อำเภอศรีเทพ

ศรีเทพ ตั้งอยู่ในจังหวัดเพชรบูรณ์ เดิมเป็นท้องที่ของอำเภอวิเชียรบุรีทั้งหมด เดิมมีชื่อว่า "เมืองอภัยสาลี" ถูกค้นพบเมื่อสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพเสด็จไปตรวจราชการมณฑลเพชรบูรณ์ และได้ทรงเรียกเมืองนี้เสียใหม่ว่า "เมืองศรีเทพ" และมีการขุดค้นพบบ่อน้ำมันวิเชียรบุรี ที่สามารถขุดเจาะได้มากกว่า 10,000 บาร์เรลต่อวัน

นอกจากนี้ ยังมีอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ ซึ่งได้รับขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2566

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอศรีเทพมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวิเชียรบุรี มีแนวห้วยซับ เนินเขา คลองยางสามต้น คลองตะค้อ แนวกึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก คลองกำเหียง คลองหลักเขต แนวแปลงที่ดิน และห้วยยางน้อย เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลำสนธิ (จังหวัดลพบุรี) มีแนวสันเขารวกของเขต​รักษา​พันธุ์​สัตว์ป่า​ซับลังกา เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอชัยบาดาล (จังหวัดลพบุรี) มีแนวสันเขาเขียว คลองวังสาน คลองสาธารณะ คลองซับมะกรูด แนวรั้ว โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ลพบุรี แนวกึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก และคลองพราก เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโคกเจริญ (จังหวัดลพบุรี) มีแนวสันเขา และคลองซับสอง เป็นเส้นแบ่งเขต

 ประวัติ 
ศรีเทพเป็นเมืองโบราณที่มีชุมชนเมืองขนาดใหญ่เมืองหนึ่งสร้างตั้งแต่ต้นราชวงศ์พระร่วงเจ้าสมัยสุโขทัยกรมศิลปากร. (2516). ทะเบียนโบราณวัตถุสถานทั่วราชอาณาจักร . กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร. 552 หน้า. สันนิษฐานว่าเป็นต้นน้ำของอารยธรรมทวารวดี ซึ่งตามหลักฐานทางโบราณคดีที่ปรากฎอยู่ในเขตอุทยานฯ ทั้งโบราณวัตถุและโบราณสถานคาดว่า น่าจะมีอายุร่วมสมัยพุทธศตวรรษที่ 8-18 อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพนี้อยู่ห่างจากจังหวัดเพชรบูรณ์ประมาณ 122 กิโลเมตร ห่างจากอำเภอศรีเทพไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 9 กิโลเมตร การเดินทางสะดวกสามารถนำรถยนต์ส่วนตัวหรือรถบัสเข้าถึงตัวเมืองศรีเทพนี้ได้โดยง่าย แต่เดิมนั้นเมืองศรีเทพมีชื่อว่า "เมืองอภัยสาลี" หรือ "เมืองไพศาลี" ก่อนจะเปลี่ยนชื่อเมืองนี้ใหม่ว่า "เมืองศรีเทพ"

 วันที่ 3 พฤษภาคม 2474 ตั้งตำบลสระกรวด แยกออกจากตำบลนาตะกรุด และตำบลบ่อรัง วันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2474
 วันที่ 17 เมษายน 2482 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลนาตะกรุด เป็น ตำบลศรีเทพ วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2482
 วันที่ 1 กันยายน 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลสว่างวัฒนา ในท้องที่บางส่วนของตำบลสระกรวด วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2507
 วันที่ 2 เมษายน 2511 ตั้งตำบลโคกสะอาด แยกออกจากตำบลสระกรวด ตั้งตำบลคลองกระจัง แยกออกจากตำบลศรีเทพ และตำบลสระกรวด วันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2511
 วันที่ 1 ธันวาคม 2513 แยกพื้นที่ตำบลศรีเทพ ตำบลสระกรวด ตำบลโคกสะอาด ตำบลคลองกระจัง และตำบลนาสนุ่น จากอำเภอวิเชียรบุรี มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอศรีเทพ วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2513 และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอวิเชียรบุรี
 วันที่ 8 กันยายน 2519 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอศรีเทพ อำเภอวิเชียรบุรี เป็น อำเภอศรีเทพ วันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2519
 วันที่ 25 กันยายน 2522 ตั้งตำบลหนองย่างทอย แยกออกจากตำบลศรีเทพ วันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2522
 วันที่ 20 กันยายน 2526 ตั้งตำบลประดู่งาม แยกออกจากตำบลสระกรวด วันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2526
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลสว่างวัฒนา เป็น เทศบาลตำบลสว่างวัฒนา วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 ด้วยผลของกฎหมาย
 วันที่ 18 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลโคกสะอาด เป็น เทศบาลตำบลโคกสะอาด วันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2551

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอศรีเทพแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 106 หมู่บ้าน ได้แก่
1.ศรีเทพ(Si Thep)16 หมู่บ้าน 2.สระกรวด(Sa Kruat)17 หมู่บ้าน3.คลองกระจัง(Khlong Krachang)18 หมู่บ้าน4.นาสนุ่น(Na Sanun)21 หมู่บ้าน5.โคกสะอาด(Khok Sa-at)13 หมู่บ้าน6.หนองย่างทอย(Nong Yang Thoi)13 หมู่บ้าน7.ประดู่งาม(Pradu Ngam)8 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอศรีเทพประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลสว่างวัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระกรวด เฉพาะหมู่ที่ 2, 5, 15 และบางส่วนของหมู่ที่ 1, 4, 6
 เทศบาลตำบลโคกสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสะอาดทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลศรีเทพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีเทพทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสระกรวด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระกรวด เฉพาะหมู่ที่ 3, 7–14, 16–17 และบางส่วนของหมู่ที่ 1, 4, 6
 องค์การบริหารส่วนตำบลคลองกระจัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองกระจังทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาสนุ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาสนุ่นทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองยางทอย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองยางทอยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลประดู่งาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประดู่งามทั้งตำบล

 สถานที่สำคัญ 
 อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ
 ถ้ำเขาถมอรัตน์

 อ้างอิง 


ศรีเทพ