ปีนักษัตร

ปีนักษัตร หรือ นักขัต เป็นรูปแบบการจำแนกประเภทดั้งเดิมตามปฏิทินจีนที่กำหนดสัตว์และคุณลักษณะที่มีชื่อเสียงของมันในแต่ละปีในรอบสิบสองปีวนซ้ำ ในวัฒนธรรมจีนดั้งเดิม ปีนักษัตรเป็นสิ่งสำคัญมากและเป็นผลสะท้อนของปรัชญาและวัฒนธรรมจีน ชาวจีนถือว่าบุคลิกภาพสัมพันธ์กับราศีของตน ปีนักษัตรมีต้นกำเนิดจากจีน และปีนักษัตรรูปแบบอื่น ๆ ยังคงได้รับความนิยมในประเทศแถบเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หลายแห่ง เช่น ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้, เวียดนาม, สิงคโปร์, เนปาล, ภูฏาน, กัมพูชา และไทย

สำหรับวันแรกตามปีนักษัตร สองสำนักคิดในดวงจีนระบุวันเริ่มต้นต่างกัน คือ ปีใหม่จีนหรือวันเริ่มต้นใบไม้ผลิ โดยมีหลักฐานทางโบราณคดีพบว่าตั้งแต่ก่อนยุคราชวงศ์ฉิน (221 ปีก่อนค.ศ. – 207 ปีก่อน ค.ศ.) ก็มีปรากฏรูปปีนักษัตรแล้ว โดยใช้สัตว์ประเภทต่าง ๆ เป็นตัวแทนหรือสัญลักษณ์ อันได้แก่หน้าจุดประกาย 2 วัฒนธรรม, ส่งท้ายปีลิง 'ลิง' ในวัฒนธรรมของชาวจีน โดย ดนุพล ศิริตรานนท์. กรุงเทพธุรกิจปีที่ 30 ฉบับที่ 10345: วันพุธที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2560 ปีชวดคือปีหนู, ปีฉลูคือปีวัว, ปีขาลคือปีเสือ, ปีเถาะคือปีกระต่าย, ปีมะโรงคือปีมังกร, ปีมะเส็งคือปีงู, ปีมะเมียคือปีม้า, ปีมะแมคือปีแพะ, ปีวอกคือปีลิง, ปีระกาคือปีไก่, ปีจอคือปีหมา และ ปีกุนคือปีหมู

 สัตว์ประจำปีนักษัตร 
ปีนักษัตรจะมีสัตว์ประจำปี อันเป็นความหมายของชื่อปีนั้น ๆ มีดังนี้

 ปีกุน สุกร ไทย
 ปีเถาะ กระต่าย เวียดนาม
 ปีฉลู วัว เวียดนามถือเป็นปีควาย
 ปีมะโรง มังกร ไทย
 ปีมะแม แพะ ญี่ปุ่น
สันนิษฐาน ที่มาของที่มาของปีนักษัตร เช่น ปีมังกร ฉลู มะเมีย (ม้า) มะแม (แพะ) ระกา (ไก่) จอ (สุนัข, หมา) เป็น  ปีหมู ปีจอ ปีฉลู ปีกระต่าย ปีแพะ ปีม้า ปีระกา เป็น 6 นักษัตร สัตว์เลี้ยงชาวจีน หรืออีกนัยสำคัญคือ สัตว์ที่อาศัยบกทั้งหมด (12 ราศี) (หมายเหตุ: นาค อยู่ในน้ำ วังบาดาล) จีนคิดค้นปีนักษัตร สมัยราชวงศ์โจวเป็นอย่างน้อย เกือบ 3 พันปี มีหลักฐานอยู่ที่ไต้หวัน

 อักษรจีน อักษรภาคภิภพ ภาษาจีนกลาง  ภาษาจีนแคะคำอ่านเป็นภาษาฮากกา (จีนแคะ) สำเนียง ฉิมฮาก(แคะลึก) จาก hakkapeople.com   แคะภาษาเขมร  ชื่อนักษัตร  ภาษาไทย  ภาษาบาลี  ภาษาลาว  ล้านนา  ไทลื้อ  ไทใหญ่  เวียดนาม 鼠 子 (จื่อ/zǐ) สู่  ฉู่  ชู่  ជូត ชวด  หนู  มุสิก  ໃຈ້ ใจ้  ไจ้ ᨧᩱ᩶  ᦺᦈᧉ ไจ้  เจ้อ-อี  Tí ตี๊ 
chuột จวด 牛 丑 (โฉ่ว/chǒu) หนิว  แหง่ว  แหงว  ឆ្លូវ ฉลู  วัว  อุสุภ, อุสภ  ເປົ້າ เป้า  เป้า ᨸᩮᩢ᩶ᩣ  ᦔᧁᧉ เป้า  เป้า  Sửu สืว trâu เจิว 虎 寅 (อิ๋น/yín) หู่  ฝู่  ฟู่  ខាល ขาล  เสือ  พยาฆร, พยัฆะ  
วยาฆร, พยคฆ  ຍີ່ ยี่  ยี ᨿᩦ  ᦍᦲ ยี  ยี  Dần เสิ่น 
hổ โห 兔 卯 (หม่าว/mǎo) ทู่ ถู้  ถู้  ថោះ เถาะ  กระต่าย  สะสะ, สัศ  ເໝົ້າ เหม้า  เหม้า ᩉ᩠ᨾᩮᩢ᩶ᩣ  ᦖᧁᧉ เหม้า  เหม้า  Mạo 
หม่าว mèo 

แหม่ว 龍/龙 辰 (เฉิน/chén) หลง หลุง  หลุง
ลหยุง  រោង มะโรง  งูใหญ่  นาค,
สงกา  สี  สี ᩈᩦ  สี  สี  Thìn ถิ่น 
rồng หร่ง 蛇 巳 (ซื่อ/sì) เสอ สา  สา  ម្សាញ់ มะเส็ง  งูเล็ก  สัป,สปปก  ไส้,ไซ้  ไส้ ᩈᩱ᩶  ไส้  เส้อ-อื  Tị ติ 
rắn รั้น 馬/马 午 (อู่/wǔ) หม่า มา  มา  មមី มะเมีย  ม้า  ดรงค,อัสส,อัสดร  สะง้า
ซะง้า  สง้า ᩈ᩠ᨦ᩶᩻ᩣ  สะงะ  สีงะ  Ngọ 
เหงาะ ngựa 

เหงือะ 羊 未 (เว่ย/wèi) หยาง  หยอง  หยอง  មមែ มะแม  แพะ  เอฬกะ,อัชฉะ  เม็ด  เม็ด ᨾᩮᩢ᩠ᨯ  เม็ด  โมด  Mùi หมู่ย dê เซ 猴 申 (เซิน/shēn) โหว  แห็ว  แห็ว  វក วอก  ลิง  มกฎะ,กปิ  สัน  สัน ᩈᩢ᩠ᨶ  แสน  สัน  Thân เทิน 
khỉ ขี 雞/鸡 酉 (โหย่ว/yǒu) จี แก/ไก  แก  រកា ระกา  ไก่  กุกกุฎ, กุกกุฏ  เฮ้า,เร้า  เร้า ᩁᩮᩢ᩶ᩣ  เล้า  เฮ้า  Dậu เส่อว gà ก่า 狗 戌 (ซวี/xū) โก่ว  แกว  แก้ว  ច จอ  หมา  โสณ, สุนัข  เส็ด  เส็ด ᩈᩮᩢ᩠ᨯ  เส็ด  เม็ด  Tuất ต๊วด chó จ๊อ 豬/猪 亥 (ฮ่าย/hài) จู  จู  จู  កុរ กุน  หมู  สุกร, วราห  ไก้,ไก๊  ใค้ ᨣᩲ᩶  ใก๊  เก้อ-อื  Hợi เห่ย 
lợn เหลิ่น

 อ้างอิงและเชิงอรรถ 

หมวดหมู่:ปีนักษัตร
หมวดหมู่:ปฏิทิน
หมวดหมู่:โหราศาสตร์