Бозиҳои олимпии зимистона

Бозиҳои олимпии зимистона (, ) — бузургтарин мусобиқоти байналмилалӣ аз рӯи намудҳои зимистонаи варзиш, ки дар 4 сол як маротиба баргузор мегардад. 

Бозиҳои олимпии зимистона начали проводиться с 1924 года как дополнение к летним Играм. Некоторые зимние виды спорта были включены в летние Олимпийские игры ещё раньше, в 1908 и 1920 годах. С 1924 по 1992 годы Бозиҳои олимпии зимистона проводились в те же годы, что и летние. С 1994 Бозиҳои олимпии зимистона проводятся со сдвигом в 2 года относительно летних Олимпийских игр.

Другие названия: Зимняя Олимпиада, Белая Олимпиада.

 Таърих 
Нахустин мусобиқаҳои байналмилалӣ, ки махсус барои намудҳои зимистонаи варзиш пешбинӣ шуда буданд, Бозиҳои шимолӣ ба ҳисоб мерафтанд, ки аз соли 1901 то 1926 дар Стокгольм баргузор мешуданд.

Дар ҳайати Бозиҳои олимпӣ ҳанӯз ҳангоми таъсиси Кумитаи байналмилалии олимпӣ дар соли 1894 пешбинӣ шуда буд, ки яхмолакбозӣ ба барномаи олимпӣ дохил карда шавад. Аммо бори аввал ин намуди варзиш дар Бозиҳои соли 1908 пайдо шуд: 4 маҷмӯи мукофотҳо дар фигурбозӣ рӯи ях ба бозӣ гузошта шуданд. Дар рақси озод швед Улрих Салхов ва дар шаклҳои махсус — рус Николай Панин-Коломенкин қаҳрамон шуданд. Дар байни занон англис Меҷ Сайерс ғолиб омад ва дар рақси ҷуфтӣ олмониҳо Анна Ҳӯблер ва Ҳайнрих Бургер пирӯз гардиданд.

Дар соли 1911 дар сессияи КБО пешниҳод шуд, ки дар бозиҳои навбатӣ «Ҳафтаи намудҳои зимистонаи варзиш» ташкил карда шавад, вале азбаски созмондиҳандаи бозиҳо дар соли 1912 Шветсия буд, вай бар зидди ин пешниҳод баромад, зеро аз рақобат бо Бозиҳои шимолӣ ҳарос дошт. Ҳангоми омодагӣ ба Бозиҳои олимпии навбатӣ ғояи «Ҳафта» бори дигар садо дод, аммо Ҷанги якуми ҷаҳонӣ монеи баргузории мусобиқаҳо шуд. Ва дар барномаи Бозиҳои олимпии соли 1920 дар Антверпен мусобиқаҳо оид ба рақси намоиши руйи ях ва хоккей бо шайба дохил карда шуданд.

Дар соли 1924 дар Шамони (Фаронса) зери сарпарастии КБО «Ҳафтаи байналмилалии варзиш ба муносибати Олимпиадаи VIII» баргузор гардид. Маҳбубияти ин чорабинӣ боиси он гашт, ки «ҳафтаи» гузаштаро аввалин Бозиҳои олимпии зимистона номиданд.

Дар аввал Бозиҳои зимистона дар ҳамон соли Бозиҳои тобистона, дар соли аввали давраи чорсолаи олимпӣ баргузор мешуданд, вале аз соли 1994 инҷониб Бозиҳои зимистона пас аз 2 соли Бозиҳои тобистона гузаронида мешаванд. Бархилофи Бозиҳои олимпии тобистона, Бозиҳои зимистонаи баргузорнашуда рақамгузорӣ карда намешаванд.

 Ҷоизадорон 

Ғолибони Бозиҳои олимпии зимистона дар ҳисоби умумидастаӣ дар 24 бозие, ки солҳои 1924—2022 баргузор шудаанд, инҳо буданд:

  Нурвеж — 10 бор
  ИҶШС /  Русия — 8 бор
  ҶДО /  Олмон — 4 бор
  Конодо — 1 бор
  ИМА — 1 бор
  Суэд — 1 бор

 Намудҳои варзиши олимпиадаи зимистона 

 Иттиҳод/Федератсия Намудҳои варзиш Оғози баргузорӣ Тартибот Баррасӣ Рӯйхати ғолибон FIS Варзиши лижаронии кӯҳӣ 1936 Фаромадани босуръат, супергигант, слаломи бузург, слалом, комбинатсия Баррасӣ Рӯйхат Мусобиқаи лижаронӣ 1924 Спринти инфиродӣ, спринти дастаӣ, мусобиқа бо оғози ҷудогона, масс-старт, эстафета, скиатлон Баррасӣ Рӯйхат Ҷаҳиш бо лижа аз трамплин 1924 K120 мусобиқаи инфиродӣ, K120 мусобиқаи дастаӣ, K90 мусобиқаи инфиродӣ Баррасӣ Рӯйхат Дуҳарбаи лижаронӣ 1924 Мусобиқаҳои инфиродӣ, спринт, эстафета Баррасӣ Рӯйхат Фристайл 1992 Могул, акробатикаи лижаронӣ, ски-кросс, ҳафпайп, слоупстайл Баррасӣ Рӯйхат Сноуборд 1998 Биг-эйр, слаломи бузурги параллелӣ, слоупстайл, кросс дар сноуборд, ҳафпайп Баррасӣ Мардон Занон IBU Биатлон 1960 Спринт, мусобиқаи инфиродӣ, мусобиқаи таъқибӣ, масс-старт, эстафета, эстафетаи омехта Баррасӣ Мардон Занон ISU Фигурбозӣ рӯи ях 1908/1924 Фигурбозии инфиродии мардон ва занон, фигурбозии ҷуфтӣ, рақс рӯи ях, мусобиқаҳои дастаӣ Баррасӣ Рӯйхат Конкибозӣ 1924 500 м, 1000 м, 1500 м, 3000 м, 5000 м, 10000 м, мусобиқаи дастаӣ Баррасӣ Рӯйхат Шорт-трек 1992 500 м, 1000 м, 1500 м, эстафета Баррасӣ Рӯйхат FIBT Бобслей 1924 Боби дунафара, боби чорнафара Баррасӣ Рӯйхат Скелетон 1928/48/2002 Баррасӣ Рӯйхат FIL Варзиши чанасаворӣ 1964 Мусобиқаҳои инфиродӣ, мусобиқаҳои ҷуфтӣ, эстафетаи дастаӣ Баррасӣ Рӯйхат IIHF Ҳокейи рӯи ях 1920/1924 Баррасӣ Рӯйхат WCF Кёрлинг 1924/1998 Баррасӣ Рӯйхат

 Намудҳои варзише, ки мусобиқаҳо аз рӯи онҳо дигар гузаронида намешаванд 

 Патрули ҳарбӣ — ниёи биатлони муосир. Аввалин мусобиқаҳо дар соли 1924 гузаронида шуданд. Инчунин мусобиқаҳои намоишӣ дар солҳои 1928, 1936 ва 1948 баргузор шуданд. Дар 1960 биатлон ба намуди зимистонаи варзиши олимпӣ табдил меёбад;
 рақси намоиши руйи ях танҳо дар БО-и соли 1908 пешниҳод шуда буданд.

 Намоишӣ 

 Хоккей бо тӯб — дар соли 1952 намоиш дода шуд.
 Айсшток, варианти олмонии кёрлинг, дар солҳои 1936 ва 1964 пешниҳод шуда буд.
 Балети лижаронӣ, ки баъдтар бо номи ски-акро маъруф шуд, дар солҳои 1988 ва 1992 намоиш дода шуд. Ин намуди варзиш вақтҳои охир маҳбубияти худро зуд гум кард. Федератсияи байналмилалии варзиши лижаронӣ аз соли 2000 тамоми мусобиқаҳои расмиро оид ба он қатъ кард.
 Мусобиқаи сагсаворӣ дар соли 1932 нишон дода шуд.
 Мусобиқаи суръат (лижаронии кӯҳӣ) дар Албервилл дар соли 1992 намоиш дода шуд.
 Панҷҳарбаи зимистона дар соли 1948 дохил карда шуд.

 Солҳо ва макони баргузорӣ 
 Бозиҳо Сол Шаҳр Мамлакат Шумора Шумора кишварҳои иштирокчӣ иштироки варзишгарон тартиботи варзишӣ намудҳои варзишI1924  Шамони   Фаронса16280144II1928  Санкт-Моритс   Суис25464144III1932  Лейк-Плесид   ИМА17252144IV1936  Гармиш-Партенкирхен   Олмони нозӣ28646174—(1)1940  Саппоро   Ҷопон       —(1)1944  Кортина д'Ампетсо   Итолиё       V1948  Санкт-Моритс   Суис28669224VI1952  Осло   Нурвеж30694224VII1956  Кортина д'Ампетсо   Итолиё32821244VIII1960  Скво-Воллей   ИМА30665274(2)IX1964  Инсбрук   Утриш361091346(3)X1968  Гренобл   Фаронса371158356XI1972  Саппоро   Ҷопон351006356XII1976  Инсбрук   Утриш (4)371123376XIII1980  Лейк-Плесид   ИМА371072386XIV1984  Сараево   Югославия491272396XV1988  Калгари   Канада571423466XVI1992  Албервил   Фаронса641801576XVII1994(5)  Лиллеҳаммер   Нурвеж671739616XVIII1998  Нагано   Ҷопон722302687(6)XIX2002  Солт-Лейк-Сити   ИМА772399787XX2006  Турин   Итолиё802508847XXI2010  Ванкувер   Канада822766867XXII2014  Сочи   Русия882800987XXIII2018  Пхёнчхан   Кореяи ҶанубӣXXIV2022   Пекин Чин

1 Сабаби лағв — Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ.

2 Биатлон ба намуди зимистонаи варзиши олимпӣ табдил меёбад. Баргузории мусобиқаҳо оид ба бобслей лағв карда мешавад.

3 Варзиши чанасаворӣ ба намуди зимистонаи варзиши олимпӣ табдил меёбад.

4 Дар аввал бозиҳо бояд дар Денвер (США) баргузор мешуданд. Аммо бинобар мушкилоти молиявии созмондиҳандагон, пешниҳод шуд, ки Олимпиада дар Австрия гузаронида шавад.

5 Аз ҳамин сол Бозиҳои олимпии зимистона дигар дар ҳамон соли бозиҳои тобистона баргузор намешаванд. Аввалин ва ягона бор дар таърих фосилаи байни Бозиҳои олимпии зимистона 2 солро ташкил дод.

6 Кёрлинг ҳафтумин намуди зимистонаи варзиши олимпӣ мегардад. Инчунин ба барномаи бозиҳо сноубординг-ро дохил мекунанд.

 Ҳамчунин нигаред 

 Бозиҳои олимпӣ
 Бозиҳои паралимпӣ
 Бозиҳои паралимпии зимистона
 Бозиҳои олимпии тобистона
 Бозиҳои паралимпии тобистона

 Эзоҳ 

*