วัจนปฏิบัติศาสตร์

วัจนปฏิบัติศาสตร์ (, จากภาษากรีก Pragma แปลว่า "สิ่งของ" หรือ "การกระทำ") เป็นแขนงหนึ่งของสาขาภาษาศาสตร์ที่ว่าด้วยการใช้ภาษาของมนุษย์ที่เกิดขึ้นในจริง การศึกษาความหมายในบริบทที่ต่างกัน และการสื่อเจตนาของถ้อยคำ วัจนปฏิบัติศาสตร์จะศึกษาวิธีการใช้ภาษาของมนุษย์ในการสื่อสารจริงโดยไตร่ตรองทั้งบริบททางสังคมและความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล

วัจนปฏิบัติศาสตร์เองเป็นแขนงวิชาภาษาศาสตร์ที่กว้าง โดยขอบเขตของการศึกษาวัจนปฏิบัติศาสตร์ เช่น ความหมายบ่งชี้เป็นนัย (conversational implicature) วัจนกรรม (speech act) หรือหลักความสุภาพ (politeness) ซึ่งมีนักวัจนปฏิบัติศาสตร์หลายคนศึกษา เช่น คติความสุภาพ (politeness maxims) ของเจฟรี ลีช (Geoffrey Leech) ทฤษฎีความสัมพันธ์ (relational work) ของมีเรียม ลอเคอร์ (Miriam A. Locher) วัจนปฏิบัติศาสตร์เองมีความสัมพันธ์กับอรรถศาสตร์ในแง่ของความหมายประจำคำ วากยสัมพันธ์ในแง่ของโครงสร้างประโยคและอนุพากย์ หรือความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยสร้าง ความสามารถในการเข้าใจการสื่อเจตนาของผู้อื่นคือความตระหนักรู้ทางวัจนปฏิบัติศาสตร์ หรืออาจจะเรียกว่าสามัตถิยะด้านวัจนปฏิบัติศาสตร์ (pragmatic competence)  

หมวดหมู่:ภาษาศาสตร์
หมวดหมู่:สัญศาสตร์
หมวดหมู่:คำศัพท์ภาษาศาสตร์