Забони молдовӣ

мини| Граффити дар Кишинёв. Аз чап: зери ибораи "Забони мо" калимаи "Руминия" илова шудааст.

Рост: навиштаҷоти "Ман молдовӣ ҳастам!" Ман бо забони молдавӣ ҳарф мезанам!".
Забони молдавӣ (limba moldovenească, лимба молдовеняскэ) – забонест, ки ба зергурӯҳи балканӣ-романии забонҳои романӣ мансуб аст. Забони миллии молдавиҳо. Баъзе забоншиносони муосир Лухт Л. И., Нарумов Б. П. Румынский язык // Языки мира. Романские языки. — , Academia, Институт языкознания РАН, 2001 — С. 575 чунин мешуморанд, ки «руминӣ» ва «молдавӣ» номҳои (лингвонимҳо) як забон мебошанд  «Румынский язык» в энциклопедии «Britannica»; Лухт Л. И., Нарумов Б. П. Румынский язык // Романские языки. М., 2001. С. 577., дар ҳоле ки маъхазҳои дигар Проблемы языка в глобальном мире. Монография // Под ред. Ганиной Е. В., Чумакова А. Н. — 2015 Топоров В. Исследования по этимологии и семантике. Том 2. Индоевропейские языки и индоевропеистика. Книга 1 — 2006 Червинский П., Надель-Червинская М. Толково-этимологический словарь иностранных слов русского языка — Тернополь: Крок, 2012 — С. 478—479 забони молдоваро забон гурӯҳи аз забонҳои романи шарқӣ меҳисобандНерознак В. П. Балканистика  // Большая Российская Энциклопедия. Ба ғайр аз Молдоваи муосир, забони молдовӣ дар Буковина ва дар минтақаи Одессаи Украина низ паҳн шудааст.

Забони адабии молдавӣ дар асрҳои 16-17 ба шакл гирифтан шурӯъ кард, аммо он ниҳоят дар нимаи дуюми асри 19 ташаккул ёфт Корлэтяну Н. Г. Молдавский язык // БСЭ. — 1969—1978. Тафовути забонии забонҳои руминӣ ва молдавӣ дар асри 19, алахусус пас аз ташаккулёбии Руминия, вақте ки   ва ислоҳи забони руминӣ ба амал омад, ки калимаҳои славянӣ аз он фаъолона хориҷ карда шуданд, оғоз ёфт  . Дар асрҳои 19-20 миқдори зиёди лотинизмҳои илмӣ ба луғати забони руминӣ ворид карда шуданд. Сохтмони забонии меъёри забони адабии молдовӣ, ки аз адабиёти руминӣ фарқ дорад, аз соли 1924 то 1932 ва аз соли 1938 то 1940 дар СССР идома дошт. Аз солҳои 50-ум, раванди баръакси наздикшавии меъёрҳои забоншиносии молдовӣ ва руминӣ ба амал омад ва дар охири солҳои 80-ум онҳо амалан фарқе надоштанд .

