Абдулазизхон (Шайбонӣ)

Абдулазизхон (1513—1550) — шашумин ҳоким аз сулолаи Шайбониён дар Хонигарии Бухоро. Солҳои 1540 – 1550 ҳукмронӣ кардааст.

 Зиндагинома 
Абдалазизхон, писари калонии Убайдуллохон соли 1513 дар Бухоро ба дунё омадаастsee Abu’l-Ḡāzī, II, p. 239, n. 2.

Соли 1526-27 Абдулазизхон ҳокими Астрабод, ки аз тарафи Убайдуллохон забт шуда буд, таъйин гардидḤasan Rūmlū, I, p. 201, II, pp. 98-99.

Баъди вафоти Абдуллоҳхони I худро хони Бухоро эълон карда, аз итоат ба ҳокимияти марказии Мовароуннаҳр сар печид ва боиси дар Мовароуннаҳр ба вуҷуд омадани дуҳокимиятӣ гардид.

 Сиёсати дохилӣ 
Бо мақсади ба худ ҷалб кардани таваҷҷуҳи омма ва мустаҳкам намудани ҳокимият соли 1541 баъзе андозҳоро бекор кард.

Дар аҳди Абдулазизхон сохтмони қалъаи нави Бухоро сар шуда, дар замони Абдуллоҳхони II анҷом ёфт.

 Сиёсат дар соҳаи фарҳанг 
Дар садаи XVI Бухоро ба яке аз марказҳои санъати меъморӣ ва илму маърифат табдил ёфт. Абдулазизхон дар ин ҷо китобхонае таъсис кард, ки ба он рассом ва хаттоти номӣ Султон Мирак сардорӣ мекард. Дар он на танҳо китобҳои нодирро ҷамъ мекарданд, балки хаттотони беҳтарин, ба монанди Миралӣ, шогирдони вай Хоҷа Маҳмуд ва Саид Аҳмади Машҳадӣ асарҳои бисёрро китобат намуда, бо минётураҳо ороиш медоданд.

Устоди Абдулазиз шайх Ҷалол будБ. В. Норик, Роль шибанидских правителей в литературной жизни Мавераннахра XVI в. // Рахмат-намэ. Спб, 2008, с.247.  Ӯ аз шоирону олимон ҳимоят мекард. Худи Абдулазизхон бо тахаллуси Азизӣ ба забони туркӣ шеърҳо навиштаастБ. В. Норик, Роль шибанидских правителей в литературной жизни Мавераннахра XVI в. // Рахмат-намэ. Спб, 2008, с.247-249.

 Марг 
Абдулазизхон дар Бухоро 16 майи соли 1550 аз олам даргузашта ва дар канори падараш дар мадрасаи Мири Араби Бухоро дафн шудааст.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 История Узбекистана. Т.3. Т.,1993.
 История Узбекистана в источниках. Составитель Б. В. Лунин. Ташкент, 1990

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Бухоро
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Самарқанд
Гурӯҳ:Шайбониён