Дардзанӣ

Дардзанӣ, кашишхурӣ ё мухоз — кашишхурии мунтазам ва ғайриихтиёрии мушакҳои бачадон аст, ки таваллудкунанда наметавонад онро идора кунад.

Дардзании аслӣ. Кӯтоҳтаринашон 20 сония бо таваққуфи 15 дақиқа давом мекунад. Аз ҳама дарозтарин 2-3 дақиқа бо таваққуфи 60 сония давом мекунад.

 Физиологияи дардзанӣ 
Пеш аз таваллуд дар дастгоҳи мушакҳои бачадон тағйироти муайян ба амал меоянд.

Ин узв дар марҳилаҳои гуногуни ҳомиладорӣ вазифаҳои гуногунро иҷро мекунад. Дар давраи ҳомиладорӣ, бачадон — ҳамчун ҷаниндон барои ҳомила аст, вақте ки барои имплантатсия (имплантатсия) тухмдони бордоршаванда, инкишофи он ва инкишофи платсента шароит фароҳам оварда мешавад, ки тавассути он мубодилаи газ ва мубодилаи моддаҳо байни ҷанин ва модар ба амал меояд. Ҳангоми таваллуд, вазифа аз он иборат аст, ки ҳомила тавассути кашишҳои даврии мушакҳои бачадон ва дар давраи аввали пас аз таваллуд, дардзании спастикӣ барои пешгирӣ кардани хунравӣ аз рагҳои холигии бачадон пас аз ҷудо шудани платсента .

Аз сабаби талаботҳои гуногун ба системаи мушакҳои бачадон ҳангоми ҳомиладорӣ, ҳуҷайраҳои мушакҳои бачадон актомиозин, сафедаҳои хеле кам доранд. Пеш аз таваллуд, тахминан як рӯз пеш аз он, дар зери таъсири гормонҳо, синтези пурқуввати актомиозин дар миотситҳо бо самти фазоии миофиламентҳо оғоз мешавад, то вақте ки миотситҳо кашиш мешаванд, лаҳзаи қувваи онҳо мувофиқат мекунад ва ҷамъ мешавад.

Чанде пеш аз фарорасии таваллуд, платсента ва ғадуди гипофизи ҳомила ба истеҳсоли моддаҳои мушаххас (бахусус простагландинҳо ва гормон окситотсин) оғоз мекунанд, ки боиси кашишҳои даврии мушакҳои бачадон 5-10 сония мешаванд.

Дар аввал фосилаи байни кашишҳо тақрибан ним соат (баъзан бештар) аст, тадриҷан басомад, шиддат ва давомнокии онҳо зиёд мешавад. Кашишхуриҳои охирин дар фосилаи 5-7 дақиқа ба амал меоянд. Ба ҳисоби миёна тамоми раванди эҳсоси кашишхӯрӣ барои модарони бори аввал 12 соат ва барои таваллуди такрорӣ 8-10 соат давом мекунад.

 Хусусияти дардзанӣ ва васеъшавии гарданаки бачадон 
Ҳама маълумотҳо тахминӣ мебошанд ва метавонанд барои ҳар як таваллудкунанда фарқ кунанд.

Ҳангоми таваллуди аввалини I, якчанд марҳилаҳо фарқ мекунанд:
 Марҳилаи ибтидоӣ (пинҳон, ниҳон).
 Давомнокӣ — 5—6,5 соат
 Давомнокии дардзанӣ — 10—15 с
 Фосилаи байни дардзаниҳо 15 дақиқа
 Васеъшавии гарданаки бачадон - 0-4 см
 Марҳилаи фаъол
 Давомнокӣ — 1,5—3 соат
 Давомнокии дардзанӣ — 20—60 сония
 Фосилаи байни дардзанӣ 5-7 дақиқа
 Васеъшавии гарданаки бачадон - 4-8 см
 Марҳилаи гузариш (марҳилаи сустшавӣ)
 Давомнокӣ — 1—2 соат
 Давомнокии дардзанӣ - 60 сония
 Фосилаи байни дардзанӣ 2-3 дақиқа
 Васеъшавии гарданаки бачадон - пурра

 Дардзании бардурӯғ 

Аз ҳафтаи 20-уми ҳомиладорӣ сар карда, баъзе занон метавонанд дардзании бардурӯғро аз сар гузаронанд, ки онро Брекстон-Ҳикс низ меноманд. Баръакси дардзании воқеӣ, на яке ва на дигар боиси васеъшавии гардани бачадон намегардад.  Ҳисси кашиш дар шикам ё поёни пушт ба амал меояд, бачадон таранг мешавад - агар дастро ба шикам гузорӣ, инро равшан ҳис кардан мумкин аст. Ҳамин чиз воқеан ҳангоми дардзании зоймон рух медиҳад, аз ин рӯ занони ҳомила аксар вақт дардзании Брекстон-Ҳиксро бо дардзании асосӣ омехта мекунанд.

Дардзании Брэкстон-Ҳикс, бар хилофи кашишҳои ҳақиқии зоймон, гоҳ-гоҳ ва номунтазам мебошанд. Кашишхӯриҳо то як дақиқа давом мекунанд ва пасон аз чор то панҷ соат такрор мешаванд.

Дардзании бардурӯғ одатан бедард мебошанд. Роҳ рафтан аксар вақт барои комилан рафъи нороҳатӣ ва шиддат дар бачадон кӯмак мекунад. Нақши кашишҳои бардурӯғ оддӣ ва возеҳ аст, бачадон низ мушакест, ки ба ин васила барои таваллуди оянда машқ мекунад ва омода мешавад.  Намуди зоҳирии онҳо бо афзоиши ҳаяҷонбахшии бачадон алоқаманд аст, ки чанде пеш аз таваллуд онҳо ба нарм ва кӯтоҳ шудани гарданаки бачадон мусоидат мекунанд.

 Адабиёт 



 Эзоҳ 

 Дардзанӣ пеш аз таваллудкунӣ
 Оғози таваллудкунӣ. Дардзанӣ

Гурӯҳ:Зоймон