రాజీవ్ తారనాథ్

రాజీవ్ తారణాథ్ (17 అక్టోబర్ 1932 – 11 జూన్ 2024) ప్రముఖ భారతీయ హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతకారుడు. ఆయన సరోద్ వాద్యాన్ని నిపుణత్వంతో వాయించేవారు. ఆయన అలీ అక్బర్ ఖాన్ శిష్యులలో ఒకరు.

 జీవితం మరియు సంగీత ప్రయాణం 
రాజీవ్ తారణాథ్ 17 అక్టోబర్ 1932న బెంగళూరులో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి పండిత్ తారణాథ్ వద్ద స్వర సంగీతంలో ప్రాథమిక శిక్షణ పొందారు. తొమ్మిదేళ్ల వయసులోనే తొలి బహిరంగ సంగీత ప్రదర్శన ఇచ్చారు. ఇరవయ్యేళ్లకు ముందే ఆకాశవాణిలో గానం ప్రారంభించారు.

సాహిత్యంలో పీహెచ్‌డీ పొందినప్పటికీ, తిరుచిరాపల్లి ప్రాంతీయ ఇంజినీరింగ్ కళాశాల (ప్రస్తుతం జాతీయ సాంకేతిక సంస్థ, తిరుచిరాపల్లి)లో ఆంగ్ల సాహిత్య ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్న ఉద్యోగాన్ని వదిలి, కలకత్తాకు వెళ్లి అలీ అక్బర్ ఖాన్ వద్ద సరోద్ విద్య అభ్యసించారు. ఆయన గురువు మరణించే వరకు (2009) శిక్షణ కొనసాగించారు.

రవిశంకర్, అన్నపూర్ణ దేవి, నిఖిల్ బెనర్జీ, ఆశిష్ ఖాన్ వంటి ప్రముఖుల మార్గదర్శకత్వం కూడా పొందారు. 1989–1992 మధ్యకాలంలో ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్ స్కాలర్‌గా మైహర్–అల్లౌద్దీన్ ఘరానా బోధనా విధానాలపై పరిశోధన చేశారు.

 విశిష్టత 
రాగాలను లోతుగా విప్పి చెప్పే శైలి, స్వర స్పష్టత, సరోద్ వాద్యంలో ఉన్న శక్తి కారణంగా ఆయనకు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి లభించింది. న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక ఆయన ప్రదర్శనను “ఆధ్యాత్మికతను, ఉత్సాహాన్ని కలిపిన సరోద్ స్వరాల మేళవింపు”గా వర్ణించింది.

 కచేరీలు మరియు సేవ 
భారతదేశంతో పాటు ఆస్ట్రేలియా, యూరోప్, యెమెన్, అమెరికా, కెనడా దేశాలలో విస్తృతంగా కచేరీలు నిర్వహించారు. సంస్కార, కంచన సీత, కడవు వంటి చిత్రాలకు సంగీతం అందించారు. 1995–2005 మధ్యకాలంలో కాలిఫోర్నియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ది ఆర్ట్స్లో భారతీయ సంగీత విభాగాధిపతిగా పనిచేశారు.

 అవార్డులు 
 బసవశ్రీ అవార్డు – 2021
 ఎస్.వి. నారాయణరావు జాతీయ అవార్డు – 2020
 పద్మశ్రీ – 2019
 నడోజా అవార్డు – 2018
 సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు – 1999–2000
 కర్ణాటక రాజ్యోత్సవ పురస్కారం – 1996

 మరణం 
రాజీవ్ తారణాథ్ 11 జూన్ 2024న 91 ఏళ్ల వయసులో మైసూరులో మరణించారు.

 మూలాలు 

Category:1932 జననాలు
Category:2024 మరణాలు
Category:భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతకారులు
Category:సరోద్ వాదకులు
Category:హిందుస్తానీ సంగీతకారులు
Category:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు (కళలు)
Category:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
Category:బెంగళూరుకు చెందిన సంగీతకారులు
Category:కర్ణాటక సంగీతకారులు