పియాంగ్ టెమ్‌జెన్ జమీర్

పద్మశ్రీ పియోంగ్ టెమ్‌జెన్ జమీర్ (10 జూన్ 1934 – 12 జూన్ 2021) భారతదేశంలోని నాగాలాండ్ రాష్ట్రం, మోకోక్‌చుంగ్ జిల్లా పరిధిలోని లాంగ్‌సా గ్రామానికి చెందిన ప్రముఖ హిందీ పండితుడు, సాహిత్యవేత్త. హిందీ భాషా ప్రచారం, సామాజిక సేవకు గాను 2018లో భారత రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ చేతుల మీదుగా ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

 ప్రారంభ జీవితం 
పియోంగ్ టెమ్‌జెన్ జమీర్ 1934లో నాగాలాండ్‌లోని మోకోక్‌చుంగ్ జిల్లా పరిధిలోని లాంగ్‌సా గ్రామంలో జన్మించారు. నాగాలలో హిందీలో గ్రాడ్యుయేట్, బి.ఎడ్. డిగ్రీ పొందిన మొదటి వ్యక్తి జమీర్ కావడం విశేషం. నాగాలాండ్‌లో హిందీ భాషా వ్యాప్తి కోసం కృషి చేసిన ఏకైక వ్యక్తిగా కూడా ఆయన గుర్తింపు పొందారు. హిందీ భాషను ప్రోత్సహించడంలో, సామాజిక సేవలో ఆయన చూపిన అంకితభావానికి గాను గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా అనేక అవార్డులు వరించాయి. ఆయన మహారాష్ట్రలోని వార్ధాలో ఉన్న RPS వార్ధా ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో విద్యనభ్యసించారు.

 వృత్తి జీవితం 
ఆయన తన స్వరాష్ట్రంలో హిందీ ఉపాధ్యాయుడిగా ఎన్నో ఏళ్లు పనిచేశారు. నాగాలాండ్‌లోని దిమాపూర్‌లో ఉన్న రాష్ట్రభాషా హిందీ శిక్షా సంస్థాన్ ప్రిన్సిపాల్‌గా కూడా వ్యవహరించారు.

వేర్పాటువాద ఉద్యమ సమయంలో నాగాలాండ్‌లో హిందీ భాష పట్ల ఆసక్తి తగ్గినప్పటికీ, ఆయన హిందీ భాషను ఎంతగానో ప్రేమించి, బోధించారు. ఈ క్రమంలో సొంత సామాజిక వర్గం నుండే విమర్శలు ఎదుర్కొన్నారు. 1970లలో హిందీని ప్రోత్సహించేందుకు రాష్ట్రభాషా ప్రచార సమితి (RPS) ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశారు.

1970లో తుయెన్‌సాంగ్ జిల్లాలోని జిహెచ్ఎస్ చిసోర్ (GHS Chisor) లో హిందీ ఉపాధ్యాయుడిగా పని చేయడం ప్రారంభించారు. 1976లో దిమాపూర్‌లోని సిహెచ్‌టిటిఐ (CHTTI - సెంట్రల్ హిందీ టీచర్స్ ట్రైనింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్) లో ఇన్‌స్ట్రక్టర్‌గా పదోన్నతి పొందారు. అక్కడ 1982 వరకు పనిచేశారు. తరువాత, జమీర్ దిమాపూర్‌లో రాష్ట్ర భాషా హిందీ శిక్షణా సంస్థను పునఃస్థాపించారు, ఇందులో ప్రాథమిక నుండి రత్న వరకు తరగతులు ఉన్నాయి. నాగాలాండ్ అంతటా హిందీని వ్యాప్తి చేయాలనే కోరికతో, జమీర్ నాగాలాండ్‌లోని వివిధ జిల్లాల్లో హిందీ శిక్షణా సంస్థల శాఖలను స్థాపించారు. వీటిలో చాలా వరకు ఇప్పుడు నమోదై, స్వతంత్రంగా నడుస్తున్నాయి.

జమీర్ ఈశాన్య భారతదేశంలోని విద్యా భారతి జన్ జాతి శిక్షా సమితి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు, నాగాలాండ్ నగరి లిపి పరిషత్ ఛైర్మన్. 2003లో సురినామ్ (దక్షిణ అమెరికా)లో జరిగిన 7వ ప్రపంచ హిందీ సమావేశానికి ఈశాన్య ప్రాంతం నుండి హాజరైన మొదటి వ్యక్తిగా ఆయన నిలిచారు.

2012లో దక్షిణాఫ్రికాలోని జోహన్నెస్‌బర్గ్‌లో జరిగిన 9వ ప్రపంచ హిందీ సమావేశానికి కూడా ఆయన హాజరయ్యారు, అక్కడ హిందీ రంగానికి ఆయన చేసిన కృషికి గాను సత్కరించబడ్డారు. 2 ఈశాన్య భారతదేశంలో హిందీ అభివృద్ధి కోసం భారత ప్రభుత్వ మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని సలహా మండలిలో 2012 నుండి 2015 వరకు మూడు సంవత్సరాల పాటు సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

హిందీ భాషా ప్రచారం, సామాజిక సేవ పట్ల ఆయనకున్న అంకితభావానికి గుర్తింపుగా అనేక అవార్డులు లభించాయి. 2006లో, భారత 11వ రాష్ట్రపతి ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం నుండి గంగా శరణ్ సింగ్ అవార్డును అందుకున్నారు. సాహిత్యం, విద్యా రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను 2018లో భారత రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ చేతుల మీదుగా పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.Padma Sri conferred on two from Nagaland

జమీర్‌కు 2005 మార్చి 29న లక్నోలో అప్పటి మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ బాబూలాల్ గౌర్ చేతుల మీదుగా 'భావూరావ్ దేవరస్ సేవా సమ్మాన్ అవార్డు' లభించింది. అలాగే 2005 ఆగస్టు 29న అప్పటి నాగాలాండ్ గవర్నర్ శ్రీ శ్యామల్ దత్తా చేతుల మీదుగా 'వీర్ జాదోనాంగ్ అవార్డు'ను అందుకున్నారు.

2006 సెప్టెంబర్ 5న నాగాలాండ్‌లోని దిమాపూర్‌లో జిల్లా ఉపాధ్యాయుల అవార్డును కూడా అందుకున్నారు. 2006 జూన్ 28న CSOM (చిల్డ్రన్ స్పెషల్ ఓరియెంటెడ్ మినిస్ట్రీ) ద్వారా సత్కరించబడ్డారు. అదే సంవత్సరంలో, న్యూఢిల్లీలో అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి డాక్టర్ ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం నుండి జమీర్ 'గంగాశరణ్ సింగ్ అవార్డు'ను అందుకున్నారు.

2007లో న్యూఢిల్లీలో లెఫ్టినెంట్ నిర్మలా పాండే ఎంపీ చేతుల మీదుగా జమీర్‌కు 'బినోబా నగరి లిపి అవార్డు' లభించింది. 2007 ఆగస్టు 15న రాష్ట్ర రాజధాని కోహిమాలో అప్పటి నాగాలాండ్ గవర్నర్ శంకరనారాయణ్ చేతుల మీదుగా 'ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ యూనిటీ' అవార్డును అందుకున్నారు. 2010 మే 15న ముంబైకి చెందిన NGO 'మై హోమ్ ఇండియా' ద్వారా 'వన్ ఇండియా అవార్డు'ను మాజీ ఎంపీ, సారస్వత్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంక్ చైర్మన్ శ్రీ ఏకనాథ్ ఠాకూర్ చేతుల మీదుగా అందుకున్నారు.

2014లో ఢిల్లీలోని ఫ్రెండ్‌షిప్ ఫోరమ్ ద్వారా ఆయనకు 'జువెల్ ఆఫ్ నార్త్ ఈస్ట్ అవార్డు' లభించింది.

 మరణం 
పద్మశ్రీ పియోంగ్ టెమ్‌జెన్ జమీర్ అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 2021 జూన్ 12, శనివారం నాడు దిమాపూర్‌లోని తన నివాసంలో కన్నుమూశారు. ఆయన వయస్సు 87 సంవత్సరాలు. ఆయనకు భార్య, నలుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

 మూలాలు 

వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:1934 జననాలు