కాశ్మీరీ హిందువులు

కాశ్మీర్ లోయకు చెంది, హిందూ మతాన్నిఆచరించే  కాశ్మీరీలు కాశ్మీరీ హిందువులు. భారతీయ తత్వశాస్త్రానికి వారు చేసిన కృషికి సంబంధించి, కాశ్మీరీ హిందువులు కాశ్మీర శైవం సంప్రదాయాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. 1990లలో కాశ్మీర్ తిరుగుబాటు నేపథ్యంలో కాశ్మీర్ లోయ నుండి వారు వలస వెళ్ళిన తర్వాత, చాలా మంది కాశ్మీరీ హిందువులు ఇప్పుడు జమ్మూ కాశ్మీర్లోని జమ్మూ విభాగంలో, దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో స్థిరపడ్డారు. కాశ్మీరీ హిందువులలో అతిపెద్ద సమూహం కాశ్మీరీ పండిట్లు.

 చరిత్ర 

 ప్రాచీన కాలం 
అశోకుడి (క్రీ.పూ. 304–232) పాలనలో, కాశ్మీర్ మౌర్య సామ్రాజ్యంలో భాగమైంది, కాశ్మీర్‌లో బౌద్ధమతం ప్రవేశపెట్టబడింది. ఈ కాలంలో, అనేక స్తూపాలు, శివునికి అంకితం చేసిన కొన్ని పుణ్యక్షేత్రాలు, శ్రీనగరి (శ్రీనగర్) నగరం నిర్మించబడ్డాయి. కుషాణ సామ్రాజ్య చక్రవర్తి కనిష్కుడు (క్రీ.శ. 127–151), కాశ్మీర్‌ను జయించి కనిష్కపూర్ అనే కొత్త నగరాన్ని స్థాపించాడు.

 మధ్యయుగం 
కర్కోట రాజవంశం (క్రీ.శ. 625–855) కాశ్మీర్, ఉత్తర భారత ఉపఖండంలోని ప్రాంతాలను పాలించింది, వీరి పాలనలో రాజకీయ విస్తరణ, ఆర్థిక శ్రేయస్సు కనిపించాయి, సంస్కృతి, పాండిత్యానికి కేంద్రంగా కాశ్మీర్ ఆవిర్భవించింది. భారత ఉపఖండంలోని కాశ్మీర్ ప్రాంతానికి చెందిన కర్కోట రాజవంశానికి లలితాదిత్య ముక్తాపీడ (క్రీ.శ. 724–760) ఒక శక్తివంతమైన పాలకుడు. ఏడవ శతాబ్దం తర్వాత, కాశ్మీరీ హిందూ మతంలో ముఖ్యమైన పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ఆ తరువాతి శతాబ్దాలలో, కాశ్మీర్ సంస్కృత సాహిత్యానికి, హిందూ మతానికి సహకరించిన ఎందరో కవులు, తత్వవేత్తలు, కళాకారులను అందించింది. ఈ కాలపు ప్రముఖ పండితులలో వసుగుప్తుడు (క్రీ.శ. 875–925) ఒకరు, ఇతను రాసిన శివ సూత్రాలు కాశ్మీర శైవం అనే అద్వైత శైవ వ్యవస్థకు పునాది వేశాయి.

లోహార రాజవంశం ప్రారంభమైన తర్వాత, ఇస్లాం కాశ్మీర్ వెలుపలి దేశాల్లోకి ప్రవేశించింది, మెజారిటీగా ఉన్న హిందువుల మద్దతు లేకపోవడంతో, రించనాకు కాశ్మీరీ ముస్లింల మద్దతు అవసరమైంది. రించనా వారసుడిపై షా మీర్ చేసిన తిరుగుబాటు కాశ్మీర్‌లో ముస్లిం పాలనను, అతని రాజవంశ పాలనను సురక్షితం చేసింది.

 జనాభా వివరాలు 
కాశ్మీరీ హిందువులలో అతిపెద్ద సంఘం కాశ్మీరీ పండిట్లు (కాశ్మీరీ బ్రాహ్మణులు), వీరు పూజారులు (గోర్ లేదా భాషా భట్టా), జ్యోతిష్కులు (జుట్షీ), కార్మికులు (కార్కున్) వంటి అనేక గోత్రాలుగా విభజించబడ్డారు.

వానీలు చారిత్రాత్మకంగా బనియాలు, వీరికి కేసర్‌వానీ వంటి ఉపకులాలు ఉన్నాయి. మొఘల్ కాలంలో, అనేక మంది కేసర్‌వానీలు మధ్యప్రదేశ్, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు వలస వెళ్ళారు.
అధికారుల ప్రకారం, 2021 జూన్ నెలాఖరు వరకు జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని 98,600 మంది కాశ్మీరీ హిందువులకు నివాస ధృవీకరణ పత్రాలు జారీ చేయబడ్డాయి. "స్థానభ్రంశం చెందిన కాశ్మీరీ పండిట్లకు 90,430 నివాస ధృవీకరణ పత్రాలు జారీ చేయబడ్డాయి, స్థానభ్రంశం చెందిన కాశ్మీరీ పండిట్లకు చెందిన 2,340 కుటుంబాలు కొత్త వలసదారులుగా నమోదు చేయబడ్డాయి. వీరిలో 8,170 మంది వ్యక్తులు నివాస ధృవీకరణ పత్రాన్ని పొందారు" అని వారు మరింత వివరించారు.

2020 మే 16న, జమ్మూ కాశ్మీర్ విపత్తు నిర్వహణ, సహాయ, పునరావాస, పునర్నిర్మాణ శాఖ (JK DMRRR) ద్వారా ఆర్డర్ 52 జారీ చేయబడింది, ఇది ఇలా పేర్కొంది: "జమ్మూ కాశ్మీర్ సహాయ, పునరావాస కమిషనర్ (వలసదారు) వద్ద ఇంకా నమోదు చేసుకోని అసలైన వలసదారులు, అసలైన స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తులు నివాస ధృవీకరణ పత్రం జారీ ప్రయోజనం కోసం మాత్రమే సమర్థ అధికార యంత్రాంగం ముందు దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు." అవసరమైన పత్రాలలో ఒకటి అందించినంత కాలం ఇది వర్తిస్తుంది. కాశ్మీరీ వలసదారులు, స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తుల నమోదు (నివాసాన్ని క్లెయిమ్ చేయడం) కోసం కాలవ్యవధిని తరువాత చివరిసారిగా 2022 మే 15 వరకు పొడిగించారు.Registration of bonafide Migrants or displaced persons for the purpose of issuance of domicile certificate - regarding Govt Order No:52-JK (DMRRR) of 2020 . Govt of Jammu and Kashmir Department of Disaster Management, Relief, Rehabilitation and Reconstruction Civil Secretariat Jammu (DMRRR). 16 May 2020.

 హింస 
క్రీ.శ. 14వ శతాబ్దంలో సుల్తాన్ సికందర్ బుత్షికన్ పాలనలో, అనేక మంది కాశ్మీరీ హిందువులు బలవంతంగా ఇస్లాం మతంలోకి మార్చబడ్డారు. లోయలో భారీ స్థాయిలో సైనికీకరణ జరిగిన తర్వాత ఉగ్రవాదం చెలరేగడంతో 1990లలో వారు చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో లోయను విడిచిపెట్టడం ప్రారంభించారు.

 ప్రముఖ వ్యక్తులు 
ఇది ప్రముఖ కాశ్మీరీ హిందువుల జాబితా.
 పియారే లాల్ హందూ, అనంత్‌నాగ్ నుండి 6వ లోక్‌సభ సభ్యుడు
 అనుపమ్ ఖేర్, భారతీయ నటుడు
 భాయ్ అల్మస్త్, ఉదాసీ సాధువు
 భాయ్ బాలు హస్నా, ఉదాసీ సాధువు
 కునాల్ ఖేము, భారతీయ నటుడు
 ఆర్.ఎన్. కావ్, రా వ్యవస్థాపకులలో ఒకరు, మొదటి కార్యదర్శి
 కృష్ణ (రాపర్), భారతీయ రాపర్
 జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, భారతదేశ మొదటి ప్రధాన మంత్రి
 మోహిత్ రైనా, భారతీయ నటుడు
 సమయ్ రైనా, స్టాండప్ కమెడియన్, చదరంగ ఔత్సాహికుడు
 భాషా సుంబ్లీ, భారతీయ నటి
 టికా లాల్ టప్లూ, న్యాయవాది
 మోతీలాల్ నెహ్రూ, న్యాయవాది, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకుడు
 ఇందిరా గాంధీ, భారతదేశ మాజీ ప్రధాన మంత్రి
 పి. ఎన్. హక్సర్, బ్యూరోక్రాట్, దౌత్యవేత్త
 తేజ్ బహదూర్ సప్రూ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, న్యాయవాది, రాజకీయ నాయకుడు
 తపిశ్వర్ నారాయణ్ రైనా, భారత సైన్యం తొమ్మిదవ చీఫ్ ఆఫ్ ఆర్మీ స్టాఫ్
 సంజీవ్ భట్, గుజరాత్ కేడర్‌కు చెందిన ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్ అధికారి
 రామ్ చంద్ర కాక్, జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రధాన మంత్రి (1945-1947)
 మోహన్ లాల్ జుట్షీ, యాత్రికుడు, దౌత్యవేత్త, రచయిత.
 విజయ లక్ష్మి పండిట్, భారతీయ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, దౌత్యవేత్త, రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె 1953 నుండి 1954 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సభ 8వ అధ్యక్షురాలిగా పనిచేశారు, రెండు పదవులకు నియమితులైన మొదటి మహిళ. ఆమె 1962 నుండి 1964 వరకు మహారాష్ట్ర 3వ గవర్నర్‌గా కూడా పనిచేశారు.
 విక్రమ్ మిస్రి, భారతదేశ 35వ విదేశాంగ కార్యదర్శి

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 

వర్గం:కాశ్మీర్ సమస్య
వర్గం:శైవం