నీలివనేశ్వర ఆలయం

తిరుపైంగ్నీలి నీలివనేశ్వర ఆలయం (అనగా జ్ఞీలివనేశ్వర ఆలయం), విశ్వనాథర్ ఆలయం అని కూడా పిలువబడుతుంది. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలో, తిరుచిరాపల్లి నగరానికి సుమారు 20 కి.మీ. ఉత్తర దిశలో ఉన్న తిరుపైంగ్నీలి గ్రామంలో ఉన్న ఒక ప్రాచీన శివాలయం. ఈ ఆలయంలో ప్రధాన దేవుడు నీలివనేశ్వరుడు (స్వయంభూ లింగరూపం). అమ్మవారు విశాలాక్షి, నీల్నెడుం కన్నియమ్మన్‌గా పూజింపబడుతుంది. వివాహం కాని యువకులు, యువతులు వివాహ ప్రాప్తి కోసం ఈ ఆలయాన్ని దర్శిస్తారు. ఈ ఆలయంలో రాజరాజ చోళుడు I, రాజేంద్ర చోళుడు I కాలానికి చెందిన శాసనాలు లభ్యమవుతున్నాయి. ఆలయంలోని సౌందరేశ్వర సన్నిధిని మహేంద్రవర్మన్ I క్రీ.శ. 640లో నిర్మించినట్లు విశ్వాసం.  

 పురాణ కథనం 

పురాణం ప్రకారం, వాయుదేవుడు, ఆదిశేషుడు ఎవరు శ్రేష్ఠులనే విషయంపై వాదనకు దిగారు. ఆదిశేషుడు తన శక్తిని చూపడానికి కైలాసం పర్వతాన్ని చుట్టేశాడు. దీనిని విడదీయడానికి వాయుదేవుడు తీవ్రమైన సుడిగాలిని సృష్టించాడు. ఆ ప్రభావంతో కైలాసం నుండి ఎనిమిది భాగాలు విడిపోయి ఎనిమిది ప్రదేశాలలో పడ్డాయి:

 త్రింకోమలీ (శ్రీలంక)
 శ్రీకాళహస్తి
 తిరుచిరాపల్లి రాక్ ఫోర్ట్
 తిరుఎంగోయిమలై
 రాజతగిరి (వెల్లియంగిరి పర్వతాలు)
 నీర్తగిరి
 రత్నగిరి (కులితలై)
 శ్వేతగిరి (తిరుపైంగ్నీలి)

కైలాసం నుండి వచ్చిన ప్రదేశం కావున దీనిని "తెన్కైలాసం" అని కూడా పిలుస్తారు.

 ఆలయ నిర్మాణం 

ప్రధాన దేవుడు స్వయంభూ లింగరూపంలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు. ఈ ఆలయంలో శివునికి అనేక నామాలు ఉన్నాయి: కదళివసంతర్, పరమశంభు, ఆరణ్య వల్లవర్ మొదలైనవి.

ఆలయ పరిసరాల్లో శ్రీమన్ విష్ణువుకు సంబంధించిన సెంతామరై కన్నన్ సన్నిధి ఉంది. అలాగే ఇంద్రుడు, కామధేనువు, ఆదిశేషుడు, వాయుదేవుడు, అగ్నిదేవుడు, రాముడు, అర్జునుడు, వశిష్ఠ మహర్షి, సప్తర్షులు, ముసుకుంద చోళుడు, కాళియుగ రామ పాండ్యుడు తదితరులు పూజించిన క్షేత్రముగా ఇది చెప్పబడుతుంది. చిన్నండవర్, పెద్దండవర్ అనే గ్రామ రక్షక దేవతల సన్నిధులు కూడా ఉన్నాయి. కాశి విశ్వనాథర్ సన్నిధి, సొరుడియా ఈశ్వర సన్నిధులు కూడా ఆలయ పరిధిలో ఉన్నాయి. సూతమ మునివరు ఇక్కడ దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసి మోక్షాన్ని పొందినట్లు చెబుతారు. ఆయన విగ్రహం ప్రాకారంలో దక్షిణ దిశలో ఉంది. ఈ ఆలయంలో ప్రత్యేక నవరగ్రహ సన్నిధి లేదు. ప్రధాన గర్భగృహానికి తీసుకువెళ్లే మెట్లు నవరగ్రహాల ప్రతీకగా భావించబడుతాయి. నందీ విగ్రహం ముందు నేలపై ఉన్న రంధ్రాల్లో దీపాలు వెలిగించి నవరగ్రహాలను ఆరాధిస్తారు. ఆలయ సముదాయం విస్తారంగా ఉండి, సుమారు 30 అడుగుల ఎత్తు గల రాజగోపురం (పూర్తికాని నిర్మాణం) ఉంది. ఇక్కడ రత్నసభ కూడా ఉంది, ఇది చిదంబరంలోని రత్నసభను పోలి ఉంటుంది.

 విశేషాలు 

ఇక్కడ అరటి చెట్టుకు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఆదివారాలు, శుక్రవారాల్లో హిందువులతో పాటు క్రైస్తవులు, ముస్లింలు కూడా పూజలు నిర్వహించడం విశేషం. వివాహ ప్రాప్తి కోసం పూజలు చేసినవారు తమ వివాహ ఆహ్వాన పత్రాలను ఆలయానికి సమర్పించడం సంప్రదాయం. ఈ ఆలయం 275 పాడల్ పెట్ర స్థలాలులో ఒకటి. ఈ ఆలయంలో అనేక రాతి శాసనాలు ఉన్నాయి. రాజేంద్ర చోళుడు I, ఇతర చోళ రాజులు నిత్య పూజలు, ఆలయ నిర్వహణ కోసం విరాళాలు అందించినట్లు శాసనాలు తెలియజేస్తున్నాయి.

 మూలాలు 

వర్గం:తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలో శివ ఆలయాలు
వర్గం:7వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు