భోగేశ్వర్ బారువా

భోగేశ్వర్ బారువా (జననం 3 సెప్టెంబర్ 1940) ఒక భారతీయ క్రీడాకారుడు, కోచ్, మిలటరీ సైనికుడు. ఇతడు అస్సాం రాష్ట్రం నుండి అర్జున అవార్డ్ స్వీకరించిన మొట్టమొదటి క్రీడాకారుడు. 1966 ఆసియా క్రీడలలో 1ని. 49.4 సెకెన్లలో 800 మీ. పరిగెట్టి ఇతడు సాధించిన బంగారు పతకం ఇతడిని అంతర్జాతీయ క్రీడలలో స్వర్ణపతకం గెలుచుకున్న తొలి అస్సాం క్రీడాకారునిగా నిలబెట్టింది. 
 బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
భోగేశ్వర్ బారువా 1940, సెప్టెంబర్ 3వ తేదీన,Case Studies on Individual Elite Players & Athletes; .pdf auto-download: shodhganga.inflibnet.ac.in'; retrieved May 2014 the sixth of eight children born to భద్రేశ్వర్ బారువా () అయికాన్ బారువా(–1983) దంపతుల 8 మంది సంతానంలో ఆరవ వాడిగా జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి శిబ్‌సాగర్‌లోని ఆర్కియాలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఆఫీసులో చౌకీదార్‌గా పనిచేశాడు. దానితో పాటు వ్యవసాయం, నాటువైద్యంకూడా చేసేవాడు. అతడికి క్రీడలపట్ల మక్కువ ఉండేది. తల్లి గృహిణి. ఆమె మగ్గంపై దుప్పట్లు, శాలువాలు మొదలైనవి నేయడంలో ప్రావీణ్యం ఉండేది. భోగేశ్వర్ తన మూడవ యేటనే ఇంటికి సమీపంలో ఉండే జాయ్‌సాగర్ చెరువులో ఈదడం నేర్చుకున్నాడు. ఇతడు బాల్యం నుండే ఆటల పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు. సరైన మైదానాలు, ఉపకరణాలు లేకపోయినా వాలీబాల్, ఫుట్‌బాల్ ఆడేవాడు. ఇతడు మూడవ తరగతి వరకు జోలాగావ్ఁ ప్రాథమిక పాఠశాలలో చదివి, తరువాత శిబ్‌సాగర్‌లో విద్యాపీఠ్ పాఠశాలలో చేరాడు. అక్కడ ఫుట్‌బాల్‌లో తన ప్రావీణ్యతను ప్రదర్శించి జోర్హాట్‌లో జరిగిన అప్పర్ అస్సాం స్కూళ్ల టోర్నమెంటులో శివసాగర్ జిల్లా తరఫున పాల్గొన్నాడు. క్రీడల పట్ల ఇతనికి ఉన్న ఆసక్తి కారణంగా ఇతడు మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో తప్పాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో అమెరికన్ సైనికులకు నీళ్లు అందించడం వంటి సహయం చేసి వారి నుండి తుపాకులను ఉపయోగించడం, జీపు మొదలైన వాహనాలను నడపడం వంటివి నేర్చుకున్నాడు. ఆ సమయంలోనే ఇతనికి సైన్యంలో చేరాలనే కోరిక పుట్టింది. 

 మిలటరీ వృత్తి 
సైన్యంలో చేరాలనే బలమైన కోరిక ఉన్నప్పటికీ, బారువా సైన్యంలో చేరిక అనుకోకుండా జరిగింది. 1960లో, శిబ్‌సాగర్ నుండి జోర్హాట్‌ వరకు ఇద్దరిని వాహనంలో  బారూవా తీసుకువెళ్ళి అక్కడ వారిని పారడైజ్ హోటల్ ముందు వదిలి వెళ్ళాడు. అక్కడికి సమీపంలో, ఒక బహిరంగ మైదానంలో, సైన్యంలో నియామకాల కోసం జరుగుతున్న కసరత్తులను దూరం నుండి ఆసక్తిగా చూడసాగాడు. అది గమనించిన ఒక సైనిక అధికారి బారువాను సైన్యంలో చేరాలనుకుంటున్నావా  అని ప్రశ్నించగా ఇతడు వెంటనే అంగీకరించాడు. 

