Ноҳияи Ишкошим

Ноҳияи Ишкошим () — ноҳияи ҷанубитарини Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аст ва дар шарқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад.

Ин ноҳия 27 октябри соли 1932 таъсис ёфта аст. Маркази ин ноҳия рустои Ишкошим () аст, ки 104 км ҷанубтар аз шаҳри Хоруғ дар канораи рӯди Панҷ ҷой дорад. Дар солҳои Ҳокимияти Шӯравӣ (27 октябри соли 1932) дар ҳайати ВМКБ ноҳияҳои Рушон, Бартанг, Шуғнон, Роштқалъа, Вахон ва Мурғоб таъсис меёбанд. Соли 1935 ноҳияи Вахон ба ноҳияҳои Вахон ва Ишкошим ҷудо мешавад. Соли 1948 ноҳияҳои Вахону Ишкошим муттаҳид карда шуда, ноҳияи Ишкошим таъсис дода мешавад.Одинамамад М.  Вахон дар саҳифаҳои таърих. С.3-5

Ҷуғрофия 
Ноҳияи Ишкошим дар миёни қаторкӯҳҳои Роштқалъаву Ишкошиму Вахон воқеъ аст. Дар шимолу ғарб бо ноҳияи Шуғнон, дар шимол бо ноҳияи Роштқалъа, дар шарқ бо ноҳияи Мурғоб ва дар ҷануб бо вулусволиҳои Ишкошим ва Вахони вилояти Бадахшони Афғонистон ҳаммарз мебошад.

Аз шимолу шарқи ноҳияи Ишкошим ба шимолу ғарби он рӯди Панҷ гузар мекунанд.

Ноҳияи Ишкошим 3656,0 км² масоҳат дорад.
Мардум
Бино бар саршумори соли 2015 дар ноҳияи Ишкошим 30 800  нафар зиндагӣ мекунад. Мардуми Ишкошим ба забонҳои порсӣ, ишкошимӣ ва вахонӣ(тақрибан 75%-и аҳолии ноҳия) сухан мегӯянд.
Забони порсӣ ба минтақаи таърихии Ишкошим тавассути Бадахшон дар садаҳои XV ва XVI ворид шудааст. Порсӣгӯён ба ин минтақа бештар аз сӯи донишмандони динӣ ва камтар аз сӯи аскарони бадахшӣ дар марҳилаҳои гуногун ворид мешаванд.
+Соли 2014Соли 2015Соли 2019Соли 202030,530,832,732,9

 Таърих 
Бино бар роҳномаҳо ва ҷаҳоннамоҳои арабизабон ва порсизабони садаҳои миёна, ноҳияи Ишкошим дар гузашта Вахон () ном доштааст.Камалиддинов Ш.С.  Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX - начала XIII вв. Вале ин аз эҳтимол дур аст, зеро қабл аз "истилои" Шуравӣ Ишкошим як вулуси алоҳида ва Вахон вулусе алоҳида будаанд.

Ишкошим аз замони Сомониён то соли 1895 ҳукумате мустақил дошта ва фармонравоёни онро шоҳ мехондаанд. Қаламрави подшоҳии Вахон сарзамини имрӯзаи водиҳои Вахони Ишкошим () ҳар ду канораи рӯди Панҷро дарбар мегирифтааст.

Соли 1895 подшоҳии Ишкошим, ки дар ҳар ду канораи рӯди Панҷ қарор дошт, дар паи ҷаҳонгириҳои Русия ва Британия дупора гардид ва канораи рост ба аморати Бухоро ва канораи чап ба Афғонистон дода шуд.Постников А.В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. М.: Памятники исторической мысли, 2001. 416 стр., 8 л. карт. ISBN 5-88451-100-0

Ишкошим дар солҳои 1878 – 1920 яке аз бекигариҳои аморати Бухоро буд ва бек дар рустои Ишкошим менишаст ва мир хонда мешуд.

Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Тоҷикистон дар соли 1924, Ишкошим бахше аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон гардид, ки 2 январи соли 1925 таъсис дода шуд.

Бахшҳои идорӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Ишкошим 1 шаҳрак ва 6 ҷамоат дорадФеҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.

Ҷамоатҳои ноҳияи Ишкошим Ҷамоат Аҳолӣ Деҳаҳо  Деҳоти Рустамбек Юсуфбеков  6567  Ишкошим, Авҷ, Дашт, Намадгути Поён, Намадгути Боло, Рин, Сумҷин, Удит, Яхшвол, Удит, Раманит, Тоқахона  Аскар Замиров 2527  Андароб, Гармчашма, Кӯҳи Лаъл, Дашти Мирӣ, Сист, Сниб, Деҳлох, Хасхоруғ   Вранг  5152  Вранг, Инеф, Внукут, Дриж, Ширгин, Ямг,Нижгар  Зонг  4863  Зонг, Зугванд, Лангар, Ҳисор, Ратм  Қозидеҳ  1880  Қозидеҳ, Бағуш, Баршор, Возг, Шанбедеҳ, Шест Вахон  4 862  Шитхарв, Даршай Птуп   —  Птуп, Вичкут, Зумудг, Навобод, Туггоз, Ямчун

Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Ишкошим Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Ишкошим — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Ишкошим ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

 Эзоҳ 

 Манобеъ 

 Бурхан-уд-Дин-Хан Кушкеки, Путеводитель по Каттагану и Бадахшану
 Камалиддинов Ш.С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX - начала XIII вв.
 Постников А.В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. М.: Памятники исторической мысли, 2001. 416 стр., 8 л. карт. ISBN 5-88451-100-0

Ишкошим
Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
Ишкошим
*