మహిళా పతయే-2

అన్నమయ్య-లకిమమ్మ

సర్వశుభాలను అందించేది లక్ష్మీదేవి.శుభాల నిధి కనుక లక్ష్మిని శుభకారిణిగా కొనియాడుతారు. లక్ష్మమమ్మని కీర్తించనవారుండరన్నది అతిశయోక్తి కాదు.లక్ష్మి రూపము ధనం రూపంగా సర్వజగత్తుని నడిపించే మూలశక్తి.ధనం మూలం ఇదం జగత్తు అనే నానుడి లక్ష్మి ప్రాధాన్యత తెలుపుతుంది.సాక్షాత్తు నారాయణుని పట్టపురాణి లక్ష్మీ దేవి.ఆమెను కొలిచిన వారి కొంగు బంగారమవుతుంది.జగన్మాతను అన్నమయ్య రకరకాలుగా కీర్తించి మనకు సంకీర్తనలను అందించారు.

లక్ష్మీ-జననం

జగత్తంతా ఈశ్వర రూపమే.ఈశ్వరుని ఉదారత్వం తెలుపుటకు తానెందు ఉంటారో సూచిస్తారు.అన్నిటా ఉన్నానని ప్రహ్లాదుని ఘట్టం ద్వారా తెలిపినవారే ఋషుల దృష్టి ద్వారా పాలసముద్రవాసిగా కూడా తెలిపారు.సర్వము నారాయణుడే అయినా స్థిరనివాసమంటూ ఉంటుంది.ఆ స్థిరనివాసమే వైకుంఠం.

వైకుంఠవాసుని ఇల్లాలు కూడా ఆయనలానే సర్వవ్యాపిని కాని ఆమె తత్వం తెలుపుటకు కొన్ని స్థానాలలో ఉంటుంది.

అమృతము పంచిపెట్టి యాదిలక్ష్మిఁ గైకొనె          |        అమృతమథనమే అన్నిటికి సాక్షి

చ. 1:   కమలవాసిని లక్ష్మి కలదా యెవ్వరి కైనాఁ    |           గమలనాభునికి నొక్కని కే కాక

చ. 1:   పాల జలధిఁ బుట్టిన పద్మాలయ యీపె  |             లాలిత శ్రీ నరసింహులక్ష్మి యీపె

పల్లవి:  ఆదిమలక్ష్మి యతనికిఁ గలుగఁగ           |              యీదెన సంపద లిఁక నేమి చెప్పేదమ్మా 

సాగరమధనమందు జన్మించింది కనుక ఆమె పుట్టిల్లు క్షీరసాగరం అయ్యింది.కమలమందు జన్మించినది కనుక కమలవాసనిగా మారింది.కమలవాసిని అనటంలో అమ్మవారి సుకుమారత్వం తెలుస్తుంది.పాలజలనిధిలో పుట్టిందని పద్మాలయినయ్యింది.ఈమెయే మొదటి దేవిరి కనుక ఆదిమలక్ష్మీగా మారింది. లక్ష్మీకి పుట్టిల్లు పాలజలనిధి,కమలాలు కనుక స్వామివారు కూడా అక్కడే వారి నివాసాన్ని ఏర్పరుచుకున్నారు. 

లక్ష్మీ-స్థానం

సృష్టిని నడిపించేది నారాయణుడు.నారయణునికి మువ్వురూ భార్యలు.వారు లక్ష్మీ,భూమి,తులసీ.భూమి కష్టమొచ్చిన ప్రతీసారి లక్ష్మీ సమేతంగా వచ్చీ తీర్చటం స్వామికి అలవాటు.తాను ధరించిన ప్రతీ అవతారమందు లక్ష్మీయే దేవేరి అందుకే స్వామివారు ఆమెను ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకొని కనిపిస్తారు.

         చ. 3:   అదె వామాంకంబందు లక్ష్మి యదె   |           కదిసి శాంతమదే కరుణ యదె

         చ. 3:         లక్ష్మీపతివిగాన లాగుల నీవురముపై          |           లక్ష్మి యలమేలుమంగే లలి నీతాళి

         యోగపు నవబ్రహ్మలుండిన నీ నాభి    |             సాగరకన్యక లక్ష్మి సతమైన వురము

         ఆముక శ్రీవేంకటాద్రి నౌభళాన నిలిచిరి |           శ్రీ మహాలక్ష్మి తోడ శ్రీ నరసింహుఁడు

         చెనకి యహోబలాన శ్రీవేంకటాద్రి మీఁద           |          ననిచె శ్రీమహాలక్ష్మీ నరమృగదేవుని

         యిల లక్ష్మీ శ్రీవేంకటేశ నీ వురమెక్కెను     |              మలసి నా వురమెక్కి మన్నించు టెరఁగను 

వామంకమందు అవతారాలలో అమ్మావారు దర్శనమిస్తే..సాక్షాత్తు నారాయణునిగా నిలిచినప్పుడు వురమందు నిలిచి స్వామి పట్టపురాణిగా నిలుస్తుంది.గుండెలపై నిలిచి స్వామికి నిత్య వైభవాన్ని అందిస్తూంటే,లక్ష్మీ దేవి ఆమె తాళి నిలుపుకొని లక్ష్మీపతిగా నారాయణునికి పేరుని ఇచ్చింది.

లక్ష్మీ-అవతారాలు

నారాయణుని పత్ని లక్ష్మీ.నారాయుడు అవతరించిన ప్రతీ అవతారామందు లక్ష్మీదేవి కూడా అవతరించి స్వామి చేసేటి దుష్టశిక్షణ తోడ్పడ్డారు.చేసే లీలలు బట్టి లక్ష్మీకి నామాలను జోడించారు.అవి

చ. 1:   జలధి దచ్చి లక్ష్మీని సంగడిఁ బెండ్లాడునాఁడు   |              అలరి రుక్మిణిఁ బెండ్లి ఆడెనాఁడు 

మెండగు శ్రీవేంకటాద్రిమీఁద నీసరుస నేఁగే               |              గండుమీరెఁ గళలతోఁ గల్యాణలక్ష్మి

రుక్మిణిగా లక్ష్మీ అవతరించి విష్ణువుని మనువు చేసుకుంది కనుక కల్యాణ లక్ష్మి అయ్యింది.

పల్లవి:  నేరుపరి వౌదువమ్మ నిజలక్ష్మి                     |              పేరడి మహిలను బెరసితివి

ఎన్నో మహిమలు చూపించి కాపాడుతుందని నిజలక్ష్మిగా కీర్తించారు.

చ. 2:         వనజనాభుఁడు నిత్యవైభవానఁ జేకొనె           |              అనయము నిదివో యాదిలక్ష్మిని

క్షీరసారగమందు వచ్చినప్పుడు అమ్మను ఆదిలక్ష్మిమని పిలిచారు.

చ. 3:   భామ యవ్వనమనెడి పాలజలనిధిలోన           |              వామాక్షియైన యవ్వనలక్ష్మీ గలిగె

పాలజలధిలో నివాసమున్న లక్ష్మిని యవ్వనలక్ష్మిగా కీర్తించారు.

సంతత కరుణా జలనిధి లక్ష్మీ                         |              కాంతుఁడవఁట వేంకట విభుఁడా

చ. 3:   కరకజడతో రమాకాంత జయలక్ష్మీయై    |              తొరలి కౌఁగిట నిన్నుఁ దొడికి పట్టి

దేవుఁ డల్లదె వాఁడే దేవి శ్రీలక్ష్మి యదె               |             శేవించరో నాభిఁ జిగురించె నతఁడూ

పెళ్ళికూతురుగా స్వామి చెంత చేరి జయములను అందించింది కనుకు జయలక్ష్మిమని స్తుతించారు.

చ. 3: ము          శ్రీవేంకటేశ నీవు చెలియఁ గూడినవేళ|              ఆవటించి నిజలక్ష్మీ యనవచ్చును

అక్కున వరలక్ష్మివి హరి వసంతమాధవుఁ                     |              డెక్కడా మీ కిద్దరికి యెనయికే కాదా

స్వామి మదిలో నిలిచి వరాలను అందిస్తుందని అమ్మిని వరలక్ష్మిగా పిలిచారు.

చ. 1:   కిమ్ముల శిశుపాలుని గెలిచి చేకొంటివిగా       |              సమ్మతించి రుక్ష్మిణి జయలక్ష్మి

శిశుపాలుని గెలిచి జయాలను నిలయమైన రుక్మిణి చేపట్టావు.అందుకే ఆమె జయలక్ష్మిగా బిరుదాంకితురాలైంది.

అమ్ము మొనను జలది నడఁచి లంక సాదించి  |              కమ్మరఁ జే కొన్నసీతే ఘనవీరలక్ష్మి

నీ వెంట వచ్చి లంక సాధించేందుకు కీలకమై నీ శౌర్యాన్ని తెలియజేసింది కనుక ఘనవీరలక్ష్మిగా పిలువబడింది.

చ. 2:   నరకాసురు నడఁచి నవ్వుతాఁ జేయివేసితివి     |              సరిగా సత్యభామే పో సంగ్రామలక్ష్మి

రాక్షసులను చంపి సంగ్రామమందు నీకు విజయాన్ని అందించింది కనుక సంగ్రామలక్ష్మి అయినది.

హిరణ్యకశిపుఁ గొట్టి యింద్రాదులకు నీచే           |             వరమిప్పించిన యాకే వరలక్ష్మి

దేవతలకు వరాలు నీచే ఇప్పించింది కనుక ఆమె వరలక్ష్మి.

చ. 3:  నిండినవురముమీఁద నిఖిలసంపదలతో           |              అండనుండే యాకెపో ఆదిలక్ష్మి

నీ హృదిలో నిలిచి సంపదలకు మూలమైంది కనుక ఆమెను ఆదిలక్ష్మిమని అంటున్నారు.

చ. 1:   జగములో రాముఁడై జనియించె విష్ణుఁడదె        |             అగపడి లక్ష్మి సీతయై పుట్టెను

రామావతారంలో రామునికి సీతగా,కృష్ణావతారంలో రుక్మిణిగా,నరసింహవతారంలో చెంచులక్ష్మిగా...ఇలా ప్రతి అవతారంలో లక్ష్మి తన పతివెంటనే అవతరిస్తూ జగతికి శ్రేయస్సు అందిస్తూ..పతి వెంటనే సతి ఉండాలన్న గొప్ప సందేశాన్ని ఇస్తూనే ఇల్లాలి ధర్మాలను జగన్మాత అవతరిస్తూ బోధిస్తున్నారు.

పెండ్లి-

జగత్తును పాలించే తల్లి లక్ష్మిదేవి,తండ్రి వాసుదేవుడు.వీరే అందరికి దేవులు,దేవుడు.అలాంటి తల్లిదండ్రుల పెండ్లి చేయడం అంటే అది మన పూర్వ జన్మసుకృతం.వారి పెండ్లి ఎంత వైభవంగా చేస్తారో చెప్తూ,వారు ఆది దంపతులు కనుక వారి కటాక్షం అందరికి అందాలని నిత్య కల్యాణాన్ని అన్నమయ్య అప్పగా మారీ గొప్ప కార్యానికి శ్రీకారం చుట్టారు.వారి పెండ్లి ఎంత అంగరంగా వైభవమో అంటూ కీర్తించారు.

తల్లి శ్రీమహాలక్ష్మి తండ్రి వాసుదేవుఁడు               

                             దేవుఁడట యీతఁడు దేవులట మహలక్ష్మి                 

వెలయఁగ లక్ష్మీ విభుని పెండ్లికిని  |              బలసి అంకురార్పణ మదివో

అక్కున లక్ష్మీనారాయణులఁ దలఁచి మీరు    |             చొక్కి మీమీదంపతులు సుఖమున నుండరో

పెండ్లికి అంకురార్పణ వేస్తున్నాము చూసి ఆ దంపతులను తలచుకొని సుఖములను పొందమిని అన్నమయ్య మనకు గొప్ప మార్గాన్ని చూపించారు.

      శ్రీవేంకటేశ్వరునికి శ్రీమహాలక్ష్మికి    |             దైవికపుఁ బెండ్లిముహూర్తము నేఁడు

లలితపు గోవిందుఁడు లక్ష్మీమండపమందున్న           | వలరాజదివో కొలువఁగ వచ్చెను

అంకురార్పణ వేసాము.ఇక పెండ్లి ముహూర్తము వచ్చేసింది.వారు మండపమందు ఉంటే మన్మధాదుల కొలువుటకు వచ్చారని వర్ణిస్తున్నారు.

పల్లవి:  పిడికిటి తలఁబాల పెండ్లికూఁతురు కొంత           |              పెడమరలి నవ్వీనె పెండ్లి కూఁతురు

         పేరుకల జవరాలె పెండ్లికూఁతురు పెద్ద           |    పేరులముత్యాలమెడ పెండ్లికూఁతురు

పేరంటాండ్ల నడిమి పెండ్లికూఁతురు విభుఁ           |          బేరు కుచ్చ సిగ్గువడీఁ బెండ్లికూఁతురు

చ. 3:   పెట్టెనె పెద్దతురుము పెండ్లికూఁతురు నేఁడె           |              పెట్టెఁడు చీరలుగట్టెఁ బెండ్లికూఁతురు

గట్టిగ వేంకటపతి కౌఁగిటను వడి    |              పెట్టిన నిధానమైన పెండ్లికూఁతురు

ఆ మండమందు అమ్మవారు సిగ్గుతో తలబాలు పట్టుకొని ఉంది.గొప్ప పేరున్న అమ్మవారు ముత్యాలదండలతో మెరిసిపొతుంది.పేరంటాండ్ల ఆటపట్టిస్తుంటే సిగ్గుతో తబ్బిబ్బవుతుంది.పెద్దతురుముతో పెద్ద చీరతో స్వామికి హృదిలో నిలిచినట్టు మండపమందు ఉందని అమ్మవారిని వర్ణించారు.

పెంచెపు శిరసుపాగ పెండ్లికొడుకు గుం           |              పించిన కోపగించీఁ బెండ్లికొడుకు

పెంచకప్పుడే పెరిగెఁ బెండ్లికొడుకు వల           |              పించెఁ జక్కనిసిరిఁ బెండ్లికొడుకు

ఇక అయ్యవారు పెద్ద పాగాతో, అందానికే అందముగా మండపమందు ఉన్నారని స్వామిని వర్ణించారు.

నెలఁత చక్కఁదనమే నిండుబండారము నీకుఁ     |          గలిగెఁ గనుకలక్ష్మి కాంతుఁడవైతివి

అమ్మవారి చక్కదనము వలనే నీవు లక్ష్మీకాంతుడవయ్యావు.మా అమ్మ వలనే నీకు వైభవం వచ్చిందని అన్నమయ్య అమ్మవారి వైపున నిలిచి పెండ్లి తంతు చేయించారు.

         అలరు శ్రీవేంకటేశుఁ డతఁ డీకె మహలక్ష్మి        |              వెలయఁగల సిరి దీవించరే చెలులు

ఎంత తల్లిదండ్రులయినా పెండ్లి చేయించిన స్థానంలో నిలవగానే అన్నమయ్య పెద్దరికం తీసుకొని మా అమ్మాయిని,అల్లుడిని ఆశీర్వదించండని అడగటంలో  అన్నయార్యులలో తండ్రి తాపత్రయం ఉట్టిపడేట్టు ఈ పదాన్ని మలిచారు.

                   అందరిని గన్నతల్లి ఆదిమూలమైన లక్ష్మి           |              కందువ నీ ముంజేతి కంకణమాయను

అందరిని కన్నతల్లి లక్ష్మి.ఆమె స్వామికి ఇల్లాలు.జగత్తును తల్లియైన ఆమె తన భర్తకు శోభను చేకూర్చేట్టు ఆయనకు తలలో నాలుకగా మారీపోయిందని పెండ్లి తరువాత ఎలా జీవించాలో ఈ పదం ద్వారా దాంపత్యజీవితాన్ని అవగతమయ్యెట్టు తెలిపారు.

వర్ణన-

అమ్మవారి రూపాన్ని వర్ణించే కొద్ది ఇంకా ఎదో మిగిలిందనే భావన ఉంటుదన్న మాట అక్షరాల నిజం.అందుకే అమ్మవారిపై కొన్ని వేల కీర్తనలు రాసి ఆమె రూపాన్ని మనకు కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపించారు.అమ్మ రూపాన్ని ప్రకృతితో పోలుస్తూ ప్రకృతియే అమ్మవారని తెలిపారు.అలాంటి అమ్మరూపాన్ని మచ్చుకు ఓ పోలికను తెలుసుకున్న చాలని అనిపిస్తుంది.అందులో ఇది ఒకటిగా- 

పుక్కట చకోరములఁ బోలేటి మాకన్నులు           |              జక్కవ పిట్టిలవంటి చన్నులు మావి

పిక్కటిల్లు చందమామబిల్ల వంటి మొగము         | ముక్కు నువ్వుఁబువ్వుఁ బోలే మురిపెపువారము

గుంపుఁ దుమ్మిదరెక్కల కొలము మాకురులు           |              సొంపు దొండపండువంటి చొక్కపుమోవి

సంపద లేఁత చిగురుజాతి మాపాదములు   |              ఇంపులఁ దీగెలవంటి వివివో మాచేతులు

సరిలేని సింహపు చందము మానడుము           |          పరగ చక్రమువంటి బటువు మాపిరుఁదు

గరిమ శ్రీవేంకటేశ కలిసితి మమ్మునిట్టే           |              పురిగొను బంగారుబొమ్మవంటి మేను

శ్రీమహాలక్ష్మియట సింగారాల కేమరుదు           |              కాముని తల్లియట చక్కఁదనాల కేమరుదు

పల్లకీలు నందలాలు పడివాగెతేజీలు  |             వెల్లవిరి మహలక్ష్మివిలాసములు 

అమ్మవారు కన్నులు-చకోరాలు,మొగము-చందమామబిల్లలు,కురులు-తుమ్మిదరెక్కలు,మోవి-దొండపండు,పాదములు-లేత చిగురు,చేతులు-తీగెలు,నడుము-సింహము వంటిది,పిరుదు-చక్రము వంటిది,ఆమెమేను బంగారు చాయతో మేరిసి పోతున్న తల్లి సింగారాలు వర్ణించతరమా! ఆమె కామున్నే కన్నది.ఆమె విలాసాలు వర్ణించరము కాదు.అమ్మవారి రుపాన్ని ఒక్కో కీర్తనలో ఒక్కో విధంగా ఎన్నో ఉపమానాలతో వర్ణించారు.అంత గొప్ప చందము కలిగిన తల్లీ నిన్ను చేకున్నది కనుక నీవు అదృష్టవంతుడవని అన్నమయ్య అమ్మను కీర్తించారు.

శరణు-

సాగరం ప్రతి గచ్ఛతి అన్నట్లు పరమాత్మనందే జీవుడు చేరాలన్న సత్యం తెలుసుకోవాలని శరణాగతి తత్వాన్ని అన్నమయ్య అందరికి అర్థమయిన రీతిలో తెలిపారు.

యిమ్ముల లక్ష్మిపతివి యేలిక వైతివి గన          |             సమ్మతి మాకు సర్వసంపదలు గలవు

నీ దేవియైన లక్ష్మి నిచ్చ సంపదలు నిండె          |             ఆదియై శ్రీవేంకటేశ ఆకె నీ వురాన నిండె

ఓ స్వామి నీవు లక్ష్మికి పతివి కనుక మాకు సర్వసంపదలు ఇస్తున్నావని చెప్పటంలో స్వామి అదృష్టం అమ్మవారని తెలపటంలో స్త్రీని ఎంత గొప్పగా గౌరవించాలో సమాజానికి వివరించారు.

శ్రీమహలక్ష్మి యుండఁ బొంచి దరిద్రమేలయుండు          |             కామధేను వున్నచోట కరవేల యుండు

లంపటము ఘనమైన లక్ష్మీకటాక్షములు          |             సంపదలు తోడనే చల్లు వెదలాడు

అమ్మవారు ఎక్కడుంటే దరిద్రానికి తావుండదు.అయిన కామధేనువు ఉంటే కరువనదే ఉండదని ఉదాహరణతో వివరించటంలో అమ్మవారి వైభవం సర్వులకు అర్థమవ్వాలన్న ప్రయత్నం చేశారు.

బడి బడి లక్ష్మిపతికి దాసులై |             పొడవగు పదవులఁ బొందరో ప్రజలు

ధరలో లక్ష్మీపతిదాసుఁడ నేనైతిఁ గాని      |             సిరులకై మిము వేసరించ చింతించకుఁడీ మీరు

ఎప్పుడైతే అమ్మవారిని శరణని అంటారో ఇక ఆ క్షణం నుండి చింతతో ఉండాల్సని పని ఉండదు.సిరి మీ చెంత నెలవై ఉంటుంది.అందుకే దాసులుగా మారి ఉహించని స్థానాలను పొందమని ప్రజలకు హితోపదేశం చేశారు.

క్షీరాబ్థికన్యకకు శ్రీ మహలక్ష్మికిని    |    నీరజాలయమునకుఁ నీరాజనం

నమ్మిన వారి కొంగు బంగారం చేసే తల్లికి నీరాజనమని ఆమెను కీర్తిస్తూ అమ్మకు హారతిని ఇచ్చారు.ఆ హారతిని మనం కళ్ళకు అద్దుకొని అమ్మవారి అనుగ్రహాన్ని పొందుదాం.అన్నమయ్య చూపిన మార్గంలో నడిచి అమ్మ బిడ్డలుగా మారి జన్మను ధన్యత చేసుకుందాం.

లక్ష్మిని లచ్చిమని,లకిమమ్మని,లక్కిమి,నచిమి అంటూ రకరకాలుగా పిలుస్తూ అమ్మవారని కీర్తించి తరించిన అన్నమయ్య తోవలో మనం కూడా నడుద్దాం.

-శ్రీ మహిళా పతయే

  మూలలు 
1.http://tirumala.org/AnnamacharyaSankeerthanas.aspx


వర్గం:అన్నమయ్య
వర్గం:ఆధ్యాత్మికత