คณะองคมนตรีไทย

คณะองคมนตรี เป็นคณะที่ปรึกษาที่ได้รับการแต่งตั้งขึ้นเพื่อถวายคำแนะนำแด่พระมหากษัตริย์ไทย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยกำหนดไว้ว่าองคมนตรีจะมีจำนวนไม่เกิน 18 คน ซึ่งพระมหากษัตริย์มีพระราชวินิจฉัยในการแต่งตั้งทั้งหมด รวมถึงประธานองคมนตรีด้วย โดยมีสำนักงานองคมนตรีเป็นหน่วยงานเลขานุการ มีที่ทำการอยู่ที่ทำเนียบองคมนตรี เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ประธานองคมนตรีคนปัจจุบันคือพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ อดีตนายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 24 อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุดและอดีตผู้บัญชาการทหารบก ดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 27 พฤษภาคม 2562 ภายหลังการถึงแก่อสัญกรรมของพลเอกเปรม ติณสูลานนท์

 ประวัติ 
คณะองคมนตรีชุดแรกในสยามได้รับการตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2417 โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ได้รับการศึกษาจากชาวตะวันตก จึงลอกเลียนระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ของยุโรป ในตอนแรกพระองค์ตั้งสภา 2 สภา คือปรีวีเคาน์ซิล (สมาชิก 49 องค์/คน) และสภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน (สมาชิก 12 คน ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นรัฐมนตรีสภา) มีการจัดตั้งปรีวีเคาน์ซิลขึ้นเพื่อจัดการกับกิจการด้านนิติบัญญัติ ในขณะที่สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินหรือรัฐมนตรีสภากลายเป็นจุดกำเนิดของคณะรัฐมนตรี

เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตในวันที่ 23 ตุลาคม 2453 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมารเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทรงแต่งตั้งพระเชษฐาและพระอนุชารวมถึงขุนนางชั้นผู้ใหญ่จำนวน 40 พระองค์/คน เป็นสภากรรมการองคมนตรี ตลอดระยะเวลา 15 ปีในรัชสมัย พระองค์จะพระราชทานสัญญาบัตรและตราตั้งให้แก่พระราชวงศ์และขุนนางชั้นผู้ใหญ่เป็นองคมนตรีในพระราชพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา หรือพระราชพิธีศรีสัจจปานกาลในวันที่ 4 เมษายน ของทุกปี เมื่อพระองค์เสด็จสวรรคตในวันที่ 26 พฤศจิกายน 2468 คณะองคมนตรีประกอบด้วยสมาชิกจำนวนถึง 233 คน

ในสมัยรัชกาลที่ 7 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแต่งตั้งคณะที่ปรึกษาราชการแผ่นดินเป็น 3 องค์กร คือ อภิรัฐมนตรีสภา เสนาบดีสภา และสภากรรมการองคมนตรี โดยอภิรัฐมนตรีสภาก่อตั้งเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 เทียบเท่าได้กับสภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินในรัชกาลที่ 5 ประกอบด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นผู้ใหญ่จำนวน 5 พระองค์ ซึ่งทรงเคยรับราชการตำแหน่งสำคัญในรัชกาลที่ 5 ประกอบด้วย
 จอมพล จอมพลเรือ สมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช
 จอมพล จอมพลเรือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต
 พลเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์
 มหาอำมาตย์เอก นายพลเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ
 มหาอำมาตย์เอก นายพลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 กลุ่มบุคคลที่เรียกตนเองว่าคณะราษฎรพร้อมด้วยกลุ่มนายทหารชั้นผู้น้อยได้เข้ายึดอำนาจในกรุงเทพมหานคร พวกเขายกเลิกระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เปลี่ยนสยามเป็นระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ และเรียกร้องให้พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานรัฐธรรมนูญแก่ประชาชนชาวสยาม พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานรัฐธรรมนูญ "ชั่วคราว" เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2475 และฉบับถาวรในวันที่ 10 ธันวาคม คณะราษฎรออกพระราชบัญญัติยกเลิกอภิรัฐมนตรีสภาและองคมนตรี พวกเขาแทนที่เสนาบดีสภาด้วยคณะกรรมการราษฎร

จนกระทั่งสิบห้าปีต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้ตั้งคณะองคมนตรีขึ้นมาใหม่ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช โดยเปลี่ยนชื่อเป็น "คณะอภิรัฐมนตรี" สภาแห่งนี้ดำรงอยู่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2490 ถึง พ.ศ. 2492 และประกอบด้วย:

