బైరాబి-సైరాంగ్ రైల్వే లైన్

బైరాబి-సైరాంగ్ మార్గం (ఆంగ్లం: Bairabi–Sairang line), భారత రైల్వేల ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే జోన్ బైరాబి నుండి సైరాంగ్ వరకు 51.38 కిలోమీటర్ల పొడవైన రైల్వే మార్గం. దీంతో మిజోరం రాష్ట్ర రాజధాని ఐజ్వాల్‌ భారత రైల్వే నెట్‌వర్క్‌లో చేరినట్టయింది. హోర్టోకి, కావున్‌పుయి, మువాల్‌ఖాంగ్, సైరాంగ్-సిహ్ముయి అనే నాలుగు స్టేషన్లను కలిగి ఉన్న ఈ మార్గంలో 48 సొరంగాలు, 55 పెద్ద వంతెనలు, 87 చిన్న వంతెనలు, 5 రోడ్ ఓవర్ బ్రిడ్జ్‌లు, 6 రోడ్ అండర్ బ్రిడ్జ్‌ల ఉన్నాయి. ఇంజనీరింగ్ అద్భుతంగా పరిగణిస్తున్న ఈ మార్గంలో 114 మీటర్ల ఎత్తున్న బ్రిడ్జ్ విశేషం. దీనిని భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 2025 సెప్టెంబరు 13న ప్రారంభించి, జాతికి అంకితం చేసాడు.

 వివరాలు 
బైరాబి నుండి సైరాంగ్ వరకు నిర్మాణ వ్యయం మొదట 2384 కోట్ల రూపాయలు అని అంచనా వేయబడింది, తరువాత దీనిని 5021.45 కోట్లుగా సవరించారు, తరువాత 2017లో 8605 కోట్లకు సవరించారు. బైరాబి-సైరాంగ్ రైలు మార్గంలో 142 వంతెనలు (55 ప్రధాన వంతెనలు, 87 చిన్న వంతెనలు) 23 సొరంగాలు, నాలుగు స్టేషన్లు ఉన్నాయి. దీని నిర్మాణం కోసం 28 హెక్టార్ల (69 ఎకరాల) భూమిని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే సైరాంగ్ రైల్వే స్టేషన్ సమీప మార్గంలో మిజోరంలో ఎత్తైన పీర్ నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసింది, ఈ పీర్ ఎత్తు 104 మీటర్లు.

2023 ఆగస్టు 23న, సైరాంగ్ వంతెనపై నిర్మాణంలో ఉన్న ఒక స్పాన్ కూలిపోయి, 26 మంది కార్మికులు మరణించారు.
 రూట్ 
ఈ మార్గంలో ప్రస్తుతం ఉన్న ఒక స్టేషన్ తో పాటు నాలుగు కొత్త స్టేషన్లు ఉన్నాయి, ఇవి ఉత్తరం నుండి దక్షిణం వరకు జాబితా చేయబడ్డాయిః 

 బైరాబి రైల్వే స్టేషన్, ప్రస్తుతం ఉంది. 

 హోర్టోకి రైల్వే స్టేషన్, కొత్తది. 

 కాన్పుయ్ రైల్వే స్టేషన్, కొత్తది. 

 ముయల్ఖాంగ్ రైల్వే స్టేషన్, కొత్తది. 

 సైరాంగ్ రైల్వే స్టేషన్, కొత్తది. 

 రైళ్లు 
ఐజ్వాల్ సమీపంలోని సైరాంగ్ నుండి నేరుగా రైళ్లు న్యూఢిల్లీకి 2,510 కిలోమీటర్లు, గువహాటికి 483 కిలోమీటర్లు, కోల్‌కాతా 1,495 కిలోమీటర్లు వరకు నడుస్తాయి, ఇవి అగర్తలా 364 కిలోమీటర్లు, సిలిగురి 900 కిలోమీటర్లు, దిమాపూర్ 385 కిలోమీటర్లు వంటి ఇతర ప్రధాన నగరాలను కూడా కలుపుతాయి.Through forests & mountains, how Rlys overcame hurdles to build Mizoram’s Bairabi-Sairang line, The Print, 13 Sept 2025.

 మరింత పొడిగింపు 

 మయన్మార్ లోని సిట్వే వరకు క్యూక్టౌ రైల్ హెడ్ కు దక్షిణ స్పర్ 

 జోచచువా (జోరిన్పుయి-సైరాంగ్ లైన్, 223 కిమీః ఆగస్టు 2015 లో, భారత రైల్వే భారతదేశం-మయన్మార్ సరిహద్దులో మిజోరం యొక్క దక్షిణ కొనపై సైరాంగ్ నుండి మావంగ్బుచువా/జోరిన్పుయ్ వరకు కొత్త మార్గం పొడిగింపు కోసం ఒక సర్వేను పూర్తి చేసింది, ఇది కలాదాన్ మల్టీ-మోడల్ ట్రాన్సిట్ ట్రాన్స్పోర్ట్ ప్రాజెక్ట్ (KMMTTP) కు రైలు కనెక్టివిటీని అందిస్తుంది. ఆగస్టు 2017లో, ఈ లైన్ కోసం సర్వే పూర్తయింది. ఆగస్టు 2023లో, వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుని రైల్వే బోర్డు "ఫైనల్ లొకేషన్ సర్వే" (ఎఫ్ఎస్ఎల్) ప్రారంభానికి ఆమోదం తెలిపింది.

 జోచాచువా (జోరిన్పుయి-క్యౌఖ్తు లైన్ 200 కిమీ ప్రణాళికాబద్ధమైన రైల్వే లైన్. 

 సిట్వే–క్యౌఖ్తు లైన్ మయన్మార్ లో,  - ఉనికిలో ఉంది, పనిచేస్తోంది: ఈ మార్గం 2011 నుండి పనిచేస్తోంది. మయన్మార్ లోని ఇతర మార్గాలతో అనుసంధానం కావడానికి, ఇది 2021-22 నాటికి 311 కిలోమీటర్ల విస్తరణ, ఉత్తరాన క్యౌఖ్తు నుండి అన్నే దక్షిణాన, తరువాత ఆగ్నేయ దిశలో మిన్బు ఇది మయన్మార్ రైల్వే నెట్వర్క్తో పాటు  దీర్ఘకాలం క్యౌక్పియు నౌకాశ్రయం- మిన్బు కున్మింగ్ హైస్పీడ్ రైల్వే చైనా ప్రణాళిక ప్రకారం.

 మయన్మార్ లోని కాలెమియో రైలు పట్టణం వరకు తూర్పు స్పూర్ 

 ఐజ్వాల్-జోఖావ్తార్ లైన్ ఫ్యూచర్ స్పర్, అక్కడ నుండి ఇది ప్రతిష్టాత్మక ట్రాన్స్-ఆసియన్ రైల్వే భాగంగా మయన్మార్లోని కాలే, కాలెమియో అని కూడా పిలువబడే కాలే వద్ద ఉన్న రైలు స్టేషన్కు విస్తరించబడుతుంది.

 ఇంఫాల్-మోరే లైన్ 111km: ఆగస్టు 2023లో, "ఫైనల్ లొకేషన్ సర్వే" (FSL) ఇప్పటికే జరుగుతోంది, ఇది త్వరలో పూర్తవుతుందని భావిస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో భారతదేశంలోని మోరే నుండి మయన్మార్ లోని కాలే వద్ద ఉన్న రైలు మార్గం వరకు విస్తరించబడుతుంది.

 కాలెమియో-ష్వేబో లైన్, ఇది మండలే, అంతకు మించిన చిన్న ప్రత్యక్ష మార్గం కోసం కాలెమ్యో, ష్వేబో వద్ద ఉన్న రైలు మార్గాలను కలిపే కొత్త లింక్.

 ప్రస్తుత స్థితి 

 జూన్ 2025 నాటికి, అధికారిక ప్రారంభోత్సవం కోసం ఎదురుచూస్తున్నప్పుడు మొత్తం లైన్ పూర్తయింది, కార్యాచరణకు సిద్ధంగా ఉంది.

 2025 సెప్టెంబరు 13న, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ బైరాబి-సైరాంగ్ రైల్వే లైన్ ను ప్రారంభించాడు, తద్వారా ఐజ్వాల్ దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు రైలు ద్వారా కలిసింది.

 గౌహతి-సైరంగ్ వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ రైలు ప్రారంభం కానున్నది. గువహతి-సైరంగ్ వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ను ప్రవేశపెట్టినట్లయితే, ఇది భారతదేశంలోనే అత్యంత నిదానమైన వందే భారత్ రైలు అవుతుంది.

 సైరాంగ్-ఢిల్లీ ఆనంద్ విహార్ రాజధాని ఎక్స్ప్రెస్ రైలు 13/09/2025 నుండి ప్రారంభం కానుంది. 

 సైరంజ్ నుండి కొన్ని ముఖ్యమైన నగరాల రైలు దూరాలుః-గౌహతి 483 కిలోమీటర్లు (300 మైళ్ళు) అగర్తలా 364 కిలోమీటర్లు (226 మైళ్ళు) సిలిగురి 900 కిలోమీటర్లు (560 మైళ్ళు) కోల్కతా 1,495 కిలోమీటర్లు (929 మైళ్ళు) న్యూఢిల్లీ 2,510 కిలోమీటర్లు (1,160 మైళ్ళు) దిమాపూర్ 385 కిలోమీటర్లు (239 మైళ్ళు).
 మూలాలు 
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు