శివాజీరావు గిర్దర్ పాటిల్

శివాజీరావు గిర్ధర్ పాటిల్ (5 మార్చి 1925 – 22 జూలై 2017) మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త మరియు రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొంటూ చిన్న వయసులోనే సామాజిక కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం ఆయన వివిధ రాజకీయ పార్టీలతో అనుబంధం కలిగి ఉండి, మహారాష్ట్ర శాసనమండలి, మహారాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యుడిగా, ఒక కాలం పాటు రాజ్యసభ సభ్యుడిగా కూడా సేవలందించారు. 2013లో ఆయనకు భారతదేశంలోని మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేయబడింది. ఆయన ప్రముఖ భారతీయ సినీ నటి స్మితా పాటిల్ తండ్రి.

 జీవిత చరిత్ర 
పాటిల్ యువ వయసు నుంచే చురుకైన రాజకీయ నాయకుడిగా ఎదిగారు. ఆయన కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (CPI), భారత జాతీయ కాంగ్రెస్, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ, బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ వంటి పలు రాజకీయ పార్టీలతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు.

స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా ఆయన రాజకీయ జీవితం ప్రారంభమైంది. కౌమార దశలోనే కమ్యూనిస్టు ఉద్యమం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యారు. 1939లో కేవలం 14 ఏళ్ల వయసులోనే, CPIకి చెందిన విద్యార్థి విభాగమైన ఆల్ ఇండియా స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్ (AISF) అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. 1936లో స్థాపించబడిన AISF భారతదేశంలో తొలి జాతీయ విద్యార్థి సంఘంగా గుర్తింపు పొందింది. ఈ సంస్థ ద్వారా బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా నిర్వహించిన అనేక కార్యకలాపాల్లో పాటిల్ పాల్గొన్నారు. వాటిలో కొన్ని హింసాత్మకమైనవిగా పరిగణించబడ్డాయి. ఈ కారణంగా ఆయనను అరెస్ట్ చేసి, విచారణ అనంతరం 12 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించారు. అయితే ఆయన జైలు నుంచి తప్పించుకొని కొంతకాలం లక్నోలో గోప్యంగా జీవించారు. అనంతరం తిరిగి పట్టుబడ్డారు.

1960 నుండి 1967 వరకు ఆయన మహారాష్ట్ర శాసనమండలి సభ్యుడిగా, 1967 నుండి 1978 వరకు మహారాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యుడిగా సేవలందించారు. 1967  1972 ఎన్నికల్లో శిర్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి విజయం సాధించారు. 1968–72 మధ్య వసంతరావు నాయక్ మంత్రివర్గంలో, 1976–78 మధ్య శంకరరావు చవాన్ మరియు వసంతదాదా పాటిల్ మంత్రివర్గాల్లో మంత్రిగా పనిచేశారు. ఈ కాలంలో ఆయన నీటిపారుదల, విద్యుత్, ప్రోటోకాల్, సహకారాలు, శాసన వ్యవహారాల శాఖలను నిర్వహించారు. 1992 నుండి 1998 వరకు ఒక పర్యాయం రాజ్యసభ సభ్యుడిగా కూడా ఉన్నారు.

మహారాష్ట్రలో చక్కెర సహకార ఉద్యమంలో కూడా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. 1981లో ధూలే జిల్లాలోని శిర్పూర్లో "శిర్పూర్ సహకారి సఖర్ కార్ఖానా" అనే సహకార చక్కెర కర్మాగారాన్ని స్థాపించడంలో సహకరించారు. 2009 వరకు వరుసగా 27 సంవత్సరాల పాటు దాని అధ్యక్షుడిగా కొనసాగారు. 

 సేవా కార్యక్రమాలు 
1996లో తన కుమార్తె స్మితా పాటిల్ జ్ఞాపకార్థంగా "స్మితా పాటిల్ చారిటబుల్ ట్రస్ట్"ను స్థాపించారు. ఈ ట్రస్ట్ ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్య అందించాలనే లక్ష్యంతో ధాహివాడ్, శిర్పూర్ గ్రామంలో "స్మితా పాటిల్ పబ్లిక్ స్కూల్"ను నిర్వహిస్తున్నారు.

2013లో ప్రజా వ్యవహారాల్లో చేసిన విశేష సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మభూషణ్ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది. 

 వ్యక్తిగత జీవితం 
శివాజీరావు పాటిల్ వివాహం విద్యోతమా దేశ్‌ముఖ్ (విద్యాతాయి పాటిల్)తో జరిగింది. సంప్రదాయాలకు భిన్నంగా జరిగిన ఈ వివాహాన్ని సానే గురుజీ నిర్వహించారు. వీరికి ముగ్గురు కుమార్తెలు — అనిత, స్మితా, మాన్య. స్మితా పాటిల్ ప్రముఖ హిందీ సినీ నటి. ఆమె మరణానంతరం ఆమె కుమారుడు ప్రతీక్ బబ్బర్ను శివాజీరావు పాటిల్ దంపతులు పెంచి పెద్ద చేశారు.

 మూలాలు 



 Category:1925 జననాలు Category:2017 మరణాలు Category:మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు Category:భారతీయ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు Category:పద్మభూషణ్ గ్రహీతలు Category:మహారాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యులు Category:రాజ్యసభ సభ్యులు