అనేకధంగావదేశ్వర ఆలయం

అనేకధాంగవాడేశ్వర ఆలయం (అనేగథాంగవధం అని కూడా పిలుస్తారు) హిందూ ఆలయంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది శివునికి అంకితమైన  తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కాంచీపురం పట్టణంలో, కైలాసనాథర్ ఆలయంకు సమీపంలో, కాంచీపురం జిల్లాలో ఉంది.  అనేకధాంగవాడేశ్వరుడు 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కేనానికల్ గ్రంథమైన తేవారంలో, నాయనార్లు అనే తమిళ శైవ సంత్ కవులచే ప్రశంసించబడిన దేవుడిగా పేర్కొనబడాడు. ఈ ఆలయం పాడల్ పెట్ర స్థలంగా గుర్తింపు పొందింది, అంటే తేవారంలో ప్రస్తావించబడిన 275 శివాలయాలలో ఇది ఒకటి.

ఈ ఆలయంలో రోజూ రెండు పూజా క్రమాలు ఉదయం 5:30 నుండి రాత్రి 8:00 గంటల వరకు వివిధ సమయాల్లో నిర్వహించబడతాయి. వార్షికంగా మూడు ప్రధాన ఉత్సవాలు నిర్వహించబడుతాయి. వీటిలో నవంబర్–డిసెంబర్ నెలల్లో జరిగే తిరుకార్తికై ఉత్సవం, ఫిబ్రవరి–మార్చి నెలల్లో జరిగే మహాశివరాత్రి అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగినవిగా భావించబడతాయి. ఈ ఆలయ నిర్వహణ, పరిపాలన తమిళనాడు ప్రభుత్వానికి చెందిన హిందూ మత, దాతృత్వ విభాగం ఆధ్వర్యంలో జరుగుతోంది.
వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం, పురాణ కథ
200px|left|thumb
పురాణాల ప్రకారం, వినాయకుడు, శివుడు యొక్క కుమారుడు, అనేగబేశ్వరుడిని లింగం రూపంలో ప్రతిష్ఠించాడు. అనేగబేశ్వరుడు ఇరనియపుర రాజైన కేసి అనే రాక్షసుడిని సంహరించి, అతని కుమార్తె వల్లభాయిని వినాయకునితో వివాహం జరిపినట్టు విశ్వసించబడుతుంది.  కుబేరుడు, ధనాధిపతి అయిన దేవుడు కూడా అనేగబేశ్వరుని ఆరాధించినట్టు పురాణాలలో పేర్కొనబడింది. అనేగథాంగవధం ఆలయాలు రెండు ఉన్నాయి — ఒకటి ఉత్తరంలో, మరొకటి దక్షిణంలో. ఈ ఆలయాన్ని ఉత్తర ఆలయంతో భేదింపజేయడానికి కాచి అనేగథాంగవధం అని పిలుస్తారు.

అనేకపా అనే పదం ఏనుగు నుండి ఉద్భవించిందని భావిస్తారు, ఎందుకంటే ఏనుగు తన తొండం, నోటితో నీటిని త్రాగుతుంది. ఒక ఏనుగు ఈ దేవుణ్ని ఆరాధించినట్టు నమ్మకం ఉంది.

7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కవి తిరుజ్ఞాన సంబందర్ తేవారంలో చంద్ర మౌళీశ్వరుని పది పద్యాలలో స్తుతించాడు. ఇవి మొదటి తిరుమురైగా సంకలనం చేయబడ్డాయి. సుందరర్ అనేగవేశ్వరుని పది పద్యాలలో స్తుతించాడు, ఇవి ఏడవ తిరుమురైలో ఉన్నాయి.  ఈ ఆలయం తేవారంలో ప్రస్తావించబడినందున, ఇది పాడల్ పెట్ర స్థలంగా గుర్తించబడింది, అంటే శైవ కేనాన్లో ప్రస్తావించబడిన 276 ఆలయాలలో ఇది ఒకటి. సుందరర్ ప్రకారం, శివుడు ఈ చురుకైన, ఉత్సాహభరితమైన ప్రదేశంలో నివసించడానికి ఇష్టపడతాడని పేర్కొన్నాడు.
శిల్పకళ
ఈ ఆలయం కాంచీపురంలో, పట్టణం నుండి కాంచి కైలాసనాథర్ ఆలయంకు వెళ్లే మార్గంలో ఉంది. అనేకధాంగవాడేశ్వర ఆలయ సముదాయంలో ఒకే ఒక ప్రాకారం (బాహ్య ప్రాంగణం) మాత్రమే ఉండగా, ఉత్తర దిశను ఎదుర్కొనే చిన్న రాజగోపురం (ప్రవేశ ద్వారం) ఉంది. ప్రధాన గర్భగుడి తూర్పు దిశను ఎదుర్కొని ఉండి, అందులో గ్రానైట్ రాతితో తయారు చేసిన లింగం రూపంలో అనేకధాంగవాడేశ్వరుడు (శివుడు) ప్రతిష్ఠించబడి ఉన్నాడు.  

