ทั่ว พาทยโกศล

จางวางทั่ว พาทยโกศลแจ้งความกระทรวงธรรมการ แผนกธรรมการ เรื่อง ปิดทองพระพุทธตรัยรัตนนายกในพระวิหารหลวงวัดกัลยาณมิตร เล่ม 45 หน้า 1940 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 30 กันยายน 2471. นักดนตรีไทยที่มีชื่อเสียงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เกิดเมื่อ  พ.ศ. 2428 เป็นบุตรของหลวงกัลยาณมิตตาวาส (ทับ พาทยโกศล) กับนางแสง  พาทยโกศล ซึ่งเป็นนักดนตรีที่มีชื่อเสียงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2481 รวมอายุ 53 ปี

 ประวัติ 
จางวางทั่วเรียนดนตรีจากบิดามารดา และได้ศึกษากับครูคนอื่น ๆ เพิ่มเติมจนมีฝีมือทางฆ้องวงและระนาดเอก ในสมัยรัชกาลที่ 5 ท่านเป็นผู้ควบคุมวงปี่พาทย์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ต่อมา มาอยู่ในวงปี่พาทย์กับสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ในระหว่างนี้สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร ซึ่งเป็นสมเด็จพระพี่นางเธอในกรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็น "จางวาง" ในพระองค์ท่าน คนทั่วไปจึงเรียกว่า จางวางทั่ว

ต่อมา ท่านตีฆ้องวงเล็กแข่งขันได้ "ชั้นหนึ่ง" พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญราชรุจิเงินเป็นบำเหน็จ การประชันของครูดนตรีไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่บันทึกเสียงลงบนจานเสียงสยามปาเต๊ะ ร่องกลับทาง ในชื่อเพลง"ทยอยนอกมโหรี" 

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จางวางทั่วได้เป็นครูสอนเพลงไทย ประจำกองแตรวงทหารเรือ ต่อมาท่านเป็นครูสอนดนตรีประจำกองแตรวงทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ จนลาออกในปี พ.ศ. 2475

จางวางทั่วเป็นผู้มีฝีมือในการแต่งเพลง เพลงที่แต่งไว้มีทั้ง เพลงตับ เช่น
 ตับลาวเจริญศรี
 ตับชุดแขกไทร
เพลงเกร็ด เช่น
 เขมรเอวบาง (เถา)
 เขมรพวง (เถา)
 เขมรปากท่อ (เถา)
 เขมรเขียว (เถา)
 แขกสาหร่าย (เถา)
 ดอกไม้ร่วง (เถา)
 โอ้ลาว (เถา)
 เขมรเหลือง (เถา)
 เขมรครวญ (เถา)
 เขมรน้อย (เถา)
 พม่าห้าท่อน (เถา)
 ฯลฯ 

ในปี พ.ศ. 2477 จางวางทั่วแต่งเพลงชาติเป็นทำนองแบบไทย ซึ่งได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการนำออกบรรเลงหลายครั้ง จนเปลี่ยนไปใช้ทำนองสากลแทน

นอกจากนี้ ท่านยังมีบุตรธิดาเป็นนักดนตรีไทยที่มีชื่อเสียง คือ อาจารย์เทวาประสิทธิ์  พาทยโกศล และคุณหญิงไพฑูรย์  กิตติวรรณ

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ฟังเสียงระนาดจากจางวางทั่วได้ที่
 http://www.youtube.com/watch?v=weFDNQIziyk 
 http://www.youtube.com/watch?v=GipkNutEMHU

หมวดหมู่:นักดนตรีไทย