Калисои лютеранӣ

Лютеранизм ё Калисои лютеранӣ — яке аз қадимтарин ҷараёнҳои протестантӣ дар масеҳият аст. Худи пайдоиши консепсияи протестантӣ бо лютеранизм алоқаманд аст, зеро маҳз лютеранҳо пас аз эътирози худ дар Шпейер протестант номида шуданд. Он дар натиҷаи ҳаракати ислоҳотӣ дар Олмон дар асри 16 ва баъд дар давраи ташаккули калисоҳои давлатии кишварҳои Скандинавия ба вуҷуд омад. Принсипҳои асосии таълимоти узви калисои лютеранӣ дар давоми муборизаи Мартин Лютер ва шарикони ӯ бар зидди сӯиистифодагиҳои Калисои румӣ-католикӣ, аз як тараф, ва ҳаракатҳои протестантӣ радикалӣ, аз тарафи дигар (анабаптизм, калвинизм, свинглианизм) таҳия шудааст.

 Номгузорӣ 
Бори аввал истилоҳи "лютеранҳо"-ро Иоганн Эк дар соли 1520 дар полемикаи худ алайҳи Лютер ва ҷонибдорони ӯ истифода кардааст. Гузашта аз ин, ин таъриф ба маънои таҳқиромез истифода шудааст. Фақат бо мурури замон ин ном мазмуни бетараф пайдо кард. Лютер ба ин ном муносибати манфӣ дошт, он дар Китоби Конкорд мавҷуд нест. Ҳатто дар ибтидои асри 17, ин истилоҳ ба таври умум қабул карда нашуд - теолог Филипп Николай ҳайрон буд, ки дар Ҳолланд онҳо протестантҳои олмониро ҳамин тавр номиданд. Ин ном танҳо пас аз анҷоми Ҷанги Сӣ-сола васеътар истифода мешавад. Бо вуҷуди ин, дурусттар истилоҳҳои «масеҳияти инҷилӣ» ва «масеҳиёни инҷилӣ» мебошанд Герман Зассе, «На том стоим», Фонд Лютеранское наследие, Duncanville, США, 2000, ISBN 1-58712-015-1.

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Дини масеҳӣ