Раҳнавард Зарёб

Аъзам Раҳнаварди Зарёб (; 1944, Кобул, Афғонистон — 4 декабри 2020, ҳамон ҷо) — , муҳаққиқ, муҳаррир, , , мунаққиди афғонистонӣ.

 Зиндагинома 
Раҳнаварди Зарёб соли 1944 дар Кобул таваллуд шудааст. Падари ӯ аҳли Ғазнӣ ва модараш аз шимоли Афғонистон буд. Баъди хатми литсейи Ҳабибия, факултаи адабиёт ва улуми башарии Донишгоҳи Кобул ва адои хидмати ҳарбӣ дар Вазорати иттилоот ва фарҳанги Афғонистон кор кард ва муддати як сол дар донишгоҳи Велзи ‒ Англия ба омӯзишу таҳқиқ пардохт. Дар замони Инқилоби Савр (1978) бознишаста шуд ва баъди он раиси ИН Афғонистон интихоб гардид. Дар даврони ҳукумати Толибон ба Фаронса ҳиҷрат кард, аммо пас аз суқути ин ҷунбиш ба Кобул баргашт ва то соли 2004 мушовири аршади Вазири иттилоот ва фарҳанги ҶИА ва баъдан сардабири фаслномаи «Ориёно» таъйин гардид.

Дар замони ҳукумати аввали Ҳомид Карзай муддате мушовири вазорати иттилоот ва фарҳанги Афғонистон буд, ки баъдҳо ба истеъфо рафт. Солҳои ахир дар гуруҳи расонаҳои «Тулуъ» ба унвони виростор ё муҳаррири бахши забон буд.

 Хонавода 
Ҳамсари Раҳнаварди Зарёб Спужмай Зарёб ҳам аз нависандаҳои номдори Афғонистон аст. Онҳо се фарзанд доранд ва хонаводашон дар Порис зиндагӣ мекунад.

 Эҷод 
Раҳнаварди Зарёб адиби ҳикоянавис аст. Аввалин маҷмӯаи ҳикояҳояш «Овозе аз миёни қарнҳо» (1983) баргузидаи навиштаҳои пешазинқилобии ӯро дар бар мегиранд. Ҳикояҳои давраи аввалааш бештар зери таъсири асарҳои Муҳаммади Ҳиҷозӣ (адиби эронӣ) эҷод шудаанд. Аммо тадриҷан сабки хосси нигориши Раҳнаварди Зарёб, ки диди амиқ ба ҷаҳони ботини инсон тавъам бо тасвири воқеияти зиндагист, ба миён омад. Дар ин давра Раҳнаварди Зарёб аз Ф. Достоевский, Л. Толстой, Содиқ Ҳидоят ва ғ. илҳом гирифтааст. Соли 1983 нашриёти «Радуга»-и Маскав маҷмӯаи ҳикояҳои ӯро ба забони русӣ ба нашр расонд. Муаллифи ҳашт маҷмӯаи ҳикояҳо (достони кӯтоҳ), се роман — «Гулнор ва оина» (2003), «Чоргирди қало гаштам» (2010) ва «Шӯрише, ки одамизодагону ҷонваракакон барпо карданд!» (2011), маҷмӯаи мақолоти таҳқиқотӣ-публитсистии «Чиҳо, ки навиштем!» (Теҳрон, 2003), нигорише оид ба рӯйдодҳои Афғонистон аз Инқилоби Савр то суқути Толибон бо номи «Даври қамар» (Кобул, 2013). Тарҷума ва мақолаҳои публитсистиашро бо тахаллусҳои Зар ва Ноб нашр кардааст. Ҳикояҳои Раҳнаварди Зарёб ба забонҳои олмонӣ, булғорӣ, ҷопонӣ тарҷума ва нашр шудаанд. Чанд ҳикояи ӯ дар матбуоти даврии Тоҷикистон низ ба табъ расидааст.

Зарёб аз пуркортарин нависандаҳои солҳои ахири Афғонистон дониста мешавад, ки садҳо достону роман навиштааст. Бархе аз достонҳои кӯтоҳи ӯ дар маҷмӯаҳои «Овозе аз миёни қарнҳо», «Марди кӯҳистон», «Дӯсте аз шаҳри дур» ва «Нақшҳову пиндорҳо» чоп шудаанд.

 Беморӣ ва даргузашт 
Раҳнаварди Зарёб 10 декабри соли 2020 бар асари бемории куруно даргузашт.

 Эзоҳ 

 Адабиёт