รางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นของไทย

รางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น เป็นรางวัลเพื่อเชิดชูเกียรตินักวิทยาศาสตร์ไทยที่มีผลงานดีเด่น โดยจะประกาศรางวัลในต้นเดือนสิงหาคมของทุกปี และมอบรางวัลในวันที่ 18 สิงหาคม ซึ่งเป็น "วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ" โดยถือเป็นที่ยอมรับในวงการวิชาการว่ารางวัลนี้เป็นรางวัลสูงสุดของประเทศสำหรับนักวิทยาศาสตร์พื้นฐานและนักวิทยาศาสตร์ประยุกต์ โดยมีรางวัลเป็นโล่พระราชทานของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และเงินรางวัล 200,000–400,000 บาท พระราชทานโดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวันที่ 18 สิงหาคม ของทุกปี ซึ่งเป็น "วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ" ที่งานมหกรรมวิทยาศาสตร์แห่งชาติพร้อมกันกับรางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ รางวัลนี้สนับสนุนโดย มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ สวทช. สกว. และเครือซีเมนต์ไทย

รางวัลนี้ริเริ่มโดยกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ไทยที่มีความห่วงใยต่อสภาวการณ์ที่วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ซึ่งเป็นเสมือนเสาหลักสำหรับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ไม่ได้รับความสนใจและสนับสนุนเท่าที่ควรจากผู้บริหารและประชาชนทั่วไปในขณะนั้น เยาวชนไทยมีความสนใจมากกว่าในวิทยาศาสตร์ประยุกต์ เช่น วิทยาศาสตร์การแพทย์ วิศวกรรมศาสตร์ ทั้งที่ประเทศไทยมีนักวิทยาศาสตร์พื้นฐานที่มีศักยภาพสูงอยู่ไม่น้อย และหากได้รับการสนับสนุนอย่างจริงจัง จะสามารถส่งต่อผลงานเพื่อพัฒนาวิทยาศาสตร์ประยุกต์ต่อไปได้ จึงได้เกิดความคิดที่จะรณรงค์ให้คนไทยตื่นตัวและภูมิใจในนักวิทยาศาสตร์ไทย เป็นที่มาของการจัดมอบรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นประจำปี 
นอกจากรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นแล้ว ทางมูลนิธิฯ ยังจัดมอบ รางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่
รางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น และ รางวัลนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ อีกด้วย

 รายชื่อนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น 

 ปี  ชื่อ-สกุล  สาขา  สังกัด พ.ศ. 2525  ศ.ดร. วิรุฬห์ สายคณิต  ฟิสิกส์  คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2526   ศ.นพ. ประเวศ วะสี  ชีววิทยา (พันธุศาสตร์)  คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2527  ศ.ดร. ยงยุทธ ยุทธวงศ์  ชีวเคมี  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล   ศ.ดร. ม.ร.ว. พุฒิพงศ์ วรวุฒิ  สรีรวิทยาการสืบพันธุ์  คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  พ.ศ. 2528  ศ.ดร. สกล พันธุ์ยิ้ม  ชีวเคมี (พันธุวิศวกรรม)  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2529  ศ.ดร. ยอดหทัย เทพธรานนท์  เคมี  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. พ.ศ. 2530  ศ.ดร. สุทัศน์ ยกส้าน ฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2531  ศ.ดร. สถิตย์ สิริสิงห จุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2532  ศ.ดร. ถาวร วัชราภัย พฤกษศาสตร์  คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2533   ศ.ดร. วิสุทธิ์ ใบไม้ ชีววิทยา (พันธุศาสตร์)  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล    รศ. สดศรี ไทยทอง สัตววิทยา  คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  พ.ศ. 2534   ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์  คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. 2535  ศ.ดร. อมเรศ ภูมิรัตน  เทคโนโลยีชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2536  ศ.เกียรติคุณ ดร. ณัฐ ภมรประวัติ วิทยาศาสตร์การแพทย์  คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2537  ศ.นพ. อารี วัลยะเสวี วิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล   ศ.กิตติคุณ นพ. วิศิษฏ์ สิตปรีชา  วิทยาศาสตร์การแพทย์  คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  พ.ศ. 2538  ศ.ดร. ประเสริฐ โศภน เซลล์ชีววิทยา  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2539  ศ.ดร. วัลลภ สุระกำพลธร  ฟิสิกส์เชิงคณิตศาสตร์  คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง  พ.ศ. 2540  ศ.นพ. ยง ภู่วรวรรณ วิทยาการระบาด   คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย   ศ.ดร. ประพนธ์ วิไลรัตน์ ชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2541  รศ.ดร. อภิชาต สุขสำราญ เคมีอินทรีย์  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง   รศ.ดร. ศกรณ์ มงคลสุข เทคโนโลยีชีวภาพ  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2542  ศ.ดร. วันเพ็ญ ชัยคำภา วิทยาภูมิคุ้มกัน    คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2543   ศ.ดร. สมชาติ โสภณรณฤทธิ์ เทคโนโลยีพลังงาน   คณะพลังงานและวัสดุ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี   ศ.ดร. จงรักษ์ ผลประเสริฐ  วิศวกรรมสิ่งแวดล้อม    คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย พ.ศ. 2544   ศ.ดร. เกตุ กรุดพันธ์  เคมีวิเคราะห์  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  พ.ศ. 2545 ศ.ดร.ม.ร.ว. ชิษณุสรร สวัสดิวัตน์  ชีวเคมี   คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล   ศ.นพ. สุทัศน์ ฟู่เจริญ วิทยาศาสตร์การแพทย์  สถาบันวิจัยและพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2546ศ.ดร. จำรัส ลิ้มตระกูล เคมี   คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์   รศ.ดร. สุพจน์ หารหนองบัวเคมี   คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  พ.ศ. 2547 ศ.นพ. ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา  วิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะแพทยศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย   พ.ศ. 2548 นพ. รัชตะ รัชตะนาวิน  วิทยาศาสตร์การแพทย์  คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล   นพ. บุญส่ง องค์พิพัฒนกุล  วิทยาศาสตร์การแพทย์  คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล  พ.ศ. 2549  ศ.ดร. ปิยะสาร ประเสริฐธรรม   วิศวกรรมเคมี  คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย    ศ.ดร. สมชาย วงศ์วิเศษ  วิศวกรรมเครื่องกล   คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี  พ.ศ. 2550 ศ.ดร. ยงค์วิมล เลณบุรี  คณิตศาสตร์   คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล  ศ.ดร. สมพงษ์ ธรรมพงษา   คณิตศาสตร์   คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่   พ.ศ. 2551 ศ.ดร. วัชระ กสิณฤกษ์   วิทยาภูมิคุ้มกัน   คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่   ศ.ดร.นพ. อภิวัฒน์ มุทิรางกูร  วิทยาศาสตร์การแพทย์  คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  พ.ศ. 2552  ศ.ดร. อารันต์ พัฒโนทัย  การเกษตร   คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น   ศ.ดร. สายชล เกตุษา  พืชสวน   คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์   พ.ศ. 2553  ศ.นพ. ประเสริฐ เอื้อวรากุล    คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล   นพ. วิศิษฐ์ ทองบุญเกิด      คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล   พ.ศ. 2554  ศ.ดร. สุทธวัฒน์ เบญจกุล  เทคโนโลยีทางอาหาร  คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  พ.ศ. 2555  ศ.นพ.ดร. นิพนธ์ ฉัตรทิพากร  สรีรวิทยาทางไฟฟ้าของหัวใจ  คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่   ศ.ดร. ปิยะรัตน์ โกวิทตรพงศ์     สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล   พ.ศ. 2556  รศ.ดร. บรรจบ ศรีภา  พยาธิวิทยา   คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น   ศ.ดร. โสพิศ วงศ์คำ  ชีวเคมี   คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น  พ.ศ. 2557  ศ.ดร. ธวัชชัย ตันฑุลานิ  เคมี  คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย   ศ.ดร. ธีรยุทธ วิไลวัลย์  เคมี   คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2558  ศ.ดร. พิมพ์ใจ ใจเย็น  ชีวเคมี  คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2559  ศ.นพ. วรศักดิ์ โชติเลอศักดิ์  เวชพันธุศาสตร์  คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2560  ศ.พิเศษ ดร. เดวิด รูฟโฟโล  ฟิสิกส์   คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2561  ศ.ดร. อรวรรณ ชัยลภากุล  เคมี   คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยพ.ศ. 2562รศ.ดร.มนตรี สว่างพฤกษ์เคมีสำนักวิชาวิทยาการพลังงานสถาบันวิทยสิริเมธีพ.ศ. 2563ศ.ดร.สุทธิชัย อัสสะบำรุงรัตน์ วิศวกรรมเคมีคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยดร.วรรณพ วิเศษสงวนชีวเคมีศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สวทช.พ.ศ. 2564ศ.ดร. วินิช พรมอารักษ์วิศวกรรมเคมีสถาบันวิทยสิริเมธี (VISTEC)

 ดูเพิ่ม 
 รางวัล นักวิทยาศาสตร์ดีเด่นของไทย
 รางวัล นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ
 รางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น
 เมธีวิจัยอาวุโส สกว.
 รางวัลวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมูลนิธิโทเร ประเทศไทย
 รางวัลนักวิจัยรุ่นกลางดีเด่น สกว.-สกอ.
 รางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่
 รางวัลนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่
 TWAS Prize for Young Scientists in Thailand
 รางวัลนักวิจัยรุ่นใหม่ดีเด่น สกว.-สกอ.


นักวิทยาศาสตร์ดีเด่นของไทย

 อ้างอิง 

 สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย : นักวิทยาศาสตร์ดีเด่น

 แหล่งข้อมูลอื่น
 ข้อมูลเกี่ยวกับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นและนักเทคโนโลยีดีเด่น 
 งานแถลงข่าวรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น และรางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ ประจำปี 2563