బంకే బిహారీ ఆలయం

బాంకే బిహారీ ఆలయం భారతదేశంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని మధుర జిల్లా బృందావన్ పట్టణంలో ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయం రాధ, కృష్ణుడి మిశ్రమ రూపంగా నమ్మబడే బంకే బిహారీ అంకితం చేయబడింది. బంకే బిహారీని మొదట వృందావనంలోని నిధివన్లో పూజించేవారు. తరువాత, 1864 లో బాంకే బిహారీ ఆలయం నిర్మించబడినప్పుడు, బాంకే బిహారీ విగ్రహాన్ని దాని ప్రస్తుత ఆలయానికి మార్చారు.

బాంకే బిహారీ ఆలయంలో, రాధా కృష్ణ యొక్క ఐక్య రూపం యొక్క చిహ్నం త్రిభంగ భంగిమలో ఉంది. స్వామి హరిదాస్ మొదట ఈ మూర్తి కుంజ్ బిహారీ అనే పేరుతో పూజించారు, అంటే బృందావన్ తోటలలో లేదా కుంజ్ లో ఆనందించే వ్యక్తి అని అర్థం.

 చరిత్ర 
alt=Devotees taking darshan at Banke Bihari Mandir in Vrindavan|thumb|వృందావనంలోని బాంకే బిహారీ మందిరం వద్ద భక్తులు
బంకే బిహారీ విగ్రహాన్ని మొదట స్వామీ హరిదాస్  కుంజ్బిహారీ అనే పేరుతో పూజించారు. విగ్రహం యొక్క త్రిభంగ భంగిమ కారణంగా ఆయన శిష్యులు బాంకే బిహారీ అనే పేరును పెట్టారు. ఈ విగ్రహం రూపాన్ని బీహార్ పంచమి రోజున జరుపుకుంటారు. గతంలో బాంకే బిహారీని నిధివన్ పూజించేవారు, కానీ హరిదాస్కు చెందిన సాధు , గోస్వామి అనుచరుల మధ్య వివాదం కారణంగా 19వ శతాబ్దంలో ప్రస్తుత ప్రదేశానికి మార్చబడింది. గోస్వామి ప్రస్తుత ఆలయాన్ని నిర్మించి దాని వెనుక నివసిస్తున్నారు.

 గ్రంథాలలో 
'బాంకే' అంటే 'వంగి', , 'బిహారి' లేదా 'విహారి' అంటే 'ఆనందించేవాడు'. ఈ విధంగా మూడు ప్రదేశాలలో వంగి ఉన్న కృష్ణుడికి "బాంకే బిహారి" అనే పేరు వచ్చింది. శ్రీ బ్రహ్మ-సంహితా (శ్లోకం 5.31) ప్రకారం బ్రహ్మ కృష్ణుడి గురించి ఈ క్రింది విధంగా చెప్పారు

"నేను ఆది భగవంతుడైన గోవిందను పూజిస్తాను, అతని మెడ చంద్ర-తాళంతో అలంకరించబడిన పువ్వుల దండను ఊపుతూ ఉంటుంది, అతని రెండు చేతులు వేణువు , ఆభరణాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి, వారు ఎల్లప్పుడూ ప్రేమ యొక్క కాలక్షేపాలలో ఆనందిస్తారు, దీని మనోహరమైన మూడు-వంపు రూపం శ్యామసుందర శాశ్వతంగా వ్యక్తమవుతుంది".

 ఆచారాలు 
ఈ ఆలయంలో, బాంకే బిహారీని చిన్న పిల్లవాడి రూపంలో పూజిస్తారు. అందువల్ల, దేవతకు భంగం కలిగించకుండా ఉండటానికి, ఉదయాన్నే ఆర్తి చేయరు.  ఆలయ ప్రాంగణంలో ఎక్కడా గంటలు వేలాడదీయబడవు. కృష్ణ జన్మాష్టమి సందర్భంగా మాత్రమే మంగళ ఆర్తి (ప్రారంభ ఉదయం ఆర్తి) నిర్వహిస్తారు. నిరంతరాయ దర్శనం వల్ల బంకే బిహారీ భక్తులతో పాటు వారి ఇంటికి వెళ్లి ఆలయాన్ని ఖాళీగా వదిలివేస్తారని ఒక ప్రజాదరణ పొందిన నమ్మకం ఉంది. అందువల్ల, బంకే బిహారీ యొక్క నిరంతరాయ దర్శనాన్ని నివారించడానికి ప్రతి ఐదు నిమిషాలకు తెరలు గీస్తారు. 

సంవత్సరానికి ఒకసారి, శరద్ పూర్ణిమ సందర్భంగా బంకే బిహారీ తన చేతుల్లో వేణువును పట్టుకుంటారు. అదనంగా, శ్రావణ బంకే బిహారీ నెలలో ఒకసారి ఊయలలో ఉంచుతారు. 

 గ్యాలరీ 

 ఇవి కూడా చూడండి 

 రాధా వల్లభ్ ఆలయం, బృందావన్
 నిధివన్, బృందావన్
 రాధా రామన్ ఆలయం, బృందావన్
 రాధా రాణి ఆలయం, బర్సానా
 రాధా దామోదర్ ఆలయం, బృందావన్
 రాధా మదన్ మోహన్ ఆలయం, బృందావన్

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 

 అధికారిక వెబ్సైట్
 శ్రీ బంకే బిహారీ ఆలయం-thedivineindia.com  1 August 2015 at the Wayback Machine

వర్గం:శ్రీకృష్ణుని దేవాలయాలు
వర్గం:రాధా కృష్ణ ఆలయాలు
వర్గం:మథుర జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:వృందావనం