బ్రాహ్మణపల్లి గ్రామ చరిత్ర

బ్రాహ్మణపల్లి గ్రామ చరిత్ర
 అంశం  వివరాలు గ్రామం పేరు బ్రాహ్మణపల్లి మండలం గుండాల జిల్లా యాదగిరిగుట్ట–భువనగిరి రాష్ట్రం తెలంగాణ దేశం భారత్ భాష తెలుగు భౌగోళిక స్వరూపం గుట్టలు, లోయలు, గుహలు కలిగిన ప్రాంతం సమీప పురావస్తు ప్రాంతం దేవతలగుట్ట మానవావాస కాలం మధ్యశిలాయుగం (క్రీ.పూ. సుమారు 8500 సంవత్సరాలు) పురావస్తు అవశేషాలు రాతి పనిముట్లు, కైరన్ సమాధులు ప్రధాన ఆలయాలు వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం, శైవ ఆలయ అవశేషాలు పరిశోధకులు శ్రీరామోజు హరగోపాల్
బ్రాహ్మణపల్లి యాదగిరిగుట్ట–భువనగిరి జిల్లా, గుండాల మండలంలో ఉన్న ఒక ప్రాచీన గ్రామం. ఈ గ్రామం అత్యంత పురాతన కాలం నుంచే మానవావాసంగా ఉన్నట్లు పురావస్తు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.

 భౌగోళిక స్థితి 
గ్రామ పరిసరాల్లో దేవతలగుట్టగా పిలువబడే చిన్న గుట్టల వరుస ఉంది. రెండు గుట్టల మధ్య చిన్న లోయ, లోయలో గుహలు, దొనెలు, సొరికెలు కనిపిస్తాయి. ఇవి ఆదిమానవుల నివాసానికి అనుకూలమైన భౌగోళిక లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి.

 ఆదిమానవుల అవశేషాలు 
గ్రామానికి సమీపంలోని ఒక చిన్న దొనెలో మెరుగుపెట్టని ఆదిమానవుల రాతి పనిముట్లు లభించాయి. వీటిలో:
 వడిసెల రాళ్లు  
 రాతి సుత్తెలు  
 గొడ్డళ్ళుగా తయారుచేయడానికి సిద్ధం చేసిన రాతి ముక్కలు  
 బొరిగెలు  

ఈ రాతి పనిముట్ల ఆధారంగా ఇవి మధ్యశిలాయుగం (క్రీ.పూ. సుమారు 8500 సంవత్సరాలు) నాటివిగా గుర్తించబడ్డాయి.

 ఆదిమానవుల సమాధులు 
వేణుగోపాలస్వామి గుడికి తూర్పున బండగట్టుగా ఒక ఆదిమానవుల సమాధి ఉంది. సమాధి చుట్టూ 16 చిన్న రాతిగుండ్లు అమర్చబడి ఉన్నాయి. ఇది ఒక కైరన్ సమాధిగా గుర్తించబడింది. పరిసర ప్రాంతంలో మరిన్ని సమాధులు ఉండే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.

 వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం 
గ్రామంలో వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయం:
 గుట్టపై ఉండడం వల్ల చిన్న పరిమాణంలో నిర్మించబడింది  
 గర్భగుడి, అంతరాళ నిర్మాణం సుద్దాలతో చేయబడింది  
 ద్వారం ఉత్తరాశిపై లలాటబింబంగా తిరునామాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి  

ప్రస్తుతం ఆలయంలో అర్చామూర్తులు ఉన్నప్పటికీ, ప్రధాన వేణుగోపాలస్వామి విగ్రహం లేదు. గుడి బయట ఉత్తర వైపున బండపై తెలుగులిపిలో శాసనం ఉన్నప్పటికీ, జీర్ణావస్థ కారణంగా చదవలేనంతగా దెబ్బతింది.

 శైవ ఆనవాళ్ళు 
ఆలయానికి తూర్పు దిగువ భాగంలో ఒక నంది విగ్రహం ఉంది. అయితే శివలింగం లేదు. దీనిని బట్టి ఒకప్పుడు ఇక్కడ శివాలయం ఉండేదని భావిస్తున్నారు. ఈ శైవ అవశేషాలు 10–11వ శతాబ్దాల నాటివిగా అంచనా వేయబడుతున్నాయి.


 ఆలయ నిర్మాణ శైలి 
గుడి గోడల్లో కనిపించే స్తంభాలు రాష్ట్రకూట శైలికి చెందినవిగా గుర్తించబడ్డాయి. దీనిని బట్టి బ్రాహ్మణపల్లిలో 8–9వ శతాబ్దాలలోనే దేవాలయ నిర్మాణ కార్యకలాపాలు జరిగాయని తెలుస్తోంది.

 జైన మత ఆనవాళ్ళు 
 ద్వారశాఖలపై కనిపించే కలశాలు  
 గ్రామం బయట లభించిన పాదచిహ్నాలు  

ఈ ఆధారాల ప్రకారం ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో జైన మత ప్రభావం ఉన్నట్లు భావించబడుతోంది.

 పాతగుడి 
గ్రామానికి పడమర వైపున ఒక పాతగుడి ఉంది. ఆ గుడిలో:
 రెండడుగుల ఎత్తైన చతురస్రాకార పానవట్టం  
 శివలింగం  
 అరడుగుల ఎత్తు, అడుగు పొడవు గల నంది  
 వినాయక విగ్రహం  
 అడుగు ఎత్తున్న రాతి పలకపై అభయాంజనేయుని అర్చారూపం  
 మూడడుగుల ఎత్తున్న లక్ష్మీసమేత నారాయణుని విగ్రహం  

ఉన్నట్లు స్థానికుల సమాచారం.

 స్థానిక చరిత్ర 
ఈ గుడిని కొండగడప సుబ్బావధాని నిర్మించాడని స్థానిక సంప్రదాయం చెబుతోంది. ఒకప్పుడు ఈ గ్రామం బ్రాహ్మణుల అగ్రహారంగా ఉండటంతోనే బ్రాహ్మణపల్లి అనే పేరు వచ్చి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.

 పరిశోధనలు 
ఈ ప్రాంతంలోని ఆదిమానవుల రాతి పనిముట్లు, కైరన్ సమాధులు, ఆలయ నిర్మాణ శైలులపై
శ్రీరామోజు హరగోపాల్ గారు క్షేత్రస్థాయి పరిశోధనలు నిర్వహించారు. ఆయన అధ్యయనాల ప్రకారం
బ్రాహ్మణపల్లి ప్రాంతం మధ్యశిలాయుగం కాలం నుంచే మానవావాసంగా ఉన్నట్లు నిర్ధారించబడింది.

 ఇతర ఆనవాళ్ళు 
 ఆంజనేయస్వామి గుడి వద్ద నాగుల శిల్పాలు  
 పాత గుడుల అవశేషాలు  

 సూచనలు 
శ్రీరామోజు హరగోపాల్, బ్రాహ్మణపల్లి (గుండాల మండలం) ప్రాంతంలో నిర్వహించిన పురావస్తు క్షేత్ర పరిశోధనలు, ఫీల్డ్ సర్వే గమనికలు.

Category:యాదగిరిగుట్ట-భువనగిరి జిల్లా గ్రామాలు
Category:తెలంగాణ చరిత్ర
Category:పురావస్తు స్థలాలు