గీతా ఉపాధ్యాయ

గీతా ఉపాధ్యాయ (జననం: 14 ఫిబ్రవరి 1939) అస్సాం రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖ భారతీయ విద్యావేత్త, రచయిత్రి, అనువాదకురాలు.  
ఆమె అస్సామీ  నేపాలీ భాషలలో సాహిత్య సేవల ద్వారా సాంస్కృతిక సమన్వయానికి విశేషంగా కృషి చేశారు.  
సాహిత్యం మరియు విద్యారంగంలో చేసిన విశిష్ట సేవలకు గాను 2025లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మశ్రీ పురస్కారం అందజేసింది.  
అస్సాం గోర్ఖా సమాజంలో పీజీ పూర్తి చేసిన తొలి మహిళగా ఆమెకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.

 ప్రారంభ జీవితం  విద్య 
గీతా ఉపాధ్యాయ 1939 ఫిబ్రవరి 14న అస్సాంలోని గంగమౌతాన్ గ్రామంలో జన్మించారు.  
ఆమె తండ్రి టంకనాథ్ ఉపాధ్యాయ, తల్లి భాగీరథి దేవి. ఆమె తాత చబిలాల్ ఉపాధ్యాయ భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు  అస్సాం ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ తొలి అధ్యక్షుడు.

1955లో హెచ్‌ఎస్‌ఎల్‌సీ పూర్తి చేసి, 1959లో హండీక్ గర్ల్స్ కాలేజ్ నుండి బీఏ పట్టా పొందారు. 1964లో రాజకీయ శాస్త్రంలో పీజీ పూర్తి చేసి, అస్సాం గోర్ఖా మహిళలలో ఈ ఘనత సాధించిన తొలి మహిళగా నిలిచారు.

 వృత్తి జీవితం 
1965లో సిబ్సాగర్ కాలేజీలో అధ్యాపకురాలిగా చేరిన గీతా ఉపాధ్యాయ 34 సంవత్సరాల పాటు బోధన చేసి, 1999లో రాజకీయ శాస్త్ర విభాగాధిపతిగా పదవీ విరమణ చేశారు.  
తదుపరి కాలంలో తేజ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయం పాలక మండలి సభ్యురాలిగా కూడా సేవలందించారు.

 సాహిత్య సేవలు 
గీతా ఉపాధ్యాయ సుమారు రెండు డజన్ల పుస్తకాలు రచించారు మరియు అనువదించారు.  
1972లో అన్నే ఫ్రాంక్ డైరీను నేపాలీ భాషలోకి అనువదించగా, 1975లో అదే గ్రంథాన్ని అస్సామీ భాషలోకి అనువదించారు.  
జన్మభూమి మెరో స్వదేశ్ నవల 2016లో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం అందుకుంది.

 పురస్కారాలు 
 పద్మశ్రీ – 2025
 సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం – 2016
 సాహిత్య అకాడమీ అనువాద పురస్కారం – 2012
 అస్సాం ప్రభుత్వ సాహిత్య పింఛన్ – 2003

 ఇవి కూడా చూడండి 
 పద్మశ్రీ గ్రహీతల జాబితా (2020–2029)
 నేపాలీ సాహిత్యం

 మూలాలు 

Category:పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీతలు (సాహిత్యం మరియు విద్య)
Category:భారతీయ మహిళా రచయిత్రులు
Category:1939 జననాలు
Category:అస్సాం రాష్ట్ర రచయిత్రులు
Category:నేపాలీ భాషలో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు