సుందరేశ్వర శివాలయం

సింధురేశ్వర శివాలయం ఒడిశా రాష్ట్రం, భువనేశ్వర్‌లోని పాత నగరంలో సుందర్‌పాద గ్రామంలో ఉంది. ఇది లింగరాజ ఆలయం నుండి సుందర్‌పాదకు వెళ్లే రహదారికి కుడి వైపున ఉంది. ఇక్కడ ప్రతిష్టించబడిన దేవత యోనిపీఠం. కాలక్రమేణా శివలింగం క్షీణించింది. 2013 ఏప్రిల్‌లో గ్రామస్తులు నిధులు సేకరించి కొత్త శివలింగాన్ని తిరిగి ప్రతిష్టించారు. నైరుతి, వాయవ్య మూలల్లో రెండు ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి, ఆలయానికి దిగడానికి ఏడు మెట్లు ఉన్నాయి.

 స్థానం 
శివాలయం భువనేశ్వర్‌లోని ఓల్డ్ టౌన్‌లోని సుందర్‌పాద గ్రామంలో ఉంది. ఇది లింగరాజ ఆలయం నుండి సుందర్‌పాదకు వెళ్లే రహదారికి కుడి వైపున ఉంది. ప్రతిష్టించబడిన దేవత, వృత్తాకార యోనిపీఠం, దక్షిణం వైపుకు ఎదురుగా ఉంది, ఆలయానికి దక్షిణాన ఉన్న 'సుంధురేశ్వర్' అనే చెరువుకు సుందరేశ్వరుడి పవిత్ర జలాన్ని విడుదల చేయడానికి ఒక కాలువ ఉంది. ఈ కాలువ రోడ్డు కింద ఉంది. శివలింగాన్ని 2013 ఏప్రిల్‌లో గ్రామస్థులు ,ఆర్చేసారు.. ఆలయ ప్రాంగణం ప్రస్తుత రహదారి కంటే 1.15 మీటర్ల దిగువన ఉంది.

నైరుతి, వాయవ్య మూలల్లో రెండు ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి, ఆలయానికి దారితీసే ఏడు మెట్లు ఉన్నాయి. ఆలయ పశ్చిమ ముఖంగా ఉంటుంది. పతితపావనుడి 'స్నాన మండపం' ఉంది. పతితపావన ఆలయం సుంధూరేశ్వర ఆలయ ప్రవేశ ద్వారానికి నైరుతి దిశలో ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం దేవ స్నాన పౌర్ణమి అంటే జ్యేష్ట పౌర్ణమి నాడు భగవంతుడు పతితపాబనుని 'స్నానం' - అంటే వార్షిక స్నాన వేడుక కోసం భౌతికంగా ఈ మండపానికి లాగుతారు. గొప్ప భక్తుడైన పండిట్ అనం నందా పూజ అర్చనను చూసుకునేవాడు. ఆయన స్నాన పూర్ణిమ రోజున మరణించాడు. ఆయన ఇద్దరు తమ్ముళ్ళు పండిట్ అచ్యుతానంద నందా, పండిట్ లింగరాజ్ నందా కూడా సుంధూరేశ్వరుడు, పతితపావనుడికి గొప్ప భక్తులు.

'పతితపావనుడి'కి వెనుక గోడపై 'నృసింహ అవతారం' విగ్రహానికి ఎదురుగా గోఖీబాబా ఆలయం ఉంది, ఇది గోఖీ దాస్ సమాధి పీఠం. మకర సంక్రాంతి గోఖీ బాబాకు గొప్ప ఉత్సవ దినం. వారం రోజుల పాటు జరిగే ఈ ఉత్సవాన్ని జరుపుకోవడానికి దూర ప్రాంతాల నుండి ప్రజలు ఇక్కడికి వస్తారు. ప్రస్తుతం కుమా కాకా, శ్రీ ప్రఫుల్ల కుమార్ నాయక్, కృష్ణ పరిదా, బిపిన్ బిహారీ మహాపాత్ర ఈ ఉత్సవాన్ని నిర్వహించడానికి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.

ఈ ఆలయం ఎండోమెంట్ శాఖ ఆధీనంలో ఉంది. పదకొండు మంది సభ్యులతో కూడిన శ్రీ శ్రీ దధివామన సుందరేశ్వర మహాదేవ ట్రస్ట్ బోర్డు దీన్ని నిర్వహిస్తోంది.

 మూలాలు 

 http://www.eodissa.com
 పుస్తకం: డాక్టర్ సదాసిబా ప్రధాన్ రచించిన భువనేశ్వర్ యొక్క అంతగా తెలియని మాన్యుమెంట్స్ (  ) ద్వారా
 http://www.ignca.nic.in/asi_reports/orkhurda173.pdf
వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:ఒడిశా దేవాలయాలు