กลุ่มดาวแอนดรอมิดา

กลุ่มดาวแอนดรอมิดา เป็นกลุ่มดาวทางท้องฟ้าทิศเหนือ ใกล้กับกลุ่มดาวม้าบิน เมื่อลากเส้นระหว่างดาวสำคัญ จะเห็นคล้ายรูปตัวเอใหญ่ (A) แต่ผอมยาวกว่า กลุ่มดาวนี้ได้ชื่อตามเจ้าหญิงแอนดรอมิดาในเทพปกรณัมกรีก ดาราจักรแอนดรอมิดาอยู่ในกลุ่มดาวนี้ กลุ่มดาวแอนดรอมิดา จะอยู่สูงที่สุดบนฟ้า เวลาประมาณ สามทุ่มในเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน

ดวงดาวในกลุ่มดาวแอนดรอมิดาเรียงกันเป็นรูปคล้ายผู้หญิง ดาวดวงสว่างที่เห็นได้ชัดเป็นส่วนศีรษะและเข็มขัด ส่วนแขนข้างหนึ่งคล้ายมีอะไรล่ามอยู่ (ทำให้ดูยาวกว่าแขนอีกข้าง) ดูโดยรวมแล้วจึงคล้ายกับสตรีนางหนึ่ง ถูกโซ่ล่ามไว้

ตามตำนานของกรีกนั้นเจ้าหญิงแอนดรอมิดาเป็นธิดาของกษัตริย์ซีฟิอัส (Cepheus) กับราชินีแคสซิโอเปีย (Cassiopeia) แห่งอาณาจักรเอธิโอเปีย (ในตำนาน) เจ้าหญิงแอนดรอมิดาถูกล่ามโซ่ไว้ เพื่อรอเป็นอาหารของปิศาจในทะเลซีตัส (Sea Monster, Cetus) และเธอก็ได้รับความช่วยเหลือจากเพอร์ซิอัส (Perseus) (วีรบุรุษผู้เพิ่งกลับจากการพิชิตกอร์กอน-ปิศาจเมดูซา)

ซึ่งต่อมาเจ้าหญิงแอนดรอมิดาได้แต่งงานกับเพอร์ซิอัส มีลูกด้วยกัน 7 คน (ชาย 6 หญิง 1) บุตรชายคนหนึ่งชื่อเพอร์ซีส (Perses) ซึ่งตามตำนานเล่าว่าเป็นบรรพบุรุษของชาวเปอร์เซีย

สิ่งที่น่าสนใจซึ่งดึงดูดนักดูดาวให้ตั้งกล้องส่องมาทางกลุ่มดาวแอนดรอมิดา ได้แก่ ดาราจักรแอนดรอมิดา หรือที่เรียกสั้น ๆ เป็นรหัสว่า M31 ดาราจักรแอนดรอมิดาเป็นดาราจักรรูปเกลียว (Spiral galaxy) คือมีลักษณะกลมแบนเหมือนจานสองใบประกบกัน มีแขนเกลียวยื่นออกมา คล้าย ๆ กันกับดาราจักรทางช้างเผือกของเรา และยังเป็นดาราจักรขนาดใหญ่ที่อยู่ใกล้ทางช้างเผือกของเรามากที่สุด (คืออยู่ห่างไปเพียง 2.2 ล้านปีแสง)

คนแรกที่สามารถวัดระยะทางจากโลกไปถึงดาราจักรแอนดรอมิดาได้ คือเอ็ดวิน ฮับเบิล (ซึ่งต่อมากล้องโทรทรรศน์ลอยฟ้าฮับเบิล ก็ตั้งชื่อตามชายผู้นี้) เขาแสดงให้เห็นว่า ระยะทางจากโลกไปยังดาราจักรแอนดรอมิดานั้นมากกว่าขนาดของดาราจักรทางช้างเผือก ดังนั้น ดาราจักรแอนดรอมิดาจึงอยู่นอกทางช้างเผือกของเรา (เป็นอีกดาราจักรหนึ่งต่างหาก) และมีขนาดใหญ่มาก ๆ

ถ้าถ่ายภาพดาราจักรแอนดรอมิดาด้วยกล้องดูดาวกำลังขยายสูงมาก ๆ จะพบว่า มันมีดาราจักรเพื่อนบ้านเล็ก ๆ เป็นฝ้าจาง ๆ อีก 2 ดาราจักร คือ M32 (NGC 221) และ M110 (NGC 205)

 ภาพเกี่ยวกับกลุ่มดาวแอนดรอมิดา 

 รายชื่อดาวและความส่องสว่างปรากฏ 
 α And ความส่องสว่างปรากฏ 2.22 เป็นดาวที่อยู่ร่วมกันกับกลุ่มดาวม้าบิน
 β And ความส่องสว่างปรากฏ 2.01-2.10
 γ And ความส่องสว่างปรากฏ 2.26
 δ And ความส่องสว่างปรากฏ 3.28
 ε And ความส่องสว่างปรากฏ 4.37
 ζ And ความส่องสว่างปรากฏ 3.92-4.14
 η And ความส่องสว่างปรากฏ 4.40
 θ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.62
 ι And ความส่องสว่างปรากฏ 4.29
 κ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.14
 λ And ความส่องสว่างปรากฏ 3.81
 μ And ความส่องสว่างปรากฏ 3.86
 ν And ความส่องสว่างปรากฏ 4.53
 ξ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.87
 ο And ความส่องสว่างปรากฏ 3.63
 π And ความส่องสว่างปรากฏ 4.34
 ρ And ความส่องสว่างปรากฏ 5.16
 σ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.51
 τ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.96
 υ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.09
 φ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.25
 χ And ความส่องสว่างปรากฏ 5.01
 ψ And ความส่องสว่างปรากฏ 4.98
 ω And ความส่องสว่างปรากฏ 4.84
 60 And ความส่องสว่างปรากฏ 4.84
 62 And ความส่องสว่างปรากฏ 5.31
 49 And ความส่องสว่างปรากฏ 5.27
 อ้างอิง 

 ดาราจักรแอนดรอมิดา 
 แผนที่ดาว 
 แผนที่ดาวพิกัดศูนย์สูตร (Equatorial Sky Chart) 

แอนดรอมิดา