เจ้าชายแห่งเวลส์

เจ้าชายแห่งเวลส์ (; ) เป็นพระอิสริยยศขององค์รัชทายาทแห่งพระมหากษัตริย์แห่งอังกฤษหรือสหราชอาณาจักรในขณะนั้น ราชประเพณีที่มกุฏราชกุมารของราชบัลลังก์อังกฤษจะได้รับพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์มีมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 14 อย่างไรก็ดีการไม่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงอิสริยยศนี้ไม่มีผลใดๆต่อสิทธิของผู้ที่จะสืบทอดราชบัลลังก์ บุคคลแรกที่ดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์คือ เจ้าชายละเวลินผู้ยิ่งใหญ่ (Llywelyn the Great) สถาปนาโดยพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 แห่งอังกฤษ

 บทบาทและพระราชกิจ 
โดยแท้ที่จริงแล้วเจ้าชายแห่งเวลส์ก็เหมือนพระราชวงศ์องค์อื่น ๆ คือไม่มีพระราชอำนาจอะไร อย่างไรก็ตามครั้นที่สมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 ดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ ทรงตั้งพระราชปณิธาน 3 ข้อ:
 ปฏิบัติภารกิจและหน้าที่ที่สนับสนุนพระมหากษัตริย์
 ปฏิบัติภารกิจในฐานะองค์การกุศล
 เผยแพร่และป้องกันชาติ, คุณธรรม และความเป็นเลิศ

 เจ้าชายแห่งเวลส์ในฐานะรัชทายาท 
ในฐานะพระรัชทายาทโดยนิตินัยของพระราชบิดา/พระราชมารดาผู้เป็นพระมหากษัตริย์ในขณะนั้น เจ้าชายผู้นั้นดำรงยศเป็น เจ้าชายแห่งเวลส์ มีตราประจำพระองค์ที่ใช้ในเวลส์ และมีพระราชพิธีสถาปนาโดยกษัตริย์ทรงสวมมงกุฎยุพราชพระราชทานให้

นอกจากในเวลส์แล้ว ในฐานะดยุกแห่งโรธเซย์เจ้าชายแห่งเวลส์ก็ยังคงทรงมีตราประจำพระองค์เพื่อใช้ต่างหากในสก็อตแลนด์ และในอังกฤษก็มีตราประจำดยุกแห่งคอร์นวอลล์ด้วย (ไม่ได้ใช้บ่อยนัก เพราะมักได้รับพระราชทานยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์แล้ว)

 พระอิสริยยศ 
นอกจากตำแหน่ง เจ้าชายแห่งเวลส์ และเอิร์ลแห่งเชสเตอร์แล้ว ในฐานะพระราชโอรสพระองค์โต ยังคงทรงดำรงพระยศ ดยุกแห่งคอร์นวอลล์แต่ถ้าหากไม่ใช่พระราชโอรสพระองค์โต แม้จะได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ ก็ไม่ได้เป็นดยุกแห่งคอร์นวอลล์ และดยุกแห่งโรธเซย์ด้วย เช่นสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 3 ซึ่งเป็นพระโอรสในเจ้าชายเฟรเดอริก เจ้าชายแห่งเวลส์ ดังนั้นเมื่อเจ้าชายแห่งเวลส์พระองค์ก่อน (พระบิดาของจอร์จที่ 3) สิ้นพระชนม์ลง เจ้าชายจอร์จจึงกลายเป็นรัชทายาทโดยนิตินัย เพราะจะไม่มีทางถูกผู้ใดแซงขึ้นได้ในลำดับแห่งการสืบสันตติวงศ์ ต่อจากพระอัยกา (สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 2) ผู้ทรงสถาปนาให้พระองค์ขึ้นเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ ส่วนตำแหน่งดยุกแห่งคอร์นวอลล์และดยุกแห่งโรธเซย์นั้นก็ว่างลงไปจนตลอดรัชกาล แต่ในกรณีของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 เมื่อพระเชษฐา (เจ้าชายอาเธอร์ เจ้าชายแห่งเวลส์) สิ้นพระชนม์ เจ้าชายอาเธอร์ไม่มีพระโอรสหรือพระธิดา เจ้าชายเฮนรีจึงกลายเป็นรัชทายาทสืบต่อจากพระเชษฐา เพราะเหตุนั้นพระราชบิดาจึงพระราชทานพระอิสริยศให้พระองค์เป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ และในฐานะพระราชโอรสพระองค์โตนับแต่นาทีที่เจ้าชายอาเธอร์สิ้นพระชนม์ จึงทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นดยุกแห่งคอร์นวอลล์และดยุกแห่งโรธเซย์โดยทันที ด้วย ผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ จะดำรงพระยศต่อไปนี้ทั้งหมด
 เจ้าชายแห่งเวลส์ (Prince of Wales)
 ดยุกแห่งคอร์นวอลล์ (Duke of Cornwall)
 ดยุกแห่งรอธเซย์ (Duke of Rothesay)
 เอิร์ลแห่งเชสเตอร์ (Earl of Chester)
 เอิร์ลแห่งคาร์ริก (Earl of Carrick)
 บารอนแห่งเรนฟรูว์ (Baron of Renfrew)
 ลอร์ดออฟดิไอลส์  (Lord of the Isles)
 เจ้าชายและมหาเสวกแห่งสกอตแลนด์ (Prince and Great Steward of Scotland)

 รัชทายาทโดยนิตินัยกับโดยพฤตินัย 
ข้อควรทราบคือตำแหน่งเจ้าชายแห่งเวลส์นั้นจะพระราชทานให้กับ “รัชทายาท” เท่านั้น รัชทายาทโดยนิตินัยนั้นคือรัชทายาทผู้ที่จะไม่ถูกผู้อื่นแทรกขึ้นไปได้ในลำดับแห่งการสืบสันตติวงศ์ (คือมีพระราชสิทธิ์สูงที่สุด) ซึ่งตามปกติก็จะเป็นพระราชโอรสพระองค์โตที่สุดที่ยังมีชนมชีพอยู่ในพระมหากษัตริย์ หรือไม่เช่นนั้นก็เป็นพระราชนัดดา (หลานที่เป็นผู้ชาย) ที่เป็นพระโอรสองค์ใหญ่ในพระราชโอรสองค์ที่มีสิทธิ และพระโอรสองค์ใหญ่ของผู้มีสิทธิต่อๆ ไปตามกฎมณเทียรบาล พระราชธิดารวมทั้งบรรดาพี่น้อง (พระราชอนุชา พระเชษฐภคินีและพระกนิษฐา) ของกษัตริย์นั้นอาจจะถูกแทนที่โดยชายที่มีสิทธิ์ในราชบัลลังก์มากกว่า ดังนั้นพระองค์ท่านเหล่านั้นจึงเป็นแต่เพียง “ทายาทโดยสันนิษฐาน” (the Heir Presumptive) เท่านั้น เช่นในกรณีของสมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 ในปัจจุบันผู้ไม่เคยได้การแต่งตั้งให้เป็นรัชทายาทโดยนิตินัย และไม่ทรงได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าหญิงแห่งเวลส์ เพราะตำแหน่งนั้นเป็นบรรดาศักดิ์สำหรับพระชายาของเจ้าชายแห่งเวลส์ และเป็นตำแหน่งสำหรับผู้เป็นเจ้าชายเท่านั้น

