సంపూర్ణానంద్

సంపూర్ణానంద్ (1 జనవరి 1891 – 10 జనవరి 1969) భారతీయ ఉపాధ్యాయుడు మరియు రాజకీయ నాయకుడు. 1954 నుంచి 1960 వరకు ఉత్తర ప్రదేశ్ రెండవ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు. అనంతరం రాజస్థాన్ గవర్నర్‌గా సేవలందించారు. ఐదు సంవత్సరాలు 344 రోజులపాటు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసి, ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఒకే సారి ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన ముఖ్యమంత్రిగా గుర్తింపు పొందారు. ఈ రికార్డును 2023లో యోగి ఆదిత్యనాథ్ అధిగమించారు.

వారణాసిలో జన్మించిన సంపూర్ణానంద్, సంస్కృతం మరియు ఖగోళ శాస్త్రంలో ప్రావీణ్యం కలిగిన పండితుడు. భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో అసహకరణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. ఆయన మదన్ మోహన్ మాలవ్య స్థాపించిన హిందీ పత్రిక మర్యాదకు సంపాదకుడిగా పనిచేశారు. అలాగే నేషనల్ హెరాల్డ్లో వ్యాసాలు రాశారు. 1922లో ఆల్ ఇండియా కాంగ్రెస్ కమిటీలో చేరి రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. తరువాత ఉత్తర ప్రదేశ్ విద్యాశాఖ మంత్రిగా నియమితులయ్యారు.

స్వాతంత్ర్యం అనంతరం ఆయన ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికై విద్యామంత్రిగా పనిచేశారు. వారణాసిలోని ప్రభుత్వ సంస్కృత కళాశాలలో ఖగోళ పరిశీలనశాల స్థాపనకు ప్రణాళికలు రూపొందించారు. ఆ కళాశాల 1974లో ఆయన గౌరవార్థం సంపూర్ణానంద్ సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయంగా పేరు మార్చబడింది.

1954లో ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించి దాదాపు ఆరు సంవత్సరాలు పనిచేశారు. ఆయన హిందీ భాష ప్రోత్సాహానికి కృషి చేశారు. అప్పటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అభిప్రాయాలకు వ్యతిరేకంగా గోవధ నిషేధ చట్టాన్ని అమలు చేశారు.

1962లో రాజస్థాన్ గవర్నర్‌గా నియమితులై "ఓపెన్ జైలు" విధానాన్ని ప్రోత్సహించారు. ఇందులో ఖైదీలు కుటుంబంతో కలిసి నివసిస్తూ, బయట పని చేసే అవకాశం కల్పించబడింది.

 జీవితం 

సంపూర్ణానంద్ 1891 జనవరి 1న బెనారస్ (ప్రస్తుత వారణాసి)లో ఒక కాయస్థ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఉపాధ్యాయుడిగా తన జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. ప్రాచీన హిందూ సంస్కృతి, సంస్కృతం, జ్యోతిషశాస్త్రంపై ఆసక్తి కలిగివున్నారు. ఖగోళ శాస్త్రంపై ఆయనకు ప్రత్యేక ఆసక్తి ఉండేది.

స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా జైలులో ఉన్నప్పుడు సహచరులకు ఖగోళ శాస్త్రంపై చర్చలు చేసి రాత్రి ఆకాశాన్ని పరిచయం చేసేవారని చెప్పబడుతుంది.

స్వాతంత్ర్యం అనంతరం ఉత్తర ప్రదేశ్ తొలి ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వంలో విద్యామంత్రిగా పనిచేశారు. అనంతరం ముఖ్యమంత్రిగా హిందీ భాష ప్రోత్సాహం మరియు గోవధ నిషేధాన్ని అమలు చేశారు.

రాజస్థాన్ గవర్నర్‌గా ఉన్న సమయంలో సంగానేర్ ఓపెన్ జైలు విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. 1963లో "శ్రీ సంపూర్ణానంద్ ఖులా బండి శివిర్" (ఓపెన్ జైలు) ప్రయోగాత్మకంగా ప్రారంభించబడింది.

 మూలాలు 

వర్గం:1891 జననాలు
వర్గం:1969 మరణాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:రాజస్థాన్ గవర్నర్లు
వర్గం:ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:వారణాసి రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు