เขตบึงกุ่ม

บึงกุ่ม เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพโดยทั่วไปเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นน้อย โดยมีย่านการค้าหนาแน่นทางตอนกลางของพื้นที่

 ที่ตั้งและอาณาเขต 

เขตบึงกุ่มตั้งอยู่ทางตอนกลางของฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกาดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตบางเขนและเขตคันนายาว มีคลองตาเร่งและถนนรามอินทราเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตคันนายาว มีคลองบางชวดด้วน คลองหลวงวิจิตร คลองลำชะล่า คลองหนองแขม คลองลำปลาดุก คลองระหัส ถนนเสรีไทย และคลองกุ่มเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตสะพานสูง มีคลองแสนแสบเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตบางกะปิและเขตลาดพร้าว มีคลองแสนแสบ ถนนศรีบูรพา ถนนนวมินทร์ คลองลำพังพวย คลองตาหนัง คลองลำเจียก คลองอ้ายหลาว คลองเกรียง และถนนประดิษฐ์มนูธรรมเป็นเส้นแบ่งเขต

 ที่มาของชื่อเขต 
ประมาณ พ.ศ. 2386 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้ยกทัพไปปราบกบฏที่เมืองนครจำปาศักดิ์และเมืองหลวงพระบางจนได้รับชัยชนะ และได้กวาดต้อนครอบครัวจากหัวเมืองรายทางเข้ามายังกรุงเทพมหานคร โดยให้ตั้งถิ่นฐานอยู่ในพื้นที่เขตบึงกุ่มและเขตคันนายาวในปัจจุบัน ในย่านนั้นมีคลองสายหนึ่งซึ่งแยกจากคลองแสนแสบและไหลผ่านบึงเก่าแก่ที่มีขนาดใหญ่ มีต้นกุ่มขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก จึงเรียกแหล่งน้ำสองแห่งนั้นว่า "คลองกุ่ม" และ "บึงกุ่ม"

 ประวัติ 
เมื่อมีผู้คนอพยพเข้าไปอาศัยและทำมาหากินในบริเวณนี้เพิ่มขึ้น ย่านคลองกุ่มและพื้นที่ใกล้เคียงจึงได้รับการจัดตั้งเป็น ตำบลคลองกุ่ม เป็นตำบลหนึ่งที่ขึ้นกับอำเภอบางกะปิ จังหวัดพระนคร โดยกระทรวงมหาดไทยก็ได้ขยายเขตสุขาภิบาลบางกะปิให้ครอบคลุมถึงตำบลคลองกุ่มด้วยใน พ.ศ. 2506

ใน พ.ศ. 2514 จังหวัดพระนครถูกรวมเข้ากับจังหวัดธนบุรี เปลี่ยนฐานะเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และใน พ.ศ. 2515 จึงเปลี่ยนแปลงฐานะเป็นกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้เปลี่ยนคำเรียกเขตการปกครองใหม่ ตำบลคลองกุ่มได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น แขวงคลองกุ่ม อยู่ในการปกครองของเขตบางกะปิ

เนื่องจากเขตบางกะปิมีพื้นที่กว้างขวางมากและมีประชากรหนาแน่นขึ้น เพื่อความสะดวกในการบริหารราชการ ในวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2532 กระทรวงมหาดไทยจึงเปลี่ยนแปลงพื้นที่การปกครองใหม่โดยแยกแขวงคลองกุ่ม แขวงคันนายาว และแขวงสะพานสูงมาจัดตั้งเป็นเขตใหม่โดยใช้ชื่อว่า เขตบึงกุ่ม เนื่องจากตั้งสำนักงานเขตอยู่ใกล้กับสวนสาธารณะบึงกุ่ม จนกระทั่ง พ.ศ. 2540 กระทรวงมหาดไทยประกาศเปลี่ยนแปลงพื้นที่เขตบึงกุ่ม โดยยกฐานะแขวงคันนายาวรวมกับพื้นที่บางส่วนของแขวงคลองกุ่ม ขึ้นเป็นเขตคันนายาว และยกฐานะแขวงสะพานสูงขึ้นเป็นเขตสะพานสูง

 การแบ่งเขตการปกครอง 
วันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 หม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครในขณะนั้น ได้ลงนามในประกาศเปลี่ยนแปลงพื้นที่แขวงคลองกุ่ม และตั้งแขวงนวมินทร์ แขวงนวลจันทร์ เขตบึงกุ่ม โดยให้มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 21 กันยายน ปีเดียวกัน ส่งผลให้ปัจจุบัน เขตบึงกุ่มแบ่งหน่วยการปกครองย่อยออกเป็น 3 แขวง ได้แก่
หมายเลขอักษรไทยอักษรโรมันพื้นที่ (ตร.กม.)จำนวนประชากร (ธันวาคม 2566)ความหนาแน่นประชากร (ธันวาคม 2566)แผนที่คลองกุ่มKhlong Kum 10.81166,9326,191.10100px|แผนที่นวมินทร์Nawamin 4.88526,3385,391.61นวลจันทร์Nuan Chan 8.61543,8555,090.54 ทั้งหมด 24.311137,1255,640.45

