Аҳолии Қазоқистон

Шумораи умумии аҳолии Қазоқистон () ба 1 октябри соли 2021  аст.Аз рӯи шумораи аҳолӣ дар феҳристи кишварҳо дар ҷои 64-ум қарор дорад. Зичии миёна каме камтар аз 6,93 нафар дар як км² (ҷои 184-ум дар рӯйхати кишварҳо аз рӯи зичии аҳолӣ).

То моҳи марти соли 2022, 22 шаҳри Қазоқистон беш аз 100 ҳазор нафар аҳолӣ доранд, ки 3-тои онҳо беш аз як миллион нафар аҳолӣ доранд. Дар соли 2021 афзоиши тахминии аҳолӣ 246,494 нафарро ташкил дод, ки ин 1,3% шумораи умумии аҳолиро ташкил медиҳад.

 Динамикаи аҳолӣ 

 Маълумоти демографӣ 
Аҳолӣ (ҳаз. нафар)Таваллудшудагон 1Фавтидагон 1Афзоиши табиӣ 1Коэффитсиенти умумии таваллуд (сари 1000 нафар)Коэффитсиенти умумии фавт (сари 1000 нафар)Афзоиши табиӣ (сари 1000 нафар)Сатҳи умумии таваллуд19506703252 00097 000155 00037.614.425.919516831256 00098 000158 00037.526.319527042264 000101 000163 00037.526.819537316262 000104 000158 00035.825.719547637286 000106 000180 00037.527.719557992300 000109 000191 00037.512.928.219568371313 000112 000201 00037.428.819578765326 000115 000211 00037.229.219589169340 000116 000224 00037.129.719599581354 000118 000236 00036.929.919609995371 800121 000250 80037.211.330.6196110 480377 000124 000253 00036.024.1196210 958368 300127 000241 30033.622.0196311 321352 400125 000227 40031.120.1196411 610330 500125 000205 50028.517.7196511 910320 600124 000196 60026.99.616.5196612 185313 500124 000189 50025.715.6196712 456307 200123 000184 20024.714.8196812 694302 000121 000181 00023.814.3196912 900302 200122 000180 20023.413.9197013 105306 700121 000185 70023.49.217.4197113 320317 400124 000193 40023.814.4197213 533318 600125 000193 60023.514.2197313 742321 100126 000195 10023.414.1197413 955338 300127 000211 30024.215.1197514 136343 700127 000216 70024.38.815.3197614 279350 400128 000222 40024.515.6197714 425349 400128 000221 40024.215.3197814 588355 300127 000228 30024.415.6197914 753354 320113 687240 63324.016.3198014 919356 013119 078236 93523.98.015.9198115 096367 950120 974246 97624.48.016.4198215 279373 416120 165253 25124.47.916.6198315 463378 577123 807254 77024.58.016.5198415 647399 403129 796269 60725.58.317.2198515 780396 929126 786270 14325.28.017.1198615 965410 846119 149291 69725.77.518.3198716 167417 139122 835294 30425.87.618.2198816 362407 116126 898280 21824.97.817.1198916 537382 269126 378255 89123.17.615.5199016 670362 081128 576233 50522.27.914.3199116 525353 174134 324218 85021.58.213.32.67199216 440337 612137 518200 09420.58.412.12.62199316 381315 482156 070159 41219.39.59.82.54199416 146305 624160 339145 28518.99.99.02.43199515 816276 125168 656107 46917.510.76.82.21199615 578253 175166 02887 14716.310.75.62.02199715 334232 356160 13872 21815.210.44.71.93199815 072222 380154 31468 06614.810.24.51.81199914 928217 578147 41670 16214.69.94.71.79200014 882222 054149 77872 27614.910.14.91.88200114 854221 487147 87673 61114.910.05.01.84200214 854227 171149 38177 79015.310.15.21.88200314 901247 946155 27792 66916.610.46.22.03200415 013273 028152 250120 77818.210.18.12.21200515 147278 977157 121121 85618.410.48.02.22200615 307301 756157 210144 54619.710.39.42.36200715 481321 963158 297163 66620.810.210.62.47200815 672356 575152 706203 86922.89.713.12.68200915 989357 552142 780214 77222.09.013.02.55201016 324367 752145 875221 87722.58.913.62.60201116 559372 544144 213228 33122.58.713.82.59201216 900379 121141 220237 90122.58.414.12.62201317 035393 421137 630255 79122.78.014.72.64201417 289401 066132 236268 83023.17.615.52.76201517 557398 561131 867266 69422.77.515.22.73201617 818400 640131 373269 56722.527.415.62.8201718 014390 520130 033260 48721.77.214.42.73201818 137397 947130 515267 43221.87.114.72.84201918 448403 064133 489269 57521.87.214.62.90202018 632425 625162 613263 06222.88.714.13.132021403 064133 489269 57521.87.214.62.90
1 Маълумот дар бораи таваллуд ва фавт то соли 1979 тахминӣ мебошад.

 Барӯйхатгирии аҳолӣ 
мини|300x300пкс| Пирамидаи синну сол ва ҷинсии Қазоқистон барои соли 2017
рост|мини|300x300пкс| Автобуси шаҳрӣ бо аломатҳои барӯйхатгирии аҳолии Қазоқистон дар соли 2009. Алма-Ато
Барӯйхатгирии аҳолии Ҷумҳурии Қазоқистон дар соли 1999 дар моҳи феврал, расо 10 сол пас аз барӯйхатгирии умумииттифокии аҳолии СССР дар соли 1989 баргузор шуд. Аввалин барӯйхатгирии аҳолии Қазоқистон пас аз ба даст овардани истиқлол аз 25 феврал то 4 марти соли 1999 гузаронида шуда буд. То охири соли 2000 натичаҳои асосии барӯйхатгирии аввалини аҳолии мамлакат чоп карда шуданд. Тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 1999 шумораи аҳолии Ҷумҳурии Қазоқистон 14.953,1 ҳазор нафарро ташкил дода, 1246,1 ҳазор нафар (7,7%) нафар нисбат ба маълумоти тафтиши Казокистон (16.199,2 ҳаз.) камтар буд.

Барӯйхатгирии аҳолӣ дар Қазоқистон дар соли 2009 дуввумин барӯйхатгирии аҳолии Ҷумҳурии Қазоқистон пас аз ба даст овардани соҳибихтиёрӣ мебошад. Он аз 24 то 25 феврали соли 2009 баргузор гардид. Натоиҷи муқаддамотии расмии барӯйхатгирии аҳолӣ 4 феврали 2010 дар сомонаи Кумитаи давлатии омори Қазоқистон нашр шуд. Тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 2009 шумораи аҳолии Ҷумҳурии Қазоқистон 16.004,8 ҳазор нафарро ташкил дода, 1.022,9 ҳазор нафар (6,8 %) нафар нисбат ба барӯйхатгирии соли 1999 зиёдтар буд. Яке аз натиҷаҳои ғайричашмдошти барӯйхатгирии аҳолӣ якбора коҳиш ёфтани ҳиссаи аҳолии шаҳр аз 56,3% то 54,0 % ва мутаносибан афзудани вазни қиёсии аҳолии деҳот буд.

Барӯйхатгирии аҳолӣ дар Қазоқистон дар соли 2021 сеюмин пас аз ба даст овардани соҳибихтиёрӣ, барӯйхатгирии аҳолӣ дар Ҷумҳурии Қазоқистон аст.

 Таркиби миллӣ 
Қазоқистони имрӯза давлатест, ки аҳолиаш сермиллат дорад. Тибқи маълумоти аввали соли 2021, қазоқҳо аксарияти аҳолиро ташкил медиҳанд (69,01 %), пас аз он русҳо (18,42 %), ӯзбекҳо (3,29 %), уйғурҳо (1,48 %), украинҳо (1,36 %), тоторҳо (1,06 %) ва дигарон 

 Барӯйхатгирии соли 2009 
Маълумоти пешакии барӯйхатгирии соли 2009 дар бораи ҳиссаи қавмҳои асосӣ 4 феврали соли 2010 интишор шудааст: қазоқҳо - 63,1%-и аҳолӣ, русҳо — 23,7 %, ӯзбекҳо — 2,8 %, украинҳо — 2,1 %, уйғурҳо — 1,4 %, тоторҳо — 1,3 %, немисҳо — 1,1 %, дигар миллатҳо — 4,5 %. Шумораи қазоқҳо дар солҳои 1999-2009 ба 26% (ё 2,1 миллион нафар), ӯзбекҳо — 23% (87 хазор), уйғурҳо — 6% (ба 13 хазор) афзудааст. Шумораи немисҳо якбора кам шуд — 50% (175 ҳазор), инчунин украинҳо — 39% (214 ҳазор), тоторҳо — 18% (46 ҳазор), русҳо — 15% (ба 683 ҳазор нафар).

 Забондонӣ 
Тибқи маълумоти пешакии барӯйхатгирии соли 2009  забони маъмултарин дар Қазоқистон забони русӣ буд: 94,4 фоизи аҳолии мамлакат нишон дод, ки нутқи даҳонии русиро мефаҳмад, 84,8 фоизи аҳолӣ ба забони русӣ ҳам хонда ва ҳам навишта метавонад, 3.4 % танҳо хонда метавонанд. Дар баробари ин забони гуфтугуи қазоқиро 74 % аҳолии мамлакат мефаҳмад, 62 % ба забони қазоқӣ хонда ва навишта метавонад ва 2,9 % танҳо хонда метавонанд.

Дар байни миллатҳои гуногуни Қазоқистон дар сатҳи донистани забон тафовути ҷиддӣ вуҷуд дорад. Ҳамин тариқ, дар байни миллатҳои славянӣ онҳо сухани даҳонии қазоқро мефаҳманд 25.3 % русҳо, 21,5 % украинҳо, 19 % белорусхо ва 20,9 % полякҳо. Немисҳо ҳамин гуна сатҳи дониши забони қазоқиро нишон медиҳанд - 24,7 %. 6.3 изҳор намуд, ки онҳо ба забони қазоқӣ хондан ва навиштанро доранд % русҳо, 5,2 фоизи украинҳо, 4,8 фоизи белорусҳо, 6,6 % аз полякҳо, 7,9 % олмонрҳо. Аз 2 то 2,9 %-и намояндагони ин миллатҳо гуфтанд, ки онҳо танҳо ба забони қазоқӣ хонда метавонанд.

Дар баробари ин, дар байни қазоқҳо фоизи баланди онҳое, ки нутқи шифоҳии қазоқро дуруст мефаҳманд, мушоҳида мешавад – 98,4 %, инчунин як қатор халқҳои туркзабон: ӯзбекҳо 95,5 %, уйғурҳо 93,7 %, қирғизҳо 92,7 %.

 Муносибат ба дин 
Тибқи барӯйхатгирии соли 2009, 70,2  % қазоқистониҳо мусулмонанд, зиёда аз 26,2 % - насрониён, 2,8 % - беимонон, аз ҷавоб додан ба савол худдорӣ кардаанд, 0,5 %.

Тибқи маълумоти Институти тадқиқоти стратегии Қазоқистон дар соли 2019, ҳиссаи беимонон 18,7% ташкил додааст Какие религии исповедуют в Казахстане и почему важна свобода вероисповедания?. Таҳқиқоти Gallup Service-и Амрико нишон медиҳад, ки сатҳи диндории аҳолии Қазоқистон (43 %) дар мтнтақа аз ҳама пасттар аст. Дар маҷмуъ дар ҷаҳон Қазоқистон аз рӯи ин нишондиҳанда дар байни Словения ва Швейтсария ҷой гирифтааст.

 Нишондиҳандаҳои асосӣ 
мини|Муқоисаи коэффисиентҳои афзоиши табиӣ ва муҳоҷират дар солҳои 1990-2015 дар Қазоқистон. Манбаъ: Маълумоти ҷории Кумитаи омори Вазорати иқтисоди миллии Ҷумҳурии Қазоқистон.
Давомнокии миёнаи умр дар ҷумҳурӣ соли 1980 66,9 ва соли 1990 ба 68,7 (мардон — 63,9, занон — 73,4) расид.

 Таваллуд 
Дар соли 2020 сатҳи таваллуд ба як зан 3,13 кӯдакро ташкил медиҳад. Давомнокии миёнаи умр - 73,15 сол .

 Омори фавт 
Тибқи маълумоти соли 2010, мизони фавт аз сабабҳои хушунат дар синни 10-29 сола дар Қазоқистон 10,66 ба 100 ҳазор нафарро ташкил медиҳад. Дар байни 53 кишвари минтақаи Аврупо, маълумот дар бораи он баррасӣ гардиданд Мувофиқи ин нишондод, Қазоқистон дар ҷои 3-юм меистад . Тибқи маълумоти Кумитаи омори ҳуқуқӣ ва ҳисобҳои махсуси Додситонии кулли Қазоқистон, дар соли 2009 дар кишвар 1642 куштор ва 3121 худкушӣ ва дар моҳҳои январ-сентябри соли 2010 – 1025 куштор – 2359 ҳодисаи худкушӣ ба қайд гирифта шудааст .

 Мувофиқи маълумоти Вазорати тандурустӣ 
Тибқи маълумоти соли 2006, сатҳи фавти кӯдакон дар моҳҳои январ-сентябр 14,7 ҳолат ба 1000 зинда таваллудро ташкил додааст. Дар мамлакат зар сол қариб 300 ҳазор кӯдак таваллуд мешавад. Дар баробари ин, ҳамасола тақрибан 5 ҳазор кӯдаки то 5-сола мефавтанд, ки тақрибан нисфи онҳо навзод мебошанд {{cite web|author = |url = http://diapazon.kz/aktobe/aktobe-society/71-500-grammovykh-mladencev-schitat-zhivymi.html |title = 500-граммовых младенцев считать живыми " Газета Диапазон :: новости Актобе, Казахстана и мира |lang = |website = diapazon.kz |date = |accessdate = |archiveurl = |archivedate = |deadlink = yes}.

Аз рӯи ҷамъбасти 11 моҳи соли 2009 сатҳи фавти модарон ба 100 ҳазор кӯдаки зинда таваллудшуда 35,8 нафарро ташкил дод.

Аз рӯи ҷамъбасти 11 моҳи соли 2010 сатҳи фавти модарон ба 100 ҳазор кӯдаки зинда таваллудшуда 23,3 нафарро ташкил дод..

 Бино ба маълумоти вазорати ҳолатҳои фавқулодда 
Дар соли 2010, тибқи маълумоти Вазорати ҳолатҳои изтирорӣ, 79 садамаи бузурги нақлиётӣ ба қайд гирифта шудааст, ки дар он 689 нафар ҷароҳат бардошта, 205 нафар ба ҳалокат расидаанд. Дар маҷмӯъ, агар садамаҳои худрав, ҳавоӣ ва роҳи оҳанро ҷамъ кунем, мо 140 ҳодисаи садамаҳои калони нақлиётиро ба даст меорем, ки дар онҳо 760 нафар ҷароҳат бардошта, 254 нафар фавтидаанд.

Дар ҳамин ҳол, танҳо дар вилояти Алмаато дар соли 2010 873 нафар дар вазъияти изтирорӣ ба ҳалокат расида, 5878 нафари дигар ҷароҳатҳои вазнини ҷисмонӣ бардоштаанд. 3338 ҳодисаи техногенӣ ва табиӣ рух дод, ки зарари моддӣ аз 2,1 миллиард тенге (14,3 миллион доллар) зиёд буд. Бахши зиёди ҳодисаҳо дар натиҷаи сӯхтор (1422 ҳолат) ва садамаҳои нақлиётӣ (1532 ҳолат) рух додааст, - хабар медиҳад Раёсати ҳолатҳои изтирории вилояти Алмаато.

Дар соли 2009-ум 116 садамаи калони нақлиётӣ ба қайд гирифта шуда, 857 нафар ҷароҳат бардошта, 208 нафар ба ҳалокат расидаанд.

 Муҳоҷират 
мини|Шумораи муҳоҷирон, инчунин тавозуни муҳоҷирати Қазоқистон барои солҳои 1992-2015. Манбаъ: Маълумоти ҷории Кумитаи омори Вазорати иқтисоди миллии Ҷумҳурии Қазоқистон

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Гурӯҳ:Аҳолии Қазоқистон