Ибни Ихшид

Ибни Ихшид (), Абубакр Аҳмад ибни Алӣ ибни Маъҷур (; 883, Бағдод — 938, ҳамон ҷо) — мутакаллим, фақеҳи шофеӣ, муфассир ва яке аз пешвоёни муътазила.

 Зиндагинома 
Бархе ӯро Ибни Ахшод, Ибни Ахшиёз ва Ибни Ахшоз низ номидаанд. Номи ниёии ӯро «Банғаҷур» низ зикр кардаанд. Аз Абуабдуллоҳ Муҳаммад ибни Умари Саймарӣ таълим гирифтааст. Ибни Ихшид илова бар калом, фиқҳ ва тафсир донандаи маъруфи ҳадис низ буда, аз Абумуслими Каҷҷӣ, Мусо ибни Исҳоқи Ансорӣ ва Фазл ибни Ҳаббоби Ҷумаҳӣ ҳадис нақл кардааст.

Ибни Ихшид шогирдону ёрони зиёде доштааст, ки Алӣ ибни Исои Наҳвӣ, маъруф ба ибни Руммонии Ихшидӣ, Абуимрон Мусо ибни Раббоҳ, Абуумар Аҳмад ибни Муҳаммад ибни Ҳафси Халлоли Басрӣ, Абуабдуллоҳи Ҳабашӣ ва Абулҳасани Ансорӣ аз ҷумлаи онҳоанд. Ибни Ихшид муътақид буд, ки тавба чизе ҷуз надомат аз иртикоби гуноҳ нест, агарчи гунаҳкор қасди тарки он амалро надошта бошад. Ӯ ҳаётро ҷисми рақиқе медонист, ки дар аъзои инсон ҷараён дорад. Ибни Ихшид ва пайравонаш, бархилофи дигар муътазилиён судури муъҷиза аз имомонро раво мешумурданд. Ӯ бо ақидаҳои каломии Абуҳошими Ҷуббоӣ ва пайравонаш мухолифати шадид дошт, то он ҷо, ки ба гуфтаи Фахри Розӣ, онҳоро кофир мехонд.

 Осор 
«Ал-Иҷмоъ», «Ихтисору-т-Тафсир ли-т-Табарӣ», «Ихтисору китоби Абиалӣ фӣ-н-нафйи ва-л-исбот», «ал-Мубтадӣ», «ал-Маъунату фӣ-л-усул» (нотамом), «Назму-л-Қуръон», «ан-Нақзу ала-л-Холидӣ фӣ-л-ирҷо» (дар он ақидаҳои мурҷиаро рад кардааст), «Нақлу-л-Қуръон» аз ҷумлаи осори мансуб ба Ибни Ихшид мебошад, ки алҳол асаре аз онҳо боқӣ намондааст.

 Эзоҳ 

 Адабиёт