 ประชากร 
 สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎรเขตบึงกุ่ม ปี (พ.ศ.)  ประชากร  การเพิ่มและการลด 2535  211,740  ไม่ทราบ 2536  214,479  +2,739 2537  214,811  +332 2538  226,652  +11,841 2539  235,012  +8,360 2540  134,573  แบ่งเขต 2541  135,851  +1,278 2542  136,617  +766 2543  137,184  +567 2544  139,424  +2,240 2545  141,017  +1,593 2546  141,465  +448 2547  138,335  -3,130 2548  138,501  +166 2549  140,580  +2,079 2550  145,172  +4,592 2551  147,466  +2,294 2552  147,712  +246 2553  147,030  -682 2554  146,197  -833 2555  145,795  -402 2556  145,822  +27 2557  145,514  -308 2558  144,661  -853 2559  144,449  -212 2560  143,835  -614 2561  142,990  -845 2562  142,237  -753 2563  140,817  -1,420 2564  139,334  -1,483 2565  138,050  -1,284 2566  137,125  -925

 ตราสัญลักษณ์ประจำเขต 
ตราสัญลักษณ์ประจำเขตบึงกุ่ม มีลักษณะเป็นตรารูปวงกลม มีองค์ประกอบสำคัญต่าง ๆ และความหมายดังนี้
 พื้นน้ำสีฟ้าคราม แทนความหมายของความสงบสุข ร่มเย็น เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน
 ดอกกุ่มสามดอก แทนความหมายของประชาชนในพื้นที่เขตบึงกุ่มทั้งสามศาสนา ทั้งไทยพุทธ คริสต์ อิสลาม ที่อยู่ร่วมกันด้วยความรัก สามัคคี 
 นกสองตัวบินอยู่บนท้องฟ้าเหนือพื้นดิน ผืนน้ำ แทนความหมายของความเป็นอิสระในความคิด แสดงถึงการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี มีความสอดคล้องและเดินไปในทิศทางเดียวกัน รูปวงกลมล้อมรอบเครื่องหมายข้างต้นทั้งหมด แทนความหมายของความสมานสามัคคี ความกลมเกลียวกัน

 การคมนาคม 
ในพื้นที่เขตบึงกุ่มมีทางสายหลัก ได้แก่
 ถนนรามอินทรา
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 350 (รัชดาภิเษก–รามอินทรา)
 ถนนประเสริฐมนูกิจ (เกษตร–นวมินทร์–กาญจนาภิเษก)
 ถนนนวมินทร์
 ถนนเสรีไทย
 รถไฟฟ้าสายสีชมพู

ส่วนทางสายรองและทางลัด ได้แก่

 ถนนโพธิ์แก้ว
 ถนนนวลจันทร์
 ถนนคลองลำเจียก
 ถนนสุคนธสวัสดิ์
 ซอยรามอินทรา 40 (นวลจันทร์)
 ซอยนวลจันทร์ 36 (ผู้ใหญ่สุนทร)
 ซอยนวลจันทร์ 36 แยก 5 / ซอยนวลจันทร์ 56 (โพธิ์สุวรรณ)
 ซอยนวมินทร์ 42 (สุวรรณประสิทธิ์)
 ซอยนวมินทร์ 70 (หมู่บ้านปัฐวิกรณ์ 1)
 ซอยนวมินทร์ 74 และซอยนวมินทร์ 74 แยก 3 (สำนักสงฆ์)
 ซอยนวมินทร์ 81 (โอฬาร 2)
 ซอยนวมินทร์ 88 (ปัญจมิตร 2)
 ซอยนวมินทร์ 111 (สมาคมแพทย์)
 ซอยนวมินทร์ 145 (สวัสดี)
 ซอยนวมินทร์ 157 (สิงหเสนี 2)
 ซอยนวมินทร์ 163 (อมรวิวัฒน์)
 ซอยเสรีไทย 57 (หมู่บ้านสหกรณ์)

 สถานที่สำคัญ 

 สวนเสรีไทย
 พิพิธภัณฑ์เสรีไทยอนุสรณ์
 พิพิธภัณฑ์บึงกุ่ม
 สวนเฉลิมพระเกียรติ
 โรงเรียนนวมินทราชูทิศ กรุงเทพมหานคร
 โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๒
 โรงเรียนสุขุมนวพันธ์อุปถัมภ์
 วัดสุวรรณประสิทธิ์
 โรงเรียนคลองกุ่ม(เสรีไทย อนุสรณ์)
 โลตัส สาขาสุขาภิบาล 1
 สยามแม็คโคร สาขานวมินทร์ 70
 สวนนวมินทร์ภิรมย์
 วัดนวลจันทร์
 ศูนย์ประติมากรรมกรุงเทพฯ
 บริษัทสหฟาร์มจำกัด
 สำนักงานเขตบึงกุ่ม

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์สำนักงานเขตบึงกุ่ม