ทรงคล้ายทรงกลม

ทรงคล้ายทรงกลม หรือ สเฟียรอยด์ () ในทางคณิตศาสตร์ หมายถึง ผิวกำลังสอง ใน 3 มิติ ที่ได้จากการหมุนวงรีรอบแกนมุขสำคัญ 
หากรูปวงรีนั้นหมุนรอบแกนเอก ผิวที่ได้เรียกว่า ทรงคล้ายทรงกลมแบนข้าง (prolate spheroid) ซึ่งมีรูปคล้ายลูกรักบี้ หรือ เมล็ดข้าว
หากรูปวงรีนั้นหมุนรอบแกนโท ผิวที่ได้เรียกว่า ทรงคล้ายทรงกลมแบนขั้ว (oblate spheroid) ซึ่งมีรูปเหมือนลูกโลก

ทรงคล้ายทรงกลม คือ ทรงรีที่มีแกน (ในภาษาอังกฤษเรียก semi-axis เพื่อแสดงความแตกต่างจาก axis ซึ่งหมายถึงแกน) ของรูปสองแกนยาวเท่ากัน ดังแสดงในสมการ

ทรงคล้ายทรงกลมแบนข้าง มี แกนโทสองแกน สั้นกว่า แกนเอกหนึ่งแกน (b = a < c) 

ทรงคล้ายทรงกลมแบนขั้ว มี แกนโทสองแกน ยาวกว่า แกนเอกหนึ่งแกน (b = a > c)

 ไฟล์:ProlateSpheroid.png
ทรงคล้ายทรงกลมแบนข้าง ไฟล์:OblateSpheroid.PNG
ทรงคล้ายทรงกลมแบนขั้ว

ทรงกลม เป็นชนิดพิเศษของ ทรงคล้ายทรงกลม โดยวงรีที่ใช้กำเนิดทรงรีนั้นเป็นวงกลม

 ปริมาตร 

ทรงคล้ายทรงกลมแบนข้าง:
 มีปริมาตร 
ทรงคล้ายทรงกลมแบนขั้ว:
 มีปริมาตร 

โดยที่
 a คือ ความยาวแกนเอก
 b คือ ความยาวของแกนโท 

 พื้นที่ผิว 

ทรงคล้ายทรงกลมแบนขั้ว มีพื้นที่ผิว 

ทรงคล้ายทรงกลมแบนข้าง มีพื้นที่ผิว

โดย e คือ ค่าความเบี้ยว (eccentricity) ของวงรี และมีค่า

หมวดหมู่:พื้นผิว