 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระชัยนาทนเรนทร ประธานคณะอภิรัฐมนตรี
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัต
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอลงกฎ
 พระยามานวราชเสวี (ปลอด วิเชียร ณ สงขลา)
 พลตํารวจเอกอดุล อดุลเดชจรัส

สองปีต่อมา ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2492 สภาได้เปลี่ยนชื่อเป็น คณะองคมนตรี คณะองคมนตรีชุดปัจจุบันตั้งขึ้นตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ระบุว่าเป็นคณะบุคคลที่พระมหากษัตริย์ทรงเลือกและทรงแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิเป็นประธานองคมนตรีคนหนึ่ง และองคมนตรีอื่นอีกไม่เกิน 18 คนมีหน้าที่ถวายความเห็นต่อพระมหากษัตริย์ในพระราชกรณียกิจทั้งปวงที่พระมหากษัตริย์ทรงปรึกษา รวมทั้งปฏิบัติภารกิจตามที่พระมหากษัตริย์ทรงกำหนดหรือทรงมอบหมาย การเลือกและแต่งตั้งองคมนตรีหรือการให้องคมนตรีพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามพระราชอัธยาศัย โดยประธานรัฐสภาเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้งประธานองคมนตรี หรือให้ประธานองคมนตรีพ้นจากตำแหน่ง และประธานองคมนตรีเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้งองคมนตรี หรือให้องคมนตรีพ้นจากตำแหน่ง

องคมนตรีเป็นข้าราชการในพระองค์ ตามพระราชกฤษฎีกาจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์ พ.ศ. 2560 พระราชกฤษฎีกาจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์ พ.ศ. 2560 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๔ ตอน ๕๑ ก หน้า ๑-๘  ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๐  และต้องไม่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา หรือดำรงตำแหน่งทางการเมืองอื่น ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ ข้าราชการในพระองค์ตำแหน่งอื่นนอกจากองคมนตรี พนักงานรัฐวิสาหกิจ เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ หรือสมาชิกหรือเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมือง และต้องไม่แสดงการฝักใฝ่ในพรรคการเมืองใด ๆ ก่อนเข้ารับหน้าที่ องคมนตรีต้องถวายสัตย์ปฏิญาณต่อพระมหากษัตริย์ และพ้นจากตำแหน่งเมื่อตาย ลาออก หรือมีพระบรมราชโองการให้พ้นจากตำแหน่ง

คณะองคมนตรี จะทำการประชุมทุกสัปดาห์ ณ ทำเนียบองคมนตรี บริเวณพระราชอุทยานสราญรมย์ ใกล้พระบรมมหาราชวัง ด้านถนนสนามไชย โดยมีสำนักงานองคมนตรี ซึ่งเป็นส่วนราชการในพระองค์ คอยสนับสนุนภารกิจขององคมนตรีในการปฏิบัติหน้าที่ถวายพระมหากษัตริย์ และการอื่นตามพระราชอัธยาศัย

คณะองคมนตรีในปัจจุบัน พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งขึ้นตามพระราชอัธยาศัย ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 แต่ตามมาตรา 11 วรรคสาม ระบุให้ประธานองคมนตรีลงนามรับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้งองคมนตรีอื่น อย่างไรก็ตาม พบว่าไม่มีการลงนามรับสนองพระบรมราชโองการของพลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ ประธานองคมนตรี ในพระบรมราชโองการแต่งตั้งองคมนตรี 3 คน คือ พลเอก บัณฑิตย์ มลายอริศูนย์, เกษม จันทร์แก้ว และพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา

 คณะองคมนตรีชุดปัจจุบัน 

 ลำดับ  รูป  รายนาม วาระ ตำแหน่งสำคัญอื่น ประวัติการทำงาน  1.  alt=|100px  พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • รองประธานกรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช คนที่ 1 • กรรมการสภากาชาดไทย• ประธานกรรมการมูลนิธิพระดาบส • รองประธานกรรมการมูลนิธิรางวัลสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี • กรรมการที่ปรึกษามูลนิธิพระราชวังพญาไท ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี • ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ • รองประธานกรรมการโครงการกองทุนการศึกษา • ประธานคณะกรรมการบริหารโครงการพระดาบสจังหวัดชายแดนภาคใต้ • ประธานคณะกรรมการดำเนินการ โครงการ  “สานใจไทย สู่ใจใต้” • นายกสภาสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง • นายกสภามหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี • กรรมการมูลนิธิคืนช้างสู่ธรรมชาติ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ • ประธานที่ปรึกษาสมาคมเจ็ตสกีแห่งประเทศไทย ในพระอุปถัมภ์ ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี • ฯลฯ ประธานองคมนตรี พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง แต่งตั้งประธานองคมนตรี 
 ผู้รักษาการประธานองคมนตรีพระบรมราชโองการ ประกาศเรื่อง แต่งตั้งผู้รักษาการประธานองคมนตรี ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๖ ตอนพิเศษ ๑๓๗ ง หน้า ๑ วันที่ ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๖๒ 
 อดีตนายกรัฐมนตรี
 อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
 อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด
 อดีตผู้บัญชาการทหารบก
 อดีตแม่ทัพภาคที่ 2
 อดีตผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ
 อดีตสมาชิกวุฒิสภา 2.  alt=|100px  เกษม วัฒนชัย 6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • ประธานกรรมการแผนกแพทยศาสตร์ มูลนิธิอานันทมหิดล • นายกกรรมการอำนวยการวชิราวุธวิทยาลัย • ประธานกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร• ประธานกรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช • กรรมการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ • ประธานกรรมการมูลนิธิขาเทียม ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี   • รองประธานกรรมการมูลนิธิพระดาบส • นายกสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่  • ประธานที่ปรึกษามูลนิธิศาลาเฉลิมกรุง • กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิจุฬาภรณ์ • ประธานกรรมการโครงการทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย • กรรมการสภาสถาบันผู้ทรงคุณวุฒิของสถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย • ประธานมูลนิธิยุวสถิรคุณ  • กรรมการมูลนิธิสถาบันโรคไตภูมิราชนครินทร์ • ฯลฯ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 อดีตปลัดทบวงมหาวิทยาลัย
 อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
 อดีตสมาชิกวุฒิสภา
 อดีตกรรมการมูลนิธิแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
 อดีตนายกสภามหาวิทยาลัยศิลปากร
 อดีตนายกสภามหาวิทยาลัยมหิดล 3.  alt=|100px  พลากร สุวรรณรัฐ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • กรรมการมูลนิธิชัยพัฒนา • นายกมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์พระราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ นายกมูลนิธิ และคณะกรรมการบริหาร มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๔, ตอนพิเศษ ๓๐๔ง, ๙ ธันวาคม ๒๕๖๐ • ประธานคณะกรรมการบริหารโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ • รองประธานกรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช คนที่ 2 • ประธานอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริพื้นที่ภาคเหนือ  อดีตรองปลัดกระทรวงมหาดไทย
 อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่
 อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี
 อดีตกรรมการมูลนิธิแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
 อดีตนายกกรรมการอำนวยการวชิราวุธวิทยาลัย 4.  alt=|100px  อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • รองประธานกรรมการมูลนิธิปกเกล้าตุลาการ ในพระราชูปถัมภ์ฯ • ประธานกรรมการมูลนิธิเพชรรัตน - สุวัทนา   อดีตประธานศาลฎีกา
 อดีตประธานศาลอุทธรณ์
 อดีตกรรมการกฤษฎีกา
 อดีตประธานสมาคมกฎหมายอาเซียน 5.  alt=|100px  ศุภชัย ภู่งาม 6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล  อดีตประธานศาลฎีกา
 อดีตประธานศาลอุทธรณ์ภาค 3 6.  alt=|100px  พลอากาศเอก ชลิต พุกผาสุข 6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิพระดาบส • ประธานกรรมการมูลนิธิแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี • รองประธานคณะกรรมการบริหารโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ • ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาในคณะกรรมการสถานศึกษาโรงเรียนพระดาบสจังหวัดชายแดนภาคใต้ • ประธานมูลนิธิศิษย์เก่าโรงเรียนโยธินบูรณะ • ประธานอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริพื้นที่ภาคกลาง  อดีตผู้บัญชาการทหารอากาศ
 อดีตรองหัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (คปค.) คนที่ 1
 อดีตรองประธานและอดีตรักษาการประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.)7. alt=|100px  พลเอก ไพบูลย์ คุ้มฉายา6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • กรรมการโครงการกองทุนการศึกษา  อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
 อดีตรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด
 อดีตแม่ทัพภาคที่ 1
 อดีตสมาชิกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)
 อดีตหัวหน้าฝ่ายกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)8. alt=|100px  พลเอก ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ6 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม • กรรมการและเลขธิการโครงการกองทุนการศึกษา • กรรมการสภาราชวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์  อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
 อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 อดีตรองผู้บัญชาการทหารบก
 อดีตเสนาธิการทหารบก
 อดีตที่ปรึกษาและอดีตเลขานุการคณะที่ปรึกษาคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)9. alt=|100px  จรัลธาดา กรรณสูต  12 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569   • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • ที่ปรึกษาคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ • ประธานกรรมการมูลนิธิโครงการหลวง  • ประธานกรรมการบริหารกองทุนพระราชทานสำหรับศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  • รองประธานกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร• รองประธานคณะกรรมการบริหารโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ • ประธานอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  อดีตที่ปรึกษาสำนักราชเลขาธิการ
 อดีตปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 อดีตอธิบดีกรมประมง10. alt=|100px  พลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์23 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน  • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ • กรรมการมูลนิธิโครงการหลวง • กรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช  อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
 อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก
 อดีตแม่ทัพภาคที่ 1
 อดีตรองเลขาธิการคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)11. alt=|100px  พลเรือเอก พงษ์เทพ หนูเทพ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2560   พระราชโองการ แต่งตั้งองคมนตรี ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๔ ตอน ๑๕๔ ง พิเศษ หน้า ๑ ๘ มิถุนายน ๒๕๖๐  – ปัจจุบัน   • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • ประธานกรรมการบริหาร มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ • กรรมการมูลนิธิโครงการหลวง • กรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช อดีตรองปลัดกระทรวงกลาโหม
 อดีตผู้บัญชาการโรงเรียนนายเรือ12. alt=|100px  จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา 12 มีนาคม พ.ศ. 2561 – ปัจจุบัน  • กรรมการบริหารมูลนิธิอานันทมหิดล • กรรมการและเหรัญญิกมูลนิธิพระดาบส • กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิสายใจไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์  • กรรมการมูลนิธิชัยพัฒนา  • กรรมการมูลนิธิอุทกพัฒน์  • กรรมการศิริราชมูลนิธิ  • นายกสภาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์  • กรรมการมูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ  • กรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนว พระราชดำริ  • กรรมการมูลนิธิสถาบันโรคไตภูมิราชนครินทร์  อดีตเลขาธิการพระราชวัง
 อดีตผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์
 อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
 อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
 อดีตนายกกรรมการ ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)
 อดีตประธานกรรมการทุนธนชาต
 อดีตกรรมการ และอดีตประธานกรรมการสรรหา ค่าตอบแทน และบรรษัทภิบาล ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)
 อดีตประธานกรรมการ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
 อดีตกรรมการกิจการสังคมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
 อดีตประธานกรรมการบริษัท เทเวศประกันภัย จำกัด (มหาชน)
 อดีตประธานกรรมการมูลนิธิมั่นพัฒนา
 อดีตกรรมการและเลขาธิการมูลนิธิโครงการหลวง13.  alt=|100px  อำพน กิตติอำพน  2 ตุลาคม พ.ศ. 2561 – ปัจจุบัน  • กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย • กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
• รองประธานกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

• กรรมการมูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทาน สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (ม.ท.ศ.) อดีตที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ปฏิบัติหน้าที่ผู้ทรงคุณวุฒิประจำสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี สำนักนายกรัฐมนตรี
 อดีตประธานกรรมการคณะกรรมการบริหารและอดีตผู้อำนวยการสำนักงานบริหารนโยบายของนายกรัฐมนตรี
 อดีตประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย
 อดีตประธานกรรมการในคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
 อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
 อดีตเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
 อดีตเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
 อดีตรองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 อดีตผู้อำนวยการสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ
 อดีตประธานกรรมการบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)14. alt=|100px พลเอก เฉลิมชัย สิทธิสาท 2 ตุลาคม พ.ศ. 2561 – ปัจจุบัน    อดีตผู้บัญชาการทหารบก
 อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
 อดีตเลขาธิการคณะรักษาความสงบแห่งชาติ
 อดีตผู้อำนวยการกองอำนวยการร่วมรักษาความสงบเรียบร้อย
 อดีตผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ
 กรรมการธนาคารทหารไทย จำกัด (มหาชน)15.  alt=|100px  พลอากาศเอก จอม รุ่งสว่าง  2 ตุลาคม พ.ศ. 2561 – ปัจจุบัน    อดีตผู้บัญชาการทหารอากาศ
 อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
 อดีตสมาชิกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ
 อดีตเสนาธิการทหารอากาศ
 อดีตผู้บัญชาการศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหาการบินพลเรือน16.   alt=|100px  นุรักษ์ มาประณีต  4 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 – ปัจจุบัน  • กรรมการโครงการกองทุนการศึกษา  ประวัติของนายนุรักษ์ มาประณีต องคมนตรี    อดีตประธานศาลรัฐธรรมนูญ
 อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ17.  alt=|100px  เกษม จันทร์แก้ว  24 มีนาคม พ.ศ. 2564 – ปัจจุบัน   อดีตอธิบดีกรมป่าไม้18.  alt=|100px  พลเอก บัณฑิตย์ มลายอริศูนย์  21 ตุลาคม พ.ศ. 2565 – ปัจจุบัน   อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก
 อดีตแม่ทัพภาคที่ 1
 อดีตผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
 อดีตแม่ทัพน้อยที่ 119.  alt=|128x128px พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา  29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 – ปัจจุบัน  •  กรรมการโครงการกองทุนการศึกษา หน่วยราชการในพระองค์ / คณะองคมนตรี ร. 10 / พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา หน่วยราชการในพระองค์   อดีตนายกรัฐมนตรี
 อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
 อดีตผู้บัญชาการทหารบก
 อดีตหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ
 อดีตแม่ทัพภาคที่ 1

 ประธานองคมนตรี 
+ ลำดับ รูป  รายพระนาม/รายนาม  เริ่มวาระ  สิ้นสุดวาระ  หมายเหตุ 1  100px  พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัติ  18 มิถุนายน พ.ศ. 24928 เมษายน พ.ศ. 249524 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 25028 มิถุนายน พ.ศ. 250614 กรกฎาคม พ.ศ. 250630 กรกฎาคม พ.ศ. 251114 ธันวาคม พ.ศ. 2515  25 มีนาคม พ.ศ. 249320 ตุลาคม พ.ศ. 250127 พฤษภาคม พ.ศ. 25069 กรกฎาคม พ.ศ. 250620 มิถุนายน พ.ศ. 251117 พฤศจิกายน พ.ศ. 25148 กันยายน พ.ศ. 2517 ได้รับการสถาปนาเป็น พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นทิพยลาภพฤฒิยากร เมื่อ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 2  100px  พลเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนชัยนาทนเรนทร  25 มีนาคม พ.ศ. 2493  7 มีนาคม พ.ศ. 2494  ทรงได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร เมื่อ 28 มกราคม พ.ศ. 2495 3  100px  พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอลงกฎ  13 มีนาคม พ.ศ. 2494  29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494  ทรงได้รับการสถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอดิศรอุดมศักดิ์ เมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2495 -  100px  เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร ณ สงขลา)  27 พฤษภาคม พ.ศ. 25069 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 8 มิถุนายน พ.ศ. 250614 กรกฎาคม พ.ศ. 2506  ดำรงตำแหน่งเป็นการชั่วคราว 4  100px  หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์  24 มีนาคม พ.ศ. 2518  8 กันยายน พ.ศ. 2518  พ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุถึงแก่อสัญกรรม 5  100px  สัญญา ธรรมศักดิ์  5 ธันวาคม พ.ศ. 2518  4 กันยายน พ.ศ. 2541  พ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุลาออก  6 
(1) 100px  พลเอก เปรม ติณสูลานนท์  4 กันยายน พ.ศ. 2541  13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 ขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เป็นการชั่วคราว -     100px  ธานินทร์ กรัยวิเชียร14 ตุลาคม 2559 2 ธันวาคม 2559 ดำรงตำแหน่งเป็นการชั่วคราว  6 
(2) 100px  พลเอก เปรม ติณสูลานนท์  2 ธันวาคม พ.ศ. 2559  26 พฤษภาคม พ.ศ. 2562  พ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุถึงแก่อสัญกรรม -     100px  พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2562  1 มกราคม พ.ศ. 2563  มีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯแต่งตั้งเป็นผู้รักษาการประธานองคมนตรี 7 100px  พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์  2 มกราคม พ.ศ. 2563    มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นประธานองคมนตรี

 ดูเพิ่ม 

 ความเคลื่อนไหวสู่การปฏิวัติสยาม
 สภาที่ปฤกษาราชการแผ่นดิน
 สภาที่ปฤกษาในพระองค์
 สภากรรมการองคมนตรี

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 หนังสือและบทความ 
ธงทอง จันทรางศุ, สารานุกรมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พ.ศ. ๒๕๔๐) พระมหากษัตริย์, สถาบันพระปกเกล้า, พ.ศ. 2544, หน้า 13–17 .
 .
 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พ.ศ. ๒๕๕๐), หมวด ๒ พระมหากษัตริย์


 เว็บไซต์ 
เว็บไซต์ คณะองคมนตรี 
สำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์ 

หมวดหมู่:สภาองคมนตรีไทย
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2417