กุมภาพันธ์

กุมภาพันธ์ เป็นเดือนที่ 2 ของปี ตามปฏิทินเกรกอรี และเป็นเดือนที่มีจำนวนวัน 28 หรือ 29 วัน โดยปกติจะมี 28 วัน ยกเว้นปีอธิกสุรทินที่มี 29 วัน
กุมภาพันธ์เป็นเดือนที่สามและเดือนสุดท้ายในฤดูหนาวของซีกโลกเหนือ ส่วนซีกโลกใต้ เดือนนี้เป็นเดือนที่สามและเดือนสุดท้ายในฤดูร้อน ซึ่งในซีกโลกเหนือจะอยู่ในเดือนสิงหาคม

ตามหลักโหราศาสตร์ เดือนกุมภาพันธ์เริ่มต้นขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์ยกเข้าสู่ราศีกุมภ์ และสิ้นสุดเมื่อยกเข้าสู่ราศีมีน แต่ในทางดาราศาสตร์ ต้นเดือนกุมภาพันธ์ดวงอาทิตย์อยู่ในกลุ่มดาวแพะทะเล และไปอยู่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำในปลายเดือนกุมภาพันธ์

 ประวัติ 
เดือนกุมภาพันธ์ในภาษาอังกฤษ February มาจากเทพเจ้าโรมันนามว่า เฟบรูอุส (Februus) ซึ่งเป็นเทพเจ้าแห่งความบริสุทธิ์ ปฏิทินโรมันดั้งเดิมที่เริ่มต้นปีในเดือนมีนาคมมีเดือนเพียง 10 เดือน (304 วัน) โดยไม่มีเดือนในช่วงฤดูหนาว

ปฏิทินจูเลียนที่สร้างโดยจูเลียส ซีซาร์ ได้มีการเพิ่มเดือน 2 เดือน คือ เดือนมกราคมและเดือนกุมภาพันธ์ ทำให้ 1 ปีมี 12 เดือน และปฏิทินจูเลียนได้กำหนดไว้ว่า เดือนคี่มี 31 วัน เดือนคู่มี 30 วัน ยกเว้นเดือนกุมภาพันธ์มี 28 วันในปีปกติสุรทิน และ 29 วันในปีอธิกสุรทิน

ประเทศไทยเริ่มใช้ชื่อเดือนกุมภาพันธ์ในปี พ.ศ. 2432 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นผู้เสนอให้ใช้ราศีกำหนดชื่อเดือน

 รูปแบบ 
เนื่องจากมีเพียง 28 วัน ทำให้กุมภาพันธ์เป็นเดือนเดียวของปีที่ผ่านโดยไม่มีจันทร์เพ็ญดวงเดียว ถ้าใช้เวลาสากลเชิงพิกัดเป็นพื้นฐานในการกำหนดวันที่และเวลาของจันทร์เพ็ญ เหตุการณ์ครั้งล่าสุดเกิดขึ้นใน ค.ศ. 2018 และจะเกิดขึ้นอีกครั้งใน ค.ศ. 2037 เช่เดียวกันกับจันทร์ดับ: ถ้าใช้เวลาสากลเชิงพิกัดเป็นพื้นฐาน เหตุการณ์ครั้งล่าสุดเกิดขึ้นใน ค.ศ. 2014 และจะเกิดขึ้นอีกใน ค.ศ. 2033

เดือนกุมภาพันธ์เป็นเดือนเดียวในปฏิทินที่มี 7 วันเต็มพอดีในจำนวน 4 สัปดาห์ โดยจะสลับกันระหว่างแบบแรกทุก 6 ปีกับแบบที่สองทุก 11 ปี ในประเทศที่เริ่มสัปดาห์ใหม่ในวันจันทร์ วันนี้จะเกิดขึ้นเมื่อเริ่มมกราคมในวันศุกร์ ทำให้วันจันทร์ตรงกับวันที่ 1 กุมภาพันธ์ และวันอาทิตย์ตรงกับวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ส่วนประเทศที่เริ่มสัปดาห์ใหม่ในวันอาทิตย์ วันนี้จะเกิดขึ้นเมื่อเริ่มมกราคมในวันพฤหัสบดี รูปแบบนี้ถูกแตกจากรูปแบบเดิมด้วยปีอธิกสุรทินที่ถูกข้ามไป แต่ไม่มีปีอธิกสุรทินใด ๆ ที่ถูกข้ามไปนับตั้งแต่ ค.ศ. 1900 และจะไม่มีการข้ามปีอื่น ๆ จนกว่าจะถึง ค.ศ. 2100

 วันสำคัญ 
 2 กุมภาพันธ์ – วันนักประดิษฐ์ในประเทศไทย และวันพื้นที่ชุ่มน้ำ
 3 กุมภาพันธ์ – วันทหารผ่านศึกในประเทศไทย
 4 กุมภาพันธ์ – วันมะเร็งโลก 
 6 กุมภาพันธ์ – วันมวยไทยในประเทศไทย
 8 กุมภาพันธ์ – วันหยุดทางวัฒนธรรมของสโลวีเนีย
 10 กุมภาพันธ์ – วันอาสารักษาดินแดนในประเทศไทย
 12 กุมภาพันธ์ – วันดาร์วิน
 14 กุมภาพันธ์ – วันวาเลนไทน์ อาร์ตเดย์ กรุงเทพวิจิตรศิลป์ กวศ
 15 กุมภาพันธ์ – วันธงในแคนาดา
 17 กุมภาพันธ์ – วันประกาศอิสรภาพในคอซอวอ
 20 กุมภาพันธ์ – วันทนายความในประเทศไทย
 21 กุมภาพันธ์ – วันภาษาแม่ระหว่างประเทศ
 24 กุมภาพันธ์ – วันศิลปินแห่งชาติ, วันประกาศอิสรภาพในเอสโตเนีย และวันธงในเม็กซิโก
 25 กุมภาพันธ์ – วันวิทยุกระจายเสียงแห่งชาติ และการปฏิวัติพลังประชาชนในฟิลิปปินส์
 26 กุมภาพันธ์ – วันสหกรณ์แห่งชาติ และวันอิสรภาพในคูเวต
 29 กุมภาพันธ์ – วันอธิกวาร และวันโรคหายาก
 วันมาฆบูชา – วันเพ็ญเดือน 3 (เดือน 4 ในปีที่มีอธิกมาส) ตามปฏิทินจันทรคติไทย มักตกอยู่ในเดือนนี้หรือเดือนมีนาคม
 ตรุษจีน – ตรงกับวันแรกในเดือนแรกของปฏิทินจีน ซึ่งตรงกับวันเดือนดับครั้งแรกหลังจากเหมายัน อาจตรงกับเดือนมกราคมหรือกุมภาพันธ์
 ทุกวันจันทร์ของสัปดาห์ที่ 3 – วันประธานาธิบดีในสหรัฐอเมริกา

 ดูเพิ่ม 
 จดหมายเหตุเดือนกุมภาพันธ์

 อ้างอิง 

 อ่านเพิ่ม 
 Anthony Aveni, "February's Holidays: Prediction, Purification, and Passionate Pursuit," The Book of the Year: A Brief History of Our Seasonal Holidays (Oxford: Oxford University Press, 2003), 29–46.

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 The Straight Dope: How come February has only 28 days?


กุมภาพันธ์
*02