อำเภอท้ายเหมือง

ท้ายเหมือง เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดพังงา ชื่ออำเภอน่าจะมาจากการประกอบอาชีพร่อนหาแร่ตามท้ายรางเหมืองแร่ของประชาชน  ซึ่งในขณะที่เข้ามาร่อนหาแร่นั้นจะพูดกันว่าร่อนแร่ท้ายเหมือง ครั้นนานเข้าคำว่าร่อนแร่หายไปเหลือเรียกสั้น ๆ ว่า "ท้ายเหมือง"

 ประวัติ 
อำเภอท้ายเหมืองเดิมที่ตั้งของอำเภอท้ายเหมืองเป็นพื้นที่ป่า  มีต้นไม้ใหญ่น้อยขึ้นกระจัดกระจายไปทั่วบริเวณ  แต่เนื่องด้วยพื้นที่แห่งนี้อุดมสมบรูณ์ไปด้วยแร่ดีบุก  จึงมีผู้คนเข้ามาบุกเบิกทำกิจการเหมืองแร่บริเวณนี้กันมากมาย  จากการทำกิจการเหมืองแร่นี้เองประชาชนได้พากันเข้ามาร่อน หาแร่บริเวณท้ายรางของเหมืองโดยมาปลูกเพิงเล็ก ๆ  อาศัยหลับนอนเพื่อร่อนหาแร่  เรียกกันว่า  ร่อนแร่ท้ายเหมือง  ครั้นนานเข้าประชาชนจากท้องถิ่นอื่นก็เริ่มอพยพเข้ามาร่อนหาแร่กันมากขึ้น มีการทำธุรกิจการค้าเกิดขึ้นชุมชนที่เดิมมีขนาดเล็ก ก็ขยับขยายกลายเป็นชุมชนขนาดใหญ่  ทางราชการจึงตั้งชุมชนแห่งนี้เป็นตำบล  ชื่อตำบลท้ายเหมือง  ตามคำเรียกขานของชาวบ้าน  และต่อมาตำบลท้ายเหมืองมีความเจริญขึ้นอย่างแต่เนื่องทางราชการจึงยกฐานะขึ้นเป็น  "กิ่งอำเภอท้ายเหมือง" ในปี  2451  โดยขึ้นกับอำเภอทุ่งมะพร้าว  ครั้นนานเข้าประชาชนได้มาติดต่อราชาการกับกิ่งอำเภอท้ายเหมืองมากขึ้น  ทางราชการพิจารณาเห็นว่าถ้าจะตั้งอำเภออยู่ที่ทุ่งมะพร้าวตามเดิมคงไม่เหมาะสม  จึงได้ยกฐานะกิ่งอำเภอขึ้นเป็นอำเภอชื่อ  "อำเภอท้ายเหมือง"  ในปี  พ.ศ.  2453  และลดฐานะอำเภอทุ่งมะพร้าวลงเป็น  "กิ่งอำเภอ" ต่อมาได้มีการสร้างถนนสายตะกั่วป่า - ท่านุ่น ขึ้น การคมนาคมระหว่างอำเภอท้ายเหมืองกับกิ่งอำเภอทุ่งมะพร้าวมีความสะดวกรวดเร็วขึ้น ทางราชการจึงยุบกิ่งอำเภอทุ่งมะพร้าวเป็นตำบลชื่อ "ตำบลทุ่งมะพร้าว" ขึ้นอยู่ในเขตปกครองของอำเภอท้ายเหมืองจนถึงปัจจุบัน

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอท้ายเหมืองตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอตะกั่วป่าและอำเภอกะปง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองพังงาและอำเภอตะกั่วทุ่ง
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอตะกั่วทุ่ง
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับทะเลอันดามัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอท้ายเหมืองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 49 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(ธันวาคม 2565)แผนที่1.ท้ายเหมืองThai Mueang150px|แผนที่2.นาเตยNa Toei3.บางทองBang Thong4.ทุ่งมะพร้าวThung Maphrao5.ลำภีLam Phi6.ลำแก่นLam Kaen

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอท้ายเหมืองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลท้ายเหมือง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท้ายเหมือง
 เทศบาลตำบลลำแก่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำแก่นทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท้ายเหมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท้ายเหมือง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลท้ายเหมือง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาเตย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเตยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางทองทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งมะพร้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งมะพร้าวทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลลำภี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำภีทั้งตำบล

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 http://www.phangnga.go.th/district/taimuang.htm 
 เว็บไซต์แนะนำการท่องเที่ยวจังหวัดพังงา จัดทำโดยผู้ที่มีความสนใจจังหวัดพังงา  

ท้ายเหมือง
หมวดหมู่:อำเภอท้ายเหมือง