Мағмуми Дарвозӣ

Миравлиё Ҳусайн Мағмуми Дарвозӣ (; ) — и тоҷик.

 Зиндагинома 
Мағмуми Дарвозӣ дар соли 1252 хуршедӣ (1873) дар рустои Кеврони Дарвоз марбути хоки Бухорои қадим ба дунё омадааст. Ӯ барои таҳсил ба Бухоро рафт ба нисбати инқилоби Бухоро ватани худро тарк  гуфт... Мутобиқ ба бурҷи сарви соли 1308 хуршедӣ (1929) ба хоки Афғонистон ҳиҷрат намуд ва дар қаряи Ҷомарчи пойини Дарвоз сукунат ихтиёр кард. Баъдан дар соли 1323 хуршедӣ (1944) аз тарафи ҳукумати муҳтарами Афғонистон ба Кобул хоста шуд. Баъд аз ворид шудан ба дарбори салтанатӣ бо хотираи неке мураххас шуд ҳини бозгашт ба тарафи бозмондгонаш дар Бадахшон, дар вилояти Бағлон аҷал домангираш гардид ва ба умри 72 солагӣ дар авохири моҳи ҳутти 1324 (1946) ин дунёро падруд гуфт ва дар шаҳри ҷадиди Бағлон мадфун гардид.

 Эҷод 
Табъи ӯ ба мутоибаву ҳазл моил буда, ҳамдиёронаш баъд аз Ёрии Дарвозӣ ӯро шоири хуби худ дониста бисёр шеърҳояшро азёд медоранд. Девони мукаммали ӯ дар соли 1308 шамсӣ (1929—1930) замони ҳиҷраташ аз тарафи маъмурон ҳукумати Шӯравӣ дар лаби оби Ҷайҳун ба яғмо рафт ва аз он калимае дар Афғонистон боқӣ нест. Аммо ашъоре, ки дар хоки Афғонистон сарудааст, ба хатту иншои худаш ба дастраси писари аршадаш Мирмуҳаммадқулибег мавҷуд аст. 

Девони Мағмум 6718 байт дорад, ки ба хатти настаълиқ нигориш ёфтааст, дар он ҳама анвоъи шеър аз сурудаҳои Мағмум дарҷ аст ва бахусус мухаммасоте, ки бар ашъори шоирони замони худ сохтааст.

Мағмум бо ашъори дилпазир маъруф аст ва миёни мардум мухаммаси ӯ ба номи «Моҳи кишвари русӣ» дар Афғонстону Тоҷикистон машҳур аст ва чанде аз сарояндагон онро замзама менамоянд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 Байзоӣ, Аҳмаднаҷиб. 1390. Суханварони дарвозӣ, Ҷилди аввал, чопи дувум, С. 231—228.