ยาขับปัสสาวะ

การจัดกลุ่มยาขับปัสสาวะและกลไกการออกฤทธิ์ของมัน ชื่อยา กลไกการออกฤทธิ์ ยาขับปัสสาวะประเภทรักษาโพแทสเซียม (เช่น,สไปโนโรแลคโตน,อะมิโลไรด์,ไตรแอมเตอรีน) ยับยั้งการแลกเปลี่ยน Na+-K+ ในคอลเล็กติ้งดักท์: สไปโนโรแลคโตนยับยั้งการทำงานของ แอลโดสเตอร์โรน; อะมิโลไรด์ยับยั้งENaC (epithelial sodium channel) น้ำ ยับยั้งการหลั่งวาโสเพรสซิน (vasopressin) เอตทานอล ยับยั้งการหลั่งวาโสเพรสซิน (vasopressin) V2 วาโสเพรสซิน รีเซพเตอร์ แอนตาโกนิสต์ ยับยั้งการออกฤทธิ์ของ วาโสเพรสซิน ต่อเนพฟรอน (nephron) ในคอลเล็กติ้งดักท์   แซนทีน (เช่น,คาแฟอีน,ทีโอไฟลีน) ยับยั้งการดูดซึม Na<sup>+<sup>, เพิ่มอัตราการกรอง กลอมูลาร์ (glomular filtration rate) แอซิดิไฟอิง เกลือ (เช่น, CaCl2, NH4Cl)  คาร์บอนิก แอนไฮเดรส อินฮิบิเตอร์ (carbonic anhydrase inhibitors) (เช่น,อะเซตาโซลาไมด์ (acetazolamide) ,ดอร์โซลาไมด์ (dorzolamide)) ยับยั้ง H+ ส่งเสริมการหรั่ง Na+ และการขับ  K+ รูพิ ไดยูริติก (เช่น,ฟูโรซีไมด์,บูมีทาไนด์,อีทาไครนิก แอซิด)  ยับยั้ง การขนส่งร่วมเฮนรี ลูพ ไทอะไซด์ (เช่น,ไฮโดรคลอโรไทอะไซด์,เบนโดรฟลูเมตไทอะไซด์) ยับยั้ง Na+/Cl- การดูดกลับจากดิสทัล คอนโวลูต ทิวบูล ของเนพฟรอน (nephron) ออสโมติกไดยูริติก (e.g.,mannitol,glucose) ส่งเสริม ออสโมติก ไดยูริสิส 

ยาขับปัสสาวะ () เป็นยาที่เพิ่มอัตราการถ่ายปัสสาวะออกจากร่างกาย (ไดยูรีสิส) ยาขับปัสสาวะมีผลลดปริมาตรของเหลวนอกเซลล์ (extracellular fluid-ECF)   ยาขับปัสสาวะธรรมดาทั่วไปได้แก่คาเฟอีน น้ำเครนเบอรรี่ และแอลกอฮอล์

ในทางการแพทย์ ยาขับปัสสาวะใช้รักษา
 หัวใจล้มเหลว (heart failure) 
 โรคตับแข็ง (liver cirrhosis)
 ความดันโลหิตสูง (hypertension)
 โรคไต (kidney disease)

ยาขับปัสสาวะสามารถบรรเทาโรคดังกล่าวได้เพราะมันทำให้ร่างกายขับโซเดียมและน้ำ
ไปพร้อมกับปัสสาวะ  ยิ่งมีปัสสาวะมากเท่าไรน้ำและโซเดียม ซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการบวมน้ำ (edema) ก็จะลดลง และอาการบวมน้ำก็ลดลง  ยาขับปัสสาวะบางตัวเช่นอะเซตาโซลาไมด์
ทำให้ปัสสาวะเป็นด่างซึ่งเป็นการช่วยเพิ่มการขับถ่ายยาแอสไพรินในกรณีการใช้ยาเกินขนาด

ข
หมวดหมู่:บทความยาที่ต้องการภาพประกอบ