Гундсолор

Гундсолор () — дараҷае солорӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ, интизомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз сарҳанг ва пойинтар аз лашкарсолор дорад ва баробар бо дарёдор дар нерӯи дарёӣ аст; генерал-майорҚонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ».

+ Размпоягон кеҳтар:Сарҳанг 30pxГундсолор меҳтар:Лашкарсолор

Гундсолор дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии фармондеҳи гундро дорад, ки яконе тактикӣ дар шохаву зершохаҳои нерӯҳои мусаллаҳ аст, ки маъмулан хурдтар аз лашкар будаву аз ду ҳанг ё чанд гурдон ташкил ёфта ва ягонҳои хурдтаре барои бароварда сохтани ниёз ба он ҳамроҳ мешаванд; тип; бригада.

 Вожашиносӣ 
«Гундсолор» яке аз истилоҳоти сипоҳи Ашкониён ва Сосониён аст ва аз ду вожа сохта шудаву мақулаи дастурии ин вожа исм ва сохтвожаи он ба сурати [исм (гунд) + исм (солор)] аст:
гунд ( <  <  ‘лашкар; гурӯҳ, даста’ < эронии бостон: *vr̥nda- ‘гунд’Ҳасандӯст, Муҳаммад. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-58-3.) + солор ( <  <  < эронии бостон: *sara-dāra- ‘сардор’). 

Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. 

Солор аз куҳантарин замонҳо ба маънои «фармондеҳ; генерал» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравадФарҳанги забони тоҷикӣ. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд). Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ..

Истилоҳи «гундсолор» дар «Шоҳнома» чун «гундовар» омада, ки Фирдавсӣ онро ба маънои «сипаҳсолор» ба кор бурдааст: 
Пазира шудандаш ҳама меҳтарон,
Бузургони Эрону гундоваронАбулқосим Фирдавсӣ. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 5. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. - с. 408.

Истилоҳи гунд аз забонҳои эронии миёна (паҳлавӣ ва порсии миёна) дар забонҳои арманӣ («gund»), гурҷӣ («gund-i») низ вом гирифта шудаастEncyclopædia Iranica, Vol. X, Fasc. 5, pp. 486-490. GEORGIA v. LINGUISTIC CONTACTS WITH IRANIAN LANGUAGES. Ин истилоҳ ҳамчунин аз забони форсии дарӣ ба забони туркӣ вом гирифта шуда ва истилоҳи форсӣ-туркии «جنباشی» [ҷунбошӣ]-ро ташкил дода, ки дар сипоҳи Ғазнавиён ва Салҷуқиён фармондеҳи лашкаре аз чанд ҳазор сарбозро меномиданд. Дар садаҳои миёна фармондеҳи 5 ҳазор сарбозро панҷҳазорӣ () низ мегуфтанд.

Истилоҳи «гунд» дар нахустин садаҳои исломӣ бо истилоҳи «лашкар» () ҷойгузин шуда, ки пеш аз ислом ҳам ба кор мерафтааст. Ин истилоҳ дар забони  [ғунд] гашта ва ҳанг дар Нерӯҳои мусаллаҳи Афғонистон чунин номида мешавад.

 Пешина 

Гундсолор ҳамчун мақоми низомӣ нахустин бор дар сипоҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) падид омадаву беварабад () номида мешудаву фармондеҳи бевара () будаастJ. Marquart, Untersuchungen zur Geschichte von Eran I, Göttingen, 1896, p. 19 n. 84. Бевара аз 10 ҳазора () ташкил мешуд ва 10 000 сарбозро дар бар мегирифт.

Бевара дар сипоҳи Ашкониён (250 то милод — 224), ки созмони радабандии даҳдаҳии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифта будНиконоров В. П. К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156, гунд () ном гирифта ва фармондеҳи он гунд-солор () хонда мешуд.

Дар сипоҳи Сосониён (224 — 651) низ ҳамин радабандӣ ва номгузорӣ ба кор мерафта, вале ҳар гунд аз 5 дирафш () ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 1 000 сарбозро дар бар мегирифтKaveh Farrokh, Gholamreza Karamian, Katarzyna Maksymiuk. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13. Фармондеҳи гунд дар сипоҳи Сосониён низ гундсолор () номида мешудDaryaee, Touraj. Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. — ISBN 978 1 85043 898 4. — p. 47.

Дар паи шикасти шоҳаншоҳии Сосониён аз мусулмонон ва густариши ислом дар Эронзамин, арабҳо бархе аз истилоҳоти низомии эрониро вом гирифтанд. Чунончи,  аз ,  аз  ва  аз  (пиёда) вом гирифта шудаандTafazzoli A. Sasanian Society. I. Warriors. II. Scribes. III. Dehqāns. N.Y., 2000.. 

Бо таваҷҷуҳ ба ин пешинаву корбурд, истилоҳоти «гунд» ва «гундсолор» барои ҷойгузин кардани вомвожаи русии «бригада» (аз  <  — даста) ва дараҷаи низомии «генерал-майор» (аз ) ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаандУмед Джайхани: В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной.

 Нишонаҳои дараҷаи гундсолорӣ 
 Нишона35px|Артиши Сурх 35px|Артиши Шуравӣ 35px|Артиши Тоҷикистон гиребонӣсардӯшӣ 75px 75px 75px 75px 50px альт=|121x121пкс альт=|121x121пкс 121x121пкс 121x121пкс 121x121пкс 121x121пкс ...(1940—1943) ...(1940—1943) ...(1940—1943) ...(1941) нишонаи остин (мундир, кител ва пираҳан, шинел)(1940—1943) сардӯшииНерӯи заминӣ(1943—1955) … размӣ(1943—1955) …ҷашнӣ Нерӯи заминӣ(1955—1991) … Нерӯи ҳавоӣ(1955—1991) …Нерӯи заминӣ(1993—) …Нерӯи ҳавоӣ(1993—)

 Пайвандҳо 
 Нерӯҳои мусаллаҳ
 Дараҷаи низомӣ
 Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ
Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ
Гурӯҳ:Солорон