Заҳролудонии тухмӣ

Заҳролудонии тухмӣ — бар зидди ангезандаи касалиҳои занбӯруғӣ, бактериявӣ ва вирусӣ пеш аз кишт ба тухмии зироат пошидани моддаҳои кимиёӣ. 

 Тавсиф 
Бино ба баъзе маълумот замонҳои қадим низ пеш аз кишт ба тухмӣ хокистари чӯб, намаки ош, оҳак ва ғ. мепошидаанд. Баробари пешрафти кимиё ва афзоиши истеҳсоли моддаҳои заҳрнок усулҳои истифодаи онҳо такмил ёфтанд. Бо мақсади заҳролудонии тухмӣ бештар аз ТМТД-и 80-фоиза, гексахлорбензол (хлорбензол)-и 30-фоиза, пентахлорнитробензол (ПХМБ)-и 25-фоиза, гранозан, трихлорфенолати мис истифода мекунанд. Барои заҳролудонии тухмӣ инчунин заҳрҳои омехтаро, ки дар таркиби худ ғайр аз фунгитсидҳо ҳамчунин инсектитсидҳо, зоотсидҳо, гербитсидҳо ва микроэлементҳо доранд, истифода мебаранд. Ба заҳрҳои омехта (50% ТМТД, 12–20% линдан ё 20% гептхлор) фентиурам (50% ТМТД, 10% ТХФМ ва 20% линдан), меркургексан (1% этилмеркурхлорид, 20% гексахлорбензол, 12% линдан) мансубанд. Тухмиро бо антибиотикҳо низ безарар мегардонанд. Барои заҳролудонии тухмӣ лейтозан, фунгитокс, фализан-2,5, витавакс ва ғайраро низ ба кор мебаранд. Моддаҳои заҳролудкунандаи тухмӣ бояд барои худи тухмӣ ва одаму ҳайвонот безарар, барои ангезандаҳои касалӣ заҳри қотил, барои истеҳсол камхарҷ бошанд. Кулли ин моддаҳо (ғайр аз формалин) дар шакли хока истеҳсол карда мешаванд. Заҳрҳои обакӣ (асосан формалин, даҳани фаранг)-ро бештар дар хоҷагиҳои хусусӣ ба кор мебаранд. Тухмии ғалладонаро бо гранозан ва меркуран заҳролуд менамоянд. Моддаҳои заҳрноки хокаро гоҳо бо об омехта, баъд дар маҳлули он тухмиро (дар 5–10 л 1 т) тар мекунанд. Маъмулан, тухмӣ 5–8 моҳ пеш аз кишт заҳролуд карда мешавад. Ба тухмӣ дар заминҳои кушод ё зери шипангҳо, ки аз иқоматгоҳ, молхона ва манбаъҳои оби нӯшокӣ 200 м дур мебошанд, дору мезананд. Коргарон бояд либоси махсус ва противогаз пӯшида, аз 4 соат зиёд кор накунанд. Касоне, ки бо заҳролудонии тухмӣ сари кор доранд, бояд техникаи бехатариро риоя намоянд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт