Абдуллоҳи I ибни Ҳусайн

Абдуллоҳи I  ибни Ҳусайн Также возможно написание имени Абдалла и Абдулла (   1882, Макка — 20 июли 1951, Ерусалим ) — аввалин подшоҳи Урдун ( 1946 — 1951 ) ва асосгузори сулолаи Ҳошимии Урдун. Аз соли 1921 амири Трансиордания .

Ӯ дар Макка дар оилаи шарифи Макка - Ҳусейн ибни Алӣ ал Ҳошимӣ таваллуд шудааст. Соли 1896 ҳамроҳи бародараш ба Истанбул ба дарбори султони усмонӣ барои таҳсил ва ҳамчун гаравгон аз хонаводаи Ҳошимиён фиристода шуд. Солҳои 1909-1916 вакили парлумони Туркия ва муовини раиси он буд. Ӯ бо мақомоти Бритониё дар Миср робита дошт. Солҳои 1916-1918 ба дастаҳои араб, ки гарнизонҳои туркро дар Ҳиҷоз муҳосира карда буданд, сарварӣ кардааст. Вазири корҳои хориҷии давлати Ҳиҷоз буд. Дар соли 1920 ӯ подшоҳи Ироқ эълон шуд, аммо пас аз як сол ӯро ба манфиати бародари хурдиаш Файсали I , ки аз Сурия ихроҷ карда шуда буд, барканор карданд.
мини|459x459пкс| Файсали I 
Соли 1921 бо кумаки Англия амири Трансиордания  ва баъд аз эълони истиқлолияти он аз 25 майи соли 1946 шоҳи Трансиордания шуд. Вай бо Англия як қатор шартномаҳо баст, ки ин кишварро дар Шарки Наздик ба такягоҳи Англия табдил дода, ба вай назорати номаҳдуд аз болои молияи Трансиордания дод. Дар солхои 30-ум ба мукобили бадавиҳо як катор экспедитсияҳои ҷазодихӣ гузарондааст. Соли 1936 дар замони шӯриши арабҳо дар Фаластин хидмати худро ба ҳайси миёнарав пешниҳод кард ва ҳарчанд арабҳо ба пешниҳоди ӯро бо сардӣ пазироӣ карданд, аммо ин иқдом мавқеъи ӯро ба таври ҷиддӣ таҳким бахшида, ба ӯ имкон дод, ки нақшаи таъсиси Федератсияи Арабро пешниҳод кунад.
чап|мини|170x170пкс
Дар соли 1946 Абдуллоҳ ибни Ҳусейн подшоҳи салтанати мустақили эълоншудаи Трансиордания эълон шуд . Моҳи апрели соли 1948 Иттиҳодияи Араб Абдуллоҳро сарфармондеҳи артише, ки мебоист ба иҷрои нақшаи тақсимоти Фаластин ва дар он ҷо барпо намудани давлати Исроил баъд аз бархам додани мандати Англия ва баровардани қушунҳои Англия монеъ мешуд. Дар натиҷаи ҷанги арабу Исроил дар солҳои 1948-1949, Трансиордания соҳили ғарбии дарёи Урдунро ишғол кард, ки дар қаламрави он, аз ҷумла, Нақшаи тақсимоти таъсиси давлати арабро пешбинӣ карда буд. Баъди аннексия карда шудани сохили ғарбии дарёи Урдун дар соли 1950  номи Шоҳигарии Трансиордания ба Шоҳигарии Урдун иваз карда шуд.
Категория:Википедия:Статьи, требующие конкретизации
20 июли соли 1951 аз ҷониби як узви созмони террористии фаластинӣ дар остонаи масҷиди Ал-Ақсо дар Байтулмуқаддаси Шарқӣ Уршалим (Иерусалим) , ки соли 1950 аз ҷониби Трансиордания ғасб шуда буд, кушта шуд. Террорист Мустафо Шакри Ашо (дӯзандае, ки дар ҳайати гурӯҳи пинҳонии "Динамити Араб " буд), аз ҷониби посбонони подшоҳ асир гирифта шуда буд, изҳор намуд, ки вай бо далелҳои хиёнати подшоҳ Абдуллоҳи I ба манфиатҳои миллӣ тир холӣ кардааст. Қотил ва панҷ шарики ӯ, ки ҳама сокинони Уршалим  буданд, ба қатл расонида шуданд.

Пас аз марги ӯ, ба тахт писари калонии ӯ, шоҳзода Талол ибни Абдуллоҳ, ки ба сабаби бемории рӯҳӣ ғайри қобили амал эълон шуд, ба зудӣ ба фоидаи писараш Ҳуссейн ибни Талол даст кашид.

 Кӯдакон 
Подшоҳ Абдуллоҳи I соҳиби ду писар ва чор духтар аст. 

 Рутбаҳои ҳарбӣ 
 Фелдмаршали  Артиши Урдун (1948)
 Фелдмаршали Артиши Миср (Фелдмаршали Артиши Миср, 1949, унвони фахрӣ)
 Коммодори Қуваҳои Ҳарби Ҳавоии  Бритониёи Кабир (Commodore RAF, аз 30 октябри 1940, унвони фахрӣ)

 Мукофотҳо 
 Дорандаи Салиби Бузурги Ордени Империяи Бритониё (GBE), 1920 
 Лентаи бузурги ордени Байнаннаҳрайн (Ироқ), 1922
 Доранда Комондори ордени Микоили муқаддас ва Георги муқаддас, 1927
 Ордени бузурги Ҳошимиён (Ироқ), 1932
 Ордени Файсали дараҷаи 1 (Ироқ), 1932
  Дорандаи Салиби Бузурги ордени Микоили муқаддас ва Георги муқаддас, 1935
 Медали нуқраи ҷашнии шоҳ Георги V, 1935
 Медали тоҷгузории шоҳ Георги VI, 1937
 Занҷири ордени Муҳаммад Алӣ ( Миср ), 1948
 Занҷири ордени Паҳлавӣ (Эрон), 1949
 Салиби бузурги ордени хизматҳои ҳарбӣ дар Сафед ( Испания ), 1949
 Кордони бузурги ордени Умавиён (Сурия), 1950

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Подшоҳони Урдун
Гурӯҳ:Дорандагони ордени мисрии Муҳаммад Алӣ
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Паҳлавӣ
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1951
Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 июл
Гурӯҳ:Зодагони соли 1882