Хоҷа Абдуллоҳи Садр

Хоҷа Абдуллоҳи Садр (; ? — 1510) — мусиқидон, мусанниф, хаттот, , донишманд, фарзанди Хоҷа Муҳаммади Марворид.

 Зиндагинома 
Асосҳои илм, адабиёт ва мусиқиро аз падараш омӯхт. Муддати зиёд назди Устод Шодии ҳиравӣ сознавозӣ, овозхониро омӯхта, дар сознавозӣ (уд) ва овозхонӣ дар доираҳои ҳунарии ҳирот, Бухорою, Марв, Самарқанд маъруф гардид. Дар ҳунарварӣ ба сабки иҷроии Устод Шодӣ эътимоду такя менамуд. Дар навохтани сози қонун нодираи замон буда, дар дарбори ҳусайн Бойқаро (1470—1506) хидмат кард. Хоҷа Абдуллоҳи Садр дар санъати шеъру мусиқии илмӣ дониши комил дошт ва дар заминаи ашъори Камолу ҷомӣ, Фонӣ дар шаклу анвои «савт», «саҷъ», «амал», «навбат», «нақш», «рехта», «куллиёт» ва ғ. таснифоти рангин офарида, асарҳои «Пешрави садр», «Амали моҳлиқо», «Нақши Марворид», «қавли дилангез» дар ҳавзаҳои ҳунарии Мовароуннаҳру Хуросон шӯҳрати зиёд доштанд. Асари ӯ «Сармасту гиребонам чок»-ро (ғаз. Навоӣ) дар тамоми ҳирот мардум мехонданд. Хоҷа Абдуллоҳи Садр дар шеъру шоирӣ дониши комил дошт, ба тахаллуси «Садр» ғазалу рубоӣ, маснавӣ, соқиномаҳои ҷолиб гуфта, матни аксари таснифоти мусаннифоташро нигошта, дар санъати хаттотӣ, мӯҳрканӣ, ҳалкорию заркӯбӣ, ороиши китоб соҳибҳунари замон буд. Дар хаттотӣ ҳампояи Султоналии Машҳадӣ (1432—1520), Султонмуҳаммади Нур (1470—1533), Султоналии қоинӣ (ваф.1508) буда, нусхаҳои рангини девонҳои Саъдӣ, ҳофиз, Камол, ҷомӣ бо қалами ӯ анҷом ёфтаанд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 Донишномаи Шашмақом. / Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. — Душанбе, 2009. — С. 331. — ISBN 978-99947-49-13-3.