เขตบางกะปิ

บางกะปิ เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร เป็นเขตที่อยู่อาศัยรองรับการขยายตัวของเมืองทางทิศตะวันออก (ตอนใต้) มีย่านที่สำคัญคือ ย่านบางกะปิ

 ที่ตั้งและอาณาเขต 

เขตบางกะปิตั้งอยู่ทางตอนกลางของฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตลาดพร้าวและเขตบึงกุ่ม มีถนนประดิษฐ์มนูธรรม คลองเกรียง คลองอ้ายหลาว คลองลำเจียก และคลองตาหนังเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตบึงกุ่มและเขตสะพานสูง มีคลองตาหนัง คลองลำพังพวย ถนนนวมินทร์ ถนนศรีบูรพา คลองแสนแสบ คลองบ้านม้า 2 คลองวังใหญ่บน คลองโคลัด และคลองบึงบ้านม้าเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตสวนหลวง มีลำรางแบ่งเขตสวนหลวงกับเขตบางกะปิ คลองหัวหมาก และคลองกะจะเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตห้วยขวางและเขตวังทองหลาง มีคลองแสนแสบ คลองจั่น ถนนลาดพร้าว ถนนลาดพร้าว 101 (วัดบึงทองหลาง) คลองลำพังพวย คลองจั่น และคลองทรงกระเทียมเป็นเส้นแบ่งเขต

 ที่มาของชื่อ 
ที่มาของชื่อ "บางกะปิ" นั้นมีข้อสันนิษฐานมากมาย ตั้งแต่คำว่า "กบิ" หรือ "กบี่" ที่หมายถึง ลิง เพราะพื้นที่แถบนี้ในอดีตเคยเป็นป่าทึบ มีลิงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก (ซึ่งสัญลักษณ์ของเขตก็เป็นรูปหนุมานด้วย)  หรือมาจาก "กะปิ" ซึ่งเป็นเครื่องปรุงอาหาร เพราะพื้นที่นี้แต่เดิมอุดมสมบูรณ์ด้วยกุ้งเล็ก ๆ มากมาย ประชาชนจึงนิยมนำมาทำกะปิกันมาก บ้างว่า มาจากชื่อหมวก "กะปิเยาะห์" ของชาวมุสลิม เนื่องจากพื้นที่นี้มีชาวมุสลิมอาศัยอยู่มาก ซึ่งการแต่งกายของชาวมุสลิมส่วนใหญ่จะสวมหมวกคลุมหัว

  ประวัติ 
พื้นที่บริเวณเขตบางกะปิในอดีตเป็นป่าทึบ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เกิดกบฏที่เมืองนครจำปาศักดิ์และเมืองหลวงพระบาง จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เป็นแม่ทัพไปปราบจนสำเร็จ และได้กวาดต้อนผู้คนตามหัวเมืองรายทางมาตั้งถิ่นฐานบริเวณริมคลองแสนแสบและคลองกุ่ม

เมื่อมีผู้คนอาศัยหนาแน่นมากขึ้น จึงได้รับการจัดตั้งเป็น อำเภอบางกะปิ ขึ้นอยู่กับจังหวัดพระนคร ซึ่งใน พ.ศ. 2509 ทางราชการได้แบ่งพื้นที่ตำบลบางกะปิและตำบลห้วยขวางไปจัดตั้งเป็นอำเภอพญาไท

ในช่วง พ.ศ. 2514–2515 มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะการปกครองภูมิภาคไปสู่การปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี กล่าวคือ รวมจังหวัดทั้งสองเข้าด้วยกันเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรีและเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร แบ่งพื้นที่เป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอบางกะปิจึงเปลี่ยนฐานะเป็น เขตบางกะปิ แบ่งออกเป็น 9 แขวง 

ต่อมาใน พ.ศ. 2521 ได้โอนแขวงสามเสนนอกไปขึ้นกับเขตห้วยขวาง และเนื่องจากมีอาณาเขตกว้างขวาง กอปรกับมีประชากรเพิ่มมากขึ้น ท้องที่บางแห่งอยู่ไกลจากสำนักงานเขต เพื่อสะดวกแก่การปกครองและการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน กระทรวงมหาดไทยจึงแบ่งพื้นที่ทางทิศเหนือและทิศตะวันออกของเขตไปจัดตั้งเป็นเขตลาดพร้าวและเขตบึงกุ่มใน พ.ศ. 2532 และรวมพื้นที่แขวงวังทองหลางและบางส่วนของแขวงคลองจั่นไปจัดตั้งเป็นเขตวังทองหลางใน พ.ศ. 2540

 การแบ่งเขตการปกครอง 
ปัจจุบันเขตบางกะปิมีหน่วยการปกครองย่อย 2 แขวง ได้แก่
หมายเลขอักษรไทยอักษรโรมันพื้นที่ (ตร.กม.)จำนวนประชากร (ธันวาคม 2566)ความหนาแน่นประชากร (ธันวาคม 2566)แผนที่คลองจั่นKhlong Chan 12.06273,8276,120.63100px|แผนที่หัวหมากHua Mak 16.46167,5334,102.61 ทั้งหมด 28.523141,3604,956.00

 ประชากร 
 สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎรเขตบางกะปิสำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "จำนวนประชากรและบ้าน." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.dopa.go.th/xstat/popyear.html 2556. สืบค้น 3 เมษายน 2556. ปี (พ.ศ.)  ประชากร  การเพิ่มและการลด 2535  230,024  ไม่ทราบ 2536  233,392  +3,368 2537  234,597  +1,205 2538  234,598  +1 2539  236,294  +1,696 2540  139,870  แบ่งเขต 2541  141,308  +1,438 2542  142,347  +1,039 2543  143,046  +699 2544  144,896  +1,850 2545  147,434  +2,538 2546  149,747  +2,313 2547  147,677  -2,070 2548  149,093  +1,416 2549  149,860  +767 2550  150,139  +279 2551  150,286  +147 2552  150,166  -120 2553  149,606  -560 2554  148,645  -961 2555  148,491  -154 2556  149,056  +565 2557  148,964  -92 2558  149,102 +138 2559  148,392  -710 2560  147,800  -590 2561  146,841  -959 2562  146,108  -733 2563  144,732  -1,376 2564  142,574  −2,158 2565  141,489  −1,085 2566  141,360  −129

การคมนาคม
ทางสายหลัก
 ถนนลาดพร้าว
 ถนนรามคำแหง
 ถนนพระราม 9
 ถนนนวมินทร์
 ถนนศรีนครินทร์
 ถนนเสรีไทย
 ซอยรามคำแหง 39 (วัดเทพลีลา)
 ทางพิเศษฉลองรัช
 ทางพิเศษศรีรัช

ทางสายรองและทางลัด
 ถนนแฮปปี้แลนด์
 ถนนกรุงเทพกรีฑา
 ถนนหัวหมาก
 ถนนโพธิ์แก้ว
 ถนนลาดพร้าว 101 (วัดบึงทองหลาง)
 ซอยกรุงเทพกรีฑา 7
 ซอยกรุงเทพกรีฑา 8
 ซอยนวมินทร์ 8 / ซอยนวมินทร์ 10 (อาคารสงเคราะห์ สาย 3 ก)
 ซอยนวมินทร์ 14 / ซอยเสรีไทย 7 (อาคารสงเคราะห์ สาย กลาง)
 ซอยนวมินทร์ 45
 ซอยนวมินทร์ 51
 ซอยรามคำแหง 21 (นวศรี)
 ซอยรามคำแหง 24 (เสรี)
 ซอยรามคำแหง 26 (เต็กเฮงหยู)
 ซอยรามคำแหง 32 (วิเศษสุข)
 ซอยรามคำแหง 40 (เสริมมิตร)
 ซอยรามคำแหง 43/1 (คุณหญิงเจือนครราชเสนี)
 ซอยรามคำแหง 46 (กองทุนที่ดินไทย)
 ซอยรามคำแหง 50 (สหกรณ์ 1)
 ซอยรามคำแหง 52 (สหกรณ์ 2)
 ซอยรามคำแหง 53 (จันทร์ศรีชวาลา 3)
 ซอยรามคำแหง 60
 ซอยรามคำแหง 65 (มหาดไทย 1)
 ซอยรามคำแหง 81 (นิยมยินดี)
 ซอยลาดพร้าว 107 (ดีสมโชค)
 ซอยลาดพร้าว 130 (มหาดไทย 2)

ทางราง
 รถไฟฟ้าสายสีเหลือง
 รถไฟฟ้าสายสีส้ม (กำลังก่อสร้าง)

ทางน้ำ
 คลองแสนแสบ
 คลองลาดพร้าว

 สถานที่สำคัญ 
 สถานศึกษา 
 โรงเรียนเทพลีลา
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหง
 โรงเรียนวัดบึงทองหลาง
 โรงเรียนมัธยมวัดบึงทองหลาง
 วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมกรุงเทพ
 โรงเรียนบางกะปิ
 โรงเรียนบ้านบางกะปิ
 โรงเรียนมัธยมบ้านบางกะปิ
 มหาวิทยาลัยรามคำแหง
 มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต
 มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ
 สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
 วิทยาลัยเทคโนโลยีบางกะปิ
 วิทยาลัยเทคโนโลยีช่างอุตสาหกรรมกรุงเทพ

 สนามกีฬา 
 ราชมังคลากีฬาสถาน
 ศูนย์กีฬาหัวหมาก การกีฬาแห่งประเทศไทย

 ศาสนสถาน 
 วัดจันทวงศาราม (วัดกลาง)
 วัดเทพลีลา
 วัดพระไกรสีห์ (วัดน้อย)
 วัดบึงทองหลาง
 วัดศรีบุญเรือง
 คริสตจักรมหาพรกรุงเทพ
 คริสตจักรสันติสุขสัมพันธ์
 คริสตจักรไท
 คริสตจักรมุมพระพร

 ศูนย์การค้า 
 เดอะมอลล์บางกะปิ
 เดอะมอลล์รามคำแหง
 โลตัส (ห้างสรรพสินค้า) สาขาบางกะปิ
 บิ๊กซี สาขาหัวหมาก, สาขาสุขาภิบาล 3 
 สยามแม็คโคร สาขาลาดพร้าว, สาขารามคำแหง 24

 อื่น ๆ 
 พิพิธภัณฑ์กีฬาแห่งชาติ
 การเคหะแห่งชาติ (ประเทศไทย)
 สวนพฤษกชาติ การเคหะแห่งชาติ
 ตลาดแฮปปี้แลนด์
 โรงพยาบาลรามคำแหง
 สถานีตำรวจนครบาลลาดพร้าว
 สถานีตำรวจนครบาลหัวหมาก

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์สำนักงานเขตบางกะปิ  
 แผนที่เขตบางกะปิ