బ్రహ్మ ఆలయం, ఖజురహో

బ్రహ్మ ఆలయం తొమ్మిదవ లేదా పదవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఉన్న ఆలయం, ఇది భారతదేశంలోని మధ్యప్రదేశ్ ఛత్తర్పూర్లో  ఉంది. ఈ ఆలయానికి హిందూ దేవుడు బ్రహ్మ పేరు పెట్టబడినప్పటికీ, ఇది శివునికి అంకితం చేయబడింది. ఈ ఆలయం, చందేలా రాజవంశం సమయంలో నిర్మించిన అనేక ఇతర దేవాలయాలతో పాటు, ఖజురాహో గ్రూప్ ఆఫ్ మాన్యుమెంట్స్ యొక్క యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం ఏర్పడింది.

 నేపథ్యం 
ఈ ఆలయం ఖజురహో సాగర్ సరస్సు ఒడ్డున ఉంది. దీనిని తప్పుగా బ్రహ్మ ఆలయం అని పిలుస్తారు, ఈ ఆలయంలోని గర్భగృహ (పవిత్రం) లో శివ చిహ్నమైన నాలుగు ముఖాల <i id="mwHw">లింగం</i> ఉంది,, స్థానిక భక్తులు దీనిని నాలుగు ముఖాలు ఉన్న బ్రహ్మ శిల్పం అని తప్పుగా భావించారు. పశ్చిమ కిటికీలు, గర్భగృహం యొక్క లింటల్స్ యొక్క కేంద్ర స్థానాలలో విష్ణు బొమ్మలు ఉన్నాయి. అయితే, అవి తయారు చేయబడిన రాళ్ళు ఆలయ నిర్మాణానికి ఉపయోగించే రాళ్ళకు భిన్నంగా ఉంటాయి.

ఈ ఆలయాన్ని తొమ్మిదవ, పదవ శతాబ్దం ప్రారంభ అర్ధభాగంలో నిర్మించారు. 

 ఆర్కిటెక్చర్ 
ఖజురహో ఆలయ సముదాయం మిగిలి ఉన్న వివిధ దేవాలయాలలో బ్రహ్మ ఆలయం ఒకటి. గ్రెయిన్ రాతితో తయారు చేసిన ఇతర దేవాలయాల మాదిరిగా కాకుండా, ఈ ఆలయం గ్రానైట్ తయారు చేయబడింది. ఈ ఆలయ ప్రణాళిక లాల్గున్ మహాదేవ ఆలయాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఈ దేవాలయాలు గ్రానైట్ నుండి ఇసుకరాయి వరకు పరివర్తన చెందుతున్న కాలంలో నిర్మించబడ్డాయి.

ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ప్రకారం, ఖజురాహోలోని ఇతర దేవాలయాలతో పోలిస్తే ఈ ఆలయ ప్రణాళిక సరళంగా ఉంటుంది. శిఖరం (దేవుని విగ్రహం ఉంచిన గదిపై ఉండే గోపురం) ఇసుకరాయితో నిర్మించబడింది.  ఈ ఆలయం వాస్తవానికి ఒక మండపం, గర్భగుడిని కలిగి ఉండేది. మండపం నాశనమైంది, శిఖరంతో కూడిన గర్భగుడి మాత్రమే మిగిలి ఉంది. బాహ్యంగా, గర్భగుడి శిలువ ఆకారంలో ఉంటుంది, ప్రతి వైపున ఉబ్బెత్తుగా ఉండే భాగాలు ఉన్నాయి. అంతర్గతంగా, ఇది చతురస్రాకారంలో ఉంటుంది, గ్రానైట్‌తో చేసిన 12 స్తంభాలపై ఆధారపడి ఉంది. తూర్పు వైపున ఉన్న ఉబ్బెత్తు భాగంలో ప్రధాన ద్వారం,, పశ్చిమ వైపున ఉన్న ఉబ్బెత్తు భాగంలో ఒక చిన్న ద్వారం ఉన్నాయి. మిగిలిన రెండు పక్కల ఉబ్బెత్తు భాగాలపై జాలీ కిటికీలు ఉన్నాయి. .

ప్రధాన ద్వారం ఎక్కువగా అలంకరణ లేనిది. దీనిపై లింటెల్ మీద త్రిమూర్తి శిల్పం, దిగువన గంగా, యమునా శిల్పాలు మాత్రమే ఉన్నాయి.

 మూలాలు 

 గ్రంథ పట్టిక 




వర్గం:ఖజురాహోలోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:10వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్‌లోని స్మారక చిహ్నాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్‌లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
వర్గం:మధ్యప్రదేశ్‌లోని శివాలయాలు