อำเภอปราณบุรี

ปราณบุรี เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีทะเลที่สวยงามเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นที่รู้จักและคึกคักที่สุดแห่งหนึ่งในจังหวัด จุดเด่นคือ ความสงบและเป็นส่วนตัว เหมาะสำหรับพักผ่อนริมทะเลที่เงียบกว่าหัวหิน มีกิจกรรมหลากหลาย เช่น พายเรือคายัค ปีนหน้าผา และปั่นจักรยาน ที่นี่ยังมีธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์อย่าง วนอุทยานปราณบุรี

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอปราณบุรีตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหัวหิน
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอ่าวไทย
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสามร้อยยอด
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับภาคตะนาวศรี (ประเทศพม่า)

 ประวัติ 
ในอดีตเป็นพื้นที่เขตปกครอง เมืองปราณบุรี (เมืองชั้นจัตวา) ขึ้นตรงกับแขวงเมืองเพชรบุรี  จนกระทั่งมีการจัดการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล จึงได้รับการจัดตั้งเป็นอำเภอเมืองปราณบุรี แขวงเมืองเพชรบุรี (จังหวัดเพชรบุรี) ซึ่งมีที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ ณ บ้านเพนียด ประกาศกระทรวงมหาดไทย (ปรับปรุงการจัดตั้งแบ่งเขตแขวงเมืองเพ็ชร์บุรีเสียใหม่ โดยให้มี ๖ อำเภอ และการจัดกรมการอำเภอ)] ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๑๘ ตอนที่ ๕ ประกาศ ณ วันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๔๔ หน้าที่ ๕๙   ต่อมา วันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชองการเหนือเกล้าให้รวมเอาอำเภอเมืองปราณบุรี อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดเพชรบุรี และอำเภอกำเนิดนพคุณ จังหวัดชุมพร ซึ่งเป็นเมืองชั้นจัตวามาก่อนเข้ารวมเป็นจังหวัดปราณบุรีประกาศ ตั้งเมืองปราณบุรี ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๒๓ ตอนที่ ๔๑ ประกาศ ณ วันที่ ๖ มกราคม พ.ศ. ๒๔๔๙ หน้าที่ ๑๐๖๒

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอปราณบุรีแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 43 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(มกราคม 2568)1.ปราณบุรีPran Buri2.เขาน้อยKhao Noi3.ปากน้ำปราณPak Nam Pran4.หนองตาแต้มNong Ta Taem5.วังก์พงWang Phong6.เขาจ้าวKhao Chao

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอปราณบุรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลปราณบุรี ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปราณบุรี ตำบลเขาน้อย และตำบลหนองตาแต้ม
 เทศบาลตำบลปากน้ำปราณ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากน้ำปราณ
 เทศบาลตำบลเขาน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาน้อย (นอกเขตเทศบาลตำบลปราณบุรี)
 องค์การบริหารส่วนตำบลปราณบุรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปราณบุรี (นอกเขตเทศบาลตำบลปราณบุรี)
 องค์การบริหารส่วนตำบลปากน้ำปราณ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากน้ำปราณ (นอกเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ)
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองตาแต้ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองตาแต้ม (นอกเขตเทศบาลตำบลปราณบุรี)
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังก์พง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังก์พงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลเขาจ้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาจ้าวทั้งตำบล

 หน่วยกู้ภัย 
 มูลนิธิสว่างแผ่ไพศาลธรรมสถาน 

 สถานที่ท่องเที่ยว 
 ปากน้ำปราณ
 วนอุทยานปราณบุรี
 วัดสิทธิสังฆาราม (วัดหนองคราม)
 วัดเขากะโหลก
 สถานีรถไฟปราณบุรี
 ถนนคนเดินปราณบุรี
 วนอุทยานท้าวโกษา

 อ้างอิง 


ปราณบุรี
หมวดหมู่:เขตแดนไทย–พม่า