Ид

Ид (, ) — воқеа ва рӯйдоди муҳимму фараҳбахш ва сарнавиштсозу хотирмони таърихӣ дар ҳаёти ин ё он қавму миллат; рӯзи фархундае, ки дар он мардум хурсандӣ ва якдигарро табрик мекунанд. Барои он чунин номгузорӣ шудааст, ки боиси боз омадани шодиву сурур ҳар сол дар он рӯз мегардад.

Дар ид дастовардҳои барҷастаи таърихиву фарҳангӣ, тасаввурот ва эътиқодоти мардум таҷассум ёфта, ба ҳукми анъана медарояд. Чунончи, дар аҳди шӯравӣ рӯзи 9-уми май ҳамчун иди ғалаба дар ҶБВ-и солҳои 1941—1945 бо шукӯҳу тантана ҷашн гирифта мешуд ва анъанаи таҷлили иди мазкурро баъзе собиқ ҷумҳуриҳои шӯравӣ идома доданд. Дар собиқ ҶШС Тоҷикистон иди пахта ва иди ҳосилот низ баргузор мешуд.

 Идҳои динӣ 
Пайравони ҳар дину оин идҳои махсуси худро доранд. Аз ҷумла, иди мазҳабии асосии яҳудиён Шаббат ва бузургтарин иди православҳо Фасҳ аст. Мусулмонон 2 иди мазҳабӣ доранд: Иди Рамазон ва Иди Қурбон.

 Дар истилоҳи орифон 
Ид дар истилоҳи орифон чизест, ки бар асари таҷаллии ҷамол то вақти таҷаллӣ бар қалб ворид мешавад, ба ҳар равише, ки таҷаллӣ намояд, хоҳ ҷалолӣ бошад, хоҳ ҷамолӣ. Пайравони тариқати нақшбандия ҳар сол баҳорон иди Гули сурхро баргузор мекарданд, аз ҷумла, дар назди оромгоҳи Баҳоуддини Нақшбанд дар Бухоро.

 Навъҳои ид 
Вобаста ба таърих, хусусият ва моҳияташон идҳо гуногун мешавандДонишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 264:
 Идҳои анъанавӣ,
 Идҳои миллӣ,
 Идҳои синфӣ,
 Идҳои давлатӣ,
 Идҳои маҳаллӣ,
 Идҳои касбу ҳунар,
 Идҳои динӣ.

 Нигаред низ 
 Ҷашн
 Идҳои Тоҷикистон

 Эзоҳ 

 Адабиёт 


Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон
Гурӯҳ:Идҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Идҳо