ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง

250px|thumb|ป้อมฤทธิรุดโรมรัน และประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์
ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง มีทั้งสิ้น 17 ป้อม สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจำนวน 10 ป้อม และสร้างเพิ่มเติมในภายหลัง แต่เดิมเป็นป้อมมีหอรบ มีหลังคามุงกระเบื้องโบกปูนทับ

 รายชื่อป้อม 
ป้อมทั้งหมดมีชื่อคล้องจองกัน ดังนี้

 ป้อมอินทรรังสรร ป้อมอินทรรังสรร  อยู่มุมกำแพง ด้านทิศตะวันตกต่อทิศเหนือ ตรงข้ามกับท่าช้าง
 ป้อมขันธ์เขื่อนเพชร ป้อมขันธ์เขื่อนเพชร  อยู่ทางด้านทิศเหนือระหว่างประตูวิเศษไชยศรี   และประตูมณีนพรัตน์ ตรงกับถนนหน้าพระธาตุ เป็นป้อมรูปแปดเหลี่ยม
 ป้อมเผด็จดัสกร ป้อมเผด็จดัสกร  อยู่มุมกำแพงด้านทิศเหนือต่อทิศตะวันออก  ตรงข้ามกับศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร  เป็นป้อมรูปแปดเหลี่ยม มีที่ตั้งเสาธง เนื่องจากเมื่อก่อนเป็นที่ตั้งเสาธงใหญ่
 ป้อมสัญจรใจวิง ป้อมสัญจรใจวิง  อยู่ทางด้านทิศตะวันออก ถัดจากพระที่นั่งไชยชุมพล  ตรงกับถนนกัลยาณไมตรี สร้างแทรกขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมสิงขรขัณฑ์ ป้อมสิงขรขันฑ์  อยู่ทางด้านทิศตะวันออก ตรงข้ามกับวังสราญรมย์  ทางเหนือของประตูเทวาพิทักษ์
 ป้อมขยันยิงยุทธ ป้อมขยันยิงยุทธ  อยู่ทางด้านทิศตะวันออกติดกับประตูเทวาพิทักษ์ ทางเหนือของพระที่นั่งสุทไธสวรรย์   สร้างแทรกขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมฤทธิรุดโรมรัน ป้อมฤทธิรุดโรมรัน  อยู่ทางด้านทิศตะวันออกติดกับประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์ ทางใต้ของพระที่นั่งสุทไธสวรรย์  สร้างแทรกขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมอนันตคีรี ป้อมอนันตคีรี  อยู่เหนือกำแพงด้านทิศตะวันออก ถัดจากประตูศักดิ์ไชยสิทธิ   ตรงข้ามกับสวนสราญรมย์ เป็นป้อม 2 ชั้น
 ป้อมมณีปราการ ป้อมมณีปราการ  อยู่สุดกำแพงด้านทิศตะวันออก  เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 1 บูรณะในสมัย รัชกาลที่ 2 ปัจจุบันใช้เป็นห้องเรียนจริยศึกษาของโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ  
 ป้อมพิศาลสีมา ป้อมพิศาลสีมา  อยู่บนกำแพงด้านทิศใต้  ระหว่างประตูวิจิตรบรรจงกับประตูอนงคารักษ์ ตรงข้ามกับวัดพระเชตุพนวิลมมังคลาราม
 ป้อมภูผาสุทัศน์ ป้อมภูผาสุทัศน์  อยู่มุมกำแพงด้านทิศตะวันตกต่อทิศใต้ ติดกับประตูพิทักษ์บวร  ตรงข้ามกับท่าเตียน
 ป้อมสัตตบรรพต อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ถัดจากประตูช่องกุด เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 2
 ป้อมโสฬสศิลา ป้อมโสฬสศิลา  อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ทางใต้ของประตูอุดมสุดารักษ์  เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 1 บูรณะในสมัยรัชกาลที่ 2 
 ป้อมมหาสัตตโลหะ ป้อมมหาสัตตโลหะ  อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ทางเหนือของประตูอุดมสุดารักษ์  เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 1 บูรณะในสมัย รัชกาลที่ 2 
 ป้อมทัศนนิกร ป้อมทัศนนิกร  อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ทางใต้ของป้อมอินทรรังสรร  สร้างขึ้นใหม่ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมพรหมอำนวยศิลป์ อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เหนือท่าราชวรดิฐ ปัจจุบันรื้อออกไปแล้ว
 ป้อมอินทรอำนวยศร อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ใต้ท่าราชวรดิฐ ปัจจุบันรื้อออกไปแล้ว

 สถานที่ตั้ง 
ถ้าเราเดินรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง เวียนตามเข็มนาฬิกาโดยเริ่มจากป้อมอินทรรังสรร ที่มุมกำแพงทิศตะวันตกต่อทิศเหนือ จะพบประตูและป้อม เรียงลำดับดังนี้

ด้านทิศเหนือ  
ป้อมอินทรรังสรร - ประตูสุนทรทิศา - ประตูวิมานเทเวศร์ - ประตูวิเศษไชยศรี - ป้อมขันธ์เขื่อนเพชร - ประตูมณีนพรัตน์ - ป้อมเผด็จดัสกร

ด้านทิศตะวันออก 
ป้อมเผด็จดัสกร - ประตูสวัสดิโสภา - พระที่นั่งไชยชุมพล - ป้อมสัญจรใจวิง - ป้อมสิงขรขันฑ์ - ประตูเทวาพิทักษ์ - ป้อมขยันยิงยุทธ- พระที่นั่งสุทไธสวรรย์- ป้อมฤทธิรุดโรมรัน - ประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์ - ป้อมอนันตคีรี - ป้อมมณีปราการ

ด้านทิศใต้
ป้อมมณีปราการ - ประตูวิจิตรบรรจง  - ป้อมพิศาลสีมา - ประตูอนงคารักษ์  - ประตูพิทักษ์บวร - ป้อมภูผาสุทัศน์

ด้านทิศตะวันตก
ป้อมภูผาสุทัศน์ - ประตูช่องกุด - ป้อมสัตตบรรพต - ป้อมโสฬสศิลา - ประตูอุดมสุดารักษ์ - ป้อมมหาสัตตโลหะ - ประตูเทวาภิรมย์  - ป้อมทัศนนิกร

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 ประตูพระบรมมหาราชวัง


หมวดหมู่:พระบรมมหาราชวัง