เมฆออร์ต

เมฆออร์ต (, ออกเสียง:  หรือ ) บางครั้งเรียกว่า เมฆเอปิก–ออร์ต (Öpik–Oort cloud) เป็นกลุ่มของเศษดาวเคราะห์น้ำแข็ง (icy planetesimals) จำนวนมหาศาลตามข้อสันนิษฐานที่เชื่อว่าห่อหุ้มดวงอาทิตย์อยู่ ณ ระยะห่างตั้งแต่ประมาณ 2,000 ถึง 200,000 AU (0.03 ถึง 3.2 ปีแสง) การมีอยู่ของมันถูกเสนอขึ้นเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1950 โดยนักดาราศาสตร์ชาวดัตช์ ยัน ออร์ต (Jan Oort) เพื่อเป็นเกียรติแก่เขาในภายหลังจึงได้ตั้งชื่อตามแนวคิดนี้ ออร์ตเสนอว่าวัตถุในเมฆนี้จะคอยเติมเต็มและรักษาจำนวนของดาวหางคาบยาวที่เข้ามายังระบบสุริยะชั้นในให้คงที่ เนื่องจากดาวหางเหล่านี้มักถูกทำลายไปเมื่อโคจรเข้าใกล้ดวงอาทิตย์

เมฆออร์ตเชื่อว่าแบ่งออกเป็นสองภูมิภาค ได้แก่ เมฆออร์ตชั้นในที่มีรูปทรงเป็นแผ่นจานขนานกับระนาบสุริยวิถี (เรียกว่า เมฆฮิลส์) และเมฆออร์ตชั้นนอกที่มีรูปทรงเป็นทรงกลมห่อหุ้มระบบสุริยะทั้งหมดเอาไว้ ทั้งสองภูมิภาคตั้งอยู่ไกลเกินขอบเขตของเฮลิโอสเฟียร์และอยู่ในอวกาศระหว่างดาว ส่วนที่อยู่ลึกที่สุดของเมฆออร์ตนั้นอยู่ไกลจากดวงอาทิตย์มากกว่าแถบไคเปอร์, แถบจานกระจาย และวัตถุที่ถูกแยกออกมา (ซึ่งเป็นแหล่งกักเก็บวัตถุพ้นดาวเนปจูนที่อยู่ใกล้กว่า) ถึงกว่าหนึ่งพันเท่า

ขอบเขตชั้นนอกของเมฆออร์ตถือเป็นขอบเขตทางกายภาพของระบบสุริยะ พื้นที่นี้ถูกกำหนดโดยทรงกลมฮิลล์ของดวงอาทิตย์ ซึ่งเป็นจุดรอยต่อระหว่างอิทธิพลแรงโน้มถ่วงของดวงอาทิตย์และกาแล็กซี เมฆออร์ตชั้นนอกนั้นยึดเหนี่ยวกับระบบสุริยะเพียงหลวม ๆ วัตถุในบริเวณนี้จึงถูกกระทบได้ง่ายจากแรงโน้มถ่วงของดาวฤกษ์ที่เคลื่อนที่ผ่านไปมา, แรงจากทางช้างเผือก และแรงโน้มถ่วงจากตัวเมฆเอง แรงเหล่านี้ส่งผลให้วงโคจรที่มีความรีสูงของวัตถุที่ถูกดีดออกมาจากระบบสุริยะชั้นในในช่วงยุคเริ่มแรกกลายเป็นวงโคจรที่ค่อนข้างกลมมากขึ้น ในทางกลับกัน การรบกวนทางแรงโน้มถ่วงจากกาแล็กซีอาจทำให้วัตถุในเมฆออร์ตหลุดออกจากวงโคจรและพุ่งเข้าสู่ระบบสุริยะชั้นในกลายเป็นดาวหางได้

นักดาราศาสตร์สันนิษฐานว่าวัตถุในเมฆออร์ตในปัจจุบันก่อตัวขึ้นใกล้กับดวงอาทิตย์ในจานดาวเคราะห์ก่อนเกิด แล้วจึงถูกเหวี่ยงออกไปสู่อวกาศอันไกลโพ้นด้วยอิทธิพลแรงโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ยักษ์ ปัจจุบันเรายังไม่สามารถสังเกตการณ์เมฆออร์ตโดยตรงได้ด้วยเทคโนโลยีการถ่ายภาพที่มีอยู่ อย่างไรก็ตาม เชื่อกันว่ามันคือแหล่งต้นกำเนิดของดาวหางคาบยาวและดาวหางประเภทแฮลลีย์เกือบทั้งหมด รวมถึงอาจเป็นแหล่งกำเนิดของเซนทอร์และดาวหางตระกูลดาวพฤหัสบดีบางดวงด้วย

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่ม 








 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Oort Cloud Profile () by NASA's Solar System Exploration


ม
ม