సచ్చిదానంద సహాయ్

సచ్చిదానంద సాహాయ్ భారతీయ శిలాశాస్త్రజ్ఞుడు, రచయిత, మరియు కాంబోడియా ప్రభుత్వానికి అంగ్కోర్ వాట్ మరియు ప్రెయ్ వీహేర్ ఆలయాల పునరుద్ధరణలో శాస్త్రీయ సలహాదారు. ఆయన ఖ్మేర్ నాగరికతపై ప్రత్యేక జ్ఞానం కలిగిన వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. 2012లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు నాలుగవ అగ్ర స్థాయి పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ పురస్కారం అందించింది.

జీవిత చరిత్ర
సాహాయ్ 1941 మార్చి 6న బీహార్లో జన్మించారు. 1962లో బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పురాతన భారతీయ చరిత్ర, సాంస్కృతికత మరియు పురావస్తు శాస్త్రంలో MA పట్టా పొందారు. తర్వాత సోర్బోన్ విశ్వవిద్యాలయంలో జార్జ్ కోడ్స్ గారి ఆధ్వర్యంలో Les Institutions Politiques et l'organisation administration du Cambodge ancien అనే అంశంపై పీహెచ్‌డీ చేసారు.

1970–72లో లావోస్లో Indian Council for Cultural Relations గెస్ట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు. 1981లో Cornell University ఫుల్ బ్రైట్ ఫెలోగా ఉన్న ఆయన 1988–1990లో Indira Gandhi National Centre for the Arts లో రీసెర్చ్ ప్రొఫెసర్‌గా, తరువాత Magadh University, బోధ్ గయాలో ప్రో వైస్ చాన్సలర్‌గా 2010 వరకు పనిచేశారు.  

ప్రస్తుతం సాహాయ్ కాంబోడియాలో ప్రభుత్వ శాస్త్రీయ సలహాదారు పాత్రలో ఉన్నారు.

ప్రతిభా
సాహాయ్ ICCR ద్వారా ASEAN దేశాల్లో ప్రత్యేక అతిథిగా సాంస్కృతిక పర్యటనలు చేశారు. 1976 నుండి South East Asian Review జర్నల్ స్థాపక సంపాదకుడిగా ఉన్నారు. 2011–12లో చిలీ దేశంలో ICCR విజిటింగ్ లెక్చరర్‌గా ఉన్నారు.

కాంబోడియా ప్రభుత్వ శాస్త్రీయ సలహాదారుగా, అంగ్కోర్ వాట్ మరియు ప్రెయ్ వీహేర్ ఆలయాల పునరుద్ధరణలో సహకారం అందించారు. దక్షిణ పూర్వాసియా సాంస్కృతిక వారసత్వంపై అనేక పరిశోధనలు, 5 వాల్యూమ్ లావో రామాయణం, 1872లో కింగ్ చులాలోరాన్ భారత్ సందర్శన పరిశోధన, మరియు The Mekong River: Space and Social Theory మోనోగ్రాఫ్ రచించారు.

 రచనలు 
ప్రధాన రచనలు:**
 లావోస్‌లో రామ జకకా: ఫ్రా లాక్ ఫ్రా లామ్ లో అధ్యయనం (The Rama Jakaka in Laos: A Study in the Phra Lak Phra Lam)
 1872లో భారతాన్ని సియామీస్‌లే చూసిన దృశ్యం (India in 1872 as Seen by the Siamese)
 మెకొంగ్ నది: స్థలం మరియు సామాజిక సిద్ధాంతం (The Mekong River: Space and Social Theory)
 అంగ్కోర్ థోమ్ లో బేయాన్ (The Bayon of Angkor Thom)
 దక్షిణ తూర్పు ఆసియాలో హిందూ దేవాలయాలు (The Hindu Temples in Southeast Asia)
 ప్రిహ్ విహేర్ – ప్రపంచ వారసత్వ స్మారక చిహ్నానికి పరిచయం (Preah Vihear - An Introduction to the World Heritage Monument)
 లావోస్‌లో కృష్ణ సాగా: బ్రాహ్ కుట్‌డీ బ్రాహ్ బాన్ లో అధ్యయనం (The Krishna Saga in Laos: A Study in the Brah Ku'td Brah Ban)

సాహాయ్ దక్షిణ పూర్వాసియాలోని సాంస్కృతిక వారసత్వంపై అనేక సదస్సులలో ప్రసంగాలు చేశారు.

పురస్కారాలు
 ఇన్డియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీస్, షిమ్లా ఫెలో (2003–2006) (Indian Institute of Advanced Studies, Shimla Fellow)
 ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్సిటీ ఫెలో (Australian National University Fellow)
 ఫొండేషన్ మెజాన్ దేశ్ స్సియాన్సెస్ డ్యూ లోమ్, పారిస్ ఫెలో (Fondation Maison des sciences de l'homme, Paris Fellow)
 ఎ.ఎస్. ఆల్టెకర్ గోల్డ్ మెడల్ (1962), బనారస్ హిందూ యూనివర్సిటీ (A. S. Altekar Gold Medal, 1962, Banaras Hindu University)
 వి.కె.వి. రావు స్మారక జీవిత పూర్ణతా అవార్డు (2003), ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్స్ (V. K. V. Rao Memorial Life Time Achievement Award, 2003, Indian Association of Social Science)

వ్యక్తిగత జీవితం
సుధా వర్మ (1963–1987), ఉత్తర బీహార్ హిందీ సాహిత్య శాస్త్రవేత్త, సాహాయ్ భార్య. ఆమె 1987లో మృతి చెందింది. వారి కూతురు సోమా సాహాయ్ శ్రీవాస్తవ, న్యూరాలజిస్ట్, USAలో నివసిస్తున్నారు.

చూడండి

 శిలాశాస్త్రం
 అంగ్కోర్ వాట్
 ఖ్మేర్ సామ్రాజ్యం
 ప్రెయ్ వీహేర్

మూలాలు

మరింత చదవండి

External links
 Civil Investiture Ceremony - Padma Shri

Category:1941 births
Category:Living people
Category:ఉత్తర ప్రదేశ్ నుండి శాస్త్రవేత్తలు
Category:భారతీయ మగ రచయితలు
Category:భారతీయ శిలాశాస్త్రజ్ఞులు
Category:20వ శతాబ్దపు భారతీయ భాషావేత్తలు
Category:20వ శతాబ్దపు భారతీయ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు
Category:ప్రవాసి భారతీయ సమ్మాన్ పొందిన వారు
Category:భారతీయ సామాజిక శాస్త్ర రచయితలు
Category:భారత ప్రభుత్వ పద్ంశ్రీ సాహిత్యం మరియు విద్యలో పొందిన వారు