కాకినాడ కాజా

కాకినాడ కాజా భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని కాకినాడ నుండి వచ్చిన సాంప్రదాయ భారతీయ తీపి పేస్ట్రీ, దాని ప్రత్యేక రుచి, తయారీకి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది రెండు ప్రధాన రకాలుగా వస్తుంది: బోలుగా, స్థూపాకారంగా ఉండే గొట్టం కాజా, పొరలుగా ఉండే మడత కాజా, ప్రతి ఒక్కటి విభిన్నమైన అల్లికలు, రుచులను అందిస్తాయి. ఈ డెజర్ట్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గణనీయమైన సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది, దాని వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి భౌగోళిక సూచిక (GI) ట్యాగ్‌ను పొందేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. సంబంధిత తాపేశ్వరం కాజాతో పాటు ఇది తెలుగు రాష్ట్రాల అంతటా ప్రియమైన రుచికరమైన వంటకంగా మిగిలిపోయింది. 

కాకినాడ కాజాకు 2018లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం జియోగ్రాఫిక్‌ ఇండికేషన్‌ (GI) సౌకర్యం కల్పించి అంతర్జాయంగా మరింత ప్రచారం కలిగేలా చేసింది. 100ఏళ్లకుపైగా చరిత్ర కలిగిన ఈ కాకినాడ కాజాను నేటితరం గుర్తించేందుకు వీలుగా భారత తపాలా శాఖ ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంపును విడుదల చేసింది.
చరిత్ర
గుంటూరు జిల్లా తెనాలి మండలంలోని చిన్నపరిమి గ్రామానికి చెందిన చిట్టిపెద్ది కోటయ్య కాకినాడ వచ్చి స్థిరపడి 1891లో కాకినాడలో ఒక మిఠాయి దుకాణాన్ని స్థాపించి ఈ కాజాను తయారు చేసి దాని రుచుకి సుచికి చక్కటి గుర్తింపు వచ్చేలా చేశాడు. మొదట్లో దీనిని అంతా కోటయ్య కాజా అని పిలిచేవారు. అదికాస్తా కాలక్రమంలో కాకినాడ కాజాగా రూపాంతరం చెందింది. ప్రస్తుతం కోటయ్య స్వీట్స్‌గా పనిచేస్తున్న ఈ దుకాణం, కాకినాడ, రాజమండ్రిలలో శాఖలతో విస్తరించింది.

గొట్టం కాజా అనే పేరు దాని బోలు స్థూపాకార ఆకారం నుండి వచ్చింది, ఇది "సిలిండర్" (తెలుగులో గొట్టం) ను పోలి ఉంటుంది. మైదా, నెయ్యితో తయారు చేయబడిన ఈ పిండిని డీప్-ఫ్రై చేసి చక్కెర సిరప్‌లో నానబెట్టడం వలన, కాజా నిండా పాకం(జ్యూస్) నిండి ఉండిపోవడంతో స్ఫుటమైన బాహ్య, సిరప్‌తో నిండిన లోపలి భాగంతో తీపి లభిస్తుంది. 

సంబంధిత వేరియంట్, మడత కాజా లేదా తపేశ్వరం కాజా, చక్కెర సిరప్‌ను వజ్రాల ఆకారంలో నిలుపుకునే పొరల షీట్‌లను కలిగి ఉంటుంది. కాకినాడ సమీపంలోని తాపేశ్వరం గ్రామం నుండి ఉద్భవించిన ఈ వేరియంట్గొ ట్టం కాజాతో పోలిస్తే ప్రత్యేకమైన ఆకృతిని, కొద్దిగా పొడి వెర్షన్‌ను కలిగి ఉంటుంది. ఈ వెర్షన్  గొట్టం కాజా వలె కాకుండా చక్కెర సిరప్‌ను దాని లోపల కాకుండా దాని పొరలలో కలిగి ఉంటుంది. మడత కాజా తాపేశ్వరం కాజా నుండి కొద్దిగా భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ - మునుపటిది పొడిగా ఉంటుంది - ఇది తరచుగా రెండో దానితో కలిసి ఉంటుంది.
తయారీ & వైవిధ్యాలు
కాకినాడ కాజాలో ప్రధాన పదార్థాలలో మైదా (శుద్ధి చేసిన పిండి), చక్కెర, తినదగిన నూనెలు ఉన్నాయి. పిండి, ఖోయా (పాల ఘనపదార్థాలు), నూనె మిశ్రమంతో పిండిని తయారు చేస్తారు, కావలసిన రూపాల్లో ఆకారంలో ఉంచి, బంగారు రంగు వచ్చేవరకు డీప్-ఫ్రై చేసి ఆ తరువాత వేయించిన పేస్ట్రీలను చక్కెర సిరప్‌లో నానబెట్టి, వాటికి ప్రత్యేకమైన ఆకృతి, రుచిని ఇస్తారు.

కాకినాడ కాజాలో రెండు ప్రాథమిక రకాలు ఉన్నాయి:

గొట్టం కాజా : బోలుగా ఉండే స్థూపాకార ఆకారంతో వర్గీకరించబడిన ఈ వేరియంట్ స్ఫుటమైన బాహ్య భాగాన్ని, సిరప్‌తో నిండిన లోపలి భాగాన్ని కలిగి ఉంది, నోటిలో కరిగిపోయే అనుభవాన్ని అందిస్తుంది.
మడత కాజా: పిండిని పొరలుగా చుట్టడం ద్వారా తయారు చేస్తారు, ఈ రకం ఏకరీతి ఆకృతిని కలిగి ఉంటుంది కానీ కాలక్రమేణా గట్టిపడుతుంది.
సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఆగస్టు 2018 నాటికి దాని సాంస్కృతిక, ప్రాంతీయ ప్రాముఖ్యతను గుర్తించడానికి భౌగోళిక సూచిక (GI) ట్యాగ్ కోసం దరఖాస్తు ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. అక్టోబర్ 2020 నాటికి 1891 నుండి ఈ స్వీట్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తున్న చిట్టిపెద్ది కోటయ్య కుటుంబం దాని వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి GI ట్యాగ్‌ను పొందేందుకు చర్యలు తీసుకుంది.

ఇండియన్ పోస్టల్ సర్వీస్ 2022లో కాకినాడ కాజాను గౌరవించటానికి ఒక ప్రత్యేక స్టాంపును విడుదల చేసింది, దాని సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యతను గుర్తుచేస్తుంది.  ఈ తీపి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రియమైన డెజర్ట్‌గా మిగిలిపోయింది, చాలా మంది తెలుగు ప్రజలు, ఇతర రాష్ట్రాల నుండి లేదా విదేశాల నుండి కాకినాడ లేదా దాని చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలకు ప్రయాణించినా, దీనిని సాంస్కృతిక ప్రధాన పదార్థంగా కొనుగోలు చేస్తుంటారు. కాకినాడ కాజా దక్షిణ భారతదేశ పాక వారసత్వంలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉండటంతో, దాని విలక్షణమైన తయారీ, రుచికి జరుపుకుంటారు.

మూలాలు

వర్గం:పిండి వంటలు