సామియా సులుహు హసన్

సామియా సులుహు హసన్ (జననం 27 జనవరి 1960) టాంజానియా రాజకీయ నాయకురాలు మరియు 6వ టాంజానియా అధ్యక్షురాలు. ఆమె 19 మార్చి 2021 నుండి పదవిలో ఉన్నారు. ఈ పదవిని అలంకరించిన తొలి మహిళగా నిలిచారు. 2015 నుండి 2021 వరకు టాంజానియా ఉపాధ్యక్షురాలిగా సేవలందించారు. ఆమె ముందున్న అధ్యక్షుడు జాన్ మగుఫులి మరణం అనంతరం అధ్యక్ష పదవిని స్వీకరించారు.

జాంజిబార్‌కు చెందిన సులుహు 2000 నుండి 2010 వరకు ఆ స్వయం పాలిత ప్రాంతంలో మంత్రిగా పనిచేశారు. అనంతరం 2010 నుండి 2015 వరకు మకుండూచి నియోజకవర్గం నుండి పార్లమెంట్ సభ్యురాలిగా ఉన్నారు. అదే కాలంలో ఉపాధ్యక్ష కార్యాలయంలో యూనియన్ వ్యవహారాల రాష్ట్ర మంత్రిగా పనిచేశారు. 2014లో దేశానికి కొత్త రాజ్యాంగ ముసాయిదా రూపొందించేందుకు ఏర్పాటు చేసిన రాజ్యాంగ సభకు ఉపాధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు.

2015 సాధారణ ఎన్నికల్లో చామా చా మపిందుజి పార్టీ తరఫున జాన్ మగుఫులితో కలిసి పోటీ చేసి, టాంజానియాలో తొలి మహిళా ఉపాధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు. 2020 ఎన్నికల్లో మరోసారి విజయం సాధించారు.

అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన తరువాత, ఆమె టాంజానియాలో కోవిడ్-19 మహమ్మారి వ్యాప్తిని నియంత్రించేందుకు విధానాలు అమలు చేశారు. మౌలిక వసతుల విస్తరణ, విదేశీ పెట్టుబడులు మరియు పర్యాటక రంగం ద్వారా ఆర్థిక గ్లోబలైజేషన్‌కు ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.

2025 సాధారణ ఎన్నికల్లో, ఆమె నాయకత్వంలోని CCM ప్రభుత్వం ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ చడేమాపై నిషేధం విధించింది. ఆ పార్టీ నాయకుడు టుండూ లిస్సుపై దేశద్రోహం ఆరోపణలు మోపి అరెస్ట్ చేశారు. ఈ ఎన్నికలు హింస మరియు అక్రమాలతో మసకబారాయి, దాంతో నిరసనలు చెలరేగాయి.

ఆమె అధ్యక్ష పదవీ ప్రారంభ దశలో సంస్కరణల నాయకురాలిగా సానుకూల ప్రతిఛాయిని పొందినప్పటికీ, 2025 నాటికి ఆమె పాలనను కొందరు పండితులు అధికారవాదం వైపు మొగ్గుచూపుతున్నదిగా విశ్లేషిస్తున్నారు. 
ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
సులుహు 27 జనవరి 1960న జాంజిబార్ సుల్తానేట్లో ఒక ఉపాధ్యాయుడు మరియు ఆయన భార్యకు జన్మించారు. నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత జాంజిబార్, టాంగానికా (1961–1964)తో ఐక్యమై టాంజానియా దేశంగా ఏర్పడింది. ఆమె 1977లో తన మాధ్యమిక విద్యను పూర్తి చేశారు, అనంతరం కార్యాలయ క్లర్క్‌గా పని ప్రారంభించారు. 1978లో ఆమె వ్యవసాయ నిపుణుడు హఫిధ్ అమైర్ను వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి ముగ్గురు కుమారులు మరియు ఒక కుమార్తె జన్మించారు. వారి రెండవ సంతానం, 1982లో జన్మించిన కుమార్తె వాను హఫిధ్ అమైర్, జాంజిబార్ ప్రతినిధుల సభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికయ్యారు.

సులుహు పాక్షిక కాలిక విధానంలో అనేక స్వల్పకాలిక కోర్సులను అభ్యసించారు. 1986లో ఆమె ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డెవలప్మెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ (ప్రస్తుతం మ్జుంబే విశ్వవిద్యాలయం) నుండి పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్లో అడ్వాన్స్డ్ డిప్లొమా పట్టా పొందారు. 1992 నుండి 1994 వరకు ఆమె మాంచెస్టర్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివి ఆర్థిక శాస్త్రంలో పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ డిప్లొమా పొందారు. 2015లో ఆమె టాంజానియా ఓపెన్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు సదర్న్ న్యూ హాంప్షైర్ విశ్వవిద్యాలయం సంయుక్త కార్యక్రమం ద్వారా కమ్యూనిటీ ఎకనామిక్ డెవలప్మెంట్‌లో ఎంఎస్‌సి పట్టా పొందారు.

1988లో సులుహు ప్రాంతీయ జాంజిబార్ ప్రభుత్వంలో అభివృద్ధి అధికారి అయ్యారు. అనంతరం ఆమె ప్రపంచ ఆహార కార్యక్రమంలో ప్రాజెక్టు మేనేజర్‌గా పనిచేశారు. 1990లలో జాంజిబార్‌లో ప్రభుత్వేతర సంస్థలను నియంత్రించే సంస్థకు బాధ్యత వహించారు. 
రాజకీయ జీవితం
2000లో సులుహు చామా చా మపిందుజి (CCM) పార్టీ తరఫున జాంజిబార్ ప్రతినిధుల సభలో ప్రత్యేక సీటు సభ్యురాలిగా ఎంపికయ్యారు. అనంతరం ఆమెను జాంజిబార్ యువజన ఉపాధి, మహిళలు మరియు పిల్లల మంత్రిగా నియమించారు. ఈ పదవిలో ఉన్న సమయంలో కొత్తగా ప్రసవించిన తల్లులు తిరిగి పాఠశాలకు వెళ్లడంపై ఉన్న నిషేధాన్ని ఆమె రద్దు చేశారు. ఆ సమయంలో కేబినెట్‌లో ఉన్న ఏకైక ఉన్నతస్థాయి మహిళా మంత్రిగా ఆమె పనిచేశారు. మహిళ కావడం వల్ల ఆమెను పురుష సహచరులు తక్కువగా గౌరవించారని నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. 2005లో ఆమె మళ్లీ ఎన్నికై పర్యాటక మరియు వాణిజ్య పెట్టుబడుల మంత్రిగా నియమితులయ్యారు.

2010లో సులుహు టాంజానియా జాతీయ అసెంబ్లీకి ఎన్నిక కావడానికి మకుందుచీ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి 80 శాతం కంటే ఎక్కువ ఓట్లతో విజయం సాధించారు. అధ్యక్షుడు జకాయా కిక్వేతే ఆమెను యూనియన్ వ్యవహారాల రాష్ట్ర మంత్రిగా నియమించారు. 2014లో దేశానికి కొత్త రాజ్యాంగాన్ని తయారు చేయడానికి ఏర్పాటైన రాజ్యాంగ సభకు ఉపాధ్యక్షురాలిగా ఆమె ఎన్నికయ్యారు.

2015లో జరిగిన 2015 టాంజానియా సాధారణ ఎన్నికలులో CCM తరఫున అధ్యక్ష అభ్యర్థి జాన్ మగుఫులితో కలిసి సులుహు ఉపాధ్యక్ష అభ్యర్థిగా నిలిచారు. ఈ ఎంపిక అనూహ్యంగా భావించబడింది, ఎందుకంటే మరికొంత మంది ప్రముఖ నాయకులు ఈ స్థానానికి పరిగణించబడ్డారు. పార్టీ చరిత్రలో ఉపాధ్యక్ష అభ్యర్థిగా నిలిచిన తొలి మహిళ ఆమెనే. వారు ఎన్నికల్లో విజయం సాధించి 5 నవంబర్ 2015న ప్రమాణస్వీకారం చేశారు. ఈ విధంగా సులుహు టాంజానియా తొలి మహిళా ఉపాధ్యక్షురాలుగా నిలిచారు.

2016లో మగుఫులి మరియు సులుహు మధ్య విధాన సంబంధిత విభేదాలు వచ్చాయని వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఆమె నిబద్ధతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తబడినప్పటికీ, తరువాత ఆమె మగుఫులికి మద్దతుగా ప్రజా ప్రకటనలు చేశారు. 2020లో జరిగిన 2020 టాంజానియా సాధారణ ఎన్నికలులో వారు మళ్లీ ఎన్నికయ్యారు. అయితే స్వతంత్ర పరిశీలకులు ఎన్నికల మోసం ఆరోపణలు చేయడంతో ఆ విజయం వివాదాస్పదమైంది. 
టాంజానియా అధ్యక్షురాలు

 పదవీ స్వీకారం మరియు ప్రమాణ స్వీకారం 
2021 మార్చి 17న సులుహు, అధ్యక్షుడు జాన్ మగుఫులి దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యంతో మరణించినట్లు ప్రకటించారు; ఫిబ్రవరి చివరి నుండి ఆయన ప్రజల ముందుకు రాలేదు. 2021 మార్చి 19న ఆమె మిగిలిన రెండో కాలానికి అధ్యక్షురాలిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. మార్చి 18 గడిచినా ప్రమాణ స్వీకారం జరగకపోవడంతో ప్రతిపక్ష నేతలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. పార్టీ అంతర్గత వర్గాల నుండి ఆమెను అధ్యక్షురాలిగా అవ్వకుండా నిరోధించే ప్రయత్నాలు జరిగినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి; మగుఫులి మరణంపై అధికారిక సమాచారం అందుకున్న చివరి ఉన్నతాధికారి ఆమెనే. ప్రమాణ స్వీకారం అనంతరం ఆమె సైనిక పరేడ్‌ను పరిశీలించారు. తన తొలి ప్రకటనలో మగుఫులి మరణంపై మూడు వారాల జాతీయ దుఃఖాన్ని ప్రకటించారు.

ఆమె ఆర్థిక మంత్రి ఫిలిప్ మ్పాంగోను ఉపాధ్యక్షుడిగా నియమించారు. ప్రభుత్వంలో తన స్థాయిని బలపరచుకునేందుకు మగుఫులి సమీప మిత్రులు బషీరు అలీ మరియు పలమగాంబ కబుడిలను తొలగించారు. అలాగే జనవరి మకాంబా, నాపే న్నౌయే, అబ్దుల్రహ్మాన్ కినానా వంటి వ్యక్తులను తిరిగి పదవుల్లోకి తీసుకువచ్చారు. మాజీ అధ్యక్షుడు జకాయా కిక్వేతేతో అనుబంధాన్ని బలోపేతం చేసుకున్నారు.

సులుహు టాంజానియా తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలిగా నిలిచారు, అలాగే అలి హసన్ మ్విన్యి తరువాత జాంజిబార్‌కు చెందిన రెండో అధ్యక్షురాలిగా గుర్తింపు పొందారు. ఆమె ప్రమాణ స్వీకారం సమయంలో ఆఫ్రికాలో సేవలో ఉన్న మహిళా దేశాధినేతలలో ఒకరిగా నిలిచారు; మరోకరు ఎథియోపియా అధ్యక్షురాలు సాహ్లే-వర్క్ జెవ్డే.

2025 అక్టోబర్ ఎన్నికల్లో 97.66% ఓట్లతో ఆమె విజయం సాధించినప్పటికీ, విస్తృత మోసం ఆరోపణలు మరియు ప్రతిపక్ష నిరసనల అణచివేత చోటుచేసుకున్నాయి.Tanzania: Killings, Crackdown Follow Disputed Elections, Human Rights Watch, November 4, 2025 ఆఫ్రికన్ యూనియన్ పరిశీలక బృందం ఈ ఎన్నికలు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా లేవని పేర్కొంది.African Union observers slam Tanzania's violent election, African Business, November 6, 2025

 అధ్యక్ష పరిపాలన 
సులుహు అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు కోవిడ్-19 మహమ్మారి కొనసాగుతోంది. మగుఫులి నిరాకరణ విధానాన్ని మార్చి, టాంజానియాను కోవాక్స్ కార్యక్రమంలో చేర్చారు మరియు 2021 జూలైలో కోవిడ్-19 టీకాల పంపిణీ ప్రారంభించారు. కొత్త వైరస్ వేరియంట్లు ఉన్న దేశాల నుండి వచ్చే ప్రయాణికులకు 14 రోజుల నిర్బంధం విధించారు.

ఆమె మగుఫులి ప్రారంభించిన ప్రధాన అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయాలని హామీ ఇచ్చారు. రైల్వే మార్గం, జలవిద్యుత్ కేంద్రం, గ్రామీణ విద్యుత్ మరియు తాగునీటి ప్రాజెక్టులు ఆమె ప్రాధాన్యాలలో ఉన్నాయి.

2022లో అమెరికన్ పత్రిక టైమ్ ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన 100 మంది జాబితాలో ఆమెను చేర్చింది.

 పాలనా శైలి 
France 24, The New York Times, మరియు New Internationalist రచయితలు సులుహును “మృదుస్వభావి”గా పేర్కొన్నారు. ఆమె సలహాదారులతో సంప్రదింపులు జరిపి నిర్ణయాలు తీసుకునే విధానాన్ని అనుసరిస్తారని విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు. ఆమెను “మామా సామియా” అని కూడా పిలుస్తారు.

 అధినాయక ధోరణులు 
అయితే, ఆమె పాలనపై అధినాయక ధోరణుల ఆరోపణలు వచ్చాయి. ప్రతిపక్ష నేతల అరెస్టులు, నిరసనల అణచివేత, 2025 ఎన్నికల అనంతర హింస వంటి ఘటనలు విమర్శలకు దారి తీశాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి నివేదికల ప్రకారం నిరసనల అణచివేతలో వందలాది మరణాలు, గాయాలు, సామూహిక నిర్బంధాలు చోటుచేసుకున్నాయి.

2026 జనవరిలో ఇండెక్స్ ఆన్ సెన్సార్‌షిప్ సంస్థ ఆమెను “2025 సంవత్సరపు అధినాయకురాలు”గా పేర్కొంది.

 పునఃఎన్నిక ప్రచారం 
2025 జనవరిలో CCM పార్టీ ఆమెను అధ్యక్ష అభ్యర్థిగా నామినేట్ చేసింది. ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ చడెమా ఎన్నికల్లో పాల్గొనకుండా నిషేధించబడింది. నవంబర్‌లో ఆమె 97% కంటే ఎక్కువ ఓట్లతో గెలిచినట్లు ప్రకటించారు.

టాంజానియా రాజ్యాంగం ప్రకారం, ఉపాధ్యక్షుడు పదవీ మధ్యలో అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరిస్తే, ఆయన/ఆమెకు ఒక పూర్తి ఐదేళ్ల కాలానికి మాత్రమే అర్హత ఉంటుంది; అందువల్ల 2030లో సులుహు రెండో పూర్తి కాలానికి అర్హురాలు కారు. 
 గౌరవాలు, పురస్కారాలు  గుర్తింపులు 

 గౌరవాలు 
 సంవత్సరం దేశం గౌరవ ఆర్డర్ 2023  ఆర్డర్ ఆఫ్ సౌత్ ఆఫ్రికా 2024  () విప్లవ ఆర్డర్ – విశిష్ట లక్షణాలు కలిగిన నాయకుల కోసం 2025  మదర్ ఆఫ్ ది నేషన్ ఆర్డర్

 పురస్కారాలు 

 2022: ఆఫ్రికా రోడ్ బిల్డర్స్ – బాబాకర్ ఎండియాయే ట్రోఫీ

 2022: CARE International – మహిళల ప్రేరణాత్మక నాయకత్వానికి CARE ఇంపాక్ట్ అవార్డు

 2023: Lilongwe నగరపు కీ (స్వేచ్ఛా పౌర హోదా)

 2023: ఫోర్బ్స్ ప్రచురించిన "ప్రపంచంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన 100 మహిళలు" జాబితాలో స్థానం

 2025: అంతర్జాతీయ సైనిక క్రీడా మండలి – ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్ (గ్రాండ్ కార్డన్)

 గౌరవ డాక్టరేట్లు 

 సంవత్సరం విశ్వవిద్యాలయం దేశం గౌరవ డిగ్రీ2022University of Dar es SalaamDoctor of Letters (D.Litt) (Honoris Causa)2023 జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (న్యూ ఢిల్లీ)Doctor of Philosophy (Honoris Causa) 2023 State University of Zanzibar పర్యాటక నిర్వహణ మరియు మార్కెటింగ్‌లో డాక్టర్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ (Honoris Causa)2024Ankara University ఆర్థిక శాస్త్రంలో గౌరవ డాక్టరేట్ (Honoris Causa)2024Korea Aerospace University విమానయాన నిర్వహణలో డాక్టర్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ (Honoris Causa)2024Mzumbe University గౌరవ డాక్టరేట్ (Honoris Causa) 
 ఫిల్మోగ్రఫీ 
+చలనచిత్రాలు సంవత్సరం శీర్షిక పాత్ర గమనికలు 2022 ది రాయల్ టూర్ టాంజానియా తానే డాక్యుమెంటరీ చిత్రం 2023 ది హిడెన్ టాంజానియా తానే నిర్మాణ దశలో

 మూలాలు