Юлқулибек Анисӣ

Юлқулибек Анисӣ (? — 1607, Бурҳонпур, Ҳиндустон) — и форсизабони Ҳиндустон.

 Зиндагинома 
Аз қабилаи шомлуи туркман. Дар Ҳирот таҳсил кардааст. Чанд муддат дар дарбори ҳокими ин шаҳр китобдор буд. Шеърҳои нахустинашро бо тахалл. «Ҷоҳӣ» навиштааст. Девони ашъорашро худаш тартиб дода буд. Солҳои 70 садаи XVI Абдуллоҳхони Ӯзбек Хуросонро забт карда, Анисиро асир гирифт ва ба Мовароуннаҳр овард. Дар ҳамин гирудор девони Анисӣ Юлқулибек нест шуд. Анисӣ Юлқулибек роҳи Ҳиндустонро пеш гирифт. Мероси адабии боқимондаи Анисӣ Юлқулибек, асосан, ҳамон аст, ки дар Ҳиндустон эҷод кардааст. Ба қалами ӯ қасоиду ғазалиёт, рубоиҳо, тарҷеъбанду таркиббандҳо ва ғайра тааллуқ доранд. Анисӣ Юлқулибек дар ин навъ ашъор беҳтарин анъанаҳои назми пешинаи форс-тоҷикро идома додааст. Силсилаи ғазалҳо дорад дар татаббӯи Ҳофизи Шерозӣ. Мавзӯи ғазалҳояш панду андарз, шикоят аз беадолатиҳои замона, ҳасби ҳол — шикоят аз рӯзгори номусоид ва ғайра мебошанд. Ба ғайр аз ашъори ғиноӣ аз Анисӣ Юлқулибек то замони мо маснавие бо номи «Маҳмуд ва Аёз» (нотамом) расидааст, ки як нусхааш дар Ганҷинаи дастнависҳои шарқии Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ Академияии Илмҳо Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳфуз аст. Абёти зерин аз ӯст:

 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 Абдулбоқии Наҳовандӣ, Маосири Раҳимӣ, ҷ. 3, Калкатта, 1935;
 Ҳусайнқулихони Азимободӣ, Нештари ишқ, ҷ 1. Д., 1981.

 Сарчашма