Ҳамкории иқтисодии Осиё ва Уқёнуси Ором

Ҳамкории иқтисодии Осиё ва Уқёнуси Ором ( , мухтасар APEC,   ) — Форуми иқтисодии ҳавзаи Уқёнуси Ором. Соли 1989 бо мақсади мусоидат ба ҳамкории зичи иқтисодӣ ва тиҷорати озод байни кишварҳои минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором таъсис ёфтааст. Ба монанди чунин субъектҳо — Иттиҳоди Аврупо ва Минтақаи тиҷорати озоди Амрикои Шимолӣ, ки дар дигар минтақаҳои ҷаҳон мавҷуданд. Айни замон ба кооператсия 21 иқтисод шомил аст. Ҳиссаи давлатҳои аъзо 40,5  фоизи ахолии сайёра, 54,2 фоизи ММД ва 43,7 фоизи тиҷорати байналмилалӣ аст. 

Анҷумани кишварҳои узв дар сатҳи сарони ҳукуматҳо ҳамасола баргузор мешавад, ҷои нишаст байни ҳамаи давлатҳо доимо давр мезанад ва иваз мешавд. Хусусияти хос ин рамзи либос аст — либосхои миллии кишвари қабулкунанда.

 Иқтисодҳои ширкаткунанда 
APEC 21 аъзо дорад, ки аксарияти кишварҳои ҳавзаи уқёнуси Оромро ташкил медиҳанд. Ин созмон яке аз чанд созмонест, ки Тайванро (ҳарчанд бо номи заҳматталаби Тайбейи Чин ) бо ризоияти пурраи Чин дар бар мегирад. Бо вуҷуди ин, ба манфиати Чин, истилоҳи " иқтисодҳои ширкаткунанда " барои аъзоён ба ҷои маъмултарин " давлатҳои ширкаткунанда " истифода мешавад.
+Давлатҳои ширкаткунандасолиҳамроҳшавӣ Австралия19891989 Индонезия1989 Канада19891989 Зеландияи Нав1989 Ҷумҳурии Корея1989 Сингапур1989 ИМА19891989 Филиппин19891989, Ҳонконг  ҶМЧ1991 Ҷумҳурии Мардумии Чин1991Тайван1991 Мексика1993 Папуа Гвинеяи Нав1993 Чили1994Вйетнам1998Перу1998 Русия1998+
Ҳиндустон бо вуҷуди ҳаммарзи уқёнуси Ором бошад ҳам барои узвият дар ин созмон муроҷиат карда буд. Дар аввал, аризаи он аз ҷониби Иёлоти Муттаҳида, Ҷопон ва Австралия дастгирӣ карда шуд. Аммо бо чанд сабаб ба ин созмон пазируфта нашуд ва то охири соли 2010 барои қабули аъзои нав мораторий эълон шуд.

Ба ғайр аз Ҳиндустон боз даҳҳо кишварҳои дигар хоҳиши ҳамроҳ шуданро баён карданд. Аз ҷумла: Муғулистон, Покистон, Лаос, Бангладеш, Коста-Рика, Колумбия, Эквадор . Гуам низ дар пайравӣ аз Ҳонконг ва Чин кӯшиш мекунад, ки узви комилҳуқуқ ба ғайр аз Иёлоти Муттаҳида шаванд.

 Принсипҳои фаъолият 

 шарикии баробар;
 майл ба муколамаи ошкоро ва ба даст овардани муросо дар муҳокимаи масъалаҳои муҳимтарин;
 Манфиати ҳамдигарии ҳамкории иктисодӣ бо назардошти кишварҳои тараққиёбанда.

 Сохтори ташкили кор 

 Вохӯриҳои сатҳи баланд
 Маҷлисҳои вазирон
 Маҷлисҳои роҳбарони олимартаба
 Гурӯҳи ходимони намоён
 Форуми тиҷоратии Уқёнуси Ором
 Кумитаи тиҷорат ва сармоягузорӣ
 Комитети буҷавӣ ва маъмурй
 Гурӯҳҳои корӣ
 Котибот 
 Кумитаи иқтисодӣ

 Саммитҳо 
Мулоқотҳои солонаи  сатҳи баланди раҳбарони APEC:
Сол#КишварҶой19891  АвстралияКанберра19902  СингапурСингапур19913  Південна КореяСеул19924 ТаиландБангкок19935  ИМАҶазираи Блейк19946 ИндонезияБогор19957ҶопонОсака19968 ФилиппинМаніла, Субік19979  КанадаВанкувер199810 МалайзияКуала-Лумпур199911  Зеландияи НавОкленд200012 Бандар-Сери-Бегаван200113 ЧинШанхай200214  МексикаЛос-Кабос200315 Бангкок200416  ЧилиСантяго200517 Ҷумҳурии КореяПусон200618ВйетнамХаной200719 АвстралияСидней200820 Лима200921  СингапурСингапур201022 Йокогама201123  ИМАГонолулу201224 РусияВладивосток201325 ІндонезияБали201426  ЧинПекин201527 ФилиппинПасай201628ПеруЛима201729
 ВйетнамДананг201830  Папуа Гвинеяи НавПорт-Морсби201931  ЧилиСантяго202032
  МалайзияКуала-Лумпур (розміщено віртуально)202133  Зеландияи НавОкленд (розміщено віртуально)202234 Бангкок202335 ИМА[[Сан-Франсиско]202436 ПеруКуско202537Буде оголошено Південна КореяСеул202638 Бандар-Сери-Бегаван

 Ҳамчунин нигаред 

 Совети ёрии хамдигарии иктисодии укьёнуси Ором
 Саммити APEC 2011

 Эзоҳ 

 Адабиёт 

 А. М. Нусха . Ҳамкории иқтисодии Осиё ва Уқёнуси Ором // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд. /Муҳаррир: Л. ДАР. Хуберский (раис) ва дигарон. - Киев: Дониши Украина, 2004. — чилди. 1.— 760 с.— ISBN 966-316-039-X

 Пайвандҳо 

 Ҳамкории иқтисодии Осиё ва Уқёнуси Ором  // APEC
 Ҳамкории иқтисодии Осиё ва Уқёнуси Ором // Митна енциклопедія : соати 3 ҳамин тавр. / мухаррир: И. Г. Бережнюк (мухаррири масъул) ва дигарон. ; Институти давлатии тадкикоти илмии корхои гумрук. — нашри 2. —

Гурӯҳ:Ташкилотҳои байналмилалии иқтисодӣ
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations