Президенти Лаҳистон

Президенти Ҷумҳурии Лаҳистон ( ) намояндаи олии Ҷумҳурии Лаҳистон ва кафили идомаи ҳокимияти давлатӣ мебошад Официальный текст действующей конституции РП на русском языке.

Мақоми ҳуқуқии Президенти Лаҳистон дар фасли V Конститутсияи Ҷумҳурии Лаҳистон аз 2 апрели соли 1997 сабт шудааст.

Феҳристи сарварони давлати Лаҳистон аз соли 1918 пешкаш карда мешавад, аз ҷумла шахсоне, ки вазифаҳоеро ишғол мекарданд, ки аз Президенти Ҷумҳурии Лаҳистон фарқ мекарданд, аммо сарвари давлат буданд.

 Интихобот ва ваколатҳо 
Президенти ҷумҳуриро мардум ба муҳлати 5 сол тавассути интихоботи умумӣ, баробар, мустақим ва овоздиҳии пинҳонӣ интихоб мекунад. Интихоботи президентӣ аз ҷониби Маршали Сейм таъйин карда мешавад. Дар муносибат бо шохаҳои ҳукумат президент ҳамчун ҳакам амал мекунад . Ҳуқуқи ташаббуси қонунгузорӣ ва ҳуқуқи вето дорад. Актҳо мебарорад: фармонҳо, фармонҳо, қоидаҳо, ки бояд ба қонунҳо мувофиқ бошанд..

 Ҷумҳурии Лаҳистон (1918-1939) 
Ҷумҳурии Лаҳистон, ки бо номи Иттиҳоди дуюми Лаҳистон-Литва ( Rzeczpospolita Polska, II Rzeczpospolita  ) — давлати Лаҳистон аст, ки соли 1918 барқарор карда шудааст. Ин ном пайванди пайваста бо Иттиҳоди Лаҳистон-Литва ( ё Реч Посполита -ро,( Rzeczpospolita Polska ) (1569-1795)  ки дар натиҷаи тақсимоти он байни Империяи Русия, Шоҳигарии Пруссия ва Империяи Австрия дар охири асри 18 барҳам дода шуда буд, таъкид мекунад.

 Таъсиси давлат (1918-1922) 
Оғози таърихи Иттиҳоди дуюми Лаҳистон-Литва 11 ноябри соли 1918 , вақте ки қӯшунҳои лаҳистонӣ қароргоҳи олмониро дар Варшава беяроқ намуданд ва Йозеф Пилсудский, ки аз асорати олмонӣ баргашта буд, ҳокимяти низомиро қабул кард ва қудратро аз дасти Шурои Реҷенсии Шоҳигарии Лаҳистон гирифт. 14 ноябри соли 1918, Пилсудский инчунин қудрати шаҳрвандиро ба даст гирифт Шӯрои Реҷенсӣ ва Ҳукумати Муваққатии Ҷумҳурии Халқии Лаҳистон ба Пилсудский ваколатҳои сарвари муваққатии давлатро дода буд. ().  Сейми қонунгузор 20 феврали соли 1919 Пилсудскийро  "сардори давлат" таъйин кард. ( ) Исполняющий обязанности президента как  
 Акс Ном Оғози ваколат Анҷоми ваколат Ҳизб Мансаб 1 (I-III) 100px Йозеф Клеменс Пилсудский(1867-1935)  14 ноябри 1918  29 ноябри 1918  ҳарбӣ Сарфармондеҳи олии артиши Лаҳистон 29 ноябри 1918  20 феврали 1919  Сардори муваққатии давлат 20 феврали 1919  9 декабри 1922  Сардори давлат

 Давраи пеш аз ҷанг (1922-1939) 
17 марти соли 1921 Сейм Конститутсияи Ҷумҳурии Лаҳистонро қабул кард, ки сохтори ҷумҳуриявии кишварро муқарар мекард. Парлумони ду палатагӣ — Маҷлиси Миллӣ, иборат аз сейм ва сенат, ҷорӣ гардид, ва дар 5 сол як маротиба ба тариқи интихоботи умумӣ, баробар ва пинҳонӣ, вакилони палатаҳо  муайян карда мешуданд.

