นิธิ สถาปิตานนท์

นิธิ สถาปิตานนท์ (เกิด 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2490 -) (ชื่อเล่น เต้ย) เป็นสถาปนิก นักเขียน และศิลปินชาวไทย เป็นผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทสถาปนิก 49 จำกัด (A49) ที่ถือเป็นหนึ่งในสำนักงานออกแบบสถาปัตยกรรมที่ใหญ่ที่สุดในไทย 
และเป็นผู้ก่อตั้งบริษัทในเครือ 49GROUP ในสาขาวิชาชีพให้บริการออกแบบและก่อสร้างอย่างครบวงจรมากกว่า 15บริษัท นอกจากนี้เขายังเป็นผู้ก่อตั้งหนังสือลายเส้น (Li-Zenn) ที่รวบรวมผลงานออกแบบของสถาปนิกไทย ซึ่งเขามีความตั้งใจที่จะยกระดับงานสถาปัตยกรรมไทยสู่สากล นอกจากงานในวิชาชีพสถาปนิกเขายังเป็นวิทยากรพิเศษให้กับโรงเรียนสถาปัตยกรรมในหลายมหาวิทยาลัย ภายหลังที่เขาเกษียณงานในวิชาชีพลงแล้ว เขาได้เปลี่ยนบทบาทใหม่เป็นสถาปนิกอาสาเพื่อสังคม มีผลงานที่สำคัญคือวัดวาอารามตามต่างจังหวัดหลายแห่ง เขาได้รับการยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะสถาปัตยกรรม (แบบร่วมสมัย) ประจำปี พ.ศ. 2544 

ภายหลังจบการศึกษาจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ศึกษาต่อยังคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอิลลินอย เออร์แบนา-แชมเปญจน์ ได้เริ่มต้นฝึกงานและทำงานกับชัชวาลย์ พริ้งพวงแก้ว ที่ดีไซน์ 103 (Design 103) เป็นเวลา 12 ปี ก่อนที่จะมาเปิดบริษัทของตัวเองในชื่อ สถาปนิก 49 ใน ปี พ.ศ. 2526 โดยที่มาของตัวเลข 49 นั้นอิงมาจากที่ตั้งสำนักงานในเวลานั้นคือ ซอยสุขุมวิท 49 ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการผู้จัดการ นอกจากนี้ยังเป็นกรรมการผู้จัดการในเครือ 49 Group อีก 6 บริษัท 

นิธิ เป็นสถาปนิกร่วมสมัย (Contemporary) ยุคบุกเบิกคนสำคัญของไทย เช่นเดียวกับ เมธา บุนนาค องอาจ สาตรพันธุ์ สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา และกฤษฎา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา มีผลงานที่หลากหลายร่วมกับบริษัท A49 เช่น อาคารที่ทำการกระทรวงการต่างประเทศ อาคารสำนักงานเมืองไทยภัทร คอมเพล็กซ์ หอประชุมนวมภูมินทร์ วชิราวุธวิทยาลัย เป็นต้น นอกจากนี้นิธิ ยังมีชื่อเสียงในเรื่องของลายเส้นในการวาดภาพทัศนียภาพ (Perspective) ซึ่งได้รับการจัดแสดงงานหลายครั้ง

ประวัติ
นิธิ สถาปิตานนท์ เกิดเมื่อ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2490 มีคุณปู่คือพระยาอุภัยภาติเขตต์ (เอี่ยม สถาปิตานนท์) นายอำเภออยู่ที่อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี ได้รับพระราชทานนามสกุล สถาปิตานนท์ หลังจากทำพลับพลาที่ประทับให้รัชกาลที่ 6 ระหว่างเสด็จอำเภอสองพี่น้องนิธิ สถาปิตานนท์

นิธิ สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย ระดับปริญญาตรีสถาปัตยกรรมศาสตร์บัณฑิตจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสถาปัตยกรรมศาตร์มหาบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยอิลลินอย ประเทศสหรัฐอเมริกา 

นิธิได้รับพระราชทานรางวัลผลงานสถาปัตยกรรมดีเด่น (เหรียญทอง) 4 ครั้ง จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีและรางวัลชนะเลิศการประกวดแบบทั้งในประเทศและต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง และได้รับเกียรติเป็นนายกสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมป์,เลขาธิการสภาสถาปนิก, เป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ The Japan Institute of Architects ฯลฯคำประกาศเกียรติคุณศิลปินแห่งชาติ

 ผลงาน 
ด้านงานเขียน นิธิเขียนหนังสือบทความทางวิทยาการเกี่ยวกับวิชาชีพสถาปัตยกรรมเผยแพร่ในโอกาสต่างๆ  ตลอดจนเป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยศิลปากร ,มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เป็นต้น

รางวัลและเกียรติคุณ
 2527: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2528: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2532: ผลงานดีเด่นรางวัลเหรียญทอง จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ 
 2532: ผลงานดีเด่นรางวัลเหรียญทอง จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ 
 2536: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2536: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2537: ผลงานดีเด่นรางวัลเหรียญทอง จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ 
 2537: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2537: สมาชิกกิตติมศักดิ์ The Japan Instiute of Architects (JIA)  
 2538: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2538: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2539: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2540: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2541: รองชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2542: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2542: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2545: ผลงานดีเด่นรางวัลเหรียญทอง จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ 
 2545: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2545: ชนะเลิศการประกวดแบบ  
 2545: รางวัล ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรมแบบร่วมสมัย) สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ

ชีวิตส่วนตัว
ด้านชีวิตส่วนตัวสมรสกับ ศาสตราจารย์ เลอสม สถาปิตานนท์ อดีตคณบดีและอาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีบุตร 1 คน คือ นิธิศ สถาปิตานนท์ โดยทั้งภรรยาและบุตรชายล้วนเป็นสถาปนิกทั้งหมด

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์เป็นกรณีพิเศษ , เล่ม ๑๓๑ ตอนที่ ๕ ข หน้า ๑, ๑๒ มีนาคม ๒๕๕๗
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ , เล่ม ๑๒๐ ตอนที่ ๒๐ ข หน้า ๑๓๐, ๑ ธันวาคม ๒๕๔๖

อ้างอิง

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ศิลปินแห่งชาติ 

หมวดหมู่:สถาปนิกชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยอิลลินอย เออร์แบนา-แชมเปญจน์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระนคร