Зиддиконститутсионӣ

Зиддиконститутсионӣ, ғайриконститутсионӣ, хилофи Конститутсия — дар ҳуқуқи конститутсионӣ мухолифати қонун, дигар санади меъёрии ҳуқуқӣ, шартномаи дохилидавлатӣ ё байналмилалӣ ба меъёрҳои Конститутсия.

Зиддиконститутсионӣ эътироф шудани санадҳои меъёрии ба қувваи қонунӣ даромада ё муқаррароти алоҳидаи онҳо минбаъд маънои гум кардани қувваи амалашонро дошта, дар амал татбиқ намешуданд. Яке аз ваколатҳои Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян кардани мувофиқати қонунҳо, санадҳои ҳуқуқии якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон, Маҷлиси миллӣ, Маҷлиси намояндагон, Президент, Ҳукумат, Суди Олӣ, Суди Олии иқтисодӣ ва дигар мақомоти давлатию ҷамъиятӣ, қарордодҳои байналмилалии ба қувваи қонун надаромадаи Тоҷикистон ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад (Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаи 89). Дар сурати ошкор гардидани зиддиконститутсионӣ будани санадҳои меъёрию ҳуқуқии амалкунанда Суди конститутсионӣ дар қарори худ муайян мекунад, ки ин санадҳо аз лаҳзаи қабул шуданашон аз тарафи мақомоти дахлдор беэътиборанд ё пас аз баровардани қарор оид ба зиддиконститутсионӣ эътироф намудани онҳо эътибори ҳуқуқиашонро гум мекунанд. 

Ҳангоми муайян кардани мувофиқат доштани санади ҳуқуқии мақомоти давлатӣ ё шартномаи байни онҳо ба Конститутсия чунин ҳолатҳо ба эътибор гирифта мешаванд: 1) мазмуни меъёри санад ё шартнома; 2) шакли санади ҳуқуқӣ ё шартнома; 3) баимзорасӣ, бастан, қабул, интишор ва мавриди амал қарор додани санад ё шартнома; 4) меъёри Конститутсия дар бораи таҷзияи ҳокимияти давлатӣ ба қонунгузорӣ, иҷроия ва судӣ; 4) ҳадди салоҳияти мақомоти ҷумҳуриявӣ ва маҳаллӣ.

 Эзоҳ 

 Адабиёт 

 Катков рӯди Б., Корчиго Е. В. Конституционное право. М., 1999;
 Шухарева А. В. К вопросу о последствиях признания правового акта неконституционным: опыт работы Конституционного Суда РФ // Юридическая наука и практика: Вестник Нижегородской академии МВД России, № 1 (25) 2014;
 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 2016.

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