వన్య పట్టు

వన్య పట్టు లేదా వన్యా సిల్క్ అనేది ముల్బెర్రీ పట్టు (Bombyx mori)కి భిన్నంగా, అడవుల్లో సహజంగా పెరిగే కొన్ని చిమ్మటల నుండి లభించే ప్రత్యేకమైన పట్టు. వన్య అనే పదం సంస్కృతంలో "అడవి, సహజమైనది" అనే అర్థాలను ఇస్తుంది.https://handlooms.nic.in/ 

 చరిత్ర 
భారతదేశంలోని హరప్పా నాగరికతలో (క్రీ.పూ. 2450–2000) తవ్వకాలలో వన్య పట్టు తంతువులు లభించాయి. చైనాలో కూడా హాన్ వంశం (క్రీ.శ. 1వ – 3వ శతాబ్దం)లో వన్య పట్టు వస్త్రాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి.  
ప్రాచీన గ్రీక్లో క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దంలో "Amorgina" పేరుతో పట్టు వస్త్రాలు వాడినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయి.  

 భారతదేశంలో వన్య పట్టు 
భారతదేశం నాలుగు రకాల పట్టు ఉత్పత్తి చేస్తుంది:
 ముల్బెర్రీ పట్టు
 టసర్ పట్టు (Antheraea paphia)
 మూగా పట్టు (Antheraea assamensis)
 ఎరి పట్టు (Samia ricini)

ఇవన్నీ కలిపి “వన్య పట్టు (Vanya Silks)”** అని పిలుస్తారు.  
 మూగా పట్టు – బంగారు మెరుపుతో ప్రసిద్ధి; కేవలం అస్సాంలో మాత్రమే ఉత్పత్తి అవుతుంది.  
 టసర్ పట్టు – అడవిలోని అంజీ, టెర్మినాలియా, మహువ చెట్లపై పెరిగే పురుగుల నుండి లభిస్తుంది.  
 ఎరి పట్టు – వడకటానికి అనువైన పద్ధతిలో లభించదు; కాబట్టి పత్తి/గోరింటాకు నూలుల మాదిరిగా వడకబడుతుంది.  

 లక్షణాలు 
 ముల్బెర్రీ పట్టుతో పోలిస్తే వన్య పట్టు గట్టిగా, దృఢంగా ఉంటుంది.  
 వీటి సహజ రంగులు ప్రకాశవంతంగా ఉండటం వలన రంగు మార్చడం అవసరం తక్కువగానే ఉంటుంది.  
 మూగా పట్టు ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, శుభ్రం చేసిన కొద్దీ బంగారు మెరుపు పెరుగుతుంది.  

 ముఖ్యమైన వన్య పట్టు చిమ్మటలు 
 Antheraea assamensis – మూగా పట్టు  
 Antheraea paphia – టసర్ పట్టు  
 Antheraea pernyi – చైనా టసర్  
 Antheraea yamamai – జపాన్ *టెన్సాన్ పట్టు*  
 Samia ricini – ఎరి పట్టు  
 Borocera cajani – మడగాస్కర్ పట్టు  

 ఆధునిక పరిశోధనలు 
2011లో శాస్త్రవేత్తలు వన్య పట్టు కుట్టెల నుండి ఖనిజాలను తొలగించి, ముల్బెర్రీ పట్టుల మాదిరిగానే నూలు తీయగలిగే పద్ధతిని కనుగొన్నారు.  
2015లో మూగా పట్టు ఫైబ్రోయిన్ ప్రోటీన్ నిర్మాణం పూర్తిగా విశ్లేషించబడింది.  

 గ్యాలరీ 

 సూచనలు 

వర్గం:Articles containing Japanese-language text