అనుపమ (1966 హిందీ సినిమా)

అనుపమ హృషికేశ్ ముఖర్జీ దర్శకత్వం వహించిన 1966 లో విడుదలైన హిందీ చిత్రం.  ఇందులో ధర్మేంద్ర, షర్మిలా ఠాగూర్, శశికళ, దేవెన్ వర్మ, సురేఖా పండిట్ నటించారు. 1966లో ఈ చిత్రం హిందీలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకుంది.

 కధ 
మోహన్ శర్మ (తరుణ్ బోస్) బొంబాయిలో విజయవంతమైన వ్యాపారవేత్త, తన పెద్ద వయసులో అరుణ (సురేఖా పండిట్)ను వివాహం చేసుకుంటాడు. ప్రసవ సమయంలో అరుణ మరణించడంతో అతని వివాహ జీవితం, సంతోషం ముగుస్తుంది. ఆమె కుమార్తె ఉమా (షర్మిలా ఠాగూర్) కు జన్మ ఇచ్చి మరణిస్తుంది. మోహన్ తన కుమార్తెను అతను తాగి నప్పుడు తప్ప చూడలేడు, ఎందుకంటే ఆమెను చూస్తే  అతనికి తన మరణించిన భార్య  గుర్తువచ్చి, బాధకలుగుతుంది.  ఉమ ఒంటరిగా పెరిగి, అంతర్ముఖురాలు అయి నిరాశకు లోనయి ఉంటుంది. సమయం గడిచేకొద్దీ, పని వత్తిడి, మద్యపానం కారణంగా మోహన్ ఆరోగ్యం క్షీణించడం ప్రారంభిస్తుంది, వాతావరణాన్ని మహాబలేశ్వర్ అనే హిల్ స్టేషన్ లోకి మార్చాలని వైద్యులు సూచించారు.

ఇంతలో, మోహన్ స్నేహితుడు హరి మెహతా కుమారుడు అరుణ్ మెహతాతో  (దేవెన్ వర్మ) ఉమ వివాహం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంటాడు, కానీ అరుణ్  అన్నీ (శశికల) ను ఇష్టపడతాడు. అతను ఐదేళ్లపాటు విదేశాల్లో ఇంజనీరింగ్ చదివి ఇంటికి తిరిగి వస్తాడు, తన స్నేహితుడు అశోక్ (ధర్మేంద్ర) తో కలిసి వారితో చేరతాడు. అశోక్ తన మృదు స్వభావం కారణంగా ఉద్యోగం లేకుండా రచనలు చేస్తూ ఉంటాడు. ఈ అశోక్ తో  ఉమ ప్రేమలో పడుతుంది, కానీ తన తండ్రి అశోక్ ని ఇష్టపడలేదని, తండ్రితో ఆమెకు మధ్య అప్పటికే ఉన్న సున్నితమైన సంబంధం  దెబ్బతింటుందని ఆమె ఏమీ చేయలేకపోతుంది. చివరగా, ఉమ తండ్రి అంగీకరించడంతో ఉమ అశోకుతో అతని గ్రామానికి వెళ్లిపోతుంది.

 తారాగణం 

 అశోక్ గా -  ధర్మేంద్ర
 ఉమా శర్మగా - షర్మిలా ఠాగూర్
 అనిత "అన్నీ" బక్షిగా - శశికళ
 మోహన్ శర్మగా - తరుణ్ బోస్
 సరళ గా - దులారి
 మోషేగా  - డేవిడ్
 అరుణ్ మెహతాగా - దేవెన్ వర్మ
 గౌరీగా - నైనా
 అశోక్ తల్లిగా - దుర్గా ఖోటే
 అరుణా శర్మగా  - సురేఖా పండిట్
 సురేష్ బక్షిగా - బ్రహ్మ భరద్వాజ్

 చిత్ర నిర్మాణం 
హృషికేశ్ ముఖర్జీ పేర్కొన్నట్లు, ఈ చిత్రం అతని బంధువు జీవితం ఆధారంగా రూపొందించాడు. "మా అత్త ప్రసవ సమయంలో మరణించింది, మా మామ మద్యపానానికి లోనయ్యాడు, అతను తన కుమార్తెను చూస్తూ భరించలేకపోయాడు. ఆమెను రక్షించిన కవితో అనుపమకు ఉన్న సంబంధం చిత్రీకరించడానికి నేను నా ఊహను ఉపయోగించాను" అని అతను ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పత్రికకు చెప్పాడు. షర్మిలా ఠాగూర్ను కథానాయకిగా నటింపచేయాలన్న ఆయన నిర్ణయం కూడా చాలా వ్యతిరేకతకు లోనయింది. ఆ సమయంలో 'ఆన్ ఈవెనింగ్ ఇన్ పారిస్' లో పనిచేస్తున్న ఠాగూర్, ఆ  చిత్రం కోసం ఒక ఈత దుస్తులు ధరించినందుకు ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. అలా చేసిన తొలి బాలీవుడ్ నటి ఆమె. "నేను (ఠాగూర్) సంతకం చేసినప్పుడు నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి. బదులుగా నూతన్ తీసుకోమని నాకు చెప్పారు.  'చూడండి, రింకు [ఠాగూర్] కి నా అనుపమను వ్యక్తీకరించే కళ్ళు ఉన్నాయి.' నేను ఆమెకు చాలా వివరంగా బోధించాల్సి వచ్చింది. ఆమెకు ఏం చేస్తుందో తెలియలేదు. ఆమె రద్దీ ప్రింట్ చూసినప్పుడు, రింకు నాకు ముద్దుపెట్టింది "అని ముఖర్జీ చెప్పారు. ఈ చిత్రంలోని  'కుచ్ దిల్ నే కహా ' పాట మహాబలేశ్వర్ లో చిత్రీకరించారు, దీని కోసం ఠాగూర్,  ఆమె సహనటుడు ధర్మేంద్ర ఉదయం ఐదు గంటలకు సెట్ కి రావలసి  వచ్చింది.The Sound of Silence Indian Express, March 15, 2015. అనుపమలో ఎక్కువ భాగం మహారాష్ట్రలోని ముంబైలోని మోహన్ స్టూడియోలో చిత్రీకరించారు.

అనుపమ 21 జనవరి 1966న విడుదలై బాక్సాఫీస్ వద్ద సగటు కంటే ఎక్కువ వ్యాపారం చేసింది. 

 సంగీతం 
అనుపమ సినిమాకు హేమంత్ కుమార్ సంగీతం సమకూర్చగా, కైఫీ అజ్మీ సాహిత్యం అందించారు. ఈ పాటలను లతా మంగేష్కర్, ఆశా భోంస్లే, హేమంత్ కుమార్ పాడారు.
పాట.గాయకుడు/గాయకులుపొడవు.రాగం"ధీరే ధీరే మచల్"లతా మంగేష్కర్4:04ఖమాజ్"కుచ్ దిల్ నే కహా"లతా మంగేష్కర్4:10భీమ్పాలసి"భీగీ భీగీ ఫజా"ఆశా భోంస్లే4:14"క్యోన్ ముఝే ఇట్నీ ఖుషీ"ఆశా భోంస్లే4:01"యా దిల్ కీ సునో దునియా"హేమంత్ కుమార్4:32పిలూ (రాగా) 

 పురస్కారాలు 
1967 ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డులలో అనుపమ ఉత్తమ చిత్రంగా ఐదు నామినేషన్లు అందుకుంది.  జయవంత్ పఠారే ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీకి ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డు గెలుచుకున్నారు. ఈ చిత్రం 1966 జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో హిందీలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా పురస్కారాన్ని కూడా గెలుచుకుంది.

 మూలాలు 

వర్గం:1966 సినిమాలు
వర్గం:హిందీ సినిమా
వర్గం:బాలీవుడ్