ศาล

ศาล เป็นองค์กรสาธารณะที่มีหน้าที่ในการวินิจฉัยข้อพิพาทเกี่ยวกับพลเมือง แรงงาน กิจการ และอาชญากรรมภายใต้กฎหมาย ในกฎหมายทั่วไปและกฎหมายพลเมือง ศาลนับว่าเป็นทางออกของข้อพิพาทต่าง ๆ เป็นที่ทราบกันอยู่แล้วว่า ทุก ๆ คนมีสิทธิ์ที่จะนำข้อกล่าวหามาใช้ในศาลได้ ในขณะเดียวกัน ผู้ถูกกล่าวหาก็มีสิทธิ์ที่จะแก้ต่างในศาลได้เช่นกัน 

ศาลจะสามารถบังคับใช้อำนาจได้ผ่านการพิจารณาโดยอำนาจตุลาการ ซึ่งตามหลักแล้วตุลาการจะไม่สร้างกฎหมายขึ้นมาเองตามหลักการแยกใช้อำนาจ แต่จะใช้การตีความจากกฎหมายให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงในแต่ละคดี 

 เขตอำนาจศาล 
เขตอำนาจศาล หมายถึง พื้นที่และประเภทคดีที่ศาลนั้นมีอำนาจในการพิจารณาพิพากษาคดีตามกฎหมายที่บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. สืบค้นออนไลน์ คำค้นหา เขตอำนาจศาล. สืบค้นเมื่อ 7 มีนาคม พ.ศ. 2565 ซึ่งอาจแบ่งเขตอำนาจของแต่ละศาลได้ตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ ปริมาณคดีในท้องที่ และอำนวยความสะดวกผู้มาติดต่อราชการ

 ระบบของศาล 
ในแต่ละประเทศแบ่งระบบของศาลออกเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่โรงเรียนสตรีวิทยา 2, ระบบศาลของประเทศไทย  (sw2.ac.th)

 ระบบศาลเดี่ยว คือไม่มีการจัดตั้งศาลขึ้นมาสำหรับการพิจารณาคดีที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายมหาชนโดยเฉพาะ เป็นการใช้กฎหมายในรูปแบบกฎหมายจารีตประเพณี พัฒนาโดยผู้พิพากษาผ่านทางการตัดสินคดีความของศาล และศาลชำนัญพิเศษอื่น ๆ โดยให้ศาลยุติธรรมมีอำนาจวินิจฉัยในทุกข้อพิพาท

 ระบบศาลคู่ คือการตั้งศาลขึ้นมาสำหรับการพิจารณาคดีที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายมหาชน แยกออกมาจากศาลยุติธรรมในลักษณะคู่ขนาน อาจมีมากกว่าสองศาล ซึ่งใช้ระบบกฎหมายลายลักษณ์อักษร

 ศาลระหว่างประเทศ 
 ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ
 ศาลอาญาระหว่างประเทศ

 ศาลในประเทศไทย 
การตั้งศาลขึ้นใหม่เพื่อพิจารณาพิพากษาคดีใดคดีหนึ่งหรือคดีที่มีข้อหาฐานใดฐานหนึ่งโดยเฉพาะแทนศาลที่มีอยู่ตามกฎหมายสำหรับพิจารณาพิพากษาคดีนั้น จะกระทำมิได้

ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช 2560) ศาลมี 4 ประเภท คือ
 ศาลยุติธรรม
 ศาลปกครอง
 ศาลทหาร
 ศาลรัฐธรรมนูญ

 ดูเพิ่ม 

 ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ

 อ้างอิง