అవతార్ సింగ్ పెయింటల్

అవతార్ సింగ్ పెయింటల్ ఎఫ్ఆర్ఎస్ (1925 సెప్టెంబరు 24 - 2004 డిసెంబరు 21), న్యూరోసైన్సెస్, రెస్పిరేటరీ సైన్సెస్ రంగంలో మార్గదర్శక ఆవిష్కరణలు చేసిన భారతీయ వైద్య శాస్త్రవేత్త. లండన్ లోని రాయల్ సొసైటీకి ఫెలో అయిన మొదటి భారతీయ శరీరధర్మ శాస్త్రవేత్త ఆయన.

వ్యక్తిగత ఇంద్రియ గ్రాహకాల నుండి అనుబంధ ప్రేరణలను రికార్డ్ చేయడానికి ఒకే-ఫైబర్ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడం శాస్త్ర ప్రపంచానికి ఆయన చేసిన ప్రధాన సహకారం. ఆయన ఎట్రియల్ బి గ్రాహకాలు, పల్మనరీ జె-గ్రాహకాలు, వెంట్రిక్యులర్ ప్రెజర్ గ్రాహకాలు, కండరాల నొప్పి గ్రాహకాలతో సహా అనేక ఇంద్రియ గ్రాహకాలను కనుగొన్నాడు. ఆయన శారీరక అవగాహనలో కొత్త శకానికి నాంది పలికాడు.

 జీవిత చరిత్ర 
అవతార్ సింగ్ పెయింటల్ 1925 సెప్టెంబరు 24న బ్రిటిష్ బర్మా మొగోక్ (ఇప్పుడు మయన్మార్)లో ఒక పంజాబీ సిక్కు కుటుంబంలో మాన్ సింగ్, రాజ్వాన్స్ కౌర్ దంపతులకు జన్మించాడు. అతని తండ్రి అమృత్‌సర్ జిల్లా పండోరి అనే చిన్న గ్రామానికి చెందినవాడు, కానీ 1903లో 7 సంవత్సరాల వయస్సులో బర్మాకు వెళ్ళిపోయాడు, పంజాబ్ లోని అతని కుటుంబంలో ఎక్కువ మంది బుబోనిక్ ప్లేగు మహమ్మారిలో మరణించిన తరువాత తన పినతండ్రి సుందర్ సింగ్ తో కలిసి అక్కడకు వెళ్ళాడు. రంగూన్ మెడికల్ కాలేజీ నుండి పట్టభద్రుడైన తరువాత డాక్టర్ కావడం ద్వారా సుందర్ సింగ్ అడుగుజాడలను అనుసరించి మాన్ సింగ్ వెళ్ళాడు. రాజ్వాన్స్ కౌర్ కపుర్తలా మహారాజు సైన్యంలో ఒక జనరల్ కుమార్తె, ఈ దంపతులకు ఆరుగురు పిల్లలు ఉన్నారు, వారిలో ఆయన పెద్దవాడు.

అవతార్ సింగ్ తరచుగా పాఠశాలలను మార్చాడు, 1939 తరువాత లాహోర్ లోని ఖల్సా ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకునే ముందు రంగూన్ లోని సెయింట్ పాల్స్ (ఇప్పుడు యాంగోన్) లో చదువుకున్నాడు, ఆ తరువాత మాండలేలోని సెయింట్ పీటర్స్, తరువాత కలావ్ కింగ్స్వుడ్, జపాన్ దండయాత్ర ముందే అతని అత్తతో కలిసి అక్కడికి చేరుకున్నాడు. ఆయన 1943లో తన కుటుంబంతో కలిసి లక్నో వెళ్లడానికి ముందు ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కాలేజీలో చదువుకున్నాడు, అక్కడ అతను కింగ్ జార్జ్ మెడికల్ యూనివర్శిటీలో తదుపరి ఐదు సంవత్సరాలు చదువుకున్నాడు, శరీరధర్మ శాస్త్రంలో ఎం.డి. పట్టా పొందాడు, డేవిడ్ విట్టరిడ్జ్ పర్యవేక్షణలో డాక్టర్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ పూర్తి చేయడానికి ముందు ఎడిన్బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం, అక్కడ అతను రాక్ఫెల్లర్ ఫెలోషిప్ క్రింద చదువుకున్నాడు.

1953లో ఆయన భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి న్యూఢిల్లీలోని అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థలో చేరాడు. ఆ తరువాత, ఆయన వల్లభాయ్ పటేల్ చెస్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్ అయ్యాడు. ఆయన ఢిల్లీలోని యూనివర్శిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ కు మొదటి ప్రిన్సిపాల్ కూడా. ఆ తరువాత, ఆయన ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ డైరెక్టర్ జనరల్ గా పదోన్నతి పొందాడు. ఆయన సొసైటీ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ వాల్యూస్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు కూడా.

ఆయనకు అతని మొదటి భార్య ఐరిస్ దంపతులకు ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు. ఆయన రెండవ కుమార్తె ప్రీతి యుకెలో సంగీత స్వరకర్త. ఆయన రెండవ భార్య డాక్టర్ అషిమా ఆనంద్-పేంటాల్ కూడా శాస్త్రవేత్త.

 పురస్కారాలు 
 పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం (1986) 
 అమెరికన్ ఫిజియోలాజికల్ సొసైటీ గౌరవ సభ్యుడు 
 రాయల్ సొసైటీ ఫెలో
 మూలాలు 

వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:1925 జననాలు