Систон (пирях)

Систон (то 31 июли 2023 — пиряхи Беляев) — пирях дар Тоҷикистон дар минтақаи ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ. Он дар пояи девори ҷанубу ғарбии қуллаи Исмоили Сомонӣ ҷойгир буда, 9 километр дарозӣ дорад. Он амалан манбаи асосӣ, қисми болоии пиряхи Гармо мебошад.

Қисмати рости пирях бо қаторкӯҳи Академияи илмҳои Тоҷикистон дар қитъаи аз қуллаи Патриот то қуллаи Исмоили Сомонӣ маҳдуд аст. Аз тарафи рост то қуллаи Ленинград девори зиёда аз як километрии қаторкӯҳи Пётри 1 баланд мешавад, ки болояш канори кӯҳи Помири Ганҷаро ифода мекунад. Нишебии рости водии пиряхи Беляев бо домани қуллаи Ленинград, ки ҳавзаи пиряхи Систон ва пиряхи Липкин аст ба охир мерасад.

Қисмати чапи пиряхи Систон бо домани қуллаи Патриот бо қуллаи хоси бартаридоштаи санглохи баландиаш 5325 м, ба истилоҳ «Тахти Пётри I» маҳдуд аст. Дар доманаи ин қуллаи санглохи Сурковая Поляна вокеъ аст, ки одатан аз он роҳҳо ба пиряхи Беляев сар мешаванд. Пиряхро аъзоёни экспедитсияи помиру тоҷик дар соли 1931 бо сардории топограф И. Г. Дорофеев кашф кардаанд. Ба шарафи кашфиётчии руси помирӣ Я. И.Беляев, ки яке аз аввалинҳо шуда ба болооби пиряхи Гармо ворид шуд.

Аз пиряхи Беляев, ба воситаи ағбаи душвори «Россияи Советӣ» ва платои «Правда» ба пиряхи Хамях расидан мумкин аст. Ағбаҳои боз ҳам душвортар аз тарафи рост (аз ҷиҳати орографӣ) пирях ба теппаи Помир Фирн мебаранд.

Дар саргаҳи пиряхи Беляев лагерҳои ба истилоҳ шабонарӯзии Гурҷӣ ҷойгиранд, ки дар онҷо лагери пешрафтаи экспедитсияи кӯҳнавардӣ, ки ба қуллаи Исмоили Сомонӣ аз пиряхи Беляев мебарад, ҷойгир аст.

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ
Гурӯҳ:Пиряхҳои Тоҷикистон