Зиё

Зиё ( — рӯшноӣ, равшанӣ) — рӯшноии зотӣ, ҳо­си­ли нури зотӣ, манбаи нур. 

Зиё аз нур қавитар аст. Чунонки зиёи Хуршед, ки аз зоти худаш пахш мешавад, назар ба ну­ри Моҳ, ки аз он сарчашма мегирад ва онро инъикос мекунад, қавитар аст. Дар тасаввуф зиё руъят ва мушо­ҳи­даи ашёву мавҷудоти ғайр ба айни Ҳақ аст. зиёро ду навъ гуф­таанд: касиф — омехта бо зулмат; латиф — мазҳари асрори ғайбӣ. Аз он ҷиҳат, ки зоту асмои Худованд нур аст, ну­ри зотро махлуқот дида наметавонанд ва ҳамчунин ба воситаи он ашёро намебинанд, балки зиёи асмоӣ ва дар партави он ғайри Ҳақ — махлуқот мушоҳида мешаванд. Чун зиё бар дил таҷаллӣ кунад, ба воситаи он ҳақиқати ашё шинохта мешавад.

Ҷурҷонӣ дар «Муъҷаму-т-таърифот» масали дарки зиёи асмои илоҳиро мушоҳидаи қурси Офтоб дар пушти абри тира медонад. Агар равшании Хуршед набошад, абр, ки ма­сали мавҷудот аст, дида намешавад ва агар тирагии абр на­бошад, аз равшании зиёд Офтобро нахоҳӣ дид.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Фалсафа
Гурӯҳ:Тасаввуф