Этикаи ҳуши маснуъӣ

Этикаи ҳуши маснуъӣ қисми  буда, барои робот-ҳо ва дигар мавҷудоти бо ҳуши маснӯъӣ хос аст. Он одатан ба робоэтика ҷудо мешавад, ки масъалаҳои рафтори ахлоқии инсонро ҳангоми тарҳрезӣ, сохт, истифода ва татбиқ (аз ҷумла дар соҳаи тиб)-и мавҷудоти дорои зеҳни сунъӣ баррасӣ мекунад, ва , ки ба мушкилоти рафтори ахлоқии агентҳои ахлоқии сунъӣ (ИМА) дахл дорад.

Имрӯз ҳуши маснӯъӣ даъватҳои ҷиддии ахлоқиро ба миён меоранд — аз ғаразнокии алгоритмҳо ва таҳдид ба ҳуқуқи инсон то таъсир ба иқлим. Дар посух ба ин даъватҳо ЮНЕСКО Тавсияҳо оид ба этикаи зеҳни сунъиро қабул кард, ки ба ташаккули равиши одилона ва фарогир дар таҳия ва истифодаи ҳуши маснӯъӣ дар сатҳи ҷаҳонӣ равона шудаанд. 

 Этикаи роботҳо 
Истилоҳи «этикаи роботҳо» (ё «робоэтика») ба масъалаҳои ахлоқии он ишора мекунад, ки инсонҳо чӣ гуна роботҳо ва дигар мавҷудоти дорои зеҳни сунъиро тарҳрезӣ, месозанд, истифода мебаранд ва бо онҳо муносибат мекунанд. Он инчунин меомӯзад, ки чӣ гуна мавҷудоти дорои зеҳни сунъӣ метавонанд ҳам ба зарар ва ҳам ба нафъи инсонҳо истифода шаванд.

 Ҳуқуқҳои роботҳо 
«Ҳуқуқҳои роботҳо» — мафҳумест, ки мувофиқи он инсонҳо бояд нисбат ба мошинҳои худ ӯҳдадориҳои ахлоқӣ дошта бошанд, монанд ба ҳуқуқи инсон ё ҳуқуқи ҳайвонот. Пешниҳод шудааст, ки ҳуқуқҳои роботҳо, аз қабили ҳуқуқ ба мавҷудият ва иҷрои рисолати худ, метавонанд бо ӯҳдадории робот ба хизмат ба инсон пайванд дошта бошанд, ба монанди вобастагии ҳуқуқҳои инсон ба ӯҳдадориҳои ӯ дар назди ҷомеа. Ин ҳуқуқҳо метавонанд ҳуқуқ ба ҳаёт ва озодӣ, озодии андеша ва баён, инчунин баробарӣ дар назди қонунро дар бар гирандThe American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition. Ин масъала аз ҷониби Институти оянда ва Вазорати тиҷорат ва саноати Британияи Кабир баррасӣ шудааст.

Коршиносон дар бораи он ки оё қонунҳои мушаххас ва муфассал дар ояндаи наздик лозим мешаванд ё танҳо дар ояндаи дур, назари ягона надоранд. Гленн МакГи хабар додааст, ки то соли 2020 метавонанд роботҳои ба қадри кофӣ гуманоидӣ пайдо шаванд. Рэй Куртсвейл бар он аст, ки ин то соли 2029 рух хоҳад дод. Дар соли 2007 гурӯҳи дигари олимон тахмин карда буданд, ки ҳадди ақал 50 сол лозим мешавад, то ягон системаи ба қадри кофӣ пешрафта ба вуҷуд оядThe Big Question: Should the human race be worried by the rise of robots?, Independent Newspaper..

Қоидаҳои озмуни Ҷоизаи Лёбнер дар соли 2003 имкони доштани ҳуқуқҳои худии роботҳоро пешбинӣ мекарданд.

Дар моҳи октябри соли 2017 андроид София (робот) «шаҳрвандии ифтихорӣ»-ро дар Арабистони Саудӣ гирифт, гарчанде баъзе нозирон инро бештар иқдоми таблиғотӣ, на эътирофи воқеии ҳуқуқӣ арзёбӣ карданд. Баъзеҳо ин амалро ҳамчун таҳқири ошкорои ҳуқуқи инсон ва волоияти қонун арзёбӣ карданд.

Фалсафаи  ҳуқуқ ба баррасии ахлоқиро ба ҳамаи мавҷудоти ҳискунанда медиҳад, пеш аз ҳама ба инсонҳо ва аксари ҳайвонот. Агар мавҷудоти сунъӣ ё зеҳнҳои ғайризаминӣ далелҳои ҳиссияти худро нишон диҳанд, ин фалсафа бар он аст, ки бояд нисбат ба онҳо ҳамдардӣ зоҳир карда, ба онҳо ҳуқуқ дода шавад.

Ҷоанна Брайсон изҳор доштааст, ки эҷоди ҲМ-е, ки талабгори ҳуқуқ бошад, мумкин ва лозим нест ва худи эҷоди он ғайриахлоқӣ аст, зеро ин ҳам барои агентҳои ИИ ва ҳам барои ҷомеаи инсонӣ бори гарон хоҳад шуд.
Ҷусторҳои вобаста
Этикаи компютерӣ
Эзоҳ

Гурӯҳ:Этикаи ҳуши маснуъӣ
Этикаи ҳуши маснуӣ