ยูเจนอล

ยูเจนอล หรือ ยูจีนอล (; ipa: )(C10H12O2) หรือเรียกชื่อตามระบบ IUPAC ว่า 2-เมทอกซี-4-(2-โพรพินิล)ฟีนอล เป็นสารประกอบไควอะคอลที่มีสายโซ่อะลิล และเป็นสมาชิกของกลุ่มสารเคมีที่เรียกว่าอัลลิลเบนซีน ซึ่งเป็นของเหลวมันที่มีกลิ่นหอม ตั้งแต่สีใสจนถึงสีเหลืองอ่อน สกัดได้จากน้ำมันหอมระเหยบางชนิด โดยเฉพาะจากกานพลู จันทน์เทศ อบเชย โหระพา และใบกระวานYield and Oil Composition of 38 Basil (Ocimum basilicum L.) Accessions Grown in Mississippi  มีความเข้มข้นของยูจีนอลในน้ำมันกานพลูมีประมาณ 80–90% และในน้ำมันใบกานพลูประมาณ 82–88% ยูจีนอลมีกลิ่นหอมเผ็ดคล้ายกลิ่นกานพลู ซึ่งชื่อยูจีนอลนี้มีที่มาจาก Eugenia caryophyllata ซึ่งเป็นชื่อทางวิทยาศาสตร์ของกานพลูตามการจำแนกในสมัยของลินเนียส แต่ปัจจุบันชื่อที่ได้รับการยอมรับคือ Syzygium aromaticum

 การนำไปใช้ 
เป็นของเหลวคล้ายน้ำมันสีเหลืองอ่อน ละลายได้เล็กน้อยในน้ำ ละลายได้ดีในตัวทำละลายอินทรีย์ มีกลิ่นคล้ายกานพลู มีประโยชน์ดังนี้
ใช้ทำน้ำหอม
ใช้แต่งกลิ่น 
ในทางการแพทย์ ยาฆ่าเชื้อ และระงับความรู้สึกเฉพาะที่
ใช้ผลิตไอโซยูเจนอล (isoeugenol) เพื่อนำไปใช้ผลิตวานิลลิน (vanillin) 
เมื่อผสมกับสังกะสีออกไซด์ (zinc oxide) จะได้ซีเมนต์ที่ใช้ในงานทันตกรรม
ใช้ผลิตสเตบิไลเซอร์ (stabilizers) และสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) ในงานผลิตพลาสติกและยาง

การได้ยาเกินขนาด
การได้ยาเกินขนาดจะมีอาการดังนี้
เลือดออกในปัสสาวะ
วิงเวียนศีรษะ (dizziness) 
ชัก (convulsion) 
ท้องร่วง (diarrhea)
หมดสติ (unconsciousness) 
หัวใจเต้นเร็ว (heartbeat) 

 การพบในธรรมชาติ 
ยูจีนอลเกิดขึ้นตามธรรมชาติในพืชหลายชนิด รวมถึงพืชต่อไปนี้:
 กานพลู (Syzygium aromaticum)
 โกฐจุฬาลัมพา
 อบเชย
 ใบกระวานอินเดีย
 จันทน์เทศ (Myristica fragrans)
 Ocimum basilicum (โหระพา)
 Ocimum gratissimum (ใบยี่หร่า)
 Ocimum tenuiflorum (ชื่อพ้อง Ocimum sanctum; ชื่อสามัญ กะเพรา)
 โป๊ยกั๊กญี่ปุ่น
 สะระแหน่
 ผักชีลาว
 Pimenta dioica (ออลสไปซ์) 
 วะนิลา
 ใบกระวาน
 ขึ้นฉ่าย
 ขิง

ดูเพิ่มเติม
ชีวโมเลกุล

 เชิงอรรถและรายการอ้างอิง 

หมวดหมู่:ยา
หมวดหมู่:ฟีนอล
หมวดหมู่:ฟีนอลอีเทอร์
หมวดหมู่:สารประกอบเมทอกซี
หมวดหมู่:แอลคีน