ระบบจำแนกประเภทยาตามการรักษาทางกายวิภาคศาสตร์

ระบบจำแนกประเภทยาตามการรักษาทางกายวิภาคศาสตร์ () เป็นระบบการจัดกลุ่มยา ซึ่งควบคุมโดย องค์การอนามัยโลก Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology พิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1976

ระบบจำแนกนี้แบ่งยาออกเป็นกลุ่มต่างๆ ตามอวัยวะหรือระบบอวัยวะที่ยาออกฤทธิ์ และ/หรือตามลักษณะเฉพาะทางการรักษาหรือทางเคมี

 การแบ่งกลุ่ม 
ในระบบนี้ ยาจะถูกแบ่งออกเป็น 5 ระดับแตกต่างกันดังนี้

 ระดับที่ 1 
รหัสระดับที่ 1 ระบุกลุ่มหลักตามกายวิภาคศาสตร์ ประกอบด้วยตัวอักษร 1 ตัว มี 14 หมู่หลักดังนี้WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology: ATC/DDD Index

รหัสContents A ทางเดินอาหารและเมแทบอลิซึม (Alimentary tract and metabolism) B เลือดและอวัยวะสร้างเลือด (Blood and blood forming organs) C ระบบหัวใจหลอดเลือด (Cardiovascular system) D  ตจวิทยา (Dermatologicals) G ระบบสืบพันธุ์และทางเดินปัสสาวะและฮอร์โมนเพศ (Genito-urinary system and sex hormones) H ยาเตรียมฮอร์โมนทั่วร่างกาย ไม่รวมฮอร์โมนเพศและอินซูลิน (Systemic hormonal preparations, excluding sex hormones and insulins) J สารต้านการติดเชื้อสำหรับทั่วร่างกาย (Anti-infectives for systemic use) L สารต้านมะเร็งและสารปรับระบบภูมิคุ้มกัน (Antineoplastic and immunomodulating agents) M ระบบกล้ามเนื้อและโครงกระดูก (Musculo-skeletal system) N ระบบประสาท (Nervous system) P สารต้านปรสิต สารฆ่าแมลง และสารไล่แมลง (Antiparasitic products, insecticides and repellents) R ระบบทางเดินหายใจ (Respiratory system) S อวัยวะรับความรู้สึก (Sensory organs) V อื่นๆ (Various)

 ระดับที่ 2 
รหัสระดับที่ 2 ระบุกลุ่มหลักตามการรักษา ประกอบด้วยตัวเลข 2 ตัว

ตัวอย่าง: N02 ยาระงับปวด (Analgesics)

 ระดับที่ 3 
รหัสระดับที่ 3 ระบุกลุ่มย่อยตามการรักษา/เภสัชวิทยา ประกอบด้วยตัวอักษร 1 ตัว

ตัวอย่าง: N02B ยาระงับปวดและลดไข้อื่น ๆ (Other analgesics and antipyretics)

 ระดับที่ 4 
รหัสระดับที่ 4 ระบุกลุ่มย่อยตามเคมี/การรักษา/เภสัชวิทยา ประกอบด้วยตัวอักษร 1 ตัว

ตัวอย่าง: N02BE อะนิไลด์ (Anilides)

 ระดับที่ 5 
รหัสระดับที่ 5 ระบุชื่อสารเคมี ประกอบด้วยตัวเลข 2 ตัว

ตัวอย่าง: N02BE01 พาราเซตามอล (Paracetamol)

 ATCvet 
ระบบ ATCvet ใช้ในการจำแนกยาทางสัตวแพทยศาสตร์ โดยใช้ตัวอักษร Q เป็นรหัสระดับที่ 1 นำหน้ารหัส ATC ในยาของมนุษย์ ตัวอย่างเช่น พาราเซตามอลในทางสัตวแพทยศาสตร์มีรหัสเป็น QN02BE01

ในบางรหัสจะใช้เฉพาะยาในทางสัตวแพทยศาสตร์ เช่น QI ยาในระบบภูมิคุ้มกัน (Immunologicals)  หรือ QJ51 ยาต้านแบคทีเรียสำหรับใช้ในเต้านม (Antibacterials for intramammary use) 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Official ATC website, hosted by the WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
 ATC

หมวดหมู่:ยา

หมวดหมู่:เภสัชกรรม
ยา