สงัด ชลออยู่

พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ (4 มีนาคม พ.ศ. 2459 – 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523) เป็นนายทหารเรือและนักการเมืองชาวไทย หัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินในปี พ.ศ. 2519 และคณะปฏิวัติในปี พ.ศ. 2520

 ประวัติ 
พลเรือเอก สงัด เกิดเมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2458 (แบบสากลคือ พ.ศ. 2459) ที่บ้านเขาพระ หมู่ที่ 2 ตำบลเขาพระ อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นบุตรของนายแปลก และนางส้มลิ้ม ชลออยู่

พลเรือเอก สงัด สมรสกับคุณหญิงสุคนธ์ ชลออยู่ (สกุลเดิม สหัสสานนท์) ทั้งคู่มีบุตรด้วยกัน 2 คน

 การศึกษา 
 โรงเรียนวิชัยบำรุงราษฎร์ จังหวัดชัยนาท
 โรงเรียนอุทัยทวีเวท จังหวัดอุทัยธานี
 โรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
 โรงเรียนนายเรือ
 วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่น 4
 วิทยาลัยการทัพเรือ รุ่น 1
 ศึกษาและดูงานการปราบเรือดำน้ำที่ประเทศสหรัฐอเมริกา

 การทำงาน 
ในเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตันระหว่างวันที่ 29–30 มิถุนายน พ.ศ. 2494 พลเรือเอก สงัด ในขณะนั้นยังมียศนาวาโท เป็นผู้บังคับบัญชาเรือรบหลวงสุราษฎร์ธานี เป็นผู้ยิงปืนจากเรือไปยังรถถังของฝ่ายรัฐบาลจนเสียหาย หลังเหตุการณ์ได้ถูกควบคุมตัวและถูกคุมขังเช่นเดียวกับผู้ต้องหาคนอื่น ๆ ที่สนามกีฬาแห่งชาติด้วย

ในปี พ.ศ. 2497 ขณะดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองเรือ พลเรือเอก สงัด ได้ให้ความช่วยเหลือทหารนาวิกโยธินฝรั่งเศสและหน่วยรบพิเศษในการอพยพออกจากเวียดนาม หลังจากที่กรุงฮานอยตกอยู่ภายใต้การควบคุมของเวียดมินห์นอกจากนี้ เขายังดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง ได้แก่ ผู้บัญชาการกองเรือดำน้ำ, ผู้ช่วยเสนาธิการทหารเรือ (ฝ่ายปฏิบัติการ), ผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ , รองผู้บัญชาการทหารเรือ และผู้บัญชาการทหารเรือ ก่อนจะก้าวขึ้นเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุด

พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ เป็นนายทหารที่มีบทบาทอย่างสูงในทางการเมือง โดยเฉพาะหลังเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 ด้วยการเป็นทั้งผู้บัญชาการทหารเรือและผู้บัญชาการทหารสูงสุด และเป็นผู้นำในการรัฐประหารถึง 2 ครั้ง คือในวันที่ 6 ตุลาคม 2519แถลงการณ์ของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน (แถลงการณ์การยึดอำนาจการปกครอง) และ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2520 จนได้รับฉายาว่า "บิ๊กจอวส์" หรือ "จอวส์ใหญ่"

 ตำแหน่งสำคัญในราชการ 
 12 เมษายน พ.ศ. 2501: ผู้บังคับการกองเรือปราบเรือดำน้ำ
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505: เสนาธิการกองเรือยุทธการประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2507: ผู้ช่วยเสนาธิการทหารเรือฝ่ายยุทธการประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2512: รองเสนาธิการทหารเรือประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2514: รองเสนาธิการทหารประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ (หน้า ๒๖๕๐)
 29 กันยายน พ.ศ. 2515: ผู้บัญชาการกองเรือยุทธการประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2516: รองผู้บัญชาการทหารเรือประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ (หน้า ๓)
 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2516: ผู้บัญชาการทหารเรือ (อัตราจอมพลเรือ)ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ (หน้า ๓๗๙๖)
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2518: ผู้บัญชาการทหารสูงสุด และรักษาการผู้บัญชาการทหารเรือประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ (หน้า ๓)
และเกษียณอายุราชการเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2519

 ตำแหน่งสำคัญทางการเมือง 
 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ประเภทที่ 2
 สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ
 สมาชิกวุฒิสภา
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
 หัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน
 เป็นหัวหน้าคณะปฏิวัติ
 ประธานสภานโยบายแห่งชาติ
 สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516

 การรำลึก 
ทุกวันนี้ เมื่อครบรอบวันคล้ายวันถึงแก่อนิจกรรมของพลเรือเอก สงัด กองทัพเรือยังคงจัดงานรำลึกถึงพลเรือเอก สงัด อยู่เสมอกองทัพเรือรำลึก'จอว์สใหญ่' จาก ไทยโพสต์ บุคคลที่ใกล้ชิดและเคยเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของพลเรือเอก สงัด มักเรียกชื่อพลเรือเอก สงัด ด้วยความเคารพว่า "ครูหงัด" และได้มีการจัดตั้งมูลนิธิ พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ ขึ้น โดยมอบเงินเป็นทุนการศึกษาสำหรับนักเรียนทั่วไปและนักเรียนเตรียมทหารที่มีผลการเรียนดี โดยเฉพาะนักเรียนที่เป็นบุตรหลานของข้าราชการทหาร

 การถึงแก่กรรม 
พลเรือเอก สงัด ถึงแก่อนิจกรรมด้วยอาการหัวใจวาย เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523 ที่โรงพยาบาลประจำอำเภอแกลง จังหวัดระยอง รวมอายุได้ 64 ปี 264 วัน

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
พลเรือเอก สงัด ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๘๙ ตอนที่ ๒๐๒ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๓๔, ๓๑ ธันวาคม ๒๕๑๕
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๘๔ ตอนที่ ๑๒๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๒๙, ๓๐ ธันวาคม ๒๕๑๐
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า , เล่ม ๙๐ ตอนที่ ๕๑ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๒, ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๑๖
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ และเครื่องหมายเปลวระเบิดสำหรับผู้กระทำความชอบมีบาดเจ็บหนึ่งครั้ง, เล่ม ๕๘ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๖๘๘, ๓๐ สิงหาคม ๒๔๘๔
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ, เล่ม ๗๙ ตอนที่ ๘๓ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๗๐๑, ๘ กันยายน ๒๕๐๕
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ, เล่ม ๗๑ ตอนที่ ๔๙ ง หน้า ๑๗๔๒, ๓ สิงหาคม ๒๔๙๗
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน, เล่ม ๙๓ ตอนที่ ๑๑๓ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๒, ๒๔ กันยายน ๒๕๑๙
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญราชการชายแดน, เล่ม ๙๒ ตอนที่ ๑๒๗ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๕๘, ๗ กรกฎาคม ๒๕๑๘
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๖๗ ตอนที่ ๖๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๙๑, ๑๔ ธันวาคม ๒๔๙๓
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๘๐ ตอนที่ ๙๕ ง หน้า ๒๒๐๘, ๒๔ กันยายน ๒๕๐๖

 พ.ศ. 2500 – 80px เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ

 ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2515 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เมฆและธวัช ชั้นที่ 9
 พ.ศ. 2517 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์หม้อน้ำศักดิ์สิทธิ์ ชั้นที่ 2
  :
 พ.ศ. 2517 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณสำหรับการรักษาความปลอดภัยแห่งชาติ ชั้นที่ 1
  :
 พ.ศ. 2518 – 80px เหรียญจาลาเซนา สตาร์
  :
 พ.ศ. 2518 – 80px ลีเจียนออฟเมอริต ชั้นผู้บังคับบัญชา

 สหประชาชาติ 

  :
 พ.ศ. 2497 – 80x80px เหรียญสหประชาชาติเกาหลีราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเหรียญปฏิบัติงานสหประชาชาติ, เล่ม ๗๑ ตอนที่ ๔๙ ง หน้า ๑๗๒๙, ๓ สิงหาคม ๒๔๙๗

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์มูลนิธิ พลเรือเอก สงัด ชลออยู่
 ชีวประวัติ พลเรือเอก สงัด ชลออยู่

หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเดิมบางนางบวช
หมวดหมู่:ทหารเรือชาวไทย
หมวดหมู่:นายพลชาวไทย
หมวดหมู่:พลเรือเอกกองทัพเรือไทย
หมวดหมู่:พลเรือเอกชาวไทย
หมวดหมู่:พลอากาศเอกชาวไทย
หมวดหมู่:พลอากาศโทชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารสูงสุดไทย
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารเรือไทย
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนนายเรือ
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:บุคคลที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ 6 ตุลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยการทัพเรือ
หมวดหมู่:ผู้นำที่ได้อำนาจจากรัฐประหาร
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:เหรียญสหประชาชาติ
หมวดหมู่:นักการเมืองจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:รักษาการนายกรัฐมนตรีไทย