Тоҷӣ Усмон

Тоҷӣ Усмон (1906—1968) — нависанда, , узви Иттифоқи нависандагони ИҶШС (1967), дорандаи ордени Нишони Фахрӣ, медалҳо, Ифтихорномаи Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон доранда ҷоизаи ба номи Абуабдуллоҳ Рудакӣ. Бобои сароянда Манижа Сангин ва бобокалони Ашрапов Дадоҷон. Баъди марги шоир мазори он касро дар зодгоҳашон - деҳаи Унчии ноҳияи овозадори Бобоҷон Ғафуров ҷой медиханд.
Дар бораи ҳаёт ва фаолияти ин марди бузург асарҳо ва ҳикояҳои зиёде навишта шудааст, ки аз ҳама калонтарини он аз тарафи набераи шоир - Ашрапов Дадоҷон бо номи "Муборизи роҳи озод" дар соли 2019 навишта, дар озмуни сатҳи ҷумҳуриявӣ ҷойи намоёнро ишғол кард.Алена Снежинская. РуКола: Нежный колокольчик хранит целомудрие // «DailyShow.Ru» 30.01.2008 17:36.

 Зиндагинома 
Дастпарвари Донишгоҳи коммунистии шаҳри Самарқанд буда, аз соли 1933 дар идораи рӯзномаи «Тоҷикистони сурх» ба ҳайси мудири шӯъба ба хидмат пардохтааст. Аз соли 1953 дар муддати ҳашт сол котиби масъули маҷаллаи «Хорпуштак» буд.

 Эҷодиёт 
Муҳимтарини офаридаҳояш маҷмӯаи хикояҳои «Кашфи асрор» (1958), қиссаҳои «Духтари ниқобдор» (1969) ва «Муборакқадам» (1966, ҳамроҳи Ашӯр Муҳаммадҷонов), очерки таърихии «Лаънаткардаи халқ» (1967) ва «Шоира Маҳастӣ» (1969) мебошанд, ки гувоҳ аз табъи саршору маҳорати нотакрори муаллифашон медиҳанд. Ҳамчунин, мураттиби китобҳои «Бисту се адиба» (1957), «Дурдонаҳои назми тоҷик» (1960), «Шоираҳои боистеъдод» (1962), «Ханда ва истеҳзо»-ст (1962). «Кашфи асрор» ва «Лаънаткардаи халқ» ба забони русӣ тарҷума ва чоп шудаанд.
Асарҳои Тоҷӣ Усмон дар заминаи истифодаи дақиқу устодонаи маводи таъриху зиндагӣ, эҳтирому эҳтиёти воқеияти таърихӣ, забони пухтаву ширадори тоҷикӣ ба қалам омада, муаллифашонро дар қатори муваффақтарин адибони чеҳраҳои таърихинигори тоҷик ҷою мақоми арзанда бахшидаанд.Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 246 ISBN 978-99947-2-379-9

 Осор 
 23 шоира (1953)
 Баргузидаи назми тоҷик (1960)
 Шоира Маҳастӣ (1963)
 Духтари ниқобдор (1965)
 Муборакқадам (1966, якҷоя бо М.Ашӯрмамадов)
 Лаънаткардаи халқ (1967)

 Эзоҳ 

 Сарчашма 
 Аз Тоҷӣ Усмон ёд оварданд // Ҷумҳурият
 ТОҶӢ УСМОН  // ҲАҚИҚАТИ СУҒД
 В Душанбе пройдет вечер памяти Тоджи Усмона // news.tj 12/07/2006 16:26

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон