Мария Склодовска-Кюри

Мария Склодовска-Кюри ( , ; нее Мария Саломеа Склодовска,  ; 7 ноябри соли 1867, Варшава, Империяи Русия – 4 июли соли 1934, Санаторияи Санселлмоз , Пасси , Фаронса) як олими таҷрибавии лаҳистони ва фаронсавӣ (, шимидон), педагог  ва фаъоли иҷтимоӣ  буд. Ӯ якҷоя бо шавҳараш Пер Кюри ва Антуан Анри Беккерел мухтареъи радиоактивӣ ва муаллифи истилоҳи " радиоактивӣ " буданд   . Ҳамчунин, ӯ якҷоя бо шавҳараш унсурҳои радий (аз  - "шуоъ") ва полонийро (аз  — Лаҳистон, ба шарафи зодгоҳи Мария Склодовска) кашф кардаанд.

Ӯ ба ҷоизаҳои Нобел дар соҳаи физика (1903) ва шимӣ (1911)  сазовор дониста шудааст. Ӯ аввалин зане буд, ки ҷоизаи Нобелро ба даст овард   ва аввалин барандаи дукаратаи ҷоизаи Нобел маҳсуб мешавад     . Мария, Пер Кюри ва Антуан Анри Беккерел аз ҷумлаи инчунин аввалин фаронсавиҳое буданд, ки ҷоизаи Нобелро дар соҳаи физика ба даст оварданд   .

Пас аз марги шавҳараш дар соли 1906, аввалин зане шуд, ки профессори Донишгоҳи Париж шуд. Ӯ ҳамчунин аввалин зане буд, ки узви Академияи тибби Париж шуд  . Ӯ дар таъсиси Институтҳои Кюри   дар Париж ва Варшава ширкат кардааст. Дар Пантеони Париж дафн карда шудааст.

 Зиндагинома 

 Варшава 
чап|мини|Владислав Склодовский бо духтаронаш (аз чап ба рост): Мария, Бронислава, Хелена  . 1890.
чап|мини|293x293пкс|Осорхонаи М. Склодовска-Кюри дар зодгоҳаш. Варшава, кӯчаи Фрета, 16.


 Дар фарҳанг 

 Зиндагиномаи Мари Кюри дар филмҳои " Мадам Кюри " (1943, коргардон Мервин Лерой ) , " Мария Кюри  " (2016, коргардон Мари Ноэл ) , " Унсури хатарнок " (2019, коргардон Марҷан Сатрапи )  инъикос ёфтааст.

 Эзоҳ 

 Пайвандҳо 
 Зиндагинома
 Иттилоот аз вебсайти Кумитаи Нобел (англ.) 
 Вебсайти Осорхонаи М. Склодовска-Кюри (англисӣ)

Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши химия
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши физика
Гурӯҳ:Занон - барандагони ҷоизаи Нобел
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Нобел ба тартиби алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1934
Гурӯҳ:Даргузаштагони 4 июл
Гурӯҳ:Зодагони Варшава
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1867
Гурӯҳ:Зодагони 7 ноябр