Симин Беҳбаҳонӣ

Симин Халилӣ  () маъруф ба Симин Беҳбаҳонӣ (, 20 июли 1927, Теҳрон — 19 августи 2014, Теҳрон, Эрон) — муаллим, нависанда, шоир ва ғазалсарои муосири Эрон.

 Зиндагинома 
Аз 14-солагӣ ба шеъргӯӣ пардохт. Нахустин ғазалаш соли 1941 дар рӯзномаи «Навбаҳор», ки бо мудирияти Маликушшуаро Баҳор интишор меёфт, чоп шуд. Нахустин маҷмӯаи ашъори Симин Беҳбаҳонӣ «Сетори шикаста» (1951) аксаран аз чаҳорпора иборат буд. Дар маҷмӯаҳои «Ҷойи пойи озодӣ» (1956), «Чилчароғ» (1957), «Мармар» (1963), «Растохез» (1973), «Хатте зи суръату оташ» (1982), «Дашти Аржанг» (1984), «Як даричаи озодӣ» (1996), «Яъне масалан, ин ки…» (2000) ва монанди онҳо таҳаввули тадриҷии маҳорати шоирии Симин Беҳбаҳонӣ ҳамчун як шоираи тавонои нимаи дувуми садаи XX ва даҳаи аввали садаи XXI-и Эрон ва ҳамаи форсизабонони ҷаҳон ҳувайдо мегардад. Шоира агарчи дар аксари анвои шеъри классикӣ, аз қабили қитъа, маснавӣ, дубайтӣ ва ғазал шеър мегӯяд, аммо ҳамчун шоири ғазалсаро муъруфияти бештар дорад.

 Эҷодиёт 
Дар эҷодиёти Симин Беҳбаҳонӣ нишебу фарозҳои шеъри нимаи дувуми садаи XX инъикос ёфтаанд. Тавре ки аз маҷмӯаҳои «Сетори шикаста», «Ҷойи пойи озодӣ» ва «Чилчароғ» ба назар мерасад, дар марҳалаи аввали эҷодиёти шоира мавзӯи беадолатиҳои иҷтимоӣ ва рӯзгори тираву тори мардуми заҳматкаши кишвараш дар шеъраш ҷойгоҳи намоён дорад. Аммо дар солҳои 60 садаи XX батадриҷ масоили фалсафию ирфонӣ, мақоми инсон дар Олами кабир, инсон ва Худо, ҷаҳони маънавию ботинии шахсӣ ва амсоли онҳо меҳвари асосии шеъри Симин Беҳбаҳонӣ қарор мегиранд ва ин ҳамаро ӯ дар ғазал баён мекунад. Шуҳрати беандозаи шоира низ маҳз дар эҷоди ғазалу ғазалвораҳояш аст. Бадарёин ҷиҳат ӯ дар байни ҳаводоронаш бо номҳои «Нимои ғазал» ва «Ғазалбону» маъруфу машҳур гаштааст. Аз ҷумлаи вижагиҳои ғазалиёти Симин Беҳбаҳонӣ дамидани рӯҳи замон дар пайкараи ғазал аст. Ӯ мекӯшад ба шеър тозагӣ диҳад ва онро аз кӯҳнагию шаклпарастӣ озод намояд. Ӯ тавонист ба ғазал вазнҳои тозае ворид намояд, ки минбаъд дигарон ба ин шева пайравӣ намоянд. Шеъри Симин Беҳбаҳонӣ дар ҳақиқат шеъри андешаву маънист ва аз назари сохтору бакоргирии орояҳои адабӣ низ қобили таваҷҷуҳ аст.

Симин Беҳбаҳонӣ илова бар ин ки ба назму насри куҳани форсӣ тасаллут дорад, бо адабиёти Ғарб, махсусан Фаронса, хуб ошност; аз ашъори шоирони ин сарзамин намунаҳое низ ба форсӣ тарҷума кардааст. Аз тарафи дигар, ашъори худи ӯ ба забонҳои англисӣ, фаронсавӣ, русӣ, ҳолландӣ, шведӣ ва ғ. тарҷума шудааст ва беш аз сад тан аз мунаққидону шоирону нависандагони Эрон дар бораи шеъри Симин Беҳбаҳонӣ нақду назарҳое навиштаанд. Намунае аз ашъори Симин Беҳбаҳонӣ:

 Намунаи ашъор 

 Осор 
 Сетори шикаста (1951)
 Ҷои По (1954)
 Чиҳил чароғ (1955)
 Мармар (1961)
 Растоxез (1971)
 Хатте зи суръату оташ (1980)
 Дашти Аржан (1983)
 Коғазин ҷома (1992
 Як даричаи озодӣ (1995)
 Маҷмуъаи ашъор (2003)

 Эзоҳ 

 Адабиёт 
 Наҷмонов Ф. Оҳангҳои иҷтимоӣ дар ашъори Симини Беҳбаҳонӣ// Маҷм. Восточная филология. Вып. 3. Д., 1974;
 История персидской литературы XIX—XX веков. М., 1999;
 Шеърдӯст А., Шеъри муосири Эрон. Д., 2012.

 Сарчашма 


Гурӯҳ:Шоирони Эронӣ
Гурӯҳ:Шоираҳои порсигӯй
Гурӯҳ:Шоирони асри XX