బజాజ్ ఆటో

బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్ పుణేలో ఉన్న ఒక భారతీయ బహుళజాతి ఆటోమోటివ్ తయారీ సంస్థ. ఇది మోటార్ సైకిళ్ళు, స్కూటర్లు, ఆటో రిక్షాలు తయారు చేస్తుంది. బజాజ్ ఆటో బజాజ్ గ్రూప్లో భాగం. దీనిని 1940లలో రాజస్థాన్లో జమ్నాలాల్ బజాజ్ (1889–1942) స్థాపించారు.

బజాజ్ ఆటో ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద మోటార్ సైకిళ్ల తయారీదారు, భారతదేశంలో రెండవ అతిపెద్దది. ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మూడు చక్రాల వాహన తయారీదారు. డిసెంబర్ 2020లో, బజాజ్ ఆటో  మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్‌ను అధిగమించి, ప్రపంచంలోనే అత్యంత విలువైన ద్విచక్ర వాహన కంపెనీగా నిలిచింది.

చరిత్ర

బజాజ్ ఆటో, 29 నవంబర్ 1945న మెస్సర్స్ బజాజ్ ట్రేడింగ్ కార్పొరేషన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌గా స్థాపించబడింది. ఇది మొదట భారతదేశంలో ద్విచక్ర, త్రిచక్ర వాహనాలను దిగుమతి చేసుకుని విక్రయించింది. 1959లో, ఇది ద్విచక్ర, త్రిచక్ర వాహనాలను తయారు చేయడానికి భారత ప్రభుత్వం నుండి లైసెన్స్ పొందింది. భారతదేశంలో వెస్పా స్కూటర్లను తయారు చేయడానికి పియాజియో నుండి లైసెన్స్ పొందింది. ఇది 1960లో పబ్లిక్ లిమిటెడ్ కంపెనీగా మారింది.

1986లో మోటార్ సైకిళ్లను ప్రారంభించడంతో, కంపెనీ తన బ్రాండింగ్‌ను స్కూటర్ తయారీదారు నుండి ద్విచక్ర వాహన తయారీదారుగా మార్చుకుంది.

1984లో, బజాజ్ ఆటో కవాసకితో సాంకేతిక సహాయ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. ఈ ఒప్పందం స్థానిక మార్కెట్లో మోటార్ సైకిళ్ల ఉత్పత్తి మరియు అమ్మకాలను విస్తరించడానికి సహకరిస్తుంది.

2000ల ప్రారంభంలో, బజాజ్ ఆటో టెంపో ఫిరోడియా కంపెనీలో నియంత్రణ వాటాను కొనుగోలు చేసి, దానికి "బజాజ్ టెంపో" అని పేరు పెట్టింది. జర్మనీకి చెందిన డైమ్లర్-బెంజ్ బజాజ్ టెంపోలో 16% వాటాను కలిగి ఉంది. కానీ డైమ్లర్ తమ వాటాను తిరిగి ఫిరోడియా గ్రూపుకు విక్రయించింది. బజాజ్ టెంపో "టెంపో" బ్రాండ్ పేరును క్రమంగా తొలగిస్తుందని అంగీకరించారు, ఎందుకంటే అది ఇప్పటికీ మెర్సిడెస్-బెంజ్‌కు చెందినది. 2005లో కంపెనీ పేరును ఫోర్స్ మోటార్స్గా మార్చారు, బజాజ్ ఆటో అభ్యంతరాల కారణంగా "బజాజ్" మరియు "టెంపో"లను తొలగించారు, కంపెనీకి సుదీర్ఘ చరిత్ర మరియు కాంపౌండ్ వాల్ కూడా ఉన్నాయి.

2007లో, బజాజ్ ఆటో, దాని డచ్ అనుబంధ సంస్థ బజాజ్ ఆటో ఇంటర్నేషనల్ హోల్డింగ్ BV ద్వారా, ఆస్ట్రియన్ ప్రత్యర్థి KTMలో 14.5% వాటాను కొనుగోలు చేసింది, 2020 నాటికి దాని వాటాను క్రమంగా 48% నాన్-కంట్రోలింగ్ వాటాకు పెంచుకుంది.  డిసెంబర్ 2020లో, బజాజ్ తన వాటాను KTM నుండి KTM యొక్క నియంత్రణ వాటాదారు అయిన పియరర్ ఇండస్ట్రీ అనుబంధ సంస్థ అయిన పియరర్ మొబిలిటీకి మార్చుకోవడంపై చర్చలు ప్రారంభించింది.

26 మే 2008న, బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్ మూడు కార్పొరేట్ సంస్థలుగా విభజించబడింది — బజాజ్ ఫిన్‌సర్వ్ లిమిటెడ్ (BFL), బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్ (BAL), మరియు బజాజ్ హోల్డింగ్స్ అండ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ లిమిటెడ్ (BHIL).

2017లో, బజాజ్ ఆటో మరియు ట్రయంఫ్ మోటార్ సైకిల్స్ లిమిటెడ్ కలిసి మిడ్-కెపాసిటీ మోటార్ సైకిళ్లను నిర్మించాయి.

2017లో, బజాజ్ మరియు కవాసకి భారతదేశంలో కవాసకి మోటార్ సైకిళ్ల అమ్మకం మరియు అమ్మకాల తర్వాత సేవ కోసం 2009లో స్థాపించబడిన అమ్మకాలు మరియు సేవల భాగస్వామ్యాన్ని ముగించాయి. ఈ భాగస్వామ్యం యొక్క డీలర్‌షిప్‌లను తరువాత KTM డీలర్‌షిప్‌లుగా మార్చారు. బజాజ్ మరియు కవాసకి విదేశీ మార్కెట్లలో తమ సంబంధాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి.

26 నవంబర్ 2019న, బజాజ్ ఆటో సైకిల్ మరియు ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్ అద్దె స్టార్టప్ యులులో దాదాపు ₹57 కోట్లు ($8 మిలియన్లు) పెట్టుబడి పెట్టింది. ఈ ఒప్పందంలో, బజాజ్ యులు కోసం అనుకూలీకరించిన ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్లు కూడా తయారు చేస్తుంది.

ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దాడి చేసినప్పటికీ బజాజ్ ఆటో రష్యాలో తన కార్యకలాపాలను కొనసాగించింది. అనేక అంతర్జాతీయ కంపెనీలు రష్యాలో కార్యకలాపాలను నిలిపివేసినప్పటికీ, బజాజ్ రష్యన్ మార్కెట్లో యథావిధిగా వ్యాపారాన్ని కొనసాగించింది.

 తయారీ 
కంపెనీకి చకన్, ఔరంగాబాద్ లోని వాలూజ్ మరియు పంత్ నగర్ లలో ప్లాంట్లు ఉన్నాయి. పూణేలోని అకుర్డి వద్ద ఉన్న పురాతన ప్లాంట్‌లో 'అహెడ్' అనే R&D కేంద్రం ఉంది.

ఉత్పత్తులు
alt=|thumb|220x220px|బజాజ్ పల్సర్ 220
alt=|thumb|బజాజ్ పల్సర్ NS200
alt=|thumb|ఇండోనేషియాలోని జకార్తాలో బజాజ్ RE ఆటోరిక్షా

బజాజ్ మోటార్ సైకిళ్ళు, స్కూటర్లు, ఆటో-రిక్షాలు మరియు కార్లను తయారు చేసి విక్రయిస్తుంది.2004 నాటికి, బజాజ్ ఆటో భారతదేశంలో అతిపెద్ద మోటార్ సైకిళ్ల ఎగుమతిదారు.

భారత మార్కెట్ కోసం స్పోర్టీ పనితీరుతో 4-స్ట్రోక్ కమ్యూటర్ మోటార్ సైకిళ్లను అందించిన మొట్టమొదటి భారతీయ ద్విచక్ర వాహన తయారీదారు బజాజ్. బజాజ్ 150cc మరియు 180cc పల్సర్‌తో దీనిని సాధించింది.

బజాజ్ ఉత్పత్తి చేసే మోటార్ సైకిళ్లలో CT 100 ప్లాటినా,డిస్కవర్, పల్సర్, అవెంజర్, మరియు డొమినార్ ఉన్నాయి.
FY 2012–13లో, ఇది సుమారు 37.6 లక్షల (3.76 మిలియన్లు) మోటార్ సైకిళ్లను విక్రయించింది, ఇవి భారతదేశంలోని మార్కెట్ వాటాలో 31% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. వీటిలో, దాదాపు 24.6 లక్షలు (2.46 మిలియన్లు) మోటార్ సైకిళ్లు (66%) భారతదేశంలో అమ్ముడయ్యాయి మరియు మిగిలిన 34% ఎగుమతి చేయబడ్డాయి. 

ఆటో రిక్షా (త్రీ వీలర్)

బజాజ్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆటో రిక్షాల తయారీదారు. భారతదేశ త్రిచక్ర వాహన ఎగుమతుల్లో దాదాపు 84% వాటా కలిగి ఉంది. 2012–13 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, ఇది సుమారు 4,80,000 త్రిచక్ర వాహనాలను విక్రయించింది, ఇది భారతదేశంలోని మొత్తం మార్కెట్ వాటాలో 57%. ఈ 4,80,000 త్రిచక్ర వాహనాలలో, 47% దేశంలో అమ్ముడయ్యాయి, 53% ఎగుమతి చేయబడ్డాయి. ఇండోనేషియాలో, బజాజ్ త్రిచక్ర వాహనాలను "ఐకానిక్", "సర్వవ్యాప్తంగా" వర్ణించారు, "బజాజ్" అనే పదం ఏ రకమైన ఆటోరిక్షాకైనా పర్యాపదంగా మారింది.) 

తక్కువ ధర కార్లు
2010లో, బజాజ్ ఆటో రెనాల్ట్ మరియు నిస్సాన్ మోటార్లతో సహకారాన్ని ప్రకటించింది, దీని లక్ష్యం  (3.3 L/100 km), లేదా సగటు చిన్న కారు కంటే రెండు రెట్లు ఇంధన సామర్థ్యం మరియు 100 g/km ఉద్గారాలు కార్బన్ డయాక్సైడ్. US$2,500 కారును అభివృద్ధి చేయడం.

జనవరి 3, 2012న, బజాజ్ ఆటో బజాజ్ క్యూట్ (గతంలో బజాజ్ RE60)ను ఆవిష్కరించింది, ఇది నగర అంతర్-నగర రవాణా కోసం ఒక మినీ కారు, దీనిని చట్టబద్ధంగా క్వాడ్రిసైకిల్గా వర్గీకరించారు. లక్ష్య కస్టమర్ సమూహం బజాజ్ యొక్క మూడు చక్రాల కస్టమర్లు. దాని మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ రాజీవ్ బజాజ్ ప్రకారం, కొత్త 200 cc వెనుక మౌంటెడ్ పెట్రోల్ ఇంజిన్‌తో నడిచే RE60 గరిష్ట వేగం , మైలేజ్  మరియు కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు 60 g/km కలిగి ఉంటాయి.

 ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్లు 
బజాజ్ తన మొదటి ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్ చేతక్‌ను జనవరి 2020లో భారతదేశంలో విడుదల చేసింది. డిసెంబర్ 2021లో, బజాజ్ పూణేలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల ఉత్పత్తి కేంద్రాన్ని నిర్మించడానికి 300 కోట్ల పెట్టుబడిని ప్రకటించింది. కంపెనీ ప్రకారం, ఈ ప్లాంట్ ప్రతి సంవత్సరం 500,000 ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVలు) ఉత్పత్తి చేయగలదు, ఇది దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

లిస్టింగ్ మరియు షేర్ హోల్డింగ్

లిస్టింగ్

బజాజ్ ఆటో యొక్క ఈక్విటీ షేర్లు బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడ్డాయి, ఇక్కడ అది BSE సెన్సెక్స్ సూచికలో ఒక భాగంగా ఉంది మరియు నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆఫ్ ఇండియాలో ఇది CNX నిఫ్టీలో ఒక భాగంగా ఉంది. 

షేర్‌హోల్డింగ్

డిసెంబర్ 31, 2022 నాటికి, కంపెనీ యొక్క ఈక్విటీ షేర్లలో 54.98% ప్రమోటర్లు బజాజ్ గ్రూప్ యాజమాన్యంలో ఉన్నాయి మరియు మిగిలినవి ఇతరుల యాజమాన్యంలో ఉన్నాయి.

వాటాదారులు (డిసెంబర్ 31, 2022 నాటికి) వాటా % ప్రమోటర్లు: బజాజ్ గ్రూప్54.98% మ్యూచువల్ ఫండ్స్, ఫైనాన్షియల్ ఇన్వెస్టర్లు మరియు బీమా కంపెనీలు 9.73% విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు11.82% వ్యక్తిగత వాటాదారులు9.55% కార్పొరేట్ సంస్థలు4.35% విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడుల కార్పొరేషన్లు0.60% GDRలుNIL ఇతరాలు8.97% మొత్తం100.0%

31 మార్చి 2020 నాటికి, కంపెనీలో 100 నిధులు తమ స్థానాలను వెల్లడించాయి, వాటిలో ది వాన్‌గార్డ్ గ్రూప్, డైమెన్షనల్ ఫండ్ అడ్వైజర్స్ మరియు ఫిడిలిటీ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్ నిధులు కూడా ఉన్నాయి.

ఉద్యోగులు
2019 నాటికి బజాజ్ ఆటోలో మొత్తం 10,000 మంది ఉద్యోగులు ఉన్నారు, వారిలో 51 మంది మహిళలు (0.63%) మరియు 25 మంది వికలాంగులు (0.31%). 2012–13 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఉద్యోగుల ప్రయోజనాల ఖర్చుల కోసం ఇది  ఖర్చు చేసింది. ఈ కంపెనీకి 2005 వరకు రాహుల్ బజాజ్ నాయకత్వం వహించారు, మార్చి 2013 నాటికి దీని నికర విలువ US$2 బిలియన్లు. ప్రస్తుతం, అతని కుమారుడు రాజీవ్ బజాజ్ కంపెనీకి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.

ఇవి కూడా చూడండి
 బజాజ్ ఆటో ఉత్పత్తుల జాబితా
 బజాజ్ లైట్
 ఎనర్జీ కన్వర్షన్ పరికరాలు, ఇంక్
 మోటార్ సైకిల్ తయారీదారుల జాబితా
 మోటార్ స్కూటర్ తయారీదారులు మరియు బ్రాండ్ల జాబితా

సూచనలు

 మరింత చదవడం 





బాహ్య లింకులు