Аз соли 1989, тибқи конститутсия, забони давлатии Молдова "забони молдавӣ буд, ки дар асоси хатти лотинӣ фаъолият мекунад" , де-юре Закон Nr. 3465 от 01.09.1989 о функционировании языков на территории Молдавской ССР : «Закрепление Конституцией (Основным Законом) Молдавской Советской Социалистической Республики статуса молдавского языка как государственного призвано способствовать достижению полноты суверенитета республики и созданию необходимых гарантий для его полноценной и всесторонней реализации во всех сферах политической, экономической, социальной и культурной жизни. Молдавская ССР поддерживает получение образования и удовлетворение своих культурных потребностей на родном языке молдаванами, проживающими за пределами республики, а с учетом реальности молдавско-румынской языковой идентичности — и румынами, проживающими на территории СССР.» шабеҳ ба забони адабии руминии Руминия Лухт, Нарумов, с. 575.. 5 декабри соли 2013, Суди конститутсионии Молдова "дар бораи тафсири моддаи 13 қисми 1 Конститутсия дар робита бо дебочаи Конститутсия ва Эъломияи истиқлоли Ҷумҳурии Молдова" қарор қабул кард, ки баъзе расонаҳо тавре пешниҳод карданд, ки гӯё суд забони расмии Молдоваро ҳамчун руминӣ дар асоси алифбои лотинӣ эътироф кардааст . Аммо, ин Қарор ба саволи кадом забон забони давлатӣ ҷавоб дода наметавонад ва танҳо изҳор мекунад, ки "Эъломияи истиқлоли Ҷумҳурии Молдова бо Конститутсия як бутуни ягона аст". Гузашта аз ин, дар ақидаи ихтилофи додрас Аурел Байесу  ишора шудааст (сархати 19), ки "дар санадҳое, ки" блоки конститутсионӣ "-ро ташкил медиҳанд, қоидаҳое, ки синтагмаи" забони молдованиро "муттаҳид мекунанд" бартарӣ дорад ". Тағироту иловаҳо ба Конститутсия дар ин масъала аз ҷониби парламент ворид карда нашудааст МИД России: «Согласно действующей Конституции РМ государственный язык — молдавский».

Дар Гагаузия забони молдовӣ яке аз се забони расмӣ мебошад (дар якҷоягӣ бо гагаузӣ ва русӣ).

Яке аз забонҳои расмии Ҷумҳурии эътирлфнашудаи молдовии назди дарёи Днестр (Приднестровие) (дар якҷоягӣ бо забонҳои русӣ ва украинӣ ) забони молдавӣ мебошад, ки бар хати кириллӣ асос ёфтааст.

 Таърих 

 Эзоҳ 

 Адабиёт 












 Молдавия. Научные тетради Института восточной Европы. Под ред. А. Л. Погорельского. Выпуск II — М.: Территория будущего, 2009. — 303 с.








 Пайвандҳои берунӣ 

 О молдавском языке  
 31 августа — День Молдавского языка (moldovenii.md) 
 Козак В. О названии языка: «молдавский» или «румынский» 
 Петр Хромой — правитель придавший официальный статус молдавскому языку 
 Ващенко В. «Кто будет уезжать последним, погасите свет в аэропорту». Истории русских, оставшихся в Молдавии после распада СССР 
 Comunicat despre sesiunea ştiinţifică Unitatea limbii române — cu privire specială la Basarabia şi Bucovina, opiniile lingviştilor Eugeniu Coşeriu, Silviu Berejan ş.a.
 Evocare Eugeniu Coșeriu, Contrafort 
 Scriitori de la Chișinău despre dicționarul lui Vasile Stati, Contrafort
 Memoriul PEN Clubului din Republica Moldova (cu privire la sutuația drepturilor omului, suprimarea disciplinei școlare «Istoria Românilor» și politica de moldovenizare, Contrafort
 Conferință ținută de Tamara Cărăuș, despre chestiuni de identitate în Moldova, Contrafort
 Informații culese Jesse Schuld
 Articol de Attila Demkó
 Pronunția și alfabetul chirilic moldovenesc. Acest articol susține că moldoveneasca este un dialect al limbii române.
 Curtea Constituțională a Transnistriei (cu litere chirilice) 
 Columbia Encyclopedia: articol despre limba română, care susține că româna este vorbită de 3 milioane de persoane în Republica Moldova 
 Columbia Encyclopedia: articol despre Republica Moldova, care susține că de fapt moldoveneasca este identică cu româna 
 Interviu cu Vasile Stati (Partea întâi  și Partea a doua ) 
 George Damian, «Minciuna Moldovenismului», Contact, 11 noiembrie 2007, p. 6. 
 A XIII-a sesiune a Sovietului Suprem a oficializat statutul limbii moldovenești, 31 august 2009, Florin Mihai, Jurnalul Național 
 «Limbă! Alfabet!» au strigat basarabenii acum 20 de ani, 30 august 2009, Florin Mihai, Jurnalul Național 

Гурӯҳ:Забони молдовӣ
Гурӯҳ:Забонҳои Молдова
Молдовӣ
Молдовӣ
Молдовӣ