వచన సాహిత్యం

వచన సాహిత్యం అనేది 11వ శతాబ్దంలో ఉద్భవించి 12వ శతాబ్దంలో శరణ ఉద్యమంలో భాగంగా విలసిల్లిన కన్నడ భాషలోని ఒక లయబద్ధమైన రచనా రూపం. "వచనాలు" అనే పదానికి "చెప్పబడినది" అని అర్థం. ఇవి సులభంగా అర్థమయ్యే వచన గ్రంథాలు. ఈ రచనలు వాటి సరళత, సూటితనానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి, ఇవి తరచుగా సామాజిక సమస్యలు, వ్యక్తిగత భక్తిని ప్రస్తావిస్తాయి.Shivaprakash, H.S. (2010), I Keep Vigil of Rudra: The Vachanas, London: Penguin Classics, ISBN 9788184752830 వీటిని లింగాయత్ మతం సాధువులు కన్నడలో స్వరపరిచారు, వీరిలో ముఖ్యంగా బసవన్న, అక్క మహాదేవి, అల్లమ ప్రభు ఉన్నారు.Ramanujan, A.K. (1973), Speaking of Siva, Penguin Classics, ISBN 0-14-044270-7 వచనాలు ఆచారాలు, కుల వివక్షను విమర్శిస్తాయి, శివుడిని విశ్వ దేవునిగా భావించి ఆయన కేంద్రంగా సాగే ఆరాధనా విధానాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.Ishawaran, K. (1992), Speaking of Basava: Lingayat Religion and Culture in South Asia, Westview Press, ISBN 978-0813383897

 వచనాలు, శరణ ఉద్యమం 
200 మందికి పైగా వచన రచయితలు (వచనకారులుగా, శరణులుగా కూడా పిలుస్తారు) నమోదు కాగా వారిలో ముప్పై మందికి పైగా మహిళలు ఉన్నారు.Sastri (1955), p. 361Other well known Vachana writers were Chennabasava, Prabhudeva, Siddharama, Kondaguli Kesiraja etc. (Narasimhacharya 1988, p. 20) ఈ ఉద్యమం వ్యక్తిగత ఆధ్యాత్మిక అనుభవాలు, సామాజిక సంస్కరణల పై పెట్టిన దృష్టికి ప్రసిద్ధి చెందింది. వచనాలు వాటి సరళమైన భాష, ఆధ్యాత్మిక భావాల ప్రత్యక్ష వ్యక్తీకరణ లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి, సంక్లిష్టమైన తాత్విక భావనలను సామాన్య ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెస్తాయి. ఇది ఆనాటి సంస్కృత ఆధిపత్య సాహిత్య రంగం నుండి ఒక ముఖ్యమైన మార్పు, ఆనాటి సాహిత్యం సాధారణ ప్రజలకు చాలావరకు అందుబాటులో లేదు.

 వచనాలు 

వచనాలు సంక్షిప్త పేరాలు, ఇవి శివుడు దేవుడిని ఆవాహన లేదా పూజ చేస్తూ ఏదో ఒక స్థానిక పేర్లతో ముగుస్తాయి. శైలిలో, ఇవి సూక్తిమయంగా, సమాంతరంగా, అన్యాపదేశంగా ఉంటాయి. ఇవి సంపదల వ్యర్థం, కేవల ఆచారాలు లేదా పుస్తక పఠనం విలువలేనితనం, జీవిత అనిశ్చితి, శివ భక్తుని (శివుని ఆరాధకుడు) ఆధ్యాత్మిక విశేషాధికారాలను వివరిస్తాయి.Edward Rice, A History of Kannada Literature, 1921, Asian Educational Services, (Reprinted 1982), p. 56 ప్రాపంచిక సంపద, సుఖాల కోరికను విడనాడాలని, ప్రపంచం నుండి నిర్లిప్తత, సంయమనంతో కూడిన జీవితాలను గడపాలని, ఆశ్రయం కోసం శివుని వైపు మళ్లాలని వచనాలు మానవులకు పిలుపునిస్తాయి.

ఒక నిర్దిష్ట వచన రచయితలను వచనంలోని దేవుని ఆవాహన శైలి ద్వారా గుర్తించవచ్చు (బసవేశ్వరుడు "కూడల సంగమ దేవా" అని, అల్లమ ప్రభు "గుహేశ్వర" అని, అక్కమహాదేవి "చన్న మల్లికార్జున" అని, సోలాపూర్‌కు చెందిన సిద్ధరామ (సిద్ధేశ్వర్) "కపిలసిద్ధ మల్లికార్జున" అని ఆవాహన చేస్తారు). వచనాల ప్రస్తుత పఠనాలు ఎక్కువగా భారతీయ సంప్రదాయాలపై యూరోపియన్ అవగాహన ద్వారా నిర్ణయించబడ్డాయి.

సుమారు 22,000 వచనాలు ప్రచురించబడ్డాయి. కర్ణాటక ప్రభుత్వం సమగ్ర వచన సంపుటను 15 సంపుటాలలో ప్రచురించింది. ధార్వాడ్ లోని కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం వ్యక్తిగత వచన కవుల సంకలనాలను ప్రచురించింది.

జేడర దాసిమయ్యను 'ఆద్య వచనకారుడు' (మొదటి వచనకారుడు) అని పిలుస్తారు.

వచనాల పెద్ద సేకరణ ఉన్నప్పటికీ, అన్ని వచనాలు పొందగలిగే ఏకైక ప్రదేశం లేదు. వచన సాహిత్యాన్ని పునరుద్ధరించిన ఘనత వచన పితామహ డా. పి.జి. హలకట్టి కి దక్కుతుంది. ఆయన ఇంటింటికీ తిరిగి అనేక వచన సాహిత్యాలను సేకరించి పునరుద్ధరించారు.

 చూడండి 
 కన్నడ సాహిత్యం
 పాల్కురికి సోమనాథుడు

 గమనికలు 

 మూలాలు 

 మరింత చదవడానికి 
 లింగాయత ధర్మద మొదలనేయ పుస్తక కన్నడ, 1982, పి.ఎం. గిరిరాజు.
 జాతిగల హుట్టు కన్నడ, 1982, పి.ఎం. గిరిరాజు.
 స్పీకింగ్ ఆఫ్ శివ, రచన ఎ. కె. రామానుజన్. పెంగ్విన్. 1973. .
 సద్భక్త చరిత్ర కన్నడ. పి.ఎం. గిరిరాజు. https://openlibrary.org/works/OL11062327W/Girirājanu_sērisida_sadbhakta_cāritrya

 వనరులు 

వచన సాహిత్యం
శ్రీ బసవన్న, దాసిమయ్య, అక్క మహాదేవి, అల్లమప్రభు దేవుల వచనాలు (అనువాదం. ఎ. కె. రామానుజన్)
కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రచురించిన వచన సాహిత్య వెబ్‌సైట్ 
వచన సంచయ, వచన సాహిత్య డిజిటైజేషన్, పరిశోధన ప్రాజెక్ట్

వర్గం:భారతీయ కవిత్వం
వర్గం:కన్నడ సాహిత్యం
వర్గం:లింగాయత్ మతం