Урфу одат

Урфу одат (, ) — меъёрҳои зинда мондани маҷмӯъи ҳуқуқии тоисломӣ, инчунин воқеияти ҳаёти ҳуқуқӣ, ки дар меъёрҳои шариат инъикос нашудаанд.

 Шариати ислом 
Дар таҳаввулоти ҳуқуқшиносони исломӣ мафҳуми одат бо мафҳуми урф () ҳаммаъно аст.
 Ҳуқуқи исломӣ 
Дар таҳаввулоти ҳуқуқшиносони исломӣ мафҳуми адат (одат) бо мафҳуми урф (  ) ва синоними он аст. Аммо ин танҳо ба ҳудуди наздики Макка ва Мадина дахл дорад, ки қонунҳои урфу одаташон дар ташаккули меъёрҳои шариат таъсири калон расонида, манбаи иловагии ҳуқуқ ба ҳисоб мерафтанд. Дар кишварҳои боқимондаи ҷаҳони мусулмонӣ ба ҷуз аз шариат меъёрҳои одат низ вуҷуд доранд. Ин ҳолат дар он ҷое рух медиҳад, ки аҳолӣ "ба ном" исломӣ шудааст ва додгоҳҳои шариат вуҷуд надоранд ва ё салоҳияти кофӣ надоранд, инчунин дар он ҷое, ки сарфи назар аз мавҷудияти чандинасраи диниислом, муносибатҳои қабилавӣ ва мафҳумҳои қадимаи ҳуқуқӣ ҳифз шудаанд; Ин ҳолат дар ҷое низ рӯй медиҳад, ки пеш аз ислом аҳолӣ ҷузъи давлатҳои дорои низоми ҳуқуқии мутараққӣ буданд ва бо қабули ислом аз меъёрҳои ҳуқуқии маъмулӣ даст накашиданд  .

Бархе аз уламои шариати исломӣ ба одат (адат) дар танзими муносибатҳои иҷтимои нақши муайян гузошта, шарт гузоштаанд, ки одат хилофи шариат набошад  . Одате, ки хилофи шариати ислом  аст, бар асоси ояти Қуръони карим , кофир тасниф мешаванд: «Ва чун коре зишт кунанд, худро сафед мекунанд: «Падарони мо низ чунин кардаанд ва Худо моро низ чунин фармудааст». ». Меъёрҳои одат метавонанд аз шариат ба таври назаррас фарқ кунанд, ҳамчун алтернатива амал кунанд ё ҳатто онҳоро комилан иваз кунанд. Масалан, мерос ба воситаи зан ва дигар урфу одатҳои даврони авлоди модаршоҳӣ дар байни халқи туарегҳои Африқо, урфу одатҳои ӯҳдадориҳои хунӣ дар байни бисёр халқҳои Қафқоз, муносибатҳои издивоҷ байни мусулмонони Африқои Марказӣ ва ғайра  .

Дар фаъолияти амалӣ меъёрҳои одатро бе маҳдудият танҳо ҳакам истифода бурда метавонад, ки вазифаи асосии он ба созиш овардани тарафҳо мебошад. ( Қозӣ ) ё мансабдори давлатӣ танҳо дар ҳолатҳои махсус ва агар меъёри истифодашуда хилофи талаботу меъёрҳои умумии шариат набошад, метавонад ба одат такя кунад  .
 Адабиёт 






 Нигаред низ 
 Одат
 Анъана
 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Шариат
Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