Сипаҳсолор

Сипаҳсолор () — дараҷае солорӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ, интизомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз лашкарсолор ва пойинтар аз артишсолор дорад ва баробар бо дарёсолор дар нерӯи дарёӣ аст; генерал-полковникҚонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ».

+ Размпоягон кеҳтар:Лашкарсолор 30pxСипаҳсолор меҳтар:Артишсолор

Сипаҳсолор дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии вазорати дифоъ, умури дохилӣ, амният, сардори ситод дорад ва ё фармондеҳи сипоҳ (корпус) аст, ки он ягоне амалиётӣ ва тактикӣ аст, ки аз ду – се лашкар ташкил мешавад ва ё ороише аз ягонҳо барои иҷрои амалиёти размӣ аст.

 Вожашиносӣ 
Сипаҳсолор яке аз куҳантарин истилоҳоти низомист ва аз ду вожа сохта шуда ва мақулаи дастурии ин вожа исм ва сохтвожаи он ба сурати [исм (сипоҳ) + исм (солор)] аст:
сипоҳ ( <  <  < эронии бостон: *spāda- < эҳтимолан аз √spa-d-Ҳасандӯст, Муҳаммад. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-57-6.) + солор ( <  < эронии бостон: *sara-dāra- ‘сардор’) 

Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. 

Аз spāda- дар  сохта шуда, ки дар , дар , дар , дар балхӣ: σπαλοβιδο : ασπαλοβιδο ва дар  гаштаастСаймиддинов, Додихудо. Вожашиносии забони форсии миёна. – Душанбе: Пайванд, 2001.. Ҳамчунин аз сипоҳ дар форсии дарӣ истилоҳи сипаҳсолор ( < ) сохта шуда, ки бо сипаҳбад мутародиф аст.

«Солор» аз куҳантарин замонҳо ба маънои «фармондеҳ; генерал» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравадФарҳанги забони тоҷикӣ. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд). Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008..

 Пешина 

Сипаҳсолор ҳамчун мақоми низомӣ нахустин бор дар сипоҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) падид омадаву сипаҳбад () номида мешуда ва фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳ буд, ки сипоҳ () номида мешудандШаҳбозӣ, Алиризо Шопур. Ҷанг дар Эрони бостон // Ҷусторҳои эроншиносӣ. Теҳрон: Китоби марҷаъ, 1391..

Ашкониён (250 то милод — 224) созмони радабандии даҳдаҳии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифта будандНиконоров В. П. К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005., аз ин рӯ нерӯҳои мусаллаҳашонро куллан сипоҳ () меномиданд ва фармондеҳи кулли сипоҳ унвони сипоҳбад () дошт.

Сосониён (224 — 651) низ ҳамин радабандӣ ва номгузориро ба кор мебурдандKaveh Farrokh, Gholamreza Karamian, Katarzyna Maksymiuk. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13 ва фармондеҳи сипоҳ низ сипоҳбед () ва сипоҳсолор () номида мешудDaryaee, Touraj. Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. — ISBN 978 1 85043 898 4. — p. 47.

Фармондеҳи сипоҳ дар замони Сомониён сипаҳсолор () унвон доштНоҷӣ, Муҳаммадризо. Фарҳанг ва тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. — Теҳрон: Амири Кабир, 1386. — с. 252. — 904 саҳ. — ISBN 964-00-1086-3.. Сипаҳсолор, ки ба суратҳои «сипоҳсолор» () дар «Таърихи Байҳақӣ», «сипаҳсолор, исфаҳсалор, исфаҳсолор» дар «Қобуснома» омадаастBosworth, C. E.; Digby, S. (1978). "Ispahsālār, Sipahsālār". In van Donzel, E.; Lewis, B.; Pellat, Ch.; Bosworth, C. E. The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume IV: Iran–Kha. Leiden: E. J. Brill. pp. 208–210. ISBN 90-04-05745-5., аз мақомоти муҳими лашкарӣ дар давраи Ғазнавиён ҳам будаастАнварӣ, Ҳасан. Истилоҳоти девонии давраи Ғазнавӣ ва Салҷуқӣ. – Теҳрон: Сухан, 1373..

Сипаҳбад ҳамакнун яке аз дараҷаҳои солорӣ дар нерӯҳои мусаллаҳи Эрон аст, ки бо генерал-полковник дар нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон ва lieutenant-general дар нерӯҳои заминии кишварҳои узви НАТО баробар аст.
Аз ин рӯ, истилоҳоти сипоҳ ва сипаҳсолор барои ҷойгузин кардани вомвожаи русии «корпус» (аз  «андом») ва дараҷаи низомии «генерал-полковник» ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаандУмед Джайхани: В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной.

 Имрӯза 
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон генерал-полковник ҳамакнун  дувумин дараҷаи аршади низомӣ (пас аз генерали артиш) ва генерал-полковники милитсия — болотарин дараҷаи вижаи мақомоти корҳои дохилӣ аст. Ин дараҷаро то кунун 11 кас дарёфт кардаанд.

Генерал-полковник
 Абдураҳимов, Хайриддин Саидович, Вазир амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон  (1999—2006), раиси Кумитаи давлатии амнияти милии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006—2010)
 Сайдамир Зуҳуров (2002), раиси Кумитаи ҳифзи сарҳадди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005—2006), раиси Кумитаи давлатии ҳифзи сарҳадди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006)
 Шералӣ Мирзо (2018), Вазири дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2013)Вручение военнослужащим государственных наград и присвоение очередных воинских званий. 21.02.2018.
 Набиев Рахмон Набиевич (1992), Раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991—1992)
 Раҷабалӣ Раҳмоналӣ (2018), ҷонишини якуми раиси Кумитаи давлатии амнияти миллӣ — фармондеҳи Нерӯи марзбонии КДАМ ҶТ
 Хайруллоев Шералӣ Хайруллоевич (1999), Вазири дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—2013)
 Шарифов Ҳомиддин Ҳасанович, Вазири корҳои дохилии ҶТ (1996—2006)
 Ятимов Саймумин Сатторович (2017), раиси КДАМ ҶТ (аз 2010)

Генерал-полковники милитсия
 Қаҳҳоров Абдураҳим Абдулаҳадович (2010), Вазири корҳои дохилии ҶТ (2009—2012)
 Раҳимов Рамазон Ҳамроевич, (2017), Вазири корҳои дохилии ҶТ (аз 2012)

Генерал-полковники адлия
 Раҳмонов Юсуф Аҳмадович, (2017), Додситони кулли ҶТ (аз 2015)
 Пайвандҳо 
 Нерӯҳои мусаллаҳ
 Дараҷаи низомӣ
 Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон
 Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Генералҳо
Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ
Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ
Гурӯҳ:Солорон