శంభు మిత్ర

శంభు మిత్ర (22 ఆగస్టు 1915 – 19 మే 1997) భారతీయ చలనచిత్ర మరియు రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, నాటక రచయిత, వాచకుడు మరియు ప్రముఖ భారతీయ నాటక కళాకారుడు. ముఖ్యంగా బెంగాలీ నాటకరంగంలో ఆయన మార్గదర్శకుడిగా గుర్తింపు పొందారు. కొంతకాలం ఇండియన్ పీపుల్స్ థియేటర్ అసోసియేషన్ (IPTA)తో పనిచేసిన తరువాత, 1948లో కోల్కతాలో బహురూపీ అనే నాటక బృందాన్ని స్థాపించారు.

ఆయన నటించిన ప్రముఖ చిత్రాలలో ధర్తీ కె లాల్ (1946), జాగ్తే రహో (1956) ముఖ్యమైనవి. అలాగే రవీంద్రనాథ్ టాగూర్ రచించిన రక్తకరబి నాటకాన్ని 1954లో రంగస్థలంపై ప్రదర్శించారు. నాటక రచయితగా ఆయన ప్రసిద్ధ రచన చాంద్ బణికర్ పాలా.Chand Baniker Pala : Shombhu MitraHistory of Indian Literature, Sahitya Akademi, 1995.

1966లో ఆయనకు సంగీత నాటక అకాడమీ అత్యున్నత పురస్కారం అయిన సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ లభించింది. 1970లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని అందించింది. 1976లో ఆయనకు రామోన్ మాగ్సాయ్సే అవార్డు లభించింది.

ప్రారంభ జీవితం,విద్య
శంభు మిత్ర 22 ఆగస్టు 1915న అప్పటి కలకత్తాలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి సరత్ కుమార్ మిత్ర, భారత భూగర్భ సర్వే విభాగంలో ఉద్యోగి. తల్లి సతదలబాసిని మిత్ర. ఆయనకు 12 ఏళ్ల వయసులో తల్లి మరణించారు.Biography of Sombhu Mitra

చక్రబేరియా మిడిల్ ఇంగ్లీష్ స్కూల్‌లో చదువుకుని, తరువాత బాలీగంజ్ ప్రభుత్వ హై స్కూల్‌లో విద్య కొనసాగించారు. విద్యార్థి దశ నుంచే బెంగాలీ నాటకాలపై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. అనంతరం సెంట్ జేవియర్ కళాశాల, కలకత్తాలో చదువుకున్నారు.

వృత్తి జీవితం
1939లో రంగమహల్ థియేటర్‌లో ఆయన తొలి నాటక ప్రదర్శన జరిగింది. తరువాత మినర్వా, నాట్యనికేతన్, శ్రీరంగం థియేటర్లలో పనిచేశారు.

1943లో IPTAలో చేరారు. 1944లో బీజన్ భట్టాచార్య రచించిన నబన్నా నాటకాన్ని సహ-దర్శకత్వం వహించి నాటక రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకొచ్చారు. 1948లో బహురూపీ నాటక బృందాన్ని స్థాపించి, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో గ్రూప్ థియేటర్ ఉద్యమానికి పునాది వేశారు.

ఆయన భార్య త్రిప్తి మిత్ర కూడా ప్రముఖ నటి. వారి కుమార్తె శౌలి మిత్ర ప్రసిద్ధ నటి, దర్శకురాలు మరియు నాటక రచయిత.

బహురూపీ నాటక ప్రదర్శనలు
శంభు మిత్ర దర్శకత్వంలో బహురూపీ అనేక ప్రసిద్ధ నాటకాలను ప్రదర్శించింది. ముఖ్యంగా:
 పథిక్
 చెండా తార్
 ఉలుఖగ్ర
 రక్తకరబి
 విసర్జన్
 రాజా
 చార్ అధ్యాయ

అలాగే హెన్రిక్ ఇబ్సెన్, సోఫోక్లిస్ రచనలను బెంగాలీకి అనువదించి రంగస్థలంపై ప్రవేశపెట్టారు.

చలనచిత్ర జీవితం
శంభు మిత్ర బెంగాలీ మరియు హిందీ చిత్రాలలో నటించారు. ముఖ్య చిత్రాలు:
 ధర్తీ కె లాల్ (1946)
 అభియాత్రి (1947)
 పథిక్ (1953)
 బౌ ఠాకురాణీర్ హాట్ (1953)
 జాగ్తే రహో (1956)

జాగ్తే రహో చిత్రానికి కథ, కథనం రాసి, సహ-దర్శకత్వం వహించారు.

పురస్కారాలు
 సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ – 1966
 పద్మభూషణ్ – 1970
 రామోన్ మాగ్సాయ్సే అవార్డు – 1976
 కాళిదాస్ సమ్మాన్ – 1982–83

ఇవి కూడా చూడండి
 బెంగాలీ నాటకరంగం

మూలాలు

బాహ్య లింకులు


Category:1915 జననాలు
Category:1997 మరణాలు
Category:భారతీయ నటులు
Category:బెంగాలీ నాటక కళాకారులు
Category:పద్మభూషణ్ గ్రహీతలు
Category:రామోన్ మాగ్సాయ్సే అవార్డు గ్రహీతలు