యానాం శ్రీ రాజరాజేశ్వర కళ్యాణోత్సవం

యానాంలోని యానాం శ్రీ రాజరాజేశ్వర కళ్యాణోత్సవం యానాం శివాలయంలో ఏటా  మాఘమాసంలో (జనవరి/ఫిబ్రవరి) ఇరవై రోజుల పాటు జరుపుకుంటారు. స్వామికి, అమ్మవారికీ కళ్యాణం మాఘ శుద్ధ ద్వాదశి నాడు అంటే పండుగ పన్నెండవ రోజున జరుగుతుంది.

 చరిత్ర 
ఆత్రేయ గోదావరి (దీన్ని కోరంగి నది అని కూడా పిలుస్తారు) ఒడ్డున యానాం వద్ద శ్రీ రాజరాజేశ్వర ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని 15వ శతాబ్దంలో రాజమహేంద్రవరం (రాజమండ్రి) చాళుక్య రాజులు నిర్మించారు. ఆ కాలం నాటి శిల్పాలు ఈ ఆలయంలో ఉన్నాయి. కళ్యాణోత్సవం, రథోత్సవం లలో భక్తులు భజనలు చేస్తూ రథాన్ని తీసుకువెళతారు.

యానాం ప్రజలు ప్రతి సంవత్సరం మాఘ మాసంలో (జనవరి/ఫిబ్రవరి) కళ్యాణోత్సవం పండుగను జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగ మాఘ శుద్ధ పాద్యమి నాడు ప్రారంభమవుతుంది. ఆరోజున రాజరాజేశ్వరుడిని వరుడిగా చేస్తారు తరువాత ప్రతిరోజూ వేర్వేరు రథాలతో వీధుల్లో ఊరేగింపు జరుగుతుంది. కళ్యాణం, రథోత్సవం, త్రిశూలతీర్థం ఈ పండుగలో ముఖ్యమైన ఘట్టాలు. ఊరేగింపుకు ఉపయోగించే ప్రతి వాహనానికి ప్రతిరోజూ పూజారులు వాహన సంప్రోక్షణ చేస్తారు. పండుగ రోజులలో, భక్తులు శ్రీ రాజరాజేశ్వరుని దర్శించుకోడానికి యానాం వస్తారు.

 పెండ్లి కుమారుణ్ణి చేసే ఉత్సవాలు 
ఈ ఉత్సవం మాఘ శుద్ధ పాఢ్యమి నాడు శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి కళ్యాణం కోసం వరుడిని తయారు చేయడంతో ప్రారంభమవుతుంది. స్వామివారి వాహన ఊరేగింపు కూడా ఈ రోజు నుండి ప్రారంభమవుతుంది. తరువాత పది రోజుల పాటు స్వామివారి కళ్యాణోత్సవం వరకు ప్రతిరోజూ వేర్వేరు రథాలతో వీధుల్లో ఊరేగింపు జరుగుతుంది.

 పుష్పక వాహనం 
ఉదయం, శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామిని పెళ్లికొడుకును చేస్తారు. ఆ రోజు వాహనం పుష్పక వాహనం. ఈ రోజు ఉత్సవ నిర్వాహకులు వుదట్టు కుటుంబం.

 పుష్పక వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో రెండవ రోజున వాహనం పుష్పక వాహనం. ఈ రోజు ఉత్సవ నిర్వహణ చేకూరి కుటుంబీకులు చేస్తారు

 మయూర వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగ మూడవ రోజున, మయూర వాహనంలో స్వామిని ఊరేగిస్తారు.

 పుష్ప వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో నాల్గవ రోజున స్వామిని పుష్ప వాహనంపై ఊరేగిస్తారు. 

 హరిణి వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో ఐదవ రోజు వాహనం, హరిణి వాహనం.

 సింహ వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో ఆరవ రోజున స్వామి వాహనం సింహ వాహనం.

 హంస వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో ఏడవ రోజున, స్వామిని హంస వాహనంపై ఊరేగిస్తారు.

 పుష్పక వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం ఎనిమిదవ రోజు వాహనం, పుష్పక వాహనం 

 అశ్వ వాహనం 
తొమ్మిదవ రోజున, అశ్వ వాహనం.

 నంది వాహనం, ధ్వజారోహణం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో పదవ రోజున స్వామిని నంది వాహనంపై ఊరేగిస్తారు. 

ఆ రాత్రి వాహన సేవ తర్వాత గర్భగుడి ముందు ఉన్న ధ్వజ స్తంభం పైభాగంలో నంది చిత్రంతో కూడిన జెండాను ఎగురవేసి, ధ్వజారోహణం జరుపుతారు. కళ్యాణోత్సవం ఉత్సవానికి దేవతలను అధికారికంగా ఆహ్వానించడం దీని ఉద్దేశం.

 కల్యాణోత్సవం, గజ వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం ఉత్సవంలో పదకొండవ రోజున (మాఘ శుద్ధ ద్వాదశి), కళ్యాణం జరుపుతారు. ఆనాటి వాహనం, గజ వాహనం.

 భూత వాహనం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగ పన్నెండవ రోజున వాహనం, భూత వాహనం. ఈ రోజుతో 'వాహన సేవ' ముగుస్తుంది.

 రథోత్సవం 
కళ్యాణోత్సవం ఉత్సవంలో పదమూడవ రోజు (మాఘ శుద్ధ చతుర్దశి) రథోత్సవం ఉంటుంది. 

 త్రిశూల తీర్థం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో పద్నాలుగో రోజు (మాఘ పౌర్ణమి) ఉదయం గౌతమి గోదావరి నదిలో త్రిశూల తీర్థం లేదా త్రిశూల స్నానం నిర్వహిస్తారు. తరువాత స్వామివారి ఊరేగింపు జరుగుతుంది.

 పుష్ప యాగం 
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో పదిహేనవ రోజు (మాఘ బహుల పాఢ్యమి) నుండి ఐదు రోజుల పాటు పుష్ప యాగం (పుష్పయాగం) అంటే బలి పుష్ప ఆచారం ఉంటుంది.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 యానాం విమోచనోద్యమం
 యానాం యానాం ప్రత్యేక ప్రతిపత్తికి కారణాలు 

 మూలాలు 

వర్గం:హిందువుల పండుగలు
వర్గం:యానాం