Фалсафаи муосир

Фалсафаи муосири Аврупо (фалсафаи муосирии анъанаҳои фарҳангии Аврупо) фалсафаи асрҳои ХХ-XXI мебошад.

 Навъҳо 
Навъҳои фалсафаи таҳлилӣ ва континенталӣ мавҷуданд.

Бархе мухолифи чунин тақсимоти фалсафаи муосир аз рӯи хатҳои ҷуғрофӣ ҳастанд.

Фалсафаи таҳлилӣ (Фалсафаи аналитикӣ, фалсафаи англосаксонӣ, фалсафаи англо-амрикоӣ) як равияи афкори фалсафии асри XX буда, асосан дар кишварҳои инглисизабон инкишоф ёфта, шумораи зиёди мафҳумҳо ва мактабҳои гуногунро муттаҳид мекунад.

Нуқтаҳои зерин барои фалсафаи аналитикӣ маъмуланд:

 гардиши забоншиносӣ - мушкилоти фалсафӣ ҳамчун дурӯғ дар соҳаи забон муайян карда мешавад, бинобар ин ҳалли онҳо бо таҳлили ибораҳои забонӣ алоқаманд аст;
 таъкиди семантикӣ – таваҷҷӯҳ ба масъалаҳои маъноӣ;
 усули таҳлилӣ - бартарӣ барои таҳлил нисбат ба дигар навъҳои мулоҳизаи фалсафӣ мебошад.

Асосгузорони фалсафаи таҳлилӣ Готлоб Фреге, Ҷорҷ Мур, Бертран Рассел ва Людвиг Витгенштейн мебошанд. 

Фикрҳо.  Як қатор ҳукмҳое ҳастанд, ки ҳақиқати онҳо ба ҳама маълум аст.  Масалан: «Одамон бисёранд», «Объектҳои моддӣ бисёранд».  Ба ақидаи Ҷ.Мур, вазифаи файласуф аз он иборат аст, ки барои исботи ин ҳукмҳо кӯшиш накунад ва ҳақиқати онҳоро зери шубҳа нагузорад, балки маънои онҳоро ҳарчӣ равшан ва дақиқ тахлил кунад.  Аз Мур, ҷунбиши таҳлилӣ дар фалсафаи бритониёӣ такони ҷиддӣ гирифт.

Фалсафаи континенталӣ - истилоҳест барои муайян кардани яке аз ду анъанаи асосии фалсафаи муосири Ғарб истифода мешавад. Ин ном барои фарқ кардани ин анъана аз фалсафаи англо-амрикоӣ ё аналитикӣ истифода шудааст, зеро дар замоне, ки ин тафовут бори аввал қайд карда мешуд (миёнаҳои асри XX) фалсафаи континенталӣ услуби бартаридоштаи фалсафа дар қитъаи Аврупо буд.

Ба таври умум пазируфта мешавад, ки фалсафаи континенталӣ падидоршиносӣ, экзистенсиализм, ҳерменевтика, структурализм, постструктурализм ва постмодернизм, деконструксия, назарияи интиқодӣ ба маънои мактаби Франкфурт, психоанализ, корҳои Фридрих Ниче ва Сорен Киеркегорд, аксари бахшҳои марксизмӣ ва фалсафаи марксизмро дар бар мегирад.

 Фалсафаи иҷтимоии муосир 
Муваффақиятҳои пешрафти илмию техникӣ дар якҷоягӣ бо баланд бардоштани шуур ба дараҷаи мутлақ (раванде, ки бо равшангарӣ ба асри маърифат мерасад) ва асбобсозии куллии он боиси тоталитаризм гардидХоркхаймер М. Затмение разума. Критика инструментального разума (1947), ки ҷавоби он ба мушкилоти фалсафаи иҷтимоии муосир мебошад.  Дар баробари ин, тоталитаризм ба маънои на танҳо ҳамчун режим дар ИҶШС ва Рейхи сеюм, балки ҳамчун «тоталитаризми истеъмолӣ» дар Аврупои Ғарбӣ ва ИМА низ фаҳмида мешавад.
 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 Беляев, И. А. Антропологический ландшафт современной философии  / И. А. Беляев // Вестник Российского философского общества. – 2021. – № 3-4(97-98). – С. 19-31. – DOI 10.21146/1606-6251-2021-3/4-19-31. – EDN GOQQQR.


 Пайвандҳо 
Гурӯҳ:Фалсафаи муосир