นพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา

ศาสตราจารย์ ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา (เดิม โนบุโกะ ทาคากิ; 17 กันยายน พ.ศ. 2455 — 26 มีนาคม พ.ศ. 2533) อดีตอาจารย์ประจำคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้ประพันธ์คำร้องภาษาอังกฤษเพลงพระราชนิพนธ์ Falling Rain (สายฝน), Near Dawn (ใกล้รุ่ง), Lullaby (ค่ำแล้ว)

 ประวัติ 
ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา มีนามเดิมว่า โนบุโกะ ทาคากิ เป็นบุตรคนที่สี่ของโรกุจิโร ทาคากิ (ชาวญี่ปุ่น) กับลูลูเบล วินนี (ชาวอเมริกันเชื้อสายไอริช) เกิดเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2455 ที่ รัฐโรดไอแลนด์ สหรัฐ มีพี่สาวสองคน พี่ชายหนึ่งคน เธอเติบโตในเมืองอีทากา รัฐนิวยอร์ก สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีเกียรตินิยมด้านอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ วิชารองครุศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคอร์เนล รัฐนิวยอร์ก สมรสกับหม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ (อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในสมัยจอมพลถนอม กิตติขจร; โอรสในพลตรี หม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่ กับหม่อมลุดมิลา ทองใหญ่ ณ อยุธยา) มีบุตรธิดา 4 คน คือ

 หม่อมหลวงประจักษศิลป ทองใหญ่ สมรสกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์วันดี ทองใหญ่ ณ อยุธยา อดีตคณบดีคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา มีบุตร 3 คน คือ
 ประวาลทอง ทองใหญ่ ณ อยุธยา
 ประคองศิลป์ ทองใหญ่ ณ อยุธยา
 ประวีณศรี ไตรประคอง
 หม่อมหลวงนีลนารา ชิโมมุระ สมรสกับยาซุโอะ ชิโมมุระ นักวิทยาศาสตร์ด้านพลังงานนิวเคลียร์ ชื่อดังชาวญี่ปุ่น มีบุตร 3 คนคือ
 ฮิโรโนบุ ชิโมมุระ
 บุนจิโร ชิโมมุระ
 มิโนรุ ชิโมมุระ
 หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่ นักวิชาการทางการเกษตร
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หม่อมหลวงสุนทรานี ทองใหญ่

ท่านผู้หญิงนพคุณ เป็นผู้มีความสามารถทางภาษาอย่างยิ่ง และมีคติประจำใจว่า "ยิ่งได้รับเกียรติยศสูงขึ้นเท่าใด ก็ยิ่งต้องทำงานให้สมกับเกียรติยศมากขึ้นเท่านั้น" และเป็นศาสตราจารย์หญิงคนแรกของไทย

ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2533 สิริอายุ 78 ปี พระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2533

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๒ ตอนที่ ๖๐ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๒๐, ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๒๘
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๘๔ ตอนที่ ๑๒๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๓๓, ๓๐ ธันวาคม ๒๕๑๐
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๘๑ ตอนที่ ๑๑๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๗, ๑๗ ธันวาคม ๒๕๐๗
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๘๐ ตอนที่ ๓ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๖๘๗, ๔ มกราคม ๒๕๐๖

 อ้างอิง 

หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายไอริช
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันในประเทศไทย
หมวดหมู่:บุคคลที่เกี่ยวข้องกับเพลงพระราชนิพนธ์
หมวดหมู่:ท่านผู้หญิง
หมวดหมู่:ราชสกุลทองใหญ่
หมวดหมู่:ณ อยุธยา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:ศาสตราจารย์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐโรดไอแลนด์
หมวดหมู่:บุคคลที่ได้มาเป็นพลเมืองไทย