రాజాపేట భైరవుడు దేవాలయం

రాజాపేట భైరవుడు 

రాజాపేట భైరవుడు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని యాదాద్రి-భువనగిరి జిల్లా, రాజాపేట మండలకేంద్రంలో ఉన్న బైరాగి (వేంకటేశ్వర) మఠం ప్రాంగణంలో లభించిన మధ్యయుగ శైవ శిల్పం. ఈ భైరవ విగ్రహాన్ని తెలంగాణ చరిత్ర పరిశోధక బృంద సభ్యుడు, జర్నలిస్టు హిమ్మత్ సింగ్ గుర్తించాడు. శిల్ప లక్షణాల ఆధారంగా ఇది కాకతీయానంతర కాలానికి చెందిన ఉన్మత్త భైరవ రూపంగా భావించబడుతుంది.

 వివరణ 
భైరవుడు జ్వాలామకుటంతో, చెవులకు సర్పాభరణాలతో, కపాలమాలతో, కపాలమేఖలతో, నాగబంధాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు. కంఠంలో హారాలు, గ్రైవేయకాలు, దండకడియాలు, యజ్ఞోపవీతం (జంధ్యం) ధరించి ఉన్నాడు.  
విగ్రహం అర్ధవైతస్తిక పాదభంగిమలో నిలబడి ఉంది. పరహస్తాలలో ఢమరుకం, త్రిశూలం ధరించి, నిజహస్తాలలో బలి ఖడ్గం, రక్తపాత్ర, ఖండిత శిరస్సు పట్టుకుని ఉన్నాడు. కింద భాగంలో రక్తాన్ని నాకేందుకు పైకి ఎగురుతున్న శ్వాన రూపం చెక్కబడి ఉంది.

భైరవుని ఎడమవైపు కూర్చున్న భైరవారాధకుడు యోగపట్ట ధరించి, చేతిలోని పాత్రలోని మద్యాన్ని నివేదిస్తున్న దృశ్యం కనిపిస్తుంది. ఈ లక్షణాలు ఉన్మత్త భైరవ ఆరాధన సంప్రదాయాన్ని సూచిస్తాయి.

 శిల్పశైలి 
ఈ భైరవ శిల్పం ఆలేరు సమీపంలోని బహదూర్‌పేటలో లభించిన భైరవ విగ్రహంతో పోలికలు కలిగి ఉంది. శిల్ప శైలి, అలంకారాలు, భంగిమల ఆధారంగా ఇది కాకతీయానంతర మధ్యయుగ తెలంగాణ శైలికి చెందినదిగా భావించబడుతుంది.

 రాజాపేట వీరగల్లు 
అదే మఠ ప్రాంగణంలో మరో ముఖ్య శిల్పం అయిన వీరగల్లు కనిపిస్తుంది. ఇందులో వీరుడు యుద్ధభంగిమలో నిలబడి ఉన్నాడు. కుడిచేత కత్తి, ఎడమచేత డాలు ధరించి, రణరంగంలో మరణించిన వీరుని స్మారకంగా ఈ శిల్పం రూపొందించబడింది.

వీరునికి కుడివైపు జుట్టు సిగ, మెడలో కంటె, నడుమున వీరకాసె, కాళ్లకు కడియాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. వీరగల్లు పుష్పపత్రాల తోరణంతో అలంకరించబడింది. శిల్ప లక్షణాల ప్రకారం ఇది చాళుక్య శైలికి చెందినదిగా భావించబడుతుంది.

 ప్రాధాన్యం 
రాజాపేట భైరవుడు మరియు వీరగల్లు తెలంగాణలో భైరవ ఆరాధన సంప్రదాయం, వీరస్మృతి శిల్ప సంప్రదాయాల అభివృద్ధిని సూచించే ముఖ్య పురావస్తు ఆధారాలు. ఇవి కాకతీయానంతర కాలంలో ప్రాంతీయ శైవ సంప్రదాయం మరియు యోధ సంస్కృతికి సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తాయి.

వర్గం:తెలంగాణ శిల్పకళ
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా
వర్గం:భైరవ శిల్పాలు