శారద (1923 పత్రిక)

మచిలీపట్నం నుండి 1923 లో ప్రచురితమైన సాహిత్య మాసపత్రిక, శారద. స్వాతంత్ర సమరయోధుడు, కవి, రచయిత అయిన కౌతా శ్రీరామశాస్త్రి దీనికి సంపాదకుడు. ఈ పత్రిక సుమారు రెండు సంవత్సరాలు వచ్చి మూతబడింది.

అందచందాలతో, ముచ్చటయిన ముద్రణతో, చక్కని రంగుల చిత్రాలతో, కొత్త పద్ధతిలో ఉండే వ్యాసాలతో తెలుగులో తొలిసారిగా వెలువడిన మాసపత్రిక శారద. దాదాపు వంద పేజీలతో నెలంతా చదువుకోడానికి తగినంత విషయంతో రంగు రంగుల చిత్రాలతో రమణీయంగా ఉండేది. ఈ పత్రిక తెలుగు సాహిత్య పత్రికల స్వరూపాన్నే మార్చివేసింది, ప్రమాణాన్ని, స్థాయినీ పెంచింది.

 రచనలు 
అప్పటి ప్రముఖ రచయితలందరూ శారదలో రచనలు చేశారు. కథలకు ఈ పత్రిక మంచి ప్రోత్సాహమిచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది. భాసుడు అనే పేరుతో ఎవరో మంచి కథలు రాసారు. వారు రాసిన కథల్లో లాజరన్‌ మెచ్చదగిన రచన. సంఘంలో ఆర్థికనీతిని గురించి ఆండ్ర శేషగిరిరావు రాసిన కథ ఒకటి శారదలో వచ్చింది. చిల్లరిగె శ్రీనివాసరావు వంటి విద్యావేత్తలు, చరిత్ర రచయితలు శారదలో సాంఘిక కథలు రచించారు. అడవి బాపిరాజు హిమబిందు నవల ప్రచురణ శారద పత్రికలోనే ప్రారంభమైంది.

శారద పత్రిక ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలో అత్యంత ఉన్నత ప్రమాణాలను నెలకొల్పింది. మంచి కథలూ ప్రచురించింది. ప్రతి సంచికలోనూ ఒకటో, రెండో కథలుండేవి. అయితే అన్ని కథలూ బాగుండేవి కావు. సమకాలీన సామాజిక సమస్యలు, సంఘర్షణలను ఇతివృత్తంగా తీసుకున్నా, చాలా కథలలో భాష కృతకంగా ఉండేది. 

 లోగో చిత్ర వివాదం 
పత్రిక లోగో చిత్రంగా శారద, వీణాపాణియైన సరస్వతిని వేసింది. దీని విషయమై కొంత వివాదం జరిగింది. వాగ్దేవిని పైవస్త్రం లేకుండా చిత్రించడం పట్ల ఆక్షేపణలు వచ్చాయి. ఈ చిత్రాన్ని బందరు జాతీయ కళాశాల అధ్యాపకుడైన ప్రమోద్‌కుమార్ చటర్జీ వేసాడు. ప్రముఖ లలిత కళావేత్త జేమ్స్ హెచ్‌. కజిన్స్‌ దానిపై అభిప్రాయం ఇలా చెప్పాడు: “ఈ చిత్రం పైభాగం వస్త్ర విహీనముగా ఉన్నమాట వాస్తవమే. కాని ఆ శరీరానికి వేసిన నీల కాంతి వలన, భారతీయుని బుద్ధికి దివ్య స్వరూపమునే గోచరింప చేస్తుంది గానీ, రక్త మాంసాన్వితమగు సామాన్య మానవదేహాన్ని స్ఫురింపజేయదు. ఒక వేళ దేహకాంతిని రక్తవర్ణముగా చేసినప్పటికీ మైకేలాంజిలో వేసిన ఆదిమ స్త్రీపురుషుల కామోదయ చిత్రం వంటి అత్యుత్తమమైన పూర్వ పాశ్చాత్య చిత్రరాజములతో పోలిస్తే ఇది అసభ్యతకు దూరంగానే ఉంటుంది. వేయేల, జుగుప్సా దోషానికి ఎంతమాత్రమూ పాత్రం గాని మీ కృతి, నిందల పాలైనందుకు నేను కూడా నా ఆగ్రహాన్ని వెలిబుచ్చుచున్నాను"

ఈ అభిప్రాయాన్ని కృష్ణాపత్రిక 1828 సెప్టెంబరు 1 న ప్రచురించింది:

 మూలాలు 

వర్గం:మచిలీపట్నం నుండి ప్రచురితమైన తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:తెలుగు మాసపత్రికలు
వర్గం:సాహిత్య పత్రికలు
వర్గం:20 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:మూతబడిన తెలుగు పత్రికలు