Зуҳра (адабиёт)

Зуҳра ( — сафедӣ ва ҳусн) — яке аз образҳои бадеӣ дар адабиёти классикии форс-тоҷик, ки бештар дар назм истифода шудааст.

 Ривоёт 
Тибқи ривоёт Зуҳра дар асл зани соҳибҷамол ва аз фарзандони Нӯҳ буд, ки фариштагон — Ҳоруту Морут ошиқаш шуда, Исми аъзамро ба ӯ ёд доданд. Зуҳра Исми аъзамро хонда, ба осмон рафт ва он ҷо ба ситораи тобон табдил ёфт. Дар тасаввури мардуми пешин ситораи Зуҳра ба зани шутурсаворе монанд буд, ки дар даст барбат машғули навохтан аст. Бинобар ин онро эзади мусиқӣ, мутрибаи фалак, сарпарасти ромишгарону хунёгарон шуморидаанд. Зуҳра ситораи аҳли тараб ва махсуси занон шуморида мешавад. Дар асоси ҳамин тасаввурот ва боварҳо дар адабиёти классикии форс-тоҷик Зуҳра ба ҳайси илоҳаи зебоӣ, суруду тарона ва суруру нишот тавсиф шудааст:

Зуҳра дар шеър бо ибораҳои «мутрибаи фалак», «Зуҳраи чангӣ», «Зуҳраи барбатнавоз», «Ноҳиди чангӣ» ва ғ. низ ифода ёфтааст:

Саъди Салмон тасаввуроти эрониёни пешинро дар бобати ба рӯзи ҷумъа мансуб будани Зуҳра чунин тавсиф кардааст:

Адибони гузашта ва муосири форс-тоҷик дар асоси калимаи Зуҳра ибораву мафҳумҳои зиёди шоирона сохтаанд, ки «зуҳрабаногӯш», «зуҳраҷабин», «зуҳрарухсор», «зуҳрахисол», «зуҳратабъ», «зуҳранаво», «Зуҳраи барбатсаро» ва «Зуҳраи осмони ҷамол» аз он зумраанд. Намунае аз осори классикон, ки бо калимаи Зуҳра шеър гуфтаанд:

Зуҳра дар адабиёти форс-тоҷик боиси ба вуҷуд омадани талмеҳоти зиёде гардидааст:

Адибон Зуҳраро ба сифати киноя ва истиора ҳангоми тавсифи зан, духтари зебо ва маъшуқаи маҳфилоро истифода кардаанд:

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Адабиёт