చంద్రకాంత్ షేఠ్

చంద్రకాంత్ షేఠ్ (3 ఫిబ్రవరి 1938 – 2 ఆగస్టు 2024) గుజరాత్‌కు చెందిన భారతీయ గుజరాతీ కవి, వ్యాసకర్త, విమర్శకుడు, అనువాదకుడు మరియు సంపాదకుడు. ఆయన కలమపేర్లు ఆర్యపుత్ర, నంద సమవేది, బాలచంద్ర మరియు దక్ష ప్రజాపతి. ఆయన 1986లో తన రచన ధూల్మణి పగ్లియో కోసం గుజరాతీ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు అందుకున్నారు.

2025లో, భారత ప్రభుత్వం ఆయన్ని దేశంలోని నాల్గవ అతిపెద్ద పౌర పురస్కారం అయిన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

 జీవితం 

చంద్రకాంత్ షేఠ్ 3 ఫిబ్రవరి 1938న కలోల్ గ్రామంలో త్రికమలాల్ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన కుటుంబం ఖేడా జిల్లాలోని థాస్రా గ్రామానికి చెందినది.

 1954లో ఆయన మ్యాట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశారు.  
 1958లో BA, 1961లో MA పూర్వాధ్యాయాలు గుజరాత్ విశ్వవిద్యాలయంలో గుజరాతీ, సంస్కృతం ప్రధాన విషయాలుగా పూర్తి చేశారు.  
 1979లో గుజరాత్ విద్యాపీఠ్లో ఉమాశంకర్ జోషిపై పరిశోధన చేసి పీహెచ్.డి పొందారు.

 వృత్తి 
షేఠ్ 1961–62లో సెయింట్ జేవియర్ కాలేజీ, అహ్మదాబాద్‌లో భాగకాల ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు. తర్వాత గుజరాత్‌లోని పలు కళాశాలల్లో అధ్యాపకుడిగా, చివరికి గుజరాత్ విద్యాపీఠ్‌లో గుజరాతీ విభాగాధిపతిగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశారు.

1979–84 మధ్య ఆయన గుజరాతీ సాహిత్య పరిషత్ నిర్వహిస్తున్న K. L. స్వాధ్యాయ మందిరాన్ని నిర్వహించారు. గుజరాతీ సాహిత్యకోశ్ సహసంపాదకుడిగా కూడా పనిచేశారు.

ఆగస్టు 2, 2024న అహ్మదాబాద్‌లో 86 ఏళ్ల వయస్సులో ఆయన మరణించారు.

 రచనలు 
షేఠ్ గారి రచనలు విస్తృతంగా పలు శైలులను ఆవహిస్తాయి—

 కవిత్వం 
 పవన్ రూపేరీ (1972)  
 ఉఘడతి దివాలో (1974)  
 పాదఘા నీ పెలె పార (1948)  
 గగన్ ఖోలతి బారి (1990)  
 గీతాలు, గజల్లు, పిల్లల కవితలు, హాస్య కవితలు మొదలైనవి.

 వ్యాసాలు 
 నంద్ సమ్వేదీ (1980, 2001)  
 చేహ్రా భితర్ చూహ్రా (1986)  
 హేత్ అణే హల్వశ్ (1980)  
 వహల్ అణే వినోద్ (1995)  
 వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, భాష, సాహిత్యం పై 100కు పైగా వ్యాసాలు

 స్వీయచరిత్ర / కథలు / నాటకాలు 
 ధూల్మణి పగలియో (1984) – బాల్యస్మృతులు  
 అమెరికా భాస్ అభాస్ (2001) – ప్రయాణవివరణ  
 స్వప్నపింజర్ (1983) – ఏకాంకిక నాటకాలు  
 ఈ బాల్కనీవాళీ ఛోఖరీ అణే... (1995) – కథలు  

 సాహిత్య విమర్శ 
 కావ్య ప్రత్యక్ష (1976)  
 అర్థాంతర్ (1978)  
 కవితాని త్రిజ్యామా (1986)  
 కాంత్ (1990)  
 సాహిత్య ప్రాణ అణే ప్రవర్ధన్ (1998)  
 ఇతర ముఖ్య విమర్శ గ్రంథాలు

 అనువాదాలు & సంపాదకత్వం 
 మలయాళం సాహిత్యని రూపరేఖా (1978)  
 అథమ్ని రాత్ (1994)  
 అను నామ్ జిందగీ (1995)  
 బృహద్ గుజరాతీ కావ్య పరిచయ (I & II)  
 బృహద్ గుజరాతీ గద్య పరిచయ (I & II)  
 పలు సంకలనాలు, సాహిత్య సంపుటాలు

 గౌరవాలు 
షేఠ్ అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నారు—
 కుమార్ చంద్రమ (1964)  
 నర్మద సువర్ణ చంద్రమ (1964)  
 రంజిత్రం సువర్ణ చంద్రమ (1985)  
 ఉమా–స్నేహరష్మి ప్రైజ్ (1984–85)  
 సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు (1986)  
 నర్సింహ్ మెహతా అవార్డు (2005)  
 సాహిత్య గౌరవ పురస్కార్ (2006)  
 గుజరాతీ బాలసాహిత్యానికి బాల్ సాహిత్య పురస్కార్ (2018)

 అలాగే చూడండి 
 గుజరాతీ రచయితల జాబితా

 సూచనలు 

 బయటి లింకులు 

 గుజరాతీ విశ్వకోశ్

Category:1938 births
Category:2024 deaths
Category:Modernist writers
Category:Indian literary critics
Category:20th-century Indian poets
Category:Gujarati-language writers
Category:Poets from Gujarat
Category:Recipients of the Padma Shri in literature and education