రతిభాయ్ మక్వానా

రతిలాల్ మక్వానా / రతిభాయ్ మక్వానా, గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త, వ్యవస్థాపకుడు. అతను పాలిమర్లు, పెట్రోకెమికల్స్ వ్యాపారాలకు చెందిన గుజరాత్ పికర్స్ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు, ఛైర్మన్. దళిత సమాజంలో సభ్యుడిగా, గణనీయమైన కుల ఆధారిత వివక్ష ఎదుర్కొన్నప్పటికీ విజయవంతమైన సంస్థను నిర్మించడంలో ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతని కథ 2013లో మిలింద్ ఖాండేకర్ రాసిన 'దళిత్ మిలియనీర్స్ః 15 ఇన్స్పిరింగ్ స్టోరీస్' , 2014లో వచ్చిన 'డిఫైయింగ్ ది ఆడ్స్ః ది రైజ్ ఆఫ్ దళిత్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్స్' అనే పుస్తకంలో ప్రచురించబడింది.

 కెరీర్ 
రతిభాయ్ మక్వానా కుటుంబం ముందు నుండి వ్యాపారంలో నిమగ్నమై ఉండేది. అతని తండ్రి గాలా భాయ్ భావ్‌నగర్ స్థానిక పాలకుడు బహుమతిగా ఇచ్చిన భూమిలో చర్మశుద్ధి కర్మాగారాన్ని నిర్వహించేవాడు. కుటుంబ వ్యాపారం తరువాత పికర్స్ ఉత్పత్తికి మారింది, ఇది వస్త్ర పవర్ మగ్గాలలో ఉపయోగించే ఒక భాగం, ఇవి సాంప్రదాయకంగా జంతువుల చర్మంతో తయారు చేయబడ్డాయి, ఇది తరచుగా దళిత వర్గాలతో ముడిపడి ఉండే వ్యాపారం. మక్వానా తన తండ్రితో కలిసి ఈ వ్యాపారంలో చేరాడు, అతని తండ్రి దేశవ్యాప్తంగా అమ్మకాలను నిర్వహిస్తుండగా ఉత్పత్తిని పర్యవేక్షించాడు.

ఆ తరువాత, ఆయన 1962లో గుజరాత్ పికర్స్ ఇండస్ట్రీస్ను పికర్స్, ఇతర వస్త్ర ఉపకరణాల తయారీ భాగస్వామ్య సంస్థగా స్థాపించారు. ఈ వ్యాపారం చివరికి ప్లాస్టిక్లు, పాలిమర్లు, పెట్రోకెమికల్స్ పంపిణీకి వైవిధ్యభరితంగా మారింది. వ్యాపారవేత్తగా తన ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో, మక్వానా తన కులం కారణంగా పోటీదారుల నుండి తీవ్రమైన సామాజిక, ఆర్థిక బహిష్కరణలను ఎదుర్కొన్నాడు. బ్యాంకులు అతనికి రుణాలు ఇవ్వడానికి ఇష్టపడలేదు, అతను దూరం నుండి టీ అందించడం, ఆలయం నుండి బహిష్కరించబడటం వంటి సామాజిక బహిష్కరణను అనుభవించాడు. ఒక కథనం ప్రకారం, ఇండియన్ పెట్రోకెమికల్స్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ కోసం ఒక ఏజెన్సీని ఆయనకు ఇచ్చినప్పుడు, స్థానిక ప్లాస్టిక్ పరిశ్రమ ప్రారంభోత్సవ వేడుకను బహిష్కరించింది.

గుజరాత్ పికర్స్ చివరికి ఒక ప్రధాన సంస్థగా ఎదిగింది, వార్షిక టర్నోవర్లు ₹200 కోట్ల  మిలియన్ల నుండి 750 కోట్ల వరకు నివేదించబడింది.

1983 నుండి 1998 వరకు, మక్వానా స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా గుజరాత్ సర్కిల్ బోర్డులో డైరెక్టర్‌గా కూడా పనిచేసాడు. 

 గుర్తింపు 
రతిభాయ్ మక్వానా వ్యవస్థాపక ప్రయాణం దళిత సాధికారతకు ఉదాహరణగా పేర్కొనబడింది. 2011లో, దళిత ఇండియన్ ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (డిఐసిసిఐ) నిర్వహించిన వాణిజ్య ప్రదర్శనలో రతన్ టాటా భారతీయ పరిశ్రమకు ఆయన చేసిన కృషిని గుర్తించాడు. 2015లో, ఆయన ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ నుండి "బిజినెస్ ఎక్సలెన్స్ నేషనల్ అవార్డు" అందుకున్నాడు.

దేవేష్ కపూర్ సహ రచయితగా రాసిన 'డిఫైయింగ్ ది ఆడ్స్ః ది రైజ్ ఆఫ్ దళిత ఎంటర్ప్రెన్యూర్స్' అనే పుస్తకంలో చేర్చబడిన అనేక కథలలో ఆయన కథ ఒకటి. 2013లో మిలింద్ ఖాండేకర్ రాసిన 'దళిత్ మిలియనీర్స్ః 15 ఇన్స్పిరింగ్ స్టోరీస్' అనే పుస్తకంలో కూడా ఆయన కనిపించాడు. అతనిపై దృష్టి సారించిన అధ్యాయం "బీటింగ్ ది బాయ్కాట్" అనే శీర్షికతో ఉంది, ఇది వ్యాపార ప్రపంచంలో కుల ఆధారిత వ్యతిరేకతకు వ్యతిరేకంగా అతని పోరాటాన్ని వివరిస్తుంది.

 మూలాలు 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు