దేవల్ మసీదు

డేవల్ మసీదు అనేది భాగంగా శిథిలావస్థలో ఉన్న ఒక పూర్వ హిందూ దేవాలయం, పూర్వ మసీదు. ఇది భారతదేశంలోని తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లాలోని బోధన్ పట్టణంలో ఉంది. ఈ కట్టడం 14వ శతాబ్దంలో ఒక హిందూ దేవాలయం నుండి మసీదుగా మార్పు చేయబడింది. ఇది స్థానికంగా తెలుగులో వంద స్తంభాల గుడి (వంద స్తంభాల దేవాలయం)గా కూడా పిలవబడుతుంది. ఈ పూర్వ దేవాలయం, మసీదు రాష్ట్ర రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా జాబితాలో ఉంది.

 చరిత్ర 
ఈ దేవాలయం 12వ శతాబ్దం చివర లేదా 13వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, కాకతీయ రాజ్య పాలన కాలంలో నిర్మించబడింది. ఘులాం యజ్దానీ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ కట్టడం మొదటగా ఒక బౌద్ధ లేదా జైన దేవాలయం అయి ఉండవచ్చని సూచిస్తాడు. ఇందుకు కారణంగా దేవాలయం పరిసరాలలో మూడు మతాలకు సంబంధించిన శిల్పచిత్రాలు లభించడాన్ని ఆయన పేర్కొంటాడు.

14వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం ఢిల్లీ సుల్తానేట్కు చెందిన జనరల్ ఉలుగ్ ఖాన్ చేత ఆక్రమించబడింది. తరువాత ఆయన సుల్తాన్గా అవతరించాడు. 1323లో ఉలుగ్ ఖాన్ బోధన్లో శిబిరం వేసాడు. సమకాలీన రచయిత అబ్దుల్ మాలిక్ ఇసామీ ప్రకారం, బోధన్ కోటను సుమారు రెండు నుండి మూడు నెలల పాటు ముట్టడించాడు. ఆ వివరాల ప్రకారం, బోధన్ ప్రధానుడు లొంగిపోయి, తన కుటుంబంతో సహా ఇస్లాం మతం స్వీకరించి, క్షమాభిక్ష పొందాడు. ఈ మసీదు శైలి, డెక్కన్ ప్రాంతంలోని ఇతర తుగ్లక్ శిల్పకళతో సరిపోలదు. రిచర్డ్ ఎం. ఈటన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, బోధన్ ప్రధానుడే ఈ దేవాలయాన్ని మసీదుగా మార్చి ఉండవచ్చని సూచించారు.

 శిల్పకళ 
ఈ దేవాలయం నక్షత్రాకార ప్రణాళికతో నిర్మించబడింది. ఇందులో గర్భగృహం (పవిత్ర గది), అంతరాలం (మధ్య గది),, మండపం (స్తంభాల మందిరం) ఉన్నాయి. గర్భగృహం, అంతరాలం ప్రార్థనా మందిరంగా మార్చబడగా, స్తంభాల మండపం దాదాపు పూర్తిగా చెక్కుచెదరకుండా మిగిలి ఉంది, ప్రార్థనా మందిరానికి వెళ్లే మంటపంగా ఉపయోగించబడుతోంది. స్తంభాల మండపం పైకప్పుపై ఇటుకలతో చేసిన పన్నెండు చిన్న గుమ్మటంలు నిర్మించబడ్డాయి. తుగ్లక్ మసీదులలో ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో గుమ్మటాలు ఉండటం అరుదు. ఇవి భవనానికి మరింత ఇండో-ఇస్లామిక్ రూపాన్ని ఇవ్వడానికి చేర్చినవిగా భావించబడుతున్నాయి.

స్తంభాల మండపం తొమ్మిది బేలుగా విభజించబడి ఉంది. దీని ఉత్తర, తూర్పు, దక్షిణ వైపుల మధ్యలో ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి. ఇది ఒక పీఠంపై నిలబడి ఉంది, ఉత్తర, దక్షిణ వైపుల నుండి మెట్ల ద్వారా చేరుకోవచ్చు; వాటికి బలస్ట్రేడ్లు ఉన్నాయి. ప్రార్థనా మందిరం నలభై ఐదు బేలు గా విభజించబడి ఉంది. మధ్య బే విశేషంగా చెక్కబడింది, దాని నాలుగు మూలల వద్ద నరసింహ శిల్పాలు ఉన్నాయి. పడమటి గోడను రాళ్లతో మూసివేశారు. ఆ గోడలో ఒక మిహ్రాబ్ (ప్రార్థనా గూడు) చెక్కబడి ఉంది, దాని ఉత్తర వైపున ఒక మింబర్ (ప్రవచన పీఠం) ఉంది. ఈ భవనం చుట్టూ మెరుగైన రాళ్లతో నిర్మించిన గోడ ఉంది, నాలుగు దిక్కుల వైపు నాలుగు ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి.

 ఇవి కూడా చూడండి 
 భారతదేశంలో ఇస్లాం
 భారతదేశంలో హిందూమతం
 భారతదేశంలోని మసీదుల జాబితా
 భారతదేశంలోని హిందూ దేవాలయాల జాబితా

 మూలాలు 

 గ్రంథసూచిక 



 బాహ్య లింకులు 


Category:12వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు
Category:14వ శతాబ్దపు భారతదేశ మసీదులు
Category:భారతదేశంలోని పూర్వ హిందూ దేవాలయాలు
Category:భారతదేశంలోని పూర్వ మసీదులు
Category:నిజామాబాద్ జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు
Category:ఇండో-ఇస్లామిక్ మసీదులు
Category:కాకతీయ శిల్పకళ
Category:గుమ్మటాలు ఉన్న మసీదు భవనాలు – భారతదేశం
Category:భారతదేశంలోని మసీదు శిథిలాలు
Category:హిందూ దేవాలయాల నుండి మార్పు చేసిన మసీదులు
వర్గం:తెలంగాణ మస్జిద్‌లు
Category:తెలంగాణలోని రాష్ట్ర రక్షిత స్మారక చిహ్నాలు