Абулқосими Балхӣ

Абулқосим Абдуллоҳ ибни Маҳмуди Балхӣ (; ) — фақеҳ, муҳаддис, мутакаллим, муаррих, котиб ва дабири баъзе аз умарои Сомониён, муаллифи «Қабулу-л-ахбор ва маърифату-р-риҷол», «ат-Тафсири кабир фӣ-л-Қуръон» ва «Китобу-ғ-ғуррар ва-н-наводир».

 Зиндагинома 
Дар Балх таваллуд ёфта, таҳсилоти ибтидоиро низ дар он ҷо гирифтааст. Дар калом ба эътизолу эътиқод ва муътазилӣ низ машҳур буд. Котиби Муҳаммад ибни Зайд ба шумор мерафтааст. Муддати тӯлонӣ дар Бағдод иқомат гузида, дониши худро такмил дод. Бо фармондеҳи саркаши Наср ибни Аҳмади Сомонӣ — Аҳмад ибни Саҳли Марвазӣ наздикӣ ҷуста, мақоми вазорати ӯро низ ба даст овардааст. Бо шикасти Марвазӣ Абулқосими Балхӣ низ муддате зиндонӣ шуд. Ӯ ҳамеша афкори эътизолии худро миёни мардум тарғиб мекард ва то ҷое ҳам дар ин кор муваффақ гардида, сабаби хашми Абумансури Мотуридӣ гардид. Номбурда дар осораш ба Абулқосими Балхӣ аз назари интиқодӣ нигаристааст.

 Осор 
Бештари осори Абулқосими Балхӣ дар фалсафа ва калом буда, машҳуртарини онҳо «ат-Тафсири кабир фӣ-л-Қуръон», «Мақолот», «Уйуну-л-масоил ва-л-ҷавобот» дар 9 ҷилд, «Ғурар ва-н-наводир» ва ғайра мебошанд.

 Эзоҳ 

 Адабиёт