2 కోర్ (భారత్ )

పుష్కర 

2  కోర్  అనేది అంబాలాలొ ఉన్న భారత సైన్యం యొక్క కోర్   దీనిని ఖర్గా కోర్ అని పిలుస్తారు.

ఈ కార్ప్స్‌ను 1971 అక్టోబర్ 7న లెఫ్టినెంట్ జనరల్ టి.ఎన్. రైనా పశ్చిమ బెంగాల్లోని కృష్ణానగర్‌లో ఏర్పాటు చేశారు. రెండు నెలల తరువాత డిసెంబరులో యుద్ధ కార్యాచరణలో పాల్గొంది. 1971 భారత–పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయంలో ఖుల్నా, జెస్సోర్జె, జెనీడా, మాగురా, ఫరీద్ర్ పుర్  పట్టణాలను ఆక్రమించింది. గంగా నది–పద్మ నది మధ్య ప్రాంతం కూడా ఈ కొర్    ఆధీనంలోకి వచ్చింది. అనంతరం ఈ కొర్ ను పశ్చిమ రంగానికి మార్చారు. ప్రారంభ దశలో 1984 వరకు చండీమందిర్ కంటోన్మెంట్‌లో ఉండగా 1985 జనవరిలో అంబాలాకు తరలించారు


 1971 భారత్ -పాకిస్తాన్ యుద్ధం 
2 వ కొర్ లో 4వ మౌంటెన్ డివిజన్, 9వ ఇన్ఫెంట్రీ డివిజన్ ఉన్నాయి. తూర్పు రంగంలో ఉన్న ఏకైక ఇన్ఫెంట్రీ డివిజన్ అయిన 9వ డివిజన్‌కు అధిక మోటార్ వాహనాలు, బరువైన ఆర్టిలరీ  లభ్యమయ్యాయి. తరువాత 50 పారా బ్రిగేడ్ ని కూడా ఈ కొర్ కు చేర్చారు . లెఫ్టినెంట్ జనరల్ తపిశ్వర్ నారాయణ్ రైనా నేతృత్వంలో 2 వ కొర్ కు చెందిన 20 ఇన్ఫెంట్రీ బెటాలియన్లు ఖుల్నా, జెస్సోర్, గోల్‌డుండో ఘాట్, ఫరీద్‌పూర్, హార్డింజ్ బ్రిడ్జ్ లక్ష్యంగా ముందుకు సాగాయి. తూర్పు పాకిస్తాన్‌కు కీలకమైన ఖుల్నాపై పట్టు సాధించడంపై ప్రత్యేక దృష్టి జనరల్ మానెక్ షా  పెట్టారు. పద్మ నది ని ఫరీడ్ పూర్, గోలుందో ఘాట్ ల వద్ద  దాటే ఆపద్ధర్మ ప్రణాళికలు తప్ప ఢాకా ప్రధాన లక్ష్యంగా ఎక్కడా ప్రస్తావించబడలేదు. కాబట్టి జనరల్ రైనా 4 వ డివిజన్ తో ఉత్తర దిశన ఉన్న జెనిడా వైపు, 9 వ డివిజన్ దక్షిణ సమీపాన ఉన్న జెస్సూర్ వైపు మొహరిద్దమనుకున్నారు .  

నవంబర్ చివరలో భారత దళాలు, ముక్తి బాహిని చేసిన ఆపరేషన్లు బాయ్రా, జెస్సోర్ మధ్య గణనీయమైన భూభాగాన్ని భద్రపరిచాయి. 1971 నవంబర్ 21–22 తేదీల్లో గరిబ్‌పూర్ వద్ద జరిగిన యుద్ధం అత్యంత కీలకంగా మారింది. ఈ విజయంతో భారత 9వ డివిజన్ జెస్సోర్ దిశగా వేగంగా ముందుకు సాగింది. ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న పాకిస్తాన్ ట్యాంకు దళం దాదాపు పూర్తిగా నాశనం అయింది. అయితే ఈ విజయం పాకిస్తాన్ దళాలకు భారత దాడి మార్గాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేసింది.పూర్తిస్థాయి యుద్ధం ప్రారంభమైన తరువాత డిసెంబర్ 4–5 తేదీల్లో తీవ్ర పోరాటం జరిగింది. ఇరు పక్షాలకు భారీ నష్టాలు సంభవించాయి. అలసిపోయిన పాకిస్తాన్ 107 బ్రిగేడ్ 6–7 డిసెంబర్ రాత్రి జెస్సోర్‌ను వదిలి ఖుల్నా వైపు వెనుదిరిగింది. 7 డిసెంబర్ ఉదయం జెస్సోర్ పట్టణం ఖాళీగా కనిపించింది. అదే రోజు భారత దళాలు పట్టణాన్ని పూర్తిగా ఆక్రమించాయి. 

పాకిస్తాన్ డివిజన్ ప్రధాన కార్యాలయాలు, ఇతర అవశేషాలు తూర్పున మధుమతి నది వైపు పారిపోయాయి. ఒక పాకిస్తానీ అధికారి గుర్తుచేసుకున్నారు, "ఇక్కడ ముందు భాగం పూర్తిగా కుప్పకూలింది. ఉపసంహరణ , త్వరగా పరాజయం అయ్యింది". డిసెంబర్ 7 తెల్లవారుజామున జెస్సోర్లోకి ప్రయాణిస్తూ, "ఇది ఒక దెయ్యం పట్టణంలా కనిపించింది, నిద్రిస్తున్న కుక్కలు, కోళ్లు తప్ప, ఒక్క ఆత్మ కూడా కనిపించ లేదు. తలుపులు విశాలంగా తెరిచి ఉన్నాయి, అన్ని రకాల వ్యక్తిగత వస్తువులు రోడ్లపై చెల్లాచెదురుగా ఉన్నాయి. ఇది తూర్పు పాకిస్తాన్ ముగింపు లాగా కనిపించింది". 48 ఆ రోజు తరువాత భారతీయులు జెస్సోర్ను ఆక్రమించారు, కానీ  9వ డివిజన్ కమాండర్ మేజర్ జనరల్ దల్బీర్ సింగ్ ఖుల్నాపై దృష్టి సారించడంతో ఒక బ్రిగేడ్‌కు కేటాయించిన లక్ష్యంపై మొత్తం డివిజన్ మళ్లింది.  పదేపదే దాడుల నేపథ్యంలో, ఖుల్నా పట్టణం యుద్ధాంతం వరకు తీవ్రంగా ప్రతిఘటించింది.

50 పారా బ్రిగేడ్ 8 డిసెంబర్ ఖాజురా వద్ద స్వల్ప యుద్ధంలో పాల్గొంది. అనంతరం పశ్చిమ రంగానికి తరలించబడింది. జెనీడా సమీపంలో 8 పారా ద్వారా ప్రణాళిక చేసిన గగనతల దాడి అవసరం లేదని భావించి రద్దు చేశారు.

. "రెడ్ ఈగల్స్", ఇండియన్ 4 డివిజన్, డిసెంబర్ 7న జెనిడాలోకి ప్రవేశించడాన్ని  నైపుణ్యంగా దాటవేసి లేదా విపరీతమైన ప్రతిఘటనతో జిబన్నగర్ చుట్టూ ఉన్న దాని స్థానాల నుండి ఉత్తర, తూర్పు వైపు బాగా దాడి చేసింది.  ఈ సందర్భంలో, కుష్తియా, హార్డింజ్ వంతెనను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి తొందరపాటు ప్రయత్నం విఫలమైనప్పుడు, సీనియర్ కమాండర్లు అతిగా స్పందించి, మొత్తం విభాగాన్ని ఉత్తర దిశగా మళ్లించారు. పాకిస్తాన్ యొక్క 57 బ్రిగేడ్ను గంగా నది మీదుగా తిరోగమనంలో భారత పురోగతి కి  సహాయపడినప్పటికీ, 4 డివిజన్ మాగురా ప్రాంతానికి తిరిగి వచ్చే సమయానికి (డిసెంబర్ 14) ఢాకా కోసం డ్రైవ్ లో పాల్గొనడానికి చాలా ఆలస్యం అయింది. ఈ విభాగం మధుమతిని చక్కగా దాటింది (తేలికపాటి ప్రతిఘటనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నప్పటికీ). 16 డిసెంబర్ ఫరీద్‌పూర్ వద్ద పాకిస్తాన్ 9వ డివిజన్,  మిగిలిన దళాల లొంగుబాటును స్వీకరించింది. బెంగాల్ ప్రాంతానికి చెందిన భారత సైన్యం, బీఎస్‌ఎఫ్ దళాలు సత్ఖిరా దిశలో పరిమిత విజయాలు సాధించాయి.

