อักษรเบรลล์

อักษรเบรลล์ () เป็นอักษรสำหรับคนตาบอด ประดิษฐ์โดย หลุยส์ เบรลล์ (Louis Braille) ครูตาบอดชาวฝรั่งเศส มีลักษณะเป็นจุดนูนเล็ก ๆ ใน 1 ช่องประกอบด้วยจุด 6 ตำแหน่ง ซึ่งนำมาจัดสลับกันไปมาเป็นรหัสแทนอักษรตาดีหรือสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ โน้ตดนตรี ฯลฯ การเขียนใช้เครื่องมือเฉพาะเรียก สเลต (Slate) และดินสอ (Stylus) การพิมพ์ใช้เครื่องพิมพ์เรียก เบรลเลอร์ (Brailler) ใช้กระดาษหนาขนาดกระดาษวาดรูป

 ประวัติ 
หลุยส์ เบรลล์ (Louis Braille) เกิดที่เมืองกูเฟร (Coupvray) ใกล้กับปารีส ในประเทศฝรั่งเศส แต่ใช้เวลาส่วนใหญ่ในวัยเด็กของเขาที่เมืองลิล (Lisle) บิดาคือ ซิมง-เรเน เบรลล์ (Simon-René Braille) มีอาชีพทำอานม้า เมื่ออายุได้ 3 ปี เบรลล์ประสบอุบัติเหตุจากเข็มของบิดา ทำให้ตาข้างซ้ายบอด เมื่ออายุได้ 4 ปี โรคตาอักเสบอย่างรุนแรงทำให้เบรลล์ตาบอดทั้ง 2 ข้าง แต่เบรลล์ก็ยังได้เข้าเรียน ด้วยการสนับสนุนจากพ่อ
ในปี ค.ศ. 1821 กัปตันชาร์ล บาบิเยร์  นายทหารแห่งกองทัพบกฝรั่งเศสได้มาเยี่ยมโรงเรียน และนำวิธีการส่งข่าวสารของทหารในเวลากลางคืน เรียกว่า night-writing มาลองใช้ ซึ่งเป็นรหัสที่ใช้จุด 12 จุด และใช้ค่อนข้างยาก
ในปีนั้นเอง เบรลล์ได้เริ่มประดิษฐ์อักษรที่ใช้ระบบจุดเช่นกัน เบรลล์ใช้จุดเพียง 6 จุด และใช้เพียงนิ้วเดียววางบนจุดทั้งหมด

อักษรเบรลล์ไม่เป็นที่รู้จักมากนัก จนกระทั่งปี ค.ศ. 1868 เมื่อนายแพทย์โทมัส อาร์มิเทจ (Thomas Armitage) กับเพื่อนอีก 5 คน ผู้ก่อตั้ง British and Foreign Society for Improving the Embossed Literature of the Blind (ตอนหลังเปลี่ยนชื่อเป็น Royal National Institute of the Blind) ได้ตีพิมพ์หนังสือ Braille's system
ปัจจุบันอักษรเบรลล์ได้ถูกนำไปใช้ทั่วโลก

 ที่มา 
อักษรเบรลล์มาจากลำดับอักษรละตินในภาษาฝรั่งเศส โดยตัว w อยู่ท้ายสุด

อักษรสิบตัวแรก a-j ใช้จุดสี่จุดบน (⠁|⠃|⠉|⠙|⠑|⠋|⠛|⠓|⠊|⠚) ซึ่งใช้แทนเลข 1-9 และ 0 ได้ คล้ายกับตัวเลขกรีก

แม้ว่าจุดไม่ได้เรียงอย่างเห็นได้ชัด อักษรสามตัวแรกมีจุดน้อยที่สุด abc = 123 (⠁|⠃|⠉) อักษรที่เป็นสระสามตัว aei (⠁|⠑|⠊) และเลขคู่ 4, 6, 8, 0 (⠙|⠋|⠓|⠚) เรียงเป็นมุมฉาก

อักษรสิบตัวถัดมา k–t จะเหมือนกับ a–j, แต่เพิ่มจุด 3 (จุดแดงในตารางด้านล่าง) ⠅|⠇|⠍|⠝|⠕|⠏|⠟|⠗|⠎|⠞

+ที่มาอักษรเบรลล์ของอักษรละตินจากเลข 10 ตัว40px40px40px40px40px40px40px40px40px40pxa/1b/2c/3d/4e/5f/6g/7h/8i/9j/040px40px40px40px40px40px40px40px40px40pxklmnopqrst40px40px40px40px40px 40pxuvxyzw

สิบตัวถัดมาเหมือนเดิม แต่เพิ่มจุด 3 และจุด 6 (จุดเขียวในตารางด้านล่าง) w ยังไม่เป็นอักษรฝรั่งเศสทางการในช่วงชีวิตของเบรลล์ ลำดับอักษรเบรลล์ฝรั่งเศสคือ u v x y z ç é à è ù (|⠥|⠧|⠭|⠽|⠵|⠯|⠿|⠷|⠮|⠾).

สิบตัวถัดมา จบที่w เหมือนเดิม แต่ใช้จุด 6 (จุดม่วงตามตารางด้านบน) ไม่มีจุด 3.

อนุกรม a–j เลื่อนลงหนึ่งจุด (⠂|⠆|⠒|⠲|⠢|⠖|⠶|⠦|⠔|⠴) ใช้เป็นเครื่องหมายวรรคตอน

{| class=wikitable
|+ อักษรเบรลล์สมัยใหม่ 64 ตัว 
!colspan=2|แถว|| ||colspan=10|อนุกรมเลข || ||colspan=2|เลื่อนขวา
|- align=center
!1st
|40px ||
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px ||
|40px
|40px
|- align=center
!2nd
|40px|' (Apostrophe) ||
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px ||
|40px
|40px
|- align=center
!3rd
|40px|- (Hyphen) ||
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px ||
|40px
|40px|# (Number)
|- align=center
!4th
|40px|UPPERCASE (Capital) ||
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px
|40px ||
|40px|. (Decimal Point)
|40px
|- align=center
!5th
! shiftdown
|
|40px|, (Comma)
|40px|; (Semicolon)
|40px|: (Colon)
|40px|. (Period)
|40px|? (Question Mark)
|40px|! (Exclamation Point)
|40px
|40px|“ (Quote Open)
|40px|* (Asterisk)
|40px|” (Quote Close) ||
|40px
|40px
|}

ตอนแรกอักษรเบรลล์มีเก้าแถว แถวที่ห้าถึงเก้าใช้ขีดเช่นเดียวกับจุด แต่ใช้งานลำบากจึงถูกยกเลิกและเปลี่ยนมาเป็นเครื่องหมายบอกตัวเลข (⠼)
 ประวัติเบรลล์ในประเทศไทย 
อักษเบรลล์เริ่มมีการนำเข้ามาในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2482 โดยอาจารย์เจนีวีฟ คอลฟิลด์ (Genevieve Caulfield) ก่อตั้งโรงเรียนสอนคนตาบอดขึ้นในประเทศไทย 12 มกราคม พ.ศ. 2482 ใช้ชื่อว่า โรงเรียนสอนคนตาบอด นับว่าเป็นโรงเรียนสำหรับคนพิการแห่งแรกในประเทศไทย โดยได้รับการสนับสนุนจาก นายแพทย์ฝน แสงสิงแก้ว ร่วมกำหนดรหัสโค้ดอักษรเบรลล์ไทยขึ้น ประกอบด้วย พยัญชนะต้น สระ วรรณยุกต์ และตัวสะกด มีนักเรียนคนแรก คือ หม่อมเจ้าพวงมาศผกา ดิศกุล และได้ทำการเผยแพร่ในระบบการศึกษาและการประกอบอาชีพยาวนานกว่า 70 ปี 

ในวันที่ 13-15 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ได้มีการจัดทำร่างคู่มือมาตรฐานการใช้อักษรเบรลล์ในประเทศไทย และเริ่มใช้เมื่อปี พ.ศ. 2553 อย่างไรก็ตาม อักษรเบรลล์ภาษาอังกฤษในประเทศสหรัฐอเมริกา โดยองค์กร BANA (The Braille Authority Of North America) ซึ่งเป็นตัวแทนของ 14 องค์กรได้มีการเปลี่ยนแปลงรหัสอักษรเบรลล์บางตัว ทำให้ในประเทศไทยต้องปรับปรุงคู่มือมาตรฐานการใช้อักษรเบรลล์ในไทยด้วย

ในปี พ.ศ. 2558 อักษรเบรลล์ในประเทศไทยได้มีการเปลี่ยนแปลงโดยรับอักษรเบรลล์ภาษาอังกฤษ UEB (Unified English Braille) มาใช้ในประเทศไทย

 อักษรเบรลล์ 

 ส่วนประกอบ 
ตัวอักษรเบรลล์จะมีจุดทั้งหมด 6 จุด เรียงกันเป็น 2 แถวในแนวตั้ง นับจากด้านซ้าย จากบนลงล่าง เป็น 1-3 และด้านขวา จากบนลงล่าง เป็น 4-6 โดยใช้การมีจุดและไม่มีจุดเป็นรหัส กล่าวคือวงกลมทึบ ● หมายถึงจุดนูน และวงกลมโปร่ง ○ หมายถึงจุดที่ไม่ใช้ วิธีนี้สามารถทำได้ถึง 63 ตัวอักษร (มาจาก (26) -1) การกำหนดรหัสตัวอักษร 10 ตัวแรก A-J จะใช้จุด 1 2 4 และ 5 สลับกันไป 10 ตัวต่อมา K-T จะเติมจุดที่ 3 ลงไปในอักษร 10 ตัวแรก และ 5 ตัวสุดท้าย (ไม่นับ W เพราะ ณ เวลานั้นภาษาฝรั่งเศสไม่ใช้ W) เติมจุดที่ 3 และ 6 ลงไปในอักษร 5 ตัวแรก

 อักษรเบรลล์ของอักษรละติน 
500px

 อักษรเบรลล์ร่วม 
อักษรเบรลล์ในหลายภาษาจะใช้อักษรเบรลล์เดียวกันแทนเสียงที่ใกล้เคียงกัน
+ภาษา⠁⠃⠉⠙⠑⠋⠛⠓⠊⠚⠅⠇⠍⠝⠕⠏⠟⠗⠎⠞⠥⠧⠭⠽⠵(...)⠺ฝรั่งเศสabcdefghijklmnopqrstuvxyzwฮังการีabcdefghijklmnopörstuvxy–wอัลเบเบียabcdefghijklmnoprrrstuvxyz–กรีกα
aβ
b–δ
dε
eφ
phγ
gχ
chι
iω
ôκ
kλ
lμ
mν
nο
oπ
p–ρ
rσ
sτ
tου
ou–ξ
ksυ
yζ
z–รัสเซียа
aб
bц
tsд
dе
eф
fг
gх
khи
iж
zhк
kл
lм
mн
nо
oп
pч
chр
rс
sт
tу
u–щ
shch–з
zв
vอาร์เมเนียա
aպ
pջ
ǰտ
t–ֆ
fկ
kհ
hի
iճ
č̣–լ
lմ
mն
nօ
òբ
bգ
gր
rս
sթ
t’ը
ëվ
vխ
xե
eզ
zւ
wฮีบรูא‎
ʼבּ‎
b–ד‎
d–פ‎
fג‎
gה‎
hִי‎
iי‎
yכּ‎
kל‎
lמ‎
mנ‎
nוֹ‎
oפּ‎
pק‎
qר‎
rס‎
sט‎ṭוּ‎
uב‎
vח‎
ch–ז‎
zו‎vอารบิกا
āب
b–د
dـِiف
f–ه
hي
īج
jك
kل
lم
mن
n––ق
qر
rس
sت
tـُ
u–خ
khئ’yز
zوūสันสกฤต/ฮินดีअ
aब
bच
chद
dए
ēफ़
fग
gह
hइ
iज
jक
kल
lम
mन
nओ
ōप
pक्ष
kṣर
rस
sत
tउ
uवvऒ
oय
yज़
zठṭhทิเบตཨ
aབ
bཁ
khད
dཨེ
e–ག
gཧ
hཨི
iཡ
yཀ
kར
lམ
mན
nཨོ
oཔ
pཇ
jར
rཟ
zཏ
tཨུ
u–ཙ
tsཆ
chཚ
tshཝ
wไทยะ
aิ
iุ
uด
d-ัว
uaเ-
eก
kห
hโ-
oจ
chข
khล
lม
mน
nอ
∅ผ
phเ-ือ
ueaร
rส
sถ
thค
khบ
bฝ
fย
y-ำ
amว
wจีน¯bcdyefg, jh, xyirk, qlmnwopcherstwuanyangwaizwei

