Замини ҳурри холис

Замини ҳурри холис — як шакли заминдории хусусӣ дар Осиёи Миёна, ки дар раванди истилои араб пайдо шудааст.

То асри 19 дар маъхазҳои таърихӣ бо номи милки холис, милки ҳур, милки ҳурри холис ва сипас милк ё мулки ҳукм ёд мешуд. Дар тафовут аз шаклҳои дигари заминдорӣ молики он аз пардохти хироҷу андоз озод буд. Замини ҳурри холис аксаран дар натиҷаи аз рӯи даромад мутаносибан тақсим кардани мулк дар байни давлат ва заминдор ташкил меёфт. Масалан, агар ҳиссаи давлат аз се ду қисми даромади милк ва ҳиссаи заминдор аз се як қисми онро ташкил диҳад, он гоҳ пас аз тақсимот, аз се ду қисми милк ба замини давлатӣ ва аз се як қисми он ба замини ҳурри холис табдил меёфт.

Роҳи дигари соҳиб шудан ба замини ҳурри холис чунин буд: соҳиби замини хироҷӣ ё ушрӣ мулки худро ба девон мебахшид ва девон дар навбати худ 1/3 қисми онро ба заминдор баргардонида, ӯро аз пардохти хироҷу андоз озод мекард. Замини хироҷӣ, ушрӣ ва ғайра ба амри роҳбари давлат ба замини ҳурри холис табдил меёфт. Молики замини ҳурри холис метавонист онро фурӯшад ё ба мерос гузорад. Аз асри 16 масоҳати замини ҳурри холис афзоиш ёфт. Ин шакли заминдорӣ пас аз сарнигуншавии Аморати Бухоро барҳам хӯрд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 

 Абдураимов М. А. Очерки аграрных отношений в Бухарском ханстве. Ташкент, 1970;
 Ғафуров. Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асри миёна. К. I. Д., 1998.

Гурӯҳ:Заминдорӣ