การปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ.​ 1905

การปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ. 1905 (; ) ยังรู้จักกันในชื่อ การปฏิวัติรัสเซียครั้งแรก () เป็นคลื่นแห่งความวุ่นวายทางการเมืองและสังคมในวงกว้างที่แผ่กระจายไปทั่วบริเวณกว้างใหญ่ไพศาลของจักรวรรดิรัสเซีย บางแห่งถูกกำกับที่รัฐบาล รวมถึงการนัดหยุดงานของคนงาน ความไม่สงบของชาวนา และการกบฏทางทหาร นำไปสู่การปฏิรูปรัฐธรรมนูญรวมทั้งการจัดตั้งสภาดูมา, ระบบหลายพรรค และการประกาศใช้รัฐธรรมนูญรัสเซียในปี 1906

ในช่วงทศวรรษที่ 1800- ต้น 1900 นั้น รัสเซียอยู่ในสภาพแร้นแค้น ขาดแคลน และประชาชนไม่พอใจสภาพที่ถูกกดขี่ ฝ่ายกรรมกรก็ต้องทำงานหนักโดยได้รับค่าตอบแทนน้อยมาก ครั้นรัสเซียเข้าสู่สงครามกับญี่ปุ่นก็กลับเป็นฝ่ายแพ้ การเดินขบวนเริ่มอย่างสงบ ภายใต้การนำของหลวงพ่อกาปอง (Gapon) ที่เชื่อมั่นว่าทหารจะไม่ยิงพระ เรียกร้องให้มีการนิรโทษกรรมนักโทษทางการเมือง เรียกร้องรัฐธรรมนูญ ออกกฎหมายลดชั่วโมงการทำงาน และแก้ไขความทุกข์ยากของราษฎร แต่ทหารกลับระดมยิงประชาชนเสียชีวิตเป็นจำนวนมาก เกิดเหตุการณ์ที่เรียกว่า "วันอาทิตย์นองเลือด" (Bloody Sunday) ประชาชนจึงเริ่มเป็นปฏิปักษ์ต่อระบบซาร์ และทำให้การจลาจลแผ่วง กว้างขึ้น จักรพรรดินิโคลัสที่ 2 (Nicholas II) ต้องทรงยอมออกประกาศเดือนตุลาคม (October Manifests) ยอมให้มีการร่างรัฐธรรมนูญ เปิดสภาดูมา (Duma) และแต่งตั้งเคานท์ วิทท (Count S.Witte) เป็นนายกรัฐมนตรี ฝ่ายผู้ก่อการถูกจับหลายคน แต่ผู้นำบางคนหนีไปได้ และไปเตรียมก่อการครั้งใหม่

นักประวัติศาสตร์หลายคนยืนยันว่าการปฏิวัติใน ค.ศ. 1905 ปูเส้นทางให้กับการปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ. 1917 ที่นำไปสู่การยุบเลิกระบอบกษัตริย์ ซาร์ถูกประหารชีวิต และสถาปนารัฐสังคมนิยม การปฏิวัติ ค.ศ. 1905 เรียกร้องให้ชาวนาและกรรมกรยึดอำนาจด้วยกำลัง แต่นักปฏิวัติหลายคนที่อยู่ในตำแหน่งที่จะเป็นผู้นำกลับถูกเนรเทศหรือถูกจำคุกในระหว่างการปฏิวัติ ต่อมา วลาดีมีร์ เลนินได้บรรยายถึงการปฏิวัติ ค.ศ. 1905 ไว้อย่างโด่งดังว่าเป็น "การซ้อมใหญ่" ซึ่งหากไม่มีสิ่งนี้ "ชัยชนะของการปฏิวัติเดือนตุลาคมใน ค.ศ. 1917 คงเป็นไปไม่ได้"

 อ้างอิง 

ข้อมูล


 Abraham Ascher; The Revolution of 1905, vol. 1: Russia in Disarray; Stanford University Press, Stanford, 1988; , .
 Abraham Ascher; The Revolution of 1905, vol. 2: Authority Restored; Stanford University Press, Stanford, 1994

 Abraham Ascher; The Revolution of 1905: A Short History; Stanford University Press, Stanford, 2004
 Donald C. Rawson; Russian Rightists and the Revolution of 1905; Cambridge Russian, Soviet and Post-Soviet Studies, Cambridge University Press, Cambridge, 1995
 François-Xavier Coquin; 1905, La Révolution russe manquée; Editions Complexe, Paris, 1999
 François-Xavier Coquin and Céline Gervais-Francelle (Editors); 1905 : La première révolution russe (Actes du colloque sur la révolution de 1905), Publications de la Sorbonne et Institut d'Études Slaves, Paris, 1986
 John Bushnell; Mutiny amid Repression: Russian Soldiers in the Revolution of 1905–1906; Indiana University Press, Bloomington, 1985
 Anna Geifman. Thou Shalt Kill: Revolutionary Terrorism in Russia, 1894–1917.
 Pete Glatter ed., The Russian Revolution of 1905: Change Through Struggle, Revolutionary History Vol 9 No 1 (Editorial: Pete Glatter; Introduction; The Road to Bloody Sunday (Introduced by Pete Glatter); A Revolution Takes Shape (Introduced by Pete Glatter); The Decisive Days (Introduced by Pete Glatter and Philip Ruff); Rosa Luxemburg and the 1905 Revolution (Introduced by Mark Thomas); Mike Haynes, Patterns of Conflict in the 1905 Revolution)

 Scott Ury, Barricades and Banners: The Revolution of 1905 and the Transformation of Warsaw Jewry, Stanford University Press, Stanford, 2012. 








 แหล่งข้อมูลอื่น 

 1905 Russian Revolution Archive at marxists.org
 Russian Chronology 1904–1914, including the Revolution of 1905 and its aftermath 
 The Mass Strike by Rosa Luxemburg, 1906.
 The Year 1905 by Leon Trotsky
 Russia and reform (1907) by Bernard Pares
 1905 An article on the events of 1905 from an anarchist perspective (Anarcho-Syndicalist Review, no. 42/3, Winter 2005)
 Estonia during the Russian Revolution of 1905 (in Estonian)
 Russian Graphic Art and the Revolution of 1905. From the collection of the Beinecke Rare Book and Manuscript Library at Yale University
 Revolution of 1905 in Poland (in Polish)
 The Soviet Archives

หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์รัสเซีย