Камбудии об

Камбудии об, норасоии захираҳои об () — набудани захираҳои кофии об барои қонеъ кардани ниёзҳои аҳолӣ ва чорво ба оби тозаи ошомиданӣ.

Оби ошомиданӣ барои нигоҳ доштани ҳаёт муҳим буда, барои саломатии инсон аҳамияти аввалиндараҷа дорад. Аз норасоии оби ошомиданӣ зиёда аз 40%-и аҳолии ҷаҳон азият мекашанд. Мушкилоти норасоии оби тоза аз асри XX инҷониб ҳамчун мушкилоти глобалии муосир баррасӣ мешавад. Аҳолии сайёра босуръат меафзояд ва ҳамзамон ниёз ба оби тозаи ошомиданӣ зиёд мегардад.

 Сабабҳо  
Норасоии оби ошомиданӣ бо оқибатҳои тағйирёбии иқлим, фаъолияти инсон, ки боиси коҳиши захираҳои об аз ҳисоби ифлосшавии экосистемаҳои оби тоза мегардад, инчунин бо оқибатҳои урбанизатсия ва тағйирот дар истифодаи замин алоқаманд аст.

Тақрибан 1/5 ҳиссаи аҳолии ҷаҳон дар минтақаҳое зиндагӣ мекунанд, ки норасоии шадиди оби тоза доранд. Илова бар ин, 1/4 ҳиссаи аҳолӣ дар кишварҳои рӯ ба тараққӣ зиндагӣ мекунанд, ки бинобар набудани инфрасохтори зарурӣ барои гирифтани об аз қабатҳои зеризаминӣ ва дарёҳо бо норасоии об рӯ ба рӯ ҳастанд.

 Оқибатҳо  
Норасоии оби тоза одамонро маҷбур мекунад, ки аз манбаъҳои хатарнок истифода баранд, ки ин боиси афзоиши хатари бемориҳои ҷиддӣ мегардад. Тибқи пешгӯиҳо, то соли 2030 қариб 5 миллиард нафар — тақрибан 2/3 ҳиссаи аҳолии сайёра — бе об тоза хоҳанд монд.

Аллакай ҳоло қисми зиёди Ҳиндустон аз норасоии оби ошомиданӣ азият мекашад. Дар минтақаҳои биёбонӣ ва нимбиёбонӣ норасоии об боиси муҳоҷирати шадиди аҳолӣ мегардад.

 Об — дар рӯзномаи глобалии СММ  
Яке аз самтҳои муҳимтарини фаъолияти СММ паси сар кардани бӯҳрони ҷаҳонии норасоии оби тоза мебошад. Ба мушкилоти марбут ба об Конфронси СММ оид ба захираҳои об (1977), Даҳсолаи байналмилалии таъмини оби ошомиданӣ ва санитария (1981—1990) ва дигар конфронсҳо бахшида шуда буданд.

Матни зер ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои ҳаёт» (2005—2015) ва Даҳсолаи нави байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018—2028», ки бо ташаббуси Тоҷикистон эълон шудааст, алоқаманд аст.

 Омор ва захираҳо  
Захираҳои об дар ҷаҳон нобаробар тақсим шудаанд:

 Амрикои Лотинӣ: 1/3 ҳиссаи захираҳои ҷаҳонӣ.
 Осиё: 1/4 ҳиссаи захираҳои ҷаҳонӣ.
 Кишварҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ: 10%.
 Шарқи Наздик ва Африқои Шимолӣ: танҳо 1%.
 Истеъмолкунандагони калонтарини об (аз рӯи ҳаҷм) Ҳиндустон, Чин, ИМА, Покистон ва Ҷопон мебошанд.

 Низоъҳои обӣ байни давлатҳо  
Мушкилоти об зуд-зуд ба низоъҳои байнидавлатӣ табдил меёбад:

 Низои араб ва Исроил: Назорат бар дарёи Урдун яке аз сабабҳои ҷанги соли 1967 буд.
 Низои Ҳинду Покистон: Баҳсҳо дар бораи истифодаи оби дарёи Инд.
 Африқо: Баҳсҳо байни Эфиопия, Судон ва Миср дар бораи дарёи Нил ва сохтмони сарбандҳо.

 Нақши мубоҳисаҳо оид ба захираҳои об — танқид  

Баъзе олимон бар ин боваранд, ки об дар замин нест намешавад, зеро он дар гардиши доимӣ дар табиат аст. Мушкили асосӣ на дар миқдори об, балки дар ифлосшавии он, тақсимоти нобаробар ва арзиши баланди тозакунию ширинкунии оби шӯр мебошад.

 Нигаред низ 

Захираҳои об

Ҳадафҳои рушди устувор

Гардиши об дар табиат

Ифлосшавии об

 Эзоҳ  

 Пайвандҳои беруна 
 Саҳифаи расмии СММ оид ба захираҳои об (en)
 Барномаи ҷаҳонии СММ оид ба арзёбии захираҳои об (WWAP)

Гурӯҳ:Гидрология 
Гурӯҳ:Муҳити зист 
Гурӯҳ:Захираҳои табиӣ 
Гурӯҳ:Проблемаҳои глобалӣ