แอลเคน

thumb

แอลเคน () ในเคมีอินทรีย์ คือไฮโดรคาร์บอนอะซิคลิกที่อิ่มตัว กล่าวคือ แอลเคนคือโซ่คาร์บอนที่ยึดกันด้วยพันธะเดี่ยว อัลเคนคือสารประกอบ aliphatic

สูตรของแอลเคนโดยทั่วไปคือ CnH2n+2 อัลเคนที่มีรูปแบบง่ายที่สุด จึงเป็นมีเทน หรือ CH4 ขั้นถัดไปคืออีเทน หรือ C2H6 และชุดนี้ต่อเนื่องไปไม่มีสิ้นสุด ทุกอะตอมคาร์บอนในอัลเคนมี sp³ hybridization.

อัลเคนมีอีกชื่อหนึ่งว่าพาราฟิน (paraffin) หรือเรียกรวม ๆ ว่า พาราฟินซีรีส์ (paraffin series) ซึ่งทั้ง 2 คำนี้ใช้สำหรับอัลเคนที่มีอะตอมคาร์บอนเป็นโซ่เดี่ยวที่ไม่มีกิ่ง แอลเคนที่เป็นเช่นนี้เรียกว่าไอโซพาราฟิน (isoparaffin)

 การจำแนกตามโครงสร้าง 
 โครงสร้างแบบเส้นตรง (สูตรโครงสร้าง )
 โครงสร้างแบบแตกกิ่ง (สูตรโครงสร้าง , n > 3 )
 โครงสร้างแบบวง (สูตรโครงสร้าง , n > 2 )

 ไอโซเมอริซึม


แอลเคนซึ่งมีคาร์บอนมากกว่า 3 อะตอมสามารถมีรูปร่างได้หลายแบบ ไอโซเมอร์แบบที่ง่ายที่สุดของแอลเคนคือการสับเปลี่ยนตำแหน่งของโซกิ่งบนโซ่ตรง เมื่ออะตอมของคาร์บอนมีมากขึ้น จำนวนไอโซเมอร์จะเพิ่มขึ้นด้วย ตัวอย่างเช่น:On-Line Encyclopedia of Integer Sequences 
 C1: เป็นมีเทนเท่านั้น
 C2: เป็นอีเทนเท่านั้น
 C3: เป็นโพรเพนเท่านั้น
 C4: มี 2 ไอโซเมอร์: n-บิวเทน และไอโซบิวเทน
 C5: มี 3 ไอโซเมอร์: เพนเทน, isopentane, and neopentane
 C6: มี 5 ไอโซเมอร์: เฮกเซน, 2-methylpentane, 3-methylpentane, 2,2-dimethylbutane และ 2,3-dimethylbutane
 C12: มี 355 ไอโซเมอร์
 C32: มี 27,711,253,769 ไอโซเมอร์
 C60: มี 22,158,734,535,770,411,074,184 ไอโซเมอร์ ซึ่งมักไม่เสถียร

 สมบัติทางกายภาพ 
แอลเคนทุกชนิดไม่มีสีและไม่มีกลิ่น

ตารางของแอลเคน

แอลเคนสูตรโมเลกุลจุดเดือด [°C]จุดเยือกแข็ง [°C]ความหนาแน่น [g·cm−3] (ณ อุณหภูมิ 20 °C)มีเทนCH4 −162 −182 แก๊สอีเทนC2H6 −89 −183 แก๊สโพรเพนC3H8 −42 −188 แก๊สบิวเทนC4H10 0 −138 แก๊สเพนเทนC5H12 36 −130 0.626 (ของเหลว)เฮกเซนC6H14 69 −95 0.659 (ของเหลว)เฮปเทนC7H16 98 −91 0.684 (ของเหลว)ออกเทนC8H18 126 −57  0.703 (ของเหลว)โนเนนC9H20 151 −54 0.718 (ของเหลว)เดคเคนC10H22 174 −30 0.730 (ของเหลว)อันเดคเคนC11H24 196 −26 0.740 (ของเหลว)โดเดคเคนC12H26 216 −10 0.749 (ของเหลว)เฮกซะเดคเคนC16H34 287 18 0.773 (ของเหลว)ไอโคเซนC20H42 343 37 ของแข็งไตรอะคอนเทนC30H62 450 66 ของแข็งเททระคอนเทนC40H82 525 82 ของแข็งเพนทะคอนเทนC50H102 575 91 ของแข็งเฮกซะคอนเทนC60H122 625 100 ของแข็ง

 ดูเพิ่ม 

หมวดหมู่:สารประกอบอินทรีย์
หมวดหมู่:เคมี
หมวดหมู่:แอลเคน
หมวดหมู่:ไฮโดรคาร์บอน