Дар соли 1926, пас аз табаддулоти давлатӣ, режими авторитарӣ бо сарварии Юзеф Пилсудский таъсис ёфт, ки нуқтаҳои асосии Конститутсияи Ҷумҳурии Лаҳистонро бекор кард.

16 январи соли 1935 Сейм Коститутусияи навро қабул кард, ки яккаҳукумронии президентро ҷорӣ менамуд.

Пас аз ҳамлаи Олмони фашистӣ ба Лаҳистон 1 сентябри соли 1939, ҳукумати Лаҳистон таҳти роҳбарии президент Игнаси Моститский кишварро тарк карда, шаби 17 сентябри соли 1939  ба  Руминия фирор кард. Худи ҳамон рӯз ИҶШС нерӯҳои худро ба "хати Керзон" ба ҷониби вилоятҳои шарқии Лаҳистон фиристод ва қисми шарқии Лаҳистонро ишғол кард.
 Акс Ном Оғози ваколат Охири ваколат Ҳизб Интихобот 2100px Габриэл Нарутович(1865-1922) Габриэль Нарутович 9 декабри 1922  16 декабри 1922  Застрелен при исполнении должности. мустақил Поддержан Польской народной партией «Освобождение» 9 декабри 1922и.в.100px Макиеҷ Ратаҷ (1884-1940)  16 декабри 1922  20 декабри 1922  Ҳизби Халқии Лаҳистон Партия носила имя Пяста — легендарного основателя первой польской династии Пястов. 3100px Станислав Войтсеховский(1869-1953)   20 декабри 1922  14 майи 1926  Отстранён от власти в ходе майского переворота маршалом Польши Юзефом Пилсудским.20 декабри соли 1922и.в.100px Макиеҷ Ратаҷ (1884-1940)  14 майи 1926  4 июни 1926   4100px Игнаси Маскитский(1867-1946)  4 июни 1926  30 сентябри 1939   мустақил Поддержан сторонниками санационного режима.  

 Ҳукумати Лаҳистон дар мусофират (1939-1990) 
Ҳукумати Лаҳистон дар мусофират (  ) - ҳукумати Ҷумҳурии Лаҳистон, ки пас аз фирор аз кишвар дар моҳи сентябри 1939 аз ҷониби роҳбарияти олии он дар давраи таҷовузи Олмони фашистӣ амал кардааст. Дар давраи ҷанг ва дар солҳои аввали баъди ҷанг, он ба давлати пинҳокори Лаҳистон, созмондиҳии қувваҳои мусаллаҳи Лаҳистон дар Ғарб ва қувваҳои пинҳонкори кишвар дар худи Лаҳистон роҳбарӣ мекард. Ҳукумати дар мусофират буда  аввал дар, Порис (аз 30 сентябри соли 1939) Анже (аз моҳи ноябри соли 1939) ва Лондон (аз моҳи ноябри соли 1940) фаъолият менамуд.

 Феҳристи президентҳо дар муҳоҷират 
Президент Игнаси Моститский 17 сентябри 1939 ба Руминия фирор кард.   25 сентябри соли 1939  раёсати ҷумҳуриро ба генерал Болеслав Виеняве-Длугошевский супурд, ки мақомоти Фаронса бо он розӣ набуданд ва тақозои интиқоли раёсат ба Владислав Рачкевичро доштанд; Моститский ин шартро 30 сентября 1939 қабул намуд ва Владислав Рачкевич аввалин президент дар муҳоҷират шуд. Владислав Рачкевич ва ҳам ҳамаи шахсоне, ки дар ин мансаб кор мекарданд, сиёсатмадорони мустақил буданд.

 Акс Ном Оғози ваколат Анҷоми ваколат А. 100px Владислав Рачкевич (1885-1947)   30 сентябри 1939  6 июни 1947  Скончался на посту президента в изгнании. мансаби холӣ аз 6 июни 1947 то 9 июни 1947  Б. 100px Август Залеский (1883-1972)   9 июни 1947   7 апрели 1972   мансаби холӣ аз 7 апреля 1972  то 9 апреля 1972  В. 100px Станислав Островский (1892-1982)   9 апрели 1972   8 апрели 1979  После окончания 7-летнего срока президентских полномочий передал их своему преемнику Эдварду Рачинскому. Г. 100px Эдвард Бернард Рачинский (1891-1993)   8 апрели 1979  8 апрели 1986  После окончания 7-летнего срока президентских полномочий передал их своему преемнику Казимежу Саббату. Д. 100px Казимиер Александр Саббат  (1913-1989)    8 апрели 1986  19 июли 1989   Е100px Ришард Качоровский  (1919-2010)    19 июли 1989   22 декабри 1990  Сложил с себя полномочия, передав президентские инсигнии избранному президенту Польши Леху Валенсе.

 Давраи баъдиҷангӣ (1944-1952) 
1 январи соли 1944 баракси Ҳукумати Лаҳистон дар муҳоҷират созмони "Крайова Рада Народова" (, «Шӯрои миллии давлатӣ»), созмони сиёсӣ, 5 июли соли 1945 ба парлумон мубадал гардонида шуд, ки то 4 феврали соли 1947 фаъолият кардааст. Раиси он бо ҳуқуқи сардори давлати лаҳистонӣ Болеслав Берут (намояндаи Ҳизби коргарии Лаҳистон) интихоб шуда буд. Пас аз мубаддалгардонии "Крайова Рада Народова" ба парлумони кишвар раиси Рада мақоми (мансаби) «президент»-ро бекор кардааст ().

5 феврали соли 1947, пас аз интихобот ба парлумон, Сейм (1947-1952)  дар ҷаласаи аввалинаш Болеслав Берутро ба мансаби Президента Ҷумҳурии Лаҳистон барқарор кард. 20 ноябри соли 1952, пас аз қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Халқии Лаҳистон аз 22 июли соли 1952 — Шӯрои давлатӣ, мансаби президентро бартараф кард, Болеслав Берут бошад Сарвазири Ҷумҳурии Лаҳистон таъйин шуд.
 Акс Ном Оғози ваколат Анҷоми ваколат Ҳизб Интихобот Тез 5</br> (I-III)100px Болеслав Берут(1892-1956)   1 январи 1944  5 июли 1945  Ҳизби коргарии Лаҳистон Раиси Крайова Рада Народова () 5 июли 1945  4 феврали 1947  Президенти Крайова Рада Народова () 4 феврали 1947  20 ноябри 1952  Ҳизби коргарии Лаҳистон (номзади ягонаи блоки демократӣ )   Президенти Ҷумҳурии Лаҳистон Ҳизби муттаҳидаи коргарии Лаҳистон 

 Ҷумҳурии Халқии Лаҳистон (1952-1989) 
Ҷумҳурии Халқии Лаҳистон (  ) — номи расмии Лаҳистон аз соли 1952 то соли 1989. Конститутсияи Ҷумҳурии Халқии Лаҳистон 22 июля 1952 қабул шуд. Дар соли 1976 ба он тағироти назаррас ворид карда шуд. Мақоми қонунгузор Сейми якпалатагӣ буд, ки ба муддати 4 сол интихоб карда мешуд, сардори дастаҷамъии давлат то соли 1989 Шӯрои Давлатӣ буд, ки аз ҷониби Сейм ба муддати 4 сол интихоб карда мешуд, аз соли 1989 - президент, мақомоти иҷроия - Шӯрои Вазирон ки аз тарафи Сейм таъйин кард мешуд.

Дар асл, давлат як ҳизбӣ буд, ки дар он Ҳизби муттаҳидаи коргарии Лаҳистон ҳукмфармо буд. Ҳизбҳои хурд (асосан Ҳизби демократӣ ва Ҳизби муттаҳидаи деҳқонон), инчунин иттифоқҳои касаба, ҷавонон ва дигар созмонҳои ҷамъиятӣ ба як созмони ҷамъиятиву сиёсӣ муттаҳид шуданд (ки он ҳамчун як блоки интихоботӣ низ амал мекард)  — аз соли 1952 Фронти Миллӣ ( , аз соли 1956 - Фронти ягонагии халқӣ ( ) низ фаъолият мекарданд.

