Рахнагар

Рахнагар (), ё ҳа́кер (, аз to hack — рахна кардан, буридан, даст ёфтан) — касе, ки аз роёна барои дастёбии ғайримуҷоз ба додаҳо ва маъмулан ба қасди тахриб, баҳра мегирад. Ин вожа ибтидо ба маънии корбари ҷиддӣ ва муштоқи роёна ба кор мерафт.

Ворид шудан ба сомона ё шикаст додани муҳосибот, кунҷковӣ дар иттилооти маҳрамона аз хусусиёти як ҳакер аст. Ҳакер барноманависи кунҷковест, ки садамае ворид намекунад ва ҳатто боиси таҳкими интиқолот мешавад. Имрӯза рахнагар бештар дар заминаи роёна ба кор меравад ва барои ишора ба чандин гурӯҳ аз корбарони роёна истифода мегардад. Вижагии муштараки ин гурӯҳҳо дар истифодаи онҳо аз роёна ва имконоти он дар сатҳи болотар аз сатҳи умумӣ ва пуштибонии тавонманди техникии онҳост ва ду дастаанд:
 Мутахассисони амнияти роёна, ки тавоноии вуруд ба системҳои роёнаӣ ва дар даст гирифтани контроли ононро доранд.
 Корбарони хонагӣ, ки алоқаманд ба тағйир додани умдаи нармафзор ва сахтафзор роёнаҳошон ҳастанд то битавонанд амалкарди онро беҳбуд бибахшанд ё қобилиятҳои наву пешбининашудае ба он бифзояанд.

Агарчи имрӯза вожаи рахна кардан бештар барои ишора ба афрод гурӯҳ аввал ба кор меравад.
 Фарҳанги ҳакерӣ 
Вожаи ҳак соли 1950, замоне, ки ҳанӯз роёна ва фарҳанги диҷитол вуҷуд надошт, тавассути гардонндагони системҳои радиоии омотурӣ ва дар маънои тағйир барои расидан ба амалкарди беҳтар ба кор гирифта шуд.

Бо оғози даврони диҷитол ва ба вижа асри компютер вожаи ҳакер () низ маънои наве гирифт ва умуман ба як хурдафарҳанг (ҷомеае бо як фарҳанги иштирокӣ) муташаккил аз барноманависону муҳандисони электроникаи озмуда гуфта мешуд, ки бо додани роҳкорҳои нав, уфуқи кор бо роёнаро густариш медоданд. Аъзои ин ҷомеа (ҳакерҳо) нақши басазое дар ба вуҷуд омадан ва ҳамагир шудани бисёре аз падидаҳои даврони интернет доштанд. Падидаҳои чун системъомили Юникс, Юзнет, веб ва ҷунбиши нармафзори озодHow To Become A Hacker, Eric Steven Raymond (2001), Thyrsus Enterprises.

 Маъноҳои гуногуни хакер 
«Jargon File» чунин шарҳ медиҳад:

 Хакер (дар аввал — он касе, бо ёрии табар мебел месозад):
 Одаме, ки тадқиқитоти муфасали системаҳои барномасозиро дӯст медорад, омӯхтани масъалаи баландбардории шароити он.

 Намудҳои хакерҳо 

 Ҷиҳатҳои қонуни 
 Моддаи 298 КҶ ҶТ. Ғайриқонунӣ даромадан ба [системаи] иттилоотии компьютерӣҚонун № 35 аз 15.07.04с..
 Моддаи 301 КҶ ҶТ. Ғайриқонунӣ ба даст овардани иттилооти компьютерӣ.

 Этикаи хакерҳо 

 Хакерҳои машҳур 
 Линус Торвалдс
 Ларри Уолл
 Ричард Столлмэн
 Ҷефф Раскин
 Эрик Рэймонд
 Крис Касперски
 Роберт Моррис
 Кевин Митник
 Владимир Левин

 Боз нигаред 
 Хакерская атака
 Фрикер
 Крякер
 Манифест хакера
 Компьютерный терроризм
 The Hacker's Handbook
 Журнал «Хакер»
 Лайфхакер

 Эзоҳ 

 Пайвандҳо 
 «хаки» MIT
  Статьи о хакерах и компьютерном андеграунде от обозревателя Сцены mindw0rk’а

 Адабиёт