Тоҷикони Русия

Тоҷикони Русия () — сокинони Русия, ки пурра ё қисман асли тоҷикӣ доранд ва онҳо муҳоҷирони замони шӯравӣ ва муҳоҷирони имрӯзаи Тоҷикистон мебошанд, ки барои таҳсил ва кору фаъолият ба Русия рафтаанд. Тибқи барӯйхатгирии аҳолии Русия дар соли 2021 дар Русия 350 ҳаз. тоҷикон зиндагӣ мекунанд. Афзоиш нисбати соли 2010 74,9%-ро (ё 149 933 нафар) ташкил дод, ва тоҷиконро аз рӯи шумора аз ҷойи 29 (соли 2010) ба 22 оварда расонд. Дар соли 2022 173 634 нафар Тоҷикистониҳо шаҳрвандии Русияро гирифтаанд.

Дар вилоятҳои Пенза ва Ростов автономияҳои фарҳангии тоҷикон мавҷуданд. Дар Маскав як қатор ташкилотҳои Тоҷикистон фаъолият мекунанд. Соли 2007 Иттиҳоди Тоҷикони Русия таъсис дода шуд, соли 2010 онро Суди Олӣ барҳам дод. Намояндагии Созмони Байналмилалии Муҳоҷират дар соли 2002 гуфта буд, ки ҳар сол дар Русия то 650 ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон кор мекарданд, ки аксарияти онҳо ғайриқонунӣ фаолият доштанд. Тибқи ҳисобҳои дигар, аз моҳи январи соли 2000 то январи соли 2003 дар Русия 530 ҳазор муҳоҷири тоҷик кор мекарданд ва дар соли 2007, дар Русия 450-500 ҳазор шаҳрвандони Тоҷикистон кору зиндагӣ мекарданд. Тибқи арзёбии соли 2011, Тоҷикистон аз рӯи ҳаҷми интиқоли пулӣ дар байни кишварҳои ИДМ пас аз Ӯзбекистон дар ҷои дуввум қарор дошт. Моҳи ноябри соли 2011, пас аз маҳкум шудани халабони рус дар Тоҷикистон, амалкарди мақомоти муҳоҷирати Русияро як қатор расонаҳо «Русия тоҷиконро пеш мекунад» иттилоот медоданд, гарчанде ки тибқи иттилои ФМС, алайҳи тоҷикон дар робита бо мурофиа маъракаи махсус баргузор нашудааст ва Президент Медведев гуфт, ки ин депортатсия, бояд на давра ба давра, балки доимо анҷом дода шавад, ки ин танҳо як тасодуф аст. Расонаи grani.ru навишт, ки ихроҷи тоҷикон "як қисми вокуниши асимметрии Русия" ба ҳукми Садовничий аст, бо истинод ба як манбаи номаълум дар доираҳои дипломатӣ. Вазъи муҳоҷирони кории тоҷик дар Русия боиси нигаронии Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон ва эътирози Федератсияи муҳоҷирони Русия гардида буд.

Вазъи демографӣ
 Шумораи тоҷикон дар Русия тибқи барӯйхатгириҳои аҳолӣ 1959Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Национальный состав населения по республикам СССР 1970Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1970 года. Национальный состав населения по республикам СССР 1979Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1979 года. Национальный состав населения по республикам СССР 1989Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по республикам СССР 2002Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всероссийская перепись населения 2002 года. Национальный состав населения по регионам России 2010Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всероссийская перепись населения 2010 года. Национальный состав населения Российской Федерации 2021 7 027 14 108 17 863 38 208 120 136 200 303 350 236

Тоҷикон дар минтақаҳои Русия
Сохтори истиқомати тоҷикон дар Русия аз рӯи минтақаҳои асосии ҳузур тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ:
 Минтақаҳо Барӯйхатгирии аҳолии ИҶШС дар соли 1989Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по регионам России Барӯйхатгирии умумирусиягии аҳолӣ дар соли 2002 Барӯйхатгирии умумирусиягии аҳолӣ дар соли 2010 Барӯйхатгирии умумирусиягии аҳолӣ дар соли 2021 Москва 2 893 35 385 27 280 22 783 Вилояти Москва 1 401 3 404 15 549 37 741 Санкт-Петербург 1 917 2 449 12 072 9 573 Вилояти Свердлов 1 427 6 125 11 138 21 803 Вилояти Новосибирск 714 2 784 10 054 9 192 Вилояти Тюмен 1 240 7 968 14 328 6 027 ҳамчунон Ҳавзаи мухтори Ханти-Мансийск маълумот нест 5 651 9 793 21 791 ҳамчунон Ҳавзаи мухтори Ямало-Ненетск маълумот нест 583 1 482 1 974 Вилояти Красноярск 1 377 3 507 6 304 2 946 Вилояти Волгоград 1 039 2 057 4 674 3 250 Вилояти Иркутск 852 2 576 4 169 7 092 Вилояти Ленинград 554 814 2 977 4 896 Якутия 260 1 105 2 696 5 620 Вилояти Челябинск 870 5 125 7 375 12 308 Вилояти Самара 1 598 4 624 7 195 12 844 Вилояти Кемерово 875 4 474 5 646 8 070 Тотористон 742 3 625 5 859 12 541 Бошқирдистон 735 2 939 4 127 8 073 Вилояти Оренбург 411 2 455 4 093 5 080 Кишвари Перм 863 1 953 3 548 6 013 Кишвари Олтой 413 1 617 2 087 5 230 Вилояти Саратов 1 207 1 468 1 686 2 993 Кишвари Краснодар 753 1 179 1 853 2 946 Вилояти Твер 496 1 175 3 177 7 237 Вилояти Улянов 422 1 057 1 375 3 122 Вилояти Ростов 1 238 898 1 618 4 302

Сатҳи маълумот
Мувофиқи барӯйхатгирии соли 2010, дар байни тоҷикон, танҳо 10,9% маълумоти олӣ доштанд. Ҳамзамон, дар байни сокинони ҳама миллатҳои Русия ҳиссаи одамони дорои маълумоти олӣ дар соли 2010 23,4%-ро ташкил дод. Занони тоҷик дар Русия, ки аксарияти онҳо дар шаҳрҳо зиндагӣ мекунанд, нисбат ба дигар халқҳои Русия каманд ва ин нишондиҳанда босуръат коҳиш меёбад.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8

Нигаред
Тоҷикон
Тоҷикони Покистон
Тоҷикони Амрико
Тоҷикон дар Русия
Тоҷикони Канада
Тоҷикони Ӯзбекистон
Тоҷикон дар Қирғизистон

Пайвандҳо

Эзоҳ

Гурӯҳ:Ақвоми Русия
Гурӯҳ:Диаспораи тоҷикон
Гурӯҳ:Тоҷикони Русия
Гурӯҳ:Тоҷикон