ఐడీబీఐ బ్యాంకు

'ఐడీబీఐ బ్యాంక్ లిమిటెడ్ (ఐడీబీఐ బ్యాంక్ లేదా 'ఐడీబీఐ) అనేది లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (LIC) మరియు భారత ప్రభుత్వం యాజమాన్యంలో ఉన్న షెడ్యూల్డ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్. దీనిని 1964లో భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క పూర్తి యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థగా భారత ప్రభుత్వం స్థాపించింది, ఇది అభివృద్ధి ఆర్థిక సంస్థ, ఇది పారిశ్రామిక రంగానికి ఆర్థిక సేవలను అందించింది.

2005లో, ఈ సంస్థ దాని అనుబంధ వాణిజ్య విభాగం, ఐడీబీఐ బ్యాంక్‌తో విలీనం చేయబడింది మరియు దీనిని "ఇతర ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకు" వర్గంగా వర్గీకరించారు. తరువాత మార్చి 2019లో, అధిక NPA మరియు మూలధన సమృద్ధి సమస్యల కారణంగా బ్యాంకులో మూలధనాన్ని నింపమని భారత ప్రభుత్వం LICని కోరింది మరియు నియంత్రణ నిబంధనలకు అనుగుణంగా బ్యాంకును నిర్వహించమని LICని కోరింది. LIC మొత్తం చెల్లించిన ఈక్విటీ వాటా మూలధనంలో 51%ని కొనుగోలు చేసిన తర్వాత, 21 జనవరి 2019 నుండి అమలులోకి వచ్చేలా బ్యాంకును భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నియంత్రణ ప్రయోజనాల కోసం 'ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకు'గా వర్గీకరించింది. ఐడీబీఐని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రాంప్ట్ కరెక్టివ్ యాక్షన్ కింద ఉంచింది మరియు 10 మార్చి 2021న ఐడీబీఐ దాని నుండి బయటకు వచ్చింది. ప్రస్తుతం ఐడీబీఐ బ్యాంక్‌లో భారత ప్రభుత్వానికి ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష వాటా దాదాపు 95% ఉంది, దీనిని భారత ప్రభుత్వం (GoI) డిసెంబర్ 17, 2019న జారీ చేసిన F.No. 8/2/2019-BO-II ద్వారా స్పష్టం చేసింది మరియు ప్రభుత్వ వ్యాపార కేటాయింపు కోసం అన్ని కేంద్ర/రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విభాగాలు ఐడీబీఐ బ్యాంక్‌ను పరిగణించాలని ఆదేశించింది.SIDBI, EXIM, నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆఫ్ ఇండియా, SEBI, నేషనల్ సెక్యూరిటీస్ డిపాజిటరీ లిమిటెడ్ వంటి అనేక జాతీయ సంస్థలు ఐడీబీఐ లో తమ మూలాలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం, ఐడీబీఐ బ్యాంక్ భారతదేశంలోని అతిపెద్ద వాణిజ్య బ్యాంకులలో ఒకటి.</ref> SIDBI, EXIM వంటి అనేక జాతీయ సంస్థలు ఐడీబీఐ లో తమ మూలాలను కనుగొన్నాయి. 

జూలై 2025 నాటికి, బ్యాంక్ మొత్తం బ్యాలెన్స్ షీట్ పరిమాణం ₹4,11,661.దీనికి 2,100 కంటే ఎక్కువ బ్యాంకింగ్ శాఖలు మరియు 3,700 కంటే ఎక్కువ ATMలు కూడా ఉన్నాయి. 24 బ్యాంకింగ్ అవుట్‌లెట్‌లు - స్థిర BC, జూలై 2025 నాటికి భారతదేశం అంతటా విస్తరించి ఉన్నాయి, వీటిలో దుబాయ్ లోని ఒక విదేశీ శాఖ కూడా ఉంది. 

