బజ్రయోగిని ఆలయం

బజ్రయోగిని ఆలయం (నేపాళీ: बज्रयोगिनी मन्दिर) అనేది తాంత్రిక బౌద్ధ ఆలయం. ఇది నేపాల్లోని కాఠ్మండు లోయలో ఉన్న సక్వా ప్రాంతంలో ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని బోధిసత్వుల ఆలయంగా కూడా పిలుస్తారు. ఈ ఆలయం వాస్తవానికి ఒక ఆలయ సముదాయంగా పరిగణించబడుతుంది. ప్రధాన ఆలయం 16వ శతాబ్దంలో రాజు ప్రతాప్ మల్ల చేత నిర్మించబడింది. వజ్రయోగిని ఒక బౌద్ధ తాంత్రిక దేవత. ఆమెను ఉగ్ర తారతో కూడా సమీకరిస్తారు, ఇది బౌద్ధ ధర్మపాలక దేవత ఏకజటి యొక్క ఒక రూపం. అయితే ఈ ఆలయం బౌద్ధులకు మాత్రమే కాకుండా హిందువులకు కూడా పవిత్రమైనదిగా భావించబడుతుంది.

బజ్రయోగిని ఆలయం కాఠ్మండు నగరానికి సుమారు 20 కిలోమీటర్ల ఈశాన్య దిశలో ఉంది. ఈ ప్రాంతాన్ని సాధారణంగా గున్‌బహా అని పిలుస్తారు. న్యువారి భాషలో దీని అర్థం సుమారుగా “వినోదాత్మక అడవి ప్రదేశం”. ప్రధాన ఆలయం మూడు అంతస్తుల ఎత్తైన భవనం. ఇది అత్యంత శ్రద్ధతో, సూక్ష్మమైన నిర్మాణ నైపుణ్యంతో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయంలో సాధారణంగా బజ్రయోగిని దేవత విగ్రహం కనిపిస్తుంది. ఆమె ఎర్రని ముఖం, మూడు కళ్ళు కలిగి ఉంటుంది. ఆమె చేతులు బొటనవేలు, మధ్యవేలు ప్రత్యేకంగా అలంకరించబడి ఉంటాయి. విగ్రహం చుట్టూ వివిధ ఆభరణాలు అలంకరించబడి ఉంటాయి.

 పురాణ కథలు 
చాలా కాలం క్రితం కనుగొనబడిన ఒక పవిత్ర గ్రంథం ప్రకారం, ఈ ఆలయం ఉన్న స్థలం ఒక చీలిన రాయి ముక్కగా ఉండేదని, దానిలో నుంచి అగ్ని వెలువడేదని చెబుతారు. ఆ సమయంలో ప్రపంచమంతా మంచుతో కప్పబడి ఉండగా, ఆ రాయిలో నుంచి ఐదు రంగుల అగ్ని వెలువడి, అది అగ్నిపర్వత దేవతగా అవతరించిందని నమ్మకం. ఆ దేవత తన అవతరణ స్థలంలో ఒక ఆలయం నిర్మించాలని ఆదేశించిందని, అప్పటి నుండి పూజారులు చుట్టుపక్కల ఉన్న తొమ్మిది గుహలను ఉపయోగిస్తూ ఈ ఆలయ సేవలు నిర్వహిస్తున్నారని చెబుతారు. ఇక్కడ మొదట సేవ చేసిన పూజారికి అత్యున్నత జ్ఞానోదయం లభించిందని, బజ్రయోగిని ఈ వరం ప్రసాదించే అత్యంత జ్ఞానవంతమైన, శక్తివంతమైన దేవతలలో ఒకరిగా పరిగణించబడుతుందని విశ్వాసం.

ఈ ప్రాంతంలో నాలుగవ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక అందమైన నీటి కొళాయి ఉంది, ఇది శిల్పాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. ఇక్కడ ఆకర్షణ కేవలం ఆలయాలే కాకుండా, చుట్టుపక్కల ఉన్న అనేక పురాతన ఆలయాలు, గుహలు కూడా. వీటిలో కొన్ని ఈ ఆలయానికి కంటే పాతవిగా భావిస్తారు. ఈ ప్రాంతంలోని గుహలలో, కిటికీతో కూడిన రెట్టింపు గది గుహ ఒకటి ఉంది. ఇది మార్పా లోత్సావా ఉపయోగించినదిగా భావిస్తారు. సమీపంలో ఉన్న ఒక చిన్న కొండలో నిర్మించిన చిన్న గది మిలారేపా ఒంటరిగా తపస్సు చేయడానికి ఉపయోగించాడని చెబుతారు.

మనిసైలా మహావదాన పురాణ కథల ప్రకారం, వజ్రయోగిని తన వంకర కత్తితో సంఖు లోయలోని సరస్సు నీటిని బయటకు పంపిందని చెబుతారు. ఆమె ఆలయ పూజారి జోగ్‌దేవ్‌కు దర్శనమిచ్చి, రాజు సంఖదేవను శంఖాకారంలో సంఖు పట్టణాన్ని నిర్మించమని ఆదేశించిందని కథనం. సంఖులో లభించిన పురాతన శాసనం (క్రీ.శ. 538) దీనికి సాక్ష్యంగా భావించబడుతుంది. కొండ శిఖరానికి చేరుకోవడానికి పొడవైన చెక్కిన రాతి మెట్లు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతమంతా న్యువారి శిల్పకళతో కూడిన లోహ పనులు, చెక్క చెక్కుదలలు, ప్రాచీన అవశేషాలతో నిండి ఉంటుంది. వీటిలో గౌతమ బుద్ధునికి ముందు కాలానికి చెందినదిగా భావించే ఒక చిన్న స్థూపం కూడా ఉంది.

 జాత్ర / పండుగలు 
బజ్రయోగిని జాత్ర స్థానిక న్యువార్ సమాజంలో ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ నెలలో ఈ జాత్రను భక్తులు ఘనంగా జరుపుకుంటారు. చరిత్ర ప్రకారం, కాలిగడ్ సంబత్ 1801లో రాజు శంఖదేవ సంఖరాపూర్ పట్టణాన్ని స్థాపించాడు. గ్రామ స్థాపన అనంతరం కాలిగడ్ సంబత్ 1818 నుండి బజ్రయోగిని జాత్రను ప్రారంభించాడు. బజ్రయోగిని ప్రాంతాన్ని బజ్రాచార్యుల జన్మస్థానంగా కూడా పరిగణిస్తారు.

 2015 భూకంపం 
2015 ఏప్రిల్ 25న సంభవించిన భూకంపం సంఖు ప్రాంతంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. బజ్రయోగిని ఆలయం కూడా దీనికి మినహాయింపు కాదు. ఇంజినీర్లు ఈ ఆలయాన్ని సురక్షితంగా లేదని ప్రకటించారు. భద్రతను నిర్ధారించడానికి ఆలయ పునరుద్ధరణ అవసరమైంది. బజ్రయోగిని ఆలయంలోని విగ్రహాలను సురక్షితంగా తరలించి, ఆలయాన్ని చెక్క దండలతో మద్దతుగా నిలబెట్టారు.

 ఇవి కూడా చూడండి 
 బజ్రయోగిని
 చక్రసంవర తంత్రం
 2015 నేపాల్ భూకంపం

 సూచనలు 

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 

 Vajrayogini and early settlement of Sankhu – యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితా

Category:న్యువార్ బౌద్ధమతం
Category:నేపాల్‌లోని బౌద్ధ ఆలయాలు
Category:వజ్రయోగిని ఆలయాలు
Category:కాఠ్మండు జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
Category:వజ్రయాన
Category:16వ శతాబ్దంలో నేపాల్‌లో స్థాపితమైనవి
వర్గం:నేపాల్ లోని దేవాలయాలు