సమర్ గగన రక్షణ సిస్టమ్

సమర్ స్వల్ప దూర, క్విక్ రియాక్షన్ ఉపరితలం నుండి గాలికి క్షిపణివ్యవస్థ. ఈ వ్యవస్థను భారతీయ వాయు సేన, మెయింటెనెన్స్ కమాండ్‌కు చెందిన 11 బేస్ రిపేర్ డిపో ఒజ్హార్, 7 బేస్ రిపేర్ డిపో తుగ్లక్ాబాద్  భారత ప్రైవేట్ రంగ సంస్థలు ఆడతేకఇన్వెన్షన్స్,  సిమ్రాన్ ఫ్లోటెక్ ఇండస్ట్రీస్,  యమజుకి డెంకి ల సహకారంతో రూపకల్పన చేశాయి.. 

సమర్‌లో రష్యా మూలాలైన వైమ్పెల్ R-73 , వైమ్పెల్ ఆర్-27 గాలి నుండి గాలికి ప్రయోగించే మిసైళ్లను పునర్వినియోగం చేశారు. ఇన్‌ఫ్రారెడ్ హోమింగ్, సెమీ-యాక్టివ్ రాడార్ హోమింగ్ వేరియంట్లను రీప్రోగ్రామ్ చేసి సర్ఫేస్-టు-ఎయిర్ డిఫెన్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌గా మార్చారు.https://www.eurasiantimes.com/indian-jugaad-iaf-converts-obsolete-russian-air-to-air-missiles/

పునర్వినియోగపరచబడిన ఇన్ఫ్రారెడ్ హోమింగ్ వింపెల్ ఆర్-73ఇ, సెమీ-యాక్టివ్ రాడార్ హోమింగ్ విమ్పెల్ ఆర్-27 ఆర్1/ఇఆర్-1, ఇన్ఫ్రారెడ హోమింగ్ వింబెల్ ఆర్-7 ఇటి-1 వేరియంట్ ఎయిర్-టు-ఎయిర్ క్షిపణులను (ఎఎఎమ్ఎస్) ఉపయోగించి, ఉపరితలం నుండి గాలికి రక్షణ వేదికగా ఉపయోగించడానికి మరింత తిరిగి ప్రోగ్రామ్ చేయబడ్డాయి, ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ బేస్ రిపేర్ డిపో సమర్  వ్యవస్థను రూపొందించింది.

విస్తృత పరీక్షల అనంతరం సమర్ వ్యవస్థను Aero India 2023లో ప్రదర్శించారు. సమర్-1 వ్యవస్థ 12 కిలోమీటర్ల పరిధి కలిగి ఉండి, తక్కువ ఎత్తులో ఎగిరే ఫైటర్ విమానాలు, హెలికాప్టర్లు, యూఏవీలు వంటి లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు..

భారత వాయుసేనలో వాడుకకు అనర్హమైన వేల సంఖ్యలో ఉన్న ఆర్-73, ఆర్-27 క్షిపణులను రోడ్ మొబైల్ షార్ట్-రేంజ్ భూ స్థాయి రక్షణ వ్యవస్థగా మార్చే  ప్రాజెక్ట్ ను మెయింటెనెన్స్ కమాండ్‌కు అప్పగించబడింది. ఇవి వాటి విమాన షెల్ఫ్ జీవితం ముగింపుకు చేరుకున్నాయి . ఇకపై అవి యుద్ధ విమానాల నుంచి ఉపయోగించడానికి తగినవి కావు .

 పరీక్షలు 
2023లో ఏరో ఇండియా లో సమర్-1 ప్రారంభ ఉత్పత్తికి ముందు 17 టెస్ట్ ఫైరింగ్‌లు పూర్తయ్యాయని వాయుసేన ధృవీకరించింది. 

2023 డిసెంబర్ 17న వాయు సేన స్టేషన్ వద్ద ,అస్త్రశక్తి అభ్యాసం  సమయంలో  సమర్ విజయవంతంగా పరీక్షించబడింది. ఇది వివిధ నిశ్చితార్థ పరిస్థితులలో కాల్పుల లక్ష్యాలను సాధించింది. సమర్  జంట  టార్గెట్  రైల్ లాంచ్ ప్లాట్‌ఫామ్, ఒకేసారి రెండు మిసైళ్లను సింగిల్ లేదా సాల్వో మోడ్‌లో ప్రయోగించగలదు. మిసైల్ వేగం మాక్ 2 నుండి 2.5 మధ్య ఉంటుంది.

2024 ఫిబ్రవరి 17న వాయు శక్తి  అభ్యాసంలో కూడా సమర్ ప్రయోగించబడింది.

2024 ఆగస్టులో సమర్-2 (30 కిలోమీటర్ల పరిధి) వేరియంట్ డిసెంబర్ 2024 నుండి పరీక్షలకు సిద్ధమని ప్రకటించారు. ఇది తరంగ శక్తి అభ్యాసం సమయంలో  సందర్భంగా వెల్లడించారు.

 తయారీ 
ఏరో ఇండియా 2023లో సమర్ అభివృద్ధి పూర్తై, ప్రారంభ తయారీ దశలోకి ప్రవేశించిందని వాయుసేన ప్రకటించింది. సమర్-1 ఐదు ఉత్పత్తి బ్యాచ్‌లు ఎయిర్-డిఫెన్స్ మిసైల్ యూనిట్‌కు అందించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి.

2023–24 నాటికి మూడు సమర్-1 వ్యవస్థలు వాయుసేన ఫీల్డ్ యూనిట్లలో ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.

 ఆందోళనలు 
రిటైర్డ్ వాయుసేన సెపెకాట్ జాగ్వార్  పైలట్ స్క్వాడ్రన్ లీడర్ విజేందర్ ఠాకూర్ ఈ వ్యవస్థ ప్రభావంపై సందేహాలు వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యంగా  విమపెల్ ఆర్-27 మిసైల్ దేశీయ ఉత్పత్తి కాకపోవడం, మార్గదర్శక పరిమితులు కారణంగా యుద్ధ సామర్థ్యం తగ్గే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.  ఇది ఐఏఎఫ్ నిధుల వృధా అని భావించారు. మికోయాన్-గురేవిచ్ మిగ్-21 విమానాలను ఎగురవేసిన అనుభవంతో, గ్రూప్ కెప్టెన్ టి. పి. శ్రీవాస్తవ  భూస్థాయి రాడార్ ప్రాముఖ్యతను ప్రస్తావించారు. 

ఇంగ్లీష్ ఎలక్ట్రిక్ కాన్బెర్రా బాంబర్లు ,మికోయాన్-గురేవిచ్ మిగ్-25 విమానాల మీద ముందస్తు అనుభవం ఉన్న గ్రూప్ కెప్టెన్ జాన్సన్ చాకో, గాలిలో నుండి గాలికి ప్రయోగించే క్షిపణులను ఉపరితలం నుండి గాలికి ఉపయోగించే క్షిపణులుగా మార్చడం సాధ్యమని తేల్చిచెప్పారు, సంయుక్తంగా అభివృద్ధి చేయబడిన నార్వేజియన్/US NASAMS వ్యవస్థను సూచిస్తూ ఆచరణీయ మార్గదర్శక వ్యవస్థ , సముపార్జన సమస్యలు పరిష్కరించబడాలన్నారు .

చివరికి, తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న లక్ష్యాలను కూల్చివేయడంతో పాటు, భారత వైమానిక దళ జాబితాలో పాత, సోవియట్ శకం గాలి నుండి గాలికి క్షిపణుల పెద్ద నిల్వను తొలగించడానికి సమర్  వ్యవస్థ ఉపయోగించబడుతుంది.

 కార్యాచరణ వినియోగం 
2025 మే 7న జరిగిన Operation Sindoor సమయంలో, పహల్గామ్ దాడి తరువాత పాకిస్తాన్, పీఓకే ప్రాంతాల్లోని 21 ఉగ్ర శిబిరాలపై ప్రతీకార దాడి నేపథ్యంలో, సమర్ భారత గగనతల రక్షణలో కీలక పాత్ర పోషించింది. పాకిస్తాన్ ప్రతిదాడుల్లో డ్రోన్లు, క్షిపణులు జమ్మూ, శ్రీనగర్, అమృతసర్ నగరాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి. సమర్ ఈ తక్కువ ఎత్తు ముప్పులను సమర్థంగా అడ్డుకుని సైనిక, పౌర మౌలిక వసతులను రక్షించింది.

అస్త్ర శక్తి  2023, వాయుశక్తి 2024 వంటి అభ్యాసాల్లో  ధృవీకరించిన శీఘ్ర వినియోగ సామర్థ్యం, యుద్ధ స్థితిలో విశ్వసనీయతను నిరూపించింది. క్షిపణి లభ్యత, మార్గదర్శక పరిమితులపై ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ, సమర్ తక్కువ వ్యయంతో అభివృద్ధి చేసిన స్వదేశీ రూపకల్పనగా భారత రక్షణ స్వావలంబనను బలోపేతం చేసింది.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 నాసమ్స్  (నార్వేలో, యునైటెడ్ స్టేట్స్)
 స్పైడర్  - (ఇజ్రాయెల్)

 మూలాలు 
వర్గం:భారత వాయుసేన
వర్గం:సమీక్షించని అనువాదాలున్న పేజీలు