Зарқ

Зарқ (), Зариқ, Разиқ — мавзеи таърихӣ ва рӯд дар ҷанубу шарқи шаҳри Марв. 

 Ҷуғрофиё 
Дар осори ҷуғрофиёӣ Зарқ ҳамчун деҳа, шаҳр, шаҳрак ёд шуда, аз чанд сабаб дар таърих шуҳрат ёфта буд:

 кушта шудани охирин шоҳаншоҳи сосонӣ – Яздгирди III дар наздикии осиёби канории мавзеи Зарқ; 
 мавҷудияти садди чӯбӣ ё бахшоб дар наздикии Зарқ, ки тавассути он рӯди Марв ба наҳрҳои Асадӣ, Зариқ, Моҷон ва Ҳурмузфара тақсим мешуд. Садди мазкур обсанҷи тахтагӣ дошт, ки тавассути хатҳои уфуқии он (фосилаи байнашон 3 см) кам ё зиёдшавии об дақиқ мешуд. Ҳар гоҳ об ба хатти шастуми обсанҷ мебаромад, ҳосили фаровон пешбинӣ мешуд; агар дар хатти шашум мемонд, хушксолӣ меомад. Масъули ҳифзу таъмири садди об миррӯд буд, ки дар ихтиёраш тақр. 400 шиновар дошт; 
 аз атрофи ин мавзеъ наҳри Зариқ ҷорӣ шуда, шаҳри Марвро ба об таъмин мекард. 

Тақрибан аз асри 11 номи наҳр ба Зарқ ё Зариқ иваз гардид. Ба қавли Истахрӣ, дар соҳил ва атрофи наҳри Зариқ як масҷиди ҷомеи куҳна ва кӯшки Холид ибни Ҳамод (амири Бухоро) воқеъ гашта буданд. Муҳаққиқони рус В А. Жуковский ва В. В. Бартолд маҳалли ҷойгиршавии садди қадим ва шаҳраки Зарқро ба мавзеи имрӯзаи харобаҳои Туркманқалъа (20 км ҷанубтари шаҳри Байрамалии Туркманистон) нисбат додаанд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 

Гурӯҳ:Наҳрҳои таърихӣ