సోమన్న

సోమన్న (జననం 1957 జూన్ 1), కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త, అతను జెను కురుబా గిరిజన సమాజాన్ని, ప్రత్యేకించి భారతదేశంలోని బలహీన గిరిజన సమూహాన్ని (పివిటిజి) ఉద్ధరించడంలో చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. సామాజిక సేవ రంగంలో ఆయనకు 2024లో భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ లభించింది.

 నేపథ్యం 
సోమన్న 1957 జూన్ 1న మైసూరు జిల్లాలో జెను కురుబ సమాజంలో జన్మించాడు. ఆయన అల్తల్హుండి మోథా గిరిజన కుగ్రామానికి చెందినవాడు. హెచ్. డి. కోట్ తాలూకా నాగనహళ్లి గ్రామ పంచాయతీలోని మోథా గిరిజన గ్రామంలో నివసిస్తున్నాడు. అతను నాలుగో తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు.

సోమన్న తన తల్లిదండ్రులైన కున్నయ్య, బసమ్మలకు తొమ్మిదవ సంతానం, అతని పెద్ద తోబుట్టువులు చాలా మంది వ్యాధుల కారణంగా మరణించడం జరిగింది. 1976 నాటి బానిస కార్మిక నిర్మూలన చట్టం అతని దాస్యానికి ముగింపు పలికే వరకు సోమన్న 16 సంవత్సరాలు బానిస కార్మికుడిగా పనిచేసాడు. భూ సంస్కరణల చట్టం అమలు తరువాత, 1980లో 31 గుంటల భూమిని పొందటానికి ఆయన పోరాడాడు.

ఆయనకు భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రకటించడానికి కొంతకాలం ముందు, తన భార్య రాజమ్మ 2024 జనవరి 7న మరణించింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
 క్రియాశీలత 
సోమన్న 1978 నుండి నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా, జెను కురుబ తెగ, కర్ణాటకలోని ఇతర గిరిజన వర్గాల సంక్షేమం, హక్కుల కోసం అంకితం అయ్యాడు. భూ హక్కులను పరిరక్షించడం, స్థానభ్రంశం నివారించడం, విద్యను ప్రోత్సహించడం, పర్యావరణ పరిరక్షణపై ఆయన కృషి చేసాడు. అతని క్రియాశీలతలో గణనీయమైన భాగం గిరిజన కుటుంబాలకు వారి భూమికి చట్టపరమైన హక్కుల పత్రాలను పొందడంలో సహాయపడటం, తద్వారా అటవీ ప్రాంతాలలో వారి భద్రత, హక్కులను నిర్ధారించడం. ఈ ప్రయత్నంలో 5 వందలకు పైగా గిరిజన సంఘాలు, కుటుంబాలకు సహాయం చేసిన ఘనత ఆయనకు దక్కింది. 1990లలో నాగర్ హోల్ నేషనల్ పార్క్ పర్యావరణపరంగా సున్నితమైన ప్రాంతంలో ఐదు నక్షత్రాల రిసార్ట్ నిర్మాణానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలపడంలో సోమన్న కీలక పాత్ర పోషించాడు. అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006 సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి ఆయన స్వరం వినిపించాడు.

సోమన్న 1981లో బుడకట్టు కృషికర సంఘాన్ని (గిరిజన వ్యవసాయదారుల సంఘం) సహ-స్థాపించాడు, ఇది పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు గిరిజన భూ హక్కులు, విద్య, ఆరోగ్య సంరక్షణ, జీవనోపాధిని సాధించడానికి ఒక వేదికగా ఉంది. ఆయన 'కేరళలోని ఆదివాసిగల మున్నత సంఘం' వంటి సంస్థలతో కూడా సహకరించాడు. 1991లో ఫిలిప్పీన్స్ లో జరిగిన అంతర్జాతీయ సమావేశంలో భారతదేశంలోని గిరిజన సమాజానికి ఆయన ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

సోమన్న సాహిత్యం ద్వారా గిరిజన సమస్యలపై అవగాహన పెంచడానికి కూడా దోహదపడింది. ఆయన క్షీర సాగర్ తో కలిసి నాలుగు నవలలను రచించాడు, వీటిలో జెనె నీ ఆకాశదా అరమనేయ్ కూడా ఉంది, తరువాత దీనిని కన్నడ చిత్రం కన్నెరీగా స్వీకరించారు, ఇందులో సోమన్న కూడా నటించాడు. ఇతర పుస్తకాలలో ఆదివాసిగల మక్కల విద్యాభ్యాస (గిరిజన పిల్లల విద్య) ఉన్నాయి.

 అవార్డులు 

 పద్మశ్రీ పురస్కారం (2024) 
 గిరిజన సంక్షేమానికి ఆయన చేసిన కృషికి కర్ణాటక ప్రభుత్వం వాల్మీకి అవార్డు (2023) 

నివేదికల ప్రకారం, సోమన్నకు పద్మశ్రీ అవార్డు గురించి తెలియదు, కానీ గిరిజన వర్గాల హక్కుల కోసం తన పోరాటాన్ని కొనసాగించడానికి ఇది ప్రోత్సాహంగా భావించారు.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు (2020-2029)

 మూలాలు 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1957 జననాలు