จิ้งจกบ้าน

จิ้งจกบ้าน หรือที่นิยมเรียกสั้น  ๆ ว่า จิ้งจก () เป็นสกุลของ Gekkonidae วงศ์ตุ๊กแกสามัญ มี 194 ชนิด www.reptile-database.org. Accessed September 2023. ที่ได้รับการบรรยาย โดยมีชนิดใหม่ได้รับการบรรยายทุก ๆ ไม่กี่ปี จิ้งจกเหล่านี้พบได้ทั่วภูมิภาคเขตร้อนของโลก ขยายถึงพื้นที่กึ่งเขตร้อนในแอฟริกาและยุโรป พวกมันขยายในหมู่เกาะมหาสมุทรผ่านการล่องแพบนของลอยในทะเล และมีตัวอย่างจิ้งจกพบได้ทั่วพอลีนีเชียส่วนใหญ่ ในบางกลุ่มเกาะยังพบสายพันธุ์ลึกลับด้วย

ชนิดนี้มีความใกล้ชิดกับสกุล Gehyra ซึ่งอยู่ในวงศ์เดียวกันกับ Gekkonidae

จิ้งจกชนิดนี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ จิ้งจกบ้าน เนื่องจากมีความพร้อมที่จะปรับตัวและอยู่ร่วมกับมนุษย์ได้ และสามารถพบได้ง่ายในแหล่งที่อยู่อาศัยของมนุษย์

 อนุกรมวิธาน 

รายละเอียด
มีสี่เท้า มีลำตัวขนาดเล็ก ลำตัวแบน หัวสั้น และมีหาง ไม่มีม่านตา โดยเฉลี่ยลำตัวจะมีความยาว 3 นิ้ว ตัวเต็มวัยอาจจะถึง 5 นิ้วมีสีน้ำตาลอ่อนจนถึงเข้ม  ลิ้นสั้นแต่ยืดออกได้ ผิวหนังค่อนข้างละเอียด ตัวมักมีสีขาวหรือคล้ำ สามารถปรับตัวให้กลมกลืนกับสิ่งแวดล้อม เท้าเหนียวช่วยให้ไต่ไปตามเพดานหรือข้างฝาได้ มักอาศัยอยู่ตามบ้านเรือน มีอายุประมาณ 5-10 ปี  การงอกใหม่ของหางจิ้งจกใช้เวลาประมาณ 2-6 สัปดาห์ ระยะเวลาขึ้นอยู่กับขนาดของหางที่ขาดหายไป อาหาร และสุขภาพ ขยายพันธุ์ด้วยออกลูกเป็นไข่ ซึ่งตัวเมียนั้นจะออกไข่คราวละ 2 ฟอง มีความกว้างประมาณ 0.5-0.9 เซนติเมตร และมีความยาว 0.6-1.0 เซนติเมตร ไข่จะใช้เวลาในการฟักตัวเป็นเวลา 50-65 วันหลังจากออกจากท้องของตัวเมีย โดยเมื่อตัวอ่อนออกจากไข่แล้วจะมีขนาดประมาณ 2 นิ้ว  ไข่มีสีขาว ลำตัวเป็นปล้องๆหางขาดแล้วยังสามารถดิ้นได้และสามารถ งองใหม่ได้

ชนิด

Hemidactylus aaronbaueri Giri, 2008 – Aaron Bauer's house gecko
Hemidactylus acanthopholis Mirza & Sanap, 2014
Hemidactylus achaemenidicus 
Hemidactylus adensis Šmíd et al., 2014
Hemidactylus aemulus Kumar, A. Srinivasulu & C. Srinivasulu, 2022
Hemidactylus afarensis  – Afar gecko
Hemidactylus agrius Vanzolini, 1978 – country leaf-toed gecko
Hemidactylus albituberculatus J.-F. Trape, 2012
Hemidactylus albivertebralis  J.-F. Trape & Böhme, 2012
Hemidactylus albofasciatus Grandison & Soman, 1963 – white-striped viper gecko
Hemidactylus albopunctatus Loveridge, 1947 – white-spotted gecko, white-spotted leaf-toed gecko
Hemidactylus alfarraji Šmid, Shobrak, Wilms, Joger & Carranza, 2016
Hemidactylus alkiyumii Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus almakhwah Šmíd, Uvizl, Shobrak, Busais, Salim, R. Algethami, A. Algethami, Alanazi, Alsubaie, Rovatsos, Nováková, Mazuch & Carranza, 2022
Hemidactylus angulatus Hallowell, 1854
Hemidactylus ansorgii Boulenger, 1901 – Nigerian leaf-toed gecko
Hemidactylus aporus Boulenger, 1906 – Annobon leaf-toed gecko
Hemidactylus aquilonius McMahan & Zug, 2007
Hemidactylus arnoldi Lanza, 1978 – Arnold's leaf-toed gecko
Hemidactylus asirensis Šmid, Shobrak, Wilms, Joger & Carranza, 2016
Hemidactylus awashensis Šmíd et al., 2014
Hemidactylus barbierii Sindaco, Razzetti & Ziliani, 2007
Hemidactylus barbouri Loveridge, 1942 – Barbour’s leaf-toed gecko
Hemidactylus barodanus Boulenger, 1901 – enigmatic gecko
Hemidactylus bavazzanoi Lanza, 1978 – Somali banded gecko, Bavazzano’s gecko
Hemidactylus bayonii Bocage, 1893 – Barboza's leaf-toed gecko
Hemidactylus benguellensis Bocage, 1893 – Benguela house gecko
Hemidactylus beninensis Bauer, Tchibozo, Pauwels & Lenglet, 2006
Hemidactylus biokoensis Wagner, Leaché & Fujita, 2014 – Bioko leaf-toed gecko
Hemidactylus boavistensis Boulenger, 1906 – Boa Vista leaf-toed gecko
Hemidactylus bouvieri (Bocourt, 1870) – Bouvier's leaf-toed gecko, Cape Verde leaf-toed gecko
Hemidactylus bowringii (Gray, 1845) – Oriental leaf-toed gecko, Bowring's gecko, Sikkimese dark-spotted gecko, Asian smooth gecko  
Hemidactylus brasilianus Amaral, 1935 – Amaral's Brazilian gecko
Hemidactylus brookii Gray, 1845 – Brooke's house gecko, spotted house gecko
Hemidactylus carivoensis Lobón-Rovira, Conradie, Iglesias, R. Ernst, L. Veríssimo, Baptista & Pinto, 2021
Hemidactylus chikhaldaraensis Agarwal, Bauer, Giri & Khandekar, 2019 – Chikhaldara brookiish gecko
Hemidactylus chipkali Mirza & Raju, 2017 – Central Indian leaf-toed gecko
Hemidactylus cinganji Lobón-Rovira, Conradie, Iglesias, R. Ernst, L. Veríssimo, Baptista & Pinto, 2021
Hemidactylus citernii Boulenger, 1912 – speedy leaf-toed gecko
Hemidactylus coalescens Wagner, Leaché & Fujita, 2014
Hemidactylus craspedotus Mocquard, 1890 – Mocquard's house gecko, frilled gecko, frilled house gecko
Hemidactylus curlei Parker, 1942 – Parker's gecko, northern leaf-toed gecko
Hemidactylus dawudazraqi Moravec, Kratochvíl, Amr, Jandzik, Šmíd & Gvoždík, 2011
Hemidactylus depressus Gray, 1842 – Sri Lankan leaf-nosed gecko, Kandyan gecko
Hemidactylus dracaenacolus Rösler & Wranik, 1999
Hemidactylus easai S. Das, Pal, Siddharth, Palot, Deepak & Narayanan, 2022
Hemidactylus echinus O'Shaughnessy, 1875 – hedgehog leaf-toed gecko
Hemidactylus endophis Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus eniangii Wagner, Leaché & Fujita, 2014
Hemidactylus farasani Šmíd, Uvizl, Shobrak, Busais, Salim, R. Algethami, A. Algethami, Alanazi, Alsubaie, Rovatsos, Nováková, Mazuch &  Carranza, 2022 – Farasan gecko
Hemidactylus fasciatus Gray, 1842 – banded leaf-toed gecko
Hemidactylus faustus Lobón-Rovira, Conradie, Iglesias, R. Ernst, L. Veríssimo, Baptista & Pinto, 2021
Hemidactylus festivus Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus flavicauda Lajmi, Giri, Singh & Agarwal, 2020 – Mahabubnagar yellow-tailed brookiish gecko 
Hemidactylus flaviviridis Rüppell, 1835 – yellow-bellied gecko, northern house gecko
Hemidactylus forbesii Boulenger, 1899 – Socotra leaf-toed gecko
Hemidactylus foudaii S. Baha El Din, 2003
Hemidactylus fragilis Calabresi, 1915
Hemidactylus frenatus Schlegel, 1836 – common house gecko, Asian house gecko, Pacific house gecko
Hemidactylus funaiolii Lanza, 1978 – Archer's post gecko, Kenya leaf-toed gecko
Hemidactylus garnotii A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – Indo-Pacific gecko, Garnot's house gecko, fox gecko, Assam greyish-brown gecko
Hemidactylus giganteus Stoliczka, 1871 – giant leaf-toed gecko, giant southern tree gecko, giant gecko
Hemidactylus gleadowi Murray, 1884 – Gleadow's house gecko
Hemidactylus gracilis Blanford, 1870 – graceful leaf-toed gecko
Hemidactylus gramineus Ceríaco, Bauer, Kusamba, Agarwal & Greenbaum, 2021
Hemidactylus granchii Lanza, 1978 – Granchi's leaf-toed gecko
Hemidactylus graniticolus Agarwal, Giri & Bauer, 2011Angarwal I, Giri VB, Bauer AM (2011). "A new cryptic rock-dwelling Hemidactylus (Squamata: Gekkonidae) from south India". Zootaxa 2765: 21–37. (Hemidactylus graniticolus, new species).
Hemidactylus granosus Heyden, 1827
Hemidactylus granti Boulenger, 1899 – Grant's leaf-toed gecko
Hemidactylus greeffii Bocage, 1886 – Greeff's gecko,Beolens, Bo; Watkins, Michael; Grayson, Michael (2011). The Eponym Dictionary of Reptiles. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. . (Hemidactylus greeffii, p. 107; Cyrtodactylus malcolmsmithi, p. 247). Greeff's giant gecko www.reptile-database.org.
Hemidactylus gujaratensis Giri, Bauer, Vyas & S. Patil, 2009 – Gujarat gecko
Hemidactylus hajarensis Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus hegdei Pal & Mirza, 2022
Hemidactylus hemchandrai Dandge & Tiple, 2015
Hemidactylus homoeolepis Blanford, 1881 – Arabian leaf-toed gecko
Hemidactylus hunae Deraniyagala, 1937 – spotted giant gecko
Hemidactylus imbricatus Bauer et al., 2008 – carrot-tailed viper gecko
Hemidactylus inexpectatus Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus inintellectus Sindaco, Ziliani, Razzetti, Pupin, Grieco, 2009 – Socotran rock gecko
Hemidactylus isolepis Boulenger, 1895 – scaly leaf-toed gecko, uniform-scaled gecko
Hemidactylus ituriensis Schmidt, 1919 – Ituri leaf-toed gecko
Hemidactylus jubensis Boulenger, 1895 – Ethiopian gecko, Mrioen leaf-toed gecko
Hemidactylus jumailiae Busais & Joger, 2011
Hemidactylus kamdemtohami Bauer & Pauwels, 2002 – Kamdem Toham's gecko
Hemidactylus kangerensis Mirza, Bhosale & R. Patil, 2017
Hemidactylus karenorum (Theobald, 1868) – Burmese spotted gecko, Burmese leaf-toed gecko
Hemidactylus kimbulae Amarasinghe, Karunarathna, P. Campbell, Madawala & de Silva, 2021
Hemidactylus klauberi Scortecci, 1948
Hemidactylus kolliensis Agarwal, Bauer, Giri & Khandekar, 2019 – Kolli rock gecko
Hemidactylus kundaensis Chirio & J.-F. Trape, 2012
Hemidactylus kushmorensis Murray, 1884 – Kushmore house gecko
Hemidactylus kyaboboensis Wagner, Leaché & Fujita, 2014
Hemidactylus laevis Boulenger, 1901 – common leaf-toed gecko
Hemidactylus lamaensis Ullenbruch, Grell & Böhme, 2010
Hemidactylus lankae Deraniyagala, 1953 – termite hill gecko, Sri Lankan leaf-toed gecko
Hemidactylus lanzai 
Hemidactylus laticaudatus L.G. Andersson, 1910 – Andersson's leaf-toed gecko
Hemidactylus lavadeserticus Moravec & Bohme, 1997 – Syrian house gecko
Hemidactylus lemurinus Arnold, 1980 – Dhofar leaf-toed gecko, Oman ghost leaf-toed gecko
Hemidactylus leschenaultii A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – Leschenault's leaf-toed gecko
Hemidactylus longicephalus Bocage, 1873
Hemidactylus lopezjuradoi Arnold, Vasconcelos, Harris, Mateo & Carranza, 2008 (formerly in H. bouvieri)
Hemidactylus luqueorum Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus mabouia (Moreau de Jonnès, 1818) – tropical house gecko, Afro-American house gecko, cosmopolitan house gecko
Hemidactylus macropholis Boulenger, 1896 – Boulenger’s gecko, large-scaled leaf-toed gecko
Hemidactylus maculatus A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – spotted leaf-toed gecko, giant spotted gecko
Hemidactylus mahonyi Adhikari, Achyuthan, Kumar, Khot, Shreeram & Ganesh, 2022
Hemidactylus makolowodei Bauer, LeBreton, Chirio, Ineich & Talla Kouete, 2006
Hemidactylus malcolmsmithi (Constable, 1949) – Malcolm's bow-fingered gecko, Smith's bent-toed gecko
Hemidactylus mandebensis Šmíd et al., 2014
Hemidactylus masirahensis Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus matschiei (Tornier, 1901) – Togo leaf-toed gecko
Hemidactylus megalops Parker, 1932 – Parker's leaf-toed gecko
Hemidactylus mercatorius Gray, 1842
Hemidactylus mindiae S. Baha El Din, 2005 – Mount Sinai gecko
Hemidactylus minutus Vasconcelos & Carranza, 2014
Hemidactylus modestus (Günther, 1894) – moderate leaf-toed gecko, Tana River gecko
Hemidactylus montanus Busais & Joger, 2011 – mountain leaf-toed gecko
Hemidactylus mrimaensis Malonza & Bauer, 2014 – Kaya gecko
Hemidactylus muriceus W. Peters, 1870 – Guinea leaf-toed gecko
Hemidactylus murrayi Gleadow, 1887 – Murray's house gecko
Hemidactylus multisulcatus – Madurai rock gecko
Hemidactylus newtoni Ferreira, 1897 – Newton's leaf-toed gecko
Hemidactylus nicolauensis Vasconcelos, G. Köhler, Geniez & Crochet, 2020
Hemidactylus nzingae  – Queen Nzinga’s tropical gecko
Hemidactylus ophiolepis Boulenger, 1903 – snake-scaled leaf-toed gecko
Hemidactylus ophiolepoides Lanza, 1978 – Lanza's leaf-toed gecko
Hemidactylus oxyrhinus Boulenger, 1899 – sharp-nosed leaf-toed gecko
Hemidactylus paaragowli Srikanthan, Swamy, Mohan & Pal, 2018 – Travancore rock gecko
Hemidactylus paivae  – Paiva’s gecko
Hemidactylus pakkamalaiensis 
Hemidactylus palaichthus Kluge, 1969 – Antilles leaf-toed gecko
Hemidactylus parvimaculatus Deraniyagala, 1953 – spotted house gecko
Hemidactylus paucifasciatus 
Hemidactylus pauciporosus Lanza, 1978
Hemidactylus paucituberculatus Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus persicus J. Anderson, 1872 – Persian leaf-toed gecko, Persian gecko
Hemidactylus pfindaensis Lobón-Rovira, Conradie, Iglesias, R. Ernst, L. Veríssimo, Baptista & Pinto, 2021
Hemidactylus pieresii Kelaart, 1852
Hemidactylus platycephalus W. Peters, 1854 – tree gecko, flat-headed leaf-toed gecko, baobab gecko
Hemidactylus platyurus (Schneider, 1792) – flat-tailed house gecko, frilled house gecko, Asian house gecko
Hemidactylus porbandarensis Sharma, 1981
Hemidactylus prashadi M.A. Smith, 1935 – Bombay leaf-toed gecko, Prashad's gecko
Hemidactylus principensis Miller, Sellas & Drewes, 2012
Hemidactylus pseudomuriceus Henle & Böhme, 2003Henle K, Böhme W (2003). "A new species of Hemidactylus (Squamata: Gekkonidae) from West Africa, and comments on species hitherto confused with H. muriceus ". African Journal of Herpetology 52 (1) 23–38. (Hemidactylus pseudomuriceus, new species).
Hemidactylus pseudoromeshkanicus 