 อักษรเบรลล์ไทย-ลาว 
อักษรเบรลล์ภาษาไทย ประดิษฐ์ดัดแปลงเพิ่มเติมโดย เจนีวีฟ คอล์ฟิลด์ และนายแพทย์ฝน แสงสิงแก้ว (ผู้ได้รับรางวัลแมกไซไซ สาขาบริการรัฐกิจ ในปี ค.ศ. 1966) อักษรเบรลล์ไทยกลายเป็นต้นแบบของอักษรเบรลล์ภาษาลาว และเขมร ในเวลาต่อมา

 ตารางอักษรเบรลล์ไทย 
+ก ກ ក (g)ข ຂ ខ (k)ค ຄ (k,)ง ງ ង (g,)40px40px40px40pxจ ຈ ច (j)ฉ (st)ส ສ ស (s)ช ឆ(ฉ) (st,)ซ ຊ (s,)40px40px40px40px40pxด ດ ដ(ฏ) (d)ต ຕ (t\)ถ ຖ ត(ต) (t)ท ທ ថ(ถ) (t,)น ນ ណ(ณ) (n)40px40px40px40px40pxบ ບ  (b)ป ປ ព(พ) (&)ผ ຜ ផ (p)ฝ ຝ (x)พ ພ (p\)ฟ ຟ (f,)ม ມ ម (m)40px40px40px40px40px40px40pxย ຍ អំ (y)ร ຣ រ (r)ล ລ ឡ(ฬ) (l)ว ວ វ (w)ห ຫ ហ (h)อ ອ◌ໍ អ (o)ฮ ຮ 40px40px40px40px40px40px40px

พยัญชนะอักษรเบรลล์ไทยมาจากอักษรเบรลล์ละตินในวงเล็บ

อักษรต่ำคู่มาจากอักษรสูงเพิ่มจุด6(,)

อักษรที่มาจากอักษรละตินเพิ่มสองจุดล่าง (_)

อักษรที่มาจากการสะท้อน (\)

ป มาจาก บ ซ้อนกับ ผ

อักษรที่มีเสียงซ้ำกัน ให้ใช้ ⠠ หรือ ⠤ หรือ ⠴ นำหน้า
+ฃ = ข3គ = ក1ฅ = ค2ฆ = ค140px40px40px40px40px40px40px40pxជ = ច1ฌ ឈ = ช ឆ(ฉ) 140px40px40px40pxฎ ឌ(ฑ) =ด ដ(ฏ) 1ฏ =ต1ฐ ទ(ท) = ถ ត(ต)1ฑ ធ(ธ) = ท ថ(ถ) 1ฒ ឍ = ท ថ(ถ) 2ณ ន(น) = น ណ(ณ) 140px40px40px40px40px40px40px40px40px40px40px40pxธ =ท3ភ = ផ140px40px40px40pxญ ຢ យ(ย) = ย1ฬ ល(ล) = ล ឡ(ฬ) 1ศ = ส1ษ = ส240px40px40px40px40px40px40px40px

 ตารางสระเบรลล์ 
ะ ະ អះา/ๅ າ អា-ิ ◌ິ-ี ◌ີ-ุ ◌ົ អុ-ู ◌ູ អូ-ึ ◌ຶ អឹ-ื ◌ື អឺเ- ເ- អេโ- ໂ- អៃ(ไ-)40px40px40px40px40px40px40px40px40px40pxអិអី (e)◌ຸ*អួ40px40px40px40px-ั ◌ັ-ำ -ຳ អាំแ- ແ-ไ- ໄ- អោ(โ)เ-อ ເ◌ີ អើเ-ีย ເ-ຍ អៀเ-ือ ເ◌ືອ អឿ-ัว ◌ົວ អីเ-า ເ◌ົາ-็ 40px40px40px40px40px40px40px40px40px40pxเ-าะ ເ-າະใฤฦ ຽ(เ-ีย អៅ(เ-า40px40px40px40px40px40px40px40px40px
สระ อะ อิ อุ เอ โอ มาจากอักษรเบรลล์ญี่ปุ่น และสระ อา อี อู แปลงจาก อะ อิ อุ
สระอุลาวเบรลล์จะเป็นคนละแบบกับไทย

สระทุกตัวจะเขียนไว้หลังพยัญชนะต้น

 ตารางวรรณยุกต์
-่-้-๊-๋40px40px40px40px
 เครื่องหมายวรรคตอน
-์ ◌໌ๆ ໆฯฯลฯ" "()นำหน้าเครื่องหมายวรรคตอนอื่น40px40px40px40px40px40px40px40px40px40px40px

 อักษรเบรลล์ของตัวเลข  
สำหรับการเขียนตัวเลข จะต้องมีเครื่องหมายนำเลขเสมอ

อารบิกเบรลล์ไทยเบรลล์0 ⠼⠚ ๐ ⠠⠼⠚1 ⠼⠁ ๑ ⠠⠼⠁2 ⠼⠃ ๒ ⠠⠼⠃3 ⠼⠉ ๓ ⠠⠼⠉4 ⠼⠙ ๔ ⠠⠼⠙5 ⠼⠑ ๕ ⠠⠼⠑6 ⠼⠖ ๖ ⠠⠼⠖7 ⠼⠛ ๗ ⠠⠼⠛8 ⠼⠓ ๘ ⠠⠼⠓9 ⠼⠊ ๙ ⠠⠼⠊

กรณีใช้ตัวเลขในคณิตศาสตร์แบบ Nemeth Braille จะใช้จุดต่ำ คือการขยับจุดตัวเลขลงมาแถวต่ำ เช่น เลข 1 ที่ปกติใช้จุด 1 ให้ขยับมาเป็นจุด 2 หรือเลข 2 จากปกติใช้จุด 1,2 ให้ขยับมาเป็นจุด 2,3 เป็นต้น

อักษรเบรลล์ญี่ปุ่น

 ∅  a  i  u  e  o 40px 40px 40px 40px 40px k  ka  ki  ku  ke  ko゜ 40px 40px 40px 40px 40px 40px s  sa  shi  su  se  so 40px 40px 40px 40px 40px t  ta  chi  tsu  te  to っ 40px 40px 40px 40px 40px 40px n  na  ni  nu  ne  no 40px 40px 40px 40px 40px h  ha  hi  fu  he  ho 40px 40px 40px 40px 40px m  ma  mi  mu  me  mo  n 40px 40px 40px 40px 40px 40px y  ya    yu    yo    -y- 40px  40px  40px 40px r  ra  ri  ru  re  ro ゛ 40px 40px 40px 40px 40px 40px w  wa  wi    we  wo   -w- 40px 40px  40px 40px 40px

 っ ー ゛ ゜ ゃゅょ ゛+ゃゅょ ゜+ゃゅょ 40px 40px 40px 40px 40px 40px 40px
อักษรเบรลล์เกาหลี
 โรมัน  g  n  d  r  m  b  s  j  ch  k  t  p  h  ng ฮันกึล  ㄱ  ㄴ  ㄷ  ㄹ  ㅁ  ㅂ  ㅅ  ㅈ  ㅊ  ㅋ  ㅌ  ㅍ  ㅎ  ㅇ ต้น 40px  40px  40px  40px  40px  40px  40px  40px 40px  40px  40px  40px 40px *  ท้าย  40px  40px  40px  40px  40px  40px 40px  40px  40px  40px  40px  40px  40px  40px

*อักษรเบรลล์จะไม่เขียน ng ในรูปพยัญชนะต้น

พยัญชนะหนักให้ใช้ ㅅ นำหน้าUNESCO (2013) World Braille Usage , 3rd edition.
⠠⠠ ㅆ ss
⠠⠈ㄲ kk
⠠⠊ ㄸ tt
⠠⠘ ㅃ pp
⠠⠨ ㅉ jj
 โรมัน  a   eo  o  u  eu  e ฮันกึล ㅏ ㅓ  ㅗ  ㅜ  ㅡ   ㅔ เบรลล์ 40px  40px  40px  40px 40px  40px  โรมัน  ya  yeo   yo  yu  i  ye ฮันกึล ㅑ   ㅕ  ㅛ  ㅠ ㅣ  ㅖเบรลล์ 40px   40px 40px 40px 40px  40px โรมัน  wa  wo   oe    ui  ae  ฮันกึลㅘ   ㅝ  ㅚ    ㅢㅐ  เบรลล์ 40px   40px  40px     40px  40px

 โรมัน yae =ya+ae  wae=wa+ae  we= wo+oe wi=u+ae ฮันกึล  ㅒ  ㅙ  ㅞ  ㅟ เบรลล์ 40px40px  40px40px  40px40px  40px40px

 ยูนิโคด 
+Official Unicode Consortium code chart (PDF)0123456789ABCDEFU+280x⠀⠁⠂⠃⠄⠅⠆⠇⠈⠉⠊⠋⠌⠍⠎⠏U+281x⠐⠑⠒⠓⠔⠕⠖⠗⠘⠙⠚⠛⠜⠝⠞⠟U+282x⠠⠡⠢⠣⠤⠥⠦⠧⠨⠩⠪⠫⠬⠭⠮⠯U+283x⠰⠱⠲⠳⠴⠵⠶⠷⠸⠹⠺⠻⠼⠽⠾⠿(end of 6-dot cell patterns)U+284x⡀⡁⡂⡃⡄⡅⡆⡇⡈⡉⡊⡋⡌⡍⡎⡏U+285x⡐⡑⡒⡓⡔⡕⡖⡗⡘⡙⡚⡛⡜⡝⡞⡟U+286x⡠⡡⡢⡣⡤⡥⡦⡧⡨⡩⡪⡫⡬⡭⡮⡯U+287x⡰⡱⡲⡳⡴⡵⡶⡷⡸⡹⡺⡻⡼⡽⡾⡿U+288x⢀⢁⢂⢃⢄⢅⢆⢇⢈⢉⢊⢋⢌⢍⢎⢏U+289x⢐⢑⢒⢓⢔⢕⢖⢗⢘⢙⢚⢛⢜⢝⢞⢟U+28Ax⢠⢡⢢⢣⢤⢥⢦⢧⢨⢩⢪⢫⢬⢭⢮⢯U+28Bx⢰⢱⢲⢳⢴⢵⢶⢷⢸⢹⢺⢻⢼⢽⢾⢿U+28Cx⣀⣁⣂⣃⣄⣅⣆⣇⣈⣉⣊⣋⣌⣍⣎⣏U+28Dx⣐⣑⣒⣓⣔⣕⣖⣗⣘⣙⣚⣛⣜⣝⣞⣟U+28Ex⣠⣡⣢⣣⣤⣥⣦⣧⣨⣩⣪⣫⣬⣭⣮⣯U+28Fx⣰⣱⣲⣳⣴⣵⣶⣷⣸⣹⣺⣻⣼⣽⣾⣿

 หมายเหตุ 

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Braille - American Foundation for the Blind 
 Braille for various scripts 
 On-line Braille Course of University of São Paulo

 Free Unicode Braille TTF font (สนับสนุนอักษรเบรลล์ทั้งหมด)
 Free Unicode fonts which include Braille 
 Robert B. Irwin's As I Saw It , 1955, gives a history of the "War of the Dots" that ultimately led to the adoption of the English form of the braille literary code in the United States and the demise of American braille and New York Point, its main competitors.
 The National Library for the Blind 
 Unified (English) Braille Code (including information specific to British Braille)
 English Braille: American Edition
 Online Braille Generator
 How Braille Began  -- ประวัติศาสตร์เกี่ยวกับจุดกำเนิดของอักษรเบรลล์ 
 Nemeth Braille 
:en:Thai Braille

หมวดหมู่:เทคโนโลยีช่วยคนพิการ
หมวดหมู่:การเข้ารหัส
หมวดหมู่:ตาบอด
หมวดหมู่:การสื่อสารของมนุษย์