Ғумай

Ғумай (Sorghum halepense), ғумой, ғумо, ҷу­во­ри­каҳак - як навъ рустании бисёрсола. 

 Тавсифи ботаникӣ 
Решааш сафеди сер­бу­ғум, ба хок 60–80 см чуқур меравад. Пояаш рост (то 2 м қад мекашад), баргаш да­роз (20–60 см), паҳн (5 см), нӯг­тез ва дурушт. Гу­лаш ду­ҷин­са, хӯ­шааш сердон (то 2–4 ҳазор), донаш дор­чинӣ, бо пу­лакчаҳо пӯ­ши­да шудааст (то 4 сол қо­би­лия­ти сабзиш дорад). Ғ. рустании гар­мипарвар аст. Май – ноябр гул карда, донаш мепазад. 

 Макони рӯидан 
Ғумай дар Ҳин­дус­тон, кишварҳои баҳ­ри Миёназамин, Хитой, Қаф­қоз, Қрим, Осиёи Мар­ка­зӣ, аз ҷумла Тоҷикистон, ме­рӯяд. 

 Таъсир ба кишоварзӣ 
Алафи бегонаи пахтазор, замини юнучқа ва ган­думу ҷав аст. Заминҳое, ки ғумай пахш кардааст, камҳосил мешаванд. 

 Аҳаммият 
Баргу пояи сабзи ғумай хӯро­ки хуби чорвост. Аз он силоси хушсифат тайёр мекунанд. Дар таркиби хошоки ғумай протеин (11,5%), сафеда (10,2%), равған (2,3%), клетчатка (45,9%) ва моддаҳои қиё­мии бенитроген (32,4%), дар тар­киби решааш оҳар (27%), қанд (13%) ва гликозиди дур­рин мавҷуд аст. 

 Истифода дар тиб 
Табибони гузашта бо ғумай бемории сифилис­ро табобат мекарданд. Дар тибби халқӣ бехи он барои манъ кардани хун­равӣ, муолиҷаи тарбод, бемории оташак, ниқ­рис, нев­ралгия истифода мешавад. Нақеи дони ҷувори­ка­ҳак давои хуби пешоброн аст.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 



 Комаров Б. М. Определитель растений северного Тад­жи­кис­тана. Д., 1967; 
 Штерншис М. В. Биологическая защита растений. М., 2004; 
 Артохин К. С. Сорные растения. Ростов-на-Дону, 2004.