Резонансҳо

Зарраҳои резонансӣ, резонансҳо — ҳолатҳои ангехтаи кӯтоҳумри адронҳо, ки бар хилофи дигар зарраҳои бунёдии ноустувор, асосан, тавассути таъсири мутақобили зӯр коҳиш меёбад.

Умри зарраҳои резонансӣ дар фосилаи кӯтоҳи вақт 10−22 — 10−24 с вуҷуд дорад. Аввалин зарраҳои резонансӣ тавассути ҳубобкамераҳои ҳидрогенӣ дар реаксияи таъсири мутақобили пи-мезонҳо бо нуклонҳо мушоҳида шуда буданд. Массаи зарраи резонансӣ (мас., дар реаксияи коҳиши ∆- → n + π) аз таносуби релятивии байни масса, энергия ва импулс муайян карда мешавад: E2 = p2c2 + m2c4, ин ҷо р ва Е мувофиқан импулс, энергияи нуклон ва пи-мезон мебошанд.

Зрраҳои резонансӣ нахустин бор дар ибтидои соли 1950 аз тарафи физики италиявӣ Э. Ферми кашф шуда буданд. Аксари зарраҳои резонансӣ солҳои 1960 дар таҷрибаи суръатфизоҳои протонӣ ошкор гардидаанд. Зарраҳои резонансӣ ба ду гурӯҳ ҷудо мешаванд: зарраҳои резонансии барионӣ, ки соҳиби заряди барионӣ (В = 1) буда, ба мезонҳо ва як бариони устувор тақсим мешаванд ва зарраҳои резонансии мезонӣ (В = 0), ки ба мезонҳо коҳиш меёбанд. Зарраҳои резонансӣ бо аҷобати сифрӣ зарраҳои резонансии аҷиб номида мешаванд. Массаи зарраҳои резонансии барионӣ дар ҳудуди аз 1,2 то 4 ГэВ/с2 ва массаи зарраҳои резонансии мезонӣ аз 0,7 то 2 ГэВ/с2 (ба истиснои зарраҳои резонансии мезонии малеҳ, 9-10 ГэВ/с2) қарор доранд.

Зарраҳои резонансии нуклониро ҳамчун ҳолатҳои ангехтаи протон ва нейтрон муоина кардан мумкин аст. Мавҷудияти зарраҳои резонансии нуклонӣ далели сохтори дохилии мураккаб доштани онҳо мебошад. Аксари адронҳои маълум зарраҳои резонансӣ мебошанд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Адронҳо