Зарбулмулук

«Зарбу-л-мулук» (), зарби шоҳона — вазн ва зарби мусиқии бостонӣ, ки дар анъанаи эҷодию иҷроии мусиқии форс-тоҷик хеле маъмул буд.

Сохтори зарбии «Зарбу-л-мулук» аз ифодаҳои зарбии мутантану шодиёна иборат буд. Мувофиқи маълумоти баъзе рисолаҳои назарии мусиқӣ ва фарҳанги тафсирӣ «Зарбу-л-мулук»-ро ғуломи Султон Маликшоҳи Салҷуқӣ (ҳукмронӣ 1072-92) барои дастаҳои нақоранавозон тасниф кардааст. Аммо дар таълифоти назарии мусиқидонони номӣ Хоҷа Абдулқодири Гӯянда («Ҷомеъу-л-алҳон»), Абдурраҳмони Ҷомӣ («Рисолаи мусиқӣ»), Маҳмуди Ҳусайнӣ («Қонуни илмӣ ва амалии мусиқӣ»), Камолуддин Биноӣ («Рисола дар мусиқӣ»), Кавкабии Бухороӣ («Рисолаи мусиқӣ»), Дарвешалии Чангӣ («Туҳфату-с-сурур») ва ғ. дар бораи ихтирои ғуломи Маликшоҳи Салҷуқӣ будани «Зарбу-л-мулук» сухане гуфта нашудааст. Усули зарбии «Зарбу-л-мулук» аз ду зарби гарон ва ду зарби сабук (дар баъзе маъхазҳо 19 зарб) иборат аст. Дар рисолаи «Баҳҷату-р-руҳ» сохтори танини зарбҳои «Зарбу-л-мулук» чунин тавзеҳ дода шудааст: тан тананан (тан тано) дирно дирадим тан тан тано тан дир тан. «Зарбу-л-мулук» бештар дар сурудҳои базмӣ ва ҳарбӣ истифода мешуд. Баъзе устодони мусиқӣ муътақиданд, ки «Зарбу-л-мулук» ҳамон «Зарби қадим» аст.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