Ибни Салоҳи Ҳамадонӣ

Наҷмуддин (ё Камолуддин) Абулфутӯҳ Аҳмад ибни Муҳаммад ибни Сурӣ ибни Салоҳи Ҳамадонӣ (; ?, Ҳамадон — 1153, Димишқ) — , , файласуф ва пизишки форс-тоҷик, ки ба осори Уқлидус ва Абусаҳли Куфӣ чанд шарҳ навиштааст.

 Зиндагинома 
Аз ӯ бо унвони Ибни Сурӣ низ ёд кардаанд. Пас аз хатми таҳсилоти муқаддимавӣ ба Бағдод рафта, дар риштаҳои гуногун илм омӯхтааст. Абулҳакими Мағрибии Андалусӣ аз зумраи нахустин ва барҷастатарин устодони Ибни Салоҳ дар илми риёзиёт буд ва Ибни Салоҳ аз ӯ бо эҳтиром ёд кардааст. Амир Ҳисомуддин Темуртоши Иртиқӣ Ибни Салоҳро ба унвони табиби хосси худ, инчунин барои таъсиси китобхона ба Мордин даъват кард. Муддати иқомати ӯ дар Мордин маълум нест, аммо шояд барои вохӯрдан бо устоди худ Абулҳакими Мағрибӣ, ки дар Димишқ сукунат дошт, он ҷо раҳсипор шуд. Дар Мавасил амир Нуруддин Маҳмуди Зангӣ ӯро хеле хуш пазируфт ва чун ба Димишқ расид, дар хонаи Абулфазл Исмоил ибни Абилвиқори табиб сукунат кард. Ибни Салоҳ солҳои охир умри худро дар Димишқ миёни донишмандоне ба монанди Абулҳакими Мағрибӣ ва Ибни Абилвиқор ва Ҳаким Аминуддин Яҳё ибни Исмоили Баёсӣ сипарӣ кард.

Ибни Салоҳ дониши васеъ, забони равон ва тарзи баёни расову шево дошта, толибони илмро ба худ ҷалб мекард. Ҳарчанд аз Ибни Салоҳ бо унвони табиб низ ёд шудааст, шуҳрати умдаи ӯ ва маъруфияти осораш бештар дар риёзиёт аст. Ибни Салоҳ бо осори риёзидонони пешин ба хубӣ ошно буд ва чун забони сурёниро медонист, осори риёзии юнониро аз ин забон тарҷума кардааст. Абулҳакими Мағрибӣ донишмандии шогирди барҷастаи худро ситуда, ба табъи шоирӣ доштани ӯ низ ишора кардааст.

 Таълифот 
Беш аз 10 асари Ибни Салоҳ ёд шудааст. Бархе аз осори ӯ аз назари риёзӣ ва нуҷумӣ низ аҳаммият доранд. Асари ӯ «Фӣ кайфиятин тастеҳу л-кураӣ» рисолаест дар бораи усули тасвири кура дар ҳамворӣ. Ин рисола аз ду мақола иборат аст: мақолаи аввал бахши назарӣ ва мақолаи дуввум тарзи истифодаи он дар устурлоб.

 Эзоҳ 

 Адабиёт