Басманда

Басманда — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ваҳдати ноҳияи Деваштич. Аз Басманда то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 35 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 9135 нафар (2017), тоҷикон.

Таърих ва этимология == Номи «Басманда», ба гуфтаи бархе муҳаққиқон, шакли таҳрифшудаи номи қадимаи «Марсманда» ё «Масманда» мебошад.Рахимов Н.Т., Аюбов А.Р. (2022). Некоторые вопросы локализации и топонимики городов Уструшаны в трудах дореволюционных русских исследователей. // CyberLeninka. Дастрас аз: https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-voprosy-lokalizatsii-i-toponimiki-gorodov-ustrushany-v-trudah-dorevolyutsionnyh-russkih-issledovateley-1 Дар баъзе сарчашмаҳои таърихӣ ва таҳқиқоти топонимӣ, ин ном ба гурӯҳи ҷойномҳои марбут ба давраи Суғд ва фарҳанги эронии бостонӣ дохил мешавад.

Дар як фарзияи забоншиносонаву фарҳангӣ зикр мегардад, ки ҷойномҳои ба монанди «Марсманда» мумкин аст бо тақвими суғдиён иртибот дошта бошанд. Абурайҳон Берунӣ дар асари худ «Осиароғу-л-боқия фӣ тақвим-ил-бақия» навиштааст, ки суғдиён ба ҳар рӯзи сол номҳои мушаххас дода, фаъолияти бозорӣ ва иҷтимоии худро бо онҳо ҳамоҳанг месохтанд.Берунӣ, Абурайҳон. Осиароғу-л-боқия фӣ тақвим-ил-бақия. Теҳрон, 1957. (Матни пурра дар: https://lib.kunstkamera.ru/files/lib/978-5-88431-298-2/978-5-88431-298-2_02.pdf) Тибқи ин фарзия, номи «Марспанд» — рӯзи 29-уми моҳ — шояд ба номи бозоргоҳҳо ва марказҳои ҷамъиятӣ иртибот дошта бошад, ки эҳтимолан дар номгузории шаҳракҳое чун «Марсманда» таъсиргузор будаанд.

Аз нигоҳи забоншиносӣ, номи «Марсманда» метавонад аз ду ҷузъи этимологӣ иборат бошад: «марс» (эҳтимол марбут ба вожаи «марз» ё номи рӯз) ва «манда» (аз решаи форсии миёна ва суғдӣ ба маънои ҷой ё макон).Ахмедов Л. (2001). Этимология топонимов Согда. Самарқанд. Тағйироти фонетикӣ ва таҳаввулоти забонӣ дар тӯли вақт метавонанд боиси табдили он ба «Масманда» ва сипас ба «Басманда» гардида бошанд.

 Иқтисод 
Басманда 3 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, беморхонаи ноҳиявӣ, маркази саломатӣ, китобхона, клуб, нуқтаҳои хидмати маишӣ, боғчаи бачагон, ошхона, чойхона ва 18 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёчаҳо ва чашмаҳои кӯҳӣ обёрӣ мешаванд.
Мардум
Сол20102020Аҳолӣ82629918

 Эзоҳ 

 Сарчашма 

 Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Деваштич
Гурӯҳ:Ҷамоати Ваҳдат (н. Деваштич)