Султонмаҷид Ғанизода

Султонмаҷид Ғанизода () — луғатнигор, ходими маориф ва и форсизабони Озарбойҷон.

 Зиндагинома 
Бобояш Масеҳи Шервонӣ шоир буд. Аз ин рӯ Султонмаҷид Ғанизода асарҳои бадеияшро бо тахаллуси Ма­сеҳ­зо­да менавишт. Соли 1883 ба Институти омӯзгории ба номи Алек­сандрови ш. Тифлис (Гурҷистон) дохил шуда, пас аз хатми он (1887) дар мактабҳои русӣ-озарбойҷонии Шервон ва Боку омӯзгор шуд. Дар ин мактабҳои усули нав Султонмаҷид Ғанизода дар баробари забонҳои русӣ ва озарбойҷонӣ инчунин аз забон ва адабиёти форсӣ ба шогирдон дарс мегуфт. Соли 1905 Султонмаҷид Ғанизода дар Семинарияи омӯзгории ш. Гории Гурҷистон муал­лим ва аз соли 1908 нозири шуъбаи озар­бойҷонии ин Семинария гардид. Ӯ ҳамон сол аз Тифлис ба Боку баргашта, то соли 1917 дар губернияи Боку ва вилояти До­ғис­тон дар вазифаи нозир низоми таълимро назорат мекард. Султонмаҷид Ғанизода дӯстдори адабиёти форс-тоҷик, шефтаи эҷодиёти намояндагони он буд. Дар романи «Бозубанди арӯсон» (1900) аз ашъори бузургони форс-тоҷик Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосими Фирдавсӣ ва Ҳофизи Шерозӣ наму­на­ҳо овардааст. Дар ҳаммуаллифӣ бо А. Ҷаъфарзода (1875−­1941) бо забони форсӣ китоби дарсии «Калиди ада­биёт»-ро (1901) таъ­лиф намуда, дар он аз «Гулис­тон»-и Саъдӣ истифода кар­дааст. Дар романҳои «Мак­туб­ҳои Шодибеки Шервонӣ» (1898−1900), қисса­ҳои «Тарс аз Ху­до» (1916), «Адлияи Офа­ридгор» (1896) Султонмаҷид Ғанизода ҳаёти қаш­шо­қо­наи халқи одӣ, нобаробариву ноа­до­лати­ҳои иҷ­ти­моии даврашро тас­вир намудааст. Ӯ мураттиби «Лу­ға­ти русӣ-тоторӣ» (1894), китоби «Ху­до­мӯ­зии забони то­то­рӣ» (1890−95; иборат аз 4 ҷилд) мебошад. Бо адиби рус Л. Н. Толстой мукотиба дошт ва аз осори адибони класссики рус, гурҷӣ ва ар­ма­нӣ намунаҳоро ба забони озар­бой­ҷонӣ баргардон кардааст. Султонмаҷид Ғанизода қурбони ноа­долатиҳои солҳои 30 асри 20 гардида, дар Сибир вафот кард.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 

 Краткая литературная энциклопедия. Т. 2. М., 1964