อำเภอบางละมุง

บางละมุง คืออำเภอหนึ่งในจังหวัดชลบุรี มีพื้นที่รวมประมาณ 727 ตารางกิโลเมตร หรือ 469,021 ไร่ แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 8 ตำบล 60 หมู่บ้าน ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ จะมีศาสนาอื่นบ้างเป็นกลุ่มย่อย อำเภอบางละมุงจะมีเขตการปกครองพิเศษคือเมืองพัทยา เป็นการปกครองพิเศษลำดับที่สองของประเทศไทย

ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอบางละมุงตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด ห่างจากอำเภอเมืองชลบุรีไปทางใต้ประมาณ 45 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานคร 142 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอศรีราชา
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอปลวกแดง อำเภอนิคมพัฒนา และอำเภอบ้านฉาง (จังหวัดระยอง)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสัตหีบ
 ทิศตะวันตก จรดอ่าวไทย

ประวัติ
ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ปรากฏชื่อสถานที่ “ตำบลบางละมุง” (ซึ่งคาดว่าคือ ตำบลบางละมุงในจังหวัดชลบุรีในปัจจุบัน) ในพระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐว่า สมเด็จพระมหาจักรพรรดิเสด็จมาวังช้างที่ตำบลบางละมุงเมื่อ พ.ศ. 2097 ได้ช้างพลายพัง 60 ช้างศักราช 916 ขาลศก เสด็จไปวังช้าง ตำบลบางละมุง ได้ช้างพลายพัง 60 ช้าง...การปรับแก้เทียบศักราช และ การอธิบายความ พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ, หน้า 111

อำเภอบางละมุงแต่เดิมมีฐานะเป็นเมืองบางละมุง ตั้งอยู่ที่บ้านบางละมุง ตำบลบางละมุง จนถึง พ.ศ. 2444 ได้ยุบเมืองบางละมุงเป็นอำเภอขึ้นต่อจังหวัดชลบุรี โดยมีที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่บริเวณริมคลองนกยาง ซึ่งขณะนั้นบริเวณดังกล่าวเป็นท่าน้ำที่สำคัญทั้งทางด้านการคมนาคมและเป็นที่ชุมนุมของเรือสินค้าต่าง ๆ ต่อมาคลองนกยางตื้นเขินไม่สะดวกต่อเรือสินค้าต่าง ๆ จะล่องเข้าออก ทั้งสภาพพื้นที่ไม่เหมาะสมที่จะขยายชุมชนให้กว้างขวาง นายอำเภอสมัยนั้น คือ นายเจิม (ต่อมาได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาสัตยานุกูล) จึงย้ายที่ว่าการอำเภอไปตั้งที่ใหม่บริเวณริมทะเลในตำบลนาเกลือ เมื่อ พ.ศ. 2452

เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2495 เกิดวาตภัยร้ายแรง ตัวอาคารที่ว่าการอำเภอพังเสียหายจนไม่สามารถใช้การได้ จึงได้ย้ายไปตั้งที่ทำการชั่วคราวที่โรงเรียนบางละมุง ตั้งอยู่ริมถนนสุขุมวิท ต่อมาใน พ.ศ. 2496 ทางราชการได้อนุมัติเงินงบประมาณให้สร้างที่ว่าการอำเภอหลังใหม่บริเวณใกล้ ๆ กับโรงเรียนบางละมุง และได้ใช้เป็นสถานที่ปฏิบัติราชการจนทุกวันนี้

 วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2446 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอนาเกลือ แขวงเมืองชลบุรี เป็นชื่อ อำเภอบางละมุง แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่อ อำเภอพันลาน แขวงเมืองนครสวรรค์ เป็นอำเภอเกยไชย อำเภอเกลือ แขวงเมืองชลบุรี เป็นอำเภอบางละมุง อำเภอท่าช้าง แขวงเมืองนครนายก เป็นอำเภอบ้านนา อำเภอห้วยหลวง แขวงเมืองเพชรบุรีเป็นอำเภอเข้าย้อย
 วันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 แยกพื้นที่ตำบลสัตหีบ และตำบลนาจอมเทียน อำเภอบางละมุง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอสัตหีบ ขึ้นกับอำเภอบางละมุง ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งกิ่งอำเภอสัตหีบ
 วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490 ตั้งตำบลตะเคียนเตี้ย แยกออกจากตำบลบางละมุง ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ
 วันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2496 ยกฐานะกิ่งอำเภอสัตหีบ อำเภอบางละมุง เป็น อำเภอสัตหีบ พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งอำเภอจักราช อำเภอสัตตหีบ อำเภอศรีสงคราม อำเภอชะอวด อำเภอหนองแซง อำเภอภาชี อำเภอเขาไชยสน อำเภอชุมพลบุรี อำเภอวาริชภูมิ อำเภอสบปราบ และอำเภอสุไหงโกลก พ.ศ. ๒๔๙๖
 วันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลนาเกลือ ในท้องที่บางส่วนของตำบลนาเกลือประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลนาเกลือ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี
 วันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2507 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลนาเกลือประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลนาเกลือ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี
 วันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลบางละมุง ในท้องที่ทั้งหมดของตำบลบางละมุงประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลบางละมุง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี
 วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2510 จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยใหญ่ ในท้องที่บางส่วนของตำบลห้วยใหญ่ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยใหญ่ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี
 วันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2521 ยุบสุขาภิบาลนาเกลือ อำเภอบางละมุง และจัดตั้งเมืองพัทยา พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. ๒๕๒๑
 วันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2534 จัดตั้งเทศบาลตำบลแหลมฉบัง ในท้องที่บางส่วนของตำบลบางละมุง อำเภอบางละมุง และตำบลทุ่งสุขลาทั้งตำบล บางส่วนของตำบลหนองขาม ตำบลสุรศักดิ์ และตำบลบึง อำเภอศรีราชาพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลตำบลแหลมฉบัง อำเภอศรีราชา และอำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี พ.ศ. ๒๕๓๔
 วันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2534 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลบางละมุง ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลบางละมุง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี
 วันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2537 จัดตั้งศาลจังหวัดพัทยาพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลจังหวัดที่เมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี พ.ศ. ๒๕๓๗
 วันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลบางละมุง และสุขาภิบาลห้วยใหญ่ เป็นเทศบาลตำบลบางละมุง และเทศบาลตำบลห้วยใหญ่ ตามลำดับ
 วันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปรือ อำเภอบางละมุง เป็นเทศบาลเมืองหนองปรือ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปรือ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี เป็นเทศบาลเมืองหนองปรือ
 วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2565 ได้เกิดเหตุระเบิดขึ้น ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บสาหัสหนึ่งรายระเบิดสนั่นกลางเมืองพัทยา อาคารทรุด บาดเจ็บสาหัส 1 ราย เจ้าของตึกยันถังก๊าซไม่ได้บึ้ม

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอบางละมุงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 72 หมู่บ้าน

 ลำดับที่  อักษรไทย  อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้าน  ประชากรทั้งหมด(พ.ศ. 2560)รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้าน พ.ศ. 2560 จังหวัดชลบุรี กรมการปกครอง  ประชากรแยกตามส่วนท้องถิ่น(พ.ศ. 2560)						 1.  บางละมุง  Bang Lamung  9  24,342  13,290  11,052  (ทน. แหลมฉบัง)(ทต. บางละมุง) 2.  หนองปรือ  Nong Prue  14  146,334  67,076  79,258  (เมืองพัทยา)(ทม. หนองปรือ) 3.  หนองปลาไหล  Nong Pla Lai  9  21,603  2,265  734  18,604  (เมืองพัทยา)(ทต. บางละมุง)(ทต. หนองปลาไหล) 4.  โป่ง  Pong  10  9,689  9,689  (ทต. โป่ง) 5.  เขาไม้แก้ว  Khao Mai Kaeo  5  6,701  6,701  (อบต. เขาไม้แก้ว) 6.  ห้วยใหญ่  Huai Yai  13  28,854  165  28,689  (เมืองพัทยา)(ทต. ห้วยใหญ่) 7.  ตะเคียนเตี้ย  Takhian Tia  5  21,767  21,671  96  (ทต. ตะเคียนเตี้ย)(ทต. บางละมุง) 8.  นาเกลือ  Na Kluea  7  49,005  49,005  (เมืองพัทยา) รวม  72  308,295  118,511 (เมืองพัทยา)13,290 (ทน.)79,258 (ทม.)97,236 (ทต.)
แก้ไขข้อมูลเพิ่มเติมโดยสำนักทะเบียนอำเภอบางละมุง

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอบางละมุงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
เมืองพัทยา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเกลือทั้งตำบล รวมถึงบางส่วนของหมู่ที่ 2,3,9,11 และ 12 ของตำบลหนองปรือ หมู่ที่ 7,8 บางส่วนของหมู่ที่ 6 ตำบลหนองปลาไหล และบางส่วนหมู่ที่ 4 ตำบลห้วยใหญ่ 
เทศบาลนครแหลมฉบัง ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่6-9 และบางส่วนของหมู่ที่ 4 ของตำบลบางละมุง (รวมไปถึงพื้นที่บางส่วนของตำบลสุรศักดิ์ ตำบลทุ่งสุขลาทั้งตำบล บางส่วนของตำบลบึง บางส่วนของตำบลหนองขามของอำเภอศรีราชาด้วย)
เทศบาลเมืองหนองปรือ ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 1, 4-10 รวมถึงบางส่วนของหมู่ที่ 2, 3  , 11 และหมู่ที่ 12 ตำบลหนองปรือ (นอกเขตเมืองพัทยา) 
เทศบาลตำบลบางละมุง ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 1-3 และ 5 รวมถึงบางส่วนของหมู่ที่ 4 ตำบลบางละมุง (นอกเขตเทศบาลนครแหลมฉบัง) บางส่วนของหมู่ที่ 6 ตำบลหนองปลาไหล (นอกเขตเมืองพัทยาและเทศบาลตำบลหนองปลาไหล) และหมู่ที่ 2 ตำบลตะเคียนเตี้ย
เทศบาลตำบลห้วยใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 1-3,5-13 และบางส่วนของหมู่ที่ 4 ตำบลห้วยใหญ่ (นอกเขตเมืองพัทยา) ๖ กรกฎาคม ๒๕๔๗ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง รวมสภาตำบลกับเทศบาล สภาตำบลห้วยใหญ่ รวมกับ เทศบาลตำบลห้วยใหญ่ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี
เทศบาลตำบลโป่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งทั้งตำบล
เทศบาลตำบลตะเคียนเตี้ย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะเคียนเตี้ย (นอกเขตเทศบาลตำบลบางละมุง)
เทศบาลตำบลหนองปลาไหล ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 1-5, 7-9 และบางส่วนของหมู่ที่ 6 ตำบลหนองปลาไหล (นอกเขตเมืองพัทยาและเทศบาลตำบลบางละมุง)
เทศบาลตำบลเขาไม้แก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาไม้แก้วทั้งตำบล

เศรษฐกิจ
 อาชีพหลัก ได้แก่ อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว การเกษตร การประมง  
 อาชีพเสริม ได้แก่ บริการนักท่องเที่ยวทุกประเภท ค้าขาย  
 จำนวนธนาคาร มี 34 แห่ง  
 จำนวนห้างสรรพสินค้า มี 15 แห่ง

สถานศึกษา
 โรงเรียนมัธยม ได้แก่  โรงเรียนโพธิสัมพันธ์พิทยาคาร โรงเรียนบางละมุง โรงเรียนมารีวิทย์พัทยา โรงเรียนเมืองพัทยา 11 (มัธยมสาธิตพัทยา) และโรงเรียนสว่างบริบูรณ์วิทยา
 วิทยาลัย ได้แก่ วิทยาลัยเทคนิคพัทยา (เดิมชื่อ วิทยาลัยการอาชีพบางละมุง)
 มหาวิทยาลัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์พัทยา

ประชากร
 จำนวนประชากรทั้งสิ้น รวม 238,625 คน 
 จำนวนประชากรชาย รวม 112,305 คน 
 จำนวนประชากรหญิง รวม 126,320 คน 
 ความหนาแน่นของประชากร 100 คน/ตร.กม.

ศาสนสถาน
 วัด
 พระอารามหลวง 1 แห่ง
 วัดราษฎร์ 46 แห่ง
 โบสถ์ 4 แห่ง
 มัสยิด 8 แห่ง
 อื่น ๆ 1 แห่ง

การคมนาคม
 ทางบก
 ทางหลวงพิเศษ: 
 ทางหลวงแผ่นดิน:   
 สถานีขนส่ง: ขนส่งรุ่งเรืองทัวร์, ขนส่งนครชัยแอร์, ศรีมงคลขนส่ง. 407 พัฒนา, ชาญทัวร์
 ทางรถไฟสายชายฝั่งทะเลตะวันออก
 สถานีรถไฟ: สถานีรถไฟบางละมุง, สถานีรถไฟพัทยา, ป้ายหยุดรถพัทยาใต้, ป้ายหยุดรถตลาดน้ำสี่ภาค, สถานีรถไฟบ้านห้วยขวาง
 ทางน้ำ
 ท่าเรือขนส่งโดยสาร: ท่าเทียบเรือแหลมบาลีฮาย

อ้างอิง


บางละมุง