Фиръавн

Фиръавн (, ; мисрӣ: pr ꜥꜣ; Ибрии Тавротӣ:  Parʿō) — унвони подшоҳи Мисри қадим аз сулолаи якум (тақрибан 3150 пеш аз милод) то соли 30 пеш аз милод ба Ҷумҳурии Рум ҳамроҳ шудани Мисри Қадим. Барои аксари таърихи Миср он унвони расмӣ набуд, аммо дар ибтидо дар давраи Салтанати Нав ҳамчун эвфемизм ба хотири пешгирӣ аз зикри номи шоҳӣ ва номбар кардани унвонҳои расмии шоҳона ба вуҷуд омадааст ва махсусан дар миёнаҳои ҳазораи якуми пеш аз милод паҳн шудааст .

 Термин 
Калимаи юнонии  аз Китоби Муқаддас гирифта шудааст ( par'ōh); мисри. аслӣpr ꜥꜣ ба маънои аслии «хонаи бузург», яъне қасри подшоҳӣ . Аз давраи Подшоҳии Нав (асрҳои XVI-XI пеш аз милод) номи қаср ба таври истиоравӣ худи ҳокимро ифода мекунад ва аз асри X пеш аз милод.

 Таърих 
Нахустин сохторҳои давлатии ибтидоӣ — номҳо дар водии Нил на дертар аз миёнаҳои ҳазораи IV пеш аз милод пайдо шуданд. Хеле дере нагузашта, дар ин давлатҳои прото-давлатҳо ҳокимияти бемаҳдуди меросии ҳукмрон ба вуҷуд омад, ки вазифаҳои роҳбари ҳарбӣ, коҳин ва мудири иқтисодиётро ба ҳам мепайвандад ва муттаҳидшавии онҳо оғоз ёфт . Подшоҳро ҳамчун кафили илтифоти худоён ба кишвар медонистанд. Дар баробари ин, пай дар пай Аҳромҳои бузург сохта шуданд, ки қудрати истисноӣ ва бузургии ҳокимони он замонро ифода мекунанд .
алт=|чап|мини| Забт кардани шаҳри Дапур аз ҷониби Рамессе II, Салтанати нав
Вақте ки ҳокимони Фиван Камос ва Яҳмоси I муяссар шуд, ки Гиксоҳоро ронанд ва Салтанати навро таъсис диҳанд, Миср худро дар вазъияти нави сиёсӣ пайдо кард: сарфи назар аз забтҳо дар ҷануб ва шарқ, он дигар қудрати пурқувват дар ҷаҳон набуд, ки ба мисриён маълум буд — он дорои рақибони пурқуввате ба мисли Давлати Митан ва баъдтар подшоҳии Хеттиҳо буданд.

 Хусусиятҳо 
алт=|мини|359x359пкс| Либосҳои Фиръавн. Таҷдиди замонавӣ дар асоси тасвирҳо дар қабрҳо
алт=|чап|мини| Нишони Тутанхамон: асо ва чӯб, асри 14 пеш аз милод.
Сифатҳои шоҳона аз давраи пеш аз династӣ ба мерос гирифта шуда, қисман аз худоён «қарз гирифтаанд».



 «Рӯйхати шоҳона»-и фиръавнҳо 
 «Санги Палермо» ок. XXV&nbsp;в. до&nbsp;н.&nbsp;э. (Палермо, музей «Antonio Salinas»).
 «Феҳристи подшоҳони Саққора» — полустёртый перечень фараонов VI династии на крышке базальтового гӯри сангӣ Анхесенпепи I — ҳамсари фиръавн Пепи I, ок. XXIII-XXIV&nbsp;вв. до&nbsp;н.&nbsp;э.
 «Карнакский список», храм Ипет-Исут, Карнак, ок. XV в. до н. э. (Париж, музей Лувр).
 «Абидосский список 2», храм Сети I, Абидос, ок. XIII в. до н. э. (АРЕ, памятники около селения Эль-Араба-эль-Мадфуна).
 «Абидосский список 1» храм Рамсеса II, Абидос, ок. XIII в. до н. э. (Лондон, Британский музей).
 «Саккарский список 2», гробница зодчего Тунари, Саккара, ок. XIII в. до н. э. (Каир, Каирский египетский музей).
 «Туринский царский папирус» ок. XII в. до н. э. (Турин, Туринский египетский музей).
 Перечисление царей Египта у Геродота в его «Истории», книга II Евтерпа, V в. до н. э.
 «Египтика» Манефона, III в. до н. э.; не сохранилась, известна по цитированию некоторых античных и раннесредневековых авторов: Иосиф Флавий (I век), Секст Юлий Африкан (III век), Евсевий Кесарийский (III/IV века), Иоанн Малала («Хронография», VI век), Георгий Синкелл (VIII/IX века).
 Перечень царей Египта у Диодора Сицилийского в его «Исторической библиотеке», I век до н. э.

 Ҳамчунин нигаред 
 Феҳристи фиръавнҳо
 Фиръавн дар ислом

 Адабиёт 







 Пайвандҳо 

 Digital Egypt for Universities 
 10 Influential Pharaohs.

Гурӯҳ:Фиръавнҳо
Гурӯҳ:Унвонҳои Мисри Қадим