29 декабри соли 1989 баъд аз даровардани тағйирот ба Конститутсияи  ҶХЛ, ба кишвар номи таърихии он  «Rzeczpospolita Polska» (Ҷумҳурии Лаҳистон) баргардонида шудааст.
 Акс Ном Оғози ваколат Анҷоми ваколат Ҳизб Раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Халқии Лаҳистон 6border|100px Александр Завадский(1899-1964) Александр Завадский 20 ноябри 1952  7 августи 1964  Скончался на посту председателя Государственного совета ПНР. Ҳизби муттахидаи коргарии Лаҳистон Исполняющий обязанности председателя Государственного совета ПНР как один из четырёх заместителей председателя.100px Оскар Ришард Ланге(1904-1965)   7 августи 1964  12 августи 1964  border|100px Болеслав Подедворный (1898-1972) Ҳизби муттаҳидаи деҳқонон border|100px Станислав Кулчинский (1895-1975)   Ҳизби демократӣ 100px Эдвард Мечислав Очаб (1906-1989)  Ҳизби муттахидаи коргарии Лаҳистон  7 12 августи 1964  8 апрели 1968  8100px Маршали ЛаҳистонМариан Спихалский(1906-1980)   8 апрели 1968  23 декабри 1970  9100px Юзеф Адам Зигмунт Тсиранкевич (1911-1989)   23 декабри 1970  28 марти 1972  10100px Ҳенрик Ян Яблонский(1909-2003)  28 марти 1972  6 ноябри 1985  ёздаҳ</br> 11100px генерали артишВойтсех Витолд Ярузелский(1923-2014)  6 ноябри 1985  19 июли 1989  Президенти Ҷумҳурии Халкии Лаҳистон ёздаҳ</br>11 (II)100px генерали артишВойтсех Витолд Ярузелский(1923-2014)  19 июли 1989  29 декабри 1989  Внесение в конституцию ПНР изменений, которыми стране было возвращено историческое название «Rzeczpospolita Polska» (Польская республика). Ҳизби муттахидаи коргарии Лаҳистон 

 Ҷумҳурии Лаҳистон (аз с. 1989) 
Ҷумҳурии Лаҳистон, ки бо номи Речпосполитаи сеюм ( ) - номи Лаҳистон, 29 декабри соли 1989  бо тағир додани Конститутсияи Ҷумҳурии Халқии Лаҳистон ба он баргашт.

Президенти Ҷумҳурии Лаҳистон  (  ).
АксНомОғози ваколатАнҷоми ваколатҲизбИнтихобот(11) 11 (II)100pxгенерали артишВойтсех Витолд Ярузелский(1923-2014) 29 декабри 198922 декабри 1990Ҳизби муттахидаи коргарии Лаҳистон12100pxЛех Валенса(1943—)Lech Wałęsa22 декабри 199022 декабри 1995Иттифоқи касабаи «Якдилӣ»199013
(I—II)100pxАлександер Квасневский(1954—)Aleksander Kwaśniewski22 декабри 199522 декабри 2000Иттифоқи қувваҳои демократҳри чап199522 декабри 200022 декабри 2005200014100pxЛех Александер Качинский(1949—2010)Lech Aleksander Kaczyński22 декабри 200522 декабри 2010Ҳуқуқ ва Адолат2005 100pxБронислав Мария Коморовский(1952—)Bronisław Maria Komorowski10 апрели 20108 июни 2010 Созмони шаҳрвандӣ100pxБогдан Михал Борусевич(1949—)Bogdan Michał Borusewicz8 июни 2010  8 июни 2010 мустақил (поддержан Гражданской платформой)100pxГжегож Юлиуш Схетина(1963—)Grzegorz Juliusz Schetyna8 июни 2010 8 июли 2010  Созмони шаҳрвандӣ15100pxБронислав Мария Коморовский(1952—)Bronisław Maria Komorowski8 июли 2010  8 июли 2015  201016
(I—II)100pxАнджей Себастян Дуда(1972—)Andrzej Sebastian Duda8 июли 2015 8 июли 2020Ҳуқуқ ва Адолат20158 июли 2020амалкунанда2020

 Нигаред низ 

 Президенти Ҷумҳурии Халкии Лаҳистон
 Феҳристи роҳбарони ҳукуматҳои Лаҳистон

 Эзоҳ 

 Адабиёт 



Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Лаҳистон