కాంచీపురంలోని ఇతర ఆలయాల మాదిరిగానే, ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా పార్వతి దేవికి ఆలయం లేదు. ఎందుకంటే కాంచీపురం కామాక్షిని అన్ని శివాలయాలకు సాధారణ పార్వతి దేవాలయంగా భావిస్తారు. శివుని వాహనమైన ఎద్దు రూపంలోని నంది గ్రానైట్ విగ్రహం గర్భగుడికి ఎదురుగా అక్షర రేఖలో (అక్షాంశంగా) ఏర్పాటు చేయబడి ఉంది.  

తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగా, అనేకధాంగవాడేశ్వర ఆలయంలో గర్భగుడిని చుట్టుముట్టిన మొదటి ప్రాకార గోడలపై దక్షిణామూర్తి (బోధకుడిగా శివుడు), దుర్గ (యోధ దేవత), చండికేశ్వరుడు నాయనార్ (శివుని భక్తుడు, సంత్) విగ్రహాలు ఉన్నాయి. పెరియ వినాయకుడికి ప్రత్యేక ఆలయం ఉంది. ఆలయ ప్రాంగణం గ్రానైట్ రాతి గోడలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
ఆరాధన, మతాచారాలు

ఆలయ పూజారులు పండుగల సమయంలోనే కాకుండా ప్రతిరోజూ కూడా పూజలను నిర్వహిస్తారు. ఆలయంలో ప్రతిరోజూ రెండు సార్లు పూజలు జరుగుతాయి; ఉదయం 8:00 గంటలకు కాలసంతి, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు సాయరక్షై. ప్రతి పూజలో నాలుగు దశలు ఉంటాయి: అభిషేకం (పవిత్ర స్నానం), అలంకారం (శృంగారం), నైవేద్యం (ఆహార నైవేద్యం), దీపారాధన (దీపాల ఊపడం). ఈ పూజలు అనేకధాంగవాడేశ్వరుడు, మనోన్మణి అమ్మవారికి నిర్వహించబడతాయి.  

సోమవారం జరిగే సోమవారం వ్రతం, శుక్రవారం జరిగే శుక్రవారం వ్రతం వంటి వారపు పూజలు, ప్రదోషం వంటి పక్షకాల పూజలు, అలాగే అమావాస్య, కృత్తికై, పౌర్ణమి, సతుర్థి వంటి నెలవారీ పండుగలు నిర్వహించబడతాయి.  నవంబర్–డిసెంబర్ నెలల్లో జరిగే తిరుకార్తికై ఉత్సవం, ఫిబ్రవరి–మార్చి నెలల్లో జరిగే మహాశివరాత్రి ఈ ఆలయంలో అత్యంత ప్రాముఖ్యంగా జరుపబడే పండుగలు.
 ఇవి కూడా చూడండి 

 కల్లలగర్ ఆలయం
 కైలాసనాథర్ దేవాలయం, కాంచీపురం
 కల్లేశ్వర ఆలయం, అంబాలి
 కళ్యాణసుందరేశర్ దేవాలయం, నల్లూరు
 కంపహేశ్వరర్ ఆలయం, తిరుబువనం

మూలాలు

బాహ్య లింకులు

చిత్రమాలిక

వర్గం:కాంచీపురంలోని హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు