సలాం బాంబే!

సలాం బాంబే! 1988లో మీరా నాయర్ నిర్మించి దర్శకత్వం వహించిన భారతీయ హిందీ భాషా నాటకీయ సినిమా. నాయర్ కథ ఆలోచనను సూని తారాపోరేవాలా స్క్రీన్ ప్లేగా విస్తరించారు. సలాం బాంబే! బొంబాయి (ఇప్పుడు భారతదేశంలోని అతిపెద్ద నగరం ముంబై) లోని మురికివాడల్లో నివసించే పిల్లల రోజువారీ జీవితాలను వర్ణిస్తుంది.  షఫీక్ సయ్యద్, రఘువీర్ యాదవ్, అనితా కన్వర్, నానా పటేకర్, హన్సా విఠల్, చందా శర్మ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.

ఈ సినిమాకి మీరా నాయర్ ప్రేరణ బొంబాయి వీధి పిల్లల స్ఫూర్తి, వారు ఎలా జీవించారు అనే దాని నుండి వచ్చింది. 1988 ప్రారంభంలో నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ సినిమాకి సహ-నిధులు సమకూర్చడంతో నిర్మాణం ప్రారంభమైంది.

సలాం బాంబే! 1988 కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ప్రపంచ ప్రీమియర్ ప్రదర్శించబడింది, అక్కడ ఇది విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది, కెమెరా డి ఓర్ గెలుచుకుంది. 1988 అక్టోబరు 6న ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదలైన తర్వాత, సలాం బాంబే!  సినిమా విదేశీ బాక్సాఫీస్ వద్ద $450,000 నిర్మాణ బడ్జెట్తో పోలిస్తే $74 లక్షల వసూలు చేసింది. 61వ అకాడమీ అవార్డులలో, ఉత్తమ విదేశీ భాషా సినిమాకి నామినేషన్ను అందుకున్న రెండవ భారతీయ సినిమా ఇది నిలిచింది. ఇది హిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్గా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు, ఉత్తమ విదేశీ భాషా సినిమాకి నేషనల్ బోర్డ్ ఆఫ్ రివ్యూ అవార్డు, మాంట్రియల్ వరల్డ్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ మూడు అవార్డులను కూడా గెలుచుకుంది. ఈ సినిమా ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ రూపొందించిన "అత్యుత్తమ 1,000 చలనచిత్రాల" జాబితాలో ఉంది. 
కథ
సినిమా ప్రారంభానికి ముందు, కృష్ణ తన అన్నయ్య వేధింపులకు ప్రతీకారంగా అతని మోటారుబైక్కు నిప్పు పెట్టాడు. కోపంగా ఉన్న అతని తల్లి అతన్ని సమీపంలోని అపోలో సర్కస్కు తీసుకెళ్లి, అతను 500 రూపాయలు సంపాదించి, నష్టం కోసం చెల్లించినప్పుడు మాత్రమే ఇంటికి రాగలనని చెప్పింది. కృష్ణ అంగీకరించి సర్కస్ కోసం పనిచేయడం ప్రారంభిస్తాడు.

సర్కస్ దాని తదుపరి సైట్కు వెళ్లడానికి ప్యాక్ చేస్తున్నప్పుడు ఈ సినిమా ప్రారంభమవుతుంది. అతని యజమాని అతన్ని ఒక పనిని చేయమని అడుగుతాడు, కానీ కృష్ణ తిరిగి వచ్చినప్పుడు, సర్కస్ వెళ్లిపోయిందని తెలుసుకుంటాడు. ఒంటరిగా, వెళ్ళడానికి ఎక్కడ లేదు తన తల్లికి తిరిగి చెల్లించడానికి డబ్బు లేకుండా, అతను సమీప పెద్ద నగరమైన బొంబాయికి వెళ్తాడు. అతను వచ్చిన వెంటనే, అతని కొన్ని ఆస్తులను దోచుకుంటారు. అతను దొంగలను వెంబడిస్తాడు, వారితో స్నేహం చేస్తాడు, గ్రాంట్ రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఉన్న నగరంలోని అపఖ్యాతి పాలైన రెడ్-లైట్ ప్రాంతమైన ఫాక్లాండ్ రోడ్ ముగుస్తుంది.

దొంగలలో ఒకరైన చిల్లం, ఒక మత్తుపదార్థాల వ్యాపారి బానిస, గ్రాంట్ రోడ్ టీ స్టాల్లో ఉద్యోగం పొందడానికి కృష్ణకు సహాయం చేస్తాడు, అతనికి ఒక రకమైన గురువు అవుతాడు. స్థానిక మాదకద్రవ్యాల వ్యాపారి అయిన బాబా చిల్లమ్ వంటి బానిసలను నియమిస్తాడు. బాబా భార్య రేఖ ఒక వేశ్య, వారికి మంజు అనే చిన్న కుమార్తె ఉంది. అటువంటి వాతావరణంలో తన కుమార్తెను పెంచాల్సి వచ్చిందని రేఖ కోపంగా ఉంది. వేరే చోట కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభిస్తానని బాబా వాగ్దానం చేశారు, కానీ అది బాబా నెరవేర్చలేని లేదా నెరవేర్చని వాగ్దానం.

కృష్ణుడికి "చైపౌ" అనే కొత్త పేరు వస్తుంది, దానితో జీవించడం నేర్చుకుంటాడు. ఇంటికి తిరిగి రావడానికి అవసరమైన డబ్బును సేకరించడమే అతని లక్ష్యం, కానీ తన కొత్త పరిసరాలలో డబ్బు ఆదా చేయడం అసాధ్యమని అతను త్వరలో తెలుసుకుంటాడు. విషయాలను మరింత దిగజార్చడానికి, ఇటీవల వేశ్యాగృహానికి విక్రయించబడిన "సోలా సాల్" (పదహారు సంవత్సరాలు) అనే టీనేజ్ అమ్మాయిపై అతనికి ప్రేమ ఉంది. అతను ఆమె గదికి నిప్పు పెట్టి, ఆమెతో పారిపోవడానికి ప్రయత్నిస్తాడు, కాని వారు పట్టుబడతారు. అగ్ని కృష్ణుడిని తీవ్రంగా కొట్టడానికి కారణమవుతుంది, అయితే ఆమె ఇంకా కన్య అయినందున విలువైనదిగా పరిగణించబడే సోల సాల్, అగ్నిని ప్రారంభించడాన్ని ఖండించి, ఆమె బానిసత్వాన్ని అడ్డుకోవడానికి కన్నీరుతో ప్రయత్నిస్తాడు. ఇంటి మేడమ్ బాబాను "ఆమెను లొంగదీసుకోమని" అడుగుతుంది, అది చేయడానికి బాబా అంగీకరిస్తాడు.

ఇంతలో, కృష్ణ, టీ దుకాణంలో పని చేయడంతో పాటు, కొంత డబ్బు ఆదా చేయడానికి, మాదకద్రవ్యాలు లేకుండా జీవించలేని చిల్లమ్కు సహాయం చేయడానికి, ముఖ్యంగా ఒక విదేశీ జర్నలిస్టుతో ఘోరమైన ఇంటర్వ్యూ తర్వాత బాబా చేత తొలగించబడిన తరువాత, బేసి ఉద్యోగాలు చేస్తాడు. చివరికి, ఈ విచిత్రమైన ఉద్యోగాలలో ఒకదానికి టీ దుకాణంలో కృష్ణకు ఉద్యోగం ఖర్చు అవుతుంది. మరింత డబ్బు సంపాదించడానికి, కృష్ణ, అతని స్నేహితులు పగటిపూట ఒక వృద్ధ పార్సీ వ్యక్తి ఇంట్లోకి చొరబడి దోచుకుంటారు. కృష్ణ చివరికి తాను ఆదా చేసిన డబ్బును చిల్లం డ్రగ్స్ కోసం దొంగిలించాడని తెలుసుకుంటాడు, చిల్లం దానిని అతిగా సేవించి మరణించాడు.

ఒక రాత్రి, స్నేహితులతో కలిసి పని నుండి ఇంటికి తిరిగి వస్తుండగా, కృష్ణ, మంజు లను పోలీసులు పట్టుకుని బాల గృహానికి తీసుకువెళతారు. కృష్ణుడు తప్పించుకుని తన ప్రపంచానికి తిరిగి వెళ్తాడు. బాబా మాదకద్రవ్యాల వ్యాపారంలో కొత్త నియామకం చిల్లమ్ స్థానాన్ని, పేరును తీసుకున్నట్లు అతను తెలుసుకుంటాడు. కృష్ణుడు సోల సాల్ను కలుసుకుని తనతో పారిపోవాలని ఆమెను ఒప్పించడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఆమె బాబా పట్ల ఆకర్షితురాలినని, కృష్ణ పట్ల ఆసక్తి లేదని, తన మొదటి 'క్లయింట్' కు సేవ చేయడానికి ఆమెను తరిమివేసినట్లు ఆమె వెల్లడిస్తుంది. ఇంతలో, తల్లి వేశ్య అయినందున అధికారులు తమ కుమార్తెను విడుదల చేయరు అని రేఖకు చెప్పబడుతుంది. కోపంతో రేఖ బాబాను విడిచిపెట్టాలని నిర్ణయించుకుంటుంది, కానీ బాబా ప్రతీకారంగా ఆమెను కొడతాడు. కృష్ణుడు సకాలంలో జోక్యం చేసుకోవడం ద్వారా ఆమె రక్షించబడుతుంది, అతను కోపంతో బాబా ను చంపి, ఆమెతో పారిపోవడానికి ప్రయత్నిస్తాడు, కాని గణేశుడిని గౌరవించే కవాతులో వారు విడిపోతారు. కృష్ణుడి నిరాశకు గురైన ముఖం మీద నెమ్మదిగా జూమ్ తో సినిమా ముగుస్తుంది.

 నటీనటులు 
 కృష్ణగా షఫీక్ సయ్యద్ 
 చిల్లుమ్‌గా రఘుబీర్ యాదవ్ (రఘుబీర్ యాదవ్‌గా గుర్తింపు పొందారు)
 మంజుగా హంస విఠల్
 రేఖగా అనితా కన్వర్
 బాబాగా నానా పటేకర్
 స్వీట్ సిక్స్‌టీన్ మారుపేరుతో సోలా సాల్‌గా చందా శర్మ
 లేఖ రచయితగా ఇర్ఫాన్ ఖాన్
 ఫారినర్ రిపోర్టర్ గా సంజన కపూర్

నిధులు
ప్రారంభంలో, కాడ్రేజ్, ఛానల్ ఫోర్ ఫిల్మ్స్, దూరదర్శన్, లా సెప్ట్ సినిమా, మీరాబాయి ఫిల్మ్స్, నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ నిర్మాణానికి నిధులు సమకూర్చాయి. ఫ్రాన్స్ నుండి గాబ్రియేల్ ఔర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ నిర్మాతగా, యుకె నుండి మైఖేల్ నోజిక్, భారతదేశం నుండి అనిల్ తేజాని, చెర్రీ రోజర్స్ సహ-ఎగ్జిక్యూటివ్లుగా ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించారు. సహ-నిర్మాణంలో జేన్ బాల్ఫోర్, సహ-నిర్మాత మిచ్ ఎప్స్టీన్ కూడా ఉన్నారు.

