Комплекс (равоншиносӣ)

Комплекс ( — (пайванд, пайвастагӣ)) – дар равоншиносӣ мафҳуме, ки “маҷмӯи аз ҷиҳати эҳсосӣ пурборшудаи ғояҳо, ангезишҳо ва муносибатҳоеро, ки дар бешуурӣ ташаккул ёфтааст (ё ба он фишор оварда шудаанд) ифода мекунад, ки ба инкишоф ва фаъолияти равонӣ, шахсият ва рафтори инсон таъсири назаррас мерасонад”. Муаррифии Карл Густав Юнг.

 Тавсиф 
рост|мини|250x250пкс
Тавсиф ба психоанализ аз ҷониби Карл Густав Юнг ворид карда шудааст. Зигмунд Фрейд ҳанӯз пеш аз ӯ комплексро ҳамчун «гурӯҳи ақидаҳое, ки бо як аффект ба ҳам мепайвандад» тавсиф мекард, аммо вай, аз афташ, ба ин тарз таърифи комплекси равониро надодааст ва барои ворид намудани мафҳуми нав кӯшиш накардааст, балки мафҳуми муайяни комплексро умуман истифода кардааст.

Дар маънои ҳаррӯза мафҳуми комплекси равонӣ дорои мазмуни манфӣ буда, барои тавсифи «ҷойи дард» дар рӯҳияи шахс истифода мешавад, ки ламс метавонад рафтори номуносиб, аз қабили зӯроварӣ ё дамдӯзӣ ба вуҷуд орад.  Инчунин, мафҳуми комплекс аксар вақт ҳамчун синоними комплекси пастсифат қабул карда мешавад. Бояд фаҳмид, ки мафҳуми дар илм истифодашаванда хеле васеътар аст - дар атрофи ҳама гуна аффект, аз ҷумла аксуламалҳои марбут ба ин комплекс низ мусбат хоҳанд буд, як комплекс ташкил кардан мумкин аст.  Ҳамчун мисол, мо метавонем аксуламалҳои шахси ошиқро ба ҳама чизҳое, ки ба объекти муҳаббати ӯ алоқаманданд, оварда метавонем - ин ҳам мураккаб аст.  Пайдо шудани коннотатсияи манфӣ метавонад аз он сабаб бошад, ки аксари одамон психологияро танҳо бо ҳалли мушкилоти равонӣ алоқаманд мекунанд.

 Комплексҳои мушаххас 
Дар доираи психоанализ якчанд комплексҳои хоси умумӣ (ё ҳадди ақал васеъ пахншуда) тавсиф карда шудаанд, ки дар асоси онҳо тавсиф ё тафсири баъзе равандҳои равонӣ ва аксуламалҳои рафтор қулай аст. Ба онҳо комплекси ба таври васеъ маълумшудаи Эдип, комплекси пастӣ, комплекси бартарӣ ва комплекси камтар маълуми Электра, комплекси кастратчсия, комплекси мардонагӣ ва ғайра дохил мешаванд.

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Комплексҳо