Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ

Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ (ҳамч. Ноҳияҳои тобеи марказ, ) — як воҳиди идорӣ аз тақсимоти кишварии Тоҷикистонро ташкил медиҳад, ки сездаҳ ноҳияро дар бар мегирад ва шомили ҳеч кадом аз вилоятҳои Тоҷикистон нест ва мустақиман аз Душанбе идора мешавад.

Аҳолӣ — 2 270 000 нафар (2022).

 Ҷойгоҳ 
Паҳноварии ин воҳиди идорӣ дар соли 2016 — 28 600 км² аст, ки 20,1 дарсад аз ҳудуди Тоҷикистонро ташкил медиҳад. Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ дар водии Ҳисор ва водии Рашт ҷойгир шуда аз самти ҷануб бо виолияти Сурхондарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, шимол бо вилояти Суғд, ҷануб бо вилояти Хатлон ва аз шарқ бо ВМКБ ҳамсарҳад мебошанд. Дар ин қаламрави ҷумҳурӣ, дар водии Ҳисор, пойтахти Тоҷикистон шаҳри Душанбе низ воқеъ аст.

 Таърих 
Дар қисме аз НТҶ дар солҳои 1939-1951 вилояти Сталинобод ва дар солҳои 1939-1955 вилояти Ғарм вуҷуд доштанд. Соли 1951 вилояти Сталинобод барҳам ёфта ҳамаи ноҳияҳояш ба тобеияти ҷумҳурӣ гузаштанд, дар соли 1955 вилояти Ғарм барҳам дода шуд ва ноҳияҳояш ба тобеияти ҷумҳурӣ гузаштанд. Дар соли 1977 қисме аз ноҳияҳо ба вилояти нави Қӯрғонтеппа дода шуданд. 

 Мардум 
Бино бар саршумори соли 2016, шумораи аҳолии Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 1972,3 ҳазор кас буда, ки 23,1% дарсад аз аҳолии Тоҷикистонро ташкил медиҳад. Аз ин шумор 259,0 ҳазор нафар (13,1 дарсад аз шумораи умумии аҳолии вилоят) шаҳрӣ ва 1713,3 ҳазор нафар (86,9 дарсад) рустоӣ будаанд. Миёнгини зичии аҳолӣ дар вилоят 69,0 кас бар км² аст.Шумораи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон то 1 январи соли 2016 . Мардуми [НТҶ] ба забонҳои тоҷикӣ, ӯзбекӣ ва қирғизӣ сухан мегӯянд.

Тоҷикон – 85%, ӯзбекон — 12%, ғайра — 3%.

Ҳайати миллӣ тибқи барӯйхатгириҳои  шӯравӣ (1979; 1989) ва Тоҷикистон (2010)
Халқ1979наф. %1989наф. %2010 // Агентство по статистике при Президенте Республики Таджикистаннаф. %Ҳамагӣ789 105100,00 %1 112 084100,00 %1 722 908100,00 %тоҷикон517 22365,55 %766 94468,96 %1 465 23785,04 %узбекҳо172 95721,92 %236 21521,24 %201 35611,69 %қирғизҳо20 5312,60 %30 7882,77 %35 6272,07 %русҳо49 4496,27 %46 7154,20 %28460,17 %тоторҳо11 2541,43 %11 1481,00 %8980,05 %туркманҳо3990,05 %14760,13 %3180,02 %қазоқҳо4970,06 %7070,06 %740,00 %украинҳо42000,53 %48770,44 %белорусҳо7790,10 %7470,07 %дигарон11 8161,50 %124671,12 %16 5520,96 %

 Бахшбандӣ 
Бино бар Қонуни тақсимоти кишварии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ  4 шаҳр, 13 шаҳрак, 13 ноҳия ва 101 ҷамоат дорад:

Ноҳияҳо ва шаҳрҳои НТМ Номи воҳиди идорӣ  Аҳолӣ(01.01.2016)ҳазор кас  Паҳноҳазор км² Зичииаҳолӣкас/км² шаҳри Ваҳдат*  96,4 3,7   85,7 шаҳри Турсунзода*  52,8 1,2228,2 шаҳри Роғун*  15,0 0,582,4 шаҳри Ҳисор*  67,7  1,0 280,6 Ноҳияи Варзоб 74,8 1,7   44,0 Ноҳияи Ваҳдат*  263,0      Ноҳияи Лахш  61,3 4,6  13,3 Ноҳияи Нуробод 74,2 0,9 82,4 Ноҳияи Рашт  116,6 4,6 25,3 Ноҳияи Роғун*  26,2 0,5 82,4 Ноҳияи Рӯдакӣ   463,1 1,8 257,3 Ноҳияи Сангвор 21,6 6,0 3,6 Ноҳияи Тоҷикобод 42,0 0,7 60,0 Ноҳияи Турсунзода*  221,1      Ноҳияи Файзобод 94,5 0,9 105,0 Ноҳияи Шаҳринав 111,5 1,0 111,5 Ноҳияи Ҳисор*  240,3      Ҳамагӣ  1972,3       69,0  * ҳамроҳ бо шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ 

 Аҳолӣ 

 Иқтисодиёт 


 Омӯзишу парвариш 

 Ниҳодҳои фарҳангӣ 


 Беҳдошту беҳзистӣ 

 Нигаред 

 Эзоҳ 



Гурӯҳ:Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