ఇ.టి.నారాయణన్ మూస్

ఎలేదత్ తైక్కట్టు నారాయణన్ మూస్ (15 సెప్టెంబర్ 1933 - 5 ఆగస్టు 2020) భారతదేశానికి చెందిన ఆయుర్వేద వైద్యుడు, వైద్యరత్నం ఔషధశాల ప్రధాన వైద్యుడు, మేనేజింగ్ భాగస్వామి. ఆయన ఆయుర్వేదానికి ప్రత్యేకమైన వైద్య రంగానికి చేసిన కృషికిగాను 2010లో భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ అవార్డుతో సత్కరించింది.

జీవిత చరిత్ర
వైద్యరత్నం నర్సింగ్ హోమ్ ప్రవేశ ద్వారం|thumb|right|180px

నారాయణన్ మూస్ 1933 సెప్టెంబర్ 15న జన్మించాడు. ఆయన అష్టవైద్యుల సాంప్రదాయ ఆయుర్వేద వైద్యుల కుటుంబానికి చెందినవాడు (1924లో భారత వైస్రాయ్ లార్డ్ రీడింగ్, దేవకి అంతర్జనం, ఈ. టి. నీలకందన్ మూస్కు కుటుంబానికి ప్రదానం చేసిన బిరుదు). ఆయనకు కుటుంబ సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా తన తాత పేరు పెట్టాడు. ఆయన తన తండ్రి, ప్రసిద్ధ ఆయుర్వేద వైద్యుడు, పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత,   అతని మామయ్య వాయస్కర ఎన్. ఎస్. మూస్ నుండి ఆయుర్వేదాన్ని అభ్యసించాడు.Dr. Mooss 

నారాయణన్ మూస్ ఒల్లూరులో గురుకుల విధానంలో ప్రారంభ విద్య తర్వాత తన తండ్రికి సహాయం చేయడానికి కుటుంబం ఆయుర్వేద క్లినిక్‌లో చేరాడు, తరువాత 1944లో అతని తండ్రి స్థాపించిన వైద్యరత్నం ఔషధశాలలో పని చేశాడు. ఆయన తండ్రి కఠినమైన శిక్షణలో నారాయణన్ మూస్ ఒక వైద్యుడిగా అభివృద్ధి చెందాడు, భారతదేశంలోని సాంప్రదాయ ఆయుర్వేదానికి ఉత్తమ ప్రతిపాదకులలో ఒకరిగా విస్తృతంగా పరిగణించబడ్డాడు. ఆయన ఆయుర్వేద వైద్య వ్యవస్థ ఎనిమిది శాఖలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. 

ఆయన 1954లో కుటుంబ సంస్థను స్వాధీనం చేసుకుని, దానిని ఒక సమూహంగా అభివృద్ధి చేశారు, దీనిలో ఇప్పుడు ఒక ఆయుర్వేద వైద్య కళాశాల, రెండు ఆసుపత్రులు, 25 డిపోలు, 800 రిటైల్ అవుట్‌లెట్‌లు, ఒక మూలికా వ్యవసాయ క్షేత్రం, ఒక నర్సింగ్ కళాశాల, ఒక ఆయుర్వేద పరిశోధన కేంద్రం, మూడు ఔషధ తయారీ యూనిట్లు, ఒక ఆయుర్వేద మ్యూజియం ఉన్నాయి.

గ్రూప్ నిర్వహణను తన పెద్ద కుమారుడు ఇ.టి. నీలకంఠన్ మూస్ జూనియర్ కు అప్పగించి, వైద్య బాధ్యతలను తన రెండవ కుమారుడు ఇ.టి. పరమేశ్వరన్ మూస్ కు అప్పగించిన తర్వాత, ఆయన ఒల్లూరులోని తన పూర్వీకుల ఇంటిలో సెమీ-రిటైర్డ్ జీవితాన్ని గడిపారు. ఆయన కేరళ సాంప్రదాయ కళలు, సంస్కృత సాహిత్యాన్ని ఆరాధించేవాడు.

 అవార్డులు 

 పద్మభూషణ్ 2010లో భారత ప్రభుత్వం.
 స్వదేశీ పురస్కార్, 1997 సంవత్సరానికి స్వదేశీ జాగరణ్ ఫౌండేషన్ చేత అప్పటి భారత ప్రధాని అటల్ బిహారీ వాజపేయి నుండి ఆయుర్వేద సేవల కోసం స్థాపించబడింది.
 ఆయుర్వేదానికి చేసిన కృషికి 1988లో అక్షయ పురస్కార్
 చికిత్సక్ గురు, 1991లో భారత ప్రభుత్వంలోని రాష్ట్రీయ ఆయుర్వేద విద్యాపీఠం నుండి వచ్చిన బిరుదు.
 అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్ నుండి 2006లో లైఫ్ టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డు
 2006లో రోటరీ క్లబ్, త్రిస్సూర్ నుండి లివింగ్ లెజెండ్స్ అవార్డు
 కేరళ ప్రభుత్వం 2010లో ఉత్తమ ఆచార్య అవార్డు అందించింది.
మరణం
ఇ.టి.నారాయణన్ మూస్ 2020 ఆగస్ట్ 5 న ఒల్లూరులోని తైక్కట్టుస్సేరీలోని తన నివాసంలో మరణించాడు. ఆయన అంత్యక్రియలు 'తైక్కట్టుస్సేరీ మన'లో ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో నిర్వహించారు.
వైద్యరత్నం నర్సింగ్ హోమ్ భవనం - ఓల్డ్ బ్లాక్|right|thumb|200px

మూలాలు

వర్గం:1933 జననాలు
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన కేరళ వ్యక్తులు