 చిత్రీకరణ 
ప్రధాన ఫోటోగ్రఫీ ప్రధానంగా బొంబాయిలోని కామతిపురా రెడ్ లైట్ జిల్లా అయిన ఫాక్లాండ్ రోడ్లో జరిగింది. బాల నటులు నిజమైన వీధి పిల్లలు. చిత్రీకరణకు ముందు బొంబాయిలో ఒక వర్క్షాప్లో నటీనటులు నాటక శిక్షణ పొందారు. చైల్డ్ సైకాలజిస్ట్ దినాజ్ స్టాఫోర్డ్ పిల్లలను కనుగొని, వారితో కలిసి పనిచేసి, బారీ జాన్ నడుపుతున్న నటన వర్క్షాప్లో సహాయం చేశారు. రిహార్సల్స్ కోసం గ్రాంట్ రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఒక గదిని అద్దెకు తీసుకున్నారు, అక్కడ మొదటి రోజు సుమారు 130 మంది పిల్లలు రిహార్సల్స్ చేశారు. తరువాత, ఈ చిత్రంలో కనిపించే ముందు, 24 మంది వీధి పిల్లల బృందం ఒక వర్క్షాప్లో శిక్షణ పొందింది, అక్కడ వారికి సంగీతం, నృత్యం మరియు నటన శిక్షణ ఇవ్వబడింది. క్రమంగా, బొంబాయి నగరం, వారి తల్లిదండ్రులు, లింగ, అక్రమ రవాణా, మాదకద్రవ్యాల వ్యాపారం, ముఠాలు మరియు వారి లాభదాయకత కథలు వారి నుండి నేర్చుకున్నారు. ఈ చిత్రం చిత్రీకరణకు ముందే కొందరు తమ కుటుంబాలతో తిరిగి కలుసుకున్నారు. వారికి చెల్లించారు, వైద్య చికిత్స చేయించుకున్నారు, ఆ డబ్బులో కొంత స్థిర డిపాజిట్గా మిగిలిపోయింది. ఇర్ఫాన్ ఖాన్ రెండు నిమిషాల సన్నివేశంలో లెటర్ రైటర్గా సినీరంగ ప్రవేశం చేశారు. 

విడుదలైన తర్వాత, ఈ సినిమాలో కనిపించిన పిల్లల పునరావాసం కోసం 1989లో దర్శకుడు నాయర్, స్టాఫోర్డ్తో కలిసి సలాం బాలక్ ట్రస్ట్ అనే సంస్థను స్థాపించారు.  సలాం బాలక్ ట్రస్ట్ ఇప్పుడు బొంబాయి, ఢిల్లీ & భువనేశ్వర్ వీధి పిల్లలకు మద్దతు ఇస్తుంది. 2009 నాటికి ఈ సినిమాలో కృష్ణ పాత్ర పోషించిన షఫీక్ సయ్యద్ బెంగళూరులో ఆటో రిక్షా డ్రైవర్గా పనిచేశారు. 

ప్రశంసలు
+ అవార్డు వేడుక తేదీ విభాగం నామినీ(లు) ఫలితంమూ కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ మే, 1988 కెమెరా డి'ఓర్ మీరా నాయర్  ప్రేక్షకుల అవార్డు  లాస్ ఏంజిల్స్ ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ అసోసియేషన్ 10 డిసెంబర్ 1988 న్యూ జనరేషన్ అవార్డు:   ఉత్తమ విదేశీ చిత్రం  నేషనల్ బోర్డ్ ఆఫ్ రివ్యూ 13 డిసెంబర్ 1988 అగ్ర విదేశీ చిత్రాలు  బోస్టన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ 1988 ఉత్తమ విదేశీ భాషా చిత్రం  లాస్ ఏంజిల్స్ చలనచిత్రోత్సవంలో మహిళలు 1988 లిలియన్ గిష్ అవార్డు (ఫీచర్ ఫిల్మ్‌లో ఎక్సలెన్స్)  మాంట్రియల్ వరల్డ్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ 1988 జ్యూరీ బహుమతి  ఫెస్టివల్‌లో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రంగా ఎయిర్ కెనడా అవార్డు  ఎక్యుమెనికల్ జ్యూరీ బహుమతి  గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డులు 28 జనవరి 1989 ఉత్తమ విదేశీ భాషా చిత్రం  సీజర్ అవార్డులు 4 మార్చి 1989 ఉత్తమ విదేశీ చిత్రం   అకాడమీ అవార్డులు 29 మార్చి 1989 ఉత్తమ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రం  జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు మే 1989 ఉత్తమ హిందీ చలనచిత్రం  ఉత్తమ బాల కళాకారుడు షఫీక్ సయ్యద్  అన్నోనే ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ 1989 ప్రిక్స్ డు పబ్లిక్ మీరా నాయర్  బ్రిటిష్ అకాడమీ ఫిల్మ్ అవార్డులు 11 మార్చి 1990 ఉత్తమ ఆంగ్ల భాష కాని చిత్రం  ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు 1990 ఉత్తమ చిత్రం  ఉత్తమ దర్శకుడు  ఉత్తమ సహాయ నటి అనితా కన్వర్ 

మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:హిందీ సినిమా
వర్గం:భారతీయ సినిమా