జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో భారత సాయుధ దళాలు

భారత సైన్యం 

ఇండో-పాకిస్తాన్ యుద్ధం 1947-1948 సమయంలో భారత సైన్యంతొలిసారి కాశ్మీర్‌లో మోహరించబడింది. ఆ తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో పాకిస్తాన్, చైనాతో జరిగిన ప్రతి ఘర్షణ, ప్రతిష్టంభన, సరిహద్దు సంఘటనల్లో సైన్యం భాగస్వామ్యమైంది. అంతర్గత భద్రతా విధుల్లో ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యలు, తిరుగుబాటు నిరోధక ఆపరేషన్లు ఉంటాయి. ప్రాంతంలోని అధిక భాగం ఉగ్రవాద వ్యతిరేక ఆపరేషన్ల లో  సైన్యం నేతృత్వం వహిస్తుంది. సీఆర్‌పీఎఫ్, ఎస్‌ఓజీలు  పరిధి భద్రత, గుంపుల నియంత్రణ బాధ్యతలు చేపడతాయి.
 భారతీయ వాయు సేన 
1947లో రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్, చెందిన   సి-47 డకోటాలు, టెంపెస్టులు భారత సైన్యానికి రవాణా సేవలు, వైమానిక మద్దతు అందించాయి. దాని ఫలితంగా జమ్మూ కాశ్మీర్ మాజీ రాజ్యంలోని విస్తృత ప్రాంతాలపై భారత్ తిరిగి నియంత్రణ సాధించింది.  అనంతర కాలంలో కూడా వైమానిక దళం అనేక సందర్భాల్లో సహకారం అందించింది. 2014 జమ్మూ కాశ్మీర్ వరదల సమయంలో మానవతా సహాయక చర్యలు చేపట్టింది. ప్రత్యక్ష పరిస్థితుల్లో శిక్షణ అందించేందుకు గరుడ్ కమాండోలను సైన్యంతో కలిసి జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో నియోగించింది.  ఈ కమాండోలు చినార్ కార్ప్స్, రాష్ట్రీయ రైఫిల్స్ యూనిట్లతో అనుసంధానంగా పనిచేస్తున్నారు. 

 భారత నౌకాదళం 
మార్కోస్బలగాలు జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో సైన్యంతో సమన్వయంగా పనిచేస్తున్నాయి. వులర్ సరస్సు.  భద్రత వీరి ముఖ్య బాధ్యతలలో ఒకటి. 2018 తర్వాత ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్ స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ డివిజన్‌లో భాగంగా మార్కోస్ ఈ ప్రాంతంలో మోహరించబడ్డాయి.

 కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాలు 

 సరిహద్దు భద్రతా దళం 
పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్‌తో ఉన్న అంతర్జాతీయ సరిహద్దుల వెంట భద్రత కల్పించడం బీఎస్‌ఎఫ్ ప్రధాన బాధ్యత.

 సెంట్రల్ రిజర్వ్ పోలీస్ ఫోర్స్ 
కాశ్మీర్ ప్రాంతంలో సీఆర్‌పీఎఫ్‌కు చెందిన 26 బెటాలియన్లు మోహరించబడ్డాయి. "ఉత్తరాన కుప్వారా నుంచి దక్షిణాన జవహర్ టన్నెల్ వరకు, తూర్పున పహల్గామ్ నుంచి పడమరన షోపియన్  వరకు ఈ దళాలు ఆపరేషన్లు నిర్వహిస్తున్నాయి. 2020లో సీఆర్‌పీఎఫ్‌కు కొత్త బుల్లెట్‌ప్రూఫ్ జాకెట్లు, ఆర్మర్డ్ ట్రూప్ క్యారియర్లు అందించబడ్డాయి. 
ఇతర సిఎపిఎఫ్ (సెంట్రల్ ఆర్మ్డ్ పోలీస్ ఫోర్స్) కూడా కాశ్మీర్ ప్రాంతంలో మోహరించబడ్డాయి.

 సశస్త్ర సీమా బల్ (ఎస్ఎస్బి) 

 సెంట్రల్ ఇండస్ట్రియల్ సెక్యూరిటీ ఫోర్స్ (సిఐఎస్ఎఫ్) 

 స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ గ్రూప్ (ఎస్‌ఓజీ) 
జమ్మూ కాశ్మీర్ పోలీస్‌కు చెందిన స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ గ్రూప్ 1990ల ప్రారంభంలో ఏర్పాటు చేయబడింది.  ప్రతి జిల్లాలో తిరుగుబాటు తీవ్రతను బట్టి వివిధ బలాలతో అనేక ఎస్‌ఓజీ యూనిట్లు ఉన్నాయి. ప్రతి యూనిట్‌కు డిప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్  నాయకత్వం వహిస్తారు. కుల్గాం, అనంతనాగ్, షోపియన్, పుల్వామా జిల్లాల్లో అత్యధిక ఎస్‌ఓజీ ఎస్‌ఓజీ యూనిట్లు ఉన్నాయి..

 ప్రాణ నష్టం 
2020లో, ఏప్రిల్, మే నెలల్లో, కాశ్మీర్ లోయ అంతటా సైన్యం, సిఆర్పిఎఫ్, పోలీసులు, బిఎస్ఎఫ్ల నుండి 27 మంది మరణించారు.

 గ్రంథ పట్టిక   
ది  స్టేట్ ఎట్ వార్ ఇన్ సౌత్ ఆసియా

 బాహ్య లింకులు  
కాశ్మీరీ ఇన్సర్జెన్సీ 

కాశ్మీరీ -డి అన్ ఎండింగ్ ట్రాజెడి 

 మూలాలు 
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు
వర్గం:భారత రక్షణ వ్యవస్థ