ఉమా శంకర్ పాండే

ఉమా శంకర్ పాండే (జననం 5 ఫిబ్రవరి 1971) భారతదేశానికి చెందిన సామాజిక కార్యకర్త. ఆయన భూగర్భ జల సంరక్షణకు చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన 2005లో 'ఖేత్ మే మెడ్, మెడ్ పర్ పెడ్ (పొలాలలో చెట్లపై చెట్లు)' ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు. ఉమా శంకర్ పాండే సామాజిక సేవకు చేసిన కృషికి 2023లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసింది.
జీవితం & పని
ఉమా శంకర్ పాండే గ్రామంలో నీటి సమస్యను పరిష్కరించడానికి కమ్యూనిటీ ఆధారిత చొరవకు నాయకత్వం వహించాడు. ఆయన ప్రభుత్వ సహాయం లేకుండా సంప్రదాయ నీటి సంరక్షణ పద్ధతుల కోసం వాదించాడు, బుందేల్ఖండ్ నివాసితులను వర్షపునీటిని పట్టుకోవటానికి, వాటి వెంట చెట్లను నాటడానికి పొలాల్లో కట్టలను నిర్మించమని ప్రోత్సహించాడు. 

ఉమా శంకర్ పాండే 2020 సెప్టెంబరులో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ మన్ కీ బాత్ కార్యక్రమంలో ఆయన ప్రచారాన్ని ప్రశంసించాడు.

ఆయన ఉత్తరప్రదేశ్ లోని బందా జిల్లాలో ఉన్న బుందేల్‌ఖండ్‌ ప్రాంతంలోని జఖ్ని గ్రామానికి చెందినవాడు. ఆయనను యుపి గ్రామాలలో పానీ కే పెహ్రెదార్ (గార్డియన్ ఆఫ్ వాటర్) అని పిలుస్తారు.

అతను 1995 జూన్ లో జఖ్నీ గ్రామంలో నీటి సంరక్షణపై సమాజంతో కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభించాడు. బుందేల్‌ఖండ్‌లో మేడ్‌బందీ (బండ్ మేకింగ్ టెక్నిక్) ద్వారా నీటిని ఆదా చేయడానికి పాండే చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. మెద్బందిని స్వీకరించాలని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ దేశానికి పిలుపునిచ్చాడు.

2015 & 2016లో జల్ క్రాంతి అభియాన్ లో భాగంగా భారత ప్రభుత్వ జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ, ఉమాశంకర్ పాండే అభివృద్ధి చేసిన జఖ్ని మోడల్ ఆధారంగా 1050 నీటి గ్రామాలను స్థాపించింది. ఆయన వినూత్న నీటి సంరక్షణ పద్ధతులు బాందా జిల్లాలో నీటి మట్టం 1 మీటర్ 34 సెంటీమీటర్లకు చేరుకోవడానికి దోహదపడ్డాయి. ఆయన మధ్యప్రదేశ్, గుజరాత్ నీటి సంరక్షణపై పని చేశాడు. ప్రభుత్వ మద్దతు లేకుండా సాధించిన సాంప్రదాయ సమాజ-ఆధారిత నీటి సంరక్షణకు జఖాని విజయవంతమైన ఉదాహరణగా నీతి ఆయోగ్ గుర్తించింది. 

నరేంద్ర మోడీ అధ్యక్షతన ఏప్రిల్ 2022లో ఏర్పాటు చేసిన నీతి ఆయోగ్ భూగర్భ జల పరిరక్షణ కమిటీలో సభ్యుడిగా నియమించబడ్డాడు. 

అవార్డులు & గుర్తింపు
ఆయన సామాజిక సేవకు చేసిన కృషికి గాను భారతదేశంలో నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందుకున్నాడు

2020లో, కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ సమక్షంలో ఉపరాష్ట్రపతి ఎం. అదే సంవత్సరం జల శక్తి మంత్రి ప్రదానం చేసిన వాటర్ డైజెస్టర్ అవార్డు రూపంలో ఐక్యరాజ్యసమితి నుండి గుర్తింపు పొందింది. 

2019లో కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ ఆయనను రాష్ట్రీయ జల ప్రహరీ సమ్మాన్ తో సత్కరించారు. 2015లో, ఉమాశంకర్ పాండేకు సంస్కృత పరిశోధనా సంస్థ డైరెక్టర్ విద్యా భూషణ్ అవార్డును ప్రదానం చేశారు.

 మూలాలు 

వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు