రామ్ చతుర్ మల్లిక్

పండిట్ రామ్ చతుర్ మల్లిక్ (1902–1990) ఒక భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసుడు. హిందుస్థానీ గాత్ర సంగీతంలోని పురాతన శైలులలో ఒకటైన ధృపద్ సంప్రదాయానికి చెందిన దర్భంగా ఘరానాను బయటి ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన ఘనత ఇతనిదే. దర్భంగా రాజవంశంలో చివరి ప్రధాన ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు. గత 14 తరాల నుండి వస్తున్న తన పూర్వీకుల వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తూ, దర్భంగా మహారాజు సర్ కామేశ్వర్ సింగ్‌కు అత్యంత సన్నిహితుడిగా ఉండేవారు. ఆయన గాయకులైన మల్లిక్ కుటుంబ సభ్యుడు. 1970లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను భారతదేశపు నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

 జీవిత విశేషాలు 
పండిట్ రామ్ చతుర్ మల్లిక్ 1902లో భారతదేశంలోని బీహార్ రాష్ట్రం ఉత్తర ప్రాంతంలోని దర్భంగా జిల్లాలోని ఆమ్టా అనే చిన్న గ్రామంలో జన్మించారు. దర్భంగా ఆస్థానంలో ధృపద్ సంగీత విద్వాంసులుగా ఉన్న కర్తా రామ్ వంశానికి చెందిన మల్లిక్ కుటుంబంలో ఆయన జన్మించారు. ఆయన తండ్రి, రజిత్ రామ్, ఒక ప్రముఖ గాయకుడు, గొప్ప కవి-రచయిత. పురాతన వేద గ్రంథాలపై ఆధారపడి, ధృపద్‌గా పాడటానికి వేలాది శ్లోకాలను సృష్టించారు. 'రాగ వినోద్' సృష్టికర్తగా గుర్తింపు పొందారు. ఆయన తన కుటుంబ సంప్రదాయం నుండి, తండ్రి నుండి సంగీత నైపుణ్యాలను వారసత్వంగా పొందారు. తరువాత ఆ రోజుల్లో ప్రసిద్ధ సంగీతకారుడైన క్షితిపాల్ మల్లిక్ వద్ద, తరువాత గొప్ప సితార్ విద్వాంసుడిగా పేరుగాంచిన రామేశ్వర్ పాఠక్ వద్ద శిక్షణ పొందారు.

మహారాజా కామేశ్వర్ సింగ్ దర్భంగా ఆస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా మారిన తరువాత, ఆయన రాజు తమ్ముడు రాజా బహదూర్ విశ్వేశ్వర్ సింగ్ సహచరుడిగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యటించి ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. 1947 విభజనకు ముందు ఆయన పటియాలా, జైపూర్, కాశ్మీర్ వంటి అనేక భారతీయ సంస్థానాలలో గొప్ప గుర్తింపు పొందారు. ఉస్తాద్ సలామత్ అలీ ఖాన్, ఉస్తాద్ బడే గులాం అలీ ఖాన్, ఉస్తాద్ అమీర్ ఖాన్ వంటి సమకాలీన సంగీత ప్రముఖుల ప్రశంసలు అందుకున్నారు. 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు ఆయన ఆస్థానానికి సేవలందించారు.

మల్లిక్ జీ తనకు ఇష్టమైన ధృపద్ శైలితో పాటు ఖయాల్, ఠుమ్రిలలో కూడా ప్రావీణ్యం కలిగి ఉండేవారు. ఉస్తాద్ అమీర్ ఖాన్ , ఉస్తాద్ బడే గులాం అలీ ఖాన్ వంటి ఆనాటి ప్రముఖ గాయకులతో ఆయనకు సాన్నిహిత్యం ఉండేది. ఆయన దర్భంగా ఘరానా ధృపద్‌ను అనుసరించారు, ధృపద్‌లో ఆయనకున్న నైపుణ్యం ఆయనకు ధృపద్ సామ్రాట్ అనే బిరుదును తెచ్చిపెట్టింది. భారత ప్రభుత్వం 1970లో ఆయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది. ఆయన 1990 జనవరి 11న మరణించే వరకు చురుకుగా ఉన్నారు.

ఆడిషన్ లేకుండానే ఆల్ ఇండియా రేడియో నుండి "టాప్ గ్రేడ్" పొందిన ఏకైక కళాకారుడు మల్లిక్ జీ. ఆయన జీవించి ఉన్నంత కాలం ఆల్ ఇండియా రేడియో, ఢిల్లీకి టాప్ గ్రేడ్ ప్యానెల్ ఎంపికకర్తలలో ఒకరిగా కొనసాగారు.

మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రారంభించినప్పుడు మొదటి "తాన్‌సేన్ అవార్డు" మల్లిక్ జీకే లభించింది. బీహార్ ప్రభుత్వం సంగీత రంగంలో ఇచ్చే అత్యున్నత పురస్కారానికి ఆయన పేరు మీద "పండిట్ రామ్ చతుర్ మల్లిక్ సంగీత్ అవార్డు" అని నామకరణం చేశారు.

 ఇవి కూడా చూడండి 
 హిందుస్థానీ సంగీతం

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 




వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:1902 జననాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు