อำเภอเมืองสมุทรสาคร

เมืองสมุทรสาคร เป็นอำเภอศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดสมุทรสาคร และยังเป็นอำเภอที่มีพื้นที่ติดกับกรุงเทพมหานคร มีเทศบาลนครสมุทรสาคร เป็นศูนย์กลางการปกครองและความเจริญของจังหวัด ในแง่รถโดยสารประจำทาง ห้างสรรพสินค้า นิคมอุตสาหกรรม แหล่งที่อยู่อาศัย การค้าขาย การตลาด อีกทั้งอำเภอเมืองสมุทรสาครยังมี GDP อันดับต้นๆของประเทศอีกด้วย

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเมืองสมุทรสาครมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน มีแนวแบ่งเขตระหว่างอำเภอเมืองและอำเภอกระทุ่มแบน มีคลองแสนสุข คลองพรหมแดน คลองเทพกาญจนา คลองท่าแร้ง คลองตาขำและคลองซื่อ เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตบางบอนและเขตบางขุนเทียน (กรุงเทพมหานคร) มีแนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรสาคร คลองบางเสาธง แนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรสาคร คลองสอง คลองแยกพะเนียง คลองตาแม้น คลองแสมดำใต้ คลองแสมดำเหนือ และแนวรั้วโรงเรียนศึกษานารีวิทยาเป็นเส้นแบ่งเขต 
 ทิศใต้ ติดต่อกับอ่าวไทย 
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองสมุทรสงคราม (จังหวัดสมุทรสงคราม) และอำเภอบ้านแพ้ว มีคลองเขตเมืองเป็นเส้นแบ่งเขต

 ประวัติ 
 พ.ศ. 2440 ก่อตั้งอำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร ขึ้นกับมณฑลนครไชยศรี
 วันที่ 18 มีนาคม 2448 จัดตั้งสุขาภิบาลตลาดท่าฉลอม อำเภอเมืองสมุทรสาคร ในท้องที่บริเวณตลาดท่าฉลอมประกาศแก้ภาษีโรงร้าน จัดสุขาภิบาลตลาดท่าฉลอมเมืองสมุทรสาคร นับเป็นสุขาภิบาลในส่วนภูมิภาคแห่งแรกของประเทศไทย
วันที่ 1 เมษายน 2451 ขยายเขตสุขาภิบาลตลาดท่าฉลอมประกาศกระทรวงมหาดไทย ประกาศขยายเขตสุขาภิบาลตำบลท่าฉลอม ตั้งแต่ถนนถวายเลียบตามลำน้ำไปถึงสเตชันรถไฟสายแม่กลอง ให้ถึงสถานีรถไฟบ้านแหลม ตำบลวัดแหลม
วันที่ 9 ธันวาคม 2459 เปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลตลาดท่าฉลอมเป็นสุขาภิบาลเมืองประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ประกาศเปลี่ยนการจัดสุขาภิบาลตำบลท่าฉลอม จังหวัดสมุทรสาคร เป็นสุขาภิบาลเมือง โดยรวมพื้นที่ตำบลท่าฉลอมทั้งตำบล บางส่วนของตำบลท่าจีน บางส่วนของตำบลมหาชัย บางส่วนของตำบลบางหญ้าแพรก บางส่วนของตำบลโกรกกราก
วันที่ 24 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอเมืองเป็น อำเภอเมืองสมุทรสาคร ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ
วันที่ 30 ตุลาคม 2468 ย้ายอำเภอบ้านบ่อมาตั้งที่หมู่บ้านแพ้ว รวมพื้นที่ตำบลดอนไผ่ ตำบลบ้านแพ้ว ตำบลเจ็ดริ้ว ตำบลคลองตัน จากอำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ตำบลอำแพง อำเภอเมืองสมุทรสาคร กับตำบลดำเนินสะดวก (ตำบลสวนส้ม) อำเภอกระทุ่มแบน รวมเข้ากับตำบลหลักสามและตำบลโรงเข้ ของอำเภอบ้านบ่อ (อำเภอเมืองสมุทรสาคร) จัดตั้งเป็นอำเภอบ้านแพ้วแจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ย้ายคณะอำเภอบ้านบ่อไปตั้งที่ตำบลบ้านแพ้วแล้วตั้งกิ่งบ้านบ่อขึ้นแทน ส่วนอำเภอบ้านบ่อเก่าซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านบ่อ ให้รวมท้องที่ตำบลบ้านบ่อ ตำบลบางกระเจ้า ตำบลบางโทรัด ตำบลกาหลง และตำบลนาโคกไปตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ้านบ่อแจ้งความสภากาชาดสยาม เรื่อง ยุบหมู่อนุสภากาชาดอำเภอบ้านบ่อ จังหวัดสมุทรสาคร ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองสมุทรสาคร
วันที่ 16 มีนาคม 2470 ยุบกิ่งอำเภอบ้านบ่อ อำเภอเมืองสมุทรสาคร รวมกับอำเภอเมืองสมุทรสาคร
วันที่ 17 กันยายน 2471 โอนพื้นที่ตำบลลูกวัวและพื้นที่หมู่ 5, 6, 7, 8 (ในขณะนั้น) ของตำบลบางกระดี่ อำเภอเมืองสมุทรสาคร ไปขึ้นกับอำเภอบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรีประกาศ โอนตำบลในจังหวัดสมุทรสาคร มณฑลนครชัยศรี มาขึ้นอำเภอบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรี
 วันที่ 10 ธันวาคม 2478 จัดตั้งเทศบาลเมืองสมุทรสาครในพื้นที่สุขาภิบาลเมืองสมุทรสาครเดิม โดยครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลมหาชัย ตำบลท่าฉลอมทั้งตำบล บางส่วนของตำบลท่าจีน บางส่วนของตำบลบางหญ้าแพรก และบางส่วนของตำบลโกรกกราก
วันที่ 25 พฤษภาคม 2479 โอนพื้นที่หมู่ 7 (ในขณะนั้น) ของตำบลโคกขาม ไปขึ้นกับตำบลบ้านขอม ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบล ในอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร
วันที่ 9 เมษายน 2483 โอนพื้นที่หมู่ 5 (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) หมู่ที่ 9, 10 ของตำบลบางหญ้าแพรก ไปขึ้นกับตำบลบางกระเจ้า โอนพื้นที่หมู่ 8, 9 (ในขณะนั้น) ของตำบลโกรกกราก ไปขึ้นกับตำบลโคกขาม โอนพื้นที่หมู่ 2 (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) ของตำบลท่าจีนไปขึ้นกับตำบลท่าทราย หมู่ที่ 6 ตำบลท่าจีน ไปขึ้นกับตำบลบางกระเจ้า และโอนพื้นที่หมู่ 5, 7 (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) ของตำบลมหาชัย ไปขึ้นกับตำบลบ้านขอม หมู่ที่ 12 ตำบลมหาชัย (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) ไปขึ้นกับตำบลบางกระเจ้า
วันที่ 30 กรกฎาคม 2483 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลบ้านขอม อำเภอเมืองสมุทรสาคร เป็นตำบลบ้านไร่ พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนนามอำเภอและตำบลบางแห่ง พุทธศักราช ๒๔๘๓
วันที่ 26 สิงหาคม 2483 โอนพื้นที่หมู่ 6 (ในขณะนั้น) ของตำบลโกรกกราก ไปขึ้นกับตำบลบ้านไร่ และโอนพื้นที่หมู่ 13 (ในขณะนั้น) ของตำบลบางกระเจ้า ไปขึ้นกับตำบลบ้านบ่อประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในจังหวัดสมุทรสาคร
 วันที่ 1 มกราคม 2486 จังหวัดสมุทรสาครได้ถูกยุบลงเนื่องจากขณะนั้นอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ อำเภอเมืองสมุทรสาคร จึงย้ายไปขึ้นกับจังหวัดธนบุรี และเปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น อำเภอสมุทรสาคร
วันที่ 1 มกราคม 2486 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอเมืองสมุทรสาครเป็น อำเภอสมุทรสาครพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอบางแห่ง พุทธศักราช ๒๔๘๖ (เปลี่ยนชื่ออำเภอเมืองนครนายก อำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอเมืองสมุทรปราการ อำเภอเมืองสมุทรสาคร เป็นอำเภอนครนายก อำเภอนนทบุรี อำเภอสมุทรปราการ อำเภอสมุทรสาคร)
 วันที่ 9 พฤษภาคม 2489 แยกอำเภอสมุทรสาคร อำเภอกระทุ่มแบน และอำเภอบ้านแพ้ว ออกจากการปกครองของจังหวัดธนบุรี จัดตั้งเป็นจังหวัดขึ้น เรียกว่า จังหวัดสมุทรสาคร
 วันที่ 25 กันยายน 2489 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร เป็น อำเภอเมืองสมุทรสาคร
วันที่ 20 ธันวาคม 2490 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร โดยตั้งตำบลท่าจีนแยกออกจากตำบลท่าฉลอม และตั้งตำบลโกรกกรากแยกออกจากตำบลมหาชัยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ปรับปรุงตำบลในเขตเทศบาล จังหวัดสมุทรสาคร (เปลี่ยนแปลงเขตตำบลท่าฉลอม ตำบลมหาชัย และตั้งเป็นตำบลใหม่ ตำบลท่าจีน และตำบลโกรกกราก)
 วันที่ 2 เมษายน 2495 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร เพิ่มพื้นที่ให้ครอบคลุมตำบลโกรกกรากทั้งตำบล ตำบลท่าฉลอมทั้งตำบล และตำบลมหาชัยทั้งตำบล (นำพื้นที่ตำบลโกรกกราก ตำบลท่าฉลอม และตำบลมหาชัย ส่วนที่ถูกตัดออกไปจากเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร ไปจัดตั้งเป็นตำบลท่าจีน และตำบลบางหญ้าแพรก) และเพิ่มพื้นที่บางส่วนของหมู่ 9 ตำบลโคกขาม และบางส่วนของหมู่ 9 ตำบลท่าทราย 
 วันที่ 2 ธันวาคม 2495 ตั้งตำบลท่าจีน แยกออกจากตำบลมหาชัย ตำบลท่าฉลอม ตำบลบางกระเจ้า และตำบลท่าทราย ตั้งตำบลบางหญ้าแพรก แยกออกจากตำบลโกรกกราก ตำบลโคกขาม และตำบลบางกระเจ้า กับโอนพื้นที่บางส่วนของหมู่ 9 ตำบลโคกขาม (ที่อยู่นอกเขตเทศบาล) ไปรวมกับหมู่ที่ 4 ตำบลโคกขาม และพื้นที่บางส่วนของหมู่ 9 ตำบลท่าทราย (ที่อยู่นอกเขตเทศบาล) ไปรวมกับหมู่ที่ 8 ตำบลท่าทราย และยุบพื้นที่หมู่ 9 ตำบลโคกขาม และหมู่ที่ 9 ตำบลท่าทราย
 วันที่ 27 เมษายน 2499 โอนพื้นที่บางส่วนของหมู่ 5 (ในขณะนั้น) ของตำบลโคกขาม ไปรวมกับหมู่ที่ 4 ตำบลนาดี และหมู่ที่ 3 ตำบลนาดี
 วันที่ 12 เมษายน 2504 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลบ้านไร่เป็นตำบลพันท้ายนรสิงห์ พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอและตำบลบางแห่ง พ.ศ. ๒๕๐๔
วันที่ 15 กรกฎาคม 2522 ตั้งตำบลชัยมงคล แยกออกจากตำบลบ้านบ่อ
 วันที่ 2 มิถุนายน 2530 จัดตั้งสุขาภิบาลบางปลาในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านเกาะ
 วันที่ 30 กรกฎาคม 2530 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร (ครั้งที่ 2) เพิ่มพื้นที่บางส่วนของตำบลบางหญ้าแพรก บางส่วนของตำบลท่าทราย บางส่วนของตำบลโคกขาม บางส่วนของตำบลท่าจีน
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 จัดตั้งสุขาภิบาลบางปลาเป็นเทศบาลตำบลบางปลา
 วันที่ 11 พฤศจิกายน 2542 จัดตั้งเทศบาลนครสมุทรสาคร โดยยกฐานะจากเทศบาลเมืองสมุทรสาคร ยึดเขตเทศบาลนครตามแผนที่เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร (ครั้งที่ 2)
 วันที่ 8 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลนาดีเป็นเทศบาลตำบลนาดี และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลท่าจีนเป็นเทศบาลตำบลท่าจีน
 วันที่ 18 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางหญ้าแพรกเป็นเทศบาลตำบลบางหญ้าแพรก
 วันที่ 29 กรกฎาคม 2563 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลคอกกระบือเป็นเทศบาลตำบลคอกกระบือ

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเมืองสมุทรสาครแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น18 ตำบล 116 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(สิงหาคม 2568)แผนที่1.มหาชัยMaha Chai300px|แผนที่2.ท่าฉลอมTha Chalom3.โกรกกรากKrokkrak4.บ้านบ่อBan Bo5.บางโทรัดBang Tho Rat6.กาหลงKa Long7.นาโคกNa Khok8.ท่าจีนTha Chin9.นาดีNa Di10.ท่าทรายTha Sai11.คอกกระบือKhok Krabue12.บางน้ำจืดBang Nam Chuet13.พันท้ายนรสิงห์Phanthai Norasing14.โคกขามKhok Kham15.บ้านเกาะBan Ko16.บางกระเจ้าBang Krachao17.บางหญ้าแพรกBang Ya Phraek18.ชัยมงคลChai Mongkhon

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเมืองสมุทรสาครประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 17 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลนครสมุทรสาคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมหาชัย ตำบลท่าฉลอม และตำบลโกรกกรากทั้งตำบล
 เทศบาลเมืองพันท้ายนรสิงห์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพันท้ายนรสิงห์ทั้งตำบล
 เทศบาลเมืองโคกขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกขามทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลบางปลา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบ้านเกาะ
 เทศบาลตำบลนาดี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาดีทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลท่าจีน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าจีนทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลบางหญ้าแพรก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางหญ้าแพรกทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลคอกกระบือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคอกกระบือทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลชัยมงคล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชัยมงคลทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านบ่อทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางโทรัด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางโทรัดทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกาหลง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาหลงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาโคก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาโคกทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าทรายทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางน้ำจืด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางน้ำจืดทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเกาะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเกาะ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบางปลา)
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางกระเจ้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกระเจ้าทั้งตำบล

 สถานที่สำคัญ 
อำเภเมืองสมุทรสาครมีสถานที่สำคัญมากมาย ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ ศาสนสถาน ตลาดที่สำคัญในประเทศไทย ดังนี้
 วัด 
 วัดพันท้ายนรสิงห์ เป็นที่ตั้งของศาลพันท้ายนรสิงห์ ซึ่งเป็นพันท้ายที่มีชื่อเสียงท่านนึงในสมัยอยุธยา โดยเชื่อว่า พันท้ายนรสิงห์ ท่านถูกประหาร ณ บริเวณโคกขาม เมืองสมุทรสาคร ซึ่งเป็นบริเวณพื้นที่ที่ตั้งวัดในปัจจุบัน
 วัดโพธิ์แจ้
 วัดราษฎร์รังสรรค์ (คอกกระบือ)
 วัดบางปิ้ง
 วัดโคกขาม
 วัดบางกระเจ้า สมุทรสาคร
 วัดน้อยนางหงษ์ สมุทรสาคร 
 วัดใหญ่จอมปราสาท
 วัดป้อมวิเชียรโชติการาม

 โรงพยาบาล 
 โรงพยาบาลสมุทรสาคร
 โรงพยาบาลเอกชัย
 โรงพยาบาลมหาชัย 3
 โรงพยาบาลวิภาราม สมุทรสาคร

 ตลาด/นิคมอุตสาหกรรม 
 นิคมอุตสาหกรรมสมุทรสาคร
 ตลาดมหาชัยเมืองใหม่
 ตลาดท่าจีน
 ตลาดมหาชัยเมืองเก่า
 ตลาดกลางกุ้ง สมุทรสาคร

 สถานศึกษา 
 โรงเรียนสมุทรสาครวิทยาลัย
 โรงเรียนสารสาสน์วิเทศน์สมุทรสาคร
 คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศูนย์การศึกษาจังหวัดสมุทรสาคร

 ห้างสรรพสินค้า 
 เซ็นทรัลพลาซ่า มหาชัย

 การคมนาคม 
 ถนน 
ถนนสายสำคัญในอำเภอเมืองสมุทรสาคร ได้แก่
 ถนนพระรามที่ 2
 ถนนเอกชัย
 ถนนเศรษฐกิจ

 ขนส่งทางบก 
 หมวด 1 กทม.
 สาย 7 (4-36) รพ.เอกชัย - หัวลำโพง (เอกชน)
 สาย 68 (เสริม) สมุทรสาคร - บางลำพู (ขสมก.)
 สาย 105 (4-18) สมุทรสาคร - คลองสาน (ขสมก.)
 สาย 120 (4-21) สมุทรสาคร - แยกบ้านแขก (เอกชน)

 หมวด 2 
 สาย 972 กรุงเทพ - สมุทรสงคราม
 สาย 976 กรุงเทพ - สมุทรสงคราม

 หมวด 3 
 สาย 402 นครปฐม - สมุทรสาคร

 ขนส่งทางราง 
 ทางรถไฟสายแม่กลอง (สายมหาชัย - วงเวียนใหญ่) และ (สายบ้านแหลม - แม่กลอง)

อ้างอิง


เมืองสมุทรสาคร