మారుతి భుజంగరావు చిత్తంపల్లి

మారుతి భుజంగరావు చిత్తంపల్లి (5 నవంబర్ 1932 – 18 జూన్ 2025) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ సహజవిజ్ఞానవేత్త, వన్యప్రాణి సంరక్షకుడు మరియు మరాఠీ రచయిత. ఆయన మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందినవారు.

 జీవితం  వృత్తి 
ప్రభుత్వ రికార్డుల ప్రకారం మారుతి చిత్తంపల్లి జనన తేదీ 5 నవంబర్ 1932గా నమోదై ఉంది. అయితే తన ఆత్మకథ చకవా చాందణ్ లో ఆయన స్వయంగా 12 నవంబర్ 1932నే తన జన్మతేదిగా పేర్కొన్నారు. ఆయన బాల్యాన్ని మహారాష్ట్రలోని సోలాపూర్ లో గడిపారు.

తరువాత కోయంబత్తూర్ లోని రాష్ట్ర అటవీ సేవల కళాశాలలో విద్యనభ్యసించారు. విద్య పూర్తి చేసిన తరువాత మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర అటవీ శాఖలో సేవలు ప్రారంభించారు.

మహారాష్ట్రలోని అనేక అటవీ ప్రాంతాలు, జాతీయ ఉద్యానవనాల్లో పనిచేస్తూ ప్రకృతి, వన్యప్రాణులపై విశేష అనుభవాన్ని సంపాదించారు. ఈ అనుభవాలే ఆయన రచనలకు ప్రధాన ఆధారంగా నిలిచాయి. ఆయన ప్రధానంగా మరాఠీ భాషలో రచనలు చేశారు.

అటవీ శాఖలో డిప్యూటీ చీఫ్ కన్జర్వేటర్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్స్ హోదాలో పదవీ విరమణ చేశారు.  
కర్నాలా పక్షుల అభయారణ్యం, నవేగావ్ జాతీయ ఉద్యానవనం, నాగ్‌జీరా వన్యప్రాణి అభయారణ్యం, మెల్‌ఘాట్ పులుల సంరక్షణ కేంద్రం వంటి అనేక ప్రముఖ రక్షిత ప్రాంతాల అభివృద్ధిలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.

నాగ్‌జీరా, మెల్‌ఘాట్ ప్రాంతాల్లో అనాథ వన్యప్రాణుల సంరక్షణ కేంద్రాల ఏర్పాటుకు కూడా ఆయన సహకరించారు.

రచనా రంగంలో ఆయనకు ప్రముఖ మరాఠీ రచయిత గోపాల్ నీలకంఠ్ దాండేకర్ మార్గదర్శకత్వం వహించారు.

2006లో సోలాపూర్‌లో జరిగిన మరాఠీ సాహిత్య సమ్మేళనంకు ఆయన అధ్యక్షత వహించారు.

2025 జూన్ 18న సోలాపూర్‌లో 92 ఏళ్ల వయస్సులో ఆయన కన్నుమూశారు.

 పురస్కారాలు 
2025 జనవరిలో భారత ప్రభుత్వంచే ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

2017లో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం విందా కరందికర్ జీవన గౌరవ పురస్కారం అందించింది.

2018లో పుణెలో నిర్వహించిన కిర్లోస్కర్ వసుంధర పర్యావరణ సాహిత్య కార్యక్రమంలో జీవిత సాఫల్య పురస్కారం పొందారు.

 సాహిత్య రచనలు 
 రాత్వా  
 రానవాటా  
 నిళావంతి  
 ప్రాణికోశ్  
 పక్షికోశ్  
 సువర్ణ గరుడ  
 నిసర్గవాచన  
 శబ్దాంచే ధన్  
 అడవి యొక్క కానుక  
 మృగపక్షిశాస్త్రం  
 చకవా చాందణ్ : ఒక వనోపనిషద్ (ఆత్మకథ)

 మూలాలు 

వర్గం:1932 జననాలు
వర్గం:2025 మరణాలు
వర్గం:మరాఠీ భాషా రచయితలు
వర్గం:సోలాపూర్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ సహజవిజ్ఞానవేత్తలు
వర్గం:మరాఠీ సాహిత్య సమ్మేళన అధ్యక్షులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు