รายชื่อวรรณคดีไทย

รายชื่อวรรณคดีของไทย ซึ่งเป็นงานเขียนหรือวรรณกรรมไทยที่ยกย่องกันว่าดี มีสาระ และมีคุณค่าทางวรรณศิลป์

วรรณคดีไทยเป็นผลงานที่ทรงคุณค่าทางวรรณศิลป์ เป็นผลงานเขียนที่เกิดขึ้นก่อนรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ก 
 กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ โดย พระยาราชสุภาวดีและพระภิกษุอินท์
 กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ - สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
 กลบทสิริวิบุลกิติ โดย หลวงศรีปรีชา
 กากีกลอนสุภาพ (กากีคำกลอน) โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
 เห่เรื่องกากี - สุนทรภู่
 กาพย์มหาชาติ โดย สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม
 กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง (กาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดง) โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
 กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
 กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
 กาพย์เห่เรือ โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
 โคลงกำสรวลศรีปราชญ์ โดย ศรีปราชญ์
 แก้วหน้าม้า โดย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงภูวเนตรนรินทรฤทธิ์
 โกมินทร์
 ไกรทอง โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

 ข 
 ขันทองใบ้
 ขวานฟ้าหน้าดำ
 ขุนช้างขุนแผน (นิทานพื้นบ้าน)
 บทเสภาขุนช้างขุนแผน โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวและสุนทรภู่

 ค 
 โคบุตร โดย สุนทรภู่
 เห่เรื่องโคบุตร - สุนทรภู่
 โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์ โดย พระศรีมโหสถ
 โคลงดั้นเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย โดย พระยาตรัง
 โคลงทศรถสอนพระราม โดย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (หรืออาจเป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ)
 โคลงพาลีสอนน้อง โดย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (หรืออาจเป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ)
 โคลงทวาทศมาส โดย พระเยาวราช ขุนพรมมนตรี ขุนกวีราช ขุนสารประเสริฐ
 โคลงนิราศพระยาตรัง (นิราศถลาง) โดยพระยาตรัง
 โคลงนิราศรัตนะ โดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 โคลงนิราศหริภุญชัย สันนิษฐานว่าผู้แต่งชื่อทิพ หรือ ศรีทิพ
 โคลงโลกนิติ โดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร

 ง 
 เงาะป่า

 จ 
จันทโครพ
 จินดามณี

 ช 
 ไชยเชษฐ์
 ไชยทัต

 ด 
 ดาหลัง (อิเหนาใหญ่) โดยเจ้าฟ้ากุณฑล
 บทละครเรื่องดาหลัง - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

 ต 
 ไตรภูมิพระร่วง (เตภูมิกถา) โดย พระมหาธรรมราชาที่ 1
 ไตรภูมิโลกวินิจฉัย โดย พระยาธรรมปรีชา (แก้ว)
 ตำหรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ สันนิษฐานว่าแต่งโดยท้าวศรีจุฬาลักษณ์ (นางนพมาศ)

ทางน้ำ

 น 

นันโทปนันทสูตรคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์ 
 นิราศกวางตุ้ง (นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน) โดย พระยามหานุภาพ
 นิราศเดือน โดย นายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)
 นิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย (โคลงดั้นนิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย) โดย พระยาตรัง
 นิราศถลาง (โคลงนิราศพระยาตรัง) โดย พระยาตรัง
 นิราศทวาราวดี โดย หลวงจักรปาณี (มหาฤกษ์)
 นิราศนครวัด โดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ
 นิราศนครสวรรค์ โดยพระศรีมโหสถ
 นิราศนรินทร์คำโคลง โดย นายนรินทรธิเบศร์
 นิราศธารโศก (โคลงนิราศพระบาท)
 นิราศพระแท่นดงรัง โดย นายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)
 นิราศพระบาท โดย สุนทรภู่
 นิราศพระประธม โดย สุนทรภู่
 นิราศภูเขาทอง โดย สุนทรภู่
 นิราศเมืองแกลง โดย สุนทรภู่
 นิราศเมืองเพชร โดย สุนทรภู่
 นิราศลอนดอน โดย หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร)
 นิราศวัดเจ้าฟ้า โดย สุนทรภู่
 นิราศสุพรรณ โดย สุนทรภู่ และนายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)
 นิราศอิเหนา โดย สุนทรภู่
 นิทานทองอิน โดย นายแก้วนายขวัญ (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)
 นิทานอิหร่านราชธรรม
 นิพพานวังหน้า โดย พระองค์เจ้าหญิงกัมพุชฉัตร

 ป 
 ปุณโณวาทคำฉันท์
 ปฐมสมโพธิกถา โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
 ปลาบู่ทอง

 พ 
 พระเกียรติรถ
 พระไชยสุริยา (นิทานพื้นบ้าน)
 กาพย์พระไชยสุริยา - สุนทรภู่
 พระนลคำฉันท์
 พระนลคำหลวง
 พระมะเหลเถไถ โดย คุณสุวรรณ
 พระมาลัยคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
 พระรถคำฉันท์ (พระรถ-เมรี)
 พระราชพิธีสิบสองเดือน
 พระเวสสันดร
 พระสุธนคำฉันท์ (พระสุธน-มโนราห์)
 พระร่วง โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
 พระอภัยมณี โดย สุนทรภู่
 เห่เรื่องพระอภัยมณี - สุนทรภู่
 เพลงยาวถวายโอวาท โดย สุนทรภู่
 เพลงยาวนมัสการพระบรมธาตุ นิราศไปตรัง
 เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา
 เพลงยาวพระยาตรัง
 เพลงยาวของพระยามหานุภาพ โดย พระยามหานุภาพ
 เพลงยาวหม่อมภิมเสน
 พิกุลทอง

 ม 
 มณีพิชัย (ยอพระกลิ่น)
 มหาชาติคำฉันท์
 มหาชาติคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์
 มหาเวสสันดรชาดก (พระเวสสันดร)
 มัทนะพาธา โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ย 
 ยวนพ่ายโคลงดั้น
 ยอพระกลิ่น
 ยุขัน

 ร 
 ระเด่นลันได โดย พระมหามนตรี (ทรัพย์)
 ราชสวัสดิ์
 ราชาธิราช
 ราชาพิลาปคำฉันท์ (นิราศษีดา) ไม่ปรากฏผู้แต่ง
 รามเกียรติ์ (มีผู้ประพันธ์หลายท่านหลายสำนวน)
 รำพันพิลาป (นิราศรำพึง) โดย สุนทรภู่

 ล 
 ลักษณวงศ์ (นิทานพื้นบ้าน)
 ลักษณวงศ์ - สุนทรภู่
 ลิลิตนิทราชาคริต
 ลิลิตพยุหยาตราเพชรพวง โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
 ลิลิตพระลอ
 ลิลิตเพชรมงกุฎ โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
 ลิลิตยวนพ่าย (ยวนพ่ายโคลงดั้น)
 ลิลิตตะเลงพ่าย โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
 ลิลิตศรีวิชัยชาดก โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
 ลิลิตโองการแช่งน้ำ (ประกาศแช่งน้ำโคลงห้า, โองการแช่งน้ำ)

 ว 
 เวนิสวาณิช
 วิวาห์พระสมุทร โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ศ 
 ศกุนตลา
 ศรีธนญชัย
ศรีปราชญ์

 ส 
 สมบัติอมรินทร์คำกลอน
 สมุทรโฆษคำฉันท์ โดยพระมหาราชครู ต่อมาสมเด็จพระนารายณ์มหาราช และสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรสได้แต่งต่อจนสมบูรณ์
 สรรพสิทธิ์คำฉันท์
 สวัสดิรักษา โดย สุนทรภู่
 สังข์ทอง
 สังข์ศิลปชัย
 สามก๊ก ฉบับแปลโดยเจ้าพระยาพระคลัง (หน) (ถูกยกย่องเป็นยอดของร้อยแก้ว)
 สามัคคีเภทคำฉันท์
 สาวิตรี
 สิงหไตรภพ นิทานพื้นบ้าน
 สิงหไตรภพ - สุนทรภู่
 สุบินกุมาร
 สุภาษิตพระร่วง (บัญญัติพระร่วง)
 สุภาษิตสอนหญิง โดยสุนทรภู่
 สุวรรณหงส์
 เสือโคคำฉันท์ (หลวิชัย-คาวี)
 สมุทรโคดม
 โสนน้อยเรือนงาม

 ห 
 หม่อมเป็ดสวรรค์
 หลวิชัยคาวี
 หัวใจชายหนุ่ม โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
 หัวใจนักรบ โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 อ 
 อนิรุทธ์คำฉันท์ โดย ศรีปราชญ์
 อภัยนุราช โดย สุนทรภู่
 อาบูหะซัน
 อิลราชคำฉันท์
 อิเหนา โดยเจ้าฟ้ามงกุฎ
 อิเหนาคำฉันท์ - เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
 บทละครเรื่องอิเหนา - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
 บทละครเรื่องอิเหนา - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
 นิราศอิเหนา - สุนทรภู่
 อิเหนาคำฉันท์ - กรมพระราชวังบวรวิชัยชาญ
 อุณรุท โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
 อุณรุทร้อยเรื่อง โดย คุณสุวรรณ

 อ้างอิง 

 เปลื้อง ณ นคร. ประวัติวรรณคดีไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช (พิมพ์ครั้งที่ 12) พ.ศ. 2544.


*
หมวดหมู่:รายชื่อ