จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

ประจวบคีรีขันธ์ เป็นจังหวัดในภาคกลางของประเทศไทย เป็นจังหวัดที่มีรูปร่างยาวในแนวเหนือ-ใต้ และแคบในแนวตะวันออก-ตะวันตก โดยส่วนที่แคบที่สุดมีระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เป็นที่ตั้งศาลากลางจังหวัดอยู่ที่เทศบาลเมืองประจวบคีรีขันธ์ ในขณะที่ชุมชนเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในจังหวัด คือ เทศบาลนครหัวหิน

 ประวัติศาสตร์ 
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์มีประวัติศาสตร์ความเป็นมาไม่ค่อยแน่ชัด เนื่องจากเป็นพื้นที่แคบ ยามมีศึกสงครามยากแก่การป้องกันจึงต้องปล่อยให้เป็นเมืองร้างหรือยุบเมืองเป็นส่วนหนึ่งของเมืองเพชรบุรี ในอดีตเป็นเพียงเมืองชั้นจัตวาเล็ก ๆ ที่รวมกันอยู่ภายใต้การปกครองของเมืองเพชรบุรี พอถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยจึงได้โปรดเกล้าฯ ตั้ง เมืองบางนางรม ที่ปากคลองบางนางรม แต่ที่ดินไม่เหมาะสมแก่การเพาะปลูกจึงย้ายที่ว่าการเมืองไปตั้งที่เมืองกุย ที่มีความอุดมสมบูรณ์และการตั้งบ้านเรือนหนาแน่นกว่า 

ครั้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ. 2398 โปรดเกล้าฯ ให้รวมเมืองกุย เมืองคลองวาฬ และเมืองบางนางรมเข้าด้วยกัน โดยที่ตั้งเมืองยังคงตั้งอยู่ที่เมืองกุย (คืออำเภอกุยบุรีในปัจจุบัน) และโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อเมืองกุยเป็น เมืองประจวบคีรีขันธ์ เพื่อให้ชื่อคล้องจองกันกับเมืองประจันตคีรีเขตซึ่งเดิมคือเกาะกงที่แยกออกจากจังหวัดตราด

ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ. 2441 จึงย้ายเมืองมาอยู่ที่บ้านเกาะหลัก ต่อมาพระองค์ทรงจัดการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล เมืองประจวบคีรีขันธ์ เมืองชั้นจัตวาซึ่งขึ้นตรงกับเมืองเพชรบุรี มีฐานะเป็นอำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ สังกัดเมืองเพชรบุรี ในช่วงนี้เมืองปราณบุรีซึ่งมีอาณาเขตติด อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ ด้านทิศเหนือและเคยมีฐานะเป็นเมืองชั้นจัตวาขึ้นกับเมืองเพชรบุรี ก็ได้จัดตั้งเป็นอำเภอเมืองปราณบุรี สังกัดเมืองเพชรบุรีด้วย[http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2444/005/59_1.PDF ประกาศกระทรวงมหาดไทย ปรับปรุงการจัดตั้งแบ่งเขตแขวงเมืองเพ็ชร์บุรีเสียใหม่ โดยให้มี ๖ อำเภอ และการจัดกรมการอำเภอ ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่๑๘ ตอนที่ ๕ ประกาศ ณ วันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๔๔ หน้าที่ ๕๙  ส่วนเมืองกำเนิดนพคุณขึ้นตรงกับ เมืองชุมพร ด้วยมีพระราชดำริสงวนชื่อเมืองปราณไว้ (เมืองเก่าที่ตั้งอยู่ที่ปากน้ำปราณบุรี) ต่อมา วันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการให้รวมเอาอำเภอเมืองปราณบุรี อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ เมืองเพชรบุรี และอำเภอกำเนิดนพคุณ เมืองชุมพร ซึ่งเป็นเมืองชั้นจัตวามาก่อน ตั้งเป็นเมืองปราณบุรีประกาศ ตั้งเมืองปราณบุรี ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๒๓ ตอนที่ ๔๑ ประกาศ ณ วันที่ ๖ มกราคม พ.ศ. ๒๔๔๙ หน้าที่ ๑๐๖๒  มีที่ทำการเมืองอยู่ที่ตำบลเกาะหลัก ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงได้มีการเปลี่ยนชื่อเมืองปราณบุรีเป็นเมืองประจวบคีรีขันธ์ เพื่อป้องกันการสับสนกับเมืองปราณที่ปากน้ำปราณบุรีประกาศ เปลี่ยนนามเมืองปราณบุรี เป็นเมืองประจวบคีรีขันธ์  ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๓๒ ตอนที่ ๐ ก ประกาศ ณ วันที่ ๒๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๕๘ หน้าที่ ๑๗๖สุรินทร์ บัวงาม."บันทึกตำนานเมืองปราณบุรี", ประจวบคีรีขันธ์ : สภาวัฒนธรรมอำเภอปราณบุรี, 2544. หน้า 87-88 อ้างใน http://gold.rajabhat.edu/rLocal/stories.php?story=03/11/18/8802034  หลังจากมีการยกเลิกระบบการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล เมืองประจวบคีรีขันธ์จึงไม่ได้ขึ้นตรงกับเมืองเพชรบุรีและมณฑลราชบุรีอีก

 ภูมิศาสตร์ 
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ตั้งอยู่ในภาคตะวันตก ตามการแบ่งระบบ 6 ภาคอย่างเป็นทางการโดยคณะกรรมการภูมิศาสตร์แห่งชาติและราชบัณฑิตยสภา ในขณะที่การแบ่งภูมิภาคด้วยระบบ 4 ภาค (เหนือ กลาง อีสาน ใต้) จัดเป็นจังหวัดในภาคกลาง และการแบ่งทางอุตุนิยมวิทยาจัดเป็นจังหวัดในภาคใต้ตอนบน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์มีเนื้อที่ประมาณ 6,367.620 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 3,979,762.5 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้

 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอแก่งกระจาน อำเภอท่ายางและอำเภอชะอำ (จังหวัดเพชรบุรี)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอท่าแซะและอำเภอปะทิว (จังหวัดชุมพร)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอ่าวไทย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับภาคตะนาวศรี (ประเทศพม่า)

ความยาวจากทิศเหนือจรดทิศใต้ ประมาณ 212 กิโลเมตร และชายฝั่งทะเลยาวประมาณ 224.8 กิโลเมตร มีส่วนที่แคบที่สุดอยู่ในตำบลคลองวาฬ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จากอ่าวไทยถึงเขตแดนพม่าประมาณ 12 กิโลเมตร มีเขาที่สูงที่สุดคือ เขาหลวงประจวบ มีความสูง 1,250 เมตร ระยะทางจากกรุงเทพมหานครตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 (ถนนเพชรเกษม) ประมาณ 399 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 4 ชั่วโมงเศษ และตามเส้นทางรถไฟสายใต้ ประมาณ 318 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 4-6 ชั่วโมง

 การเมืองการปกครอง 
 หน่วยการปกครอง 
200px|right|thumb|แผนที่อำเภอในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
การปกครองแบ่งออกเป็น 8 อำเภอ 48 ตำบล 388 หมู่บ้าน
 ลำดับ   ชื่ออำเภอ  อักษรโรมัน  พื้นที่(ตร.กม.)  ระยะห่างจากอำเภอเมือง (กม.)1เมืองประจวบคีรีขันธ์Mueang Prachuap Khiri Khan844.00–2กุยบุรีKui Buri935.40343ทับสะแกThap Sakae538.00434บางสะพานBang Saphan868.00885บางสะพานน้อยBang Saphan Noi720.001096ปราณบุรีPran Buri765.37717หัวหินHua Hin838.90888สามร้อยยอดSam Roi Yot871.9056

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งหมด 61 แห่ง ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีเทศบาล 16 แห่ง เป็นเทศบาลนคร 1 แห่ง เทศบาลเมือง 1 แห่ง และเทศบาลตำบล 14 แห่ง ที่เหลือเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลจำนวน 44 แห่ง โดยเทศบาลทั้งหมดแบ่งตามอำเภอในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีดังนี้ 

{|class="wikitable" style="line-height:137%"
|+ข้อมูลเทศบาลในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
|-
! rowspan=2 | ลำดับ !! rowspan=2|ชื่อเทศบาล !! rowspan="2" |อำเภอ !! colspan=3 |ครอบคลุมตำบล !! rowspan=2|ประชากร (คน)   (ณ สิ้นปี 2567) สำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "โครงสร้างข้อมูลสถิติจำนวนประชากร พ.ศ. 2567." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:  2568. สืบค้น 23 มกราคม 2568. 
|-align="center" 
! width="9%"|ทั้งตำบล !! width="9%"|บางส่วน !! width="9%"|รวม

