เขตบางซื่อ

บางซื่อ เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นแหล่งการค้า การบริการ และแหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก

 ที่ตั้งและอาณาเขต 

เขตบางซื่อตั้งอยู่บริเวณริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาหรือฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมืองนนทบุรี (จังหวัดนนทบุรี) มีคลองบางเขนเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตจตุจักร มีคลองประปา ทางรถไฟสายใต้ และทางรถไฟสายเหนือเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตดุสิต มีคลองประปา คลองเปรมประชากร และคลองบางซื่อเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตบางพลัดและอำเภอบางกรวย (จังหวัดนนทบุรี) มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต

 ประวัติ 
อำเภอบางซื่อ ได้รับการจัดตั้งขึ้นเป็นอำเภอชั้นนอกอำเภอหนึ่งในมณฑลกรุงเทพ โดยขึ้นตรงต่อกระทรวงนครบาลเมื่อ พ.ศ. 2437สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร. "พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตบางซื่อ." [ม.ป.ท., ม.ป.ป.]. (แผ่นพับ). ซึ่งเป็นปีที่เริ่มมีการปฏิรูปการปกครองเป็นแบบมณฑลเทศาภิบาลในช่วงกลางรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในช่วงที่มีอาณาเขตกว้างขวางที่สุดนั้น อำเภอบางซื่อแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 14 ตำบล ได้แก่ ตำบลบางพลัด ตำบลบางอ้อ ตำบลบางโพ ตำบลบางกระบือ ตำบลถนนนครไชยศรี ตำบลสามเสนใน ตำบลสามเสนนอก ตำบลลาดยาว ตำบลสี่แยกบางซื่อ ตำบลบางซื่อใต้ ตำบลบางซื่อเหนือ ตำบลบางซ่อน ตำบลบางเขนใต้ และตำบลบางเขนปราณี กล่ำส้ม. ย่านเก่าในกรุงเทพฯ [เล่ม 2]. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ, 2549, หน้า 21. (ครอบคลุมไปถึงพื้นที่บางส่วนของเขตบางพลัด เขตดุสิต เขตพญาไท เขตราชเทวี เขตดินแดง เขตห้วยขวาง เขตจตุจักร และอำเภอเมืองนนทบุรีในปัจจุบัน)กรมแผนที่ทหาร. กองบัญชาการทหารสูงสุด. แผนที่กรุงเทพฯ พ.ศ. 2431–2474 = Maps of Bangkok, A.D. 1888–1931. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: กรมแผนที่ทหาร, 2542.

ในวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2458 (รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว) ได้มีประกาศกระทรวงนครบาลกำหนดเขตการปกครองในกรุงเทพพระมหานคร (หรือมณฑลกรุงเทพ) ขึ้นใหม่ และกำหนดให้อำเภอบางซื่อรวมอยู่ในท้องที่จังหวัดพระนคร ตลอดเวลาที่ผ่านมา ในเขตจังหวัดพระนครได้มีการปรับปรุงเขตการปกครองใหม่หลายครั้ง ตำบลในอำเภอบางซื่อหลายตำบลถูกยุบรวมกับตำบลอื่นหรือไม่ก็ถูกโอนไปขึ้นกับอำเภอข้างเคียง ทำให้อำเภอนี้มีขนาดเนื้อที่ลดลง ใน พ.ศ. 2470 ท้องที่อำเภอบางซื่อเหลือเพียงตำบลบางซื่อ บางซ่อน ลาดยาว สามเสนนอก สามเสนใน และบางกระบือเท่านั้นกระทรวงมหาดไทย. ทำเนียบท้องที่ หัวเมือง กระทรวงมหาดไทย พระพุทธศักราช ๒๔๗๐. พระนคร: โรงพิมพ์หนังสือพิมพ์ไทย, 2471, หน้า 3. ในที่สุดเมื่อ พ.ศ. 2481 (รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร) ทางราชการมีคำสั่งให้รวมอำเภอที่มีจำนวนประชากรและปริมาณงานไม่มากเข้าด้วยกัน อำเภอบางซื่อจึงถูกยุบเลิก เหลือเพียงชื่อ ตำบลบางซื่อ เป็นเขตการปกครองย่อยของอำเภอดุสิตนับแต่นั้น 

ใน พ.ศ. 2514 มีประกาศคณะปฏิวัติให้รวมจังหวัดพระนครกับจังหวัดธนบุรีเข้าด้วยกันเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และในปีถัดมา (พ.ศ. 2515) ก็มีประกาศคณะปฏิวัติเปลี่ยนรูปแบบการบริหารเมืองหลวงใหม่อีกครั้งจากนครหลวงกรุงเทพธนบุรีเป็นกรุงเทพมหานคร แบ่งพื้นที่ออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบลตามลำดับ ตำบลบางซื่อจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น แขวงบางซื่อ และยังคงขึ้นกับเขตดุสิต

ภายหลังเขตดุสิตมีความเจริญและมีประชากรหนาแน่นขึ้น ท้องที่บางแห่งโดยเฉพาะแขวงบางซื่อ (ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือสุดของเขต) ยังอยู่ไกลจากสำนักงานเขตมาก ดังนั้น เพื่อให้หน่วยงานราชการสามารถดูแลได้อย่างทั่วถึงและสะดวกรวดเร็ว ในขั้นแรกกรุงเทพมหานครจึงได้ตั้งสำนักงานเขตดุสิต สาขา 1 รับผิดชอบในพื้นที่แขวงบางซื่อเมื่อ พ.ศ. 2532 ต่อมาในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 จึงมีประกาศกระทรวงมหาดไทยแยกแขวงบางซื่อออกจากเขตดุสิตและจัดตั้งเป็น เขตบางซื่อ ขึ้น เพื่อประโยชน์ในการปกครอง การบริหารราชการ และการให้บริการแก่ประชาชนที่ย้ายเข้ามาอยู่อาศัยในท้องที่มากขึ้น ประกาศฉบับดังกล่าวเริ่มมีผลบังคับใช้ในวันที่กระทรวงออกประกาศนั่นเอง

 การแบ่งเขตการปกครอง 
วันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 หม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครได้ลงนามในประกาศจัดตั้งแขวงวงศ์สว่างแยกจากพื้นที่แขวงบางซื่อโดยใช้ทางรถไฟสายใต้เป็นเส้นแบ่งเขตและให้มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 21 กันยายน ปีเดียวกันhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2552/E/137/47.PDF ส่งผลให้ในปัจจุบัน เขตบางซื่อแบ่งหน่วยการปกครองย่อยออกเป็น 2 แขวง ได้แก่
หมายเลขอักษรไทยอักษรโรมันพื้นที่ (ตร.กม.)จำนวนประชากร (ธันวาคม 2566)ความหนาแน่นประชากร (ธันวาคม 2566)แผนที่บางซื่อBang Sue 5.76277,27713,411.49100px|แผนที่วงศ์สว่างWong Sawang 5.78341,3577,151.48 ทั้งหมด 11.545118,63410,275.79

 ประชากร 
 สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎรเขตบางซื่อสำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "จำนวนประชากรและบ้าน." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/. สืบค้น 11 มีนาคม 2560. ปี (พ.ศ.)  ประชากร  การเพิ่มและการลด 2535  174,043  ไม่ทราบ 2536  175,305  +1,262 2537  172,427  -2,878 2538  169,148  -3,279 2539  167,045  -2,103 2540  165,644  -1,401 2541  163,245  -2,399 2542  161,393  -1,852 2543  160,755  -638 2544  159,466  -1,289 2545  159,217  -249 2546  158,079  -1,138 2547  154,060  -4,019 2548  151,788  -2,272 2549  150,547  -1,241 2550  147,797  -2,750 2551  145,671  -2,126 2552  142,338  -3,333 2553  138,653  -3,685 2554  135,001  -3,652 2555  132,169  -2,832 2556  130,511  -1,658 2557  128,995  -1,516 2558  127,716  -1,279 2559  126,136  -1,580 2560  125,440  -696 2561  125,299  -141 2562  126,310  +1,011 2563  122,410  -3,900 2564  120,718  -2,692 2565  119,431  -1,287 2566  118,634  -797

 การคมนาคม 
ทางสายหลัก 
 ถนนพิบูลสงคราม
 ถนนประชาราษฎร์ สาย 1
 ถนนประชาราษฎร์ สาย 2
 ถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี
 ถนนรัชดาภิเษก
 ถนนวงศ์สว่าง
 ถนนประชาชื่น
 ถนนเตชะวณิช
 ถนนเทอดดำริ
 ทางพิเศษศรีรัช

สายรองและทางลัด
 ถนนริมคลองประปาฝั่งซ้าย
 ถนนริมคลองประปาฝั่งขวา
 ถนนรถไฟ
 ถนนริมทางรถไฟสายใต้
 ซอยประชาราษฎร์ สาย 1 ซอย 24 / ซอยกรุงเทพฯ-นนทบุรี 5 (ประชานฤมิตร) "ถนนสายไม้"
 ซอยประชาราษฎร์ สาย 1 ซอย 28 / ซอยกรุงเทพฯ-นนทบุรี 13 (ไสวสุวรรณ)
 ซอยกรุงเทพฯ-นนทบุรี 44 (สุภาร่วม)
 ซอยประชาชื่น 2 แยก 1 / ซอยประชาชื่น 2 แยก 2 / ซอยประชาชื่น 4 แยก 1 / ซอยประชาชื่น 4 แยก 2 / ซอยประชาชื่น 6 แยก 1 / ซอยประชาชื่น 6 แยก 2 (ริมคลองประปา)
 ซอยประชาชื่น 4 แยก 1-4 (พ่วงทรัพย์)
เขตบางซื่อมีสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา 2 แห่ง ได้แก่
 สะพานพระราม 6 เชื่อมเขตบางซื่อกับเขตบางพลัด
 สะพานพระราม 7 เชื่อมเขตบางซื่อกับอำเภอบางกรวย

 ระบบขนส่งมวลชน 
 รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล (สถานีบางโพ สถานีเตาปูน และสถานีบางซื่อ)
 รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง (สถานีเตาปูน สถานีบางซ่อน และสถานีวงศ์สว่าง)
 รถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงอ่อน ช่วงบางซื่อ–ตลิ่งชัน (สถานีบางซ่อน)

 สถานที่สำคัญ 
 วัด 
150px|thumb|พระเจดีย์ วัดสร้อยทอง
 วัดทองสุทธาราม
 วัดประชาศรัทธาธรรม
 วัดมัชฌันติการาม
 วัดเลียบราษฎร์บำรุง
 วัดบางโพโอมาวาส
 วัดประดู่ธรรมาธิปัตย์
 วัดเวตวันธรรมาวาส
 วัดสร้อยทอง
 วัดอนัมนิกายาราม
 สถาบันการศึกษา 
 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร ศูนย์พระนครเหนือ 
 โรงเรียนโยธินบูรณะ
 อื่น ๆ 
 เกทเวย์ แอท บางซื่อ
 โรงพยาบาลบางโพ
 สถานีตำรวจนครบาลบางโพ 
 สถานีตำรวจนครบาลเตาปูน

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์สำนักงานเขตบางซื่อ  
 แผนที่เขตบางซื่อ