หน่วยรับความรู้สึก

หน่วยรับความรู้สึก, ตัวรับ หรือ ที่รับ () ในชีวเคมี เป็นโปรตีนที่อยู่บนเยื่อหุ้มเซลล์ หรือในไซโทพลาสซึมหรือนิวเคลียสที่จะเชื่อมต่อกับโมเลกุลเฉพาะซึ่งเรียกว่า ลิแกนด์ (ligand) เช่น สารสื่อประสาท, ฮอร์โมน หรือสารประกอบอื่น ๆ และทำให้เกิดการเริ่มต้นตอบสนองของเซลล์ต่อลิแกนด์นั้น ๆ

 ภาพรวม 

P=พลาสมา เมมเบรน

หน่วยรับความรู้สึกมีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับ ลิแกนด์ และหน้าที่ของมัน เช่น
 โปรตีนบางตัวเป็นเพอริเฟอรัล เมมเบรน โปรตีน (peripheral membrane protein) *ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ และ นิวโรทรานสมิตเตอร์ รีเซปเตอร์ หลายตัวเป็น ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์ (transmembrane receptor) ชึ่งประกอบด้วยไลปิด 2 ชั้น (lipid bilayer) ของเซลล์ เมมเบรน รีเซปเตอร์ พวกนี้แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ
 เมตาโบโทรปิก รีเซปเตอร์ (Metabotropic receptor) เป็นรีเซปเตอร์คู่กับ จี โปรตีน (G protein) และมีผลต่อเซลล์ทางอ้อมผ่านเอ็นไซม์ที่ควบคุม ไอออน แชนแนล (ion channel)
 ไอโอโนโทรปิก รีเซปเตอร์ (Ionotropic receptor) ประกอบด้วยรูกลางที่ทำหน้าที่ประตู ลิแกนด์-เกตเตด ไอออน แชนแนล
 หน่วยรับความรู้สึกประเภท อินทราเซลลูลาร์ โปรตีน (intracellular proteins) เช่น สเตอรอยด์ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ รีเซปเตอร์ บ่อยครั้งสามารถเข้า นิวเคลียส และมีผลต่อ การแสดงออกทางพันธุกรรม (gene expression)
 รูปร่างและบทบาทของรีเซปเตอร์มีผลต่อฤทธิ์ของยา ณ จุดเชื่อมต่อบนรีเซปเตอร์

 ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์ (Transmembrane receptors) 

 เมตาโบโทรปิก รีเซปเตอร์ (Metabotropic receptor) 
จี โปรตีน-คัปเิปิลด์ รีเซปเตอร์ (G protein-coupled receptors)
หน่วยรับความรู้สึกนี้รู้จักกันในชื่อ  7 ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์ หรือ 7TM รีเซปเตอร์
 "มัสคารินิก อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์"หรือ Acetylcholine receptors (Muscarinic acetylcholine receptor-Acetylcholine และ Muscarine)
 อะดีโนซีน รีเซปเตอร์ (Adenosine receptor-Adenosine)
 อะดรีโนเซพเตอร์ (Adrenoceptor-Adrenergic receptor  adrenaline, and other structurally related hormones and drugs)
 กาบา รีเซปเตอร์, Type-B (GABA receptor-γ-Aminobutyric acid or GABA)
 แองกิโอเทนซิน รีเซปเตอร์ (Angiotensin receptor-แองกิโอเทนซิน)
 แคนนาบินอยด์ รีเซปเตอร์ (Cannabinoid receptor-แคนนาบินอยด์)
 คอลีซีสโตคินนิน รีเซปเตอร์ (Cholecystokinin receptor-คอลีซีสโตคินนิน)
 โดพามีน รีเซปเตอร์ (Dopamine receptor-โดพามีน)
 กลูคากอน รีเซปเตอร์ (Glucagon receptor-กลูคากอน)
 เมตาโบโทรปิก กลูตาเมต รีเซปเตอร์ (Metabotropic glutamate receptor-กลูตาเมต)
 ฮีสตามีน รีเซปเตอร์ (Histamine receptor-ฮีสตามีน)
 โอลแฟคตอรี่ รีเซปเตอร์ (Olfactory receptor- โอลแฟคชั่น)
 โอปออยด์ รีเซปเตอร์ (Opioid receptor-โอปออยด์)
 โรดอปซิน (Rhodopsin-photoreceptor)
 ซิคริติน รีเซปเตอร์ (Secretin receptor-ซิคริติน)
 เซอโรโทนิน รีเซปเตอร์ (Serotonin receptor-เซอโรโทนิน 5-Hydroxytryptamine or 5-HT) 
 โซมาโตสแตติน รีเซปเตอร์ (Somatostatin receptor-โซมาโตสแตติน)
 ฯลฯ

 ไทโรซีน ไคเนส รีเซปเตอร์ (Tyrosine kinase receptors) 
 อีริโทรพอยอีติน รีเซปเตอร์ (Erythropoietin receptor-Erythropoietin)
 อินสุลิน รีเซปเตอร์ (Insulin receptor-Insulin)
 รีเซปเตอร์ สำหรับ โกรว์ท แฟคเตอร์ (growth factor) & ไซโตคีน (cytokine)
 ฯลฯ

 กัวนิลิล ไซเคลส รีเซปเตอร์ (Guanylyl cyclase receptors) 
 GC-A & GC-B: รีเซปเตอร์ สำหรับ เอเทรียล-เนตริยูรีติก เพปไทด์ (Atrial-natriuretic peptide-ANP) และ เนตริยูรีติก เพปไทด์ อื่น
 GC-C: กัวนิลิน รีเซปเตอร์ (Guanylin receptors)

 ไอโอโนโทรปิก รีเซปเตอร์ (Ionotropic receptors) 
 นิโคตินิก อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์ อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์ (Acetylcholine, Nicotine)
 ไกลซีน รีเซปเตอร์ (GlyR) (Glycine receptor-ไกลซีน, สตริชนิน (Strychnine))
 กาบา รีเซปเตอร์: GABA-A, GABA-C (GABA)
 กลูตาเมต รีเซปเตอร์: NMDA receptor, AMPA receptor, and ไกเนส รีเซปเตอร์ (กลูตาเมต)
 5-HT3 รีเซปเตอร์ (เซอโรโทนิน)

 อินทราเซลลูลาร์ (Intracellular receptors) 

 ทรานสคริปชั่น แฟคเตอร์ (Transcription factors) 
 สเตอรอยด์ ฮอร์โมน รีเซปเตอร์:
 เซ็ก ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ (เซ็ก ฮอร์โมน)
 เอสโตเจน รีเซปเตอร์
 แอนโดรเจน รีเซปเตอร์
 ไวตามิน ดี รีเซปเตอร์ (vitamin D)
 กลูโคคอร์ติคอยด์ รีเซปเตอร์ (glucocorticoids)
 มิเนอราโลคอร์ติคอยด์ รีเซปเตอร์ (mineralocorticoids)
 ไทรอยด์ ฮอร์โมน รีเซปเตอร์
 เรตินอยด์ รีเซปเตอร์ (vitamin A and related compounds) ;
 เปอรอกซิโซม โปรลิเฟอราเตอร์-แอคติเวเตด รีเซปเตอร์ (PPARs)

 อื่นๆ 
 sigma</sub>1</sub> (neurosteroids))
 IP3 receptor (inositol triphosphate, IP3)

 ดูเพิ่ม 
 Signal transduction

หมวดหมู่:ชีวเคมี
หมวดหมู่:ชีววิทยาของเซลล์