సౌమేందు రాయ్

సౌమేందు రాయ్ (1932 ఫిబ్రవరి 7 - 2023 సెప్టెంబరు 27), ప్రముఖ దర్శకుడు సత్యజిత్ రే చిత్రాలతో కలిసి పనిచేసినందుకు ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ సినిమాటోగ్రాఫర్. ఆయన తీన్ కన్య (1961)తో కెరీర్ ప్రారంభించాడు. అతను డాక్యుమెంటరీ రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (1961)ను చిత్రీకరించినప్పటికీ, పథేర్ పాంచాలి తరువాత సుబ్రతా సహాయకుడిగా వ్యవహరించాడు.

 కెరీర్ 
కోల్‌కాతాలో సౌమేందు రాయ్ తన మొదటి చిత్రం చాప్లిన్స్ గోల్డ్ రష్ ను 1940ల ప్రారంభంలో చూసాడు. 1947-48లో ఆయన స్టూడియోలో ఫోటోగ్రఫీ డార్క్ రూమ్ పాఠాలు నేర్చుకున్నాడు. 1950ల మధ్యలో, ఆయన సినిమాటోగ్రాఫర్లు రామానంద సేన్గుప్తా, దినేన్ గుప్తా, జగ్మోహన్ మెహ్రోత్రా, జికె మెహతాలకు లైటింగ్ ఫంక్షన్లో సహాయం చేయడం ప్రారంభించాడు. ఈ సమయంలో, అతను కోల్‌కాతాలోని టెక్నీషియన్స్ స్టూడియోతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు. అతను షాట్లను కంపోజ్ చేయడం ప్రారంభించడానికి ముందు ట్రాలీ పుల్లర్ గా కూడా పనిచేసాడు. ఆయన మొదటిసారిగా కెమెరామెన్ గా రామానంద సేన్ గుప్తా సహాయకుడిగా ఒడియా చిత్రంలో పనిచేసాడు.

సౌమేందు రాయ్ మొదట ట్రాలీ, లైటింగ్ హ్యాండ్లర్ గా కెరీర్ ప్రారంభించి, 18 ఫీచర్ చిత్రాలు, గోల్డెన్ బేర్ విజేత చిత్రం, అషాని సంకేత్ (1973), అరణ్యర్ దిన్ రాత్రి (1969)తో సహా 22 చిత్రాలలో పనిచేసాడు. ఆయన తపన్ సిన్హా, తరుణ్ మజుందార్, బుద్ధదేవ్ దాస్‌గుప్తా, ఎం. ఎస్. సత్యు వంటి దర్శకులతో కూడా పనిచేసాడు.

తన సుదీర్ఘ కెరీర్ లో, రాయ్ ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ మూడుసార్లు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నాడు, ఇంకా డాక్యుమెంటరీ చిత్రానికి ఒక ఉత్తమ నాన్-ఫీచర్ ఫిల్మ్ సినిమాటోగ్రఫి అవార్డును గెలుచుకున్నాడు, 1993లో సుచిత్ర మిత్ర, రాజా దర్శకత్వం వహించాడు. 2000లో పదవీ విరమణ చేసిన ఆయన వివిధ సంస్థలలో చలనచిత్ర విద్యార్థులకు బోధించడం కొనసాగించాడు.

2006లో, పాపియా రాయ్ దర్శకత్వం వహించిన గోవాలో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా (ఐఎఫ్ఎఫ్ఐ)లో అతనిపై 30 నిమిషాల డాక్యుమెంటరీ, "పోర్ట్రైట్ ఆఫ్ ఎ సినిమాటోగ్రాఫర్" ప్రదర్శించబడింది, తరువాత, అరిందమ్ సాహా సర్దార్ రూపొందించిన 70 నిమిషాల డాక్యుమెంటరీ ప్రదర్శించబడింది. రాయ్ పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వ సమాచార, సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఇండో ఇటాలియన్ ఫిల్మ్ ఇన్స్టిట్యూట్ రూపకలా కేంద్రో సినిమాటోగ్రఫీ విభాగానికి సలహాదారుగా ఉన్నాడు.
 మరణం 
సౌమేందు రాయ్ 2023 సెప్టెంబరు 27న 90 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు.

 అవార్డులు 

 జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం
 1974: ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ అషాని సంకేత్
 1975: ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ సోనార్ కెల్లా
 1978: ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ శత్రంజ్ కే ఖిలాడి
 1993: ఉత్తమ నాన్-ఫీచర్ ఫిల్మ్ సినిమాటోగ్రఫీ సుచిత్ర మిత్ర 
 తమిళనాడు రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు
 1982: ఉత్తమ సినిమాటోగ్రాఫర్ కన్న శివంతల్ మాన్ శివక్కుం

 2015: ప్రత్యేక చలనచిత్ర పురస్కారం, పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం 

 2020: సత్యజిత్ రే జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం 

 మూలాలు 

వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
వర్గం:కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:1933 జననాలు