ఆంధ్ర చిత్రకళా సంరక్షకుడు

ఆంధ్ర చిత్రకళా సంరక్షకుడు వరదా వెంకటరత్నం జీవిత సంగ్రహము, కళాకృతులతో ప్రచురించిన తెలుగు పుస్తకం. 

దామెర్ల రామారావు గారితో స్నేహంతో పాటు, చిత్రకళాభ్యాసం చేసిన మిత్రుడు వరదా వెంకటరత్నం. రామారావు అకాల మరణం, ఆ వెంటనే భార్యాసుతుల మరణంతో భావి జీవితం నిస్సారమై, వికల మనస్కుడై, ఇక ఏమీ లేదు అన్న స్థితిలో గొప్ప ఆశయం ఏర్పడి, అదే ఆ తరువాత అంతా అయ్యింది. మనసు, జీవన ప్రవృత్తులు రెండూ స్నేహితుని ఆశయాన్ని సాధించే తపనలో మునిగి పోయాయి.

రాజమండ్రిలో స్నేహితుని చిత్రాలకు ఒక కోవెల ఏర్పాటు చేసి, ఆచార్య పీఠం అధిరోహించి వందలాది శిష్యులను తయారు చేయగలిగారు. నేడు మనకు దర్శనమిచ్చే దామెర్ల రామారావు ఆర్ట్ గ్యాలరీ రాజమండ్రి వంటి చిత్రకళా నిధిని జాతికి వరదా వారు ప్రసాధించినదే. దామెర్ల వారి సతీమణి దామెర్ల సత్యవాణి గారికి చిత్రకళను నేర్పి, ఉపాధ్యాయినిగా చేసి దామెర్ల రామారావు గారి ఆత్మకు శాంతినిచ్చారు. 

అంతర్జాలంలో 19వ శతాబ్దంలో ఉన్న తెలుగు చిత్రకారుల కోసం అన్వేషించినపుడు, చిత్రకారులెవరు లేరని వచ్చిన సమాధానం నివ్వెరపాటుకు గురిచేసింది. మానవ జాతిలో కళాకారులు లేని కాలమంటూ ఉండదు. కానీ చరిత్రకు ఎక్కేంత కృషిచేసిన వారు లేక పోవడం వలననే ‘ఎవరూ లేరు’అన్న సమాధానం వచ్చిఉండవచ్చు. ఆ విధంగా చూస్తే 20వ శతాబ్దం ఆదిలో చిత్రకళా మొక్కను నాటింది దామెర్ల రామారావు గారైతే, ఆ మొక్కను సంరక్షించి, పెంచి పోషించింది వరదా వెంకటరత్నం గారు. ఆ మొక్క అనతికాలంలోనే మహావృక్షంగా ఎదిగేందుకు వరదా వారు 40 సంవత్సరముల పాటు అంకితమై పోవడమే కారణం. ఆ మహావృక్షం పుష్పించి ఫలించి అసంఖ్యాక గొప్ప చిత్రకారులను అందించి మన రాష్ట్ర చరిత్రలోనే చిత్రకళలో రాజమహేంద్రానికి మొదటి స్థానాన్ని వరంగా ప్రసాదించింది. గ్రంథ ప్రకాశకులు రవి ప్రకాష్ పలుకుల్లో వరదా వారి గురించి చెప్తూ “తానెక్కలేని శిఖరాలకు తానే నిచ్చెనై తన శిష్యుల ఉన్నతికి మార్గంగా నిలిచార”ని గొప్పగా రాశారు. 

ఆంధ్ర చిత్రకళకు నీరాజనం
వరదా వెంకటరత్నం గారి గురించి ఆయన శిష్యులు మాదేటి రాజాజి, సూర్యదేవర సంజీవదేవ్, పిలకా లక్ష్మీ నరసింహమూర్తి, శీలా వీర్రాజు,  మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి, హెచ్.వి.రాంగోపాల్, మాకినీడి సూర్య భాస్కర్ తదితరులు గతంలో తెలుగు, ఇంగ్లీష్ భాషల్లో రాసిన వ్యాసాలు ఉన్నాయి.  

ఈ గ్రంథాన్ని అంకితం పొందిన వారు ఆచార్య మాదేటి రాజాజి. వరదా వారి శిష్యాగ్రణి. వీరు కూడా ఉన్నత భవిష్యత్ ముందుండగా వదులుకుని వరదా వారి పిలుపునందుకొని రాజమండ్రి వచ్చి గురువు గారి ఆశయాలను నిజం చేసారు. జీతభత్యాలు రాకపోయినా మనుగడ కష్టమైనా తాను కళా సాధన చేస్తూ, అనేక మంది కళార్తిని తీర్చిన త్యాగజీవి. రాజాజీ అలా రావడం వల్లనే అనేక మంది శిష్యులకు రాజాజీ గారి వద్ద శిష్యరికం చేసే భాగ్యం దక్కింది. 

‘ఆంధ్ర చిత్రకళా సంరక్షకుడు’అన్న గ్రంథం ఆచార్య వరదా వెంకటరత్నం గారికిచ్చిన గొప్ప నివాళి. ఈ గ్రంథాన్ని చదివిన ప్రతీ ఒక్కరూ ముందుగా ప్రచురించిన రవిప్రకాష్, సంపాదకులు ఆత్మకూరి రామకృష్ణలకు ధన్యవాదాలు చెప్పుకోకుండా ఉండలేరు. మరి ఈ పుస్తకం, మన చేతుల్లోకి వచ్చి, తెలుగు చిత్రకళా చరిత్ర ఎలా ఏర్పడిందో తెలియజేస్తున్నది. ఆచార్య వరదా గారు మన తెలుగువారికి చిత్రకళా దీక్ష నిచ్చిన గురువర్యులు. వీరి గురించి ఈ గ్రంథంలో వారి అసంఖ్యాక శిష్యుల మనోగతాలూ 16 మంది శిష్యుల వ్యాసాలలో ప్రతిఫలించాయి. వరదా వారి చిత్రాలతోపాటు మరెన్నో విశేషాలు ఇందులో చోటు చేసుకున్నాయి.


మూలాలు
 ఆంధ్ర చిత్రకళా సంరక్షకుడు - వరదా వెంకటరత్నం గారి గురించి ఆయన శిష్యులు వివిధ సందర్భాలలో అనేక పత్రికలలో రాసిన వ్యాసాల సమాహారమే ఈ పుస్తకం.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2021 పుస్తకాలు