వరాహగిరి వెంకట భగీరథి

వరాహగిరి వెంకట భగీరథి (Varahagiri Venkata Bhagirathi) ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు తొలి అర్థభాగంలో ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ చిత్రకారుడు. నీటిరంగుల చిత్రకళలో , ప్రకృతి దృశ్యాలను చిత్రించడంలో  గుర్తింపు పొందారు. తెలుగు నేలకు చెందిన ఈ  చిత్రకారుడి ప్రతిభను విమర్శకులు అంతర్జాతీయ చిత్రకారులైన కాట్‌మన్, టర్నర్ మరియు నికొలాయి రోరిక్ వంటి వారితో పోలుస్తారు.https://misimi1990.wordpress.com/wp-content/uploads/2017/03/misimi_2014_11.pdf

 బాల్యం మరియు విద్యాభ్యాసం 
భగీరధి  1901 జూలై 21న అనకాపల్లి సమీపంలోని మామిడిపల్లి అనే చిన్న గ్రామంలో జన్మించారు. గ్రామీణ వాతావరణంలో పెరిగిన ఆయన బాల్యం ప్రకృతితో మమేకమై గడిచింది. విద్యాభ్యాసం కోసం రాజమండ్రిలోని తన మేనమామల వద్ద నివసించారు. భార్య రత్నమాణిక్యం ఇంకా ఐదుగురు సంతానం. భగీరధి  1949, నవంబర్ 19న తన 49వ ఏట మరణించారు.

చిన్నప్పటి నుంచే పాఠశాల విద్యపై ఆసక్తి తక్కువగా ఉండేది. పుస్తకాల కంటే ప్రకృతిని గమనించడం, దాని అందాలను ఆస్వాదించడం, వాటిని చిత్రరూపంలో ప్రతిబింబించడం ఆయనకు ఎక్కువ మక్కువ. ఈ ఆసక్తి ఆయనను చిత్రకళ వైపు మళ్లించింది. అనంతరం ముంబయిలోని ప్రసిద్ధ జె.జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్ లో చిత్రకళను అభ్యసించడం ఆయన కళా ప్రస్థానానికి బలమైన పునాది వేసింది.ఈయన చిత్రకళా ఉపాధ్యాయునిగా మరియు వ్యాయామ ఉపాధ్యాయునిగా కూడా పనిచేశారు.

 కళా ప్రస్థానం 
భగీరధి గారి చిత్రకళా నైపుణ్యాన్ని విమర్శకులు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గడించిన కాట్‌మన్, టర్నర్ మరియు నికొలాయి రోరిక్ వంటి మహనీయుల శైలితో పోలుస్తారు. మరీ ముఖ్యంగా, కాంతి మరియు నీడల సమ్మేళనంతో ప్రకృతిలోని గాంభీర్యాన్ని, మంచును ప్రతిబింబించే నీటిరంగుల చిత్రణలో ఈయన ప్రత్యేక ముద్ర వేశారు.ఆంధ్రదేశపు ఆధునిక చిత్రకళా పితామహుడు దామెర్ల రామారావు గారి ప్రోత్సాహంతో భగీరధి చిత్రకళలో రాణించారు. రామారావు స్థాపించిన 'ఆంధ్ర సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియన్ ఆర్ట్స్' ద్వారా ఈయన శిక్షణ పొందారు,ఈయన సమకాలీనులు భారతీయు ఇతిహాసాలు, పురాణాలలోని కథాంశాలను చిత్రించగా, భగీరధి మాత్రం అధికంగా ప్రకృతి దృశ్యాలను, నిశ్చల జీవన చిత్రాలను చిత్రించారు.http://prasthanam.com/sites/default/files/Prasthanaam%20Sep%202010_Pages_PS%5Bsmallpdf.com%5D.pdf

 ప్రసిద్ధ చిత్రాలు 

 ఏలేశ్వరం వద్ద తిమ్మరాజు చెరువు: ఏలేశ్వరం ప్రాంతంలోని జలాశయాన్ని, ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ప్రతిబింబించే జలవర్ణ చిత్రం.
 బెజవాడ ఆధ్యాత్మిక శక్తి కేంద్రం: విజయవాడ నగరంలోని ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని ప్రతిబింబించేలా గీసిన చిత్రం.

 సాహిత్య సేవ 
భగీరధి భగవద్గీతలోని 18 అధ్యాయాలను తెలుగులోకి అనువదించారు. దీనిని ఈయన శిష్యులు 'భగీరథ గీత' గా ప్రచురించారు, కృష్ణ శతకము, జగదాంబా శతకము, రామచంద్ర శతకము మరియు 'నా ఏజెన్సీ ప్రయాణము' (విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ ప్రాంత పర్యటన వివరాలు) వంటి గ్రంథాలను రచించారు.

 చారిత్రక అంశాలు 
మహాత్మా గాంధీ రాజమండ్రి పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు, భగీరధి గారి చిత్ర ప్రదర్శనను స్వయంగా ప్రారంభించారు. ఆ సందర్భంలో భగీరధి గీసిన మంచు పర్వతాల చిత్రాన్ని చూసి, అది ఎంతో సహజంగా ఉందన్న ఉద్దేశంతో "ఆ మంచును చూస్తుంటే నాకు నిజంగానే చలి పుడుతోంది" అని గాంధీజీ ప్రశంసించారు. ఒక చిత్రకారుడి ప్రతిభకు ఇది గొప్ప నిదర్శనంగా నిలిచింది.

 పురస్కారాలు 
1933-34లో జరిగిన 'ఆల్ ఇండియా స్వదేశీ ప్రదర్శన' లో ఈయన గీసిన 'ఒంటరి గుడిసె' చిత్రానికి ప్రకృతి దృశ్యాల విభాగంలో ప్రథమ బహుమతి లభించింది.సాలార్‌జంగ్ మ్యూజియం ఏర్పాటు చేసిన తొలి రోజుల్లో, భారతీయ చిత్రకళా విభాగం ప్రవేశ ద్వారానికి ఇరువైపులా ఈయన చిత్రాలను ఉంచడం భగీరధి విశిష్టతకు నిదర్శనం.

 మూలాలు 

వర్గం:చిత్రకారులు