รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง

{{Infobox rail line
| name = รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม
| color = 
| logo = MRT (Bangkok) Purple logo.svg
| logo_width = 80px
| logo_alt = 
| image = Bangkok MRT Purple Line J-TREC, Ministry of Public Health (20241011).jpg
| image_width = 300px
| caption = ขบวนรถเจเทรค ซัสติน่า ที่สถานีกระทรวงสาธารณสุข
| other_name = รถไฟฟ้าสายสีม่วง
| type = ระบบขนส่งมวลชนเร็ว| system = รถไฟฟ้ามหานคร
| status = เปิดให้บริการ
| locale = นนทบุรี กรุงเทพมหานคร และสมุทรปราการ
| start =  
| end = 
| stations = 33 16 17 
| routes = 
| ridership = 
| open = พิธีเปิดการเดินรถ และกดปุ่มเปิดระบบรถไฟฟ้าอย่างเป็นทางการ
| close = 
| owner = การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
| operator = บริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน)การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
| depot = ศูนย์ซ่อมบำรุงคลองบางไผ่ ศูนย์ซ่อมบำรุงย่อยครุใน (ในอนาคต)
| stock = J-TREC Sustina (S24-EMU)  ทั้งหมด 63 ตู้ : ขบวนละ 3 ตู้ : รวม 21 ขบวน (สายสีม่วงใต้จะจัดหา อีก 17 ขบวน รวมรถไฟฟ้าที่มีในปัจจุบัน ก็จะมีทั้งสิ้น 38 ขบวน)
| character = ทางยกระดับ  ทางใต้ดิน
| linelength                      = 
| tracks                          = 2
| gauge                           = 
| electrification                 = 750 V DC รางที่สาม
| speed_km/h                      = 80
|map = 
|map_state = collapsed
| website = 
}}

รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม (บางใหญ่–เตาปูน–ราษฎร์บูรณะ) ()  หรือ รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง ซึ่งเรียกตามสีที่กำหนดในแผนแม่บทโครงการระบบขนส่งมวลชนทางรางในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ดำเนินการโดยบริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) (BEM) ภายใต้สัญญาการร่วมลงทุนโครงการกับ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย เริ่มก่อสร้างครั้งแรกใน พ.ศ. 2553 ก่อนหยุดก่อสร้างไประยะหนึ่งเนื่องจากเหตุอุทกภัยในเขตกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554 และหลังจากที่โครงการล่าช้าหลายปี ในที่สุดโครงการได้ก่อสร้างแล้วเสร็จและเริ่มเปิดทดลองให้บริการใน พ.ศ. 2559 ก่อนเปิดให้บริการเชิงพาณิชย์และมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 6 สิงหาคมปีเดียวกัน โดยคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติโครงการเมื่อ พ.ศ. 2552 โดยให้ รฟม. ในฐานะรัฐเป็นผู้ลงทุนก่อสร้างเองทั้งหมด แต่เดิม รฟม. วางรูปแบบโครงการโดยการให้เอกชนเข้าดำเนินการระบบรถไฟฟ้า ประกอบกิจการ และเก็บเกี่ยวผลประโยชน์ภายใต้สัญญาร่วมลงทุนแบบหุ้นส่วนมหาชน-เอกชนเช่นเดียวกันกับสายสีน้ำเงิน แต่ในพ.ศ. 2554 รัฐบาลได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบโครงการโดยเปลี่ยนรูปแบบการประกอบกิจการเป็นให้รัฐดำเนินการและเก็บเกี่ยวผลประโยชน์แต่เพียงผู้เดียวทั้งหมด ส่วนเอกชนให้เข้ามาดำเนินการในฐานะผู้รับจ้างบริหารโครงการโดยไม่ได้รับผลประโยชน์ใด ๆ ภายใต้สัญญาร่วมลงทุนโครงการแทน

เส้นทางรถไฟฟ้าสายนี้เกิดขึ้นจากการปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางราง พ.ศ. 2538 ที่นำเอาเส้นทางรถไฟฟ้าสายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) ส่วนต่อขยายเดิมช่วงเตาปูน–บางใหญ่, สายสีม่วงเดิม ช่วงหอสมุดแห่งชาติ–เตาปูน และสายสีส้มเดิม ช่วงสามเสน (หอสมุดแห่งชาติ)–ราษฎร์บูรณะ มาเชื่อมต่อเข้าด้วยกัน กลายเป็นรถไฟฟ้าเส้นทางใหม่ที่กำหนดให้เป็นสายสีม่วง บรรจุในแผนแม่บทฯ ของสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) เป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2547

นาม ฉลองรัชธรรม เป็นชื่อที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเพื่อเป็นชื่ออย่างเป็นทางการของโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง ระยะแรก สายคลองบางไผ่–นนทบุรี–เตาปูน มีความหมายว่า "เฉลิมฉลองพระราชาที่ปกครองโดยธรรม" โดยการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยได้ยื่นเรื่องขอพระราชทานชื่อเส้นทาง เนื่องในโอกาสงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี พ.ศ. 2559 และเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในโอกาสพระราชพืธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 12 สิงหาคม 2559 เพื่อเป็นเกียรติและสิริมงคลแก่โครงการฯ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย และแก่ประชาชนผู้เข้ามาใช้บริการในหลวงพระราชทานชื่อรถไฟฟ้าสายสีม่วง "ฉลองรัชธรรม"

ปัจจุบันโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม ได้แบ่งการดำเนินงานออกเป็น 2 ส่วน คือเส้นทางช่วงคลองบางไผ่–เตาปูน ซึ่งเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2559 เวลา 14.30 น. โดยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปทรงเป็นประธานในพิธีเปิดการเดินรถและกดปุ่มเปิดระบบรถไฟฟ้าอย่างเป็นทางการพิธีเปิดการเดินรถ และกดปุ่มเปิดระบบรถไฟฟ้าอย่างเป็นทางการ และเส้นทางช่วงเตาปูน–ครุใน ซึ่งอยู่ระหว่างการก่อสร้าง<ref name="MSouth2">{{Cite web |url=http://www.ryt9.com/s/prg/1804702%7C |title=เตาปูน-ราษฎร์บูรณะ คาดสร้าง ปี58 เสร็จ ปี62 |access-date=2014-01-16 |archive-date=2014-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140206225208/http://www.ryt9.com/s/prg/1804702%7C |url-status=dead }}</ref>

