Ғозибеки Тархон

Ғозибеки Тархон (; ) — и форсизабони Ҳиндустон ва аз ҳокимони дарбори Темуриёни Ҳинд.

 Зиндагинома 
Падараш − Мирзо Ҷонибеки Тар­хон яке аз наздикони Ҷалолуддин Муҳаммади Акбар (1556−­1605) ва ҳукмрони Синд буд. Пас аз фавти падараш (1599) бо фармони Акбар зимоми қудратро дар Синд ба зимма гирифт. Дар фурсати кӯтоҳ, бо вуҷуди ҷавон буданаш, шӯ­ришу туғёни мухолифони дохилии Синдро фурӯ нишонд ва онҳоро маҷбур намуд, ки ба ҳукумати мар­казӣ, ба Акбар итоат намоянд. Ӯ муддате дар Агра дар хид­мати Акбар буд. Пас аз фавти Акбар ба Тата (Синд) баргашт ва дар аҳди Ҷаҳонгир-подшоҳ (1605−27) илова бар Тата (Синд) ҳуку­мати вилоятҳои Мултон ва Қан­да­ҳор низ ба уҳдаи ӯ вогузошта шуд. Дар синни 25-сола­гӣ дар Қандаҳор вафот кар­дааст (1612). Мувофиқи маълумоти тазкираи «Мақо­ло­ту-ш-шуаро» Баҳоихон валади Хус­равхон ба дасти ғу­ло­маш − Абдуллатиф ба қавле хафа шудааст ва ба ривояти дигар ӯро заҳр дода куштаанд. Ғозибеки Тархон дар шоирӣ низ маҳорати баланд дошт ва Ви­қорӣ тахаллус мекард. Аз ӯ девоне иборат аз панҷ ҳазор байт то замони мо расидааст. «Соқи­но­ма»-и ӯ, дар васфи соқӣ, шиша ва шароб маш­ҳур аст. Дар тазкираи «Майхона» 88 байт аз он намуна оварда шудааст. Нусхаи қала­мии «Куллиёт»-и ӯ дар Китобхонаи Ромпур маҳфуз аст, ки нокомил буда, маснавии «Соқи­но­ма» ва ғазалиёти ӯро фарогир аст. Илми риёзӣ ва ну­ҷум­ро хуб медонист. Му­си­қидон буд. Дафу дойра ва тан­бӯр­ро хуб менавохтааст. Муаллифи тазкираи «Мақолоту-ш-шуаро» Қонеи Татавӣ «дар нағма шинохтан ва танбӯра навохтан беназир» будани ӯро таъкид намуда, рубоии Мулло Муршидро, ки дар васфаш гуфтааст, санад овардааст:

Ба ташвиқу ҳимояти аҳли илму адаб ва ҳунар ҳиммат гумошта, иддаи зиёде аз ҳунармандону донишмандон ва суханварони забардасти замонро гирди худ ҷамъ намуд. Толиби Омулӣ пеш аз ба хидмати Ҷаҳонгир-подшоҳ расида, унвони «маликушшуароӣ» дарёфтанаш дар Қан­да­ҳор зери ҳимояту таваҷҷуҳи хосси ӯ қарор ёфта буд. Мул­ло Муршиди Буруҷирдӣ, Мулло Аҳсани Гелонӣ, Имо­­дуд­дин Маҳмуди Асадободӣ, Мир Неъматуллоҳи Вас­лии Ше­розӣ, Фағфури Гелонӣ, Шайдои Исфаҳонӣ, Маҳ­вии Арда­билӣ, Сурурии Яздӣ, Мулло Асади Қисса­хон ва ғ. муддате дар хидмати ӯ будаанд.
Намунае аз ашъори Ғозибеки Тархон:

Аз «Соқинома»-и ӯст:

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Шоирони асри XVI
Гурӯҳ:Шоирони асри XVII