ศาลยุติธรรม (ประเทศไทย)

ศาลยุติธรรม เป็นศาลที่มีอำนาจพิพากษาคดีความทั่วราชอาณาจักร ยกเว้นคดีที่เกี่ยวกับรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายบัญญัติให้อยู่ในอำนาจของศาลอื่นอันได้แก่ ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง หรือศาลทหาร โดยศาลยุติธรรมประกอบด้วยสามชั้น คือ ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา

 โครงสร้างศาลยุติธรรม 
ศาลยุติธรรมทั้ง 3 ชั้น มีจำนวนรวม 274 ศาล และ 9 สาขา

 ศาลชั้นต้น มีจำนวน 262 ศาล (9 สาขา) แบ่งเป็น 3 หมวดหลัก คือ 
 ไม่สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9 อาทิ ศาลแพ่ง ศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลอาญา ศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี ศาลจังหวัด ศาลแขวง และศาลยุติธรรมอื่นที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดให้เป็นศาลชั้นต้น เช่น ศาลเยาวชนและครอบครัว ศาลแรงงาน ศาลภาษีอากร ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ ศาลล้มละลาย
 ศาลแพ่ง เป็นศาลยุติธรรมชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งทั้งปวงและคดีอื่นใดที่มิได้อยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรมอื่น ศาลแพ่งมีเขตตลอดท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลจังหวัดมีนบุรี และศาลยุติธรรมอื่นตามที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดไว้ ในกรณีที่มีการยื่นฟ้องคดีต่อศาลแพ่ง และคดีนั้นเกิดขึ้นนอกเขตของศาลแพ่ง ศาลแพ่งอาจใช้ดุลพินิจยอมรับไว้พิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งโอนคดีไปยังศาลยุติธรรมอื่นที่มีเขตอำนาจ
 ศาลอาญา เป็นศาลชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวงในเขตท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี และศาลจังหวัดมีนบุรี แต่บรรดาคดีที่เกิดขึ้นนอกเขตอำนาจศาลอาญานั้นจะยื่นฟ้องต่อศาลอาญาก็ได้ ทั้งนี้อยู่ในดุลพินิจของศาลอาญาที่จะไม่ยอมรับพิจารณาพิพากษาคดีใดคดีหนึ่งที่ยื่นฟ้องเช่นนั้นก็ได้ เว้นแต่คดีนั้นจะโอนมาตามบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ที่ทำการศาลอาญาตั้งอยู่ที่ ถนนรัชดาภิเษก แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร
 สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9
 ศาลจังหวัด จำนวน 111 ศาล
 ศาลแขวง จำนวน 39 ศาล
 ศาลชำนัญพิเศษที่อยู่ในสังกัด ได้แก่ ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัด จำนวน 76 ศาล
 ศาลสาขา จำนวน 9 ได้แก่
 ศาลจังหวัดสีคิ้ว สาขาปากช่อง
 ศาลจังหวัดมหาสารคาม สาขาพยัคฆภูมิพิสัย
 ศาลจังหวัดน่าน สาขาปัว
 ศาลจังหวัดแม่ฮ่องสอน สาขาปาย
 ศาลจังหวัดเชียงราย สาขาเวียงป่าเป้า
 ศาลจังหวัดพิษณุโลก สาขานครไทย
 ศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง สาขามีนบุรี
 ศาลแรงงานภาค 1 สาขาพระนครศรีอยุธยา
 ศาลแรงงานภาค 2 สาขาระยอง

 ศาลอุทธรณ์ ได้แก่ ศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค และศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ มีจำนวน 11 ศาล ประกอบไปด้วย
 ศาลอุทธรณ์
 ศาลอุทธรณ์ภาค 1
 ศาลอุทธรณ์ภาค 2
 ศาลอุทธรณ์ภาค 3
 ศาลอุทธรณ์ภาค 4
 ศาลอุทธรณ์ภาค 5
 ศาลอุทธรณ์ภาค 6
 ศาลอุทธรณ์ภาค 7
 ศาลอุทธรณ์ภาค 8
 ศาลอุทธรณ์ภาค 9
 ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ


 ศาลฎีกา ซึ่งเป็นศาลยุติธรรมสูงสุด 
 ศาลฎีกา ในประเทศไทยที่มีอยู่เพียงศาลเดียว

 สำนักงานศาลยุติธรรม 

สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นองค์กรอิสระที่ดูแลงานธุรการของศาลยุติธรรม มีฐานะเป็นนิติบุคคล มีอิสระในการบริหารงานบุคคลการงบประมาณและการดำเนินการอื่น ตามที่กฎหมายบัญญัติ โดยมีเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานศาลฎีกา ซึ่งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมจะต้องได้รับการแต่งตั้งโดยผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรมก่อน โดยในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ธีรชัย เจริญวงศ์ ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม แทนธานี สิงหนาท ที่โอนกลับไปเป็นข้าราชการตุลาการ

ปัจจุบันมีสำนักงานศาลยุติธรรมที่ทำการตั้งอยู่ที่เลขที่ 55 อาคารสำนักงานศาลยุติธรรม ถนนรัชดาภิเษก แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ด้านหลังอาคารศาลอุทธรณ์ โดยมีพิธีบวงสรวงและอัญเชิญตราแผ่นดินขึ้นประดิษฐานบนอาคารเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2566 จากนั้นสำนักงานศาลยุติธรรมได้ย้ายที่ทำการจากอาคารศาลอาญาเดิมมาตั้งอยู่ที่อาคารใหม่ตั้งแต่เมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2567 และพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงวางศิลาฤกษ์และทรงเปิดอาคารนี้เมื่อวันที่ 21 กันยายน

 โครงสร้างสำนักงานศาลยุติธรรม 
ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา
 สำนักคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม (ก.ต.)
 สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม (ก.บ.ศ.)
 สำนักคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม (ก.ศ.)
ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา
 สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม
 รองเลขาธิการ สำนักงานศาลยุติธรรม
 สำนักตรวจสอบภายใน
 สำนักอำนวยการประธานศาลฎีกา
 สำนักประธานศาลฎีกา
 สำนักงานศาลยุติธรรมประจำภาค 1 - 9
 สำนักอำนวยการประจำศาล
 สำนักงานประจำศาล
สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม
 สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม
 สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒนศักดิ์
 สำนักการเจ้าหน้าที่
 สำนักบริหารทรัพย์สิน
 สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล
 ศูนย์รักษาความปลอดภัย
 เจ้าพนักงานตำรวจศาล
 สำนักงานคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม
 สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม
 สำนักกฎหมายและวิชาการศาลยุติธรรม
 สำนักกิจการคดี
 ศูนย์วิทยบริการศาลยุติธรรม
 กองสวัสดิการศาลยุติธรรม
 สำนักการแพทย์
 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม
 สำนักแผนงานและงบประมาณ
 สำนักการคลัง
 สำนักบริหารงานออกแบบและก่อสร้าง
 สำนักการต่างประเทศ
 ศูนย์วิเทศอาเซียน
 สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ
 สำนักส่งเสริมงานตุลาการ
 สำนักอนุญาโตตุลาการ (หรือสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักงานศาลยุติธรรม)
 กองสารนิเทศและประชาสัมพันธ์
 สำนักบริหารกลาง
 ศูนย์ข้อมูลข่าวสารสำนักงานศาลยุติธรรม

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์ศาลยุติธรรม 


หมวดหมู่:องค์กรตามรัฐธรรมนูญของไทย