చరిత్ర

భారతదేశంలో అభివృద్ధి బ్యాంకింగ్ యొక్క అవలోకనం

1930లలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం మరియు మహా మాంద్యం తర్వాత అభివృద్ధి బ్యాంకింగ్ ఉద్భవించింది. ప్రభావిత దేశాలకు పునర్నిర్మాణ నిధుల డిమాండ్ పునర్నిర్మాణం కోసం జాతీయ సంస్థలను ఏర్పాటు చేయవలసి వచ్చింది. 1947లో స్వాతంత్ర్యం సమయంలో, భారతదేశం చాలా అభివృద్ధి చెందిన బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థను కలిగి ఉంది. బ్యాంకు ఆధిపత్య ఆర్థిక అభివృద్ధి వ్యూహాన్ని అవలంబించడం ముఖ్యంగా వ్యవసాయం మరియు పరిశ్రమల రంగాల రుణ అవసరాలను తీర్చడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ దిశగా, రిజర్వ్ బ్యాంక్ సంస్థ నిర్మాణం కోసం యంత్రాంగాలను నియంత్రించడం మరియు అభివృద్ధి చేయడంపై దృష్టి పెట్టింది. సాధారణ బ్యాంకింగ్ అవసరాలను తీర్చడానికి మరియు పరిశ్రమ మరియు వ్యవసాయం యొక్క స్వల్పకాలిక పని మూలధన అవసరాలను తీర్చడానికి వాణిజ్య బ్యాంకింగ్ నెట్‌వర్క్ విస్తరించబడింది. పరిశ్రమ మరియు వ్యవసాయం యొక్క దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక అవసరాలను తీర్చడానికి ఐడీబీఐ, NABARD, NHB మరియు SIDBI వంటి ప్రత్యేక అభివృద్ధి ఆర్థిక సంస్థలు (DFIలు) స్థాపించబడ్డాయి.

భారత పారిశ్రామిక అభివృద్ధి బ్యాంకు (ఐడీబీఐ) ఏర్పాటు

భారత పారిశ్రామిక అభివృద్ధి బ్యాంకు (ఐడీబీఐ) 1964లో పార్లమెంట్ చట్టం ద్వారా భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క పూర్తి యాజమాన్య అనుబంధ సంస్థగా స్థాపించబడింది. 1976లో, ఐడీబీఐ యాజమాన్యాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి బదిలీ చేశారు మరియు భారతదేశంలో పరిశ్రమలకు నిధులు సమకూర్చడం, ప్రోత్సహించడం మరియు అభివృద్ధి చేయడంలో నిమగ్నమైన సంస్థల కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేయడానికి ఇది ప్రధాన ఆర్థిక సంస్థగా చేయబడింది. గ్రీన్-ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టులకు మరియు విస్తరణ, ఆధునీకరణ మరియు వైవిధ్యీకరణ ప్రయోజనాల కోసం ఐడీబీఐ రూపాయి మరియు విదేశీ కరెన్సీలలో ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించింది. 1992 నుండి ప్రభుత్వం ఆవిష్కరించిన ఆర్థిక రంగ సంస్కరణల నేపథ్యంలో, రాష్ట్ర స్థాయి ఆర్థిక సంస్థలు మరియు బ్యాంకులు అందించిన రుణాలకు తిరిగి నిధులు సమకూర్చడం ద్వారా మరియు వాయిదా వేసిన చెల్లింపు నిబంధనలపై స్వదేశీ యంత్రాల అమ్మకం వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే మార్పిడి బిల్లులను తిరిగి చెల్లించడం ద్వారా ఐడీబీఐ పరోక్ష ఆర్థిక సహాయాన్ని కూడా అందించింది.

జూలై 1995లో ఐడీబీఐ పబ్లిక్ ఇష్యూ తర్వాత, బ్యాంకులో ప్రభుత్వ వాటా 100% నుండి 75%కి తగ్గింది.

ముఖ్యంగా సంస్కరణలకు ముందు యుగంలో (1964–91) ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన 'డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంకింగ్' చార్టర్‌కు అనుగుణంగా భారతదేశంలో విస్తృత-ఆధారిత పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని ఉత్ప్రేరకపరచడంలో ఐడీబీఐ మార్గదర్శక పాత్ర పోషించింది. ఐడీబీఐ మద్దతుతో నిర్మించబడిన కొన్ని సంస్థలు సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI), నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆఫ్ ఇండియా (NSE), నేషనల్ సెక్యూరిటీస్ డిపాజిటరీ లిమిటెడ్ (NSDL), స్టాక్ హోల్డింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (SHCIL), క్రెడిట్ అనాలిసిస్ & రీసెర్చ్ లిమిటెడ్, ఎగ్జిమ్ బ్యాంక్ (భారతదేశం), స్మాల్ ఇండస్ట్రీస్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SIDBI) మరియు ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ డెవలప్‌మెంట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా.

ఐడీబీఐ ని వాణిజ్య బ్యాంకుగా మార్చడం
RBI ఏర్పాటు చేసిన ఒక కమిటీ, వాణిజ్య బ్యాంకింగ్ మరియు అభివృద్ధి బ్యాంకింగ్ మధ్య సాంప్రదాయిక వ్యత్యాసం నుండి దూరంగా ఉండటం ద్వారా అభివృద్ధి ఆర్థిక సంస్థ (IDBI) దాని కార్యకలాపాలను వైవిధ్యపరచాలని మరియు అభివృద్ధి ఫైనాన్సింగ్ మరియు బ్యాంకింగ్ కార్యకలాపాల పాత్రను సమన్వయం చేసుకోవాలని సిఫార్సు చేసింది. ఆర్థిక రంగంలో సంస్కరణలను కొనసాగించడానికి, ఐడీబీఐ దాని పాత్రను అభివృద్ధి ఆర్థిక సంస్థ నుండి వాణిజ్య సంస్థగా మార్చింది. ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ (ట్రాన్స్‌ఫర్ ఆఫ్ అండర్‌టేకింగ్ అండ్ రిపీల్) చట్టం, 2003తో, ఐడీబీఐ పరిమిత కంపెనీ హోదాను పొందింది, అంటే ఐడీబీఐ లిమిటెడ్.

తదనంతరం, సెప్టెంబర్ 2004లో, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ RBI చట్టం, 1934 కింద ఐడీబీఐని 'షెడ్యూల్డ్ బ్యాంక్'గా చేర్చింది. వాణిజ్య బ్యాంకింగ్ విభాగం, ఐడీబీఐ బ్యాంక్, 2005లో ఐడీబీఐలో విలీనం చేయబడింది.

 ప్రభుత్వ ప్రత్యక్ష జోక్యం 
ఈ విలీనం బ్యాంకు కార్యకలాపాలను క్రమబద్ధీకరిస్తుందని భావించారు. అయితే, ఐడీబీఐ మునుపటి ఐడీబీఐ సంస్థ మాదిరిగానే పారిశ్రామిక రంగం వైపు తన విధానాన్ని ఆధారం చేసుకుంటూనే ఉంది. దీని ఫలితంగా బ్యాంకు యొక్క రిటైల్ వ్యాపారం దాని మొత్తం వ్యాపారంలో 13 శాతానికి పరిమితం చేయబడింది. 2018 మార్చి నాటికి, మొత్తం నిరర్థక ఆస్తులు (NPA)  కోట్లకి పెరిగింది మరియు దాని మొత్తం రుణాలలో దాదాపు 28 శాతంగా ఉన్నాయి. ఇది భారతీయ బ్యాంకులలో అత్యధికం. కేంద్ర ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుంది, జీవిత బీమా కార్పొరేషన్  కోట్ల ఇన్ఫ్యూషన్‌తో బ్యాంకును బెయిల్ అవుట్ చేసింది.

n 29 జూన్ 2018న, ఐడీబీఐ బ్యాంక్‌లో వాటాను 51% వరకు పెంచుకోవడానికి LICకి ఇన్సూరెన్స్ రెగ్యులేటరీ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (IRDAI) నుండి సాంకేతిక అనుమతి లభించింది.LIC జనవరి 21, 2019న 51% నియంత్రణ వాటాను కొనుగోలు చేసింది, మొత్తం పెట్టుబడి  కోట్లు.

 కార్యకలాపాలు 

యునైటెడ్ వెస్ట్రన్ బ్యాంక్ కొనుగోలు
2006లో, IDBI బ్యాంక్ సతారాలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన యునైటెడ్ వెస్ట్రన్ బ్యాంక్ను కొనుగోలు చేసింది. UWBని కొనుగోలు చేయడం ద్వారా, IDBI బ్యాంక్ దాని శాఖల సంఖ్యను 195 నుండి 425కి రెట్టింపు చేసింది.

 LIC కి వ్యూహాత్మక పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ 
జనవరి 2019లో బ్యాంకులో 51% నియంత్రణ వాటాను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా LIC ఆఫ్ ఇండియా మెజారిటీ వాటాదారుగా మారింది. LIC ఆఫ్ ఇండియా ఈక్విటీ వాటాను పెంచిన తరువాత, IDBI బ్యాంక్‌ను ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకుగా తిరిగి వర్గీకరించబడిందని, జనవరి 21, 2019 నుండి పునరాలోచనలో ఉంటుందని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా 14 మార్చి 2019న పత్రికా ప్రకటన ద్వారా స్పష్టం చేసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రమోటర్‌గా వర్గీకరించబడినప్పుడు, బ్యాంకు నిర్వహణ నియంత్రణను LIC చేపట్టింది.

లిస్టింగ్‌లు మరియు షేర్ హోల్డింగ్

IDBI బ్యాంక్ ఈక్విటీ షేర్లు బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ మరియు నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆఫ్ ఇండియాలలో జాబితా చేయబడ్డాయి. సెప్టెంబరు 2021 నాటికీ, ఐడిబిఐ బ్యాంకులో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి 45.48% వాటా ఉండగా, ఎల్ఐసికి 49.24% వాటా ఉండగా మిగిలిన వాటా ప్రమోటర్లు కాని వారి వద్ద ఉంది.

ఉద్యోగులు
1 సెప్టెంబర్ 2023 నాటికి, బ్యాంకులో 18,283 మంది ఉద్యోగులు ఉన్నారు, వారిలో 197 మంది వైకల్యాలు ఉన్న ఉద్యోగులు. అదే తేదీన బ్యాంకు ఉద్యోగుల సగటు వయస్సు 34 సంవత్సరాలు. The bank reported a business of ₹25.64 crores per employee and a net profit of ₹12.17 lakhs per employee during the FY 2012–13.

ఐడిబిఐ ఇంటెక్ లిమిటెడ్

ఐడిబిఐ ఇంటెక్ లిమిటెడ్ (IIL) అనేది 2000లో స్థాపించబడిన ఐడిబిఐ బ్యాంక్ యొక్క పూర్తి యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ.

ఇది కన్సల్టెన్సీ, సిస్టమ్ ఇంటిగ్రేషన్, సిస్టమ్ అమలు & మద్దతు, అప్లికేషన్లు & సర్వర్ హోస్టింగ్ మరియు ఇతర IT సంబంధిత నిర్వహించబడిన సేవలు మరియు ప్రత్యేక శిక్షణ రంగాలలో IT సంబంధిత సేవలను అందిస్తుంది.

డేటా సెంటర్ మేనేజ్‌మెంట్ మరియు కాల్ సెంటర్‌తో సహా ఐటీ సంబంధిత సేవలకు IDBI ఇంటెక్ ISO 9001:2000 సర్టిఫికేషన్‌తో గుర్తింపు పొందింది మరియు ఇండియన్ కంప్యూటర్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ టీమ్ (CERT-In)తో సర్టిఫైడ్ ఐటీ సెక్యూరిటీ ఆడిటింగ్ ఆర్గనైజేషన్‌ను కూడా పొందింది.Panel of Auditors cert-in.org.in

అవార్డులు మరియు గుర్తింపులు

 మే 2013లో ఫోర్బ్స్ గ్లోబల్ 2000లో ఐడిబిఐ బ్యాంక్ #1197వ స్థానంలో నిలిచింది.

 ఇది 2011 డన్ & బ్రాడ్‌స్ట్రీట్ బ్యాంకింగ్ అవార్డులలో 'మొత్తం ఉత్తమ బ్యాంక్' మరియు 'ఉత్తమ ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంక్' అవార్డులను అందుకుంది.

 2011లో, ఇండియన్ బ్యాంక్స్ అసోసియేషన్ నుండి బిజినెస్ ఇంటెలిజెన్స్ యొక్క ఉత్తమ వినియోగం మరియు ఉత్తమ రిస్క్ మేనేజ్‌మెంట్ కోసం బ్యాంకింగ్ టెక్నాలజీ అవార్డులను అందుకుంది.

COVID-19 మారటోరియం
COVID-19 మహమ్మారి సమయంలో, కస్టమర్ల అనుమతి లేకుండా, రుణ ఖాతాలపై ఆటోమేటిక్ మారటోరియం లేదా ఆటోమేటిక్ రిలీఫ్‌ను వర్తింపజేసిన బ్యాంకులలో ఐడిబిఐ బ్యాంక్ ఒకటి. మారటోరియం నుండి వైదొలగడానికి కస్టమర్లు ఇమెయిల్ పంపవలసి ఉంటుంది. చివరికి, కస్టమర్లు మొదట్లో చెల్లించాల్సిన దానికంటే ఎక్కువ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అటువంటి ప్రసిద్ధ బ్యాంకు వైపు నుండి ఈ చర్య చాలా అనైతికంగా పరిగణించబడుతుంది.

ఇవి కూడా చూడండి

 భారతదేశంలో బ్యాంకింగ్
 భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ కోడ్
 భారతదేశంలోని కంపెనీల జాబితా
 జాతీయ అభివృద్ధి బ్యాంకుల జాబితా

సూచనలు