Хулафои рошидин

Хулафои рошидин ( — халифаҳои росткор) — дар суннат унвони чаҳор халифаи аввал: Абӯбакр, Умар, Усмон ва Алӣ, инчунин мақоми раиси Хилофати Рошидин ва ҳама мусулмонони дунё.

Баъди марги Муҳаммад  (соли 632) ва ба сари хилофат омадани Абӯбакр бисёр аз қабилаҳои араб, ки исломро қабул карда буданд, аз ӯ рӯй гардонданд. Дар натиҷаи ҷангҳои тӯлонӣ ба Абӯбакр муяссар гардид, ки ҳамаи қабилаҳои арабро дар нимҷазираи Арабистон аз нав ба тасарруфи худ дароварад. Баъди марги Абӯбакр қабилаҳои арабро Умар ба забти Сурия, Фаластин, Миср, Ироқ ва Эрон равона кард. Дар аҳди Умар девони маоши аскарҳо, девони маоши шахсони давлатӣ таъсис ёфта, солшумории ҳиҷрӣ (аз рӯзи ҳиҷрати Муҳаммад аз Макка ба Мадина — соли 622) ҷорӣ карда шуд. Баъди кушта шудани Умар хилофат ба Усмон расид.  Азбаскӣ Усмон аз мансаби худ сӯйистифода мекард (гирифтани маблағҳои калон аз хазинаи хилофат барои худ аз хешовандонш, ба мансабҳои баланд пешбарӣ нашудани хешу ақрабояш ва ғ.), мардум ошӯб бардошта, ӯро ба қатл расониданд. Алӣ ба хилофат расида, хост Сурияро, ки дар он ҷо Муовия ҳукмрон буд, ба даст дарорад, вале ин ба ӯ муяссар нагардид. Ҳайдар ба Куфа кӯчида, хост бо мадади арабҳои Ироқ Муовияро шикаст диҳад, аммо ӯ дар ҷанг бартарӣ пайдо карда натавонист. Ҳасан (писари Алӣ) баъди марги падар кӯшиш кард ҷои ӯро бигирад вале Муовия ӯро ба василаи пулу мол аз ин иқдом боздошт. Дар аҳди хулафои рошидин арабҳо забткориҳои зиёде карданд.

 Адабиёт 
 Феҳристи Хулафои рошидин 
№Исми шарифХалифаОғозАнҷомДавомот/ рӯзҳо Эзоҳ1пайванд=Файл:Rashidun_Caliph_Abu_Bakr_as-Șiddīq_(Abdullah_ibn_Abi_Quhafa)_-_أبو_بكر_الصديق_عبد_الله_بن_عثمان_التيمي_القرشي_أول_الخلفاء_الراشدين.svg|100x100пксАбубакри Сиддиқ
(573—634)8 июли 63223 августи 6342пайванд=Файл:Rashidun_Caliphs_Umar_ibn_Al-Khattāb_-_عُمر_بن_الخطّاب_ثاني_الخلفاء_الراشدين.svg|100x100пксУмар ибни Хаттоб
(590—644)23 августи 6343 ноябри 6443пайванд=Файл:Rashidun_Caliph_Uthman_ibn_Affan_-_عثمان_بن_عفان_ثالث_الخلفاء_الراشدين.svg|100x100пксУсмон ибни Аффон
(573/576—656)6 ноябри 64417 июни 6564пайванд=Файл:Rashidun_Caliph_Ali_ibn_Abi_Talib_-_علي_بن_أبي_طالب.svg|100x100пксАлӣ ибни Абутолиб
(600—661)18 июни 65628 январи 6615пайванд=Файл:الحسن_ابن_علي.svg|100x100пксҲасан ибни Алӣ писари Алӣ ибни Абутолиб
(625—670)29 январи 661августи 661

 Дар дигар соҳаҳои ислом 
Дар исломи Ибодӣ танҳо халифаҳои якум ва дуюм – Абӯбакр ва Умар ибни Хаттоб солиҳ дониста мешаванд.

Дар исломи шиъа одатан танҳо халифаи чаҳорум Алӣ ибни Абутолиб халифа ҳисобида мешавад. Аммо дар шохаи зайдии шиа ба се халифаи аввал низ бо эҳтироми зиёд муносибат мекунанд.

Хилофати Рошидин () — давлатест, ки пас аз даргузашти ҳазрати Муҳаммад (с) дар соли 632 таъсис ёфтааст. Ба хилофат чаҳор халифаи Рошидин: Абубакр, Умар ибни Хаттоб, Усмон ибни Аффон ва Алӣ ибни Абутолиб раҳбарӣ мекарданд. Ҳудуди хилофат нимҷазираи Араб, Шом, Қафқоз, як қисми Африқои Шимолӣ аз Миср то Тунис, баландкӯҳи Эрон ва Осиёи Миёнаро дар бар мегирифт.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 Халиф / Рощин М. Ю. // Уланд — Хватцев. — М. : Большая российская энциклопедия, 2017. — С. 729. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 33). — ISBN 978-5-85270-370-5.

Гурӯҳ:Рӯҳоният дар ислом
Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ
Гурӯҳ:Хулафои рошидин