ఆదిత్య నారాయణ్ పురోహిత్

ఆదిత్య నారాయణ్ పురోహిత్ (30 జూలై 1940 జననం) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త, ప్రొఫెసర్.  
అతను ప్రధానంగా చెట్ల జాతుల ఈకోఫిజియాలజీ  అధిక ఎత్తు ప్రాంతాల్లో పెరిగే ఔషధ మొక్కల శరీర శాస్త్రంపై పరిశోధనలు చేశారు.

అతను హేమవతి నందన్ బహుగుణ గర్వాల్ విశ్వవిద్యాలయంకు ఉపకులపతిగా పనిచేశారు.  
అలాగే ఆ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన హై ఆల్టిట్యూడ్ ప్లాంట్ ఫిజియాలజీ రీసెర్చ్ సెంటర్ డైరెక్టర్‌గా కూడా వ్యవహరించారు.

1990 నుండి 1995 వరకు ఆయన గోవింద్ బల్లభ్ పంత్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హిమాలయన్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ డైరెక్టర్‌గా కూడా పనిచేశారు.

భారతీయ పర్వత ప్రాంతాల్లో శాస్త్రీయ పరిశోధనలకు అందించిన విలువైన సేవలకు గాను 1997లో భారత రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
పురోహిత్ భారతదేశంలోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం, చమోలీ జిల్లాలోని కిమ్ని గ్రామంలో జన్మించారు.  
అతని ప్రాథమిక విద్య థరాలి, రుద్రప్రయాగ్, లాన్స్‌డౌన్, నైనితాల్ ప్రాంతాల్లో సాగింది.  
తరువాత ఆయన పరిశోధన విద్యను పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం, చండీగఢ్లో పూర్తి చేశారు.

అతను ఫారెస్ట్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, డెహ్రాడూన్, పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం, చండీగఢ్, సెంట్రల్ పోటాటో రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, శిమ్లా, బ్రిటిష్ కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం, నార్త్ ఈస్టర్న్ హిల్ విశ్వవిద్యాలయం, షిల్లాంగ్ వంటి ప్రముఖ సంస్థల్లో పనిచేశారు.  
1977లో ఆయన హేమవతి నందన్ బహుగుణ గర్వాల్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాలకు ప్రయాణించి అంతర్జాతీయ సదస్సులు, సెమినార్లలో ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు.  
అతను మాల్తీ పురోహిత్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు; వారికి ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.

హెచ్.ఎన్.బి. గర్వాల్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరిన తరువాత, అధిక ఎత్తు ప్రాంతాల మొక్కలపై పరిశోధనలకు ఆయన శ్రీకారం చుట్టారు.  
13,000 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న తుంగనాథ్ వద్ద ఆల్పైన్ ఫీల్డ్ స్టేషన్‌తో కూడిన పరిశోధనా కేంద్రాన్ని స్థాపించారు. ఇది భారతదేశంలోనే మొదటి ఆల్పైన్ పరిశోధనా కేంద్రంగా గుర్తింపు పొందింది.

ఈ కేంద్రంలో జరిగిన పరిశోధనల ద్వారా, అధిక ఎత్తు ప్రాంతాల మొక్కలు తక్కువ ఎత్తు ప్రాంతాల మొక్కలతో పోలిస్తే పర్యావరణ ఒత్తిడులకు తక్కువగా స్పందిస్తాయని నిర్ధారించారు.  
అతను మరియు అతని సహచరులు చేసిన మొలకెత్తు (germination) పరిశోధనలు అనేక అపాయంలో ఉన్న ఆల్పైన్ జాతులను ప్రకృతిలో పునఃస్థాపించడానికి దోహదపడ్డాయి.

అత్యంత విలువైన ఔషధ మొక్కలైన అకోనైట్‌లు, ఆల్పైన్ మరియు ఉప-ఆల్పైన్ మొక్కల సాగు సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసి, ఉత్పత్తిని 10 నుండి 12 రెట్లు పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.  
2002లో పదవీ విరమణ అనంతరం, ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ప్రత్యేక సలహాదారుగా నియమితులై ఔషధ మరియు సువాసన మొక్కల సంరక్షణ, అభివృద్ధి, సాగుపై మార్గదర్శకత్వం అందించారు.  
రాష్ట్రానికి సెంటర్ ఫర్ అరొమాటిక్ ప్లాంట్స్ను స్థాపించారు.

 గ్రంథాలు 
 Views on Physiology of Flowering (1978)Gurumurti, K., Purohit, A. N., Nanda, K. K. (1978). Views on physiology of flowering. Dehra Dun.
 Conservation and Management of Biological Resources in Himalaya (1996)
 Harvesting the Herbs – 2000 (1997)

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 
 అధికారిక వెబ్‌సైట్