యూకో బ్యాంక్

యూకో బ్యాంక్, గతంలో యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్ అని పిలువబడేది, ఇది భారత ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకు, మరియు ఆర్థిక సేవల ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని సంస్థ, దీని ప్రధాన కార్యాలయం కోల్‌కతాలో ఉంది.It is a medium sized public sector bank in India and ranked 1948 in Forbes Global 2000 list of year 2018 & ranked 80 on the Fortune India 500 list in 2020.2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, దాని మొత్తం వ్యాపారం 5.13 లక్షల కోట్లు. బ్యాంకు మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ 41,305 కోట్లు (2025).

యూకో బ్యాంక్ ప్రధాన కార్యాలయం కోల్‌కతాలోని BTM సరణిలో ఉంది, ఇది తూర్పు భారతదేశంలో భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన ఏకైక బ్యాంకుగా మారింది.  నాటికి ఈ బ్యాంకుకు 4,000 కంటే ఎక్కువ సర్వీస్ యూనిట్లు & 43 జోనల్ కార్యాలయాలు భారతదేశం అంతటా విస్తరించి ఉన్నాయి. దీనికి సింగపూర్ మరియు హాంకాంగ్లలో రెండు విదేశీ శాఖలు కూడా ఉన్నాయి. 

ఇరాన్ & రష్యా మధ్య భారతదేశం యొక్క రూపాయి-రియాల్ మరియు రూపాయి-రూబుల్ వాణిజ్య యంత్రాంగాన్ని సులభతరం చేసే ప్రత్యేక బ్యాంకులలో UCO బ్యాంక్ ఒకటి. శని ప్రభువుపై ప్రజల సాధారణ నమ్మకం మరియు విశ్వాసానికి గౌరవాన్ని చూపించడానికి మహారాష్ట్రలోని శని శింగనాపూర్‌లో ఒక ప్రత్యేకమైన "తాళాలు లేని" శాఖను తెరిచిన మొదటి బ్యాంకు ఇది.

చరిత్ర


1942లో జరిగిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం సమయంలో ప్రముఖ భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త జి. డి. బిర్లా, భారతీయ మూలధనం మరియు నిర్వహణతో వాణిజ్య బ్యాంకును నిర్వహించాలనే ఆలోచనను రూపొందించారు మరియు ఆ ఆలోచనకు ఒక రూపాన్ని ఇవ్వడానికి యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్ లిమిటెడ్‌ను విలీనం చేశారు. ఈ బ్యాంకు కోల్‌కతా ప్రధాన కార్యాలయంగా 2 కోట్ల జారీ చేయబడిన మూలధనంతో ప్రారంభించబడింది, అందులో 1 కోట్లు వాస్తవానికి చెల్లించబడ్డాయి. బిర్లా దాని ఛైర్మన్; డైరెక్టర్ల బోర్డులో అనేక రంగాలకు చెందిన భారతదేశంలోని ప్రముఖ వ్యక్తులు ఉన్నారు. ఈ బ్యాంకు భారతదేశం అంతటా ఒకేసారి 14 శాఖలను ప్రారంభించింది.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్ అనేక విదేశీ శాఖలను ప్రారంభించింది. మొదటిది, 1947లో, రంగూన్లో ఉంది. తరువాత సింగపూర్ (1951), హాంకాంగ్ (మార్చి 1952), లండన్ (1953), మరియు మలేషియాలలో శాఖలు ఏర్పడ్డాయి. 1963లో బర్మీస్ ప్రభుత్వం యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్ యొక్క మూడు శాఖలను జాతీయం చేసింది, ఇది పీపుల్స్ బ్యాంక్ నంబర్ 6గా మారింది.Turnell (2009), p.226.

బ్యాంక్ సింగపూర్ కార్యకలాపాలు 1951 ఏప్రిల్ 21న సింగపూర్ ప్రధాన శాఖను ప్రారంభించడంతో ప్రారంభమయ్యాయి మరియు తరువాత సెరంగూన్ శాఖను "లిటిల్ ఇండియా"లో మార్చి 7, 1959న ప్రారంభించబడింది. సింగపూర్ నుండి అంతర్జాతీయ అనుసంధానానికి ముంబైలోని ఇంటిగ్రేటెడ్ ట్రెజరీ బ్రాంచ్ ద్వారా పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయ శాఖల నెట్‌వర్క్ మద్దతు ఇస్తుంది. భారతదేశంలోని ఇతర శాఖలు కూడా బ్యాంకు యొక్క అధీకృత శాఖల ద్వారా అంతర్జాతీయ బ్యాంకింగ్ సౌకర్యాలను అందిస్తాయి.