బారువా సైన్యంలో ఎంపికై సికిందరాబాదులోని ఇండియన్ ఆర్మీ కార్ప్స్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ (EME)లో డ్రైవర్‌గా 1960 నవంబర్ నెలలో నియమితుడైనాడు.  అక్కడ రైఫిల్ షూటింగ్ మొదలైన వాటిలో శిక్షణ తీసుకుంటూనే EME ఫుట్‌బాల్ టీములో ప్రాక్టీస్ చేయసాగాడు. సైన్యంలో చేరిన మూడు సంవత్సరాల తరువాత కానిస్టేబుల్ నుండి హవల్దార్‌గా పదోన్నతిని పొందాడు. తరువాత ఇతడు డిమాపూర్‌కు బదిలీ అయ్యాడు. తరువాత కొన్నాళ్ళకు స్వచ్ఛందంగా సైన్యం నుండి విరమణ తీసుకుని తన గ్రామానికి వెళ్ళి వ్యవసాయం చేసుకోసాగాడు. 

 క్రీడా జీవితం 

 ఫుట్‌బాల్ 
మిలటరీ జీవితపు తొలి దశలో ఇతడు రన్నింగ్, జంపింగ్, కబడ్డీ, వాలీబాల్, ఫుట్‌బాల్ వంటి అనేక క్రీడలలో పాల్గొన్నాడు. ఇతడు ఫుట్‌బాల్ ఆడినప్పుడు కుడివైపు డిఫెండర్‌గా ఇతడి నైపుణ్యాన్ని సీనియర్లు గుర్తించి EME ఫుట్‌బాల్ టీములో చేర్చుకున్నారు. ఈ టీము ఎయిర్ ఫోర్స్, ఎ.ఒ.సి, పి & టి మొదలైన ఫుట్‌బాల్ టీములతో పోటీపడింది. 1962 ఆసియా క్రీడలలో బంగారు పతకం సాధించిన భారత హాకీ టీము సభ్యుడు తార్లోక్ సింగ్ వీరి టీముకు కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు.

1962లో,  EME సికింద్రాబాద్ జట్టు డ్యూరాండ్ కప్‌లో పాల్గొనడానికి ఢిల్లీ వెళ్ళింది. బారువా ఆ జట్టులో ఒక సభ్యుడు. తొలి మ్యాచ్‌లో ఈ జట్టు గత విజేతలైన పంజాబ్ పోలీస్ జట్టును ఓడించి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. కానీ కొద్ది రోజులకు ఈ టోర్నమెంటు భారత చైనా యుద్ధం కారణంగా రద్దు చేయబడింది. తరువాత ఇతడు సంతోష్ ట్రోఫీలో పాల్గొనాలనే తలంపుతో ఆంధ్రప్రదేశ్ జట్టులో ప్రవేశానికి ప్రయత్నించి విఫలమైనాడు. దానితో అసంతృప్తికి గురైన బారువా ఫుట్‌బాల్ క్రీడకు స్వస్తి చెప్పి వ్యక్తిగత క్రీడలవైపు మొగ్గు చూపాడు.

 అథ్లెటిక్స్ 
ఫుట్‌బాల్ వదిలి వేసిన తరువాత ఇతడు ఇంటర్ ప్లాటూన్ పోటీలలో 400 మీ పరుగు, రిలే పరుగులు, లాంగ్ జంప్, జావెలిన్ త్రో వంటి క్రీడలలో పాల్గొన్నాడు. బాక్సింగ్, ఈత వంటి క్రీడలను కూడా ప్రయత్నించాడు. బెంగాలీ అథ్లెట్ బి.కె.డే సలహా మేరకు ఇతడు అథ్లెటిక్స్ ముఖ్యంగా 400 మీ పరుగుపై దృష్టిని కేంద్రీకృతం చేశాడు. డే పర్యవేక్షణలో ఇతడు శిక్షణ పొందాడు.  ఇతడు తన పరుగు కెరీర్‌ను ఇంటర్ ప్లాటూన్ పోటీలలో మొదలు పెట్టి అనేక 400 మీటర్ల పరుగు పందాలను గెలిచాడు.  తరువాత ఇతడు ఇంటర్ డిపార్ట్‌మెంట్ పోటీలలో ఆర్మీ, నేవీ, ఎయిర్ ఫోర్స్‌లతో 400 మీటర్లు, రిలే పోటీలలో పాల్గొన్నాడు. సదరన్ కమాండ్ మీట్‌లో రెండవ స్థానాన్ని గెలుచుకుని పూణేలో జరిగిన ఇంటర్ కమాండ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో పాల్గొని కాంస్య పతకాన్ని సాధించాడు.
న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఆలిండియా ఓపెన్ అథ్లెటిక్స్ మీట్ రిలేలో పాల్గొనడం ద్వారా ఇతడు జాతీయ స్థాయి పోటీలలో అడుగుపెట్టాడు. ఆ పోటీలో సర్వీసెస్ టీం తరఫున మఖన్ సింగ్, రంజీత్ సింగ్, మరొక క్రీడాకారునితో కలిసి 4 × 400  మీ రిలే పందెంలో పాల్గొని స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించిపెట్టాడు. సికింద్రాబాద్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత సూర్యనారాయణ్ వద్ద శిక్షణ తీసుకున్నాడు. కలకత్తాలో జరిగిన 1963-64 జాతీయ క్రీడలలో ఫైనల్స్‌కు ఎంపిక కాలేక పోయి నిరాశ చెందాడు. అయితే సూర్యనారాయణ్ ఇతడిని ప్రోత్సహించి  800 మీటర్ల పరుగు పందేనికి సన్నద్ధం చేశాడు. తరువాత ఇతడు 1964లో శ్రీలంకలో జరిగిన ఓపెన్ అథ్లెటిక్స్‌లో 400మీ, 800మీ ఈవెంట్లలో పాల్గొని రెండింటిలోను స్వర్ణ పతకాలు చేజిక్కించుకున్నాడు.

సూర్యనారాయణ్ విదేశాలకు వెళ్ళిన తరువాత ఇలియాస్ బాబర్ ఇతనికి కొత్త శిక్షకుడిగా ఉన్నాడు.

1964లో చండీగఢ్‌లో జరిగిన జాతీయ అథ్లెటిక్ పోటీలలో రాజస్థాన్ తరఫున పాల్గొన్నాడు. 1965లో బెంగళూరులో జరిగిన జాతీయ అథ్లెటిక్ పోటీలలో కూడా పాల్గొన్నాడు. ఈ రెండు పోటీలలో కూడా 400 మీ పరుగు పందెంలో బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.

 అంతర్జాతీయ విజయాలు 
1966 ఆసియా క్రీడలకు ముందు రెండేళ్ళ వరకు బారువా 800 మీటర్ల పరుగు పందెంలో భారత ఛాంపియన్‌గా, ఆసియా ఖండంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్న ముగ్గురిలో ఒకడిగా ఉన్నాడు. 1966లో బ్యాంకాక్‌లో జరిగిన ఆసియా క్రీడలలో 800 మీ. లక్ష్యాన్ని 1:40.4 సెకెన్లలో దాటి ఆ సమయానికి కొత్త రికార్డును సృష్టించాడు. ఈ క్రమంలో ఇతడు అంతర్జాతీయ పోటీలలో స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్న తొలి అస్సామీగా చరిత్రలో నిలిచాడు. ఇతడు 4x400 మీ. రిలేలో కూడా పాల్గొన్నాడు.కానీ ఆ ఈవెంట్‌లో భారత్ నాలుగో స్థానంలో నిలిచింది.

1970 ఆసియా క్రీడలలో 4 × 400 మీ రిలేలో పాల్గొన్న భారత జట్టులో ఇతడు ఉన్నాడు. ఈ జట్టు 3:11.9 సెకెన్లలో లక్ష్యాన్ని చేరుకుని రెండవ స్థానంలో నిలిచి రజత పతకాన్ని గెలుచుకుంది.Bhogeswar Barua Bonus for Assam; STAFF; Monday, 18 July 2005 article; The Telegraph; accessed May 2014. బారువా 800 మీ పరుగులో కూడా పాల్గొన్నాడు కాని 4వ స్థానంలో ఉన్నాడు. 1970 తరువాత ఇతడు అంతర్జాతీయ పోటీలలో దాదాపు తప్పుకున్నాడు కానీ జాతీయ పోటీలలో విరివిగా పాల్గొన్నాడు.

1970లో బ్యాంకాక్‌నుండి తిరిగి వచ్చాక బారువాను భారత ప్రభుత్వం అఖిల భారత క్రీడా సమితి (AICS)లో సభ్యునిగా నియమించింది.  1966లో భారత ప్రభుత్వం ఇతడిని అర్జున అవార్డుతో సత్కరించింది. తరువాతి సంవత్సరం అర్జున అవార్డు సెలెక్షన్ కమిటీలో సభ్యునిగా ఎన్నుకుంది. భారత జాతీయ అథ్లెటిక్స్ సెలెక్షన్ కమిటీలో కూడా ఇతడు సభ్యుడిగా వ్యవహరించాడు.

 ఒ.ఎన్.జి.సి వృత్తి 
భారత సైన్యం నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత ఇతడు జోయ్‌సాగర్‌కు తిరిగి వెళ్ళి వ్యవసాయం చేయసాగాడు. ఇతనికి అస్సాంలో స్పోర్ట్స్ అకాడమీ ప్రారంభించాలనే కోరిక ఉండేది. ఆ సమయంలో ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్ (ఒ.ఎన్.జి.సి) శిబ్‌సాగర్‌లో క్రీడా జట్లను ఏర్పాటు చేసింది. వారి క్రీడాకారులు శిక్షణ కోసం బారువా సాయం కోరారు. బారువా వారికి అనధికారంగా శిక్షణ ఇచ్చాడు. ఇది మంచి ఫలితాలను ఇచ్చింది. దానితో వారు బారువాను తమకు పర్మనెంట్ కోచ్‌గా నియమించాలని తమ అధికారులను కోరారు. ఒ.ఎన్.జి.సి మొదట ఇతడిని సెక్యూరిటీ గార్డ్‌గా ఉద్యోగం ఇచ్చింది. బారువా దానిని తిరస్కరించాడు. దానితో వారు ఇతనికి డ్రైవర్ ఉద్యోగం ఆఫర్ చేశారు. పేరుకు డ్రైవరే కానీ అతడు ఆ పని చేయనవసరం లేదని క్రీడాకారులకు శిక్షణ ఇస్తే సరిపోతుందని చెప్పారు. బారువా దీనికి అంగీకరించాడు. అయితే ఇతడిని డ్రైవర్‌గా నియమించడం పట్ల పార్లమెంట్ సభ్యుడు దినేష్ గోస్వామి తీవ్రంగా ఖండిస్తూ భారత రాష్ట్రపతికి పిటిషన్ సమర్పించాడు. ఈ వివాదంతో ఒ.ఎన్.జి.సి. బారువాను డ్రైవర్ పదవి నుండి తొలగించి 1983లో క్రీడా అధికారిగా నియమించింది. భారత ప్రభుత్వం తరువాత ఇతనికి పెట్రోల్ పంప్ మంజూరు చేసింది.  క్రీడా అధికారిగా 18 సంవత్సరాలు పనిచేసి 1998లో ఒ.ఎన్.జి.సి. నుండి తప్పుకున్నాడు. .

 ఇతర కార్యకలాపాలు 
1990లో బారువా ఒక స్పోర్ట్స్ అకాడమీని శిబ్‌సాగర్‌లో స్థాపించాడు. అయితే ఆది మూడు సంవత్సరాల తరువాత నిధుల కొరతతో మూత పడింది.Star Athlete's Dream Runs Off Track; 23 May 2011, 12.23 PM IST article; Times of India online; accessed May 2014.

2019లో అస్సాం ముఖ్యమంత్రి శరబణానంద సొనొవాల్ గౌహతిలో "భోగేశ్వర్ రాష్ట్ర క్రీడా పాఠశాల"కు శంఖుస్థాపన చేశాడు. 2016 దక్షిణ ఆసియా క్రీడల సందర్భంగా కాగడాను తీసుకు వెళ్ళీన క్రీడాకారులలో బారువా కుడా ఉన్నాడు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
భోగేశ్వర్ బారువా తన 34 యేళ్ల వయసులో రేణు బారువాను వివాహం చేసుకున్నాడు. రేణు ఒక ఉపాధ్యాయిని, గృహిణి. వీరికి ఒక కుమార్తె, ఇద్దరు కుమారులు మొత్తం ముగ్గురు సంతానం. ఇతని చిన్న కుమారుడు దేబజిత్ బారువా అధిక రక్తపోటుతో మరణించాడు. బారువాకు ఒక మనుమరాలు, ఒక మనుమడు ఉన్నారు.

 గుర్తింపులు 
alt=Statue of Bhogeswar Baruah in Sibsagar|thumb|375x375px| శిబ్‌సాగర్ లో బారువా విగ్రహం
 2016 సెప్టెంబర్ 3 న శిబ్‌సాగర్‌లో భోగేశ్వర్ బారువా విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు. 
 2021లో అస్సాం ప్రభుత్వం ప్రతి యేటా బారువా జన్మదినాన్ని అస్సాంలో క్రీడా దినోత్సవంగా జరుపుకోవాలని నిర్ణయించారు. 
 2025లో అస్సాం ఒలింపిక్ అసోసియేషన్ జాతీయ క్రీడా పురస్కారాన్ని బారువా పేరుమీద ఇవ్వాలని నిశ్చయించింది.

 పురస్కారాలు 
భోగేశ్వర్ బారువా తన జీవితంలో అనేక పురస్కారాలను పొందాడు. వాటిలో కొన్ని:

 అర్జున అవార్డు (1966)
 లచిత్ అవార్డు (2015)
 బీర్ చిలారాయ్ అవార్డు (2019)

 బారువా గురించిన గ్రంథాలు 

 সোণালী দৌৰ, (2019), జీవిత చరిత్ర రచయిత:నారాయణ్ బార్డోలి

 మూలాలు 

 గ్రంథసూచి 



వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
Category:1940 జననాలు
Category:జీవిస్తున్న ప్రజలు