 ภาพรวม 
เป็นระบบรถไฟฟ้าที่มีทั้งโครงสร้างใต้ดินและยกระดับ ดำเนินการโดยบริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ในลักษณะของการจ้างเดินรถจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย มีแนวเส้นทางที่เชื่อมโยงการเดินทางในแนวเหนือ–ใต้ เริ่มต้นจากอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ชานเมืองด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงเทพมหานคร ผ่านอำเภอบางใหญ่ผ่านเขตอำเภอบางบัวทองอีกครั้งและผ่านอำเภอเมืองนนทบุรี เข้าสู่ใจกลางกรุงเทพมหานคร ย่านบางซื่อ ผ่านย่านที่สำคัญในพื้นที่เมืองเก่าเขตดุสิตและเขตพระนคร เช่น โครงการก่อสร้างรัฐสภาแห่งใหม่ที่เกียกกาย ย่านถนนสามเสน, บางลำพู, ผ่านฟ้า, วังบูรพา จากนั้นลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยามายังใจกลางพื้นที่ฝั่งธนบุรีที่วงเวียนใหญ่ ผ่านย่านสำเหร่, จอมทอง, ดาวคะนอง, บางปะกอก, แยกประชาอุทิศ, ผ่านเขตราษฎร์บูรณะ ชานเมืองด้านทิศใต้ของกรุงเทพฯ ก่อนเข้าสู่อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ สิ้นสุดที่บริเวณถนนกาญจนาภิเษก (ใกล้สะพานกาญจนาภิเษก) รวมระยะทาง 46.6 กิโลเมตรเอกสารโครงการศึกษาปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางรางในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล : การสัมมนารับฟังความคิดเห็นครั้งที่ 3 วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 จัดโดย สนข. นับเป็นเส้นทางที่ผ่านสถานที่สำคัญมากมายทั้งในพื้นที่จังหวัดนนทบุรีและกรุงเทพมหานคร ทั้งยังช่วยเชื่อมต่อการเดินทางจากชานเมืองทั้งด้านจังหวัดนนทบุรีและอำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ให้สามารถเข้าสู่ใจกลางกรุงเทพมหานครได้อย่างสะดวกสบายและรวดเร็ว

 พื้นที่เส้นทางที่ระบบขนส่งมวลชนพาดผ่าน 
 แขวง/ตำบล  เขต/อำเภอ  จังหวัด บางรักพัฒนา, บางรักใหญ่  บางบัวทอง  นนทบุรี  เสาธงหิน  บางใหญ่ บางรักน้อย, ไทรม้า, บางกระสอ, ตลาดขวัญ, บางเขน เมืองนนทบุรี  วงศ์สว่าง, บางซื่อ  บางซื่อ  กรุงเทพมหานคร  ถนนนครไชยศรี, วชิรพยาบาล, ดุสิต  ดุสิต วัดสามพระยา, บางขุนพรหม, บ้านพานถม, ตลาดยอด, บวรนิเวศ, สำราญราษฎร์, วังบูรพาภิรมย์  พระนคร สมเด็จเจ้าพระยา  คลองสาน วัดกัลยาณ์, หิรัญรูจี, บางยี่เรือ, บุคคโล, ดาวคะนอง  ธนบุรี จอมทอง, บางมด  จอมทอง บางปะกอก, ราษฎร์บูรณะ  ราษฎร์บูรณะ บางพึ่ง, บางครุ  พระประแดง  สมุทรปราการ

 แนวเส้นทาง 

250px|thumbnail|left|สถานีคลองบางไผ่ เป็นสถานีต้นทาง
เป็นโครงสร้างยกระดับ เริ่มต้นจากสถานีเตาปูน ซึ่งเป็นสถานีร่วมกับรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ช่วงบางซื่อ-ท่าพระ ที่ทางแยกเตาปูน ตามแนวถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ ผ่านจุดตัดทางรถไฟบางซ่อนซึ่งเชื่อมต่อกับรถไฟชานเมืองสายสีแดงอ่อนที่สถานีรถไฟบางซ่อน ผ่านทางแยกวงศ์สว่าง จนสุดเขตกรุงเทพมหานคร เข้าสู่เขตอำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี เลี้ยวขวาที่ทางแยกติวานนท์ เข้าสู่ถนนติวานนท์ ผ่านทางเข้ากระทรวงสาธารณสุข เลี้ยวซ้ายก่อนถึงทางแยกแคราย เข้าสู่ถนนรัตนาธิเบศร์ มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันตก เชื่อมต่อกับจุดเริ่มต้นของเส้นทางรถไฟฟ้าโมโนเรล สายสีชมพู (แคราย-ปากเกร็ด-มีนบุรี) ที่สถานีศูนย์ราชการนนทบุรี ผ่านศูนย์ราชการจังหวัดนนทบุรี จากนั้นข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่สะพานคู่ขนานฝั่งทิศใต้ของสะพานพระนั่งเกล้า ผ่านทางแยกต่างระดับบางรักน้อย (จุดตัดถนนราชพฤกษ์) เข้าเขตอำเภอบางบัวทอง ผ่านทางแยกบางพลู เข้าเขตอำเภอบางใหญ่ เลี้ยวขวาที่ทางแยกต่างระดับบางใหญ่มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือตามถนนกาญจนาภิเษก ผ่านชุมชนตลาดบางใหญ่ เข้าเขตอำเภอบางบัวทองอีกครั้ง และไปสิ้นสุดเส้นทางบริเวณคลองบางไผ่ รวมระยะทางทั้งสิ้น 23 กิโลเมตร

ส่วนเส้นทางช่วงบางซื่อ-เตาปูนในเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินที่ดำเนินการก่อสร้างพร้อมกันนั้น มีเส้นทางเริ่มต้นจากอุโมงค์ใต้ดินของสถานีบางซื่อของโครงการรถไฟฟ้ามหานครขึ้นสู่ระดับดินบริเวณหน้าที่ทำการบริษัท ปูนซีเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และยกระดับมุ่งหน้าสะพานสูงบางซื่อ และถนนประชาราษฎร์ สาย 2 ก่อนเข้าสู่ชานชาลาชั้นล่างของสถานีเตาปูนตามแนวทิศตะวันตก-ตะวันออก ระยะทางประมาณ 1.2 กิโลเมตร ดังนั้นรถไฟฟ้าสายสีม่วงจึงไม่ได้เข้าสู่สถานีบางซื่อโดยตรง แต่เชื่อมต่อกับสายสีน้ำเงินช่วงดังกล่าวโดยเข้าสู่ชานชาลาชั้นบนของสถานีเตาปูนตามแนวทิศเหนือ-ใต้ ซึ่งเป็นเส้นทางต่อเนื่องกับโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ส่วนต่อขยายช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ ทางทิศใต้

แผนที่เส้นทาง
550px

 รายชื่อสถานี 

 การเชื่อมต่อ 
 เส้นทางการคมนาคมทางราง 
 รถไฟฟ้าชานเมือง 
ผู้โดยสารสามารถเปลี่ยนเส้นทางไปยังรถไฟฟ้าชานเมือง ได้ที่สถานีดังต่อไปนี้

 รหัสสถานี สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สถานีรถไฟฟ้าชานเมือง หมายเหตุ  จุดเชื่อมต่อระหว่างสถานีที่เปิดให้บริการแล้วเว็บไซต์ MRTA  แผนที่บริเวณสถานีของรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคลสถานีบางซ่อน : สถานีบางซ่อนเชื่อมต่อโดยตรง จุดเชื่อมต่อระหว่างสถานีในอนาคต   สถานีวงเวียนใหญ่  : สถานีวงเวียนใหญ่ เชื่อมต่อโดยตรง
 รถไฟฟ้าบีทีเอส 
ผู้โดยสารสามารถเปลี่ยนเส้นทางไปยังรถไฟฟ้าบีทีเอส ได้ที่สถานีดังต่อไปนี้

 รหัสสถานี สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สถานีรถไฟฟ้าชานเมือง หมายเหตุ  จุดเชื่อมต่อระหว่างสถานีในอนาคต   สถานีบางรักน้อยท่าอิฐ  : สถานีบางรักน้อยท่าอิฐ เชื่อมต่อโดยตรง  สถานีวงเวียนใหญ่  : สถานีวงเวียนใหญ่

 รถไฟฟ้ามหานคร 
ผู้โดยสารสามารถเปลี่ยนเส้นทางไปยังเส้นทางอื่น ๆ ในระบบรถไฟฟ้ามหานครได้ที่สถานีดังต่อไปนี้
 รหัสสถานี สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สถานีรถไฟฟ้ามหานคร หมายเหตุ  จุดเชื่อมต่อระหว่างสถานีที่เปิดให้บริการแล้วเว็บไซต์ MRTA  แผนที่บริเวณสถานีของรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล  :  เชื่อมต่อโดยทางเดินยกระดับ    :  เชื่อมต่อโดยตรง จุดเชื่อมต่อระหว่างสถานีในอนาคต     :  เชื่อมต่อโดยตรง   :   : 

 เส้นทางการคมนาคมทางน้ำ 
 เรือโดยสารเจ้าพระยา 
ผู้โดยสารสามารถเปลี่ยนเส้นทางไปยังเรือโดยสารเจ้าพระยา ได้ที่สถานีนี้

 รหัสสถานี สถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส รหัสท่าเรือ ท่าเรือ หมายเหตุ  จุดเชื่อมต่อระหว่างท่าเรือที่เปิดให้บริการแล้ว สถานีสะพานพระนั่งเกล้า   : ท่าพระนั่งเกล้า เชื่อมต่อโดยตรง  :  ท่าพระนั่งเกล้า
ผู้โดยสารสามารถเปลี่ยนเส้นทางไปยังเส้นทางเรือโดยสารต่าง ๆ ได้ที่สถานีดังต่อไปนี้
 สถานีสะพานพระนั่งเกล้า เชื่อมต่อกับท่าพระนั่งเกล้า ของเรือด่วนเจ้าพระยา
 สถานีผ่านฟ้า เชื่อมต่อกับท่าผ่านฟ้าลีลาศ ของเรือโดยสารคลองแสนแสบ

 แผนที่แสดงการเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่น 

 ทางเดินเข้าอาคารข้างเคียง 
ในบางสถานี ผู้โดยสารสามารถเดินเข้าสู่อาคารข้างเคียงผ่านทางเชื่อมได้ดังนี้ (ตัวเอน หมายถึง กำลังก่อสร้าง)
 ตลาดบางใหญ่ : เซ็นทรัล เวสต์เกต, บิ๊กซี เอ็กซ์ตร้า บางใหญ่
 ศูนย์ราชการนนทบุรี : เอสพลานาด งามวงศ์วาน-แคราย, โลตัส รัตนาธิเบศร์
 บางกระสอ : บิ๊กซี รัตนาธิเบศร์ 2, โรงแรมแกรนด์ ริชมอนด์
 แยกนนทบุรี 1 : เซ็นทรัล นอร์ธวิลล์
 สามยอด'' : เวิ้งนครเกษม

 รูปแบบของโครงการ 
 เป็นระบบรถไฟฟ้าขนาดหนัก (heavy rail transit)
 ทางวิ่ง ช่วงคลองบางไผ่–เตาปูน และดาวคะนอง–ราษฎร์บูรณะ เป็นแบบยกระดับ สูงประมาณ 17–19 เมตรจากผิวถนน เพื่อให้สามารถข้ามผ่านสะพานลอยคนข้ามถนน, สะพานลอยรถยนต์ และสะพานลอยกลับรถได้ มีตอม่ออยู่กลางถนน ระยะห่างตอม่อสูงสุด 40 เมตร เพื่อลดผลกระทบต่อการจราจรทั้งในระหว่างก่อสร้างและเมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ ตอม่อมีลักษณะโปร่งบาง, สวยงาม, ไม่เทอะทะ และไม่ปิดบังอาคารบริเวณริมถนน ส่วนช่วงรัฐสภา–สำเหร่ เป็นแบบใต้ดิน ส่วนใหญ่เป็นอุโมงค์คู่ตีขนานตลอดทาง ยกเว้นช่วงที่มีเนื้อที่จำกัดและมีประชาชนอาศัยหนาแน่นจะเป็นอุโมงค์เดี่ยวซ้อนกัน
 ขนาดราง 1.435 เมตร (standard guage) โดยมีรางที่ 3 ขนานไปกับรางวิ่งสำหรับจ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับตัวรถ
 ตัวรถใช้ระบบรถไฟฟ้าที่ผลิตจากประเทศญี่ปุ่น ซึ่งทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพได้เซ็นสัญญาว่าจ้าง มารุเบนิ และ โตชิบา เป็นผู้รับผิดชอบในการจัดหาขบวนรถไฟฟ้า โดยได้ทำการผลิตจากโรงงาน J-TREC ในโยโกฮามะ ประเทศญี่ปุ่นBangkok Purple Line E&M contract signed มีทั้งหมด 63 ตู้ 21 ขบวน ต่อพ่วงแบบ 3 ตู้ ต่อ 1 ขบวนและสามารถเพิ่มได้สูงสุด 6 ตู้ ต่อ 1 ขบวนในอนาคตJapan group to build train system in Bangkok: report โดยมีความจุประมาณ 320 คนต่อตู้  สามารถรองรับผู้โดยสารได้ไม่น้อยกว่า 50,000 คนต่อชั่วโมงต่อทิศทาง
 ใช้ระบบอาณัติสัญญาณเดินรถด้วยระบบอัตโนมัติจากศูนย์ควบคุมการเดินรถ โดยรองรับการเดินรถทั้งแบบกึ่งอัตโนมัติโดยมีผู้ควบคุมประจำการ (Semi-automated Operation: STO) และแบบอัตโนมัติโดยไม่มีผู้ควบคุมประจำการ (Unattended Train Operation :UTO) และใช้ระบบเก็บค่าโดยสารอัตโนมัติ เช่นเดียวกับรถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน

 ศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการเดินรถ 
โครงการมีศูนย์ซ่อมบำรุงทั้งหมดสองแห่ง ได้แก่ศูนย์ซ่อมบำรุงหลักคลองบางไผ่ ตั้งอยู่บริเวณถนนกาญจนาภิเษก ในพื้นที่ตำบลบางรักพัฒนา อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ใกล้กับสถานีคลองบางไผ่ และศูนย์ซ่อมบำรุงขนาดย่อยครุใน ตั้งอยู่บริเวณถนนสุขสวัสดิ์ ในพื้นที่ตำบลบางพึง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ระบบเดินรถทั้งระบบมีศูนย์ควบคุมการเดินรถกลางอยู่ที่ศูนย์ซ่อมบำรุงคลองบางไผ่

 สิ่งอำนวยความสะดวก 
มีอาคารจอดแล้วจร (Park and Ride) ทั้งหมด 6 แห่ง ประกอบด้วยอาคารที่เปิดให้บริการแล้ว 4 แห่ง ได้แก่สถานีคลองบางไผ่ (ภายในบริเวณศูนย์ซ่อมบำรุงคลองบางไผ่) สถานีสามแยกบางใหญ่ สถานีบางรักน้อยท่าอิฐ และสถานีแยกนนทบุรี 1 (ด้านหน้าศูนย์การค้าเซ็นทรัล นอร์ธวิลล์)  และอีกสองแห่งในอนาคต ได้แก่สถานีบางปะกอก และสถานีราษฎร์บูรณะ

 สถานี 
มีทั้งหมด 33 สถานี แบ่งเป็นสถานียกระดับ 23 สถานี (คลองบางไผ่–เตาปูน/ดาวคะนอง–ครุใน) มีความยาวประมาณ 250 เมตร กว้าง 18 เมตร รูปแบบชานชาลากลางมีประตูกั้นชานชาลาความสูงแบบ Half-Height ออกแบบให้หลบเลี่ยงสาธารณูปโภคใต้ดินและบนดิน และรักษาสภาพผิวจราจรบนถนนมากที่สุด สถานีโดยรวมมีเสายึดสถานีอยู่บริเวณเกาะกลางถนน และสถานีใต้ดิน 10 สถานี (รัฐสภา–สำเหร่) มีความยาวประมาณ 250 เมตร กว้าง 20 เมตร รูปแบบชานชาลากลางเฉพาะสถานีรัฐสภา สามยอด สะพานพุทธ วงเวียนใหญ่ และสำเหร่, ชานชาลาต่างระดับเฉพาะสถานีศรีย่าน วชิรพยาบาล บางขุนพรหม และอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย และชานชาลาด้านข้างเฉพาะสถานีหอสมุดแห่งชาติมีประตูกั้นชานชาลาแบบเต็มความสูงทุกสถานี ออกแบบให้มีความคงทนแข็งแรงรองรับต่อการทรุดตัวของผิวดิน และรองรับต่อแรงสั่นสะเทือนหากเกิดเหตุแผ่นดินไหวโดยไม่เกิดความเสียหายต่อโครงสร้าง ทางเข้าสถานีถูกออกแบบให้มีความสูงจากผิวดินประมาณ 1 เมตรเพื่อรองรับต่อเหตุการณ์น้ำท่วมที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต โดยวัดจากสถิติความสูงที่สูงที่สุดของเหตุการณ์น้ำท่วมในกรุงเทพมหานคร สถานีทั้งหมดของโครงการได้รับการออกแบบตามมาตรฐาน NFPA 101 และ NFPA 130 ที่เน้นในเรื่องความปลอดภัยในชีวิตทรัพย์สิน ความสะดวกสบายของผู้โดยสาร ผู้สัญจรไปมา ผู้อยู่อาศัยบริเวณสถานี รวมถึงการคำนึงถึงสภาพแวดล้อมของพื้นที่นั้นๆ พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ไว้คอยให้บริการ อาทิ ลิฟต์, บันไดเลื่อน และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้พิการ

 ส่วนต่อขยาย 
 โครงการส่วนใต้ (เตาปูน–ราษฎร์บูรณะ–ครุใน) (อยู่ระหว่างการก่อสร้าง) โครงการช่วงเตาปูน–ราษฎร์บูรณะ–ครุใน เป็นเส้นทางรถไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากการปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางราง พ.ศ. 2538 มาสู่แผนแม่บทฯ พ.ศ. 2547 โดยแก้ไขแนวเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีส้มเดิม (บางกะปิ–สามเสน–ราษฎร์บูรณะ) ช่วงสามเสน (หอสมุดแห่งชาติ)–ราษฎร์บูรณะ และแนวเส้นทางสายสีม่วงเดิม (หอสมุดแห่งชาติ–เตาปูน–บางพูด) ช่วงเตาปูน–หอสมุดแห่งชาติ นำมารวมกันเป็นเส้นทางสายสีม่วงที่เกิดขึ้นใหม่ และไปเชื่อมต่อกับเส้นทางสายสีม่วงส่วนแรกในช่วงคลองบางไผ่–เตาปูน

 แนวเส้นทาง 
เส้นทางส่วนใหญ่เป็นโครงสร้างอุโมงค์ใต้ดินผสมผสานกับโครงสร้างยกระดับ เริ่มต้นจากโครงสร้างยกระดับของสถานีเตาปูนที่แยกเตาปูนตามแนวถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี ซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดเส้นทางช่วงเตาปูน-คลองบางไผ่ และเป็นจุดเชื่อมต่อรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ส่วนต่อขยายบางซื่อ-ท่าพระ จากนั้นมุ่งหน้าลงมาทางทิศใต้โดยลดระดับลงมาใต้ดิน แล้วเบี่ยงไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้เข้าใกล้แนวถนนประชาราษฎร์ สาย 1 เข้าสู่แนวถนนสามเสนที่แยกเกียกกาย ลงมาทางทิศใต้ ผ่านแยกบางกระบือ, แยกศรีย่าน ผ่านหอสมุดแห่งชาติ, แยกเทเวศร์, แยกบางขุนพรหม เลี้ยวซ้ายที่แยกบางลำพูเข้าสู่ถนนพระสุเมรุ เลียบคลองรอบกรุงไปเชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม ที่สถานีอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เชิงสะพานผ่านฟ้าลีลาศ ก่อนเข้าสู่ถนนมหาไชย ผ่านแยกสำราญราษฎร์ (ประตูผี), แยกเรือนจำ เชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ส่วนต่อขยายช่วงหัวลำโพง-ท่าพระ ที่สถานีสามยอด ก่อนเข้าสู่ถนนจักรเพชร ผ่านย่านการค้าสะพานหัน และพาหุรัด จากนั้นเส้นทางจะลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาในแนวเดียวกับสะพานพระปกเกล้าเข้าสู่ถนนประชาธิปก ผ่านวงเวียนใหญ่ เชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงเข้ม และรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม ที่สถานีวงเวียนใหญ่ แล้วมุ่งหน้าไปตามถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน ผ่านสำเหร่ แยกมไหสวรรย์ จากนั้นจะยกระดับขึ้นเหนือผิวดินเข้าสู่แยกดาวคะนอง, ถนนสุขสวัสดิ์ ผ่านแยกบางปะแก้ว ซึ่งเป็นจุดตัดถนนพระรามที่ 2, ผ่านย่านบางปะกอก, แยกประชาอุทิศ (กม.9) ไปสิ้นสุดเส้นทางบนถนนสุขสวัสดิ์ ก่อนเข้าเขตอำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ผ่านหน้าห้างสรรพสินค้าบิ๊กซีสาขาสุขสวัสดิ์ สิ้นสุดที่ครุใน (บริเวณใต้สะพานกาญจนาภิเษก) รวมระยะทางทั้งสิ้น 23.6 กิโลเมตร เป็นเส้นทางใต้ดินประมาณ 12.6 กิโลเมตร และเส้นทางยกระดับประมาณ 11 กิโลเมตรเส้นทาง รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม

 รายละเอียด 
 สถานี มี 17 สถานี (ไม่รวมสถานีเตาปูน)
 สถานีใต้ดิน 10 สถานี (ตั้งแต่สถานีรัฐสภาถึงสถานีโรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า) ยาวประมาณ 250 เมตร กว้าง 20 เมตร มีประตูกั้นชานชาลา (Platform Screen Doors)
 สถานียกระดับ 7 สถานี (ตั้งแต่สถานีดาวคะนองถึงสถานีครุใน) ยาวประมาณ 250 เมตร กว้าง 18 เมตร มีประตูกั้นชานชาลา (Platform Screen Doors) ที่สูงขึ้นมาจากพื้นระดับหนึ่ง (half height)
 ระบบรถไฟฟ้า เป็นระบบรถไฟฟ้าขนาดหนัก (Heavy Rail Transit) มีความจุประมาณ 320 คนต่อตู้ สามารถรองรับผู้โดยสารได้ไม่น้อยกว่า 50,000 คนต่อชั่วโมงต่อทิศทาง โดยจะจัดหาเพิ่มอีก 17 ขบวน ขบวนละ 3 ตู้หรือ 4 ตู้
 ขนาดราง 1.435 เมตร (European Standard Gauge) โดยมีรางที่ 3 ขนานไปกับรางวิ่งสำหรับจ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับตัวรถ

 รายชื่อสถานี 
ตัวเอน คือโครงการก่อสร้าง

 รหัส  ชื่อสถานี  โครงสร้าง  รูปแบบชานชาลา  เชื่อมต่อกับ  ที่ตั้ง  เตาปูน  ยกระดับ ชานชาลาเกาะกลาง     กรุงเทพมหานคร รัฐสภา  ใต้ดิน  ศรีย่าน  ชานชาลาต่างระดับ  วชิรพยาบาล   หอสมุดแห่งชาติ  ชานชาลาด้านข้าง   บางขุนพรหม  ชานชาลาต่างระดับ      (กำลังก่อสร้าง)   ท่าผ่านฟ้าลีลาศ สามยอด  ชานชาลาเกาะกลาง  อุโมงค์ลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยา สะพานพุทธ  ใต้ดิน   ชานชาลาเกาะกลาง   ประชาธิปก (โครงการ)  กรุงเทพมหานคร   (โครงการ) วงเวียนใหญ่ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า    (โครงการ) ดาวคะนอง ยกระดับ  ชานชาลาด้านข้าง   บางปะแก้ว   บางปะกอก   แยกประชาอุทิศ   ราษฎร์บูรณะ   พระประแดง   สมุทรปราการ ครุใน  

สัญญาการก่อสร้าง
 สัญญาที่ เนื้องาน มูลค่า  (ล้านบาท) ผู้ชนะการประมูล ความคืบหน้า (ภาพรวม 61.80% ณ สิ้นเดือน สิงหาคม 2568)อัปเดตความคืบหน้างานก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง 1  งานออกแบบควบคู่การก่อสร้างโครงสร้างส่วนใต้ดิน ช่วงเตาปูน-หอสมุดแห่งชาติระยะทาง   19,433  กิจการร่วมค้าซีเคเอสที-พีแอล  76.91% 2  งานออกแบบควบคู่การก่อสร้างโครงสร้างส่วนใต้ดิน ช่วงหอสมุดแห่งชาติ-ผ่านฟ้าระยะทาง   15,880  69.44% 3  งานออกแบบควบคู่การก่อสร้างโครงสร้างส่วนใต้ดิน ช่วงผ่านฟ้า-สะพานพุทธระยะทาง   15,109.39  กิจการร่วมค้าไอทีดี-เอ็นดับบลิวอาร์ เอ็มอาร์ที 57.24% 4  งานออกแบบควบคู่การก่อสร้างโครงสร้างส่วนใต้ดิน ช่วงสะพานพุทธ-ดาวคะนองระยะทาง   14,982 บมจ. ยูนิค เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น  60.27% 5  งานก่อสร้างโครงสร้างยกระดับ ช่วงดาวคะนอง-ครุในระยะทาง รวมงานก่อสร้างอาคารจอดรถไฟฟ้า และอาคารจอดแล้วจร  13,139.88 บมจ. อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ 39.87% 6  งานออกแบบและก่อสร้างระบบราง  3,591.36  45.88% 7  งานระบบรถไฟฟ้า (เตาปูน-ครุใน)     

 ส่วนต่อขยายอื่น ๆ 
 เส้นทางช่วงราษฎร์บูรณะ-พระประแดง-พระสมุทรเจดีย์-ป้อมพระจุลจอมเกล้า จากข้อเสนอแนะของนายสมัคร สุนทรเวช อดีตนายกรัฐมนตรี
 เส้นทางช่วงคลองบางไผ่-แยกบางบัวทอง ได้รับการพิจารณาเพิ่มเติมเพื่อรองรับการขยายตัวของเมืองบางบัวทอง ในช่วงของนายสมัคร สุนทรเวชเส้นทางช่วงแยกบางบัวทอง-รังสิต ได้รับการพิจารณาในอนาคต

แต่หลังจากที่นายสมัคร สุนทรเวช พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ส่วนต่อขยายเพิ่มเติมทั้ง 2 ช่วงก็ไม่มีความคืบหน้า มีความเคลื่อนไหวเฉพาะช่วงคลองบางไผ่-เตาปูน เท่านั้นเส้นทางช่วงถนนบางกรวย-ไทรน้อย   ระยะทาง 2 กิโลเมตรจากสถานีคลองบางไผ่ ตามข้อเสนอของผู้ว่าราชการจังหวัดนนทบุรีในเวลานั้น เพื่อรองรับประชาชนอำเภอไทรน้อย อำเภอบางเลน และจังหวัดสุพรรณบุรี แต่ภายหลังก็ถูกพับโครงการไปสายสีม่วงจ่อถึงบางกรวย-ไทรน้อย งบสร้างรถไฟฟ้าสีเขียวบานเท่าตัว-ชงครมอีกรอบรฟม.เผยรถไฟฟ้าสีม่วงคืบหน้า 50% ลุ้นเสร็จตามแผน รับศึกษาถึงไทรน้อย

 เส้นทางช่วงบางใหญ่-บางบัวทอง''' เป็นแนวเส้นทางรถไฟฟ้าที่ได้รับการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อบรรจุลงในแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง ระยะที่ 2 หรือ M-Map Phase 2 ซึ่งโครงการส่วนนี้จะมีระยะทาง 3.7 กิโลเมตร ต่อขยายจากปลายสายบริเวณสถานีคลองบางไผ่ ให้ไปบรรจบกับรถไฟฟ้า ช่วงปากเกร็ด-กาญจนาภิเษก บนถนนกาญจนาภิเษก ทั้งนี้เส้นทางดังกล่าวเคยได้รับการพิจารณาในช่วงสมัยที่ นายสมัคร สุนทรเวช เป็นนายกรัฐมนตรี เพื่อเป็นการรองรับการขยายตัวของเมืองในพื้นที่อำเภอบางบัวทอง

 การให้บริการ 
 ผู้ให้บริการเดินรถไฟฟ้า 
ผู้ให้บริการเดินรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม คือ บริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BEM (บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) เดิม) ซึ่งเป็นบริษัทที่ชนะการประมูลโครงการสายสีม่วงตามสัญญาที่ 4 งานระบบรถไฟฟ้า หลังจากที่เสนอราคางานเดินรถต่ำกว่า บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BTSC ถึง 16,000 ล้านบาท โดยขอบเขตงานตามสัญญาดังกล่าว BEM ต้องรับผิดชอบในการจัดหาขบวนรถไฟฟ้า ซึ่ง BEM ได้ว่าจ้างกิจการร่วมค้ามารุเบนิและโตชิบา จัดหาขบวนรถไฟฟ้าเจเทรค ซัสตินา จำนวน 21 ขบวน และว่าจ้าง บริษัท บอมบาร์ดิเอร์ ทรานสปอร์เทชัน ซิกแนล (ประเทศไทย) จำกัด ติดตั้งระบบอาณัติสัญญาณที่เกี่ยวข้อง อันได้แก่ระบบ Cityflo 650 และระบบ Optiflo เพื่อส่งมอบให้ทาง รฟม. ใช้ประกอบการเดินรถไฟฟ้าอย่างเป็นทางการ

อย่างไรก็ตามในช่วงแรกของการเปิดให้บริการ กลับเกิดข้อกังขาขึ้นในส่วนของการเดินรถระหว่างสถานีบางซื่อ-เตาปูน เนื่องจากผู้รับสัมปทานเดิมของสายเฉลิมรัชมงคลคือ BEM ไม่ยอมรับข้อเสนอในการรวมสถานีเตาปูนเข้าเป็นสถานีตามสัญญาสัมปทานและให้หมดอายุสัมปทานพร้อมกันที่ พ.ศ. 2572 เนื่องจาก BEM มองว่าระยะเวลาดังกล่าวไม่คุ้มค่าต่อการลงทุนเปลี่ยนระบบ ทำให้เกิดช่องโหว่ของการเชื่อมต่อระบบขึ้น เพื่อเป็นการแก้ปัญหา คณะรัฐมนตรีจึงเสนอให้เปิดประมูลงานระบบรถไฟฟ้าของส่วนต่อขยายขึ้น โดยให้รวมสถานีเตาปูนเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสัญญานี้ และกำหนดว่าเมื่อได้ผู้ชนะการประมูลแล้ว ผู้ชนะจะต้องวางระบบเพื่อเดินรถ และเปิดระบบให้ BEM สามารถเดินรถในช่วง บางซื่อ-เตาปูน ภายในปีแรกตามสัญญาก่อน แล้วจึงเดินรถทั้งสายเมื่อเสร็จสิ้นโครงการในปี พ.ศ. 2562 ต่อไป

แต่อย่างไรก็ตามกลับมีการใช้มาตราที่ 44 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2557 ในการออกคำสั่งให้การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยดำเนินการเจรจาโดยตรงกับ BEM ว่าด้วยเรื่องของการมอบสัมปทานโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยายทั้งสองส่วน และเร่งดำเนินการในส่วนบางซื่อ-เตาปูน ให้เร็วที่สุด โดยผลการเจรจาเป็นอันว่า BEM ตกลงรับสัมปทานโครงการในรูปแบบ PPP-Net Cost ทั้งสองส่วน และคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติผลการเจรจาเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2560 และได้มีการลงนามในสัญญาสัมปทานฉบับใหม่เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2560 ก่อนเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการในส่วนบางซื่อ-เตาปูน เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2560

ต่อมาในวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ที่ประชุมคณะกรรมการ รฟม. มีมติเสนอให้เอกชนรายเดิมเป็นผู้เดินรถโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วงส่วนใต้อย่างต่อเนื่องภายใต้กรอบการลงทุนแบบ PPP-Gross Cost ผ่านการแก้สัญญาว่าจ้างที่เกี่ยวข้อง โดยสิทธิ์การจัดเก็บค่าโดยสารและโครงการยังเป็นกรรมสิทธิ์ของ รฟม. ด้วยเหตุผลว่าโครงการส่วนใต้ไม่มีศูนย์ซ่อมบำรุงแยก และระบบต้องใช้ระบบเดิมของสายสีม่วงเหนือที่เอกชนรายเดิมได้ติดตั้งไว้ หากเป็นเอกชนรายอื่นเข้าดำเนินการ อาจทำให้ระบบเกิดปัญหาได้ ประกอบกับที่ผ่านมานโยบายหนึ่งสายหนึ่งผู้ให้บริการของรัฐบาลก่อนหน้า ที่ใช้กับโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน และรถไฟฟ้าสายสีเขียว ก็แสดงผลสำเร็จอย่างชัดเจนว่าเอกชนสามารถเดินรถได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่มีข้อกังขาใด ๆ และค่าโดยสารสามารถควบคุมได้ ไม่มีเกินกำหนด ฉะนั้นในการนี้ รฟม. จะเสนอใหั BEM เป็นเอกชนผู้รับสิทธิ์เดินรถอย่างต่อเนื่องแทนการเปิดประมูลใหม่ คาดว่าจะเจรจากับเอกชนแล้วเสร็จภายใน พ.ศ. 2569 ก่อนโครงการเสร็จสมบูรณ์

 การให้บริการปกติ 
รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม เปิดให้บริการเดินรถในแต่ละสถานีไม่เท่ากัน โดยเริ่มเดินรถขบวนแรกในเวลา 05.30 น. จากสถานีคลองบางไผ่ และในเวลา 06.00 น. จากสถานีเตาปูน โดยความถี่การเดินรถจะขึ้นอยู่กับเวลา และความหนาแน่นของผู้โดยสาร แต่เวลาปิดให้บริการจะยึดจากรถไฟฟ้าขบวนสุดท้ายมุ่งหน้าสถานีคลองบางไผ่เคลื่อนออกจากสถานี กล่าวคือเมื่อรถไฟฟ้าขบวนสุดท้ายออกจากสถานีเตาปูนในเวลา 23.34 น. ก็จะเป็นเวลาปิดสถานี ไล่ไปจนถึงสถานีตลาดบางใหญ่เป็นสถานีสุดท้าย ก็จะเป็นเวลาปิดให้บริการของระบบ

 คนพิการ 
รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม เป็นหนึ่งในโครงการรถไฟฟ้าที่สนับสนุนโยบายภาครัฐในการลดค่าใช้จ่ายในการเดินทางของผู้ถือบัตรผู้พิการ โดยไม่คิดค่าโดยสารกับผู้ถือบัตรผู้พิการที่ออกโดยกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ทั้งนี้ผู้โดยสารจะต้องแจ้งความประสงค์ในการใช้บริการผ่านระบบโทรศัพท์ภายในบริเวณทางเข้าสถานี หรือผ่านศูนย์ข้อมูลผู้ใช้บริการรถไฟฟ้า เพื่อให้พนักงานในสถานีส่งเจ้าหน้าที่ขึ้นมารับผู้โดยสาร จากนั้นผู้โดยสารจะต้องแจ้งสถานีปลายทางที่จะเดินทาง เพื่อประสานงานในการรับส่งผู้โดยสาร ณ สถานีปลายทางต่อไป หากแต่ผู้โดยสารประสงค์ที่จะเปลี่ยนสถานีกลางคัน ก็พึงทำได้โดยแจ้งพนักงานขับรถไฟฟ้าผ่านระบบอินเตอร์คอมภายในขบวนรถไฟฟ้า

 ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ 
รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม สนับสนุนนโยบายลดค่าครองชีพของผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ โดยสามารถโดยสารรถไฟฟ้ามหานครได้ฟรีโดยมีงบค่าโดยสารภายในบัตร 500 บาทต่อเดือน ผู้ที่ถือบัตรเวอร์ชัน 2.5 (มีตราสัญลักษณ์แมงมุมที่ด้านหลังบัตร) สามารถนำบัตรดังกล่าวไปเปิดใช้งานได้ที่ห้องจำหน่ายบัตรโดยสารของรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม หรือสายเฉลิมรัชมงคล เพียงครั้งเดียว ก็สามารถนำบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ใบนั้นไปแตะเข้าสู่ระบบได้ทันที ทั้งนี้วงเงินดังกล่าวสามารถติดลบได้เหมือนกับบัตรแมงมุมทั่วไป และจะหักออกจากงบ 500 บาท เมื่อถึงวันตัดรอบบัญชี แต่สำหรับผู้ถือบัตรเวอร์ชัน 3.0 และ 4.0 (มีตราสัญลักษณ์พร้อมท์การ์ดที่ด้านหลังบัตร) สามารถนำบัตรดังกล่าวไปออกเหรียญโดยสารเที่ยวเดียวได้ที่ห้องจำหน่ายบัตรโดยสาร หากใช้บริการเกินวงเงิน เจ้าหน้าที่จะออกเหรียญโดยสารมูลค่าต่ำสุด (14 บาท) ให้ใช้เดินทาง และต้องชำระส่วนต่างที่สถานีปลายทางก่อนออกจากระบบ

 อัตราค่าโดยสาร 
รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม จัดเก็บค่าโดยสารตามระยะทางที่เดินทางจริงที่สั้นที่สุดตั้งแต่สถานีเริ่มต้นที่ผู้โดยสารเข้าระบบ (สถานีที่ 0) จนถึงสถานีปลายทาง โดยที่ผู้โดยสารมีระยะเวลาอยู่ในระบบได้ไม่เกิน 180 นาที หากเกินจากเวลาที่กำหนดจะต้องชำระค่าปรับเป็นอัตราค่าโดยสารสูงสุดที่เรียกเก็บในขณะนั้น อนึ่งอัตราค่าโดยสารที่ประกาศเรียกเก็บมีอายุ 2 ปีนับจากวันที่ 6 สิงหาคมของปีที่มีประกาศปรับอัตราค่าโดยสารเป็นลายลักษณ์อักษรจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย จนถึงวันที่ 5 สิงหาคมในอีก 2 ปีถัดมา หรือจนกว่าจะมีประกาศเปลี่ยนแปลงจาก รฟม. โดยนับตั้งแต่เปิดให้บริการ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย ยังไม่เคยมีประกาศปรับอัตราค่าโดยสารที่เรียกเก็บแม้แต่ครั้งเดียว กล่าวคือนับตั้งแต่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2559 การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยเรียกเก็บอัตราค่าโดยสารเริ่มต้นที่ 14 บาท สูงสุด 42 บาท ยกเว้นการเข้าออกสถานีเตาปูนสถานีเดียว จะคิดค่าโดยสารตามประกาศอัตราค่าโดยสารของทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ

กรณีเดินทางจากรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม ไปเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าสายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) ผู้โดยสารสามารถออกเหรียญโดยสารและเชื่อมต่อการเดินทางได้ทันทีโดยไม่ต้องออกจากระบบ ณ สถานีเตาปูน และผู้โดยสารจะได้รับการยกเว้นอัตราค่าแรกเข้าของสายฉลองรัชธรรม 14 บาท แต่ยังต้องชำระรวมกับค่าโดยสารของสายเฉลิมรัชมงคลนับจากสถานีเตาปูนจนถึงสถานีปลายทาง รวมแล้วไม่เกิน 70 บาท และสำหรับการเดินทางจากสายเฉลิมรัชมงคลไปสายนัคราพิพัฒน์ (สายสีเหลือง) สายสีชมพู และสายสีแดง ภายใต้เงื่อนไขบัตรโดยสาร EMV Contactless ใบเดียวกัน ผู้โดยสารจะได้รับการยกเว้นค่าแรกเข้าระบบและจ่ายอัตราค่าโดยสารเพิ่มตามระยะทาง ตัวอย่างเช่นผู้โดยสารที่เดินทางจากสายม่วงไปสายสีชมพู จะได้รับการยกเว้นค่าแรกเข้าของสายสีชมพู 15 บาท และผู้โดยสารที่เดินทางจากสายสีชมพูมายังสายสีม่วงก็จะได้รับการยกเว้นค่าแรกเข้าของสายม่วง 14 บาท และเมื่อรวมกับค่าแรกเข้าของสายสีน้ำเงิน 14 บาท สายสีเหลือง 15 บาท และสายสีแดง 15 บาท ผู้โดยสารจะได้รับการยกเว้นค่าแรกเข้าสูงสุด 59 บาท ทั้งนี้ผู้โดยสารจะต้องชำระค่าโดยสารเต็มจำนวนทุกระบบ และระบบของ รฟม./รฟท. จะคืนเงินเข้าบัตรเครดิต/เดบิต EMV ภายใน 3 วันทำการ โดยผู้โดยสารต้องแตะบัตรเข้าระบบอีกระบบหนึ่งภายในระยะเวลา 30 นาที นับจากเวลาที่แตะออกจากระบบ มิเช่นนั้นจะถือว่าสละสิทธิ์การเชื่อมต่อระบบในการเดินทางครั้งนั้น

ทั้งนี้ รฟม. มีนโยบายลดค่าโดยสารให้กับผู้ถือบัตรโดยสารแบบเติมเงิน ให้กับผู้โดยสารสองประเภท ได้แก่ประเภทเด็กและผู้สูงอายุ ลดค่าโดยสาร 50% จากอัตราปกติที่เรียกเก็บ กล่าวคือผู้ถือบัตรประเภทเด็กและผู้สูงอายุจะเรียกเก็บอัตราค่าโดยสารเริ่มต้นที่ 7-21 บาท สูงสุด 37 บาท (เฉพาะสายเฉลิมรัชมงคล) ประเภทนักเรียน นักศึกษา ลดค่าโดยสาร 10% กล่าวคือผู้ถือบัตรประเภทนักเรียน นักศึกษา จะเรียกเก็บอัตราค่าโดยสารเริ่มต้น 13-38 บาท สูงสุด 65 บาท (เฉพาะสายเฉลิมรัชมงคล) คิดตามจริงตั้งแต่สถานีที่ 0 รวมกับระยะทางที่เดินทางจริง รวมถึงยังมีนโยบายสนับสนุนค่าโดยสารให้กับผู้รับสิทธิ์สวัสดิการแห่งรัฐ โดยผู้ได้รับสิทธิ์สามารถยื่นบัตรประชาชนเพื่อออกเหรียญโดยสารเที่ยวเดียวได้ที่ห้องจำหน่ายบัตรโดยสาร ทั้งนี้ต้องไม่เกินงบค่าโดยสารสูงสุด 500 บาท/เดือน หากเกิน ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จะออกเหรียญโดยสารที่มีมูลค่าต่ำสุด (17 บาท) ให้ผู้โดยสารแตะเข้าระบบ และผู้โดยสารต้องชำระส่วนต่างเพิ่ม ณ สถานีปลายทาง และไม่สามารถใช้สิทธิ์เชื่อมต่อระบบกับสายนัคราพิพัฒน์และสายสีแดงเพื่อรับสิทธิ์การยกเว้นค่าแรกเข้าในระบบที่สองได้

ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม จะปรับรูปแบบการเก็บค่าโดยสารร่วมระหว่างสายสีแดงและสายสีม่วงจากเดิมเป็นเหมาจ่าย 40 บาทตลอดสายเมื่อใช้งานร่วมกับบัตรมาตรฐาน EMV กล่าวคือผู้โดยสารที่เดินทางภายในสายสีแดงและสายสีม่วง จะได้รับอัตราค่าโดยสารพิเศษ 40 บาทตลอดสาย โดยผู้โดยสารต้องชำระค่าโดยสารเต็มตามปกติทั้งสองระบบ และระบบหลังบ้านของ รฟม. จะดำเนินการคืนส่วนต่างค่าโดยสารทั้งหมดให้ภายใน 3 วันทำการ อย่างไรก็ตาม ค่าโดยสารเหมาจ่ายจะมีผลเฉพาะสายสีแดงและสายสีม่วงเท่านั้น กรณีเดินทางข้ามไปยังสายสีน้ำเงิน/สายสีเหลือง/สายสีชมพู จะถูกคิดค่าโดยสารตามอัตราปกติของแต่ละสาย รวมกับอัตราค่าโดยสารเหมาจ่าย 40 บาท และกรณีที่อัตราค่าโดยสารในแต่ละวันไม่ถึง 40 บาท ผู้โดยสารจะถูกคิดอัตราค่าโดยสารตามอัตราปกติของสายฉลองรัชธรรม

 สิทธิประโยชน์เพิ่มเติม 
 สำหรับเด็กที่มีอายุไม่เกิน 14 ปี และ/หรือ ไม่เกินวันเกิดอายุครบ 14 ปี และมีช่วงความสูงไม่เกิน 90 ซม. ได้รับการยกเว้นค่าโดยสาร
 ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป และ/หรือตั้งแต่วันเกิดอายุครบ 60 ปี จะได้รับสิทธิลดหย่อนค่าโดยสารเช่นเดียวกับผู้สูงอายุทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 ถึง 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 
 สำหรับประชาชนทุกคนในโอกาสวันสำคัญทางราชการเช่นการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทย พ.ศ. 2554 ฯลฯ โดยสารรถไฟฟ้าโดย ได้รับการยกเว้นค่าโดยสาร ตามเวลา ที่ประกาศกำหนด
 สำหรับประชาชนทุกคนในพิธีการสำคัญระดับประเทศ เช่น พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ฯลฯ โดยสารรถไฟฟ้าโดย ได้รับการยกเว้นค่าโดยสาร ตามเวลา ที่ประกาศกำหนด
 สำหรับประชาชนที่เป็นบิดาหรือมารดาในวันพ่อแห่งชาติ และวันแม่แห่งชาติ
 ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปได้รับการยกเว้นค่าโดยสารช่วงวันสงกรานต์ 13–15 เมษายน

 อาคารจอดแล้วจร 
รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรมมีบริการอาคารจอดรถและจุดจอดรถจักรยานยนต์ ได้แก่ อาคารจอดแล้วจร 4 แห่ง คือ 
 บริเวณสถานีคลองบางไผ่ อยู่ใต้อาคารศูนย์ซ่อมบำรุง (1,800 คัน)
 สถานีสามแยกบางใหญ่ (1,772 คัน) 
 สถานีบางรักน้อยท่าอิฐ (1,244 คัน) 
 สถานีแยกนนทบุรี 1 (470 คัน) 

และในอนาคต เมื่อมีการเปิดให้บริการรถไฟฟ้าสายสีม่วงส่วนต่อขยายด้านใต้ จะมีเพิ่มอีก 2 แห่ง คือ บริเวณสถานีบางปะกอก 2 อาคาร ได้แก่ อาคาร 1 (368 คัน) และอาคาร 2 (187 คัน) (รวม 2 อาคาร 555 คัน) และสถานีราษฎร์บูรณะ 2 อาคาร ได้แก่ อาคาร 1 (495 คัน) และอาคาร 2 (864 คัน) (รวม 2 อาคาร 1,359 คัน) รวมมีอาคารจอดแล้วจรทั้งสิ้น 6 แห่ง

 อุบัติเหตุ 
 เหตุหลุมยุบบริเวณการก่อสร้างสถานีวชิรพยาบาล 

เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2568 เกิดเหตุถนนสามเสนบริเวณด้านหน้าโรงพยาบาลวชิรพยาบาลทรุดตัวเป็นหลุมขนาดกว้าง 30 เมตร ยาว 30 เมตร ลึก 21 เมตร จนทำให้เสาเข็มของอาคารสถานีตำรวจนครบาลสามเสนขาดลงบางส่วนและโครงสร้างอาคารเคลื่อนตัวออกจากจุดศูนย์ถ่วงของอาคารในเวลาต่อมา โดยสาเหตุเกิดจากอุโมงค์รถไฟฟ้าที่ 1 เกิดทรุดลงเนื่องจากแรงดันในชั้นดินไม่เสถียร พร้อมกับพบชั้นดินทรุดตัวในบางจุดและพบว่ามีรอยรั่วบริเวณจุดเชื่อมต่อระหว่างอุโมงค์กับสถานีวชิรพยาบาล ชั้นดินที่ทรุดตัวจึงทำให้ท่อประปาหลักของการประปานครหลวงแตกออก เมื่อแรงดันในชั้นดินถูกผสมกับแรงดันของน้ำประปา จึงทำให้เริ่มมีน้ำรั่วซึมเข้าสู่สถานีวชิรพยาบาล ก่อนที่แรงดันดินและน้ำประปาจะทำให้คานทรุดและถล่มลงพร้อมกับอุโมงค์รถไฟฟ้าที่ 1 ชั้นดินจึงไหลย้อนกลับเข้าไปในตัวสถานีวชิรพยาบาล อุโมงค์เดินรถไฟฟ้าที่ 1 และอุโมงค์เดินรถไฟฟ้าที่ 2 ที่อยู่ชั้นล่างในที่สุด

เบื้องต้น รฟม. ได้ประกาศสั่งระงับการก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วงทั้งโครงการชั่วคราวเพื่อตรวจสอบมาตรฐานการก่อสร้าง และความมั่นคงแข็งแรงของโครงสร้างที่ดำเนินการแล้วเสร็จ โดยเฉพาะช่วงใต้ดิน พร้อมกันนี้กรุงเทพมหานครได้นำทรายและคอนกรีตมาถมทับหลุมให้กลับไปอยู่ในสภาพเดิม แต่ระหว่างถมทับ พบว่าอาคารสถานีตำรวจนครบาลสามเสนได้เริ่มทรุดลง และเคลื่อนตัวออกจากศูนย์ถ่วงกลางของอาคาร ทำให้ในวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2568 รฟม. ได้ตัดสินใจรื้อโครงสร้างสถานีตำรวจนครบาลสามเสนเพื่อดำเนินการก่อสร้างใหม่ทั้งหมด หลังจากฟื้นสภาพถนนแล้วเสร็จ รฟม. จะลงตรวจโครงสร้างสถานีก่อนให้ผู้รับเหมาก่อสร้าง คือกิจการร่วมค้าซีเคเอสที-พีแอล ดำเนินการซ่อมแซมและก่อสร้างสถานีตำรวจนครบาลสามเสนหลังใหม่ให้แล้วเสร็จภายใน 1 ปี

 ดูเพิ่ม 
 รถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน
 รถไฟฟ้ามหานคร สายสีเหลือง
 รถไฟฟ้ามหานคร สายสีชมพู
 รถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม
 รถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์
 รถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดง

 อ้างอิง 

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 โครงการศึกษาเพื่อปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางรางในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล พ.ศ. 2553-2572 โดย สนข. 
 สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) 
 เว็บไซต์โครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงเตาปูน - ราษฎร์บูรณะ 

หมวดหมู่:ระบบขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:รถไฟฟ้าในจังหวัดนนทบุรี
หมวดหมู่:รถไฟฟ้าในจังหวัดสมุทรปราการ
หมวดหมู่:รถไฟฟ้าใต้ดินในประเทศไทย
หมวดหมู่:รถไฟลอยฟ้าในประเทศไทย

หมวดหมู่:ก่อตั้งในกรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2559
หมวดหมู่:เส้นทางรถไฟที่เปิดทำการในปี พ.ศ. 2559
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างที่อยู่ระหว่างการก่อสร้างในประเทศไทย
หมวดหมู่:เส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร
หมวดหมู่:ก่อตั้งในจังหวัดนนทบุรีในปี พ.ศ. 2559