 పశ్చిమ రంగానికి మార్పు 
యుద్ధం తరువాత 2 వ కొర్ ను పశ్చిమ రంగానికి తరలించారు. ప్రారంభ దశలో దీనికి  చండీమందిర్ కంటోన్మెంట్‌లో స్థావరమైంది. తరువాత 1985 జనవరిలో అంబాలాకు శాశ్వతంగా మార్చబడింది. అప్పటికే ఒక దశాబ్దం నుండి , వారు పాకిస్థాన్ సరిహద్దుల్లో ఉన్నారు . పాకిస్తాన్‌తో ఉన్న అంతర్జాతీయ సరిహద్దు వెంబడి మోహరించిన నాలుగు లక్షలకుపైగా సైనికులను వెనక్కు తీసుకురావడం విశాలమైన లాజిస్టిక్ కార్యాచరణగా మారింది. భారీ ట్యాంకు దళాలు, ఆర్టిల్లరీ విభాగాలు కూడా వెనక్కు తరలించబడ్డాయి. ఈ ప్రక్రియకు వందల కోట్ల రూపాయల వ్యయం జరిగింది. సరిహద్దుల్లో పది నెలలపాటు అప్రమత్త స్థితిలో ఉన్న సైనికులు, యుద్ధ పరికరాల మీద  కఠిన వాతావరణ పరిస్థితులు భారీ ప్రభావాన్ని చూపాయి .

 నిర్మాణం (సుమారు 2016 నాటికి) -  

 డివిజన్లు 
 1 ఆర్మర్డ్ డివిజన్ (ఐ డివిజన్) ప్రధాన కేంద్రం పాటియాలా
 14 ఇన్ఫెంట్రీ డివిజన్ (రాపిడ్) ప్రధాన కేంద్రం డెహ్రాడూన్

 22 ఇన్ఫెంట్రీ డివిజన్ (చార్జింగ్ రామ్ డివిజన్) ప్రధాన కేంద్రం మీరట్
 40 ఆర్టిల్లరీ డివిజన్ (డీప్ స్ట్రైకర్స్ డివిజన్) ప్రధాన కేంద్రం అంబాలా


 కార్ప్స్ బ్రిగేడ్లు 
 2 కార్ప్స్ ఆర్టిల్లరీ బ్రిగేడ్
 474 ఇంజినీరింగ్ బ్రిగేడ్ (ఖర్గ ఇంజినీర్స్) ప్రధాన కేంద్రం జిరాక్‌పూర్ 


 స్వతంత్ర బ్రిగేడ్లు 
 612 మెకానైజ్డ్ ఇండిపెండెంట్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ బ్రిగేడ్ ప్రధాన కేంద్రం అంబాలా
 16 ఇండిపెండెంట్ ఆర్మర్డ్ బ్రిగేడ్ (బ్లాక్ యారో బ్రిగేడ్) ప్రధాన కేంద్రం మామూన్

 జనరల్ ఆఫీసర్స్ కమాండింగ్ (జి. ఓ. సి. లు) జాబితా 
ర్యాంక్పేరు.నియామకం తేదీఎడమ కార్యాలయంకమిషన్ యూనిట్సూచనలులెఫ్టినెంట్ జనరల్తపీశ్వర్ నారాయణ్ రైనా7 అక్టోబర్ 197117 అక్టోబర్ 1973కుమావోన్ రెజిమెంట్ఎ. ఎమ్. వోహ్రా18 అక్టోబర్ 197327 మే 19753వ గూర్ఖా రైఫిల్స్జోరావర్ చంద్ బక్షి28 మే 197531 జనవరి 19795వ గూర్ఖా రైఫిల్స్ (ఫ్రంటియర్ ఫోర్స్) మనోహర్ లాల్ చిబ్బర్1 ఫిబ్రవరి 197921 జూలై 1980జమ్మూ కాశ్మీర్ లైట్ ఇన్ఫాంట్రీశ్రీనివాస్కుమార్ సిన్హా1980 జూలై 2228 మే 1981జాట్ రెజిమెంట్హృదయ్ కౌల్29 మే 198119 జనవరి 19832వ లాన్సర్స్నిర్మల్ పూరి20 జనవరి 19831984 డిసెంబరు 16సాయుధ దళాలుబిడ్డండ చెంగప్ప నందా1984 డిసెంబరు 1728 ఏప్రిల్ 1986మహర్ రెజిమెంట్హనుత్ సింగ్29 ఏప్రిల్ 198611 జూలై 198817వ గుర్రం (పూనా హార్స్) జి. ఎస్. గ్రేవాల్12 జూలై 198830 జూన్ 1990మొదటి గుర్రం (స్కిన్నర్స్ హార్స్) ప్రకాష్ మణి త్రిపాఠి1 జూలై 199015 సెప్టెంబర్ 199263 అశ్వికదళంకె. ఎల్. డిసౌజా1992 సెప్టెంబరు 16ఏప్రిల్ 30,1994యాంత్రిక పదాతిదళ రెజిమెంట్ఎస్. కె. శర్మ1 మే 199430 మార్చి 1995సాయుధ దళాలుఎస్. కె. జెట్లీ1995 మార్చి 3111 అక్టోబర్ 1996సెంట్రల్ ఇండియా హార్స్ఎస్. ఎస్. మెహతా12 అక్టోబర్ 199619 మార్చి 199863 అశ్వికదళంగుర్బక్ష్ సింగ్ సిహోటా20 మార్చి 199830 సెప్టెంబర్ 2000ఫిరంగిదళ రెజిమెంట్కపిల్ విజ్1 అక్టోబర్ 200029 జనవరి 200270 ఆర్మర్డ్ రెజిమెంట్భూపేందర్ సింగ్ ఠాకూర్30 జనవరి 2002సెప్టెంబరు 2003సెంట్రల్ ఇండియా హార్స్జి. డి. సింగ్అక్టోబరు 2004మార్చి 2006సాయుధ దళాలువిజయ్ కుమార్ సింగ్ఏప్రిల్ 2006ఫిబ్రవరి 2008రాజ్పుత్ రెజిమెంట్జె. పి. సింగ్1 మార్చి 200820 మార్చి 2009సాయుధ దళాలుచెతీందర్ సింగ్21 మార్చి 200925 డిసెంబర్ 20107వ లైట్ అశ్వికదళంఅనిల్ చంద్ర చైత్26 ఫిబ్రవరి 201029 మే 2011సాయుధ దళాలుఅమర్జీత్ సింగ్ చబ్బేవాల్30 మే 20114 ఆగస్టు 201267 ఆర్మర్డ్ రెజిమెంట్సందీప్ సింగ్5 ఆగస్టు 20122013 ఆగస్టు 11జమ్మూ కాశ్మీర్ రైఫిల్స్రవీంద్ర ప్రతాప్ సాహి2013 ఆగస్టు 129 డిసెంబర్ 2014బ్రిగేడ్ ఆఫ్ ది గార్డ్స్అమర్జీత్ సింగ్10 డిసెంబర్ 201418 డిసెంబర్ 2015బీహార్ రెజిమెంట్మనోజ్ ముకుంద్ నరవాణే19 డిసెంబర్ 20154 జనవరి 2017సిక్కు లైట్ ఇన్ఫాంట్రీజైవీర్ సింగ్ నేగి5 జనవరి 20172018 జనవరి 12డోగ్రా రెజిమెంట్అలోక్ సింగ్ క్లెర్2018 జనవరి 1327 జనవరి 201968 ఆర్మర్డ్ రెజిమెంట్మన్మోహన్ జీత్ సింగ్ కహ్లోన్28 జనవరి 20192 ఫిబ్రవరి 202075 ఆర్మర్డ్ రెజిమెంట్సురీందర్ సింగ్ మహల్3 ఫిబ్రవరి 202011 ఫిబ్రవరి 202141 ఆర్మర్డ్ రెజిమెంట్ఎన్. ఎస్. రాజా సుబ్రమణ్యం12 ఫిబ్రవరి 202121 మార్చి 2022గర్హ్వాల్ రైఫిల్స్ప్రతీక్ శర్మ21 మార్చి 202231 మే 2023మద్రాస్ రెజిమెంట్రాహుల్ సింగ్1 జూన్ 202330 జూన్ 2024ఫిరంగిదళ రెజిమెంట్రాజేష్ పుష్కర్1 జూలై 2024ఇంకా ఉన్నారు 74 ఆర్మర్డ్ రెజిమెంట్

 మూలాలు 

వర్గం:1971 భారత–పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో భారత సైనికులు
వర్గం:భారత సైన్యం