జయప్రద రామమూర్తి

జయప్రద రామమూర్తి, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ వేణువు విద్వాంసురాలు. ఆమె రాష్ట్రంలో వేణువు విద్వాంసురాలిగా, ఆల్ ఇండియా రేడియో, దూరదర్శన్ లలో కర్ణాటక సంగీతం వేణువులో "ఎ-గ్రేడ్" పొందిన మొదటి మహిళ. అలాగే, ఆమె అతి పిన్న వయస్కురాలిగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె కర్ణాటక సంగీతం, హిందూస్థానీ సంగీత శైలులను వేణువుతో వాయిస్తుంది. ఆమె ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి ఉగాది పురస్కారంతో సహా అనేక అవార్డులు, గౌరవాలను అందుకున్నది.

 జీవితచరిత్ర 
జయప్రద రామమూర్తి ఆంధ్రప్రదేశ్ హైదరాబాదు (ప్రస్తుతం తెలంగాణ) లో ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీతం గాయని ప్రేమ రామమూర్తి, ముంబైలోని భాభా అణు పరిశోధనా కేంద్రం శాస్త్రవేత్త అయిన వెంకటరమణ రామమూర్తి దంపతులకు జన్మించింది. బళ్లారి జమీందారు అయిన ఆమె తాత శ్రీనివాస శాస్త్రి వేణువు వాయించేవాడు. సంగీత విద్వాంసురాలైనప్పటికీ, ఆమె తల్లి ప్రేమ రామమూర్తి తన భర్త మరణం తరువాత కుటుంబాన్ని పోషించడంలో ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందుల కారణంగా తన కుమార్తె సంగీత వృత్తిని కొనసాగించడంపై ఆసక్తి చూపలేదు. హైదరాబాదులోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ప్రదర్శన కళలు, మేధో సంపత్తి హక్కుల మార్కెటింగ్ పై ఆమె చేసిన పరిశోధనకు డాక్టరేట్ అందుకుంది.

జయప్రద ఎటువంటి అధికారిక శిక్షణ లేకుండా చిన్న వయస్సులోనే వేణువు వాయించడం ప్రారంభించింది. వేణువు పట్ల ఆమెకు ఉన్న ఆసక్తిని గ్రహించిన తల్లి, పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత ఎన్. రమణి మార్గదర్శకత్వంలో వేణువు శిక్షణ కోసం చెన్నై తీసుకెళ్ళింది. అక్కడ గురువు మార్గదర్శకత్వంలో, ఆమె పన్నెండు సంవత్సరాల వయస్సులో వేదికపై ప్రదర్శన ఇవ్వడం ప్రారంభించింది. ఆమె మొదటి ప్రదర్శన సికింద్రాబాదు గణపతి ఆలయంలో జరిగింది.

ఆ తరువాత, ఆమె కర్ణాటక సంగీతం, హిందూస్థానీ సంగీతం లకు వేణువులో హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, బి. ఆర్. సి. అయ్యంగార్, సుదర్శనాచార్య, ఎన్. ఎస్. శ్రీనివాసన్ వంటి అనేక ఇతర ప్రముఖ కళాకారుల వద్ద అధునాతన శిక్షణ పొందింది.
 కెరీర్ 
కర్ణాటక సంగీతం గాయనిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించిన జయప్రద రామమూర్తి, యుక్తవయసులో తన తల్లి ప్రేమ రామమూర్తితో కలిసి వివిధ కచేరీలలో పాడింది. పలు సంగీత పోటీలలో అనేక బహుమతులు గెలుచుకున్నది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి మొదటి మహిళా వేణువు విద్వాంసురాలిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అంతేకాకుండా, ఆమె ఆల్ ఇండియా రేడియో, దూరదర్శన్ లలో వేణువులో 'ఎ-గ్రేడ్' పొందిన మొదటి మహిళ, అతి పిన్న వయస్కురాలుగా కూడా గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. ఆమె ఇరవై రకాల వేణువులను వాయించగలదు. కచేరీ వేదికపై బాస్ (లాంగ్వాన్ వేణువు, పాశ్చాత్య కీ వేణువును ఉపయోగించిన మొదటి మహిళగా కూడా ఆమె గుర్తింపు పొందింది. ఆమె కర్ణాటక సంగీతంలో ఉమా అనే కొత్త రాగాన్ని కూడా అభివృద్ధి చేసింది.

2019లో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం అధికారిక ఛానల్ అయిన శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ డైరెక్టర్ గా జయప్రద నియమితురాలైంది.

ఆమె ప్రారంభించిన గ్లోబల్ ఫ్లూట్ ఫౌండేషన్, విశ్వ ఉత్తర ఆర్ట్స్ ఫౌండేషన్ ద్వారా భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం, వేణువును కూడా ప్రోత్సహిస్తోంది.

ఆమె కర్ణాటక సంగీతం, హిందూస్థానీ శైలులు రెండింటినీ వాయిస్తుంది. ఆమె దేశవ్యాప్తంగా, విదేశాలలో కూడా వివిధ వేదికలలో సోలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. ఆమె బేసిక్స్ ఆఫ్ ఫ్లూట్ ప్లేయింగ్ అనే పుస్తకాన్ని కూడా రచించింది.

కె. రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వం వహించిన ఓం నమో వేంకటేశాయ చిత్రంలో జయప్రద ఫ్లాటిస్ట్ గా సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. ఆ తరువాత, ఆమె బాహుబలి 2, వకీల్ సాబ్ వంటి చిత్రాలలో కూడా నటించింది. ఆమె సంగీత దర్శకుడు ఎం. ఎం. కీరవాణితో కలిసి అనేక ప్రాజెక్టులలో పనిచేసింది.

 గుర్తింపు 
జయప్రద రామమూర్తి 2012లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి ఉగాది పురస్కారాన్ని అందుకున్నది. 2019లో, ఆమె కార్తీక్ అవార్డు ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ అందుకున్నది. ఆమె 2023లో ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం నుండి శాస్త్రీయ సంగీతానికి మెరిట్ అవార్డును అందుకుంది. ఆమె భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ నుండి జాతీయ ఫెలోషిప్ ను కూడా అందుకుంది.

ఆమెకు అనేక హిందూ మత సంస్థల నుండి అస్థానా విదుషి స్థానం వంటి గౌరవాలు కూడా లభించాయి, వీటిలో తమిళనాడు కాంచీపురంలోని కంచి కామకోటి పీఠం, కర్ణాటక మైసూర్ లోని మైసూర్ దత్త పీఠం, తెలంగాణలోని యాదగిరి లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవాలయం, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని శ్రీశైల క్షేత్రం మొదలైనవి ఉన్నాయి.

 మూలాలు 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:Articles with hCards
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description