริงทุกประการ และพระองค์ได้ทรงถามคลองที่ผ่านหน้าวัดว่าชื่ออะไร ท่านเจ้าอาวาสจึงกราบทูลชื่อ “คลองโพ” พระองค์จึงรับสั่งว่า ถ้าอย่างนั้นวัดนี้ก็ควรจะชื่อว่า “วัดคลองโพธิ์” 

วัดใหม่จึงได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น วัดคลองโพธิ์ จนมาถึงปัจจุบันนี้

 พระอารามหลวงชั้นตรี 

ต่อมาวัดคลองโพธิ์ได้รับการสถาปนาเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ นับแต่วันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2530 กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศเมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2530

 ปูชนียวัตถุ 

 พระประธานในพระอุโบสถ 
พระประธานในพระอุโบสถ หน้าตักกว้าง 1.28 เมตร สูง 1.45 เมตร ชาวบ้านเรียกชื่อว่า “หลวงพ่อเรือง” ( เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์  ) และพระอัครสาวกคือพระสารีบุตร และพระโมคคัลลานะ ภายในพระอุโบสถ 2 องค์ สูง 1.35 เมตร

 หลวงปู่ทิม และ หลวงปู่เรือง 
หลวงปู่ทิม และ หลวงปู่เรือง เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ประจำวัด อยู่มาพร้อมกับการตั้งวัดคลองโพธิ์

 พระบรมสารีริกธาตุ 
พระบรมสารีริกธาตุ รับประทานจาก สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช เพื่อประดิษฐานที่บุษบกภายในพระอุโบสถ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2549

 รูปหล่ออดีตเจ้าอาวาส 
รูปหล่ออดีตเจ้าอาวาส ประดิษฐาน ภายในวิหารอดีตเจ้าอาวาส 

 ลำดับเจ้าอาวาสวัดคลองโพธิ์ 
 ลำดับที่  รายนาม เริ่มวาระ สิ้นสุดวาระ 1  พระอุปัชฌาย์เรือง สิริสมฺปนฺโน  ไม่ปรากฏ  พ.ศ. 2468 2  พระอุปัชฌาย์ไฝ สิริมงคโล พ.ศ. 2468  พ.ศ. 2493 3  พระครูโอภาสคุณาธาร  พ.ศ. 2493  พ.ศ. 2511 4  พระธรรมมหาวีรานุวัตร (อำนวย จนฺทสโร)  พ.ศ. 2512  พ.ศ. 2563 5  พระศรีปริยัติวิมล (ตึ๋ง ปริธมฺโม)  พ.ศ. 2565  ปัจจุบัน

 กิจกรรมหลักของวัด 
200px|left|thumb|อาคารโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดคลองโพธิ์
วัดคลองโพธิ์ ในปัจจุบันจัดว่าเป็น ศูนย์กลางของการปกครองคณะสงฆ์ การเผยแผ่และสาธารณูปการของคณะสงฆ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นแหล่งให้ความรู้ภาษาบาลีแก่บรรพชิตและคฤหัสถ์
โดยเป็นที่ตั้งโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี, สำนักศาสนศึกษาแผนกธรรม – บาลี โดยทางวัดได้เปิดสอนพระปริยัติธรรมแผนกธรรมและแผนกบาลีอย่างเต็มรูปแบบ ตั้งแต่ พ.ศ. 2513

เป็นศูนย์อบรมก่อนสอบคณะสงฆ์ภาค 5 

ศูนย์กลางการเรียนการสอนบาลีพิเศษ

ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์

ศูนย์ศึกษาเด็กก่อนเกณฑ์

ศูนย์ครูพระปริยัตินิเทศจังหวัดอุตรดิตถ์

ศูนย์ปฏิบัติธรรมวันอาทิตย์ ของอุบาสก อุบาสิกา 

 เกียรติคุณของวัด 

ได้รับยกย่องให้เป็น สำนักเรียนตัวอย่างดีเด่น จากกรมการศาสนา พ.ศ. 2523

เป็น วัดพัฒนาที่มีผลงานดีเด่น จากกรมการศาสนา พ.ศ. 2525

วัดคลองโพธิ์เป็น โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ แห่งที่ 1  จากแม่กองบาลีสนามหลวง พ.ศ. 2542

เป็น วัดดีเด่นด้านการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรม – บาลี ของ สอศ. พ.ศ. 2545 – 2547

เป็น วัดที่มีนักเรียนสอบบาลีผ่านมากที่สุด ปี พ.ศ. 2546

เป็น โรงเรียนพระปริยัติธรรมที่มีนักเรียนสอบได้มากเป็นอันดับ 3 ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนเหนือ

เป็น ''' ศูนย์ศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี  ของคณะสงฆ์  ภาค  ๕(โครงการนำร่อง)ตั้งแต่  เปรียญธรรม  ๖ ประโยด  ถึง  เปรียญธรรม  ๙  ประโยค

(ป.ธ.๖-๗-๘-๙)พ.ศ. ๒๕๕๒ โดยได้รับมอบหมายจากสำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวงแผนกบาลีและกองศาสนศึกษา  สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

 ข้อมูลจำเพาะ 

วัดคลองโพธิ์ ตั้งอยู่ในเขตปกครองคณะสงฆ์มหานิกาย เลขที่ 1/1 ตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ เลขที่ 9 ถนนเจริญธรรม ตำบลท่าอิฐ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ 

 เนื้อที่ตั้งวัด 
เนื้อที่ตั้งวัด 12 ไร่  2 งาน 75 ตารางวา ที่ธรณีสงฆ์ 2 แปลง เนื้อที่ 7 ไร่
3 งาน 98 ตารางวา (ใช้จัดประโยชน์สงเคราะห์ ปลูกสร้างที่อยู่อาศัยของประชาชน)

 หลักฐานการสร้างวัด 
ได้รับอนุญาตให้สร้างวัด ประมาณปี พ.ศ. 2365 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2462 เนื้อที่กว้าง 20 เมตร ยาว 38 เมตร

 การติดต่อวัด 

 โทร. 0-5541-2049,413-589,411107,442596

 อ้างอิง 

 แผ่นพับประชาสัมพันธ์วัดคลองโพธิ์. เอกสาร . อุตรดิตถ์ : วัดคลองโพธิ์, ๒๕๕๐.

 แหล่งข้อมูลอื่น 

คลองโพธิ์
คลองโพธิ์
คลองโพธิ์