Hemidactylus puccionii Calabresi, 1927 – Zanzibar leaf-toed gecko, Somali plain gecko
Hemidactylus pumilio Boulenger, 1899 – pygmy leaf-toed gecko
Hemidactylus quartziticolus 
Hemidactylus raya Kumar, A. Srinivasulu & C. Srinivasulu, 2022
Hemidactylus reticulatus Beddome, 1870 – reticulated leaf-toed gecko
Hemidactylus richardsonii Gray, 1845 – Richardson's leaf-toed gecko
Hemidactylus rishivalleyensis  Agarwal, Thackeray & Khandekar, 2020 – Rishi Valley rock gecko
Hemidactylus robustus Heyden, 1827 – Heyden's gecko
Hemidactylus romeshkanicus Torki, 2011
Hemidactylus ruspolii Boulenger, 1896 – farm leaf-toed gecko, Ruspoli's gecko, turnip-tailed black and yellow gecko
Hemidactylus saba Busais & Joger, 2011
Hemidactylus sahgali Mirza, Gowande, R. Patil, Ambekar & Patel, 2018 – Sahgal’s termite hill gecko
Hemidactylus sankariensis Agarwal, Bauer, Giri & Khandekar, 2019 – Sankari brookiish gecko
Hemidactylus sassanidianus 
Hemidactylus sataraensis Giri & Bauer, 2008 – Satara gecko
Hemidactylus saxicolus Kumar, A. Srinivasulu & C. Srinivasulu, 2022
Hemidactylus scabriceps (Annandale, 1906) – scaly gecko
Hemidactylus shihraensis Busais & Joger, 2011
Hemidactylus sinaitus Boulenger, 1885 – Red Sea gecko, Sinai leaf-toed gecko
Hemidactylus sirumalaiensis Khandekar, Thackeray, Pawar & Agarwal, 2020
Hemidactylus siva C. Srinivasulu, A. Srinivasulu & Kumar, 2018 – Hampi rock gecko
Hemidactylus smithi Boulenger, 1895 – Smith's leaf-toed gecko
Hemidactylus somalicus Parker, 1932 – Northern Somali leaf-toed gecko
Hemidactylus squamulatus Tornier, 1896 – Tornier's leaf-toed gecko, Nyika gecko
Hemidactylus srikanthani Adhikari, Achyuthan, Kumar, Khot, Shreeram & Ganesh, 2022
Hemidactylus stejnegeri Ota & Hikida, 1989 – Stejneger's leaf-toed gecko
Hemidactylus subtriedrus Jerdon, 1854 – Jerdon's gecko, Madras blotched gecko
Hemidactylus sushilduttai Giri, Bauer, Mohapatra, C. Srinivasulu & Agarwal, 2017 – Dutta Mahendragiri gecko
Hemidactylus tamhiniensis Khandekar, Thackeray & Agarwal, 2021 – Tamhini giant rock gecko, basalt giant rock gecko 
Hemidactylus tanganicus Loveridge, 1929 – Tanzanian leaf-toed gecko, Tanzanian diamond gecko, Dutumi gecko
Hemidactylus tasmani Hewitt, 1932 – Tasmanian leaf-toed gecko
Hemidactylus taylori Parker, 1932
Hemidactylus tenkatei Lidth de Jeude, 1895
Hemidactylus thayene McMahan & Zug, 2007
Hemidactylus treutleri Mahony, 2009 – Treutler's gecko
Hemidactylus triedrus (Daudin, 1802) – termite hill gecko, Dakota's leaf-toed gecko, blotched house gecko
Hemidactylus tropidolepis Mocquard, 1888 – Mocquard's leaf-toed gecko, Ogaden gecko
Hemidactylus turcicus Linnaeus, 1758 – Mediterranean house gecko, Turkish gecko
Hemidactylus ulii Šmíd, Moravec, Kratochvil, Gvozdik, Nasher, Busais, Wilms, Shobrak & Carranza, 2013
Hemidactylus vanam  Chaitanya, Lajmi & Giri, 2018  – Megamalai rock gecko
Hemidactylus varadgirii Chaitanya, Agarwal, Lajmi & Khandekar, 2019 – Giri’s brookiish gecko, Amboli brookiish gecko
Hemidactylus vernayi Ceríaco, Agarwal, Marques & Bauer, 2020 – Vernay’s tropical gecko
Hemidactylus vietnamensis Darevsky, Kupriyanova & Roshchin, 1984 – Vietnam leaf-toed gecko, Vietnam house gecko
Hemidactylus vijayraghavani  Mirza, 2018 
Hemidactylus whitakeri Mirza, Gowande, R. Patil, Ambekar & Patel, 2018 – Whitaker’s termite hill gecko
Hemidactylus xericolus Lajmi, Giri, Singh & Agarwal, 2020 – Nalgonda yellow-tailed brookiish gecko
Hemidactylus yajurvedi Murthy, Bauer, Lajmi, Agarwal & Giri, 2015 – Kanker rock gecko
Hemidactylus yerburyi J. Anderson, 1895 – Yerbury’s gecko, Yerburi’s leaf-toed gecko

 อ้างอิง 

แหล่งข้อมูลอื่น
 Gekkonids 

หมวดหมู่:วงศ์จิ้งจกและตุ๊กแก