Виюсо Усмонӣ

Виюсо Усмонӣ-Садриу (, тав. 17 майи соли 1982, Косовска Митровитса) — сиёсатмадор, ҳуқуқшинос ва омӯзгор. Президенти Ҷумҳурии Косово аз 4 апрели соли 2021 ва аз 5 ноябри соли 2020 вазифаи президентро иҷро мекард. Дар гузашта-Раиси Парлумони Косово (2020—2021), аввалин зан дар ин вазифа, Узви Парлумони Косово (2010—2021). Доктори илмҳои ҳуқуқ (J.S.D.). Узви Шӯрои  Бонки Ҷаҳонӣ ва Сандуқи байналмилалии пул. Муовини раиси Лигаи демократии Косово то соли 2020, аз 5 ноябри соли 2020 то 4 апрели соли 2021 — Раиси ҳизби « Ҷуръат» (Guxo).

 Зиндагинома 
Виюсо Усмонӣ 17 майи соли 1982 дар Косовска Митровитса ба дунё омадааст..

Виюсо Усмонӣ дар факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Приштина таҳсил кардааст, дараҷаи бакалавр гирифтааст. Соли 2005 Усмонӣ аз Мактаби ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Питсбург дар Пенсилванияи ИМА даракҷаи магистр оид ба ҳуқуқ (LLM), соли 2015 рисолаи докториро дар Донишгоҳи Питсбург ҳимоя карда, соҳиби дараҷаи илмии доктори илмҳои ҳуқуқ (J.S.D.) шудааст.).

Усмонӣ дар Донишгоҳи Приштина ва Донишгощи технологии Рочестер дар Косово дарс додааст. Ӯ профессори даъватшуда дар Донишгоҳи Питсбург буд. Усмонӣ муаллифи мақолаҳо ва монографияҳо дар соҳаи ҳуқуқи байналмилалӣ ва тиҷоратӣ бо забонҳои албанӣ ва англисӣ.

Усмонӣ ба ҳайси сардори дастгоҳ, мушовири сиёсати хориҷӣ ва мушовири ҳуқуқии президенти Ҷумҳурии Косово кор кардааст. Усмонӣ намояндаи президент дар комиссияи таҳияи Конститутсияи Ҷумҳурии Косово дар соли 2008 буд. Ӯ узви гурӯҳи ҳуқуқии Суди Байналмилалии Адлия дар Гаага ҳангоми мурофиаи қонунӣ будани эълони истиқлоли Косово дар моҳи декабри соли 2009 буд.

Илова ба албанӣ, Усмонӣ инчунин ба забонҳои англисӣ, испанӣ, туркӣ ва сербиро гап мезанад..

Ӯ оиладор аст. Дугоник таваллуд кардааст.

 Фаъолияти сиёсӣ 
чап|мини| Усмонӣ ва Барак Обама дар соли 2009
Бар асоси натиҷаҳои интихоботи парлумонии 12 декабри соли 2010 Усмонӣ вакили парлумони Косово интихоб шуд. Ӯ 8 июни соли 2014 ва 11 июни соли 2017 дар интихобот дубора интихоб шуд. Дар интихоботи соли 2017 Усмонӣ беш аз  овоз гирифт. Усмонӣ раиси Кумитаи корҳои хориҷӣ, диаспора ва сармоягузории стратегӣ ва қаблан якчанд кумитаҳои дигарро роҳбарӣ мекард. Номзад ба сарвазир дар интихоботи парлумонии пеш аз муҳлати 6 октябри соли 2019 аз Лигаи Демократии Косово. 3 феврали соли 2020, пас аз тасдиқи Албина Куртӣ ба вазифаи сарвазир, Усмонӣ раиси парлумони Косово таъйин шуд. Ба ҷонибдории ӯ 65 вакил овоз доданд. Аввалин зан дар ин вазифа. Усмониро Глаука Конҷуфка иваз кард, ки вазифаи вазири корҳои хориҷиро дар кабинети ҳукумати Куртӣ дошт. Пас аз истеъфои президент Ҳошим Тачи Усмони аз 5 ноябри соли 2020, ҳамчун президенти муваққатии Косово кор мекард.

5 апрели соли 2020 Усмонӣ Ҳизби « Ҷуръат»-ро таъсис дод. Бино ба натиҷаҳои интихоботи парлумонии 2021, ки ҳизби номбурда дар ҳайати Ҳиби «Худидоракунӣ» иштирок кард, ва ҳизби « Ҷуръат» соҳиби 7 ҷой аз 120 ҷойи нишаст дар парлумон гардид. Ду вакили ҳизби «Ҷуръат» ба ҳукумати дуюми Куртӣ дохил шуданд. Дар ҳукумати дуюми Куртӣ, аз ҷумла муовини сарвазир ва вазири корҳои хориҷӣ Доника Гервалла буд.

4 апрели соли 2021 Виюсо Усмонӣ дар натиҷаи овоздиҳӣ дар парлумон президенти Косово интихоб шуд, ӯ аз 120 овоз, 70 овоз гирифт.

 Мукофотҳо 
Виюсо Усмонӣ дорои стипендияи Вазорати маориф, ки беҳтарин донишҷӯи факултаи ҳуқуқшиносии Косово дониста шуд, дараҷаи бакалаврро дар Косово ба даст овардааст. Ҳамзамон, ӯ инчунин ба панҷгонаи беҳтарин донишҷӯёни факултетҳо дохил карда шуд. Дар соли 2004, вай бо стипендияи магистр дар Донишгоҳи Питтсбург мукофотонида шуд. Дар соли 2005, Донишгоҳи Питтсбург ду маротиба ба ӯ ҷоизаи «Аълочии ояндадор» дод. Дар соли 2009, ба туфайли муваффақияти намоишдодааш, вай боз барои гирифтани унвони докторӣ дар ҳамон донишгоҳ соҳиби стипендияи пурра гардид, ки дар он ҷо боз ба соҳаи ҳуқуқ таваҷҷуҳ зоҳир кард.

Виюсо Усмонӣ инчунин барои саҳмҳояш дар соҳаи ҳуқуқи инсон бо ҷоизаи байналмилалии дастовардҳои Донишгоҳи Питтсбург «Sheth International Achievement Award» сарфароз гардонида шудааст.

 Ҳаёти шахсӣ 
Аз соли 2012 ба Приндоном Садриу (Приндон Садриу) оиладор шудааст. Модари дугоникҳо Дуа ва Анда''.

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Бону-президентҳо
Гурӯҳ:Президенти Ҷумҳурии Косово
Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Сарварони Ҷумҳурии Косово
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI