Мутеулло Наҷмиддинов

Мутеулло Наҷмиддинов (12 сентябри 1927, деҳаи Варзики ноҳияи Чуст, вилояти Намангон — 2 апрели 2002, Душанбе, Тоҷикистон) — нависанда, адиби публисист ва рӯзноманигори барӯманди советии тоҷик. Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон (1987).. Аз соли 1968 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон  аст. Узви КПСС аз соли 1959.

 Зиндагинома 
Аз оилаи мударрис. Дар синни 7 — солагиаш аз навозиши падар маҳрум ёфт. Модараш Муслимабону ӯро ҳамроҳи бародараш Иммоддин танҳо ба воя расонд. Мутеулло, ки хонандаи пешқадами синфи нуҳум буд, бо маслиҳату дастгирии директори мактаби миёнаи деҳа Мирхолдор Халилов ба деҳаи Оғосарой рафта, муаллими фанни ҷуғрофия шудааст (1945). Солҳои охири ҷанг дар сохтмони ГЭС-и Фарҳод кор карда, роҳбарии бригадаи комсомолону ҷавононро ба уҳда дошт. Cоли 1948 бо мақсади таҳсил ба Душанбе омадааст. Университети Давлатии Тоҷикистон ба номи Владимир Илич Ле­нин, Душанбе (1949—1954) ва Мактаби олии партиявии назди КМ КПСС-ро дар Москва тамом кард (1965). Ҳодими адабӣ ва мудири шуъбаи газетаи «Тоҷикистони Советӣ», муҳаррири газетаи «Комсомоли Тоҷикистон»  , мудири шуъбаи адабиёти бадеии нашриёти «Ирфон» ва дертар дар Сарредаксияи илмии ЭСТ (Душанбе) кор кард. Солҳои дар нашриёт кор карданаш пурсамар буданд. Китобҳои ӯ «Одамони сарбаланд», «Дарё маҷрои нав меҷӯяд», «Суруди одамони наҷиб», «Меҳри замин», «Пайраҳаи шинос», «Одамон ва соҳилҳо», «Ширмоҳ» пайиҳам аз чоп баромадаанд, ки таҷассумгари созандагию ободкорияндР.Махсумзод. «Вассофи мардони майдон» — Душанбе, 2011. — 11 феврал.
Махсусан, қиссаҳои «Дарё маҷрои нав меҷӯяд» ва «Ширмоҳ» аз ҷониби мунаққидону хонандагон баҳои баланд гирифтаанд ва дар тарҷумаи Лев Қандинов («Река ищет новое русло») дар Душанбею Маскав ба забони русӣ чоп шудаанд. Инчунин, асарҳои нависанда ба забонҳои руминӣ, украинӣ, эстонӣ, ӯзбекӣ, қазоқиву қирғизӣ ба табъ расидаанд  .

Мутеулло Наҷмиддинов дар баробари қиссаю ҳикояҳои марғуб навиштан алалхусус дар рушди жанри очерк ҳиссаи арзанда дорад. Аз соли 1979 ҳодими редаксияи газетаи «Тоҷикистони Советӣ» .
Очеркҳои машҳури адиби публисист «Шаби чӯпони куҳансол», «Фарзанди охирин», «Подоши „мукофот“», «Азоби дурӯғ», «Марди неканҷом», «Бародарон» маҳз ҳамин солҳо интишор ёфтаанд ва номи Мутеулло Наҷмиддиновро чун рӯзноманигори хушсалиқаю ояндадор муаррифӣ намудаандМ. Салим. «Ҷумҳурият» — Душанбе, 2007. — 14 сентябр.
Солҳои ҳаштодуми асри гузашта дар Саридораи илмии Энсиклопедияи советии тоҷик мудири шуъба, чанд соли охир то ба нафақа баромадан, сармуҳаррири бахши драматургияи Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ будааст.

Чанде аз навиштаҳои К. Волф, С. Зарян, Ю. Ритхеу, Ш. Рашидов ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст.
Pисолаҳои номзадӣ оид ба таҳқиқи публитсистикаи Мутеулло Наҷмиддинов ҳимоя шудааст.

Бо медали «Барои меҳнати шоён», Ифтихорномаҳои Шӯрои Олии Тоҷикистон, Шӯрои Олии Ӯзбекистон, медали нуқраи НКХХ СССР мукофотонида шудааст.

 Эҷодиёт 
 Одамони сарбаланд: Ҳикоя ва очеркҳо. — Душанбе: Давтоҷик, 1963
 Ғуломи сарбаланд: Очерк. — Душанбе: Ирфон, 1964
 Қадри замин ва одам: Повест ва ҳикояҳо. — Душанбе: Ирфон, 1974 
 Одамон ва соҳилҳо: Повест ва очеркҳо. — Душанбе: Ирфон, 1979
 Одамони замини барўманд: Очеркҳо ва ҳикояҳо. — Душанбе, 1982
 Дарё маҷрои нав меҷўяд: Повест. — Душанбе: Маориф, 1984
 Се повест. — Душанбе: Ирфон, 1986 
 Пайраҳаи шинос: Повест, ҳикоя ва очеркҳо. — Душанбе: Маориф, 1988
 Раззоқи олам: Қиссаи саргузаштӣ ва очеркҳо. — Душанбе: Адиб, 1989 
 Дарё маҷрои нав меҷўяд. Душанбе, «ЭР-граф», 2018 

 Ҷоизаҳо 
 Mедали «Барои меҳнати шоён»
 Ифтихорномаи Шӯрои Олии Тоҷикистон
 Ифтихорномаи Шӯрои Олии Ӯзбекистон
 Mедали нуқраи НКХХ СССР

 Пайвандҳо 
 Рахмонова, Джамила «Постановка проблемы в публицистике Мутеулло Наджмиддинова»
 «Азия-Плюс», «В Душанбе почтили память одного из лучших журналистов Таджикистана прошлого столетия Мутеулло Наджмиддинова», 12.09.2007 
 Равшан Махсумзод, «Вассофи мардони майдон», Душанбе, 11.02.2011 

 Сарчашма 
 Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон 
 АДАБИЁТИ ДАВРОНИ ИСТИҚЛОЛИЯТ  
 Келдӣ, Г. Мутеулло Наҷмиддинов // Адибони Тоҷикистон. — Душанбе, 2003. — С.360-361.
 Муртазоев Б. Дар бораи одамият // Комсомоли Тоҷикистон. — 1963. — 29 декабр.
 Маҷид САЛИМ. МУТЕУЛЛО НАҶМИДДИНОВ ВА ПУБЛИТСИСТИКАИ ТОҶИК, pӯзномаи Ҷумҳурият,14.09.27 
 Имодӣ, Ҳ. Ёде аз устод: Бахшида ба 90- солагии Мутеулло Наҷмиддинов // Адабиёт ва санъат. — 2017. — 24 август.
 Раҳим И. Тарошаи эмон // Садои Шар. — 1968. — № 8. — С. 80-84.
 Рауфов, Ф. Муҳандиси рўҳи инсон: Бахшида ба 90- солагии Мутеулло Наҷмиддинов // Тоҷикистон. — 2017. — 30 август.
 Равшан Махсумзод 
 Неъматҷон Файзуллоев 
 Саидаҳмади Ҳасан. Ман ҳанӯз ҳам бо китобҳои дар бачагӣ хондаам гуфтугӯ дорам.  

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони асри XX
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон