దారా నుస్సెర్వాంజీ ఖురోడి

దారా నుస్సెర్వాంజీ ఖురోడి (2 జనవరి 1906 – 1 జనవరి 1983) భారతదేశంలోని పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధికి అసాధారణమైన సేవలందించిన ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త, పాలనాధికారి. ఆయన తన వృత్తి జీవిత ప్రారంభంలో ప్రైవేట్  ప్రభుత్వ సంస్థల్లో పని చేసి, తరువాత ముఖ్యమైన ప్రభుత్వ పదవులు నిర్వహించారు. 1946 నుంచి 1952 వరకు అప్పటి బొంబాయి (ప్రస్తుతం ముంబయి) రాష్ట్రానికి మిల్క్ కమిషనర్గా వ్యవహరించారు.  

1950వ దశకంలో భారతదేశంలో పాడి రంగానికి ఆయన పేరు పర్యాయపదంగా మారింది.  
1963లో వర్గీస్ కురియన్ మరియు త్రిభువందాస్ కిషిబాయ్ పటేల్లతో కలిసి ఆయనకు రామన్ మెగసెసే పురస్కారం లభించింది. 1964లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మ భూషణ్తో సత్కరించింది.

 జీవిత చరిత్ర మరియు కృషి 

దారా ఖురోడి 1906 జనవరి 2న, ప్రస్తుతం మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న మ్హౌ పట్టణంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి, తాత ఇద్దరూ ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు కావడంతో, కుటుంబ సభ్యుల ఆశయం కూడా ఆయన ప్రభుత్వ సేవలో చేరాలని ఉండేది.  

అయితే బాల్య దశలోనే ఆయనకు పాడి పరిశ్రమపై ఆసక్తి పెరిగింది. మ్హౌలోని సైనిక స్థావరాలకు పాడి ఉత్పత్తులు సరఫరా చేసే తన మేనమామకు సహాయంగా ఉండటం ద్వారా ఆయనకు ఈ రంగంపై ఆసక్తి కలిగింది. ఈ ఆసక్తితో 1923లో బెంగళూరులోని ఇంపీరియల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అనిమల్ హస్బెండ్రీ (ప్రస్తుతం జాతీయ పాడి పరిశోధనా సంస్థ)లో చేరారు.  

ఆనంద్, గుజరాత్లోని ప్రభుత్వ క్రీమరీలో శిక్షణ పొందారు. 1925లో ఆల్ ఇండియా డైరీ డిప్లొమా పరీక్షలో మొదటి స్థానం సాధించి ప్రభుత్వ స్వర్ణ పతకం పొందారు. అనంతరం దాదాపు పదేళ్లపాటు టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీ (జంషెడ్‌పూర్)లో డైరీ ఫార్మ్ సూపరింటెండెంట్‌గా పనిచేశారు. ఈ కాలంలో డెన్మార్క్ మరియు నెదర్లాండ్స్ దేశాల్లో శిక్షణ కోసం పర్యటించారు.

1935లో కుటుంబ సభ్యుల ఒత్తిడితో ఆయన ప్రభుత్వ వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ శాఖలో చేరారు. అక్కడ పాల ఉత్పత్తులు, పశుసంవర్ధక ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్ అధికారి గా పనిచేశారు. ఈ కాలంలోనే ఆగ్‌మార్క్ గ్రేడింగ్ వ్యవస్థ రూపకల్పనలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.  

భారతదేశం మరియు బర్మాలో పాల మార్కెటింగ్‌పై అనేక నివేదికలు రచించారు. 1941లో రాసిన నివేదిక అత్యంత ప్రాముఖ్యత పొందింది. ఈ నివేదిక నుంచే ముంబయిలోని ఆరే మిల్క్ కాలనీ ఆలోచనకు రూపం వచ్చింది. అదే నివేదికలో ఆయన టోన్డ్ పాలు అనే భావనను ప్రతిపాదించారు.

 టోన్డ్ పాలల భావన 

ఎద్దు పాలను నీరు మరియు స్కిమ్డ్ మిల్క్ పొడితో కలిపి తయారుచేసే విధానమే టోన్డ్ పాలు. ఈ విధానం ద్వారా పోషక విలువలు నిలుపుతూ ధరను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని ఖురోడి నిరూపించారు. భారత మార్కెట్ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని 2 శాతం కొవ్వుతో టోన్డ్ పాలు, 1 శాతం కొవ్వుతో డబుల్ టోన్డ్ పాలు ప్రవేశపెట్టాలని సూచించారు.

1946 ఫిబ్రవరి 13న బొంబాయిలో ఈ విధానం తొలిసారిగా అమలులోకి వచ్చింది. టోన్డ్ పాలు సామాన్య ప్రజలకు అందుబాటులోకి రావడంతో పాటు, 40,000 మంది పాఠశాల పిల్లలకు ప్రభుత్వం సరఫరా చేసింది.

 ఆరే మిల్క్ కాలనీ 

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో నెయ్యి డిమాండ్ పెరగడంతో, ఖురోడి బొంబాయి ప్రభుత్వంలో డిప్యూటీ మిల్క్ కమిషనర్‌గా చేరారు. ఆయన అమలు చేసిన సేఫ్ మిల్క్ పాలసీ తరువాత కాలంలో యునిసెఫ్ చేత యూరప్‌లో కూడా ప్రోత్సహించబడింది.  

ఈ విధానాల ద్వారా సేకరించిన నిధులతో 1949లో ఆరే మిల్క్ కాలనీ స్థాపించబడింది. 1951లో అప్పటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఈ కాలనీని అధికారికంగా ప్రారంభించారు.

 కుటుంబ జీవితం 

ఖురోడి పెర్సిస్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి ఇద్దరు సంతానం. ఆయన కుమారుడు నవ్షీర్ ఖురోడి ట్రినిటీ కాలేజ్, కేంబ్రిడ్జ్లో విద్యనభ్యసించి, వోల్టాస్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా, టాటా ఇన్ఫోమీడియా చైర్మన్‌గా పనిచేశారు. ఆయన మనవరాలు ఖుర్షీద్ ఖురోడి హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఇండాలజీ చదివి, 2005లో వచ్చిన Mr Prime Minister చిత్రంలో నటించారు.

 అవార్డులు 

1963లో ఖురోడి, వర్గీస్ కురియన్  త్రిభువందాస్ పటేల్లతో కలిసి రామన్ మాగ్ససే అవార్డు అందుకున్నారు.  
1964లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మ భూషణ్తో గౌరవించింది.

 మూలాలు 

వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:1983 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:మధ్యప్రదేశ్‌కు చెందిన ప్రముఖులు
వర్గం:ముంబయి వ్యాపారవేత్తలు
వర్గం:రామన్ మాగ్ససే అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మ భూషణ్ గ్రహీతలు
వర్గం:పార్సీ ప్రజలు