Заротуштнома

Заротуштнома (), Зардуштнома — достони динии манзумест дар бораи зиндагиву аъмоли паёмбар Зардушт, мансуб ба Зардушти Баҳром ибни Пажду.

 Муҳтаво 
Соли 1278 дар баҳри мутақориби мусаммани маҳзуф навишта шудааст. Бо муқаддимаи анъанавии «Ба номи эзиди бахшоянда, бахшоишгари меҳрубон, додгари додор» шурӯъ шудааст. Сипас шоир бобе дар ҳасби ҳоли худ овардааст. Аз он бармеояд, ки вай дар оилаи шахсони зардуштимазҳаб ба дунё омада, худ пайрави зардуштия, падараш ҳирбад, мунаҷҷим «дарихону паҳлавихон» будааст. Асли достон аз боби «Падид омадани Зардушт андар ҷаҳон» шурӯъ шудааст. Заротуштнома шарҳи ҳоли Зардуштро аз рӯзи таваллуд то лаҳзаҳои охири зиндагиаш дар бар мегирад. Чунонки дар достон омадааст, Зардушт дар ш. Рай ба дунё омада, аз айёми кӯдакӣ нисбат ба дигарон хирад, ақлу заковати бештар дошт. Дар он давра барои нобуд кардани неруҳои бад, аз ҷумла, ҷодугарону девон кӯшиши зиёд карданд, вале ба мақсад нарасиданд. Зардушт дар синни камолот ба дарбори шоҳ Гуштосп омад ва худро паёмбар эълон карду ба густариши таълимоту омӯзаҳои худ шурӯъ намуд. Дар дарбори Гуштосп бадхоҳонаш пайдо шуданд, бо вай бахилӣ карда, ҳасад мебурданд. Сипас Заротуштнома муддате ба зиндон афтод, яке аз мӯъҷизаҳои Зардушт роҳвор кардани аспи Гуштосп буд, ки чор пояш кор намекард. Гуштосп, фарзандон ва дастураш ба Зардушт эътиқод доштанд.

Зардушти Баҳром ибни Пажду дар Заротуштнома дар навиштани асар аз маъхазҳои истифодашуда мушаххасан чизе нагуфтааст, вале аз мазмуни асар бармеояд, ки ӯ ба бахшҳои аз байнрафтаи Авесто, ки дар китоби «Динкард» мухтасаран омадаанд, такя кардааст:

Аз қадимулайём Заротуштнома дар миёни пайравони зардуштия (дар Эрон ва Ҳиндустон) хеле машҳур аст. Дар бораи он пажӯҳишҳо анҷом ёфтаанд. Шарқшиносони аврупоӣ низ барои омӯзиши зиндагии Зардушт ва таълимоти ӯ ба ин асар таваҷҷуҳ намудаанд. Баъзе шарқшиносон (эроншиносон) бар он ақидаанд, ки Заротуштномаро дар асри 10 бо номи «Мавлуди Зардушт» Кайковус ном шахсе навиштааст. Зардушти Баҳром ибни Пажду ин асарро рӯйнавис кардааст. Дюперрон Анкетил Заротуштномаро соли 1760 ба лотинӣ гардонд ва сипас тарҷумаи фаронсавии онро дар тарҷумаи «Авесто» (ба фаронсавӣ) ҷо дод. Соли 1843 дар Бомбай тарҷумаи англисии Заротуштнома (мутарҷим Ҷ. Уилсон) ба табъ расид.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Зардуштия