Ли Бо

Ли Бо (инчунин Ли Бай ) ё Ли Тай-бо ( 701 –  ) шоири чинии Имперотурии Тонг буд. Бо номи "абадии шеър" (  Ли Бай ) , яке аз шоирони аз ҳама муҳтарам дар таърихи адабиёти Чин буда, яке аз бузургтарин шоирони ҷаҳон ба ҳисоб меравад. Ӯ аз худ тақрибан 1100 асар (аз ҷумла тақрибан 900 шеър) ба ёдгор боқӣ гузоштааст.

 Пайвандҳо 
Империяи ягонаи сулолаи Тонг, ки парокандагии феодалиро иваз кард, ба яке аз бузургтарин давлатҳои он даврони худ табдил ёфт. Рушди иқтисодии Чинро эҳё кард: ҳунармандӣ, тиҷорат, кишоварзӣ ва санъати амалӣ ҳама эҳё шуданд. Пойтахти императорӣ, Чанъан, ба бузургтарин шаҳри ҷаҳон табдил ёфт, ки аҳолии он ба як миллион нафар расид. Дар ин замина эҷодиёти бадеӣ низ рушд кард. Империяи Тонг як қатор шоирони боистеъдодро ба вуҷуд овард ва ба як навъ "давраи тиллоӣ"-и адабиёти Чин табдил ёфт. Менг Ҳаоран, Ван Вэй, Ду Фу, Бо Сзуюйи ва дигарон дар шеъри чинӣ саҳми бузурге гузоштанд.

 Зиндагинома 

 Волидон 
Дар бораи падар ва модари шоир маълумоти бениоят кам боқӣ мондааст. Дар китоби сулолаи Тонг гуфта мешавад, ки "падари ӯ дар шаҳри Ренчен фармондеҳи низомӣ буд", аммо муҳаққиқон муайян кардаанд, ки дар асл, амаки Ли Бо дар Ренчен зиндагӣ мекард. Дар шеърҳои шоир падари ӯ танҳо як маротиба - ҳамчун марди қадбаланд ва боҳашамат бо абрӯвони биринҷӣ зикр шудааст  .

Дар таърих ӯ бо номи "Ли Ке" боқӣ монд, ки дар он заррачаи "ке", пеш аз ҳама, маънои "бегона, оворагард; муҳоҷир; меҳмон" -ро дорад, аммо инчунин метавонад маънои "тоҷир", "меҳмони тиҷоратӣ", ки мол меорад, дошта бошад  .

 Кӯдакӣ 
Ли Бо дар оилаи тоҷири сарватманд таваллуд шудааст. Дар бораи зодгоҳи шоир назарияҳои зиёде мавҷуданд. Баъзе муҳаққиқон тахмин мезананд, ки Ли Бо шояд аз минтақаи собиқ Туркистон ( Хоқонии туркӣ ), аз шаҳри Суёб (дар соли таваллуди Ли Бо, шаҳр қисми империяи Тонг буд) дар наздикии Тахмоқ (Токмок)-и имрӯза, дар шимоли Қирғизистон омада бошад  . Дар версияи дигар зодгоҳи ӯ дар вилояти Гансу зикр шудааст - ҳадди аққал, аҷдодони ӯ бешубҳа аз Гансу буданд. Вақте ки Ли Бо панҷсола буд, оилааш ба Тсинлянсян ( Ҷзяноуи имрӯза дар вилояти Сичуан дар ҷанубу ғарби Чин) кӯчи бастанд. Дар он ҷо, оила номи хонаводаи шоҳӣ "Ли"-ро қабул кард.

марказ|мини|500x500пкс|Мақбараи Ли Бо , округи Данту, Анҳуй, Чин

 Бадарға ва марг 
Дар соли 756, дар давраи шӯриши Ан Лушан, Ли Боро бори дигар ба хидмати давлатӣ даъват карданд. Ӯ даъватро пазируфт, аммо маълум шуд, ки бародари хурдии император, шоҳзода Ли Лин, ӯро ба қаср даъват карда, кӯшиши ба даст овардани қудратро кардааст. Пас, аз шикаст додани нерӯҳои шоҳзода, Бо фирор кард, аммо ӯро дастгир карда, дар Ҷиуҷян зиндонӣ карданд. Дар он ҷо, ӯро ҳамчун ҷинояткори давлатӣ маҳкум карданд ва ба қатл маҳкум шуд. Аммо, генерал Го ТСи дахолат кард. Ли Бо ӯро дар давраи будубоши қаблии худ дар қаср, вақте ки ӯ як сарбози оддӣ буд, аз мурофиа ва эъдом наҷот дода буд. Генерал ба император эълон кард, ки рутбаи худро бо ҷони шоир иваз мекунад. Император розӣ шуд, ки Ли Боро афв кунад ва ӯро ба Йеланги дурдаст (ки ҳоло музофоти Гуйчжоу аст) бадарға кунад. Сафари ӯ саросари кишвар тӯлонӣ буд. Ли Бо дар ин сафар тавонист шеърҳои зиёде нависад. Ӯ ҳеч гоҳ ба Йелан нарасид: соли 759 хабари афв ба ӯ расид ва ӯ ба самти шарқ баргашт.

Соли 761 ӯ ба лашкарҳое, ки ба ҷанг мерафтанд, ҳамроҳ шуд, аммо беморӣ ӯро маҷбур кард, ки ба хонаи хешаш, ҳокими вилоят Ли Янбин (ки баъдтар аввалин маҷмӯаи шеърҳои шоирро нашр кард), дар Данту (ҳоло музофоти Анҳуй ) баргардад ва дар он ҷо вафот кард. Мувофиқи ривоят, шоир дар дарёи Янтсе ғарқ шуд, зеро ҳангоми кӯшиши ба оғӯш гирифтани инъикоси зебои моҳ дар об аз қаиқ маст шуда буд   . Ин ривоят ба шоири машҳури рус С. А. Есенин таассуроти қавӣ гузошт ва дар шеъри ӯ " Баҳри овозҳои гунҷишкҳо... " (1925)  ин ҳолатро инъикос ёфтааст.

 Ҷусторҳои вобаста 

 Маълумоти Умумӣ 

 Эзоҳ 

 Символизм дар шеъри чинӣ

 Адабиёт 

Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 762
Гурӯҳ:Зодагони соли 701
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода