Физиологияи патологӣ

Патофизиоло́гия — бахши тиб ва биология, ки қонуниятҳои пайдоиш, рушд ва оқибати равандҳои патологӣ; хусусият ва моҳияти тағйирёбии динамикии функсияҳои физиологиро ҳангоми ҳолатҳои гуногуни патологии организм меомӯзад.

Патофизиология яке аз фанҳои асосии тиббӣ мебошад ва омӯзиши он дар мактабҳои олии тиббӣ ва ветеринарӣ ҳатмист.

Тақсимот ба бахшҳои умумӣ ва хусусии физиологияи патологӣ маъмул аст. Бахши патофизиологияи умумӣ зербахшҳоеро ба монанди «нозологияи умумӣ» ва «таълимот дар бораи равандҳои патологии типӣ» дар бар мегирад. Бахши патофизиологияи хусусӣ бо номи дигар — физиологияи патологии узвҳо ва системаҳо низ ёд мешавад.

 Таърихи пайдоиш 
Дар соли 1542 пизишки фаронсавӣ Жан-Франсуа Фернель дар асари худ «De naturali parte medicinae» бо далелҳо нишон дод, ки дар пайдоиши беморӣ ва рушди минбаъдаи он як қатор қонуниятҳои комилан нав ошкор мешаванд, ки аммо фаъолияти ҳаётии организми солим ба онҳо тобеъ нест. Вобаста ба ин, муаллиф чунин соҳаи тиббро ҷудо кард, ки хусусиятҳои фаъолияти ҳаётии организми «беморшуда»-ро меомӯхт. Ин соҳаро муаллиф «патология» номид.

Дар соли 1791 асари Август Фридрих Геккер «Grundriss der Physiologia pathologica» («Асосҳои физиологияи патологӣ») ба табъ расид, ки бо баромади он ин соҳаи тиб дучори тағйироти назаррас гардид.

Дар соли 1878 аввалин дастури бузург дар ҷаҳон оид ба физиологияи патологӣ, ки барои донишҷӯёни Донишгоҳи императории Қазон аз ҷониби физиолог ва патологи ватанӣ Виктор Васильевич Пашутин навишта шуда буд, ба нашр расид — «Лексияҳо оид ба патологияи умумӣ (физиологияи патологӣ)» ва дар соли 1881, аллакай пас аз кӯчидани муаллиф ба Петербург, қисми дуюми лексияҳо — «Патологияи системаҳои бадан» чоп шуд.

Дар соли 1893 китоби дарсии физиологияи патологӣ «Grundriß der allgemeinen клинических Pathologie» (дертар бо номи Pathologische Physiologie машҳур шуд)-и пизишк ва физиологи олмонӣ Лудолф Крел баромад, ки асосҳои илмии тибби клиникиро гузошт.

Ҳамчун самти мустақили илм дар Русия физиологияи патологӣ дар асри XIX ташаккул ёфт. Асосгузорони физиологияи патологӣ дар Русия А. И. Полунин, А. Б. Фохт ва В. В. Пашутин ба шумор мераванд.

 Масъалаҳои мавриди омӯзиш 

 Нозология — таълимот дар бораи беморӣ ҳамчун падидае, ки худи мафҳуми бемориро меомӯзад; таснифоти бемориҳоро ба гурӯҳҳо дар асоси шабоҳати этиология ва патогенез дар бар мегирад.

 Физиологияи патологии умумӣ — равандҳои патологии типӣ, этиология, патогенез, таснифот, вариантҳои оқибат, инчунин хусусиятҳои клиникию морфологии онҳо омӯхта мешаванд.

 Физиологияи патологии хусусӣ — равандҳои патологии типиро, ки дар организм ҳангоми патологияи мушаххаси узвҳо ва системаҳои узвҳо мегузаранд, меомӯзад. Инчунин механизмҳои пайдоиш, ҷараён ва оқибатҳои воҳидҳои нозологии бештар паҳншуда омӯхта мешаванд.

 Методҳо 

 Моделсозии таҷрибавӣ (эксперименталӣ) бо истифода аз организмҳои зинда, масалан методҳои ҷарроҳии физиологӣ дар моделҳои ҳайвонот;

 Моделсозӣ in vitro (организмҳои витсералӣ, тест-системаҳои ҳуҷайравӣ ва ғ.);

 Моделсозии компютерӣ, аз ҷумла моделсозии молекулавӣ, биоинформатика;

 Таҳлили назариявӣ, аз ҷумла баррасиҳои систематикӣ, инчунин методҳои ҷарроҳии назариявӣ;

 Тадқиқоти клиникӣ (озмоишҳои назоратшавандаи рандомизатсияшуда);

 Таҳлили оморӣ, аз ҷумла гузаронидани мета-таҳлил.

 Ҳамчунин нигаред 
 Метаанализ
 Тибби системӣ
 Ҷарроҳии назариявӣ
 Эзоҳ 
 Пайвандҳо 



Категория:Метаанализ

Категория:Системная медицина

Гурӯҳ:Физиологияи патологӣ
Гурӯҳ:Метаанализ
Гурӯҳ:Системаи тиббӣ