Забони яҳудӣ-тотӣ

Забони яҳудӣ-тотӣ ё тотии ҷуҳурӣ (cuhuri, жугьури, ז׳אוּהאוּראִ) забони анъанавӣ аст аз Яҳудиёни кӯҳӣ, ки асосан дар Озарбойҷон, Доғистон ва Исроил ҳарф мезананд.

Ҷуҳурӣ ё яҳудӣ як лаҳҷаи яҳудоӣ-форсӣ аст, ки аз ҷониби яҳудиёни кӯҳистонӣ таърихан гуфтугӯ мекунанд. Ин забон ба гурӯҳи ҷанубу ғарбии эронӣи забонҳои ҳиндуаврупоӣ мансуб аст, ҳарчанд бо таъсири шадиди ибрӣ. Дар замони Таърихнигории Шӯравӣ яҳудиёни кӯҳистонӣ иштибоҳан бо тотҳои мусулмони Озарбойҷон хешутаборӣ медонистанд. Бо вуҷуди ин, онҳо як мероси муштараки забонӣ надоранд, зеро яҳудиёни кӯҳӣ забони модарии худро нигоҳ медоштанд, дар ҳоле ки тотҳои мусалмон дар ниҳоят забони форсиро қабул карданд. Калимаҳои Juvuri ва Juvuro ҳамчун "яҳудӣ" ва "яҳудӣ" тарҷума мешаванд.

Яҳудӣ-тотӣ дорои семитӣ (ибрӣ/арамейӣ/арабӣ) дар ҳама сатҳҳои забоншиносӣ мебошад. Яҳудӣ-тотӣ садои семитии "ayin/ayn" (ع/ע) дорад, дар ҳоле ки ҳеҷ забонҳои ҳамсоя онро надоранд. Habib Borjian, “Judeo-Iranian Languages,” in Lily Kahn and Aaron D. Rubin, eds., A Handbook of Jewish Languages, Leiden and Boston: Brill, 2015, pp. 234-295. 
.

Яҳудӣ-тотӣ як забони нобудшаванда астPublished in: Encyclopedia of the world’s endangered languages. Edited by Christopher Moseley. London & New York: Routledge, 2007. 211–280. аз рӯи Атласи забонҳои ҷаҳон дар хатар ҳамчун "ҳатман зери хатар" тасниф шудааст.UNESCO Interactive Atlas of the World's Languages in Danger  

Маълумотномаҳо

Гурӯҳ:Забонҳои эронӣ
Гурӯҳ:Забонҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Забони тотӣ
Гурӯҳ:Забонҳо ва шеваҳо аз рӯи алифбо