Қаро-Болта

Қаро-Болта ( — "табари сиёҳ") — шаҳрест дар Қирғизистон, маркази маъмурии ноҳияи Ҷайили вилояти Чуй. То соли 1992 он шаҳри тобеи ҷумҳурӣ буд.

 Таърих 
Аллакай дар асрҳои V-VIII дар водии Чуй шаҳракҳои кишоварзӣ ба вуҷуд омада буданд. Пас аз ҳуҷуми Чингизхон дар водии Чуй аз асри XIV то XIX бодиянишинон ва чупонон  зиндагӣ мекарданд. Пас аз тобеияти минтақа ба хонии Кӯқон дар ибтидои асри XIX, дар водии Чуӣ як қалъа сохта шуд.
Мавҷудияти захираҳои бузурги саноатӣ барои деҳаи Қаро-Болта (маркази маъмурии ноҳияи Калинин (ҳозира ноҳияи Ҷайили вилояти Чуй) мақоми шаҳрро талаб мекард.
Дар соли 1974, котиби аввали  кумитаи ҳизби ноҳияи Калинин аз вилояти Чуй ва раиси кумитаи иҷроияи шӯрои ноҳияи  мактуби асоснокеро ба мақомоти ҷумҳуриявӣ фиристоданд.
Турдиқул Усубалиев ташаббусро ҷонибдорӣ намуд, ва дар 9 сентябри соли 1975, дар Шӯрои Олии ҶШС Қирғизистон Фармон оид ба ташаккули шаҳри Қаро-Болта қабул  гардид.

 Ҷуғрофия 
Шаҳр дар нишебии шимолии қаторкӯҳи Қирғизистон дар қисми ғарбии вилояти Чуй, 62 км дуртар аз шаҳри Бишкек, дар камарбанди арзи амудӣ ҷойгир аст. Релефи он ором аст, дар баландӣ аз ҷануб ба шимол каме коҳиш ёфтааст. Шаҳр бо дарёи Қаро-Болта ҳаммарз аст.

 Аҳолӣ 
Соли 2009 дар шаҳр 37,800 нафар зиндагӣ мекарданд. То 1 марти 2017 аҳолӣ 45,300 нафарро ташкил дод .
СолШумора19396651Перепись населения СССР (1939)195910 678Перепись населения СССР (1959)СолШумора197010 844Перепись населения СССР (1970)197947 274Всесоюзная перепись населения СССР (1979)СолШумора198953 887Перепись населения СССР (1989)199947 159Перепись населения Киргизии 1999 годаСолШумора200143 531200937 834Перепись населения Киргизии 2009 года

 Иқтисод 
Қаро-Болта шаҳри тобеи ноҳиявӣ мебошад, ки дорои муассисаҳо ва ассотсиатсияҳои ҷамъиятии худ, субъектҳои соҳибкорӣ, сохторҳои маъмурии вазорату идораҳо, ва яке аз марказҳои муҳими нақлиётии вилояти Чуй мебошад. Дар давраи мавҷудияти СССР қисми болоии ҷануби шаҳр як "қуттии почта"-и пӯшида бо якчанд корхонаҳои таснифшуда, аз ҷумла корхонаи асосии шаҳр - комбинати маъдантозакунии Қаро-Болта - калонтарин корхона дар Осиёи Марказӣ барои коркарди маъдани дорои уран. Ин соҳаҳо дар минтақаи махсус бо инфрасохтори баландсифати саноатӣ, манзил ва иншооти иҷтимоӣ дар қисми ҷанубии шаҳр ҷойгир шудааст. Сарфи назар аз он, ки айни замон бисёре аз ин корхонаҳо баста шудаанд, ҳаҷми истеҳсолот коҳиш ёфтааст ё барои истеҳсоли маҳсулоти дигар тарҳрезӣ шудаанд, то имрӯз кор мекунанд. То имрӯз шаҳри Қаро-Болта 70% маҳсулоти саноатии вилояти Чуйро таъмин мекунад. Дар шаҳр 32 ҷамъияти саҳҳомӣ, 93 ҶДММ, 12 корхонае, ки ба аҳолӣ хидмат мерасонанд, 22 корхонаи хурду миёнаи коркарди маҳсулоти кишоварзӣ, 39 қаҳвахона ва ошхона мавҷуданд. Бузургтарин корхонаи шаҳр корхонаи коркарди нафти Чин "China Petrol Company Zhongda" мебошад.

 Маориф 
Дар шаҳр Техникуми хӯрокворӣ, филиали Донишгоҳи давлатии техникии Қирғизистон, литсейи касбӣ, инчунин омӯзишгоҳи тиббӣ, 13 мактаби таҳсилоти умумӣ ва якчанд мактабҳои хусусӣ, ки бо забонҳои қирғизӣ ва русӣ таълим мегиранд, мавҷуданд, инчунин шабакаи муассисаҳои томактабӣ амал карда истодааст.

 Нақлиёт 
Истгоҳи роҳи оҳани Қирғизистон Луговая-Рибачйе. Инчунин дар шаҳр таксиҳои хатсайр мавҷуданд, 2,3,5,6,7,8,9.
Роҳҳои асосии Бишкек - Тошканд ва Бишкек - Ӯш аз шаҳр мегузаранд.

Дар дохили шаҳр ҳафт хатсайрҳои нақлиёти ҷамъиятӣ мавҷуданд, ки  автобусҳои хурд намояндагӣ мекунанд. Таксиҳои сершумори хусусии хатсайрӣ низ хеле маъмуланд.

 Пайвандҳо 





 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қирғизистон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода