สตูดิโอจิบลิ

สตูดิโอจิบลิ (, ) เป็นสตูดิโอภาพยนตร์อนิเมะของประเทศญี่ปุ่น เคยเป็นส่วนหนึ่งของสำนักพิมพ์โทกูมะโชเต็น ภาพยนตร์อนิเมะของสตูดิโอนี้ เต็มไปด้วยจินตนาการ เข้าถึงอารมณ์ และได้รับความชื่นชมไปทั่วโลก ชื่อ จิบลิ มาจากเครื่องบินตรวจการณ์ของประเทศอิตาลีที่ใช้ในทะเลทรายซาฮาราในยุคสงครามโลกครั้งที่สอง คำนี้มีที่มาจากคำในภาษาลีเบียนที่แปลว่า "ลมร้อนที่พัดผ่านทะเลทรายซาฮารา" เปรียบได้กับ สตูดิโอที่พัดเอากระแสลมลูกใหม่ผ่านมายังอุตสาหกรรมอนิเมะของญี่ปุ่นThe Birth of Studio Ghibli, Nausicaä of the Valley of the Wind DVD, Walt Disney Home Entertainment, 2005. โลโก้ของบริษัทมีตัวละคร "โทะโตะโระ" จากภาพยนตร์เรื่อง โทโทโร่เพื่อนรัก ประกอบอยู่ด้วย

 ประวัติ 
สตูดิโอจิบลิได้ก่อตั้งใน ค.ศ. 1985 โดยผู้กำกับอย่างฮายาโอะ มิยาซากิ ร่วมกับผู้เป็นทั้งเพื่อนร่วมงานและพี่เลี้ยงอย่าง อิซาโอะ ทากาฮาตะ และ ผู้จัดการฝ่ายบริหารและผู้อำนวยการสร้างที่มีผลงานมายาวนานอย่างโทชิโอะ ซูซึกิ จุดเริ่มต้นทั้งหมดต้องย้อนไปปี ค.ศ. 1984 ภาพยนตร์เรื่อง มหาสงครามหุบเขาแห่งสายลม ซึ่งได้รับความนิยมจากมังงะที่ตีพิมพ์ต่อเนื่องในนิตยสารอะนิเมจ (Animage) ของ โทคุมะ โชเท็น หลังจากบทดั้งเดิมถูกปฏิเสธ ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการอำนวยการสร้างโดย ท็อปคราฟต์ (Topcraft) และความสำเร็จของภาพยนตร์กระตุ้นให้เกิดการรวมตัวของกลุ่มจิบลิ โทคุมะเป็นบริษัทแม่ของสตูดิโอจิบลิ และให้ลิขสิทธิ์ภาพยนตร์กับ ดิสนีย์ ในการจัดจำหน่ายทั่วโลกถึง 8 เรื่องด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็น เจ้าหญิงจิตวิญญาณแห่งพงไพร หรือ สปิริเต็ดอะเวย์ ภาพยนตร์เรื่อง ปราสาทเวทมนตร์ของฮาวล์ นำเค้าโครงเรื่องมาจากหนังสือของนักเขียนชาวอังกฤษชื่อ Diana Wynne Jones ซึ่งได้รับการตีพิมพ์ในหลายประเทศรวมทั้งแคนาดาและสหรัฐอเมริกา นักประพันธ์เพลงอย่างโจ ฮิไซชิ จะเป็นผู้แต่งเพลงประกอบให้กับภาพยนตร์ในสตูดิโอจิบลิของมิยาซากิทุกเรื่อง

ภาพยนตร์ที่มีชื่อเสียงและได้รับการชื่นชมมากที่สุดของสตูดิโอ ไม่ได้กำกับโดยมิยาซากิ คือ สุสานหิ่งห้อย แต่กำกับโดย อิซาโอะ ทากาฮาดะ ภาพยนตร์โศกนาฏกรรมของสองชีวิตกำพร้าในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สองในญี่ปุ่น หลายปีที่ผ่านมา มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างสตูดิโอจิบลิและนิตยสารอนิเมะจ ดังจะได้พบได้จากบทความในเซ็คชั่นที่ชื่อ "Ghibli Notes" อาร์ตเวิร์กจากภาพยนตร์ต่างๆ และงานอื่นๆ ของจิบลิมักจะได้ลงเป็นภาพปกของนิตยสารอยู่เสมอๆ

จิบลิมักเป็นที่รู้จักดีในนโยบาย "no-edits" ในสัญญาอนุญาตฉายภาพยนตร์ของพวกเขาในต่างประเทศ ต้นตอก็มาจากการอัดเสียงเพิ่มเติมอย่างเสียๆ หายๆ ในภาพยนตร์เรื่องมหาสงครามหุบเขาแห่งสายลม ของมิยาซากิ เมื่อครั้งที่ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้เข้าฉายในสหรัฐอเมริกา (ถูกตัดต่อและใส่ความเป็นอเมริกันเข้าไป) ดังนั้น สัญญาการให้ลิขสิทธิ์ของเจ้าหญิงโมโนโนเกะ มิยาซากิจะขีดเส้นใต้นโยบาย "no-editing" ไปในเอกสารทุกฉบับ

ในปี ค.ศ. 2024 สตูดิโอจิบลิได้รับรางวัลปาล์มทองคำเกียรติยศ ในเทศกาลภาพยนตร์เมืองกาน ครั้งที่ 77 พร้อมกับ เมอรีล สตรีป และจอร์จ ลูคัส นับเป็นบริษัทผู้สร้างภาพยนตร์แห่งแรกที่ได้รับรางวัลนี้

 ผลงาน 

มหาสงครามหุบเขาแห่งสายลม กำกับโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ ซึ่งขณะนั้นทำงานอยู่ที่ท็อปคราฟต์ ต่อมามิยาซากิ, อิซาโอะ ทากาฮาตะและโทชิโอะ ซุซุกิ ซื้อกิจการดังกล่าวแล้วเปลี่ยนชื่อเป็นสตูดิโอจิบลิ ด้วยเหตุนี้ ภาพยนตร์เรื่องนี้จึงมักได้รับการฉายซ้ำและทำการตลาดว่าเป็นภาพยนตร์ของสตูดิโอจิบลิ

 ภาพยนตร์ 
 ชื่อเรื่อง วันฉายครั้งแรก ผู้กำกับ ผู้เขียนบท ผู้อำนวยการสร้าง ผู้แต่งเพลงประกอบ RT MCมหาสงครามหุบเขาแห่งสายลม 11 มีนาคม ค.ศ. 1984ฮายาโอะ มิยาซากิอิซาโอะ ทากาฮาตะ โจ ฮิซาอิชิ90%86ลาพิวต้า พลิกตำนานเหนือเวหา 2 สิงหาคม ค.ศ. 198696% [1989 was the year of the film's U.S. release.]78โทโทโร่เพื่อนรัก 16 เมษายน ค.ศ. 1988โทรุ ฮาระ93%86สุสานหิ่งห้อยอิซาโอะ ทากาฮาตะมิจิโอะ มามิยะ100%94แม่มดน้อยกิกิ 29 กรกฎาคม ค.ศ. 1989ฮายาโอะ มิยาซากิโจ ฮิซาอิชิ98%83ในความทรงจำที่ไม่มีวันจาง 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1991อิซาโอะ ทากาฮาตะโทชิโอะ ซุซุกิแคตซ์ โฮชิ100%90พอร์โค รอสโซ สลัดอากาศประจัญบาน 18 กรกฎาคม ค.ศ. 1992ฮายาโอะ มิยาซากิโจ ฮิซาอิชิ 96%83สองหัวใจ หนึ่งรักเดียว 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1993โทโมมิ โมจิซุกิเซอิจิ โอคุดะโนโซมุ ทาคาฮาชิชิเงรุ นางาตะ89%[2016 was the year of the film's U.S. release.]73ปอมโปโกะ ทานูกิป่วนโลก 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1994อิซาโอะ ทากาฮาตะชังชังไต้ฝุ่น86%77วันนั้น...วันไหน หัวใจจะเป็นสีชมพู 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1995โยชิฟุมิ คนโดฮายาโอะ มิยาซากิยูจิ โนมิ94% [2006 was the year of the film's U.S. TV & DVD release.]75เจ้าหญิงจิตวิญญาณแห่งพงไพร 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1997ฮายาโอะ มิยาซากิโจ ฮิซาอิชิ93% [1999 was the year of the film's U.S. release.]76ยามาดะ ครอบครัวนี้ไม่ธรรมดา 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1999อิซาโอะ ทากาฮาตะอะกิโกะ ยาโนะ78%75มิติวิญญาณมหัศจรรย์ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 2001ฮายาโอะ มิยาซากิโจ ฮิซาอิชิ96%[2002 was the year of the film's U.S. release.]96 เจ้าแมวยอดนักสืบ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2002ฮิโรยูกิ โมนิตะเรอิโกะ โยชิดะโทชิโอะ สูซูกิโนโซมุ ทาคาฮาชิยูจิ โนมิ88%70ปราสาทเวทมนตร์ของฮาวล์ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 2004ฮายาโอะ มิยาซากิโทชิโอะ สูซูกิโจ ฮิซาอิชิ87% [2005 was the year of the film's U.S. release.]82ศึกเทพมังกรพิภพสมุทร 29 กรกฎาคม ค.ศ. 2006โกโระ มิยาซากิโกโระ มิยาซากิเคอิโกะ นิวะทามิยะ เทระชิมะ38% [2010 was the year of the film's U.S. release.]47 โปเนียว ธิดาสมุทรผจญภัย 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2008ฮายาโอะ มิยาซากิโจ ฮิซาอิชิ91% [2009 was the year of the film's U.S. release.]86อาริเอตี้ มหัศจรรย์ความลับคนตัวจิ๋ว‎ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 2010ฮิโระมาซะ โยเนบายาชิฮายาโอะ มิยาซากิเคอิโกะ นิวะเซซิล คอร์เบล94% [The film was released in the U.S. under this title in 2012.]80ป๊อปปี้ ฮิลล์ ร่ำร้องขอปาฏิหาริย์ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 2011โกโระ มิยาซากิซาโตชิ ทาเคเบะ87% [2013 was the year of the film's U.S. release.]71ปีกแห่งฝัน วันแห่งรัก 20 กรกฎาคม ค.ศ. 2013ฮายาโอะ มิยาซากิโจ ฮิซาอิชิ88% [2014 was the year of the film's U.S. release.]83เจ้าหญิงกระบอกไม้ไผ่ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 2013อิซาโอะ ทากาฮาตะอิซาโอะ ทากาฮาตะริโกะ ซาคางูจิโยชิอากิ นิชิมูระ100% [2014 was the year of the film's U.S. release.]89ฝันของฉันต้องมีเธอ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2014ฮิโระมาซะ โยเนบายาชิฮิโระมาซะ โยเนบายาชิเคอิโกะ นิวะมาซาชิ อันโดะทาคัทสึกุ มูรามัทสึ92% [2015 was the year of the film's U.S. release.]72เต่าแดง 18 พฤษภาคม ค.ศ. 2016มิคาเอล ดูดอก เดอ วิตมิคาเอล ดูดอก เดอ วิตปาสคาล เฟอร์รานโทชิโอะ สูซูกิอิซาโอะ ทากาฮาตะวินเซนต์ มาราวาลปาสกาล โกเชเทอซ์เกรกัวร์ ซอร์ลาต์โลรองต์ เปเรซ เดล มาร์93%86อาย่ากับเหล่าแม่มด 30 ธันวาคม ค.ศ. 202027 สิงหาคม ค.ศ. 2021โกโระ มิยาซากิเคอิโกะ นิวะเอมิ กุนจิโทชิโอะ สูซูกิซาโตชิ ทาเคเบะ28%46เด็กชายกับนกกระสา 14 กรกฎาคม ค.ศ. 2023ฮายาโอะ มิยาซากิโจ ฮิซาอิชิ97%92

