อำเภออาจสามารถ

อาจสามารถ เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด อยู่ห่างจากตัวเมืองร้อยเอ็ด 34 กิโลเมตร

ประวัติ
อำเภออาจสามารถตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2440 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เมื่อครั้งพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิ์ประสงค์ ข้าหลวงต่างพระองค์ สำเร็จราชการ มณฑลตะวันออกเฉียงเหนือ เสด็จมาตรวจราชการที่เมืองร้อยเอ็ด ทรงทราบว่าบ้านสั้น เขตแขวงเมืองสุวรรณภูมิ ซึ่งเป็นที่ตั้งอำเภออาจสามารถปัจจุบัน เป็นหมู่บ้านที่อยู่ระหว่างเมืองสุวรรณภูมิ กับเมืองร้อยเอ็ด มีผู้ร้ายชุกชุมมาก จึงโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งเป็นอำเภอขึ้น เพื่อปราบปรามโจรผู้ร้ายดังกล่าว โดยให้ข้าหลวงกำกับเมืองสุวรรณภูมิ เป็นนายอำเภอท่านแรกคือ ขุนมัณฑลานุการ(ชม)  อำเภออาจสามารถ แต่เดิมนั้นชื่อ อำเภอสระบุศย์ ซึ่งตั้งตามชื่อลักษณะของหนองน้ำ ที่อยู่หลังที่ว่าการอำเภอ (ปัจจุบันหนองน้ำนี้มีชื่อว่า หนองหูลิง) แต่ก่อนนั้นหนองน้ำแห่งนี้ มีดอกบัวสีแดงขึ้นอยู่เต็ม เมื่อตั้งอำเภอครั้งแรกจึงขนานนามว่า อำเภอสระบุศย์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2456 ร.ต.ท.อุ่ม ภมรสูตร นายอำเภอสมัยนั้นเห็นว่าราษฏรส่วนใหญ่ขาดความรู้ ความสามารถในด้านต่างๆ เนื่องจากขาดการศึกษาไม่กระตือรือร้นในกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งขาดความร่วมมือ ร่วมใจในการพัฒนาทั้งต่อกิจการของราษฏรด้วยกันเองและกับทางราชการจะประกอบการสิ่งสดก็ไม่สำเร็จ ดังนั้น เพื่อเป็นการกระตุ้นเตือนให้ราษฏรตื่นตัว และมีความกระตือรือร้นในการพัฒนากิจกรรมต่างๆ ให้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี ประจวบเหมาะกับเวลานั้นทางราชการได้ยุบอำเภออาจสามารถ แขวงเมืองกาฬสินธุ์ ลงเป็นตำบล จึงเอานาม “อาจสามารถ“ แทนชื่อเมืองสระบุศย์ และให้ขึ้นตรงต่อเมืองร้อยเอ็ด ในปี พ.ศ. 2456 และต่อมาก็คืออำเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ดในปัจจุบัน

ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภออาจสามารถตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอธวัชบุรี และอำเภอทุ่งเขาหลวง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเสลภูมิ และอำเภอพนมไพร
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสุวรรณภูมิ และอำเภอเมืองสรวง
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองร้อยเอ็ด

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภออาจสามารถแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 139 หมู่บ้าน ได้แก่


ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันหมู่บ้านประชากร  1อาจสามารถAt Samat1710,9132โพนเมืองPhon Mueang179,2353บ้านแจ้งBan Chaeng95,5374หน่อมNom136,9365หนองหมื่นถ่านNong Muen Than179,1786หนองขามNong Kham1910,3087โหราHora147,6828หนองบัวNong Bua104,1879ขี้เหล็กKhilek124,67110บ้านดู่Ban Du115,545รวม13974,192

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภออาจสามารถประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลอาจสามารถ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลอาจสามารถ
 เทศบาลตำบลโพนเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนเมืองทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหนองหมื่นถ่าน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหมื่นถ่านทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลอาจสามารถ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอาจสามารถ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลอาจสามารถ)
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแจ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแจ้งทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหน่อม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหน่อมทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองขามทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโหรา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโหราทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลขี้เหล็ก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขี้เหล็กทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านดู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านดู่ทั้งตำบล

 ภูมิศาสตร์ 
อาจสามารถมีสภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ราบสูง ป่าไม้เป็นป่าโปร่ง ลักษณะดินปนทราย และมีฝนตกน้อย ป่าสงวนในเขตอำเภอมีสองแห่ง ได้แก่ ป่าคำใหญ่-คำขวาง มีพื้นที่ 17,431 ไร่ และป่าดงหนองกล้า มีพื้นที่ 6,562 ไร่ เป็นป่าโปร่ง ส่วนแหล่งน้ำสำคัญของอำเภอนี้ คือ แม่น้ำชี ลำห้วยยางเฌอ และลำห้วยไส้ไก่

 ประชากร 
ประชากรทั้งสิ้น 75,463 คน เป็นชาย 37,667 คน และหญิง 37,796 คน มีครัวเรือนทั้งหมด 15,968 ครัวเรือน ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและหัตถกรรม

ชาวอำเภออาจสามารถที่มีชื่อเสียง
 สิลา วีระวงส์ กวี นักเขียน ศิลปินมรดกอีสาน นักปราชญ์คนสำคัญของชาวลาว
 พิมพ์ใจ เพชรพลาญชัย นักร้องหมอลำ ราชินีลำเพลิน
 เพียว เอกพันธ์ วรรณสุทธิ์ นักร้อง แชมป์ The Voice All Star คนแรก แชมป์ เคพีเอ็น อวอร์ด ครั้งที่ 19
 ศักดิ์ สระแก้ว นายแบบ
 อำพัน หิรัญโชติ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข

 อ้างอิง 

อาจสามารถ