సురేష్ కుమార్ నియోటియా

సురేష్ కుమార్ నియోటియా (8 సెప్టెంబర్ 1936 - 7 మే 2015) భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త, వ్యవస్థాపకుడు, కళా సంగ్రాహకులు, పరోపకారి, అంబుజా సిమెంట్స్ తో పాటు దాబు అనుబంధ సంస్థల సహ వ్యవస్థాపకుడు. 2009 వరకు గ్రూప్ ఛైర్మన్ గా ఉన్న ఆయన, తన సహ వ్యవస్థాపకుడు నరోత్తమ్ సెఖసారియాకు అనుకూలంగా పదవిని వదులుకున్నారు.  ఆయన మరణించే వరకు గ్రూప్ యొక్క ఎమెరిటస్ ఛైర్మన్ గా కొనసాగాడు.

అతను హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్-ఎకనామిక్ టైమ్స్ అవార్డు గ్రహీత. అతను  అనామికా కళా సంగం, పదటిక్ వంటి సాంస్కృతిక సంస్థల ప్రోత్సాహంతో సహా అనేక సామాజిక కార్యకలాపాలలో పాల్గొన్నాడు. వాణిజ్యం, పరిశ్రమలకు ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2008లో ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసింది. 

 ప్రారంభ జీవితం, విద్య 
1936 సెప్టెంబర్ 8న కోల్‌కతా లోని ఒక శతాబ్దం నాటి వ్యాపార కుటుంబంలో జన్మించిన నియోటియా, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం సెయింట్ జేవియర్స్ కళాశాల నుండి వాణిజ్యంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు, 

 జీవిత విశేషాలు 
1950లలో తన తమ్ముడు వినోద్ నియోటియాతో కలిసి కుటుంబ వ్యాపారంలో పాల్గొనడం ద్వారా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. తదనంతరం, అతను తన వదిన బిమ్లా పోద్దార్ (వారి మాతామహుడిచే దత్తత తీసుకోబడిన తన అన్నయ్య బిమల్ కుమార్ పోద్దార్ భార్య)కు బంధువైన నరోత్తమ్ సెక్సరియాతో కలిసి, 1983లో గుజరాత్ అంబుజా సిమెంట్స్ లిమిటెడ్ (GACL)ను ప్రారంభించాడు.

దశాబ్దంన్నర తర్వాత, ఆయన ACC లిమిటెడ్ (అప్పటికి అసోసియేటెడ్ సిమెంట్ కంపెనీలుగా పిలువబడేది)ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఆ కంపెనీని అంబుజా నియోటియా గ్రూప్‌లో చేర్చారు, 22 మిలియన్ టన్నులకు పైగా ఉత్పత్తి సామర్థ్యం, ₹152 బిలియన్లకు పైగా మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్‌తో గ్రూప్‌ను భారతీయ సిమెంట్ పరిశ్రమలో మార్కెట్ లీడర్‌లలో ఒకటిగా మార్చడానికి నాయకత్వం వహించారని తెలుస్తోంది. అతను 2009లో ఆ పదవి నుండి పదవీ విరమణ చేసే వరకు గ్రూప్ ఛైర్మన్‌గా పనిచేశాడు, కానీ మరో రెండు సంవత్సరాల పాటు కార్యనిర్వాహక డైరెక్టర్లలో ఒకరిగా కొనసాగాడు. ఆ తర్వాత అతను అన్ని కార్యనిర్వాహక పదవులను వదులుకుని, కేవలం గ్రూప్ గౌరవ ఛైర్మన్ పదవిని మాత్రమే నిలుపుకున్నాడు. బిజినెస్ స్టాండర్డ్ దినపత్రిక 2005 జాబితా ప్రకారం ఆయన అత్యంత ధనవంతులైన భారతీయులలో 35వ స్థానంలో నిలిచారు.

 ఇతర ఆసక్తులు, గుర్తింపు 
నియోటియా బలరాంపూర్ చిని మిల్స్ లిమిటెడ్ చైర్మన్‌గా పనిచేశాడు. ఇండియా ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్, IIT గాంధీనగర్, NDIM అంబుజా ఎడ్యుకేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, ద్వారికేష్ షుగర్ ఇండస్ట్రీస్, RKBK లిమిటెడ్, గణపతి మెడికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, హెరిటేజ్ ప్యాలెస్‌లు, సారైస్, బోటిక్ హోటల్స్ ఇండియా లిమిటెడ్‌తో సహా అనేక కంపెనీల బోర్డులలో ఉన్నాడు. ఐఐఎం అహ్మదాబాద్, ఐఐటి గాంధీనగర్, బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం, న్యూ ఢిల్లీ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంటు వంటి అనేక విద్యా సంస్థలతో ట్రస్టీ లేదా బోర్డు సభ్యుడిగా ఆయన పనిచేశాడు. అతను రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, అనంత ఆస్పెన్ సెంటర్, ఆసియాటిక్ సొసైటీ, విక్టోరియా మెమోరియల్ ట్రస్ట్ బోర్డులో సభ్యుడు.

బిమ్లా పొద్దార్ స్థాపించిన జ్ఞాన-ప్రవాహ అనే సాంస్కృతిక సంస్థను ప్రోత్సహించిన వారిలో ఆయన ఒకరు, దాని ఛైర్మనుగా పనిచేశాడు. ఇది జ్ఞాన ప్రవాహ ప్రాంగణంలో ఉంది, ఇక్కడ అతని కళా సేకరణలు ఉన్నాయి, ఇవి అప్పటి నుండి ఇండియన్ ఆర్ట్ ట్రెజర్స్ - సురేష్ నియోటియా కలెక్షన్ అనే పేరుతో ఒక పుస్తకంగా సంకలనం చేయబడ్డాయి. అతని దాతృత్వ కార్యకలాపాలు నియోటియా ఫౌండేషన్, శ్రీ గోవింద్ డియో జీ ట్రస్ట్ అనే రెండు ట్రస్టుల ద్వారా ప్రసారం చేయబడ్డాయి, దీని ద్వారా అతను సిఐఐ-సురేష్ నియోటియా సెంటర్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్, ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ అండ్ మెరైన్ ఇంజనీరింగ్ (ఎన్ఐటిఎంఎఎస్) భాగీరథి నియోటియా ఉమెన్ అండ్ చైల్డ్ కేర్ సెంటర్, ఉదయన్ కేర్, అప్నే ఆప్ వరల్డ్ వైడ్, భారతీయ యువ శక్తి ట్రస్ట్, ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ క్రాఫ్ట్స్ అండ్ డిజైన్, జైపూర్ వంటి సంస్థలతో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగించాడు. అతను హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్-ఎకనామిక్ టైమ్స్ అవార్డు అందుకున్నాడు. భారత ప్రభుత్వం అతనికి 2008లో పద్మభూషణ్ పౌర గౌరవాన్ని ప్రదానం చేసింది.

 మరణం 
తరువాతి రోజుల్లో మూత్రపిండాల సమస్యలు, క్యాన్సర్ తో బాధపడుతున్న ఆయన 7 మే 2015 న కోల్ కతా లో మరణించాడు, 78 సంవత్సరాల వయస్సులో, అతని భార్య గాయత్రి (వారికి పిల్లలు లేరు),  అతని తమ్ముడు వినోద్ కుమార్ నియోటియా, తండ్రి హర్ష్ వర్ధన్ నియోటియా.  

 మూలాలు 

 మరింత చదవండి 




 బాహ్య లింకులు 


వర్గం:కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:1936 జననాలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు