త్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్

త్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్ (8 ఆగస్టు 1904 – 3 ఆగస్టు 1982) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు మరియు ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి. ఆయన 18 అక్టోబర్ 1970 నుండి 4 ఏప్రిల్ 1971 వరకు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు. అనంతరం 1979 నుండి 1981 వరకు పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్గా సేవలందించారు.The Raj Bhavan is not just a heritage building .

ఆయన వారణాసిలో జన్మించి అక్కడే మరణించారు. ప్రజా ఖాతాల కమిటీ అధ్యక్షుడిగా మరియు కేంద్ర పరిశ్రమల మరియు ఉక్కు మంత్రిగా కూడా పనిచేశారు.Chief Ministers of Uttar Pradesh. Indian Express (15 May 2007).

ప్రారంభ జీవితం

త్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్ శ్రీ ప్రసిద్ధ్ నారాయణ్ సింగ్ కుమారుడు. ఆయన 1905లో బెనారస్‌లో జన్మించారు. విద్యను హరిశ్ చంద్ర పీజీ కళాశాల మరియు కాశీ విద్యాపీఠంలో పూర్తిచేశారు.

1926లో లక్నో నుండి వెలువడే ఆంగ్ల దినపత్రిక "ఇండియన్ డైలీ టెలిగ్రాఫ్"లో రిపోర్టర్ మరియు ఉపసంపాదకుడిగా పనిచేశారు.  
1927–1928లో మహాత్మా గాంధీ కాశీ విద్యాపీఠంలో ఆర్థిక శాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు.  
1928–1929లో ఢిల్లీలోని "హిందుస్తాన్ టైమ్స్"లో ఉపసంపాదకుడిగా మరియు ఉపసంపాదక బాధ్యతలలో పనిచేశారు.

తరువాత లక్నోలోని "నేషనల్ హెరాల్డ్"లో సహాయ సంపాదకుడు, నిర్వాహకుడు, ప్రధాన నిర్వాహకుడిగా పనిచేశారు.  
అలాగే "జనతా ప్రెస్" నిర్వహణ భాగస్వామిగా, ఢిల్లీ టెక్స్టైల్ కార్మిక సంఘ కార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు.

ముఖ్యమంత్రిత్వం

1970 అక్టోబర్‌లో కాంగ్రెస్ (ఓ), భారతీయ జనసంఘ్, స్వతంత్ర పార్టీ, భారతీయ క్రాంతి దళ్ కలిసి "సంయుక్త వికాస్ దళ్"ను ఏర్పాటు చేసి ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభలో మెజారిటీ సాధించాయి. ఆ కూటమి నాయకుడిగా త్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్‌ను ఎన్నుకొని ముఖ్యమంత్రిగా నియమించారు.Contemporary Indian Politics by S.K. Khanna pp 121

ఆయన నియామకంపై "హర్ శరణ్ వర్మ వర్సెస్ త్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్" కేసు 1971లో భారత సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ పీఠం విచారించింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 164(4) ప్రకారం శాసనసభ సభ్యుడు కాని వ్యక్తిని ముఖ్యమంత్రిగా నియమించవచ్చని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. దీంతో శాసనసభ సభ్యుడు కాకుండానే ముఖ్యమంత్రిగా నియమితులైన తొలి వ్యక్తిగా నిలిచారు.

ఉపఎన్నికలో ఓడిపోవడంతో ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు. ఉపఎన్నికలో ఓడిన తొలి భారతీయ ముఖ్యమంత్రిగా కూడా గుర్తింపు పొందారు.

పదవులు

1. తాత్కాలిక పార్లమెంట్ సభ్యుడు (1950–1952)  
2. పార్లమెంట్‌లో కాంగ్రెస్ పార్టీ కార్యదర్శి (1951)  
3. మొదటి లోక్‌సభ సభ్యుడు (1952–1957)  
4. ప్రెస్ కమిషన్ సభ్యుడు  
5. ప్రజా ఖాతాల కమిటీ అధ్యక్షుడు  

మూడవ ఐదేళ్ల ప్రణాళిక రూపకల్పనలో ప్రణాళిక సంఘ సభ్యుడిగా పనిచేశారు.Planning Commission, Government of India : Five Year Plans

రాజకీయ జీవితం

త్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్ 1952 మరియు 1957లో చందౌలి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు.  

1957 సాధారణ ఎన్నికల్లో ప్రముఖ సామ్యవాది నాయకుడు రామ్ మనోహర్ లోహియా ఆయనకు వ్యతిరేకంగా స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీచేసినా విజయం సాధించలేకపోయారు.

ఆ ఎన్నికల ఓట్ల వివరాలు:

మొత్తం ఓటర్లు : 3,94,345  
త్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్‌కు వచ్చిన ఓట్లు : 1,34,488  
రామ్ మనోహర్ లోహియాకు వచ్చిన ఓట్లు : 97,911  

ఇవి కూడా చూడండి
 ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి
 పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్

సూచనలు

Category:1904 జననాలు
Category:1982 మరణాలు
Category:ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
Category:పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్లు
Category:ఉత్తర ప్రదేశ్ నుండి లోక్‌సభ సభ్యులు
Category:వారణాసి రాజకీయ నాయకులు
Category:ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (ఆర్గనైజేషన్) రాజకీయ నాయకులు
Category:భారత వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రులు