Жогорку Кенеш

Шӯрои Олии Ҷумҳурии Қирғизистон (), бештар чун Жогорку Кене́ш маъруф аст ( — ба тоҷикӣ «Шурои Олӣ» тарҷума мешавад) — маҷлиси қонунгузори Ҷумҳурии Қирғизистон аст, ки аз 120 вакилон дарбар мегирад.

Жогорку Кенеш ба муҳлати 5 сол аз рӯи низоми мутаносиб интихоб мешавад. Тибқи натиҷаҳои интихобот, ба як ҳизби сиёсӣ на бештар аз 65 мандат дар парлумон дода мешавад.

Конститутсияи ҷории Ҷумҳурии Қирғизистон шакли идоракунии давлатро муайян накардааст. Тибқи конститутсияи кишвар, Ҷумҳурии Қирғизистон давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ, унитарӣ, иҷтимоӣ мебошад. Дар манбаъҳои расмӣ шакли идоракунии парлумонӣ, амалан парлумонӣ-президентӣ номбурда мешавад.

 Таърих 
Аввалин Жогорку Кенеш, расман  Шурои Олии ҶШС Қирғизистон даъвати 12-ум, шумурда мешавад, ки номи "порлумони достонӣ"-ро дорад .

Рӯзи порлумони ҳамасола дар Қирғизистон — 4 июн қайд карда мешавад.

 Раванд ва ташаккул 
Аз соли 1995 то 2000 вакилон ба Жогорку Кенеш тибқи низоми мажоритарӣ интихоб мешуданд. Он аз ду палата - Маҷлиси қонунбарор (МА) ва Маҷлиси намояндагони мардумӣ (МНМ) иборат буд.

Тибқи ислоҳоти соли 1998, Маҷлиси қонунгузорӣ аз 60 вакил иборат буд (қаблан 35 вакил), аз он ҷумла 15 вакил бо рӯйхатҳои ҳизбӣ интихоб карда мешуданд. Маҷлиси намояндагони мардум аз 45 вакил иборат буд (қаблан 70 ҷой). Дар маҷмӯъ 105 вакил.

Аз соли 2005 инҷониб парлумони якпалатагӣ интихоб карда мешавад, ки иборат аз 75 вакил мебошад, ки бо интхоботи мажоритарӣ интихоб карда мешаванд.

Тибқи моддаи 70 Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Қирғизистон, ки дар раъйпурсии 27 июни соли 2010 қабул шудааст, ҳайати парлумон то 120 вакил (қаблан 90), ки аз рӯйхати ҳизбӣ ба муҳлати панҷ сол интихоб мешуданд, васеъ карда шуд.

 Даъватҳо 
Жогорку Кенеш таърихи худро аз соли 1939 – аз Шӯрои Олии ҶШС Қирғизистон оғоз мекунад. Даъвати кунунӣ дар интихобот дар соли 2015 интихоб шудааст.

Даъватҳои Жогорку Кенеш:

 1995 - "даъвати 1-ум"
 2000 - "даъвати 2-ум"
 2005 - "даъвати 3-ум" День Народной революции в Кыргызстане
 2007 - соли "даъвати 4-ум" (дар интихоботи гузашта ҳизби тарафдори боқиевҳо "Ак Жол" 71 мандат гирифт) Оппозиция: Нынешний Жогорку Кенеш обслуживает интересы правящего клана. Баҳори соли 2010, дар робита ба табаддулоти давлатӣ, Жогорку Кенешро Ҳукумати муваққатӣ пароканда кард. Баъдан, 6 июли соли 2010, КМИ Ҷумҳурии Қирғизистон фармон дар бораи қатъ кардани фаъолияти Жогорку Кенеши даъвати 4 содир кард .
 2010 - "даъвати 5-ум" – интихобот 10 октябри соли 2010 баргузор шуданд. 5 ҳизб вориди парлумон шуданд Роза Отунбаева подписала указ о проведении выборов в парламент страны 10 октября 2010 года.
 2015 - "даъвати 6-ум" – интихобот 4 октябри соли 2015 баргузор шуд. Тибқи қонуни нави интихобот, барои ба парлумон ворид шудан, ҳизбҳо бояд 7% овозҳои овоздиҳандагонро ба даст оранд ва дар ҳар як минтақа 0,7% овозҳоро ба даст оранд . Тибқи натиҷаҳои расмӣ, 6 ҳизб ба парлумони нав ворид шуданд .

Ҳайати парлумони даъвати 6-ум:

 «Ҳизби сотсиал-демократии Қирғизистон» — 38 мандат
 «Ота-Ҷурт» — 28
 «Қирғизистон» — 18
 «Онугуу-Прогресс» — 13
 «Бир Бол» — 12
 «Ата-Мекен» — 11

 Эзоҳ 

 Пайвандҳои беруна 

 Конститутсияи Қирғизистон
 КМИ ҶҚ
 ИДМ

Гурӯҳ:Жогорку Кенеш
Гурӯҳ:Сиёсати Қирғизистон
Гурӯҳ:Ҳуқуқи Қирғизистон