Заҳролудкунӣ

Заҳролудкунӣ — кирдоре, ки дар натиҷаи он ба андомгон (организм) заҳр ворид ва фаъолияти ҳаётӣ халалдор ё муҳити зист вайрон карда мешавад.

 Тавсиф 
Ҳангоми нигаҳдошт, истифода, муносибат, интиқоли нодуруст ва ғайриқонунии маҳсулоти зиёновар, доруҳои заҳрдор ё дигар моддаҳои хавфноки кимиёиву биологӣ, риоя накардани қоидаҳои беҳдоштиву эпидемиологӣ ва бехатарӣ ба саломатии инсон ё ба табиат зарари ҷиддӣ расонида мешавад. 

Барои чунин намудҳои заҳролудкунӣ ва кирдорҳои вобаста ба он ҷавобгарии маъмурӣ муайян шудааст: 

 Заҳролудкунии ҷангал бо моддаҳои радиоактивӣ, организмҳои зарарнок, бактериологию паразитӣ ва карантинӣ, ки боиси хушкшавӣ ё харобии муҳит шудааст; 
 Бар асари обҳои партов, моддаҳои кимиёӣ ва радиоактивӣ, маҳсулоти нафтӣ, партовҳои истеҳсолӣ ва дигар партовҳо нобуд кардани рустаниҳои худрӯй ё расонидани зарар ба онҳо; 
 Барои пешниҳод накардан, пинҳон доштан ё таҳрифи маълумот дар бораи сарчашмаҳо ва ҳаҷми заҳролудкунӣ, аз меъёр зиёд ба ҳаво партофтани моддаҳои заҳролудкунанда ё таҳрифи маълумоти вобаста ба садамаҳои дорои оқибати манфии экологӣ; 
 Заҳролудкунии муҳити зист ва дар натиҷаи он расондани зарар ба саломатии инсон, олами ҳайвоноту наботот ва хоҷагии халқ; 
 Расондани зарар ба киштзор, заминҳои дигар ё нобуд кардани қабати ҳосилхези онҳо тавассути заҳролудкунии замин бо моддаҳои кимиёиву радиоактивӣ, ҳашароти бактериологӣ, ҳайвоноти бемор, партовҳои истеҳсолӣ, партовҳои дигар ва обҳои партов; 
 Истифодаи заминҳои бо моддаҳои кимиёӣ, пеститсидҳо, партовҳои истеҳсолӣ ва обҳои партов заҳролудшуда барои истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ; 
 Дар троллейбус, автобус ва таксии хатсайр бо худ гирифтани маводди тарканда, зудоташгиранда, заҳролудкунанда ва заҳрдор, инчунин ба боғоҷ ё анбори борнигоҳдории нақлиёти автомобилӣ супурдани чунин мавод (Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаҳои 197, 209, 218, 241, 244, 269, 288). 

Заҳролудкунӣ дар чунин ҳолатҳо кирдори хавфнок ба шумор рафта, барои он ҷавобгарии ҷиноятӣ пешбинӣ шудааст: 

 Ғайриқонунӣ ба каси дигар додани моддаҳои сахттаъсир ё заҳролуд, ки воситаҳои нашъадор ё моддаҳои психотропӣ нестанд; 
 Вайрон кардани қоидаҳои беҳдоштиву эпидемиологӣ, ки аз беэҳтиётӣ боиси бемории оммавӣ ё заҳролудшавии одамон гардидааст; 
 Вайрон кардани қоидаҳои бехатарӣ ҳангоми истеҳсол, интиқол, нигаҳдошт, гӯр кардан, истифода ё дигар муносибат бо моддаҳо ё партовҳои радиоактивӣ, бактериологӣ, кимиёӣ, ки боиси олудагӣ, сироят ё заҳролудшавии муҳити атроф шуда, ба саломатии инсон зараровар ва ё боиси фавти саросарии ҳайвонот гардида бошанд; 
 Заҳролуд ё ифлос кардани замин бо маҳсулоти зиёновари хоҷагӣ ё бо дигар навъи фаъолият дар натиҷаи вайрон кардани қоидаҳои муносибат бо доруҳои заҳрдор, пору, нумӯяи авҷи рустанӣ ё дигар моддаҳои хавфноки кимиёӣ ё биологӣ; 
 Маҳви оммавии олами наботот ё ҳайвонот, заҳролудкунии ҳаво ё захираҳои об, инчунин анҷоми кирдорҳои дигаре, ки фалокати экологиро ба вуҷуд оварда метавонанд (Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаҳои 206, 207, 223, 228, 400).

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Ҷавобгарии маъмурӣ
Гурӯҳ:Намуди ҷиноят
Гурӯҳ:Ҷавобгарии ҷиноятӣ