హరగోవింద్ లక్ష్మీశంకర్ త్రివేది

డాక్టర్ హరగోవింద్ లక్ష్మీశంకర్ " హెచ్ఎల్ " త్రివేది (1932 ఆగస్టు 31 - 2019 అక్టోబరు 2) భారతీయ నెఫ్రాలజిస్టు, ఇమ్యునాలజిస్టు, ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ సర్జన్, స్టెమ్ సెల్ పరిశోధకుడు.

ఆయన భారతదేశంలో అవయవ మార్పిడి వైద్యంలో మార్గదర్శకుడు. అహ్మదాబాద్‌లోని మూత్రపిండాల ఆసుపత్రి వ్యవస్థాపక డైరెక్టరు. తన బృందంతో కలిసి ఆయన, 5200 కి పైగా మూత్రపిండ మార్పిడి శస్త్రచికిత్సలు నిర్వహించాడు. ఆయనకు 2015 లో పద్మశ్రీ అవార్డు లభించింది.

 తొలినాళ్ళ జీవితం 
త్రివేది 1932 ఆగస్టు 31న హల్వాడ్ సమీపంలోని చరద్వా గ్రామంలో (ఇప్పుడు గుజరాత్‌లోని మోర్బి జిల్లాలో ఉంది) జన్మించాడు.  తండ్రి లక్ష్మీశంకర్ త్రివేది, ఉపాధ్యాయుడు. ఆయన ప్రాథమిక విద్యను వాంకనేర్ సమీపంలోని లున్సార్ గ్రామంలో చదివాడు. 1951 నుండి 1953 వరకు రాజ్‌కోట్‌లోని ధర్మేంద్రసింహ్‌జీ కళాశాలలోని సైన్స్ ఫ్యాకల్టీలో ప్రీ-మెడికల్ చదివి, ఆపై 1953 నుండి 1963 వరకు అహ్మదాబాద్‌లోని బిజె మెడికల్ కాలేజీలో ఎంబిబిఎస్ చదివాడు.

 కెరీర్ 
త్రివేది, అమెరికా లోని క్లీవ్‌ల్యాండ్ క్లినిక్‌లో రెండు సంవత్సరాలు ఉన్నత శిక్షణ పొందాడు. కెనడాలోని ఒంటారియోలోని హామిల్టన్‌లో ఎనిమిది సంవత్సరాలు ప్రాక్టీస్ చేశాడు. స్వదేశాన్ని సందర్శించడంతో అతని మనసు మారి, భారతదేశంలో తన ప్రాక్టీస్‌ను కొనసాగించడానికి 1977లో అహ్మదాబాద్‌కు తిరిగి వచ్చాడు.  అతను BJ మెడికల్ కాలేజీలో నెఫ్రాలజీ ప్రొఫెసర్‌గా చేరాడు.

ఆయన 1981 అక్టోబరు 7న అహ్మదాబాద్ సివిల్ హాస్పిటల్ క్యాంపస్‌లో ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కిడ్నీ డిసీజెస్ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (IKDRC, కిడ్నీ హాస్పిటల్ అని కూడా పిలుస్తారు)ను స్థాపించాడు. ఆయన స్నేహితులు, పారిశ్రామికవేత్తలూ అయిన రసిక్‌లాల్ దోషి, మఫత్‌లాల్ మెహతాలు కోటి రూపాయలు విరాళం అందించారు. ఈ సంస్థను 1992లో కొత్త భవనానికి తరలించారు. ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ సైన్సెస్ (ITS) ను 1997లో అదే క్యాంపస్‌లో స్థాపించారు.      438 పడకలతో ఇది, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మూత్రపిండాల ఆసుపత్రి. తన బృందంతో కలిసి ఆయన, ఈ సంస్థలో 5200 కంటే ఎక్కువ మూత్రపిండాల మార్పిడిలను పూర్తి చేశాడు. ఇది భారతదేశంలోని ఏకైక ప్రభుత్వ రంగ కాలేయ మార్పిడి సంస్థ కూడా.  IKDRC-ITS 2015లో గుజరాత్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ సైన్సెస్‌గా అప్‌గ్రేడ్ చేసారు. త్రివేది దానికి ప్రో-ఛాన్సలర్‌గా నియమితులయ్యాడు. 

ఆయన ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఆర్గాన్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్‌ను స్థాపించాడు. ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్, ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ నెఫ్రాలజీ లకు వ్యవస్థాపక చీఫ్ ఎడిటర్ కూడా. ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ టాలరెన్స్, ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేసే స్టెమ్ సెల్స్ కోసం స్టెమ్-సెల్ థెరపీపై ఆయనకు అనేక పేటెంట్లు ఉన్నాయి. ఆయన ఆత్మకథ ట్రిస్ట్ విత్ డెస్టినీ (1996) ని అరుణ వాణికర్ పురుషార్థ్ పొటానో: ప్రసాద్ ప్రభునో (2016) పేరుతో గుజరాతీ లోకి అనువదించింది.

దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యంతో ఆయన 2019 అక్టోబరు 2న అహ్మదాబాద్‌లో మరణించాడు. ఆయన నాడీ సంబంధ, కాలేయ వ్యాధులతో పాటు పార్కిన్సన్స్ వ్యాధితో బాధపడ్డాడు.   

 గుర్తింపు 
త్రివేది రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ ఆఫ్ కెనడా (FRCP(C)) లో ఫెలో. 2006 లో, ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాన్స్ప్లాంటేషన్ సైన్సెస్ ను అతని గౌరవార్థం డాక్టర్ హెచ్ఎల్ త్రివేది ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాన్స్ప్లాంటేషన్ సైన్సెస్ గా మార్చారు. 2009 లో కింగ్ జార్జ్ మెడికల్ యూనివర్సిటీ అతనికి గౌరవ డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ (D.Sc.) డిగ్రీని ప్రదానం చేసింది.  2014 లో అహ్మదాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ అతన్ని నగరరత్నగా సత్కరించింది. 

2015 లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.   2018 లో ది ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ సొసైటీ కూడా ఆయనకు అవార్డును ప్రదానం చేసింది.

 మూలాలు 

వర్గం:2019 మరణాలు
వర్గం:1932 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన గుజరాత్ వ్యక్తులు