సైప్రస్-ఇండియా సంబంధాలు

సైప్రస్-ఇండియా సంబంధాలు అనేవి సైప్రస్ ,  భారతదేశాల    మ ధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు. నికోసియా భారతదేశం లో ఒక హై కమిషన్ను నిర్వహిస్తోంది. సైప్రస్ న్యూ ఢిల్లీ లో ఒక హై కమిషన్ను నిర్వహిస్తోంది. . ఈ రెండు దేశాలు కామన్వెల్త్ దేశాలలో  లో సభ్యదేశాలుగా ఉన్నాయి.

 చరిత్ర. 
బ్రిటిష్ వలస పాలన నుంచి స్వాతంత్య్రం  సాధించేందుకు సైప్రస్ చేపట్టిన ఉద్యమానికి భారతదేశం మద్దతు ఇచ్చింది. సైప్రస్ స్వాతంత్ర్యం పొందిన రెండు సంవత్సరాల తరువాత, 1962 ఫిబ్రవరి 10న సైప్రస్, భారతదేశాల మధ్య దౌత్య  సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి.

1964లో ఐక్యరాజ్యసమితి సైప్రస్ శాంతిరక్షక దళం ఏర్పాటైనప్పటి నుంచి భారత సైన్యం అనేక సందర్భాల్లో ఐక్యరాజ్యసమితి శాంతిరక్షణ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొంది. ముగ్గురు భారతీయ జనరల్స్ ఈ శాంతిరక్షక దళానికి కమాండర్లుగా సేవలందించారు. 1965లో శాంతిరక్షక దళ కమాండర్‌గా విధులు నిర్వహిస్తున్న సమయంలో మరణించిన మేజర్ జనరల్ కోడందేర సుబయ్య తిమ్మయ్య పేరు మీద లార్నాకా నగరంలో ఒక రహదారికి పేరు పెట్టబడింది. 1966లో సైప్రస్ ప్రభుత్వం తిమ్మయ్య స్మారకార్థంగా ఒక తపాలా బిళ్లను విడుదల చేసింది.

భారత–అమెరికా పౌర అణు ఒప్పందానికి సైప్రస్ మద్దతు ఇస్తోంది. అణు సరఫరాదారుల సమూహం, అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థలలో భారతదేశానికి సైప్రస్ మద్దతు ప్రకటించింది.

2002 అక్టోబర్‌లో భారత ప్రధాని అటల్ బిహారి వాజపేయి సైప్రస్‌ను సందర్శించారు. ఆ పర్యటన సందర్భంగా ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతామండలిలో శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం భారతదేశం చేసిన అభ్యర్థనకు సైప్రస్ మద్దతు ప్రకటించింది. 2009 అక్టోబర్‌లో భారత రాష్ట్రపతి ప్రతిభా పాటిల్ సైప్రస్‌ను సందర్శించారు.. 2006 ఏప్రిల్‌లో సైప్రస్ అధ్యక్షుడు టాసోస్ పాపడోపౌలస్ భారతదేశాన్ని సందర్శించారు.

సైప్రస్ మాజీ ఫస్ట్ లేడీ లీలా ఎరుల్కర్ అహ్మదాబాద్‌లో జన్మించారు. ఆమె భారతీయ యూదు వంశానికి చెందినవారు. ఆమె భర్త గ్లాఫ్కోస్ క్లెరిడెస్ సైప్రస్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. ఆమె తండ్రి డాక్టర్ అబ్రహాం ఎరుల్కర్ 1946 సెప్టెంబర్‌లో లండన్‌లో మహాత్మా గాంధీకి వ్యక్తిగత వైద్యుడిగా సేవలందించారు. నికోసియాలో భారత హైకమిషన్ ఉన్న వీధికి ఇందిరా గాంధీ పేరు పెట్టబడింది. భారతదేశంలో న్యూఢిల్లీలోని ఒక ప్రధాన రహదారికి ఆర్చ్‌బిషప్ మకారియోస్ మూడవరి పేరు పెట్టబడింది.

 ఆర్థిక సంబంధాలు 
2015 సంవత్సరంలో సైప్రస్, భారతదేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం మొత్తం 76.5 మిలియన్ యూరోలుగా నమోదైంది. సైప్రస్ భారతదేశం నుంచి 64.5 మిలియన్ యూరోల విలువైన వస్తువులను దిగుమతి చేసుకుంది. భారతదేశానికి 11.1 మిలియన్ యూరోల విలువైన వస్తువులను ఎగుమతి చేసింది. ఉక్కు, ఇనుము వ్యాపారం రెండు దేశాల మధ్య కొనసాగింది.

2000 ఏప్రిల్ నుంచి 2015 సెప్టెంబర్ వరకు సైప్రస్ నుంచి భారతదేశంలో జరిగిన ప్రత్యక్ష విదేశీ పెట్టుబడులు మొత్తం 8.328 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లుగా నమోదయ్యాయి. ఈ పెట్టుబడులతో భారతదేశంలో సైప్రస్ ఎనిమిదవ అతిపెద్ద విదేశీ పెట్టుబడిదారుగా నిలిచింది. నిర్మాణ రంగం, రియల్ ఎస్టేట్ రంగాలలో ఎక్కువ పెట్టుబడులు జరిగాయి.

సైప్రస్, భారతదేశాల మధ్య ద్వంద్వ పన్నుల నివారణ ఒప్పందాన్ని 2016లో సవరించారు.

 సైప్రస్‌లో భారతీయులు 
2015 జూలై నాటికి సైప్రస్‌లో సుమారు 2,700 మంది భారతీయ పౌరులు నివసిస్తున్నారు. వీరిలో సగానికి మించిన వారు కాస్మెటిక్స్ పరిశ్రమలో ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. ఇతర వృత్తుల్లో కంప్యూటర్ ఇంజినీర్లు, సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామర్లు, నౌకాయాన రంగంలో పనిచేసేవారు ఉన్నారు.

2010–11 విద్యా సంవత్సరంలో సైప్రస్‌లోని ప్రైవేట్ కళాశాలల్లో సుమారు 900 మంది భారతీయ విద్యార్థులు చేరారు. సైప్రస్ ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగా పార్ట్‌టైం ఉద్యోగాలు లభించకపోవడంతో 2015 నాటికి ఈ సంఖ్య 100 కంటే తక్కువకు తగ్గింది.

 తాజా పరిణామాలు 
న్యూయార్క్‌లో జరిగిన సమావేశంలో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సైప్రస్ అధ్యక్షుడు నికోస్ అనస్తాసియాడిస్‌ను కలిశారు. ఆ సమావేశంలో వాణిజ్య విస్తరణ, ప్రజల మధ్య సంబంధాల బలోపేతంపై రెండు దేశాలు ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చాయి. ఇది రెండు దేశాల పౌరుల ప్రయోజనాల కోసం ఉద్దేశించబడింది.

సైప్రస్ భౌగోళిక సమగ్రతకు సంబంధించి భారతదేశం తన మద్దతును పునరుద్ఘాటించింది.

2025 జూన్‌లో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సైప్రస్‌ను సందర్శించారు. రెండు దశాబ్దాలకు పైగా కాలంలో జరిగిన తొలి భారత ప్రధాని పర్యటన ఇదే. ఈ పర్యటన సందర్భంగా సైప్రస్ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన ఆర్డర్ ఆఫ్ మకారియోస్ మూడవరి గ్రాండ్ క్రాస్‌ను ఆయనకు ప్రదానం చేశారు. ఈ గౌరవాన్ని మోదీ భారత–సైప్రస్ స్నేహానికి అంకితం చేశారు.

ఈ పురస్కారాన్ని భారత ప్రజల పట్ల గౌరవ సూచకంగా, వసుధైవ కుటుంబకం వంటి పంచుకున్న విలువల ప్రతీకగా మోదీ పేర్కొన్నారు. అధ్యక్షుడు నికోస్ క్రిస్టోడౌలిడిస్‌తో సమావేశాలు, సైప్రస్ వ్యాపారవేత్తలతో చర్చలు పెరుగుతున్న ఆర్థిక సంబంధాలను స్పష్టంగా చూపాయి. భారత్–సైప్రస్–గ్రీస్ వ్యాపార పెట్టుబడి మండలి ఏర్పాటు, సైప్రస్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్, భారతదేశంలోని గిఫ్ట్ సిటీలోని ఎన్‌ఎస్‌ఈ మధ్య సహకారం ఈ సమావేశాలలో ప్రస్తావించబడ్డాయి.

పరస్పర గౌరవం, ప్రజాస్వామ్య విలువలు, వ్యూహాత్మక సహకారం, ఆర్థిక భాగస్వామ్యం ఆధారంగా బలపడుతున్న భాగస్వామ్యాన్ని,  ఈ పర్యటన మరింత పునరుద్ఘాటించింది.

టర్కిష్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ నార్తర్న్ సైప్రస్‌ను భారతదేశం గుర్తించదు. సైప్రస్ రిపబ్లిక్ సార్వభౌమత్వం, స్వాతంత్య్రం  ఏకత్వం, భౌగోళిక సమగ్రతకు భారతదేశం మద్దతు ఇస్తోంది. ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో సైప్రస్ సమస్యకు పరిష్కారం కావాలనే అభిప్రాయాన్ని భారతదేశం వ్యక్తం చేస్తోంది. ఈ పరిష్కారం ద్వి-సముదాయం, ద్వి-ప్రాంత సమాఖ్య ఆధారంగా ఉండాలని భారతదేశం స్పష్టం చేస్తోంది.https://docs.un.org/en/S/RES/541%281983%29

 బాహ్య లింకులు 
సైప్రస్ హై కమిషనర్

నికోసియా లో భారత్ హై కమీషనర్ 

 మూలాలు 

వర్గం:భారతదేశ విదేశీ సంబంధాలు