Ҷанги тиҷорӣ

Ҷанги тиҷоратӣ (), баҳси тиҷоратӣ () — рақобати тиҷоратии ду ё зиёда давлатҳо бо мақсади забти бозорҳои хориҷӣ (ҷанги тиҷоратии ҳуҷумӣ) ё пешгирии «ишғоли» тиҷоратии иқтисоди миллӣ (ҷанги тиҷоратии мудофиавӣ) мебошад.

Ҷанги тиҷоратӣ байни давлатҳо ё иттиҳодияҳои давлатӣ метавонад ҷорӣ намудани боҷҳои гумрукии баланд, тарифҳо ва маҳдудиятҳоро дар бар гирад, ки ба аҳолӣ, корхонаҳо, соҳибкорон ва дигар сохторҳои ҳарду ҷониб таъсир расонида, инчунин ба бозорҳои ҷаҳонии ин ё он мол ва хидматрасонӣ таъсир мегузорад.

 Хусусиятҳо  
Омӯзиши сабабҳо ва усулҳои пешбурди ҷангҳои тиҷоратӣ мавзӯи илмҳои гуногун, аз ҷумла геоиқтисод ва иқтисоди ҷаҳонӣ мебошад. Ҷанги тиҷоратӣ метавонад дар доираи фронти васеътари «амалиёти ҷангӣ» — ба истилоҳ ҷанги иқтисодӣ сурат гирад.

Иқтисоддонҳои равияи классикӣ ба ҷангҳои тиҷоратӣ муносибати манфӣ доранд ва чунин мешуморанд, ки онҳо боиси коҳиши некӯаҳволии иқтисодии ҳамаи давлатҳои даргир мегарданд. Ҳамзамон, ҷангҳои тиҷоратӣ дар доираи бисёр консепсияҳои назариявӣ, аз ҷумла назарияҳои институтсионалӣ ва кейнсӣ асоснок карда мешаванд.

Усулҳои асосии ҷанги тиҷоратии ҳуҷумӣ:
 Паст кардани тарифҳои гумрукии содиротӣ;
 Баланд бардоштани квотаҳои содиротӣ;
 Истифодаи нархҳои демпингӣ;
 Дар ҳолатҳои истисноӣ — истифодаи муҳосираи иқтисодӣ ва эмбарго;
 Зараровар эълон кардани маҳсулоти рақибон барои истеъмолкунандагон ё экология.

Усулҳои ҷанги тиҷоратии мудофиавӣ (барерҳои тиҷоратӣ):
 Баланд бардоштани боҷҳои гумрукии воридотӣ;
 Коҳиш додани квотаҳои воридотӣ;
 Ҷорӣ намудани маҳдудиятҳои ғайритарифӣ (мураккаб сохтани тартиби иҷозатномадиҳӣ ва расмиёти гумрукӣ);
 Ҷорӣ намудани барерҳои техникӣ (мушкилот бо мувофиқати маҳсулоти воридотӣ ба стандартҳои миллӣ).

Агар ҳамаи давлатҳои ҷангкунанда тактикаи мудофиавиро пеш гиранд, эҳтимоли ба вуҷуд омадани як навъ «автаркияи коллективӣ» ба миён меояд. Ҷангҳои тиҷоратӣ зуд-зуд ба муноқишаҳои мусаллаҳона мубаддал мегарданд, хусусан ҳангоми кӯшишҳои рахна кардани муҳосираи тиҷоратӣ.

 Намунаҳо 

Ҷанги тиҷоратии ИМА бо Ҷопон;

Ҷанги тиҷоратии Амрико ва Чин (соли 2018);

Ҷанги тиҷоратӣ байни ИМА ва Чин (соли 2025);

Ҷанги тиҷоратии ИМА бо Канада ва Мексика аз соли 2025.

 Нигаред низ 
Муҳосираи қитъавӣ

Сиёсати гумрукӣ

Санксияҳои иқтисодӣ

 Эзоҳ  

 Адабиёт 
 Торговые обычаи // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Ломакин В. К. Мировая экономика. — М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2007.

Гурӯҳ:Иқтисоди ҷаҳонӣ 
Гурӯҳ:Тиҷорати байналмилалӣ 
Гурӯҳ:Муноқишаҳои иқтисодӣ