సియోట్ గుహలు

సియోత్ గుహలు (కొన్నిసార్లు కటేశ్వర్ బౌద్ధ గుహలు అని కూడా పిలుస్తారు), భారతదేశంలోని గుజరాత్ రాష్ట్రం, కచ్ జిల్లాలోని లఖ్‌పత్ తాలూకాలో సియోత్ గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న ఐదు రాతిలో చెక్కిన గుహల సముదాయం. ఈ గుహలు క్రీ.శ. మొదటి శతాబ్దానికి చెందినవిగా భావించబడుతున్నాయి. ప్రధాన గుహలో తూర్పు వైపు ముఖంగా ఉన్న గర్భగృహం, ప్రదక్షిణ మార్గం (అంబ్యులేటరీ), స్థల విభజనలు ఉన్నాయి. ఇవి మొదటి లేదా రెండవ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక శివాలయంగా సూచిస్తున్నాయి.

తరువాత కాలంలో ఈ గుహను బౌద్ధులు ఉపయోగించినట్లు తెలుస్తోంది. ఇందుకు కారణం ఇక్కడ లభించిన ముద్రలు , బ్రాహ్మీ శాసనాల ఆనవాళ్లు.

ఇతర గుహలు సాధారణంగా ఒక్క గదిగా ఉన్న చిన్న కక్షాలుగా ఉన్నాయి. ఇవి సింధు నది ముఖద్వారానికి సమీపంలో ఉన్న ఎనభై బౌద్ధ గుహల సముదాయానికి భాగమై ఉండవచ్చని భావించబడుతుంది. ఏడవ శతాబ్దంలో శ్వాన్‌జాంగ్ తన ప్రయాణ వర్ణనలో ఈ గుహలను ప్రస్తావించాడు.

భారతదేశంలోని బౌద్ధ వారసత్వాన్ని సంరక్షించేందుకు గుజరాత్‌లోని ఈ గుహలను ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రదేశంగా అభివృద్ధి చేయాలని అనేక వార్తా కథనాలు కూడా పేర్కొన్నాయి.

స్థానిక ప్రజల విశ్వాసం ప్రకారం, గత కాలంలో ప్రజల నుండి దోచుకున్న వస్తువులను దాచేందుకు దొంగలు (డాకాయిట్లు) ఈ గుహలను ఉపయోగించారని భావిస్తారు. 1988–89లో జరిగిన తవ్వకాలలో వివిధ ముద్రలలో బుద్ధుని చిత్రాలు చెక్కబడిన మట్టి ముద్రలు (క్లే సీల్స్) లభించాయి. అలాగే తరువాతి బ్రాహ్మీ, దేవనాగరి లిపి శాసనాలతో చెక్కబడిన ముద్రలు కూడా వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఇతర ఆవిష్కరణల్లో రాగి ఉంగరాలు, గధైయా నాణేలు, గంట, గొలుసుతో ఉన్న మట్టితో చేసిన నంది ప్రతిమ, సురాహి వంటి వివిధ రకాల మట్టి పాత్రలు ఉన్నాయి.  

స్థరావరణ ఆధారాల ప్రకారం, ఈ స్థలాన్ని మొదట బౌద్ధులు నివసించినట్టు, తరువాత సుమారు 12వ లేదా 13వ శతాబ్దంలో శైవులు తిరిగి ఆక్రమించినట్టు నిర్ధారించబడింది. 2001 గుజరాత్ భూకంపం తరువాత ఈ స్థలాన్ని మరమ్మత్తులు చేశారు. ఈ ప్రాంత సమీపంలో ఒక ప్రాచీన మెట్టుబావి (స్టెప్‌వెల్) కూడా ఉంది.
చిత్రమాలిక

సూచనలు

Category:భారతదేశంలోని హిందూ గుహా ఆలయాలు
Category:గుజరాత్ గుహలు
Category:కచ్ జిల్లా
Category:గుజరాత్‌లో బౌద్ధ గుహలు
Category:భారతదేశ రాక్-కట్ నిర్మాణకళ
వర్గం:గుజరాత్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:గుజరాత్‌లోని హిందూ ఆలయాలు