Сэмюэл Ҳантингтон

Сэ́мюэл Фи́ллипс Ҳа́нтингтон (; 18 апрели 1927, Ню-Йорк, ИМА — 24 декабри 2008, Мартас Винеярд, Массачусетс, ИМА) — ҷомеашинос ва сиёсатшиноси амрикоӣ, муаллифи консепсияи тақсимоти қавмию фарҳангии тамаддунҳо, эъломшуда дар мақолаи «Бархӯрди тамаддунҳо?» (The Clash of Civilizations?), мунташиршуда соли 1993 дар маҷаллаи «Форин афферс» ва сипас соли 1996 дар китоби «Бархӯрди тамаддунҳо».

 Зиндагинома 
Сэмюэл Ҳантингтон 18 апрели соли 1927 дар Ню-Йорк дар як хонаводаи муҳоҷири англис ба дунё омадаст. Дар донишгоҳҳои Йел ва Чикаго то марҳалаи коршиноси аршад таҳсил кардааст. Доктори улуми сиёсиро аз Донишгоҳи Ҳарвард гирифт ва дар ҳамон донишгоҳ ба тадрис пардохт. Аз соли 1989 то ҳафтодсолагӣ раёсати маркази мутолиоти стратегии Донишгоҳи Ҳарвардро уҳдадор буд.

Илова бар ин, масъулиятҳои мутааддиди дигареро ҳам бар уҳда доштааст, аз ҷумла: 
 Дастёри таҳқиқоти умури дифоъи дар муассисаи мутолиоти Брукингс (1953–1959) 
 Пажӯҳишгари Шӯрои таҳқиқоти улуми иҷтимоии Амрико(1957–1954) 
 Дастёри Муассисаи ҷанг ва сулҳ дар Донишгоҳи Колумбияи Ню-Йорк (1958) 
 Ҳамоҳангкунандаи дафтари тарҳ ва барномарезии шӯрои амнияти миллии Амрико дар давраи Бржинский (1978–1977) 
 Таҳлилгари умури дифоъӣ ва стратегӣ дар вазорати дифоъ ва хориҷаи Амрико (аз 1985 то кунун) 
 Раёсати Анҷумани мутолиоти улуми сиёсии Амрико (1987–1986) 
 Бунёнгузор ва сардабири маҷаллаи «Сиёсати хориҷӣ» (1977–1970)

 Дидгоҳ ва корҳои асосӣ 
Ҳантингтон — муаллифи осори сершумор дар заминаи навсозии сиесӣ, муносибатҳои байналмилалӣ, назарияи демократия ва муҳоҷират. Дар байни онҳо бояд ишора кард:
 «Сарбоз ва давлат: назария ва сиёсати муносибатҳои маданӣ-низомӣ» (1957);
 «Тартиботи сиёсӣ дар ҷомеаҳои тағйирёбанда» (1968);
 «Мавҷи сеюм: Демократикунонӣ дар охири садаи XX,» (1991);
 «Бархӯрди тамаддунҳо» (1993);
 «Мо кистем? Чолишҳои ҳуввияти миллии Амрико» (2004).
Ҷаҳонишавӣ иқдоми амалии назарияи ҷанги тамаддунҳои Сэмюэл Ҳантингтон аст, ки ӯ тамаддуну фарҳанги Ғарбро ягона тамаддуни ҳақиқӣ меҳисобад ва хоҳони пирӯзии бечунучарои он бар дигар тамаддунҳост. Хантингтон вижагиҳои тамаддуни Ғарбро дар таҳаммулгароӣ, озодбаёнӣ, инсонӣ будан мебинад ва дигар тамаддунҳоро дар ҳалли мушкилоти башарият баставу ноком ва худраъю худсар муаррифӣ мекунад. Ин ҷомеашинос, ки тамаддуни Ғарбро мероси Юнон, католитсизму протестантизм, Ренессанс, ислоҳоти зидди Ренессанс ва забонҳои аврупоӣ медонад, натиҷа мегирад, ки ин тамаддун арзишҳоеро, аз ҷумлаи ҳокимияти қонун, озодибаёнии иҷтимоӣ, ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ҳуқуқи башар, доро мебошад, ки дар дигар тамаддунҳо аз ин арзишҳо хабаре нестСайидзода Зафари Шералӣ. Тоҷикистони муосир: масъалаҳои мубрами истиқлоли миллӣ. – Душанбе: ҶДММ «Контраст», 2016. С.349 – 608 с. – ISBN 978-99947-49-89-8.

 Эзоҳ 

 Литература 
Ба забони англисӣ
 The Soldier and the State: The Theory and Politics of Civil-Military Relations (1957)
 The Common Defense: Strategic Programs in National Politics (1961)
 Political Order in Changing Societies (1968)
 American Politics: The Promise of Disharmony (1981)
 The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century (1991)
 The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order (1996)
 Who Are We? The Challenges to America’s National Identity (2004)

Ба забони русӣ
 Хантингтон С. Третья волна. Демократизация в конце XX века. — М.: РОССПЭН, 2003
 Хантингтон С. Столкновение цивилизаций. — : АСТ, 2003. — ISBN 5-17-007923-0
 Хантингтон С. Политический порядок в меняющихся обществах. — : Прогресс-Традиция, 2004. — ISBN 5-89826-194-X
 Хантингтон С. Кто мы? Вызовы американской национальной идентичности. — : АСТ, 2008. — ISBN 978-5-17-051209-6, ISBN 978-5-9713-8992-7

 Пайвандҳо 
 Зиндагиномаи Ҳантингтон дар сомонаи Донишгоҳи Ҳарвард 
 Мубоҳиса атрофи моделҳои тамаддунӣ: С. Ҳантингтон ба ҳарифон ҷавоб медиҳад 
 С. Ҳантингтон. Бархӯрди тамаддунҳо? (мақола, 1993)
 Бархӯрди тамаддунҳо (китоб, 1996)
 Бӯҳрони демократия 

Гурӯҳ:Сиёсатшиносони ИМА
Гурӯҳ:Ҷомеашиносони ИМА
Гурӯҳ:Ҷомеашиносон аз рӯи алифбо