รายพระนามผู้ที่เคยดำรงตำแหน่งเจ้าชายแห่งเวลส์
พระฉายาลักษณ์พระนามรัชทายาทในประสูติเริ่มเป็นรัชทายาทผู้มีสิทธิต่อราชบัลลังก์เริ่มเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์สิ้นสุดการเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์สิ้นพระชนม์ตราอาร์ม 80px  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด  เอ็ดเวิร์ดที่ 1   25 เมษายน 1284  19 สิงหาคม 1284  7 กุมภาพันธ์ 1301  7 กรกฎาคม 1307เสวยราชสมบัติเป็น เอ็ดเวิร์ดที่ 2  21 กันยายน 1327 100px 80px เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด เจ้าชายดำ   เอ็ดเวิร์ดที่ 3   15 มิถุนายน 1330  12 พฤษภาคม 1343l Previous Princes. Prince of Wales official website. Retrieved on 15 July 2013.  8 มิถุนายน 1376สิ้นพระชนม์ 120px 80px  เจ้าชายริชาร์ดแห่งมอร์ดัว  6 มกราคม 1367  8 มิถุนายน 1376  20 พฤศจิกายน 1376  22 มิถุนายน 1377เสวยราชสมบัติเป็น ริชาร์ดที่ 2  14 กุมภาพันธ์ 1400 80px  เจ้าชายเฮนรีแห่งมอนมัธ  เฮนรีที่ 4  16 กันยายน 1387  30 กันยายน 1399  15 ตุลาคม 1399  21 พฤษภาคม 1413เสวยราชสมบัติเป็น เฮนรีที่ 5  31 สิงหาคม 1422 120px 80px  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดแห่งเวสต์มินสเตอร์  เฮนรีที่ 6  13 ตุลาคม 1453  15 พฤษภาคม 1454  11 เมษายน 1471พระราชบิดาถูกปลดจากราชบัลลังก์  4 พฤษภาคม 1471 80px  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดแห่งยอร์ก  เอ็ดเวิร์ดที่ 4   4 พฤศจิกายน 1470  11 เมษายน 1471  26 มิถุนายน 1471  9 เมษายน 1483เสวยราชสมบัติเป็นเอ็ดเวิร์ดที่ 5  1483 80px  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดแห่งมิดเดิลแฮม  ริชาร์ดที่ 3  1473  1483  24 สิงหาคม 1483  31 พฤษภาคมหรือ9 เมษายน 1484สิ้นพระชนม์ 80px  เจ้าชายอาร์เธอร์ ทิวดอร์  เฮนรีที่ 7  20 กันยายน 1486  29 พฤศจิกายน 1489  2 เมษายน 1502สิ้นพระชนม์ 120px 80px  เจ้าชายเฮนรี ทิวดอร์ 28 มิถุนายน 1491  2 เมษายน 1502  18 กุมภาพันธ์ 1504  21 เมษายน 1509เสวยราชสมบัติเป็น เฮนรีที่ 8  28 มกราคม 1547 80px  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด ทิวดอร์  เฮนรีที่ 8  12 ตุลาคม 1537  18 ตุลาคม 1537  28 มกราคม 1547เสวยราชสมบัติเป็น เอ็ดเวิร์ดที่ 6  6 กรกฎาคม 1553 80px  เจ้าชายเฮนรี เฟรเดอริก สจวต เจมส์ที่ 1  19 กุมภาพันธ์ 1594  24 พฤษภาคม 1603  4 มิถุนายน 1610  6 พฤศจิกายน 1612สิ้นพระชนม์ 120px 80px  เจ้าชายชาร์ลส์ สจวต  19 พฤศจิกายน 1600  6 พฤศจิกายน 1612  4 พฤศจิกายน 1616  27 พฤษภาคม 1625เสวยราชสมบัติเป็นชาลส์ที่ 1  30 มกราคม 1649 80px  เจ้าชายชาร์ลส์ สจวต  ชาลส์ที่ 1   29 พฤษภาคม 1630  ประกาศ c. 1638–1641  30 มกราคม 1649พระอิสริยยศยกเลิก; ต่อมา (1660) เสวยราชสมบัติเป็น 'ชาลส์ที่ 2' || 6 กุมภาพันธ์ 1685
|-
| 80px || เจ้าชายเจมส์ ฟรานซิส เอ็ดเวิร์ด สจวต ||เจมส์ที่ 2   || colspan="2"| 10 มิถุนายน 1688 || c. 4 มิถุนายน 1688 || 11 ธันวาคม 1688พระราชบิดาถูกถอดถอนจากราชบัลลังก์ || 1 มกราคม 1766
|-
| 80px || เจ้าชายจอร์จ ออกัสตัส || จอร์จที่ 1 || 10 พฤศจิกายน 1683 || 1 สิงหาคม 1714 || 27 กันยายน 1714 || 11 มิถุนายน 1727เสวยราชสมบัติเป็น จอร์จที่ 2 || 25 ตุลาคม 1760
| rowspan="4" | 120px
|-
| 80px || เจ้าชายเฟรเดอริก หลุยส์ || rowspan="2"| จอร์จที่ 2 || 1 กุมภาพันธ์ 1707 || 11 มิถุนายน 1727 || 8 มกราคม 1729 || colspan="2"| 31 พฤษภาคม 1751สิ้นพระชนม์|-
| 80px || เจ้าชายจอร์จ วิลเลียม เฟรเดอริก || 4 มิถุนายน 1738 || 31 พฤษภาคม 1751 || 20 เมษายน 1751 || 25 ตุลาคม 1760เสวยราชสมบัติเป็น จอร์จที่ 3 || 29 มกราคม 1820
|-
| rowspan="2" | 80px || rowspan="2" | เจ้าชายจอร์จ ออกัสตัส เฟรเดอริก || rowspan="2" | จอร์จที่ 3  || colspan="2" rowspan="2" | 12 สิงหาคม 1762 || rowspan="2" | 19 สิงหาคม 1762 || rowspan="2" | 29 มกราคม 1820เสวยราชสมบัติเป็น จอร์จที่ 4|| rowspan="2" | 26 มิถุนายน 1830
|-
| 120px  120px
|-
| 80px|| เจ้าชายอัลเบิร์ต เอ็ดเวิร์ด|| วิกตอเรีย|| colspan="2" | 9 พฤศจิกายน 1841 || 8 ธันวาคม 1841 || 22 มกราคม 1901เสวยราชสมบัติเป็น เอ็ดเวิร์ดที่ 7|| 6 พฤษภาคม 1910
| 120px
|-
| 80px|| เจ้าชายจอร์จ เฟรเดอริก เออร์เนสต์ อัลเบิร์ต|| เอ็ดเวิร์ดที่ 7|| 3 มิถุนายน 1865 || 22 มกราคม 1901 || 9 พฤศจิกายน 1901|| 6 พฤษภาคม 1910เสวยราชสมบัติเป็นจอร์จที่ 5|| 20 มกราคม 1936
| 120px
|- 
| 80px||เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด อัลเบิร์ต คริสเตียน จอร์จ แอนดรูว์ แพทริก เดวิด||จอร์จที่ 5|| 23 มิถุนายน 1894 || 6 พฤษภาคม 1910 || 23 มิถุนายน 1910 สถาปนา 13 กรกฎาคม 1911|| 20 มกราคม 1936เสวยราชสมบัติเป็น เอ็ดเวิร์ดที่ 8;ต่อมา(1937) ดยุกแห่งวินด์เซอร์|| 28 พฤษภาคม 1972
| 120px
|-
| 80px || เจ้าชายชาร์ลส์ ฟิลิป อาร์เธอร์ จอร์จ || เอลิซาเบธที่ 2 || 14 พฤศจิกายน 1948 || 6 กุมภาพันธ์ 1952 || 26 กรกฎาคม 1958สถาปนา 1 กรกฎาคม 1969 || 8 กันยายน 2022เสวยราชสมบัติเป็น ชาร์ลส์ที่ 3 ''  - 120px 80px  เจ้าชายวิลเลียม อาร์เธอร์ ฟิลิป หลุยส์  ชาร์ลส์ที่ 3  21 มิถุนายน 1982  8 กันยายน 2022  9 กันยายน 2022  ยังครองพระยศ

อ้างอิง

ดูเพิ่ม
 เจ้าหญิงแห่งเวลส์


หมวดหมู่:เจ้าชายอังกฤษ
หมวดหมู่:เจ้าชายบริเตนใหญ่
หมวดหมู่:เจ้าชายสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์สหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:รายพระนามเจ้าชาย