Масъудӣ

Абулҳасан Алӣ ибни Ҳусайн ибни Алии Масъудӣ (; ) — таърихнавис, ҷуғрофиёдон ва ҷаҳонгарди арабинависи эронитабори мусулмон ва аз аъзои Дорулҳикма.

 Зиндагинома 
Насаби вай ба Абдуллоҳ ибни Масъуд яке аз ёрони Паёмбари ислом (с) мерасад. Дар ҳудуди соли 294 қ. Бағдодро тарк гуфт ва бақияи умрро дар сафар ба Ховари Миёна, Ҳинд ва Африқои Шарқӣ гузаронид. Масъудӣ нависандаи пуркор дар мавзӯъҳои мутанаввеъ буд. Таърих, ҷуғрофиё, фиқҳ, илоҳиёт, таборшиносӣ ва фанни кишвардорӣ ҳавзаҳои кории ӯ буданд. Вай дар заминаи таърихнигорӣ маншаи хадамоти барҷастае будаст. Бовар дошт, ки таърихнигор бояд ба манобеи дасти аввал муроҷиат кунад, на ба гуфтаҳо ва навиштаҳои дигарон. Муҳимтарин асари Масъудӣ «Муравиҷу-з-заҳаб» ва «Маъдану-л-ҷавоҳир» ном дорад, ки ҳовии баҳсҳои таърихӣ, ҷуғрофиёӣ, заминшиносӣ ва ғайра аст. Китоби дигараш «ат-Танабийя ва-л-ашроф» ба назариёти ӯ дар бораи ҷаҳон ихтисос дорад. Масъудӣ ҷуғрофиёро зарурати муқаддам барои таърихнигорӣ мешумурд. Барои зиндагии ҳайвонӣ ва наботӣ дар ҳар ноҳия аҳаммияти хоссе қоил буд ва ба фалсафаи юнонӣ алоқаи зиёд дошт. Ӯ аз мутафаккирони навандеши садаҳои миёна дар ҷаҳони ислом ба ҳисоб меояд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 Shboul, Ahmad A. M.Al-Mas’udi and His World, Ithaca Press, London, 1979
 Mas’udi, The Meadows of Gold, The Abbasids, transl. Paul Lunde and Caroline Stone, Kegan Paul, London and New York, 1989
 Haywood. John A. Mas’udi, al-." Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Online. 7 December 2006.
 «Masūdī, al-.» Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2006.
 Tolan, John, Giles Veinstein, and Henry Laurens, Europe and the Islamic World: A History Princeton University Press. 2013. .