อำเภอเชียงม่วน

เชียงม่วน () เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดพะเยา 

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเชียงม่วน มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอปง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองน่านและอำเภอบ้านหลวง (จังหวัดน่าน)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสอง (จังหวัดแพร่)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอดอกคำใต้ 

 ประวัติ 
เชียงม่วน ได้ชื่อว่าเป็นอำเภอ 3 จังหวัด เพราะเคยเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดน่านและจังหวัดเชียงราย มีตำนานเล่าว่า พระยานุ่น (พญาขุนฟอง) เจ้าเมืองน่าน ได้นำข้าราชบริวารเดินทางรอนแรม ณ ที่แห่งนี้หลังกลับจากภารกิจได้สั่งให้ไพร่พล จัดงานเฉลิมฉลองรื่นเริงสนุกสนานหลายอย่างซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในแถบนี้ ประชาชนต่างรู้สึกพึงพอใจจึงได้ให้ชื่อว่าเชียงม่วน หรือ เวียงม่วน คำว่า ม่วน เป็นภาษาพื้นเมืองจึงมีความหมายว่าความสนุกสนาน

อำเภอเชียงม่วนเดิมมีฐานะเป็นกิ่งอำเภอขึ้นอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอเชียงคำ จังหวัดเชียงราย ต่อมา พ.ศ. 2455 ได้รับประกาศยกฐานะเป็นอำเภอ โดยรวมกิ่งอำเภอเมืองปงและกิ่งอำเภอเชียงม่วน รวมเข้าเป็น "อำเภอเมืองปง" แต่โอนไปอยู่ในเขตการปกครองของจังหวัดน่าน จนกระทั่งปี พ.ศ. 2495 กระทรวงมหาดไทยได้โอนพื้นที่เขตการปกครองของอำเภอปงจากจังหวัดน่าน กลับขึ้นอยู่ในเขตการปกครองของจังหวัดเชียงราย วันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2595 จนถึง พ.ศ. 2512 ได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2512 และเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2517 ได้ยกฐานะเป็นอำเภออีกครั้ง วันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2517 จนถึงปัจจุบัน

 วันที่ 12 กรกฎาคม 2451 แยกพื้นที่ตำบลเชียงม่วน ตำบลเมืองสวด ตำบลเมืองสระ ตำบลเมืองสะเอียบ จากอำเภอเมืองน่าน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเชียงม่วน วันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2451 และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองน่าน
 วันที่ 8 ธันวาคม 2455 รวมกิ่งอำเภอเมืองปง แขวงเมืองเชียงคำ จังหวัดเชียงราย และกิ่งอำเภอเชียงม่วน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ขึ้นเป็น อำเภอเมืองปง วันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2455 และให้โอนอำเภอเมืองปง เมืองเชียงราย ไปขึ้นการปกครองกับเมืองน่าน (จังหวัดน่าน)
 วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลสระ และตั้งตำบลสะเอียบ แยกออกจากตำบลเชียงม่วน วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490
 วันที่ 30 ธันวาคม 2495 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดน่าน จังหวัดเชียงราย จังหวัดแพร่ โดยโอนพื้นที่อำเภอปง (ยกเว้นตำบลสะเอียบและตำบลสวด) จังหวัดน่าน มาขึ้นการปกครองกับจังหวัดเชียงราย และโอนพื้นที่ตำบลสะเอียบ อำเภอปง จังหวัดน่าน ไปขึ้นกับอำเภอสอง จังหวัดแพร่
 วันที่ 20 พฤษภาคม 2512 แยกพื้นที่ตำบลสระ และตำบลเชียงม่วน จากอำเภอปง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเชียงม่วน และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอปง
 วันที่ 1 กันยายน 2513 ตั้งตำบลบ้านมาง แยกออกจากตำบลเชียงม่วน วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2513
 วันที่ 28 มีนาคม 2517 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเชียงม่วน อำเภอปง เป็น อำเภอเชียงม่วน
 วันที่ 28 กรกฎาคม 2520 แยกพื้นที่อำเภอพะเยา อำเภอจุน อำเภอเชียงคำ อำเภอเชียงม่วน อำเภอดอกคำใต้ อำเภอปง และอำเภอแม่ใจ ออกจากการปกครองจังหวัดเชียงราย รวมตั้งขึ้นเป็น จังหวัดพะเยา วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2520
 วันที่ 11 มีนาคม 2529 จัดตั้งสุขาภิบาลเชียงม่วน ในท้องที่หมู่ 1-2,4,7-8 (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านมาง และท้องที่หมู่ 1-3, 5-6 (ในขณะนั้น) ของตำบลเชียงม่วน วันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2529
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลเชียงม่วน เป็นเทศบาลตำบลเชียงม่วน วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 ด้วยผลของกฎหมาย
 วันที่ 29 กันยายน 2547 ยุบสภาตำบลเชียงม่วน รวมเข้ากับเทศบาลตำบลเชียงม่วน วันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2547
 วันที่ 17 กันยายน 2558 เปลี่ยนแปลงชื่อหมู่ 6 บ้านหล่าย ตำบลสระ เป็น หมู่ 6 บ้านท่าฟ้าหล่าย วันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2558

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเชียงม่วนแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 34 หมู่บ้าน ได้แก่
 ที่   ชื่อตำบล  ตัวเมือง  อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้าน  จำนวนครัวเรือนจำนวนประชากร จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดพะเยา ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย1.เชียงม่วน43pxChiang Muan102,6227,1392.บ้านมาง38pxBan Mang112,2055,8493.สระ23pxSa132,1936,222

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเชียงม่วนประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลเชียงม่วน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเชียงม่วนทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลบ้านมาง
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านมาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านมาง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเชียงม่วน)
 องค์การบริหารส่วนตำบลสระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระทั้งตำบล

 อ้างอิง 


เชียงม่วน
หมวดหมู่:เชียง