Бойбурт

Байбурт ё Байбурот  — шаҳрест дар шимолу шарқи Туркия, ки дар вилояти Байбурт ҷойгир аст. Тибқи саршумории соли 2008 аҳолии шаҳр 1,9% ва аз рӯи барӯйхатгирии солона 5,8% -ро ташкил медиҳад.  Ин шаҳр пойтахти вилояти Байбурт буда, дар баландии тақрибан 1150 метр дар соҳили дарёи Чорох ҷойгир аст. Гузаронидани роҳе, ки Трабзонро дар шимолу ғарб ба ҷанубу ғарби Эрзурум ва сипас Эрон мепайвандад, дер боз аҳамияти муҳим дошт ва имрӯз бо шабакаи метро ба ҳавзаи Яшили Ирмаг дар Арзҷон (Гомушхане ва Порт)  ба соҳили баҳри Сиёҳ пайваст мешавад.

Вақте ки артиши Русия дар Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ омад, шаҳри Байбурт сахт хароб шуд. Дар даврони аввали давлати усмонӣ , гузариш аксар вақт маркази адлия ҳисоб мешуд. Он Масҷиди Бузург (ба давраи Салҷуқиён тааллуқ дорад) ва Масҷиди Яғутӣ дорад. Ёдгориҳои таърихии муҳими он иборатанд аз қалъаи Байбурд ва Масҷиди Ҷомеа, мақбараҳои Шаҳид Усмон ва Таш Хана (корвонсарои сангин).

Байбурт дар минтақае ҷойгир аст, ки одатан халқҳо, аз миллатҳои ғайри семитӣ ва семитӣ зиндагӣ мекарданд. Аз ин рӯ, имрӯз мардум дар соҳил сокинони Байбуртро "Ҳалд" меноманд. Номи Байбурт дар ҳуҷҷатҳои асрҳои аввал дар муборизаи заминдорони Арманистон ҳамчун мавқеи устувор дар шакли Пайперт ва Паперт сабт шудааст. Мувофиқи гуфтаҳои Марквард (саҳ. 437), сулолаи армании Багратидиҳо низ дар давлати Носир ба Байбир дохил шудааст. Дар империяи Румиҳои Шарқӣ шаҳр Байбирдон ном дошт ва онро Юстиниан Нианос мустаҳкам карда буд (565-527). Харобаҳои қалъаи Юстиниан ҳанӯз аз болои теппае дар тарафи чапи дарёи Чорох дида мешаванд. Дар солҳои ҷанги Русия ва Имперотурии Усмонӣ ин қалъа пурра хароб карда шуд. Байбурт яке аз минтақаҳои аввалине мебошад, ки туркҳо дар Анатолия забт карда ва маскан гирифтаанд.

 Манбаъ 
Энсиклопедияи Ҷаҳони Ислом, В 2, таҳти роҳбарии Ғулом Алӣ Ҳадод Адил, Теҳрон, 1996: شابک   
 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия