Зубдату-т-таворих

«ЗУБДАТУ-Т-ТАВОРИХ» (‎زبدة التواریخ‎) — «Зубдату-т-таворихи Бойсунқурӣ», асари таърихии муаррихи бузург Абдуллоҳ ибни Лутфуллоҳ ибни Абдуррашиди Беҳдодинӣ, машҳур ба Ҳофизи Абру (фавт, 1430). «Зубдату-т-таворихи Бойсунқурӣ» бахши чоруми маҷмӯаи осори таърихии Ҳофизи Абру — «Маҷмау-т-таворихи султония» аст, ки ба шарҳи воқеаҳои таърихии аҳди Темур ва ворисонаш (то 1427) бахшида шудааст.
Асар аз ду бахш иборат аст. Бахши аввали «Зубдату-т-таворихи Бойсунқурӣ» такмилаи «Зафарнома»-и Шомӣ буда, воқеаҳои таърихиро аз давраи таназзули салтанати Элхониён (1256–1335) то фавти Темур (1405) дар бар мегирад. Муаллиф дар бахши дуввуми асар муборизаҳои ҳукуматхоҳии ворисони Темур ва воқеаҳои аҳди ҳукумати Шоҳрухро (то 1427) дар асоси маъхазҳои мавҷуда ва мушоҳидаҳои шахсиаш баён кардааст.
«Зубдату-т-таворихи Бойсунқурӣ» дар густариши таърихнигории форс-тоҷик таъсир гузошта, дар таълифи осори таърихӣ, аз қабили «Зубдату-т-таворих»-и Ҷамолуддини Кошонӣ, «Зубдату-т-таворих»-и Мулло Камоли Мунаҷҷим, «Матлаъу-с-саъдайн ва маҷмаъу-л-баҳрайн»-и Абдурраззоқи Самарқандӣ, «Ҳабибу-с-сияр»-и Хондамир ва маъхазҳои дигар истифода шудааст.
Комилтарин нусхаҳои хаттии «Зубдату-т-таворихи Бойсунқурӣ» дар ганҷинаи дастхатҳои Китобхона ва музейи миллии Малик (дар Теҳрон), Китобхонаи Фотеҳ (дар Истанбул) ва Китобхонаи проф. Муҳаммадшафеъ (дар Лоҳур) нигаҳдорӣ мешаванд. «Зубдату-т-таворихи Бойсунқурӣ» дар Теҳрон бо тасҳеҳи Сайидкамол Ҳоҷсайиди Ҷаводӣ дар чаҳор ҷилд чоп шудааст (2001–2004).


 Эзоҳ 


 Адабиёт