ఈ అంతర్జాతీయ నెట్‌వర్క్ వివిధ దేశాలలోని అన్ని ముఖ్యమైన ప్రపంచ కేంద్రాలలో ప్రముఖ బ్యాంకులతో కరస్పాండెంట్ ఏర్పాట్ల ద్వారా మరింత అభివృద్ధి చెందింది.

1887లో (లేదా 1889; ఖాతాలు భిన్నంగా ఉంటాయి) జల్పైగురిలో స్థాపించబడిన జల్పైగురి బ్యాంకింగ్ అండ్ ట్రేడింగ్ కార్పొరేషన్ (JBTC) సెప్టెంబరు 15, 1967న, దాని ఆస్తులు మరియు అప్పులను యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్‌కు స్వచ్ఛందంగా బదిలీ చేసింది. JBTCకి ఒకే ఒక కార్యాలయం ఉంది మరియు తేయాకు తోటలపై తనఖాలపై రుణాలు ఇవ్వడంలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది.

భారత ప్రభుత్వం జాతీయం 19 జూలై 1969న యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్‌ను జాతీయీకరణ చేసింది. లండన్, సింగపూర్ మరియు హాంకాంగ్‌లలో విదేశీ శాఖల కార్యకలాపాలను జాతీయం చేసిన బ్యాంక్ కొనసాగించింది. అయితే, మలేషియాలో విదేశీ ప్రభుత్వ బ్యాంకుల యాజమాన్యాన్ని మలేషియా చట్టం నిషేధించింది. అందువల్ల, యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్ (UCO బ్యాంక్), ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్, మరియు ఇండియన్ బ్యాంక్ మలేషియాలో తమ కార్యకలాపాలను మలేషియాలో విలీనం చేయబడిన కొత్త జాయింట్-వెంచర్ బ్యాంకుకు యునైటెడ్ ఏషియన్ బ్యాంక్ తోడ్పడ్డాయి, ఈ మూడు మాతృ బ్యాంకులలో ప్రతి ఒక్కటి మూడవ వంతు వాటాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో, ఇండియన్ బ్యాంక్‌కు మూడు శాఖలు, ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్ మరియు యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్ మధ్య ఎనిమిది ఉన్నాయి.

అభివృద్ధి చెందుతున్న దృష్టాంతం మరియు వ్యాపార విస్తరణకు అనుగుణంగా, బ్యాంక్ 1972 సంవత్సరంలో సంస్థాగత పునర్నిర్మాణంలో ఒక కసరత్తును చేపట్టింది. దీని ఫలితంగా మరింత క్రియాత్మక ప్రత్యేకత, పరిపాలన వికేంద్రీకరణ మరియు సిబ్బంది నైపుణ్యాలు మరియు వైఖరుల అభివృద్ధిపై ప్రాధాన్యత లభించింది. పక్కపక్కనే, ప్రభుత్వ పేదరిక నిర్మూలన కార్యక్రమాలకు పూర్తి హృదయపూర్వక నిబద్ధత కొనసాగింది మరియు రాష్ట్ర స్థాయి బ్యాంకర్ల కమిటీ (SLBC) కన్వీనర్‌షిప్‌ను 1983లో ఒడిశా మరియు హిమాచల్ ప్రదేశ్ బ్యాంకుకు అప్పగించారు.

1985లో పార్లమెంట్ చర్య ద్వారా బ్యాంకు పేరును యూకో బ్యాంక్‌గా మార్చారు, బంగ్లాదేశ్‌లో యునైటెడ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్ పిఎల్‌సి పేరుతో ఒక బ్యాంకు ఉనికిలో ఉంది, ఇది అంతర్జాతీయ బ్యాంకింగ్ రంగంలో గందరగోళానికి కారణమైంది.

1991లో, బ్యాంక్ ఆఫ్ కామర్స్ యునైటెడ్ ఆసియన్ బ్యాంక్‌ను కొనుగోలు చేసింది; కాలక్రమేణా CIMB బ్యాంక్ ఆఫ్ కామర్స్‌ను సొంతం చేసుకుంది.

1998లో, UCO తన లండన్ శాఖను మూసివేసింది. బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా ఆస్తులు మరియు అప్పులను స్వాధీనం చేసుకుంది, కానీ సిబ్బందిని కాదు, వారిని తొలగించారు.

పశ్చిమ్ బంగా గ్రామీణ బ్యాంకును పశ్చిమ బెంగాల్ గ్రామీణ బ్యాంకులో విలీనం చేసిన తరువాత, ప్రస్తుతం పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు స్పాన్సర్ చేస్తోంది, 01 మే 2025 నాటికి UCO బ్యాంకుకు దాని స్పాన్సర్షిప్ కింద ఏ ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకు లేదు.

ప్రస్తుత మార్కెట్ స్థానం

మార్చి 31, 2025 నాటికి, బ్యాంకులో ప్రభుత్వ వాటా 90.95% వద్ద ఉంది. 2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి, బ్యాంకు ₹2,444.99 కోట్ల నికర లాభాన్ని నమోదు చేసింది, ఇది మునుపటి సంవత్సరం కంటే 47.85% వృద్ధిని నమోదు చేసింది. బ్యాంకు యొక్క ప్రపంచ వ్యాపారం ₹5,13,527 కోట్లకు చేరుకుంది, ఇది మార్చి 31, 2024 నాటికి ₹4,50,007 కోట్లు, ఇది సంవత్సరానికి 14.12% పెరుగుదలను ప్రతిబింబిస్తుంది.

దేశీయ ఉనికి
మార్చి 2025 నాటికి బ్యాంక్ ప్రాంతీయ ఉనికిలో 3,302 దేశీయ శాఖలు ఉన్నాయి. అదనంగా, బ్యాంక్ దేశవ్యాప్తంగా 2,613 ATMలను నిర్వహిస్తోంది.

దేశీయ శాఖలలో 6 ఫ్లాగ్‌షిప్ కార్పొరేట్ శాఖలు, 7 ఆస్తి నిర్వహణ శాఖలు, 4 సర్వీస్ శాఖలు, 1 సెంట్రల్ పెన్షన్ ప్రాసెసింగ్ సెంటర్ మరియు 1 ఇంటిగ్రేటెడ్ ట్రెజరీ బ్రాంచ్ ఉన్నాయి. ఇంకా, దేశవ్యాప్తంగా 25 MCU శాఖలు, 43 రిటైల్ లోన్ హబ్‌లు, 43 SME & వ్యవసాయ లోన్ హబ్‌లు, 12 ఇంటిగ్రేటెడ్ లోన్ హబ్‌లు మరియు 70 కరెన్సీ చెస్ట్‌లు పనిచేస్తున్నాయి, ఇవి సాధారణంగా వివిధ కేంద్రాలలోని ప్రధాన నగర శాఖలకు అనుసంధానించబడి ఉంటాయి.

అంతర్జాతీయ ఉనికి

భారతదేశంలోని విస్తారమైన శాఖల నెట్‌వర్క్ ద్వారా దేశీయ బ్యాంకింగ్ సేవలను అందించడంతో పాటు, భారతదేశం వెలుపల ఉన్న ఆర్థిక మార్కెట్లలో బ్యాంకు కీలక ఉనికిని కలిగి ఉంది. ప్రస్తుతం దీనికి 2 విదేశీ శాఖలు (సింగపూర్ మరియు హాంకాంగ్లలో ఒక్కొక్కటి) ఉన్నాయి మరియు టెహ్రాన్, ఇరాన్లో 1 ప్రతినిధి కార్యాలయం స్థాపించబడింది.

అదనంగా, బ్యాంక్ చురుకైన SWIFT సభ్యత్వాన్ని కలిగి ఉంది మరియు ప్రపంచ వాణిజ్య ఆర్థిక మరియు సరిహద్దు చెల్లింపులను సులభతరం చేయడానికి అనేక అంతర్జాతీయ బ్యాంకులతో కరస్పాండెంట్ బ్యాంకింగ్ సంబంధాలను నిర్వహిస్తుంది.

జోనల్ కార్యాలయాలు & ప్రాంతీయ శిక్షణా కేంద్రాలు

డైరెక్టర్ల బోర్డు

మార్చి 2025 నాటికి, UCO బ్యాంక్ డైరెక్టర్ల బోర్డులో ఎనిమిది మంది సభ్యులు ఉన్నారు:

శ్రీ అరవముదన్ కృష్ణ కుమార్ (నాన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్)
శ్రీ అశ్వనీ కుమార్ (మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ & CEO)
శ్రీ రాజేంద్ర కుమార్ సబూ (ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్)
శ్రీ విజయ్‌కుమార్ నివృత్తి కాంబ్లే (ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్)
శ్రీ సుధీర్ శ్యామ్ (ప్రభుత్వ నామినీ డైరెక్టర్)
డా. శారదా ప్రసన్ మొహంతి (RBI నామినీ డైరెక్టర్)
శ్రీ సుభాష్ శంకర్ మాలిక్ (పార్ట్ టైమ్ నాన్-అఫీషియల్ డైరెక్టర్)
శ్రీమతి. రచనా ఖరే (షేర్‌హోల్డర్ కేటగిరీ కింద డైరెక్టర్)

ప్రాంతీయ నిర్వహణ

దేశంలోని సంబంధిత ప్రాంతీయ ప్రాంతాలలో బ్యాంకు పాలన 49 జోనల్ కార్యాలయాల నెట్‌వర్క్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. ఇవి దేశంలోని ప్రధాన మరియు కీలకమైన ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి.

శిక్షణ

కొత్తగా నియమించబడిన మరియు ప్రస్తుత సిబ్బంది శిక్షణను భారతదేశం అంతటా ఏడు శిక్షణ కళాశాలలు పర్యవేక్షిస్తాయి:

సెంట్రల్ స్టాఫ్ కాలేజ్, కోల్‌కతా
స్టాఫ్ ట్రైనింగ్ సెంటర్, అహ్మదాబాద్
స్టాఫ్ ట్రైనింగ్ సెంటర్, భువనేశ్వర్
స్టాఫ్ ట్రైనింగ్ సెంటర్, భోపాల్
స్టాఫ్ ట్రైనింగ్ సెంటర్, చండీగఢ్
స్టాఫ్ ట్రైనింగ్ సెంటర్, చెన్నై
స్టాఫ్ ట్రైనింగ్ సెంటర్, జైపూర్

అనుబంధ సంస్థలు
పశ్చిమ బెంగాల్ లోని ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకు అయిన పశ్చిం బంగా గ్రామీణ బ్యాంకు, గతంలో 35% వాటాతో UCO బ్యాంకుకు అనుబంధ సంస్థగా ఉండేది. అయితే, ఇప్పుడు పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ స్పాన్సర్ చేస్తున్న పశ్చిమ బెంగాల్ గ్రామీణ బ్యాంకులో విలీనం అయిన తర్వాత, UCO బ్యాంకు ఇకపై దాని స్పాన్సర్‌షిప్ కింద ఏ అనుబంధ బ్యాంకును కలిగి లేదు.
లోగో మరియు నినాదం
 యూకో బ్యాంకు లోగో అష్టభుజి నిర్మాణంతో కప్పబడిన చేతులు జతగా ఉంటుంది. సంస్థ ప్రారంభం నుండి ఇది నీలం రంగులో ఉంది, నీలం బ్యాంకు జాతీయ బాధ్యతను సూచిస్తుంది. ప్రారంభం నుండి కూడా నేపథ్యం పసుపు రంగులోనే ఉంది.


యూకో బ్యాంక్ నినాదం "మీ నమ్మకాన్ని గౌరవించండి".

 యూకో బ్యాంక్ లోగో దక్షిణాఫ్రికాలోని ప్రముఖ జీవిత బీమా సంస్థ సన్లామ్ లోగోను పోలి ఉంటుంది. భారతీయ రైల్వేలలో ప్రయాణించే ప్రయాణీకులకు బీమా అందించే భారతదేశంలోని శ్రీరామ్ గ్రూప్‌తో సన్లామ్ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.

ఇవి కూడా చూడండి

 భారతదేశంలో బ్యాంకింగ్
 భారతదేశంలోని బ్యాంకుల జాబితా
 భారతదేశ రిజర్వ్ బ్యాంక్
 భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ కోడ్
 అతిపెద్ద బ్యాంకుల జాబితా
 భారతదేశ కంపెనీల జాబితా
 భారతదేశంలో తయారు చేయండి

ఉల్లేఖనాలు మరియు సూచనలు
'ఉల్లేఖనాలు

సూచనలు



Turnell, Sean (2009) Fiery Dragons: Banks, Moneylenders and Microfinance in Burma. (NAIS Press). 

బాహ్య లింకులు

అధికారిక వెబ్‌సైట్