మా తారిణీ ఆలయం, ఘాట్‌గావ్

మా తారిణీ ఆలయం ఒడిశాలోని ఘట్ గాంవ్ వద్ద గల   మా తారిణి కి అంకితం చేయబడిన ప్రసిద్ధ హిందూ ఆలయం.

 మా తారిణి 
మా తారిణి శక్తి యొక్క స్వరూపాలలో ఒకటి, ఒడియా సంస్కృతిలో ప్రధాన అధిష్టాన దేవతలలో ఒకరు. మా తారిణి ఒడిశాలోని అన్ని శక్తి, తంత్ర పీఠాలకు లేదా పుణ్యక్షేత్రాలకు అధిష్టాన దేవత. శక్తి ఆరాధన లేదా భూమిని శక్తికి స్త్రీ స్వరూపంగా పూజించే ఆచారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక సంస్కృతులలో కనిపిస్తుంది. అధిక గిరిజన జనాభా ఉన్న ఒడిశాలో, వారి మతపరమైన ఆచారాలు ప్రధాన స్రవంతి హిందూ మతంలో విలీనం అయ్యాయి, రాళ్లు, చెట్ల కాండాలు, నదులు వంటి సహజ స్వరూపాలను పూజించడం గిరిజనులలో విస్తృతంగా ఉంది.

మా తారిణిని ఎల్లప్పుడూ రెండు పెద్ద కళ్ళు, ముక్కు, తిలకంగా పనిచేసే మధ్యలో ఒక గుర్తుతో కూడిన ఎర్రటి ముఖంతో చిత్రిస్తారు. ఈ ప్రాచీన భావన గిరిజన నమ్మకాలు, ఆచారాల సరళతకు ప్రతీక. ఈ ఎరుపు రంగును రాష్ట్రంలో పుష్కలంగా లభించే ఇనుప ఖనిజాలు లేదా గైరు రాయి నుండి తయారు చేసిన రంగులకు ఆపాదించారు. గిరిజనులు ఈ రంగులను పూజనీయమైన దేవతా విగ్రహాలకు పూయడానికి, అలంకరించడానికి ఉపయోగించి ఉంటారు. నేపథ్యంలో ఉన్న అలంకరించబడిన అక్షరాలు ఒడియా భాషలో "మా" లేదా తల్లి అని అర్థం. ఒడియా లిపి వేల సంవత్సరాలుగా చాలా స్వల్పంగా మారినప్పటికీ, ఈ అక్షరాలను చాలా కాలం తర్వాత చేర్చారు.

ఈ రూపంలో ఆమె కాళీఘాట్‌లోని కాళీ దేవత స్వరూపానికి చాలా పోలి ఉంటుంది. ఇద్దరూ ఒకే దైవత్వానికి ప్రతిరూపాలైనప్పటికీ, కాళీ మరణం, వినాశనానికి దేవత, అయితే మా తారిణి జీవశక్తికి ప్రతీక. కాళీ యొక్క పేర్లలో మా తార, మా తారిణి అనేవి రెండు పేర్లు. ఒడిశాలోని గంజాం జిల్లాలో ఉన్న ఆదిశక్తి యొక్క స్తన పీఠమైన మా తారా తారిణి కొండ ఆలయం, కాళీ, తారిణి ఇద్దరి శక్తులను సూచిస్తుంది, మా తారా తారిణిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

 దేవత యొక్క మూలం 
రామాయణంలోని ఒక కథనంలో, సీతను రావణుడు అపహరించిన తర్వాత, రాముడు, అతని సోదరుడు లక్ష్మణుడు ఆమెను వెతకడం ప్రారంభించారు. తరువాత విజయనగరం స్థాపించబడిన అడవికి చేరుకున్నప్పుడు, రాముడు దుర్గాదేవిని పూజించి ఆమె సహాయం కోరాడు. ఆమె కనిపించినప్పుడు ఆమెను చూడకూడదని, లేకపోతే ఆమె శిలగా మారుతుందని రాముడు ధ్యానంలో ఉన్నప్పుడు దేవత అతనికి సూచించింది. రాముడు తనను తాను నియంత్రించుకోలేకపోయాడు, ఆమెను చూశాడు, దేవత రాతి విగ్రహంగా అవతరించింది. చింతించవద్దని, తాను ఖచ్చితంగా అతనికి సహాయం చేసినప్పుడు తరువాత తనను పిలవమని ఆమె రాముడికి చెప్పింది.

వానర సైన్యం లంకకు చేరుకోవడానికి ముందే, ఈ రెండవ పూజను రావణుడు స్వయంగా రామేశ్వరం సమీపంలో నిర్వహించాడు. రాబోయే యుద్ధంలో విజయం సాధించడం కోసమే ఈ కర్మకాండ నిర్వహించబడింది కాబట్టి, రావణుడు ఈ పూజ చేయడానికి అర్హుడిగా భావించబడ్డాడు. రావణుడి వంటి యోధుడిని ఓడించాలంటే, ఆ కర్మకాండను నిర్వహించే వ్యక్తి ప్రతిరోజూ తప్పకుండా త్రిసంధ్యా వందనం చేసే బ్రాహ్మణుడై ఉండాలి. ఆ సమయంలో, సృష్టిలో అటువంటి బ్రాహ్మణుడు రావణుడు మాత్రమే.

ప్రభు శ్రీ రాముడు వెళ్ళిపోయిన తరువాత, స్థానిక తెగలు రాతి విగ్రహాన్ని పూజించారు. ఆ విధంగా పురాతన గిరిజన దేవతను హిందూ దేవతగా అభివర్ణించారు.

 చరిత్ర కొనసాగింపు 
ఆ విధంగా భంజ తదుపరి యుద్ధంలో దేవత ఆశీర్వాదం కోసం ఆమెను పూజించాడు. భంజ విజయం సాధించి, యువరాణి, దేవత ఇద్దరినీ తిరిగి పూరీకి తీసుకువచ్చారు. కియోంఝర్ రాజు మరణించిన తరువాత, భంజ తన రాష్ట్రానికి తిరిగి వచ్చి దేవత విగ్రహాన్ని తనతో తీసుకువెళ్ళాడు.

పౌరాణిక కథల ప్రకారం, పూరీ నుండి కియోంఝర్ వరకు ప్రయాణమంతా వెనక్కి తిరిగి చూడకుండా ఉంటేనే తనను అనుసరిస్తానని మా తారిణి భంజాతో చెప్పింది. భంజా అందుకు అంగీకరించాడు, వారిద్దరూ గుర్రాలపై బయలుదేరారు. ఆధునిక కియోంఝర్ జిల్లాలోని బైతరణి నది సమీపంలో, భంజాకు తన వెనుక వస్తున్న గుర్రం అడుగుల శబ్దం వినిపించలేదు. అతను వెనక్కి తిరిగి చూశాడు, దాంతో అమ్మవారు అక్కడే ఆగిపోయి, తన కోసం అక్కడ ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి, తనను పూజించమని భంజాను ఆదేశించింది.

 చరిత్ర 
ఘటగావ్‌లోని ఆమె ప్రధాన ఆలయంలో దేవతను ప్రతిష్ఠించడానికి దారితీసిన సంఘటనల కచ్చితమైన క్రమం చరిత్రకారుల మధ్య ఇప్పటికీ చర్చనీయాంశంగా ఉంది. దీనికి కారణం, ఈ సంఘటనలు ఆమెకు అంకితం చేయబడిన భక్తి రచనలలో కవులచే నమోదు చేయబడ్డాయి, అందువల్ల వాటిలో కొన్ని పౌరాణిక సంఘటనలు కూడా చేర్చబడ్డాయి. అయినప్పటికీ, సారాంశం క్రింది విధంగా ఉంది:

సుమారు క్రీ.శ. 1475 ప్రాంతంలో పురుషోత్తమ దేవ మహారాజు కళింగ రాజ్యాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఒకసారి దక్షిణ భారతదేశ పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు, అతను కాంచీ యువరాణి పద్మావతిని చూసి వివాహ ప్రతిపాదన చేశాడు. ఆ ప్రతిపాదన అంగీకరించబడింది, వివాహ ఏర్పాట్లను ఖరారు చేయడానికి కాంచీ రాజు మంత్రి పూరీకి వచ్చాడు. అప్పుడు రథయాత్ర వైభవంగా జరుగుతోంది, రాజు దేవతల రథాలను ఊడుస్తూ ఉండటం అతను చూశాడు. ఒక ఊడ్చేవాడికి తన కుమార్తెను ఇచ్చి వివాహం చేయడం ఆ కాంచీ రాజుకు ఆమోదయోగ్యం కాలేదు, అందువల్ల వివాహం రద్దు చేయబడింది. అవమానం పాలైన పూరీ రాజు కాంచీపై యుద్ధం ప్రకటించాడు. మొదటి యుద్ధంలో అతను ఓడిపోయాడు. అతను జగన్నాథుడిని ప్రార్థించాడు, తన సైన్యానికి సేనాపతిగా గోవింద భాంజా అనే వ్యక్తిని నియమించమని భగవంతుడు ఆదేశించాడని నమ్ముతారు. వాస్తవానికి భాంజా అప్పటి కియోంఝర్ రాజు కుమారుడు, తన తండ్రితో ఉన్న విభేదాల కారణంగా పూరీలో నివసిస్తున్నాడు.

భంజా నాయకత్వంలో సైన్యం కాంచీపురం వైపు కదిలింది. విజయనగరం సమీపంలోని అడవులలో, భంజా గుర్రం ముందుకు కదలడానికి నిరాకరించింది. అసలు కారణం ఏమైనప్పటికీ, ఇక్కడే భంజాకు, తద్వారా యావత్ హిందూ సమాజానికి మా తారిణి పరిచయమైంది, ఆమె దేవతా సమూహంలోకి చేర్చబడింది.

 ప్రత్యామ్నాయ చరిత్ర 
ఒకవేళ తాను వెనక్కి తిరిగితే ఆమె ముందుకు కదలదు అనే షరతు తో కేందుఝర్ రాజు తారిణి మా ని పూరి నుండి కేందుఝర్కు తీసుకువస్తున్నాడని స్థానిక ప్రజలు చెబుతారు. రాజు గుర్రంపై ప్రయాణిస్తుండగా, దేవత అతని వెంట కెందుజార్ వరకు వెళుతోంది. తారిణి తల్లి తన ఆభరణాల శబ్దంతో వెనుకకు వస్తుందని రాజుకు తెలుసు, కానీ లోతైన అడవిలోని ఘటగావ్ సమీపంలో ఆభరణాల శబ్దం రాలేదు, రాజు ఆమె రావడం లేదని భావించి వెనక్కి తిరిగి చూశాడు. కానీ తల్లి తారిణి వస్తోంది, అడవి బురద కారణంగా ఆమె ఆభరణాల శబ్దాలు రావడం లేదు. ఈ పరిస్థితి కారణంగా తల్లి తారిణి అక్కడే ఉండి, అటవీ రాణిగా పూజించేవారు.

 ఆచారాలు, ఆచారాలు 
తంత్ర సాధన భారత ఉపఖండం అంతటా శక్తి యొక్క అన్ని ఆవిర్భావాలతో ముడిపడి ఉంది. పూర్వపు కళింగ నుండి చెక్కబడిన ఉత్కల్ అనే తీరప్రాంత రాజ్యం తంత్ర సాధన కోసం అనేక ముఖ్యమైన పుణ్యక్షేత్రాలు, ప్రాంతాలను కలిగి ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. తారిణి మాత ప్రధాన దేవత.

 త్యాగాలు-మానవులు, జంతువులు 
ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేవతలకు త్యాగాలు చేయబడ్డాయి, భారతదేశంలో కూడా ఇదే నిజం. అయితే, అస్సాం, ఒడిశా, బెంగాల్ అనేక పుణ్యక్షేత్రాలలో ఈ ఆచారం 20వ శతాబ్దం వరకు కొనసాగింది. మానవ, జంతు బలి రెండూ నిషేధించబడినప్పటికీ, నేరపూరిత, చెదురుమదురు సంఘటనలు జరుగుతాయి. భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లోని తెగలు కొన్నిసార్లు కన్యలను దేవతకు బలి ఇస్తాయి.

గేదెలు వంటి పెద్ద జంతువులను బలి ఇవ్వడం నిషేధించబడింది, కానీ ఇప్పటికీ కొన్ని మారుమూల దేవాలయాలలో మేకలను బలి ఇస్తున్నారు.

 పండుగలు 

 చైతీ యాత్ర ఏప్రిల్ నెలలో జరుపుకునే ఈ ప్రదేశంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన, ప్రసిద్ధ పండుగ. సాధారణంగా ఇది చైత్ర చివరి 5 రోజులు, వైశాఖ మొదటి 2 రోజుల మధ్య జరుపుకుంటారు, అంటే ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ నుండి. వైశాఖ మొదటి రోజును ఒడియా నూతన సంవత్సరం పరిగణిస్తారు.
 ఏప్రిల్ నెలలో జరుపుకునే ఈ ప్రదేశంలో మరో ప్రసిద్ధ పండుగ పటువా యాత్ర.
 ఒడియా నెల చివరి గురువారం ఇక్కడ ఆషాడి పర్వం కూడా జరుపుకుంటారుః ఆషాడ (1) 

 గ్యాలరీ 

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 

 మా తారిణి యొక్క హోమ్ పేజీ
 మా తరైని యొక్క అధికారిక వెబ్సైట్  2020-07-29 at the Wayback Machine
వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:ఒడిశా దేవాలయాలు
వర్గం:దుర్గా దేవాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:ఒడిశా పర్యాటక ప్రదేశాలు