శశికుమార్ మధుసూదన్ చిత్రే

శశికుమార్ మధుసూదన్ చిత్రే  (7 మే 1936 – 11 జనవరి 2021) ఒక ప్రముఖ భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్త  ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఆయన ఖగోళ శాస్త్రం  ఖగోళ భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనలలో విశేష కృషి చేశారు. శాస్త్ర రంగానికి చేసిన సేవలకుగాను భారత ప్రభుత్వం 2012లో ఆయనకు పద్మ భూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

జీవిత చరిత్ర

శశికుమార్ చిత్రే 1956లో ముంబయిలోని ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ కళాశాలలో గణితశాస్త్రంలో పట్టభద్రుడయ్యారు. ఆ తర్వాత డ్యూక్ ఆఫ్ ఎడిన్‌బర్గ్ స్కాలర్‌షిప్ పొందిన ఆయన, కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని పెటర్‌హౌస్ కళాశాలలో చేరి 1959లో మరో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు.  

1960లో పెటర్‌హౌస్ స్కాలర్‌గా ఎంపికై మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. అనంతరం గుల్బెన్‌కియన్ ఫౌండేషన్ రీసెర్చ్ స్టూడెంట్‌షిప్ పొందిన ఆయన, చర్చిల్ కాలేజ్, కేంబ్రిడ్జ్కు వెళ్లి 1963లో కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని అనువర్తిత గణితశాస్త్రం మరియు సిద్ధాంత భౌతిక శాస్త్ర విభాగం నుండి డాక్టరేట్ (PhD) సాధించారు.

1963లో ఆయన లీడ్స్ విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకునిగా తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. 1966లో కాలిఫోర్నియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (Caltech)లో ఫెలోషిప్ పొందారు. 1967లో భారత్‌కు తిరిగి వచ్చి టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ (TIFR)లో చేరి, 2001లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు అక్కడే తన పరిశోధన కొనసాగించారు.

పదవీ విరమణ అనంతరం ముంబయిలోని సెంటర్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్ ఇన్ బేసిక్ సైన్సెస్లో ప్రొఫెసర్ ఎమెరిటస్‌గా, అలాగే భారత జాతీయ విజ్ఞాన అకాడమీ గౌరవ శాస్త్రవేత్తగా సేవలందించారు.  

శశికుమార్ చిత్రే 11 జనవరి 2021న 84 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు.ప్రముఖ ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్త శశికుమార్ చిత్రే మరణం

పరిశోధనా ముఖ్యాంశాలు
చిత్రే పరిశోధన ప్రధానంగా సౌర భౌతిక శాస్త్రం, ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రం మరియు గురుత్వాకర్షణ లెన్సింగ్పై కేంద్రీకృతమై ఉంది.  
సూర్యుని అయస్కాంత చక్రాలు, సౌర డైనమో సిద్ధాంతం, అలాగే సౌర న్యూట్రినో సమస్యలపై ఆయన విశేష పరిశోధనలు చేశారు.

పదవులు
చిత్రే అనేక అంతర్జాతీయ, జాతీయ శాస్త్రీయ సంస్థలలో కీలక పదవులు నిర్వహించారు.
 ఖగోళ శాస్త్ర సంఘం ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షుడు
 భారత జాతీయ ఖగోళ కమిటీ అధ్యక్షుడు
 రాయల్ ఖగోళ సంఘం సభ్యుడు
 అంతర్జాతీయ ఖగోళ సంఘం సభ్యుడు

పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు
 పద్మ భూషణ్ – 2012
 ఇన్సా వైను బప్పు స్మారక పతకం – 1995
 ఎం. పి. బిర్లా అవార్డు – 1999

మూలాలు

Category:1936 జననాలు
Category:2021 మరణాలు
Category:భారతీయ ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
Category:భారతీయ గణితశాస్త్రవేత్తలు
Category:పద్మ భూషణ్ గ్రహీతలు (శాస్త్రం మరియు ఇంజినీరింగ్)
Category:భారత జాతీయ విజ్ఞాన అకాడమీ సభ్యులు
Category:భారత విజ్ఞాన అకాడమీ సభ్యులు
Category:జాతీయ విజ్ఞాన అకాడమీ, భారత్ సభ్యులు
Category:20వ శతాబ్దపు భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
Category:20వ శతాబ్దపు భారతీయ గణితశాస్త్రవేత్తలు
Category:కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయ పూర్వ విద్యార్థులు
Category:లీడ్స్ విశ్వవిద్యాలయ అధ్యాపకులు