గుల్షన్ రాయ్ ఖత్రి

గుల్షన్ రాయ్ ఖత్రి, ఒక భారతీయ వైద్యుడు, ప్రజారోగ్య నిపుణుడు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్షయవ్యాధిని అరికట్టడంలో ఆయన చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. వైద్యం, వైద్యవిద్యా రంగాలకు చేసిన సేవలకు గాను 2013లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసి సత్కరించింది.

 కెరీర్ 
గుల్షన్ రాయ్ ఖత్రి పాకిస్థాన్ లోని డేరా ఇస్మాయిల్ ఖాన్ కు చెందినవాడు, కానీ భారతదేశ విభజన తరువాత తన కుటుంబంతో పాటు ఢిల్లీకి మారాడు. ఆయన 1966లో నగరంలోని మౌలానా ఆజాద్ మెడికల్ కాలేజీ నుండి వైద్యశాస్త్రంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆయన కమ్యూనిటీ మెడిసిన్ లో స్పెషలైజేషన్ తో డిపిహెచ్, ఎమ్.డి వంటి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలను కూడా పొందాడు.

ఆయన గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత 1966లో భారత ప్రభుత్వంలో చేరాడు. దేశవ్యాప్తంగా క్షయవ్యాధి కార్యక్రమానికి నాయకత్వం వహించే స్థాయికి ఎదిగాడు. తన పదవీకాలంలో, చరిత్రలో అతిపెద్ద డైరెక్ట్ అబ్జర్వ్డ్ షార్ట్ కోర్సు (DOTS) టీబి, క్రానిక్ అబ్స్ట్రక్టివ్ పల్మనరీ డిసీజ్ (COPD) చికిత్సగా ఆయన రేట్ చేయబడ్డ చికిత్సను నిర్వహించాడు, ఇది 1998లో 18 మిలియన్ల మంది రోగులతో ప్రారంభమైంది. 2002లో ఆయన పదవీ విరమణ చేసే సమయంలో 500 మిలియన్ల మంది రోగులను  నయం చేసింది. ఈ కాలంలో, ఈ వ్యాధి కారణంగా మరణాల రేటు 5 శాతానికి తగ్గించబడింది.

పదవీ విరమణ తరువాత, ఆయన వరల్డ్ లంగ్ ఫౌండేషన్ ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యంపై సాంకేతిక సలహాదారుగా చేరాడు. క్షయవ్యాధిపై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిపుణుల సలహా ప్యానెల్లో సభ్యుడిగా కూడా పనిచేసాడు. ప్రపంచ సలహాదారుగా ముఖ్య ప్రసంగాలు చేయడానికి ఆయన వర్క్‌షాప్ లు, సెమినార్ లలో కూడా పాల్గొన్నాడు.

 పురస్కారాలు 
గుల్షన్ రాయ్ ఖత్రిని 2013లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారంతో సత్కరించింది.

 మరణం 
2018లో, ఆయన మల్టిపుల్ మైలోమా అనే రక్త క్యాన్సర్ తో బాధపడుతున్నాడు. సుదీర్ఘ ఆరోగ్య సమస్యల తరువాత, ఆయన 2020 జూలై 16న మరణించాడు.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 మౌలానా ఆజాద్ మెడికల్ కాలేజ్

 మూలాలు 

వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:1944 జననాలు