Артишсолор

Артишсолор () — яке аз болотарин дараҷаҳои солорӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз сипаҳсолор ва пойинтар аз артишторон-солор дорад ва баробар бо новгонсолор дар нерӯи дарёӣ аст; генерали артишҚонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ».

Артишсолор дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми фармондеҳии олии маҷмуъи созмони низомии кишварро дорад ва ё фармондеҳи артиш аст, ки он ягоне амалиётӣ-тактикиест, ки аз як ситод, қароргоҳи фармондеҳӣ, ду — се сипоҳ ва ягонҳои ёрирасон ташкил шуда ва қобилияти амалиётии мустақил дорад.

+ Размпоягон кеҳтар:Сипаҳсолор 30pxАртишсолор меҳтар: Артишторон-солор

 Вожашиносӣ 
«Артишсолор» аз ду вожа сохта шуда ва мақулаи дастурии он исм ва сохтвожаи он ба сурати [исм (артиш) + исм (солор)] аст: 
артиш ( <  «разманда» <  «гардунасавор»Ҳасандӯст, Муҳаммад. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 1, с. 162.) + солор ( <  < эронии бостон: *sara-dāra- сардор)
Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. 

Вожаи «артиш» дар забонҳои порсии миёна ва бостон вуҷуд надошта ва бо равиши пасинсозӣ () аз артиштор ( ‘разманда’ <  ‘гардунасавор’ аз raθa- ‘гардуна’ + štar- ‘истода’) сохта шудааст. Фарҳангистони забони Эрон «артиштор»-ро сохташуда аз артиш + -дор, яъне «дорандаи артиш» пиндошта ва «артиш»-ро аз он ҷудо кардаву онро ба маънии «артиш» хусусан ва «маҷмуъи сипоҳиён ва нерӯҳои мусаллаҳи кишваре» умуман ба кор гирифтаастW. Sundermann. ARTĒŠTĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, pp. 661-662.

Истилоҳи «артиш»-ро дар соли 1935 Фарҳангистони Эрон бо пешниҳоди Анҷумани вожасозии артиш баробари истилоҳоти  ва  ниҳод ва ҷойгузини истилоҳи  ( ‘қӯшун’) кард. Ин истилоҳ ҳамакнун дар Тоҷикистон низ расман ба кор меравадФарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд). Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ. – ҷ. 1, с. 80..

Истилоҳи артишсолор, ки кӯтоҳшуда аз артишторон-солор () аст, дар соли 2018 барои ҷойгузин кардани дараҷаи низомии генерали артиш ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудУмед Джайхани: В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной.

 Пешина 

Артишторон-солор () баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз шоҳаншоҳ дар замони Сосониён будW. Sundermann. ARTĒŠTĀRĀN SĀLĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, p. 662Дьяконов М. М. Очерк истории древнего Ирана. М., 1961. С. 291. Дар «Замёд яшт» («Яштҳо», 2/331) мардум бино бар пешае, ки доштанд, ба се гурӯҳ тақсим мешуданд: руҳониён ё осрӯнон (); размкорон ё артишторон () ва кишоварзон ё востриюшон ()Баҳор, Меҳрдод. Пажӯҳише дар асотири Эрон (пораи нахуст ва дуюм). Виростор: Катоюн Маздопур, чопи дувум пойизи 1376, Интишороти «Огоҳ», саҳ. 74, ёддошти 2. ISBN 964-416-045-2. Оғози ин тақсимбандӣ, ки дар замони Сосониён бо пайдоиши гурӯҳ чаҳорум – пешаварон ё ҳутухшон () – ба авҷи марзбандии дақиқи худ мерасад, дониста нест, вале дар «Корномаи Ардашери Бобакон» ба унвони артишторон-солор ишора шудааст.

Ба гузориши Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ, мақоми артишторон-солор болотар аз сипоҳбед () ва тақрибан ҳампоя бо аргбед () будааст. Аз қаринаҳо чунин бар меояд, ки артишторон-солор унвони дигаре барои Эрон-сипоҳбед () аст, ки то замони подшоҳии Хусрав Анӯшервон болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд.

 Пайвандҳо 
 Дараҷаи низомӣ
 Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон
 Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон

 Эзоҳ 

Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ
Гурӯҳ:Солорон