ఎయిర్ ఛీఫ్ మార్షల్ (భారత్ )

ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ (Air Chief Marshal) అనేది భారతీయ వాయు సేన  లోని నాలుగు నక్షత్రాల ఉన్నత అధికారి హోదా. ఇది భారత వైమానిక దళంలో క్రియాశీల సేవలో ఉన్న అత్యున్నత హోదా. ఈ హోదా మూడు నక్షత్రాల ఎయిర్ మార్షల్ హోదాకంటే ఉన్నతంగా ఉంటుంది. ఐదు నక్షత్రాల మార్షల్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ హోదాకంటే దిగువ స్థాయిలో ఉంటుంది. ఐదు నక్షత్రాల హోదా ప్రధానంగా యుద్ధకాలం లేదా గౌరవార్థక సందర్భాల్లో మాత్రమే ఇవ్వబడుతుంది.

ఈ హోదాను భారత వైమానిక దళానికి వృత్తిపరమైన అధిపతి అయిన చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్ నిర్వహిస్తారు. సేవలో ఉన్న భారత వైమానిక దళ అధికారి చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్‌గా నియమితులైతే ఈ హోదాను కూడా ధరించవచ్చు.

 హోదా నిర్వహించిన వారు 
ప్రస్తుతానికి భారత సాయుధ దళాల్లో ఉన్న ఏకైక ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్. భారత సైన్యంలో దీనికి సమానమైన హోదా జనరల్. భారత నౌకాదళంలో దీనికి సమానమైన హోదా అడ్మిరల్.


 చరిత్ర. 
భారత వైమానిక దళం ఈ హోదాను బ్రిటిష్ రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ నుంచి వారసత్వంగా స్వీకరించింది. RAF ఇండియాలో సేవలందించిన ఎయిర్ అధికారులకు సాధారణంగా తక్కువ హోదాలు ఉండేవి. 1937లో RAF ఇండియాలో ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్‌గా పనిచేసిన  సర్ ఎడ్గార్ లుడ్లో-హెవిట్ తన పదవీకాలం చివర్లో ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ హోదాకు  పదోన్నతి పొందారు.  ద్వితీయ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో RAF ఇండియాకు ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్‌గా ఉన్న  రిచర్డ్ పెర్స  కూడా ఈ హోదాకు పదోన్నతి పొందారు.

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్, తదుపరి ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ ఈ హోదాను పత్రాల పరంగా కొనసాగించింది. 1966లో చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్ హోదాను ఎయిర్ మార్షల్ నుంచి ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ స్థాయికి పెంచారు. ఈ హోదాను మొదటిసారిగా పొందిన భారత వైమానిక దళ అధికారి అర్జున సింగ్ . ఆయన 1966లో చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్‌గా ఉన్న సమయంలో ఈ హోదాకు పదోన్నతి పొందారు. తరువాత ఆయనకు మార్షల్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ అనే ఐదు నక్షత్రాల హోదా కూడా లభించింది. 1966 తరువాత నియమితులైన ప్రతి ఎయిర్ చీఫ్ ఈ హోదానే ధరించారు.

 గుర్తులు 
ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ జెండా ఆకాశనీలి రంగులో ఉంటుంది. ఎడమ పై మూలలో జాతీయ జెండా ఉంటుంది. కింది భాగంలో రౌండెల్ ఉంటుంది. పై కుడి భాగంలో భారత వైమానిక దళ చిహ్నం ఉంటుంది. హోదా గుర్తుల్లో నేవీ బ్లూ వెడల్పైన పట్టీపై ఆకాశనీలి రంగులో నాలుగు పట్టీలు ఉంటాయి. గోర్జెట్ ప్యాచ్లు నీలి రంగులో ఉండి వాటిపై నాలుగు తెల్ల నక్షత్రాలు, వాటి క్రింద ఓక్ ఆకుల అలంకరణ ఉంటుంది. యూనిఫాం స్లీవ్‌లపై ఒక వెడల్పైన పట్టీతో పాటు మూడు పలుచని పట్టీలు ఉంటాయి.

 నియామకం, పదవీకాలం 
చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్ నియామకాన్ని ప్రధాని అధ్యక్షతన పనిచేసే కేబినెట్ అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ చేస్తుంది.

ఈ పదవీ కాలం మూడు సంవత్సరాలు. లేదా పదవీధారి 62 సంవత్సరాల వయస్సు చేరుకునే వరకు మాత్రమే ఉంటుంది. ఈ రెండింటిలో ఏది ముందుగా వస్తే అదే వర్తిస్తుంది. 

 ప్రాధాన్యత క్రమం 
భారత ప్రాధాన్యత క్రమంలో ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్‌కు 12వ స్థానం ఉంది. ఈ స్థానం చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్, భారత సైన్యాధిపతి, భారత నౌకాదళాధిపతి హోదాలతో సమానంగా ఉంటుంది.
 జీతభత్యాల పరంగా ఇది పే లెవల్–18. ఇది భారత కేబినెట్ సెక్రటరీ స్థాయికి సమానం. నెలవారీ వేతనం ₹2,50,000.
 ఇవి కూడా చూడండి 

 ఛీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్
 భారత వైమానిక దళంలో పనిచేస్తున్న ఎయిర్ మార్షల్స్ జాబితా

 భారత  వైమానిక దళం ర్యాంకులు, గుర్తులు

 మూలాలు 
వర్గం:భారత వాయుసేన