ประเทศอิรัก

ประเทศอิรัก (; ; ) หรือชื่อทางการคือ สาธารณรัฐอิรัก (;  ; ) มีพรมแดนทางทิศเหนือติดประเทศตุรกี, ทิศใต้ติดซาอุดีอาระเบีย, ทิศตะวันออกติดอิหร่าน และเชื่อมกับอ่าวเปอร์เซียและประเทศคูเวตทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ และยังมีพรมแดนติดกับจอร์แดนทางตะวันตกเฉียงใต้ และติดซีเรียทางทิศตะวันตก มีประชากรราว 46 ล้านคนซึ่งมากเป็นอันดับที่ 35 ของโลก อิรักแบ่งการปกครองออกเป็น 18 เขตผู้ว่าการ เมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดคือแบกแดด อิรักเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและชีวภาพสูง ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม โดยมีเชื้อสายซุนนีย์, ชีอะฮ์และเคิร์ด ตามมาด้วย คริสต์ศาสนิกชน, ศาสนาโซโรอัสเตอร์, ศาสนามันดาอี และ ศาสนายูดาห์ อิรักยังเต็มไปด้วยกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ  ได้แก่ ชาวเคิร์ด, ชาวอิรักเชื้อสายเติร์กเมน, ชาวยาซิดี, ชาวอัสซีเรีย, ชาวเปอร์เซีย, ชาวแมนเดียน และ อัชชะบัก ภาษาราชการคือภาษาอาหรับ และภาษาเคิร์ด โดยมีการใช้ภาษาถิ่นบ้างในบางภูมิภาค เช่น ภาษาแอราเมอิกใหม่อัสซีเรีย, ภาษาอาร์มีเนีย และภาษาเติร์กเมนอิรัก

ดินแดนของอิรักเป็นหนึ่งในต้นกำเนิดของอารยธรรมที่เก่าแก่ที่สุดของโลก เริ่มต้นตั้งแต่สหัสวรรษที่ 6 ก่อนคริสต์ศักราช ที่ราบลุ่มอันอุดมสมบูรณ์ระหว่างแม่น้ำไทกริสและแม่น้ำยูเฟรทีสของอิรัก เป็นที่รู้จักในชื่อภูมิภาคเมโสโปเตเมีย บริเวณนี้เป็นต้นกำเนิดของสังคมเมือง ตลอดจนอารยธรรมโบราณและจักรวรรดิที่แรก ๆ ของโลก ได้รับการขนานนามให้เป็น "แหล่งกำเนิดอารยธรรมโลก" ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นในการประดิษฐ์ระบบการเขียน, คณิตศาสตร์, การสร้างอุปกรณ์บอกเวลา, การทำปฏิทิน, การศึกษาดาราศาสตร์ และริเริ่มประมวลกฎหมายอูร์-นัมมู ภายหลังการพิชิตจักรวรรดิเปอร์เซียโดยมุสลิม ดินแดนของกรุงแบกแดดในปัจจุบันกลายเป็นศูนย์กลางที่ใหญ่ที่สุดของรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ ในช่วงเวลาดังกล่าวถือเป็นยุคทองของอิสลาม เมืองนี้พัฒนาจนเป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่สำคัญ และได้รับชื่อเสียงไปทั่วโลกในด้านการศึกษา ได้รับการขนานนามในฐานะ "ศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้" Gutas, Dimitri (1998). Greek Thought, Arabic Culture: The Graeco-Arabic Translation Movement in Baghdad and Early Abbasid Society (2nd/8th–10th Centuries). London: Routledge. ก่อนที่จะถูกทำลายอย่างย่อยยับโดยจักรวรรดิมองโกลในต้นศตวรรษที่ 13 (ค.ศ. 1258) จากเหตุการณ์การล้อมกรุงแบกแดด นอกจากนี้ ผลกระทบจากโรคระบาดและความไม่มั่นคงทางการปกครองโดยจักรวรรดิต่าง ๆ ส่งผลให้ดินแดนทั้งหมดพบกับความเสื่่อมถอยซึ่งกินเวลาไปอีกหลายศตวรรษ

อิรักยังคงอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิออตโตมันจนกระทั่งสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ก่อนจะกลายสภาพเป็นรัฐในอาณัติของสหราชอาณาจักร เมื่อ ค.ศ. 1921 และได้รับเอกราชในฐานะราชอาณาจักรอิรัก สถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 1922 ภายหลังที่จักรวรรดิออตโตมันพ่ายในการทัพเมโสโปเตเมียในสงครามโลก ต่อมา อิรักกลายสภาพเป็นสาธารณรัฐใน ค.ศ. 1958 โดยอับดุลกะรีม กอซิม ตามด้วยการปกครองโดยผู้นำคนต่อมาอย่าง อับดุล ซาลาม อารีฟ และอับดุล ราห์แมน อารีฟ ตามลำดับ การปฏิวัติใน ค.ศ. 1968 เป็นจุดเริ่มต้นของการครองอำนาจโดยพรรคบะอษ์ ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มลัทธินิยมรวมชาติอาหรับโดยไม่อ้างอิงกับศาสนา นำโดยอาห์เหม็ด ฮัสซัน อัล-บักร์ ตามมาด้วยการเถลิงอำนาจของซัดดัม ฮุสเซน ซึ่งเป็นผู้นำประเทศตั้งแต่ ค.ศ. 1979 ยาวนานถึง ค.ศ. 2003 มีส่วนสำคัญในการนำประเทศเข้าสู่สงครามความขัดแย้งหลายครั้ง รวมถึงสงครามอ่าว และสงครามอิรัก–อิหร่าน ในยุคของซัดดัม ประเทศต้องเผชิญความท้าทายสำคัญ อิรักได้รับการวิจารณ์จากนานาชาติในด้านสิทธิมนุษยชน และการกดขี่ประชาชนซึ่งเห็นต่างทางการเมือง การบุกครองอิรักอุบัติขึ้นใน ค.ศ. 2003 จากกองกำลังผสมนำโดยสหรัฐ มีจุดประสงค์เพื่อล้มล้างการปกครองของซัดดัม และความพยายามสร้างประเทศขึ้นมาใหม่ เป็นชนวนไปสู่สงครามอิรักซึ่งกินเวลาเกือบหนึ่งทศวรรษ สงครามยุติลงสิ้นเชิงจากการถอนกำลังทหารของสหรัฐใน ค.ศ. 2011 อย่างไรก็ตาม การเรืองอำนาจและการล่มสลายของรัฐอิสลามส่งผลให้อิรักเข้าสู่ภาวะสงครามอีกครั้งในช่วงระหว่าง ค.ศ. 2013 ถึง 2017 ปัจจุบัน อิรักยังเผชิญปัญหาความขัดแย้งและความเหลื่อมล้ำแม้สงครามจะยุติลงในทางพฤตินัย

อิรักมีการปกครองแบบสหพันธ์สาธารณรัฐด้วยระบบรัฐสภา เป็นประเทศอำนาจปลานกลาง และเป็นสมาชิกผู้ร่วมก่อตั้งสหประชาชาติ, โอเปก, สันนิบาตอาหรับ, องค์การความร่วมมืออิสลาม, ขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด และกองทุนการเงินระหว่างประเทศ และด้วยทำเลที่ตั้งที่เหมาะสมในภูมิภาค ส่งผลให้อิรักมีทรัพยากรสำคัญจำนวนมาก โดยมีแหล่งน้ำมันสำรองที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก และเป็นหนึ่งในศูนย์กลางของอุตสาหกรรมน้ำมันและแก๊สธรรมชาติของโลก อิรักยังมีจุดเด่นในด้านเกษตรกรรม และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว และนับตั้งแต่ได้รับการประกาศเอกราช อิรักมีการพัฒนาทางเศรษฐกิจและการทหารมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ปัจจุบันประเทศอิรักอยู่ระหว่างการพัฒนา และสร้างเมืองขึ้นใหม่หลังได้รับผลกระทบจากสงคราม โดยได้รับการสนับสนุนจากต่างประเทศ 

 ภูมิศาสตร์ 
อิรักมีพื้นที่ทั้งหมด 437,072 ตารางกิโลเมตร  ทิศตะวันออกติดกับ อิหร่าน ทิศเหนือ ติดกับตุรกี ทิศใต้ติดกับคูเวต ทิศตะวันตกติดกับ ซีเรีย และจอร์แดน
สภาพทางภูมิศาสตร์ของอิรัก เป็นทะเลทรายร้อยละ 40 ที่ราบสูง ยากแต่การทำการเกษตรทำให้อิรักต้องนำเข้าสินค้าภาคการเกษตรเช่น  ข้าวสาลี ข้าวจ้าว ธัญพืช แต่อย่างไรก็ดี อิรักก็มีแม่น้ำไหลผ่าน 2 สาย คือ แม่น้ำไทกริส และแม่น้ำยูเฟรทีส ทำให้ยังพอมีความอุดมสมบูรณ์อยู่บ้าง

 ประวัติศาสตร์ 

 รัฐในอาณัติ และ ราชอาณาจักร

หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 1 ยุติลงอาณาจักรออตโตมันที่เคยเป็นมหาอำนาจในตะวันออกกลางตกเป็นผู้แพ้สงคราม ดินแดนต่าง ๆ ที่ออตโตมันปกครองก็ถูกแบ่งแยกออกเป็นรัฐต่าง ๆ อิรักเป็นหนึ่งในรัฐที่ถูกแบ่งแยกออกมาโดยอังกฤษที่สามารถยึดครองอิรักจากออตโตมันได้ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 1   

อังกฤษได้เข้ามาปกครองอิรัก  ในฐานะรัฐอารักขาตั้งแต่ ค.ศ.  1920 จนกระทั่งใน ค.ศ.  1932 อังกฤษได้ให้เอกราชแก่อิรักโดยมีราชวงศ์ฮัชไมต์ปกครองประเทศอิรัก

 สาธารณรัฐ และ พรรคบะอษ์ 

ในปี 1958 เกิดการรัฐประหารที่เรียกว่าการปฏิวัติ 14 กรกฎาคม นำโดยนายพลอับด์ อัล-คาริม กาซิม การก่อจลาจลครั้งนี้เป็นการต่อต้านจักรวรรดินิยมและต่อต้านสถาบันกษัตริย์อย่างรุนแรง และมีองค์ประกอบสังคมนิยมที่เข้มแข็ง ทำให้กษัตริย์ฟัยศ็อลที่ 2 เจ้าชายอับดุลอิลาห์ และนูริ อัล-ซาอิด ถูกปลงพระชนม์กาซิมควบคุมอิรักผ่านการปกครองของทหาร และในปี 1958 เขาเริ่มกระบวนการบังคับลดที่ดินส่วนเกินที่มีพลเมืองเพียงไม่กี่คนเป็นเจ้าของ และให้รัฐจัดสรรที่ดินใหม่ เขาถูกโค่นล้มโดยพันเอกอับดุล สลาม อารีฟ ในการรัฐประหารเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 1963 หลังจากการเสียชีวิตของฝ่ายหลังในปี 1966 อับดุลเราะห์มาน อารีฟ น้องชายของเขาสืบต่อจากเขา ซึ่งถูกพรรคบะอัธล้มล้างในปี 1968

อาห์เหม็ด ฮัสซัน อัล-บักร์ กลายเป็นประธานาธิบดีจากพรรคบะอษ์คนแรกของอิรัก แต่แล้วการเคลื่อนไหวก็ค่อยๆ เข้ามาอยู่ภายใต้การควบคุมของซัดดัม ฮุสเซน ซึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีและการควบคุมของสภาบัญชาการการปฏิวัติ (RCC) ซึ่งในขณะนั้นเป็นองค์กรบริหารสูงสุดของอิรัก กรกฎาคม 1979.

หลังจากการโจมตีข้ามพรมแดนกับอิหร่านเป็นเวลาหลายเดือน ซัดดัมได้ประกาศสงครามกับอิหร่านในเดือนกันยายน 1980 ทำให้เกิดสงครามอิรัก–อิหร่าน โดยใช้ประโยชน์จากความวุ่นวายหลังการปฏิวัติอิหร่านในอิหร่าน อิรักยึดดินแดนบางส่วนทางตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่านได้ แต่อิหร่านยึดคืนดินแดนที่สูญเสียไปทั้งหมดได้ภายในสองปี และอีกหกปีถัดมา อิหร่านก็เป็นฝ่ายรุก ในช่วงสงคราม ซัดดัม ฮุสเซนใช้อาวุธเคมีโจมตีชาวอิหร่านอย่างกว้างขวางTyler, Patrick E. "Officers Say U.S. Aided Iraq in War Despite Use of Gas" New York Times 18 August 2002. ในช่วงสุดท้ายของสงครามอิรัก–อิหร่าน รัฐบาลอิรักของพรรคบะอษ์ ได้เป็นผู้นำการรณรงค์ Al-Anfal ซึ่งเป็นการรณรงค์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่มุ่งเป้าไปที่ชาวเคิร์ดในอิรัก  และนำไปสู่การสังหารพลเรือน 50,000–100,000 คน


เนื่องจากอิรักไม่สามารถจ่ายเงินให้กับคูเวตได้มากกว่า 14,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ที่ยืมมาเพื่อใช้สนับสนุนสงครามอิรัก-อิหร่าน และการเพิ่มขึ้นของระดับการผลิตปิโตรเลียมของคูเวตซึ่งทำให้รายได้ลดลง อิรักตีความการที่คูเวตปฏิเสธที่จะลดการผลิตน้ำมันถือเป็นการกระทำที่ก้าวร้าว ในเดือนสิงหาคม 1990 อิรักรุกรานและผนวกคูเวต สิ่งนี้นำไปสู่การแทรกแซงทางทหารโดยกองกำลังที่นำโดยสหรัฐอเมริกาในสงครามอ่าวครั้งแรก กองกำลังพันธมิตรดำเนินการปฏิบัติการทิ้งระเบิดโดยมุ่งเป้าไปที่เป้าหมายทางทหารจากนั้นจึงทำการโจมตีภาคพื้นดินต่อกองกำลังอิรักทางตอนใต้ของอิรักและคูเวตเป็นเวลา 100 ชั่วโมง

กองทัพอิรักได้รับความเสียหายในช่วงสงคราม ไม่นานหลังจากเหตุการณ์สิ้นสุดลงในปี 1991 ชาวอิรักและชาวเคิร์ดได้นำการลุกฮือหลายครั้งเพื่อต่อต้านระบอบการปกครองของซัดดัม ฮุสเซน แต่ถูกปราบปราม คาดว่ามีผู้เสียชีวิตมากถึง 100,000 คน รวมทั้งพลเรือนจำนวนมาก ในระหว่างการลุกฮือ สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และตุรกี โดยอ้างอำนาจภายใต้ UNSCR 688 ได้จัดตั้งเขตห้ามบินของอิรักขึ้นเพื่อปกป้องประชากรชาวเคิร์ดจากการโจมตี

อิรักได้รับคำสั่งให้ทำลายอาวุธเคมีและชีวภาพของตน และสหประชาชาติพยายามบังคับให้รัฐบาลของซัดดัมปลดอาวุธและตกลงหยุดยิง ความล้มเหลวของรัฐบาลอิรักในการปลดอาวุธและตกลงหยุดยิงส่งผลให้เกิดการคว่ำบาตรซึ่งยังคงมีอยู่จนถึงปี 2003 ผลกระทบของการคว่ำบาตรต่อประชากรพลเรือนในอิรักยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่Iraq surveys show 'humanitarian emergency'  UNICEF Newsline 12 August 1999 ในขณะที่เชื่อกันอย่างกว้างขวางว่าการคว่ำบาตรทำให้การเสียชีวิตของเด็กเพิ่มขึ้นอย่างมาก การวิจัยเมื่อเร็วๆ นี้แสดงให้เห็นว่าข้อมูลที่อ้างถึงโดยทั่วไปนั้นถูกสร้างขึ้นมา และ "ไม่มีการเสียชีวิตของเด็กเพิ่มขึ้นอย่างมากในอิรัก"โครงการน้ำมันสำหรับอาหารก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1996 เพื่อบรรเทาผลกระทบจากการคว่ำบาตร

 สหรัฐอเมริกาเข้ายึดอิรัก 
เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2003 กลุ่มพันธมิตรที่จัดตั้งโดยสหรัฐฯ ได้บุกอิรัก โดยอ้างว่าอิรักล้มเหลวที่จะละทิ้งโครงการอาวุธทำลายล้างสูง การกล่าวอ้างนี้อิงตามเอกสารที่ซีไอเอและรัฐบาลอังกฤษมอบให้ ซึ่งต่อมาพบว่าไม่น่าเชื่อถือ มีข้อถกเถียงกันอยู่ว่าแท้จริงแล้วสหรัฐฯ กำลังดำเนินการตามวัตถุประสงค์ระดับชาติเพื่อขยายขอบเขตอำนาจของตนthumb|upright|อนุสาวรีย์ของซัดดัม ฮุสเซน ภายในจัตุรัสฟิรเดาส์ กรุงแบกแดด ได้ถูกถอดถอนภายหลังจากสงครามอิรักเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 2003หลังจากการรุกราน สหรัฐฯ ได้จัดตั้งกองกำลังผสมชั่วคราวขึ้นเพื่อปกครองอิรัก ในเดือนพฤษภาคม 2003 แอล. พอล เบรเมอร์ ผู้บริหารระดับสูงของ CPA ได้ออกคำสั่งให้แยกสมาชิกพรรคบะอษ์ออกจากรัฐบาลอิรักชุดใหม่ (คำสั่ง CPA 1) และให้ยุบกองทัพอิรัก (คำสั่ง CPA 2)การตัดสินใจดังกล่าวได้สลายกองทัพอิรักนิกายซุนนีซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวซุนนี และไม่รวมอดีตเจ้าหน้าที่รัฐบาลของประเทศจำนวนมากรวมทั้งครูโรงเรียน 40,000 คนที่เข้าร่วมพรรคบะอษ์เพียงเพื่อรักษางานไว้ ช่วยทำให้เกิดสภาพแวดล้อมหลังการรุกรานที่วุ่นวาย

การก่อความไม่สงบต่อการปกครองอิรักโดยพันธมิตรที่นำโดยสหรัฐฯ เริ่มขึ้นในฤดูร้อนปี 2003 ในส่วนของอดีตตำรวจและกองทัพลับของอิรัก ซึ่งก่อตั้งหน่วยรบแบบกองโจร ในฤดูใบไม้ร่วงปี 2003 กลุ่ม 'ญิฮาด' เริ่มมุ่งเป้าไปที่กองกำลังพันธมิตร กองกำลังติดอาวุธซุนนีต่างๆ ถูกสร้างขึ้นในปี 2003 ตัวอย่างเช่น Jama'at al-Tawhid wal-Jihad ที่นำโดย อบู มูซาบ อัล-ซาร์กาวี การก่อความไม่สงบดังกล่าวรวมถึงความรุนแรงระหว่างชาติพันธุ์ที่รุนแรงระหว่างชาวซุนนีและชีอะห์ 

กองทัพมะห์ดี ซึ่งเป็นกองกำลังติดอาวุธชีอะฮ์ที่ก่อตั้งขึ้นในฤดูร้อนปี 2003 โดยมุคตาดา อัล-ซาดร์ ได้เริ่มต่อสู้กับกองกำลังพันธมิตรในเดือนเมษายน 2004และกลุ่มติดอาวุธซุนนีและชีอะห์ต่อสู้กันเอง และต่อต้านรัฐบาลชั่วคราวของอิรักชุดใหม่และต่อต้านกองกำลังพันธมิตร รวมถึงการสู้รบที่ฟัลลูจาห์ครั้งแรกในเดือนเมษายน และการสู้รบที่ฟัลลูจาห์ครั้งที่สองในเดือนพฤศจิกายน กองทัพมาห์ดีจะลักพาตัวพลเรือนชาวซุนนีซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

ในเดือนมกราคม 2005 มีการเลือกตั้งครั้งแรกนับตั้งแต่การรุกรานเกิดขึ้น และในเดือนตุลาคม 2005 ได้มีการอนุมัติรัฐธรรมนูญฉบับใหม่, ซึ่งตามมาด้วยการเลือกตั้งรัฐสภาในเดือนธันวาคม อย่างไรก็ตาม การโจมตีของผู้ก่อความไม่สงบเพิ่มขึ้นเป็น 34,131 ครั้งในปี 2005 จาก 26,496 ครั้งในปี 2004Thomas Ricks (2006) Fiasco: 414

การเมืองการปกครอง
 การแบ่งเขตการปกครอง 
ประเทศอิรักแบ่งออกเป็น 19 เขตผู้ว่าการ (, ) ได้แก่


 ดะฮูก
 นิเนเวห์/นีนะวา
 อัรบีล
 คีร์คูก
 อัสซุลัยมานียะฮ์
 เศาะลาฮุดดีน
 อัลอันบาร
 แบกแดด/บัฆดาด
 ดิยาลา
 กัรบะลาอ์
 บาบิโลน/บาบิล
 วาซิฏ
 นาจาฟ/อันนัจญัฟ
 อัลกอดิซียะฮ์
 มัยซาน
 อัลมุษันนา
 ษีกอร
 บัสรา/อัลบัศเราะฮ์
 ฮะลับญะฮ์ (ไม่แสดงในแผนที่ อยู่ทางด้านตะวันออกของเขตผู้ว่าการอัสซุลัยมานียะฮ์หรือหมายเลข 5)

เขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถาน (Kurdistan Autonomous Region) ซึ่งได้รับการรับรองโดยรัฐธรรมนูญ มีพื้นที่รวมบางส่วนของเขตผู้ว่าการทางเหนือ และปกครองตนเองในเรื่องราชการภายในส่วนใหญ่

 ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 
อิรักมีฐานะเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ, สันนิบาตอาหรับ และองค์การระหว่างประเทศอื่น ๆ มีนโยบายต่างประเทศที่แตกต่างกันภายใต้ระบอบการปกครองต่างๆ ก่อนหน้านี้ ภายใต้การปกครองแบบราชาธิปไตย อิรักอิงนโยบายการต่างประเทศตามชาติตะวันตก และเป็นส่วนหนึ่งขององค์การสนธิสัญญากลางซึ่งเป็นพันธมิตรต่อต้านสหภาพโซเวียตในช่วงสงครามเย็น อย่างไรก็ตาม ในช่วงการปกครองของอับดุลกะรีม กอซิม อิรักถอนตัวออกจากข้อตกลงและสร้างความสัมพันธ์อันใกล้ชิดกับกลุ่มตะวันออก เขายังอ้างกรรมสิทธิ์ในการครอบครองคูเวตในฐานะส่วนหนึ่งของอิรัก ในขณะที่ผู้นำคนต่อมายอมรับการคงเอกราชของคูเวต ภายใต้การนำของซัดดัม ฮุสเซน อิรักยังคงรักษาความสัมพันธ์กับประเทศที่่ฝักใฝ่สหภาพโซเวียต อิรักยังให้การสนับสนุนทางการเงินแก่เวียดนามเหนือในช่วงสงครามเวียดนาม รวมทั้งความช่วยเหลือในการบูรณะประเทศหลังสงคราม ซึ่งเป็นการปฏิบัติที่แม้แต่ฝ่ายตรงข้ามยังให้ความเคารพ มหาอำนาจบางประเทศ เช่น ฝรั่งเศส, รัสเซีย และจีน ประณามการรุกรานอิรักสหรัฐอย่างรุนแรง

หลังจากสงครามอิรักสิ้นสุดลง อิรักได้แสวงหาและเสริมสร้างความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาค และพัฒนาความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2009 อิรักได้เข้าเป็นภาคีลำดับที่ 186 ของอนุสัญญาว่าด้วยอาวุธเคมี และอิรักกลายเป็นผู้มีสิทธิ์อันชอบธรรมในการถือครองคลังอาวุธเคมีตามบทบัญญัติสนธิสัญญานี้ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการลงนามร่วมช้า อิรักจึงเป็นรัฐภาคีแห่งเดียวที่ได้รับการยกเว้นจากกรอบเวลาสำหรับการทำลายอาวุธเคมี เมื่อสถานการณ์คลี่คลายลง อิรักก็กลับมาติดต่อกับเพื่อนบ้านอาหรับอีกครั้ง ขณะเดียวกันก็รักษาความสัมพันธ์กับอิหร่าน เพื่อพยายามวางตำแหน่งอิรักให้เป็นประเทศที่ไม่ทำให้ความกังวลด้านความมั่นคงของประเทศเพื่อนบ้านเลวร้ายลง และแสวงหาสมดุลที่เป็นรูปธรรมในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 

ความสัมพันธ์กับอิหร่านแน่นแฟ้นมาตั้งแต่ปี 2005 โดยมีการแลกเปลี่ยนการเยือนระดับสูงหลายครั้ง ก่อนที่ความขัดแย้งจะเริ่มอุบัติขึ้นใน ค.ศ. 2009 โดยอิรักกล่าวหาว่าอิหร่านยึดแหล่งน้ำมันบริเวณชายแดน ในขณะที่ความสัมพันธฺกับตุรกีเป็นไปด้วยความตึงเครียดโดยความไม่ลงรอยระหว่างพรรคแรงงานเคอร์ดิสถานและรัฐบาลตุรกียังดำเนินต่อไป อิรักพยายามเสริมสร้างความสัมพันธ์กับประเทศสมาชิกสภาความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับอีกด้วย ในขณะที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิรักและคูเวตประกาศว่าพวกเขากำลังดำเนินการจัดทำข้อตกลงขั้นสุดท้ายว่าด้วยการกำหนดเขตแดน

เมื่อวันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 2020 รัฐสภาอิรักลงมติเห็นชอบมติซึางกระตุ้นให้รัฐบาลดำเนินการขับไล่ทหารสหรัฐออกจากอิรัก มติดังกล่าวได้รับความเห็นชอบสองวันหลังจากเหตุโจมตีทางอากาศที่ท่าอากาศยานนานาชาติแบกแดด มติฉบับนี้ยังถือเป็นการยุติข้อตกลงร่วมกับสหรัฐในการประจำการทหารในอิรัก เนื่องจากอิหร่านให้คำมั่นว่าจะตอบโต้หลังเกิดเหตุสังหารดังกล่าว

แม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองหลายครั้ง แต่อิรักก็ยังคงเป็นศัตรูกับอิสราเอลอย่างเปิดเผย โดยเข้าร่วมในสงครามอาหรับ-อิสราเอลครั้งใหญ่ในปี 1948, 1967 และ 1973

 กองทัพ 

กองกำลังรักษาความปลอดภัยของอิรักประกอบด้วย: กองกำลังที่ปฏิบัติหน้าที่ภายใต้กระทรวงมหาดไทย (MOI) และกระทรวงกลาโหม (MOD) รวมถึงหน่วยต่อต้านการก่อการร้ายแห่งอิรัก (CTB) ซึ่งทำหน้าที่กำกับดูแลกองกำลังปฏิบัติการพิเศษอิรัก และคณะกรรมการระดมพลประชาชน (PMC) ทั้ง CTB และ PMC ต่างก็ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรีอิรัก กำลังพลซึ่งอยู่ภายใต้กระทรวงกลาโหมประกอบไปด้วยกองทัพบกอิรัก, กองทัพอากาศอิรัก, กองทัพเรืออิรัก และกองบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศแห่งอิรัก

กระทรวงกลาโหมอิรักยังเปิดวิทยาลัยเสนาธิการทหารซึ่งฝึกอบรมเจ้าหน้าที่กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ โดยได้รับการสนับสนุนจากคณะผู้แทนฝึกอบรมเนโทในอิรัก วิทยาลัยแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นที่ Ar Rustamiyah เมื่อวันที่ 27 กันยายน ค.ศ. 2005 สถาบันแห่งนี้เปิดสอนหลักสูตรเจ้าหน้าที่ฝ่ายเสนาธิการชั้นต้น และนายทหารชั้นสัญญาบัตรตั้งแต่ยศร้อยโทจนถึงพันตรี

กองกำลังติดอาวุธของอิรักในปัจจุบัน จัดตั้งขึ้นโดยอยู่บนรากฐานของกองทัพสหรัฐ และได้รับความช่วยเหลือทางกลาโหมจากสหรัฐเป็นจำนวนมากในทุกระดับ กองกำลังนี้ประกอบด้วยกองทหารราบจำนวนถึง 13 กองพล และหน่วยทหารราบติดเครื่องยนต์ 1 กองพล แต่ละกองพลประกอบด้วย 4 กองพลย่อย และประกอบด้วยทหาร 14,000 นาย ในอดีตจนถึงช่วงก่อนปี 2003 กองทัพอิรักมีอุปกรณ์ทางทหารที่สร้างโดยสหภาพโซเวียต ทว่าหลังจากนั้น อิรักก็หันไปพึ่งพาการนำเข้ายุทโธปกรณ์จากตะวันตก กองทัพอากาศอิรักได้รับการออกแบบมาเพื่อสนับสนุนกองกำลังภาคพื้นดินด้วยภารกิจในการเฝ้าระวัง, ลาดตระเวน และการขนส่งทหาร กองร้อยลาดตระเวนใช้อากาศยายแบบเบา และกองร้อยขนส่งทางอากาศใช้เครื่องบินขนส่งซี-130 เฮอร์คิวลิส ในการเคลื่อนย้ายทหาร อุปกรณ์ และเสบียง ปัจจุบัน กองทัพอากาศอิรักมีกำลังพลกว่า 5,000 นาย

ณ เดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2011 กองทัพเรืออิรักมีกำลังพลประจำการประมาณ 5,000 นาย รวมถึงนาวิกโยธิน 800 นาย กองทัพเรือประกอบกองบัญชาการปฏิบัติการ ฝูงเรือลำเลียงทางยุทธศาสตร์ 5 ฝูง และกองพันนาวิกโยธิน 2 กองพัน ซึ่งได้รับการออกแบบมาเพื่อปกป้องแนวชายฝั่งและทางน้ำภายในประเทศจากการโจมตีของศัตรู

 เศรษฐกิจ 
 โครงสร้าง 

ระบอบเศรษฐกิจของอิรักเป็นแบบสังคมนิยมรวมอำนาจไว้ที่ศูนย์กลางนั่นคือรัฐบาลกลางของอิรัก มีระบบรัฐสวัสดิการมีการแจก ข้าว น้ำตาล ยารักษาโรคบางชนิด นม เสื้อผ้า ให้แก่ประชากรของอิรัก เศรษฐกิจของอิรักค่อนข้างถูกกดดันจากประชาคมโลกโดยเฉพาะในช่วงวิกฤติการณ์อ่าวเปอร์เซีย สงครามอิรัก และช่วงเหตุการณ์ 9/11 ทำให้เศรษฐกิจของอิรักบอบช้ำ แต่ยุทธปัจจัยทางเศรษฐกิจที่สำคัญของอิรักคือ น้ำมัน อิรักเป็นประเทศที่มีน้ำมันไว้ในครอบครองเป็นอันดับ 2 ของโลกรองจากซาอุดีอาระเบีย โดยผลิตได้วันละ 2.58 ล้านบาร์เรลต่อวัน ส่งผลให้อิรักกลายเป็นดินแดนที่น่าสนใจอย่างยิ่งโดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจน้ำมันจากสหรัฐอเมริกาที่มุ่งหวังเข้าไปกอบโกยทรัพยากรล้ำค่าอย่างทองคำดำในอิรัก

 ประชากรศาสตร์ 
 เชื้อชาติ 
สังคมของอิรักเป็นสังคมหลากหลายชาติพันธุ์ เป็นเหตุมาจากพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ที่เป็นแหล่งอารยธรรมมาหลายพันปี พลเมืองของอิรักที่นับถือศาสนาอิสลามนั้น ได้แบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ มุสลิมชีอะห์(ร้อยละ 65) และ มุสลิมสุหนี่ (ร้อยละ 20)  นอกจากนี้ยังมีชาวเคิร์ด อยู่ในบริเวณเคอร์ดิสถาน ชาวเคริ์ดในอิรักมีอยู่ประมาณ 3,700,000 คน นับว่าเป็นคนส่วนน้อยในอิรัก และเนื่องด้วยรูปแบบการปกครองที่ให้สิทธิของชนชาติอาหรับ และผูกขาดอำนาจทางเศรษฐกิจให้กับมุสลิมสุหนี่ ส่งผลให้ กลายเป็นปัญหาความขัดแย้งระหว่างศาสนา และชาติพันธุ์ในอิรัก ทั้งกับมุสลิมด้วยกันเองคือ สุหนี่และชีอะห์ และ ยังปัญหาความขัดแย้งระหว่างชาวคิร์ดกับรัฐบาลกลางของอิรัก เพื่อเรียกร้องสิทธิและความเท่าเทียมอีกด้วย

 ภาษา 

ภาษาทางการของอิรัก คือ ภาษาอาหรับ และส่วนอื่นคือ ภาษาเคิร์ด

เมืองใหญ่

 ศาสนา 

ชาวอิรักส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม  96% แบ่งเป็นนิกาย ชีอะห์ 31.5% กับ ซุนนีย์ 64.5%   ลัทธิเหตุผล กับ Yazdânism 2.0%   ศาสนาคริสต์ 1.2%    ศาสนาอื่น ๆ  0.8%

 อ้างอิง 

 ประเทศอิรัก  จากเว็บไซต์กระทรวงต่างประเทศ

บรรณานุรม


 Shadid, Anthony 2005. Night Draws Near. Henry Holt and Co., NY, US 
 Hanna Batatu, "The Old Social Classes and the Revolutionary Movements of Iraq", Princeton: Princeton University Press, 1978
 Charles Glass, "The Northern Front: A Wartime Diary"' Saqi Books, London, 2004, 
 A Dweller in Mesopotamia, being the adventures of an official artist in the garden of Eden, by Donald Maxwell, 1921. (a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu & layered PDF format)
 By Desert Ways to Baghdad, by Louisa Jebb (Mrs. Roland Wilkins) With illustrations and a map, 1908 (1909 ed). (a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu & layered PDF format)

 Benjamin Busch, "'Today is Better than Tomorrow'. A Marine returns to a divided Iraq", Harper's Magazine, October 2014, pp. 29–44.
 Global Arms Exports to Iraq 1960–1990, Rand Research report


อ่านเพิ่ม




 แหล่งข้อมูลอื่น

รัฐบาล
 Presidency of Iraq 
 Cabinet of Iraq 

ข้อมูลทั่วไป
Iraq. The World Factbook. Central Intelligence Agency.




 Iraq profile from the BBC News

หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาอาหรับเป็นภาษาทางการ
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาเคิร์ดเป็นภาษาทางการ
อิรัก
อ
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2475