సుహాస్ పాండురంగ్ సుఖాత్మే

సుహాస్ పాండురంగ్ సుఖాత్మే భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త, ఉపాధ్యాయుడు మరియు రచయిత. ఆయన భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన అణుశక్తి నియంత్రణ మండలి (Atomic Energy Regulatory Board) మాజీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. ఉష్ణ మార్పిడి (Heat Transfer) మరియు శక్తి సాంకేతికతలలో ఆయనకు విశేష నైపుణ్యం ఉంది. 

భారత ప్రభుత్వం ఆయనను 2001లో భారతీయ పౌర పురస్కారాలలో నాల్గవ అత్యున్నత గౌరవమైన పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

జీవిత చరిత్ర
సుహాస్ పాండురంగ్ సుఖాత్మే 5 నవంబర్ 1938న మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని బరోడాలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి పాండురంగ్ వాసుదేవ్ సుఖాత్మే ప్రసిద్ధ గణాంక శాస్త్రవేత్త మరియు పద్మ భూషణ్ పురస్కార గ్రహీత. తల్లి పేరు ఇందుమతి సుఖాత్మే.

1958లో భారతీయ సాంకేతిక సంస్థ (బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం) నుండి ఇంజినీరింగ్‌లో పట్టభద్రులయ్యారు. అనంతరం మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (MIT)లో ఉన్నత విద్యను కొనసాగించారు. 1960లో మాస్టర్స్ (SM), 1961లో మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్ డిగ్రీ (MechE), 1964లో డాక్టరేట్ (ScD) పొందారు.

1959–64 మధ్యకాలంలో MITలో పరిశోధనా సహాయకుడిగా పనిచేశారు. అనంతరం ఒక సంవత్సరం డైనాటెక్ కార్పొరేషన్లో స్టాఫ్ ఇంజినీరుగా పనిచేశారు. 1965లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి భారతీయ సాంకేతిక సంస్థ, బొంబాయిలో మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్ విభాగంలో సహాయ ప్రొఫెసర్‌గా చేరారు.

1970లో ప్రొఫెసర్‌గా, 1973లో విభాగాధిపతిగా, 1975లో ఉప డైరెక్టర్‌గా పదోన్నతులు పొందారు. 1995లో ఐఐటి బొంబాయి డైరెక్టర్‌గా నియమితులై 2000 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. పదవీ విరమణ అనంతరం ప్రొఫెసర్ ఎమెరిటస్ హోదా పొందారు. ఈ కాలంలో 1982–83లో ఐవా స్టేట్ యూనివర్సిటీలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా కూడా పనిచేశారు.

2000 నుండి 2005 వరకు భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన అణుశక్తి నియంత్రణ మండలి చైర్మన్‌గా పనిచేశారు.

పరిశోధన మరియు సేవలు
సుఖాత్మే భారతీయ ఉష్ణ మరియు ద్రవ్య మార్పిడి సంఘం (ISHMT) మరియు భారతీయ సౌర శక్తి సంఘం (SESI) జీవిత సభ్యుడు. భారత జాతీయ విజ్ఞాన అకాడమీ కౌన్సిల్ సభ్యుడిగా కూడా పనిచేశారు.

ఐఐఎస్‌సీ బెంగళూరు, అణుశక్తి శాఖ, ఐఐటి బొంబాయి మరియు భారతీయ సాంకేతిక సంస్థ, గాంధీనగర్ల సలహా మండలీలలో సభ్యుడిగా సేవలందించారు. అలాగే ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ మరియు నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రియల్ ఇంజినీరింగ్ పాలక మండలిలో సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

రచనలు
సుఖాత్మే 70కి పైగా శాస్త్రీయ పరిశోధనా పత్రాలు ప్రచురించారు. ఆయన రచించిన ముఖ్యమైన పుస్తకాలు:
 A Textbook on Heat Transfer
 Solar Energy – Principles of Thermal Collection and Storage
 The Real Brain Drain

పురస్కారాలు
1958లో బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం పరీక్షల్లో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచినందుకు ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ గోల్డ్ మెడల్ అందుకున్నారు. 1983లో CSIR ద్వారా శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ బహుమతి అందుకున్నారు. 2001లో ఓం ప్రకాశ్ భాసిన్ అవార్డు మరియు ఐఐటి బొంబాయి లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు అందుకున్నారు. అదే సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది.

వ్యక్తిగత జీవితం
సుహాస్ సుఖాత్మే భార్య శోభా సుఖాత్మే ఒక వైద్యురాలు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు – గౌరవ్ (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సదర్న్ కాలిఫోర్నియా అధ్యాపకుడు) మరియు జై (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ విస్కాన్సిన్–మాడిసన్ అధ్యాపకుడు). ఈ దంపతులు ముంబైలోని పోవైలో నివసిస్తున్నారు.

మూలాలు

Category:భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు
Category:1938 జననాలు
Category:జీవించి ఉన్న వ్యక్తులు
Category:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు