రాజ్‌గిర్ కొండలు

రాజ్‌గిర్ కొండలు (రాజగృహ కొండలు అని కూడా అంటారు) భారతదేశంలోని బీహార్ రాష్ట్ర మధ్య ప్రాంతంలో ఉన్న రాజ్‌గిర్ నగరానికి దగ్గరగా ఉన్నాయి. దీని చుట్టూ రత్నగిరి, విపులాచల్, వైభారగిరి, సోన్‌గిరి, ఉదయగిరి అనే ఐదు కొండలు ఉన్నాయి. ఇది బౌద్ధులు, హిందువులు, జైనులకు ముఖ్యమైన పుణ్యక్షేత్రం.
ఈ కొండలు సుమారు 65 కి.మీ విస్తరించి ఉన్న రెండు సమాంతర శ్రేణులను కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి గరిష్టంగా 388 మీటర్ల ఎత్తు వరకు ఉంటాయి, కానీ చాలా కొండలు సుమారు 300 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్నాయి. ఈ రెండు శ్రేణుల మధ్య మహాభారతం, శ్రమణ భగవాన్ మహావీరుడు, గౌతమ బుద్ధుడు, మౌర్యులు, గుప్తుల కాలం నాటి చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన అనేక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. ఈ మతాల వ్యవస్థాపకులైన చారిత్రక శ్రమణ భగవాన్ మహావీరుడు, గౌతమ బుద్ధుడుతో సంబంధం ఉన్నందున ఈ కొండలు బౌద్ధం, జైన మతాలకు పవిత్రమైనవి. అందువల్ల జైనులు, హిందువులు తరచుగా ఈ కొండలను సందర్శిస్తుంటారు. రాజ్‌గిర్ కొండల చుట్టూ అనేక పర్యాటక ప్రదేశాలు విస్తరించి ఉన్నాయి.

రెండు సమాంతర శ్రేణుల రక్షణ ఉండటంతో, అజాతశత్రువు క్రీ.పూ 5వ శతాబ్దంలో దీనిని తూర్పు భారత సామ్రాజ్యం మగధ రాజధానిగా చేసుకుని రాజగృహ అని పేరు పెట్టాడు. తన తండ్రి బింబిసారుడిని బంధించి అజాతశత్రువు సింహాసనాన్ని ఆక్రమించాడు. బుద్ధుని ద్వారా బౌద్ధమతంలోకి మారిన బింబిసారుడు, ఉదయం సాయంత్రం బుద్ధుడు వెళ్ళడాన్ని చూసేందుకు వీలుగా చిన్న కొండ దగ్గర తన జైలును నిర్మించమని కోరాడు.

ఆధునిక కాలంలో, సందర్శకులు రోప్‌వే ద్వారా కొండ పైకి వెళ్లి బౌద్ధ క్షేత్రం, విశ్వ శాంతి స్థూపం (పీస్ పగోడా) చూడవచ్చు. ఇక్కడే బుద్ధుడు లోటస్ సూత్రను బోధించాడని నమ్ముతారు. కిందకు దిగేటప్పుడు, సందర్శకులు గృధ్రకూట పర్వతం (రాబందుల కొండ) చూడవచ్చు. అక్కడ బుద్ధుడు రోజువారీ బోధనల తర్వాత విశ్రాంతి తీసుకునేవాడని చెబుతారు.

శాంతి స్థూపానికి నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరంలో బ్రహ్మ కుండ్ ఉంది (భారతదేశంలో ఈ పేరుతో ఉన్న అనేక పవిత్ర ప్రదేశాలలో ఇది ఒకటి). ఇక్కడ ఏడు వేర్వేరు ఊటల నుండి వేడి నీరు కలుస్తుంది (వీటిని సప్తర్షి అని పిలుస్తారు). వేడి నీటి బుగ్గలలోని గంధకం వల్ల బ్రహ్మ కుండ్‌కు వ్యాధి నయం చేసే శక్తి ఉందని భావిస్తారు. చర్మ వ్యాధుల నివారణకు ప్రసిద్ధి చెందిన సూర్య కుండ్ వంటి వేడి నీటి కుండాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇక్కడ జరాసంధుని అఖారా కూడా ఉంది. నౌలాఖ మందిర్, లాల్ మందిర్, వీరాయతన్ వంటి అనేక జైన, బౌద్ధ దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.

పంత్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1978లో ఏర్పాటైంది. ఇది 35.84 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంలో ఉంది.UNEP-WCMC (2020). Protected Area Profile for Pant (Rajgir) from the World Database of Protected Areas, November 2020. Available at: www.protectedplanet.net

 పర్యాటక ప్రదేశాలు 

 రాజ్‌గిర్ సైక్లోపియన్ వాల్
 ఘోరా కటోరా
 గిరియక్
 పంత్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
 రాజ్‌గిర్ రోప్‌వే
 రాజ్‌గిర్ గ్లాస్ బ్రిడ్జ్ స్కైవాక్
 రాజ్‌గిర్ జూ సఫారీ
 విశ్వ శాంతి స్థూపం
 గృధ్రకూట పర్వతం (రాబందుల కొండ)

 చిత్రమాలిక 

 మూలాలు 

వర్గం:బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలు

వర్గం:హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:పర్యాటక ఆకర్షణలు