Иқтисоди дода

Иқтисоди дода () — экосистемаи рақамии ҷаҳонист, ки дар он додаҳо аз ҷониби шабакаи ширкатҳо, афрод ва ниҳодҳо барои эҷоди арзиши иқтисодӣ ҷамъоварӣ, созмондиҳӣ ва мубодила карда мешаванд. Додаҳои хом тавассути омилҳои мухталиф, аз ҷумла муҳаррикҳои ҷустуҷӯӣ, вебсайтҳои шабакаҳои иҷтимоӣ, фурӯшандагони онлайн, фурӯшандагони воқеӣ (мағозаҳои физикӣ), даргоҳҳои пардохт, таъминкунандагони нармафзор ҳамчун хидмат (SaaS) ва шумораи афзояндаи ширкатҳое, ки дастгоҳҳои пайвастшударо дар Интернети чизҳо (IoT) истифода мебаранд, ҷамъоварӣ карда мешаванд. Пас аз ҷамъоварӣ, ин додаҳо одатан ба афрод ё ширкатҳо, аксар вақт бар ивази маблағ, интиқол дода мешаванд. Дар Иёлоти Муттаҳида, Бюрои ҳифзи ҳуқуқи молиявии истеъмолкунандагон ва дигар ниҳодҳо моделҳои аввалияро барои танзими иқтисоди додаҳо таҳия кардаанд.

Нигоҳдорӣ ва таъмини амнияти додаҳои ҷамъоваришуда қисми муҳими иқтисоди додаҳоро ташкил медиҳандInformation Technology and Innovation Foundation (2017). Post-Hearing Written Submission Nigel Cory Trade Policy Analyst Before the United States International Trade Commission Investigation No. 332-56 Global Digital Trade I: Market Opportunities and Key Foreign Trade Restrictions [PDF file]. Retrieved from https://www2.itif.org/2017-usitc-global-digital-trade.pdf.

 Интиқод 
Иқтисоди додаҳо нигарониҳоро дар бораи номуайяниҳои танзимӣ ва номувофиқӣ, маҳрамият, ахлоқ, аз даст додани назорати додаҳо ва моликияти додаҳо ва ҳуқуқҳои марбута ба миён меорад. Моделҳои риёзӣ ва алгоритмҳое, ки ба онҳо асос ёфтаанд, аксар вақт ношаффоф, танзимнашаванда ва баҳснопазиранд.

Дар бораи ширкатҳои интернетӣ, ки ҷараёни додаҳоро назорат мекунанд ва онро барои ба даст овардани қудрат истифода мебаранд, баъзе нигарониҳо баён шудаанд.

Интиқодҳое, ки дар тарҳи Муқаррароти умумии ҳифзи додаҳо (GDPR)-и Комиссияи Аврупо дар соли 2012 баён шуда буданд, ҳоло ба танзимҳои мушаххас оварда расониданд:

«Маҳз барои ҳамин, вақти он расидааст, ки дар ИА як заминаи қавитар ва ҳамоҳангшудаи ҳифзи додаҳо сохта шавад, ки бо иҷроиши қатъӣ дастгирӣ ёфта, ба иқтисоди рақамӣ имкон медиҳад дар тамоми бозори дохилӣ рушд кунад, афродро ба назорати додаҳои худашон гузорад ва итминони ҳуқуқию амалиро барои операторони иқтисодӣ ва мақомоти давлатӣ тақвият бахшад».

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Иқтисоди иттилоотӣ