เขตยานนาวา

ยานนาวา เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพทั่วไปเป็นแหล่งการค้า การบริการ และแหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก

 ที่ตั้งและอาณาเขต 

เขตยานนาวาตั้งอยู่บริเวณทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาหรือฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตสาทรและเขตคลองเตย มีถนนจันทน์ คลองช่องนนทรี ถนนจันทน์เก่า ถนนนางลิ้นจี่ ถนนเย็นอากาศ ซอยเชื้อเพลิง 4 (ศรีรุ้ง) ขอบทางรถไฟสายแม่น้ำฟากตะวันออก และแนวเส้นตรงที่ต่อจากปลายทางรถไฟสายแม่น้ำไปบรรจบกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอพระประแดง (จังหวัดสมุทรปราการ) มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอพระประแดง (จังหวัดสมุทรปราการ) และเขตราษฎร์บูรณะ มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตบางคอแหลมและเขตสาทร มีคลองบางมะนาว ถนนรัชดาภิเษก แนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างเขตยานนาวากับเขตบางคอแหลม และถนนสาธุประดิษฐ์เป็นเส้นแบ่งเขต

 ประวัติศาสตร์ 
แต่เดิมบริเวณยานนาวา (รวมสาทรและบางคอแหลม) มีชื่อเรียกว่า "บ้านทะวาย" เนื่องจากมีชาวเมืองทวายอาศัยอยู่จำนวนมาก เมื่อมีการปรับปรุงการปกครองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว บริเวณนี้จึงได้รับการจัดตั้งเป็น อำเภอบ้านทะวาย ขึ้นอยู่กับจังหวัดพระประแดง ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ย้ายมาขึ้นกับจังหวัดพระนคร ส่วนการเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอยานนาวานั้นเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2482 ในสมัยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้มีนโยบายชาตินิยม แต่เนื่องจากชื่อบ้านทะวายมีสำเนียงเป็นภาษาต่างด้าว จึงได้มีการเปลี่ยนชื่ออำเภอนี้เป็น อำเภอยานนาวา ตามชื่อวัดในพื้นที่แทน 

ภายหลังได้มีการรวมจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนครเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรีและเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร แบ่งเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอยานนาวาจึงเปลี่ยนฐานะเป็น เขตยานนาวา มีพื้นที่การปกครอง 8 แขวง ได้แก่ แขวงยานนาวา แขวงทุ่งวัดดอน แขวงทุ่งมหาเมฆ (ปัจจุบันอยู่ในเขตสาทร) แขวงช่องนนทรี แขวงบางโพงพาง (ปัจจุบันอยู่ในเขตยานนาวา) แขวงบางโคล่ แขวงบางคอแหลม และแขวงวัดพระยาไกร (ปัจจุบันอยู่ในเขตบางคอแหลม)

ต่อมาพื้นที่เขตยานนาวามีความเจริญและมีประชากรหนาแน่นขึ้นมาก พื้นที่บางแห่งอยู่ไกลจากสำนักงานเขต กรุงเทพมหานครจึงจัดตั้งสำนักงานเขตยานนาวา สาขา 1 (แขวงยานนาวา) และสำนักงานเขตยานนาวา สาขา 2 (แขวงบางคอแหลม) ขึ้นดูแลพื้นที่บางส่วนใน พ.ศ. 2532 และได้ยกฐานะเป็นสำนักงานเขตสาทรและสำนักงานเขตบางคอแหลมในปีเดียวกัน ส่วนวัดยานนาวาและแขวงยานนาวาซึ่งเป็นที่มาของชื่อเขตนั้น ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่เขตสาทร

 การแบ่งเขตการปกครอง 
เขตยานนาวาแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 2 แขวง ได้แก่
หมายเลขอักษรไทยอักษรโรมันพื้นที่ (ตร.กม.)จำนวนประชากร (ธันวาคม 2566)ความหนาแน่นประชากร (ธันวาคม 2566)แผนที่ช่องนนทรีChong Nonsi 9.98446,3984,647.24100px|แผนที่บางโพงพางBang Phongphang 6.67827,0184,045.82 ทั้งหมด 16.66273,4164,406.19

 ประชากร 
 สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎรเขตยานนาวาสำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "จำนวนประชากรและบ้าน." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.dopa.go.th/xstat/popyear.html 2556. สืบค้น 3 เมษายน 2556. ปี (พ.ศ.)  ประชากร  การเพิ่มและการลด 2535  100,813  ไม่ทราบ 2536  100,405  -408 2537  99,019  -1,386 2538  96,395  -2,624 2539  95,059  -1,336 2540  94,223  -836 2541  94,019  -204 2542  93,774  -245 2543  93,403  -371 2544  93,032  -371 2545  92,649  -383 2546  92,110  -539 2547  88,977  -3,133 2548  88,556  -421 2549  88,383  -173 2550  88,061  -322 2551  87,386  -675 2552  85,789  -1,597 2553  84,286  -1,503 2554  82,481  -1,805 2555  81,529  -952 2556  81,162  -367 2557  80,843  -319 2558  80,211   -632 2559  79,574  -637 2560  78,797  -777 2561  78,031  -766 2562  77,814  -217 2563  76,564  -1,250 2564  75,076  -1,488 2565  74,114  -962 2566  73,416  -698

 การขนส่ง 
ทางสายหลัก
 ถนนพระรามที่ 3 
 ถนนรัชดาภิเษก
 ถนนนราธิวาสราชนครินทร์ 
 ถนนสาธุประดิษฐ์
 ถนนนางลิ้นจี่
 ถนนเย็นอากาศ
 ถนนจันทน์
 ถนนยานนาวา (สาธุประดิษฐ์–พระรามที่ 3)
 ถนนวงแหวนอุตสาหกรรม
 ทางพิเศษเฉลิมมหานคร

ทางสายรอง
 ถนนจันทน์เก่า
 ถนนเชื้อเพลิง
 ซอยสาธุประดิษฐ์ 58 (ประดู่)

สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา
 สะพานพระราม 9 เชื่อมเขตยานนาวากับเขตราษฎร์บูรณะ 
 สะพานทศมราชัน เชื่อมเขตยานนาวากับเขตราษฎร์บูรณะ 
 สะพานภูมิพล 1 เชื่อมเขตยานนาวากับอำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์สำนักงานเขตยานนาวา
 เว็บไซต์กรุงเทพมหานคร: แหล่งท่องเที่ยวในเขตยานนาวา 
 แผนที่เขตยานนาวา