Интихоботи президентӣ дар Тоҷикистон (1994)

Дуввумин интихоботи президентӣ дар таърихи Тоҷикистон 6 ноябри соли 1994, дар авҷи Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон, ки дар ин кишвар аз моҳи майи соли 1992 то июни соли 1997 идома дошт, баргузор шуд. Дар ҷараёни интихобот эҳёи институти раёсати ҷумҳурӣ дар Тоҷикистон пешбинӣ шуда буд, зеро аз моҳи ноябри соли 1992 то оғози ин интихобот сарвари кишвар воқеан раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Дар баробари интихоботи президент дар кишвар Раъйпурсии конститутсионии Тоҷикистон (1994) гузаронда шуд, ки дар он конститутсияи нави Ҷумҳурии Тоҷикистон кабул карда шуд. Ба тарафдории конститутсияи нав 95,7 % интихобкунандагон овоз доданд.

Ҳамчун аввалин номзад ба мақоми президентии Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, ки аз моҳи ноябри соли 1992 раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд ва воқеан роҳбари кунунии давлат буд, пешбарӣ шуд. Раҳмоновро, ҳарчанд ғайрирасмӣ бошад,  Ҳизби ҳокими коммунистии Тоҷикистон  пуштибонӣ кард.

Номзади дуюм ва охирин ба мақоми президентӣ сафири вақти Тоҷикистон дар Федератсияи Русия, сарвазири пешини кишвар Абдумалик Абдуллоҷонов буд . Ӯро асосан як қисми демократҳо дастгирӣ карданд. Нерӯҳои мухолиф дар ин муддат иҷозаи таъсиси ҳизбу ҳаракатҳои сиёсӣ ва ширкат дар интихоботро ба намояндагони мухолифин надоштанд. Дар натиҷа, мухолифин, аз ҷумла Иттиҳоди мухолифини тоҷик, якдилона интихоботро бойкут эълон карда, изҳор доштанд, ки интихоботи озод дар замони ҳукумати феълӣ ғайриимкон аст.

Интихобот дар шароити идомаи ҷанги шаҳрвандӣ баргузор шуд. Даври навбатии музокироти байни тоҷикон, моҳи сентябри соли 1994  дар Теҳрон оташбаси расмиро пешбинӣ кард  . Санаи таъини аслии интихобот 25 сентябр буд, вале то авоили моҳи сентябр танҳо Эмомалӣ Раҳмон ба далели бойкути мухолифон ба интихобот сабти ном шуда буд, аз ин рӯ тасмим гирифта шуд, ки интихобот то рӯзи дигар ба таъхир гузошта шавад.

Интихобот дар намояндагиҳои дипломатӣ (сафоратҳо ва консулгариҳо)-и Тоҷикистон дар хориҷ низ баргузор шуд, зеро даҳҳо ҳазор нафар аз тоҷикон ба сабаби ҷанг маҷбур шуданд, ки берун аз Тоҷикистон бимонанд. Ҳамин тариқ, шумораи бештари интихобкунандагон ба намояндагиҳои дипломатии Тоҷикистон дар Афғонистон ва кишварҳои ИДМ омадаанд .

Созмони Милали Муттаҳид ва САҲА  бо назардошти мухолифати муқаррароти конститутсияи нав ва қонуни интихобот ба меъёрҳои байналмилалӣ нозиронро ба Тоҷикистон нафиристоданд. Чанд нозири хориҷӣ аз кишварҳои ИДМ, Эрон, Покистон ва Туркия гуфтанд, ки дар ҷараёни интихобот ва раъйпурсӣ ягон қонуншиканиро ошкор накардаанд. Нерӯҳои мухолифин президенти интихобшударо ғайриқонунӣ шуморида, ҷонибдорони Абдумалик Абдуллоҷонов мақомоти ҷумҳуриро дар тақаллуби натоиҷи интихобот айбдор карданд  .

 Натоиҷ 
Номзад Овоз додан % Эмомали Рахмонов 1 434 437 59,54% Абдумалик Абдуллочонов 835 861 34,69% Бар зидди ҳама ва овозҳои беэътибор 139 032 5,77% Ҳамагӣ 2409330 100.00% Манбаъ: Dieter Nohlen, Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) Elections in Asia: A data handbook, Volume I, p462 

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 1994
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 6 ноябр
Гурӯҳ:Интихобот дар Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Интихоботи соли 1994 
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 1994
Гурӯҳ:Ноябри 1994