ฟรันทซ์ ลิสท์

ฟรันทซ์ ลิสท์ () หรือ แฟแร็นตส์ ลิสต์ () เป็นคีตกวีและนักเปียโนชาวฮังการี เป็นหนึ่งในนักเปียโนและคีตกวีที่มีชื่อเสียงที่สุดในประวัติศาสตร์ดนตรีตะวันตก เขาเป็นบุคคลสำคัญในยุคโรแมนติก และมีอิทธิพลทั้งในฐานะนักแสดงและผู้ประพันธ์ดนตรี ตลอดชีวิตของเขา ลิสท์ได้รับการยกย่องว่าเป็นนักเปียโนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่งของยุค อีกทั้งเป็นผู้บุกเบิกดนตรีแนวใหม่ที่เปลี่ยนแปลงวงการดนตรีอย่างยิ่งใหญ่

ประวัติ
ฟรันทซ์ ลิสท์ เกิดที่เมืองโดบอร์ยัน (Doborján) จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี บิดาของเขา อดัม ลิสท์ (Adam Liszt) เป็นผู้ดูแลที่ดินในสังกัดเจ้าชายแห่งฮังการี บิดาเป็นนักดนตรีมือสมัครเล่นและรู้จักเป็นการส่วนตัวกับโยเซ็ฟ ไฮเดิน บิดาเล็งเห็นพรสวรรค์ด้านดนตรีของบุตรจึงช่วยฝึกเขาเรียนเปียโน พออายุได้เก้าปี เด็กชายลิสท์ขึ้นแสดงดนตรีครั้งแรกในเวียนนา ความสามารถอันโดดเด่นของเขาได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มขุนนางที่เห็นศักยภาพ จนได้เข้าเรียนกับนักเปียโนชื่อดังแห่งยุคอย่างคาร์ล แชร์นี และคีตกวีชื่อดังอย่างอันโตนีโอ ซาลีเอรี

ในช่วงวัยรุ่น ลิสท์เดินทางทั่วยุโรปเพื่อแสดงดนตรี และสร้างชื่อเสียงให้ตัวเองในฐานะนักเปียโนที่เปี่ยมด้วยเทคนิคที่ซับซ้อนและการเล่นที่ทรงพลัง เขาไม่เพียงแต่เป็นนักเปียโนที่มีความสามารถเหนือชั้นแต่ยังเป็นคีตกวีที่เก่งกาจในช่วงเวลานี้เองที่เขาเริ่มสร้างชื่อเสียงในฐานะผู้ที่พัฒนาดนตรีรูปแบบใหม่ที่เรียกว่า "ซิมโฟนิกโพเอ็ม" (Symphonic Poem) ซึ่งเป็นการผสมผสานดนตรีกับบทกวีหรือวรรณกรรม

ลิสท์เขียนผลงานเพลงมากมายหลายแบบ โดยเฉพาะดนตรีเปียโนซึ่งถือเป็นส่วนที่สำคัญที่สุดในงานของเขา ผลงานที่ได้รับความนิยมได้แก่ "Hungarian Rhapsodies" ซึ่งสะท้อนถึงวัฒนธรรมและท่วงทำนองฮังการีบ้านเกิดของเขา นอกจากนี้เขายังโด่งดังจากผลงานเพลง "Liebestraum" ซึ่งแสดงถึงความโรแมนติกและอารมณ์ที่ลึกซึ้ง และ "Sonata in B minor" ซึ่งถือเป็นหนึ่งในผลงานที่ซับซ้อนและมีเทคนิคการเล่นที่ท้าทายที่สุด 

ลิทท์มีบทบาทสำคัญในฐานะครูที่มีอิทธิพลต่อนักดนตรีรุ่นหลังมากมาย เขาเปิดสอนที่ไวมาร์ เมืองซึ่งเขาอาศัยอยู่ในช่วงบั้นปลายชีวิต เขามีศิษย์ที่มีชื่อเสียงมากมาย เช่น ฮันส์ ฟอน บือโล (Hans von Bülow) และคาร์ล เทาซิจ (Carl Tausig) นอกจากนี้เขายังขึ้นชื่อว่าเป็นผู้สนับสนุนดนตรีสมัยใหม่ เขาเป็นมิตรกับนักประพันธ์ดนตรีชั้นนำร่วมยุคเช่น ริชชาร์ท วากเนอร์ และแอ็กตอร์ แบร์ลีโยซ 

ในช่วงบั้นปลายชีวิต ลิสท์อุทิศตนให้กับศาสนาและเข้ารับการบวชเป็นบาทหลวงในคริสตจักรคาทอลิก ในช่วงนี้เองที่ผลงานดนตรีของเขาเริ่มสะท้อนถึงความเชื่อทางศาสนาและการค้นหาความสงบในชีวิต แต่การปฏิรูปดนตรีของเขาในช่วงชีวิตได้สร้างอิทธิพลยาวนานมาถึงยุคปัจจุบัน เขาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 1886 ที่เมือง ไบร็อยท์ ประเทศเยอรมนี สิริอายุ 74 ปี หลังจากป่วยด้วยโรคปอดบวม

ผลงานสำคัญ

ผลงานสำคัญของฟรันทซ์ ลิสท์มีหลายชิ้นที่สะท้อนถึงความสามารถทั้งในด้านเทคนิคการเล่นเปียโนที่ยอดเยี่ยมและการประพันธ์ดนตรีที่ล้ำสมัย ผลงานที่สำคัญของเขามีดังนี้:
 Hungarian Rhapsodies ผลงานชิ้นนี้เป็นชุดเพลงที่มีทั้งหมด 19 บท ลิสท์ได้แรงบันดาลใจจากท่วงทำนองพื้นบ้านของฮังการีบ้านเกิดของเขา บทเพลงเหล่านี้มีจังหวะและลีลาที่เป็นเอกลักษณ์ โดยเฉพาะ “Hungarian Rhapsody No. 2” ซึ่งเป็นบทเพลงที่ได้รับความนิยมสูงสุด แสดงถึงจิตวิญญาณของวัฒนธรรมฮังการีอย่างชัดเจน
 Liebestraum หรือ "ฝันรัก" เป็นหนึ่งในผลงานเปียโนที่ไพเราะและมีชื่อเสียงมากที่สุดของลิสท์ ผลงานชิ้นนี้แสดงถึงความรักที่ลึกซึ้งและอารมณ์ที่นุ่มนวล โดยเฉพาะ “Liebestraum No. 3” เป็นบทเพลงที่นิยมเล่นในคอนเสิร์ตและถือเป็นสัญลักษณ์ของดนตรียุคโรแมนติก
 Sonata in B minor ผลงานชิ้นนี้ถือเป็นหนึ่งในบทเพลงที่ซับซ้อนและท้าทายสำหรับนักเปียโน ด้วยโครงสร้างที่ต่อเนื่องและหลากหลายท่วงทำนอง Sonata นี้แสดงถึงความคิดสร้างสรรค์และเทคนิคการประพันธ์ของ ลิสท์อย่างเต็มที่ จนได้รับการยกย่องเป็นหนึ่งในผลงานที่ยิ่งใหญ่ของดนตียุคโรแมนติก
 Transcendental Études เป็นชุดเพลงที่มีทั้งหมด 12 บท ที่แสดงถึงการพัฒนาทักษะเปียโนในระดับสูงสุด แต่ละบทมีความยากและซับซ้อนมาก ถือเป็นผลงานที่ถูกออกแบบมาเพื่อทดสอบความสามารถของนักเปียโนในทุกด้าน ทั้งความเร็ว ความแข็งแรง และความประณีตในการเล่น
 Faust Symphony ผลงานนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากบทประพันธ์ “Faust” ของเกอเทอ ซึ่งเป็นเรื่องราวของชายผู้ที่ขายวิญญาณให้กับปีศาจเพื่อค้นหาความรู้และความสุขในชีวิต Symphony นี้สะท้อนถึงอารมณ์และความขัดแย้งภายในตัวละครหลักอย่างลึกซึ้ง เป็นผลงานที่แสดงถึงการผสมผสานระหว่างดนตรีและวรรณกรรม
 Totentanz หรือ "ระบำมรณะ" เป็นบทเพลงสำหรับเปียโนและวงออร์เคสตรา มีโครงสร้างและบรรยากาศที่น่าสะพรึงกลัว โดยมีแรงบันดาลใจจากความเชื่อเรื่องชีวิตหลังความตายและความตายตามตำนานของคริสเตียน เพลงนี้แสดงถึงทักษะการเล่นเปียโนที่แข็งแรงและเต็มไปด้วยพลัง
 Les Préludes เป็นผลงานประเภทซิมโฟนิกโพเอ็ม ซึ่งลิสท์เป็นผู้บุกเบิกการสร้างสรรค์โครงสร้างดนตรีแนวนี้ โทนโพเอ็มคือการสร้างบทเพลงที่สะท้อนเรื่องราวหรือบทกวีโดยไม่มีเนื้อร้อง Les Préludes เป็นหนึ่งในผลงานที่ได้รับการยกย่องและเป็นที่รู้จักมากที่สุดของเขา

อ้างอิง

หมวดหมู่:คีตกวีชาวฮังการี
หมวดหมู่:นักเปียโนชาวออสเตรีย
หมวดหมู่:นักเปียโนคลาสสิก
หมวดหมู่:ผู้ได้รับพัวร์เลอเมรีท (ชั้นพลเรือน)