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลนคร

|-align="center" 
| 1 ||  เทศบาลนครหัวหิน|| หัวหิน || 2 || – || 2 || <div align="right">61,487

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลเมือง

|-align="center" 
| 1 ||  เทศบาลเมืองประจวบคีรีขันธ์|| เมืองประจวบคีรีขันธ์ || 1 || 2 || 3 || <div align="right">17,531

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลตำบล

|-align="center" 
| 1 ||  เทศบาลตำบลคลองวาฬ|| เมืองประจวบคีรีขันธ์ || – || 1 || 1 || <div align="right">4,211

|-align="center" 
| 2 ||  เทศบาลตำบล กม.5|| เมืองประจวบคีรีขันธ์ || – || 1 || 1 || <div align="right">3,610

|-align="center" 
| 3 ||  เทศบาลตำบลกุยบุรี|| กุยบุรี || – || 2 || 2 || <div align="right">8,479

|-align="center" 
| 4 ||  เทศบาลตำบลไร่ใหม่|| กุยบุรี สามร้อยยอด || – || 2 || 2 || <div align="right">7,575

|-align="center" 
| 5 ||  เทศบาลตำบลทับสะแก|| ทับสะแก || – || 2 || 2 || <div align="right">6,230

|-align="center" 
| 6 ||  เทศบาลตำบลกำเนิดนพคุณ|| บางสะพาน || – || 1 || 1 || <div align="right">2,505

|-align="center" 
| 7 ||  เทศบาลตำบลบ้านกรูด|| บางสะพาน || – || 1 || 1 || <div align="right">4,113

|-align="center" 
| 8 ||  เทศบาลตำบลร่อนทอง|| บางสะพาน || – || 1 || 1 || <div align="right">7,727

|-align="center" 
| 9 ||  เทศบาลตำบลบางสะพานน้อย|| บางสะพานน้อย || – || 1 || 1 || <div align="right">2,951

|-align="center" 
| 10 ||  เทศบาลตำบลปราณบุรี|| ปราณบุรี || – || 3 || 3 || <div align="right">16,501

|-align="center" 
| 11 ||  เทศบาลตำบลปากน้ำปราณ|| ปราณบุรี || – || 1 || 1 || <div align="right">7,605

|-align="center" 
| 12 ||  เทศบาลตำบลเขาน้อย|| ปราณบุรี || – || 1 || 1 || <div align="right">9,817

|-align="center" 
| 13 ||  เทศบาลตำบลหนองพลับ|| หัวหิน || – || 1 || 1 || <div align="right">5,000

|-align="center" 
| 14 ||  เทศบาลตำบลไร่เก่า|| สามร้อยยอด || – || 2 || 2 || <div align="right">10,540

 ทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัด 

+ทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชื่อ ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง 1. พระพิชัยชลสินธ์ (จันทร์ ไชยมงคล)  ไม่ทราบข้อมูล 2. พระพิชัยชลสินธ์ (สิงห์ ไชยมงคล) ไม่ทราบข้อมูล 3. พระพิชัยชลสินธ์ (พุธ ไชยมงคล) ไม่ทราบข้อมูล 4. หลวงบริบาลคีรีมาส (ทิม)  พ.ศ. 2436 5. พระพิบูลย์สงคราม (จร)  พ.ศ. 2444–2450 6. หม่อมเจ้าปรานีเนาวบุตร นวรัตน พ.ศ. 2450–2458 7. พระยาสวัสดิ์คีรีศรีสมันตราษฎรนายก (เย็น สุวรรณปัทม) พ.ศ. 2458–2471 8. หม่อมเจ้าทองเติม ทองแถม พ.ศ. 2471–2476 9. หลวงภูวนารถนรานุบาล (สนิท มหามุสิก) พ.ศ. 2476–2478 10. พระบริหารเทพธานี (เฉลิม กาญจนาคม) พ.ศ. 2478–2479 11. หม่อมทวีวงศ์ถวัลยศักดิ์ พ.ศ. 2480 12. หลวงวิมลประชาภัย (จำรัส วิภาตะกลัศ) พ.ศ. 2480–2481 13. พันโท ขุนจำนงภูมิเวท (จำนง ศิวะแพทย์) พ.ศ. 2481 14. ขุนบำรุงรัตนบุรี (กุหลาบ จูฑะพุทธิ) พ.ศ. 2481–2484 15. นาวาอากาศโท หลวงชาญฤทธิรณ (สุรชิต สุวรรโณดม) พ.ศ. 2485–2487 16. นายแม้น อรจันทร์ พ.ศ. 2482–2487 17. ขุนสำราญราษฎร์บริรักษ์ (จุ้ย ตัณฑโสภา) พ.ศ. 2487–2488 18. นายอุดม บุญยประสพ พ.ศ. 2488–2489 19. ขุนสนิทประชาราษฎร์ (สนิท จันทรศัพท์) พ.ศ. 2489–2490 20. ขุนปัญจพรรคพิบูล (พิบูล ปัญจพรรค์) พ.ศ. 2490–2491 21. นายถนอม วิบูลย์มงคล พ.ศ. 2491–2492 22. นายแสวง ทิมทอง พ.ศ. 2492–2494 23. นายประสงค์ อิศรภักดี (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 2494–2495 24. นายอรรถ วิสูตรโยธาภิบาล พ.ศ. 2495 25. พันตำรวจเอก จำรัส โรจนจันทร์ พ.ศ. 2495–2496 26. นายแสวง รุจิรัตน์ พ.ศ. 2496 27. พันตำรวจเอก ตระกูล วิเศษรัตน์ พ.ศ. 2496–2497 23. นายประสงค์ อิศรภักดี (ครั้งที่ 2) พ.ศ. 2497–2499

+ทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (ต่อ) ชื่อ ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง 28. นายสอาด ปายะนันท์ 6 สิงหาคม 2499 – 30 มิถุนายน 2503 29. นายประจักษ์ วัชรปาน 1 กรกฎาคม 2503 – 16 ตุลาคม 2510 30. นายประหยัด สมานมิตร  16 ตุลาคม 2510 – 15 เมษายน 2513 31. นายสุวิทย์ ยิ่งวรพันธุ์ 5 พฤศจิกายน 2513 – 30 กันยายน 2515 32. นายสุชาติ พัววิไล 1 ตุลาคม 2515 – 30 กันยายน 2518 33. นายสอาด ศิริพัฒน์  1 ตุลาคม 2518 – 8 พฤศจิกายน 2519 34. นายปฐม สุทธิวาทนฤพุฒิ 8 พฤศจิกายน 2519 – 31 พฤษภาคม 2522  35. นายมานิต วัลยะเพ็ชร์  1 มิถุนายน 2522 – 5 ตุลาคม 2523 36. นายเสน่ห์ วัฑฒทาธร 6 ตุลาคม 2523 – 29 เมษายน 2525 37. นาวาเอก จำลอง ประเสริฐยิ่ง  29 เมษายน 2525 – 30 กันยายน 2526 38. นายบรรโลม ภุชงคกุล 1 ตุลาคม 2526 – 30 กันยายน 2528 39. หม่อมหลวงภัคศุก กำภู 1 ตุลาคม 2528 – 30 กันยายน 2529 40. นายบุญช่วย ศรีสารคาม 1 ตุลาคม 2529 – 30 กันยายน 2532 41. ร้อยเอก อำนวย ไทยานนท์ 1 ตุลาคม 2532 – 30 กันยายน 2537 42. นายกอบกุล ทองลงยา  1 ตุลาคม 2537 – 30 กันยายน 2539 43. นายประสงค์ พิทูรกิจจา (ครั้งที่ 1) 1 ตุลาคม 2539 – 30 กันยายน 2547  44. นายกิตติพงษ์ สุนานันท์  1 ตุลาคม 2547 – 12 พฤศจิกายน 2549 43. นายประสงค์ พิทูรกิจจา (ครั้งที่ 2) 13 พฤศจิกายน 2549 – 5 พฤษภาคม 2551  45. นายปานชัย บวรรัตนปราณ 6 พฤษภาคม 2551 – 30 กันยายน 2552 46. นายวีระ ศรีวัฒนตระกูล (ครั้งที่ 1) 1 ตุลาคม 2552 – 30 กันยายน 2556  47. นายนิสิต จันทร์สมวงศ์ 1 ตุลาคม 2556 46. นายวีระ ศรีวัฒนตระกูล (ครั้งที่ 2) 2 ตุลาคม 2556 – 30 กันยายน 2558  48. นายทวี นริสศิริกุล 1 ตุลาคม 2558 – 30 กันยายน 2560 49. นายพัลลภ สิงหเสนี 1 ตุลาคม 2560 – 30 กันยายน 2564 50. นายเสถียร เจริญเหรียญ 1 ตุลาคม 2564 – 4 กรกฎาคม 2566ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้ข้าราชการพลเรือนสามัญพ้นจากตำแหน่ง 51. นายนิติ วิวัฒน์วานิช 17 ธันวาคม 2566 – 11 มกราคม 2567 52. นายสมคิด จันทมฤก  19 มีนาคม 2567 – 16 พฤศจิกายน 2567 53. นายสิทธิชัย สวัสดิ์แสน 26 ธันวาคม 2567 – ปัจจุบัน

 การศึกษา 

 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ วิทยาเขตวังไกลกังวล
 มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ศูนย์หัวหิน
 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหิน
 วิทยาลัยการอาชีพวังไกลกังวล
 วิทยาลัยเทคโนโลยีประจวบคีรีขันธ์
 วิทยาลัยเทคนิคประจวบคีรีขันธ์
 วิทยาลัยการอาชีพบางสะพาน
 วิทยาลัยการอาชีพปราณบุรี

 แหล่งท่องเที่ยว 
200px|thumbnail|อ่าวมะนาว
 ศาลหลักเมืองจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สร้างขึ้นมาในสมัย ร.ต.อำนวย ไทยานนท์ เป็นผู้ว่าราชการ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงเปิดศาลหลักเมือง เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2537 เพื่อให้เป็นสิริมงคลและเป็นหลักชัยคู่บ้านคู่เมือง

 ชายฝั่งทะเลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เป็นชายฝั่งทะเลในพื้นที่แหลมผักเบี้ย ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้เรียกชื่อชายฝั่งทะเลของจังหวัดเพชรบุรี-จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งมีความยาว 200 กิโลเมตรพระราชกฤษฎีกาถอนสภาพที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ในท้องที่ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี พ.ศ. ๒๕๔๙ เล่มที่ ๑๒๓ ตอนที่ ๘๐ ก ประกาศ ณ วันที่ ๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ หน้า ๑ มีความยาวคอดไปถึงอำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อแสดงถึงวีรกรรม พระปรีชาสามารถของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชและเพื่อประกาศพระเกียรติคุณของพระมหากษัตริย์ไทย ให้ปรากฏพระนามบนแผนที่
 หาดบางเบิด
 หาดแหลมสน

 หาดบ้านกรูด
 อ่าวมะนาว
 อ่าวประจวบ
 อ่าวน้อย
 ด่านสิงขร
 อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ (พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำหว้ากอ)
 อุทยานราชภักดิ์
 ถ้ำพระยานคร

 ศาสนสถาน 

 วัดคลองวาฬพระอารามหลวง
 วัดธรรมมิการามวรวิหาร (วัดเขาช่องกระจก)
 วัดเกาะหลัก
 วัดเขาอิติสุคโต
 วัดใหญ่คลายคีรี (เขาอิติสุคโต 2)
 วัดพรหมรังษี (เขาอิติสุคโต 3)
 วัดห้วยมงคล
 วัดทางสาย 
 วัดตาลเจ็ดยอด

 อุทยานแห่งชาติ 
200px|thumbnail|ถ้ำพระยานครใน อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

 อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด
 อุทยานแห่งชาติหาดวนกร
 อุทยานแห่งชาติกุยบุรี
 อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง

 อ้างอิง 

 ดูเพิ่ม 
 รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
 รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด 
 เว็บไซต์วัดเขาอิติสุคโต 
 เว็บไซต์สำนักปฏิบัติธรรมพรหมรังษี (เขาอิติสุคโต 3) 
 เวปไซด์สามอ่าวดอตคอม อีกเสียงของชาวประจวบ 




หมวดหมู่:จังหวัดริมฝั่งอ่าวไทย