พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร)

พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางค์กูร) หรือ ครูมีแขก เกิดตอนปลายรัชกาลที่ 1 แห่งพระราชวงศ์จักรี ท่านเป็นครูดนตรีมาตั้งแต่ปลายสมัยรัชกาล พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 จนถึงรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 นั้น ครูมีแขกได้เป็นครูปี่พาทย์ในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "หลวงประดิษฐไพเราะ" เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396 ตำแหน่งปลัดจางวางมหาดเล็กว่าราชการกรมปี่พาทย์ ฝ่ายพระบวรราชวัง

ในปีเดียวกันนั้นเองท่านได้แต่งเพลงเชิดจีน แล้วนำขึ้นทูลเกล้าถวายพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นที่สมพระราชหฤทัยเป็นอย่างยิ่งจึงโปรดให้เลื่อนบรรดาศักดิ์จากหลวงเป็นพระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร) ได้รับสมญาว่าเป็นเจ้าแห่งเพลงทยอยเพราะผลงานเพลงลูกล้อลูกขัด เช่น ทยอยนอก ทยอยเขมร ล้วนเป็นผลงานของท่านทั้งนั้น

ผลงาน
ผลงานของพระประดิษฐไพเราะ (ครูมีแขก) เท่าที่รวบรวมและปรากฏไว้ มีดังนี้

 โหมโรงขวัญเมือง
 การเวกเล็กสามชั้น
 กำสรวลสุรางค์ สามชั้น
 แขกบรเทศ สามชั้น
 แขกมอญ สามชั้น
 แขกมอญบางช้าง สามชั้น
 ทะแยสามชั้น
 สารถี สามชั้น
 พญาโศก สามชั้น
 พระอาทิตย์ชิงดวง สองชั้น
 จีนขิมใหญ่ สองชั้น 
 เชิดจีน
 ทยอยนอก 
 ทยอยเดี่ยว
 ทยอยเขมร
 เทพรัญจวน
 หกบท สามชั้น
 อาเฮีย สามชั้น

ท่านถึงแก่กรรม ประมาณรัชกาลที่ 5 ระหว่าง พ.ศ. 2417 - 2421 ไม่ทราบวันที่

 ในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
มีนักแสดงผู้รับบท พระประดิษฐ์ไพเราะ (มี ดุริยางกูร) ได้แก่

 สุรศักดิ์ กิ่งไทร จากละครเรื่อง บุษบาลุยไฟ (2566)

 อ้างอิง 

 พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร)จากดนตรีไทย.คอม 

ประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร)
ประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร)