Размюз

Размюз () — дараҷае сарбозӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ки ба сарбозони омӯзишдида ба подоши дастовардҳояшон дода мешавад ва ҷойгоҳе болотар аз сарбоз ва пойинтар аз размовар дорад ва баробар бо сарновӣ дар нерӯи дарёӣ аст; ефрейторҚонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ».

+ Размпоягон кеҳтар:Сарбоз 30pxРазмюз меҳтар:Размовар

Размюз дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми ёвари фармондеҳи радаро дорад ва дар сурати ниёз метавонад муваққатан фармондеҳии радаро ба уҳда гирад.

 Вожашиносӣ 
Размюз ( ‘размҷӯй’ <  ‘барангезанда ба разм, размангез’) аз ду вожа сохта шудааст: 

разм (  <  ‘рада’ < эронии бостон: *raźman- ‘ороиши ҷангӣ’ аз √*raź- ‘оростан; тартиб додан, идора кардан’) + юз ( <  ‘ангезондан; бар ангехтан; юхтан’)

Мақулаи дастурии ин вожа исму сифати фоъилӣ ва сохтвожаи он ба сурати [исм (разм) + асоси феъли замони ҳозираи ‘юхтан’ (юз)] аст. Дар сохти ин сифат аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст.

Размюз ба маънои ‘размҷӯй, ҷангҷӯй, ҷанговар’Фарҳанги забони тоҷикӣ. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, с. 116 дар «Шоҳнома» ба кор рафтааст. Чунончи, Фирдавсӣ гуфта:
Зи баҳри тилоя яке кинатӯз,
Фиристод бо лашкари размюз.

Размюз барои ҷойгузинии дараҷаи низомии ефрейтор () ба Вазорати дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудааст.

 Пешина 
Размюз ҳамчун ёвари фармондеҳи рада (даҳабад) нахустин бор дар сипоҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) падид омадаву ба забони  (нигаҳбони пушти даҳа) хонда мешуда ва фармондеҳи панҷ сарбоз будаастHead, Duncan. The Achaemenid Persian Army. Montvert Publications, 1992. ISBN 1 874101 00 0. — с. 26.

Ефрейтор ҳамчун дараҷаи сарбозӣ дар Артиши Сурх дар соли 1940 ҷорӣ шуда ва ҷойгоҳе болотар аз қаторӣ ва пойинтар аз сержанти хурд дошт. Ин дараҷаро сарбозоне дарёфт мекарданд, ки давраҳои омӯзиши размро гузаронда ва мақомҳои созмонии зеринро доштанд: 
 тирандоз, норинҷакандоз, тирбор, тактирандоз-нишонзан дар нерӯҳои ҳавобурд, зиреҳсавор, марзбонӣ, ки дар онҳо ёвари фармондеҳи рада аст.
 ронандаи худрав, ронандаи зиреҳпӯш, ронандаи тонк.
 нишонгир дар нерӯҳои зиреҳӣ.
 нишонгир дар оташбор.

Дар Нерӯҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон ин дараҷа аз 23 феврали соли 1993 ҷорӣ шудааст.

 Пайвандҳо 
 Нерӯҳои мусаллаҳ
 Дараҷаи низомӣ
 Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ
Гурӯҳ:Сарбозон