Зарандудан

Зарандудан — раванди бо мақсади ороишу зангногир ва мустаҳкам кардан бо қабати тунук (нафис)-и тило (аз ҳиссаҳои мкм то якчанд мкм) рӯйкаш кардани ашёи заргарӣ, сатҳи маснуот, даруну беруни бино.

Зарандудан баробари истифодаи варақи чакушкоришудаи тило ё хӯлаҳои он (асри 8) ба вуҷуд омад ва дар асри 18 хеле рушд карда, маъмул гашт. Зарварақи тунук рӯи сатҳи ашёи аз чӯб, филиз, гаҷ, санг ё чарм сохташуда часпонда мешавад. Қабл аз часпондани зарварақ сатҳ (замина)-ро омода мекунанд. Замина (полимент) аз гулгаҷ, болюс (пигменти аслии хок ва омехтаи гулгаҷ ва оҳаксанг) ва каме асал иборат буд. Дар натиҷа сатҳи зарандуда ба таъсири рутубат ва дигар ҳодисаҳои атмосферӣ устувор мегардид. Нисбат ба усули полимент зарандудани «равғанӣ» содаю дастрастар мебошад, зеро барои иҷрои он танҳо масолеҳи дар асоси равған тайёркардашуда истифода мешавад. Аввал ба сатҳ (замина)-и тозакардашуда локи равғанӣ молида, пас аз хушк шудан, онро суфта менамоянд ва локи спиртӣ ё локи махсус (мордан) молида, зарандуд мекунанд. Дар натиҷа сатҳ ба зангзанӣ устувор ва махмалию зарнигор мегардад. Дертар усули ҳарорати (аловӣ)-и зарандуданро, ки аз хамираи амалгама (лот. amalgama — хӯла)-и тило (пайвасти тило бо симоб ё консентраторҳо) иборат аст, истифода мекарданд. Ҳангоми истифодаи ин усул дар ҳолати гарм кардан симоб бухор шуда, рӯкаши тилоӣ боқӣ мемонад. Ҳоло яке аз равандҳои боэътимоду маъмули зарандудан усули Галванӣ мебошад. Оби тилоро ба сатҳи заркорӣ бо маҳлули КАu(СN)2 (дистианаурат) медавонанд. Дар натиҷа рӯйкаш аз ҷиҳати кимиёӣ устувор, ноқилияти электрӣ ва гармигузарониаш хуб ва сатҳи зарандуда мустаҳкаму зангногир мешавад. Усули Галваниро дар заргарӣ, истеҳсоли соат, электроника ва ғ. истифода мекунанд. Баъзан ашё ва маснуоти бо дигар моддаҳои тилоранг (мас., хокаи биринҷӣ) рӯйкашкардаро низ зарандудан меноманд.

 Нигаред низ 

 Тилокорӣ

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Заргарӣ