Забонҳои туркӣ

Забонҳои туркӣ оилаи забонҳои калоне аст, ки шомили сӣ забон узв мебошад. Ин забонҳо дар минтақаи васеъи аз Аврупои Шарқӣ то Сибир ва ғарбе Чин истифода мешаванд. Шумораи бо ин забонҳо чун забони асл ҳарфзананда дар ҳудуди 140 миллион таxмин зада шудааст, вале даҳҳо миллион нафари дигар ба ин забонҳо ошноӣ доранд. Забонҳои туркӣ зершохае аз оилаии забонҳои олтойӣ ҳастанд.

Ин гурӯҳе забонҳо олтоӣ астанд яъне каламот ва феълҳо бо изофа шудани пасванд маънии дигари ё ҳолате замоние мутафовитеро ба xуд мигиранд. Ҳамчунин яке аз мушаxассоти забонҳои туркӣ ҳамнавоии асвот (ба ист. забони ӯзбекӣ) аст.

 Таснифот 

The Turkic languages may uncontroversially be divided into six branches:
 Ҷанубу ғарбӣ (оғӯзӣ)
 Шимолу ғарбӣ (қипчоқӣ)
 Southeastern (Uyghur)
 Northeastern (Siberian Turkic)
 Chuvash (Oghur, Bulghar/Bolgar)
 Khalaj (Arghu)

300px|thumb|Southwestern Turkic (Oghuz) languages Turkish Group 
 Azerbaijani Group 
 Turkmen Group 
 Others 

300px|thumb|Northwestern Turkic (Kypchak) languages Kypchak-Bolgar 
 Kypchak-Cuman 
 Kazakh-Nogay 

 Proto-Turkic
 Southwestern (Oghuz)
 Pecheneg (extinct)
 Шарқӣ
 туркӣ
 Озарбойҷонӣ
 Gagauz
 усмонӣ (extinct) 
 Ғарбӣ
 Туркманӣ
 Khorasani Turkish
 Шимолӣ
 Afshar
 Qashqai
 Salar
 Crimean Tatar
 Urum¹
 Northwestern (Kypchak)
 Kipchak (extinct)
 Шарқӣ
 Karachay-Balkar
 Kumyk
 Karaim
 Kypchak-Cuman (Kypchak-Oghuz, Ponto-Caspian) languages
 Cuman (extinct)
 Krymchak
 Шимолӣ
 Kypchak-Bolgar languages
 Татарӣ
 Башкирӣ
 Baraba
 Ҷанубӣ (Aralo-Kaspian)
 Kypchak-Nogay languages
 Қазоқӣ
 Karakalpak
 Nogay
 Kyrgyz-Kypchak group
 Қирғизӣ
 Altay
 Crimean Tatar
 Urum
 Southeastern (Uyghur, Chagatay, Karluk)
 Old Turkic (extinct)
 ҷағатоӣ (extinct)
 Ғарбӣ
 Ӯзбекӣ
 Шарқӣ
 уйғурӣ
 Lop
 Ili Turki
 Northeastern (Siberian Turkic)
 Шимолӣ
 Sakha / Yakut
 Dolgan
 Ҷанубӣ 
 Tuvan
 Khakas
 Shor
 Fuyü Gïrgïs
 Chulym
 Tofa
 Western Yugur (Yellow Uyghur)
 Болгар
 Khazar (extinct)
 Bolgar (extinct)
 Hunnic (extinct)
 Chuvash
 Khalaj

 Тақсимоти ҷуғрофӣ 

 Таърих 

*