 โทรทัศน์ 
ชื่อเรื่องวันออกอากาศผู้กำกับผู้เขียนบทผู้อำนวยการสร้างผู้แต่งเพลงประกอบ หมายเหตุยานางาวะ โฮริวาริ โมโนงาตาริ 15 สิงหาคม ค.ศ. 1987 (เอ็นเอชเค)อิซาโอะ ทากาฮาตะซูซูมุ คุโบะมิจิโอะ มามิยะ สารคดีซันโซคุ โนะ มูสึเมะ โรนยะ11 ตุลาคม ค.ศ. 2014 – 28 มีนาคม ค.ศ. 2015 (เอ็นเอชเค)โกโร มิยาซากิฮิโรยูกิ คาวาซากิโนบุโอะ คาวาคามิซาโตชิ ทาเคเบะ  อะนิเมะชุดฉายทางโทรทัศน์ สร้างจาก โรนยา, เดอะร็อบเบอร์ส์ดอเทอร์ โดย แอสตริด ลินด์เกรนเซน – โกรกูแอนด์ดัสต์บันนีส์12 พฤศจิกายน ค.ศ. 2022 (ดิสนีย์+)คัทสึยะ คนโดโทโมฮิโกะ อิชิอิลุดวิก เยอรันซอน ภาพยนตร์สั้น สตาร์ วอร์ส โดยจิบลิและลูคัสฟิล์ม

 ผลงานที่เกี่ยวข้อง 
ผลงานเหล่านี้ ไม่ได้ถูกผลิตขึ้นโดยสตูดิโอจิบลิ แต่อำนวยการสร้างโดยสมาชิกของ Topcraft ก่อนจะสร้างสตูดิโอจิบลิ ในปี ค.ศ. 1985 หรือสร้างร่วมกับสตูดิโอจิบลิ
 ก่อนการก่อตั้ง 
Hols: Prince of the Sun (1968, Toei Animation) การกำกับครั้งแรกของทาคาฮาตะ เขียนบทโดย คาซึโอะ ฟุกาซาวะ ส่วนฮายาโอะ มิยาซากิ ทำหน้าที่ออกแบบฉากและเป็นหัวหน้าฝ่ายสร้างภาพเคลื่อนไหว
Puss in Boots (1969, Toei Animation) กำกับโดย คิมิโอะ ยาบุกิ และตัวเอกที่ชื่อ "เปโร" จากเรื่องนี้ก็กลายมาเป็นแมสค็อตของโทเอแอนิเมชัน
Animal Treasure Island (1971, Toei Animation) กำกับโดย ฮิโรชิ อิเคดะ
Lupin III Part 1 (1971, Tokyo Movie Shinsha) กำกับโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ และ อิซาโอะ ทากาฮาดะ
Panda! Go Panda! (1972, Tokyo Movie Shinsha) กำกับโดย อิซาโอะ ทากาฮาดะ และเขียนบทโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ
Lupin III Part II (1977, Tokyo Movie Shinsha) กำกับโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ
Rascal the Raccoon (1977, Nippon Animation) ควบคุมการสร้างภาพเคลื่อนไหวโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ
Lupin III: Castle of Cagliostro (1979, TMS Entertainment & Topcraft) กำกับโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ
Taro the Dragon Boy (1979, Toei Animation) แนวคิดต้นแบบโดย อิซาโอะ ทากาฮาดะ
Jarinko Chie (1981, Tokyo Movie Shinsha & Toho) กำกับโดย อิซาโอะ ทากาฮาดะ
Space Adventure Cobra: The Movie (1982, Tokyo Movie Shinsha) ควบคุมการสร้างภาพเคลื่อนไหวโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ
Gauche the Cellist (1982, Oh! Production) กำกับโดย อิซาโอะ ทากาฮาดะ
Nausicaä of the Valley of the Wind (1984, Topcraft) กำกับโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ

 ผลงานที่ร่วมกับบริษัทอื่น 
The Story of Yanagawa's Canals (1987) ภาพยนตร์สารคดีโดย อิซาโอ ทาคาฮาตะ
Ozanari Dungeon (1991) วิดีโอแอนิเมชันที่สตูดิโอจิบลิร่วมผลิตบางส่วน
Kirikou et la sorcière (1998) ผลงานของ Michel Ocelot ที่แปลเป็นเวอร์ชันญี่ปุ่นโดย อิซาโอะ ทากาฮาดะ และจัดจำหน่ายโดยสตูดิโอจิบลิ
Shiki-Jitsu (2000) กำกับโดย ฮิเดอากิ อันโน ผลงานใน Studio Kajino ส่วนหนึ่งของ โทคุมะ โชเท็น
Ghost in the Shell 2: Innocence (2004) ภาพยนตร์โดย Production I.G.

นอกจากนี้ จิบลิยังสร้างผลงานเป็นภาพยนตร์สั้นแนวทดลองของ ทาคาฮาตะ ในปี ค.ศ. 2004 เรื่อง Winter Days

 อ้างอิง 

 หนังสืออ่านเพิ่ม 
 Cavallaro, Dani. The Animé Art of Hayao Miyazaki. Jefferson, NC: McFarland & Company, 2006. ISBN 9780786423699. .
 McCarthy, Helen. Hayao Miyazaki: Master of Japanese Animation: Films, Themes, Artistry. Berkeley, Calif.: Stone Bridge Press, 1999. ISBN 9781880656419. . 2001 reprint of the 1999 text, with revisions: .
 Miyazaki, Hayao. Starting Point: 1979–1996. Beth Cary and Frederik L. Schodt, trans. San Francisco: VIZ Media, 2009. ISBN 9781421505947. .
 Miyazaki, Hayao. () . Tokyo: Studio Ghibli, Inc./Hatsubai Tokuma Shoten, 1996. ISBN 978-4198605414. . Original Japanese edition.
 Odell, Colin, and Michelle Le Blanc. Studio Ghibli: The Films of Hayao Miyazaki and อิซาโอะ ทากาฮาตะ. Harpenden, Hertfordshire, England: Kamera, 2009. ISBN 9781842432792. .

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ, ภาษาญี่ปุ่น
 รวมผลงานของสตูดิโอจิบลิ, ภาษาอังกฤษ
 เว็บไซต์ของโทคุมะ โชเท็น, ภาษาญี่ปุ่น
 GhibliWorld.com , ภาษาอังกฤษ
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ Ghibli Museum, ภาษาญี่ปุ่น

หมวดหมู่:สตูดิโอจิบลิ
หมวดหมู่:บริษัทที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2528
หมวดหมู่:สตูดิโอแอนิเมชันญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สตูดิโอแอนิเมชันในโตเกียว
หมวดหมู่:บริษัทของญี่ปุ่น
หมวดหมู่:โคงาเนอิ