మమ్మో

మమ్మో 1994లో శ్యామ్ బెనెగల్ రూపొందించిన భారతీయ హిందీ భాషా సినిమా. ఫరీదా జలాల్, రజిత్ కపూర్, సురేఖ సిక్రీ, అమిత్ ఫాల్కే ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు .

ఈ సినిమా 1995లో హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. ఫరీదా జలాల్ ఉత్తమ నటనకు ఫిల్మ్‌ఫేర్ విమర్శకుల అవార్డును గెలుచుకోగా, సురేఖ సిక్రీ ఉత్తమ సహాయ నటిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. బెనెగల్ ముస్లిం త్రయంలో మొదటి సినిమా, ఇందులో సర్దారీ బేగం (1996), జుబేదా (2001) ఉన్నాయి. ఈ సినిమా విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది , అతని ఉత్తమ రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ సినిమా రచయిత ఖలీద్ ముహమ్మద్, వహీదా రెహమాన్ కోసం ఈ పాత్రను రాశానని, ఆమె ఆ పాత్ర చేయడానికి సంకోచించిందని, అందువల్ల ఫరీదా జలాల్‌ను ఎంపిక చేసుకున్నానని పేర్కొన్నాడు. 
కథ
13 ఏళ్ల రియాజ్ తన అమ్మమ్మ ఫయ్యూజీ, ఆమె సోదరి మెహమూదా బేగం, మామ్మో ( ఫరీదా జలాల్) అనే మారుపేరుతో భారతదేశంలోని బొంబాయిలో పేలవమైన జీవనశైలిని గడుపుతున్నాడు. తన తండ్రి తనను విడిచిపెట్టినందుకు బహిరంగంగా, చేదు స్వభావం ఉన్న రియాజ్ రోహన్ తప్ప ఎక్కువ మంది స్నేహితులు లేరు. మమ్మో తన కోసం ఒక ఆశ్చర్యకరమైన పుట్టినరోజు వేడుకను ప్లాన్ చేసినప్పుడు, తన జీవనశైలి వారిది అంత మంచిది కానందున తన స్నేహితులు తనను ఎగతాళి చేస్తారని రియాజ్ భావిస్తాడు. ఫయ్యూజీ, రియాజ్ మమ్మోతో వాగ్వాదానికి దిగడంతో ఆమె హాజీ అలీ వద్ద ఉన్న మసీదుకు బయలుదేరి వెళుతుంది, వారు క్షమాపణలు చెప్పినప్పుడు ఆమె తిరిగి వస్తుంది. బ్రిటిష్ రాజ్ సమయంలో పానిపట్లో మమ్మో జన్మించినప్పటికీ, విభజన తరువాత పాకిస్తాన్ కు వెళ్లిన వేలాది మంది ముస్లింలలో ఆమె ఒకరు. ఆమె, తన భర్త స్వయంచాలకంగా పాకిస్తాన్ పౌరులు అయ్యారు. సంతానం లేనప్పటికీ ఆమె భర్త మరణం వరకు సంతోషంగా ఉంది. ఆమె ఆస్తి విషయాల వల్ల మమ్మోను బంధువులు ఇంటి నుండి బయటకు పంపిస్తారు.

వేరే చోటుకి వెళ్లలేని ఆమె తాత్కాలిక వీసాపై బొంబాయిలో తన వితంతువు సోదరితో కలిసి నివసించడానికి వచ్చింది. పొడిగింపు పొందడానికి ఆమె ప్రతి నెలా సమీప పోలీస్ స్టేషన్కు నడుస్తుంది. ఇన్స్పెక్టర్ ఆప్టే ద్వారా శాశ్వత వీసా పొందడానికి ఆమె చివరకు Rs.4800 లంచంగా చెల్లించింది. ఆప్టే బదిలీ అయినప్పుడు, ఒక కొత్త పోలీసు ఇన్స్పెక్టర్ బాధ్యతలు స్వీకరించి, ఆమె పత్రాలను ప్రాసెస్ చేసి, ఆమెను అక్రమ వలసదారుగా తీసుకొని, ఆమెను అరెస్టు చేసి,  బొంబాయి సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషన్ తీసుకెళ్లి, బలవంతంగా ఫ్రంటియర్ మెయిల్ ఎక్కించమని బలవంతం చేశారు, అది ఆమెను పాకిస్తాన్ కు తిరిగి పంపుతుంది. రియాజ్, ఫయ్యూజీ ఆమెను వెతికి తిరిగి తీసుకురావడానికి సాధ్యమైనంత ప్రతి ప్రయత్నం చేస్తారు, అన్నీ ఫలించలేదు. ఇప్పుడు 20 సంవత్సరాల తరువాత రియాజ్ పెరిగి తన మామో గురించి ఒక పుస్తకం రాశాడు, ఏదో ఒక రోజు, ఎక్కడో ఆమె దానిని కనుగొంటుంది, వారు తిరిగి కలుస్తారు.

ఈ సినిమా రోజువారీ జీవితంలో అనేక భావోద్వేగ అంశాలను తాకుతుంది. తన వీసాను పొడిగించలేక, ఆమెను తిరిగి పాకిస్తాన్కు పంపిస్తారు. రాజకీయ ప్రాధాన్యతలు మానవత్వ ప్రాధాన్యతలను ఓడిస్తాయి. దర్శకుడు సంతోషకరమైన ముగింపును చూపిస్తాడు, అక్కడ మమ్మో రియాజ్, ఆమె సోదరి వద్దకు వస్తాడు. ఆ తరువాత కూడా భారతదేశంలో ఉండటానికి ఆమె చనిపోయిందని నటిస్తుంది.

 నటీనటులు 
 మమ్మో గా ఫరీదా జలాల్
 ఫయాజీగా సురేఖా సిక్రీ
 రియాజ్ గా అమిత్ ఫాల్కే (చిన్ననాటి)
 రియాజ్ గా రజిత్ కపూర్ 
 రియాజ్ తండ్రిగా లలిత్ తివారీ
 మమ్మో సోదరి అన్వారీగా హిమానీ శివపురి
 సబీర్ గా శ్రీవల్లభ్ వ్యాస్
 ఇన్స్పెక్టర్ ఆప్టేగా సందీప్ కుల్కర్ణి
 లేడీ కానిస్టేబుల్ గా రూపాల్ పటేల్

సౌండ్‌ట్రాక్
మమ్మో సినిమాకి సంగీత సౌండ్‌ట్రాక్ ను వనరాజ్ భాటియా స్వరపరిచాడు, పాటలను గుల్జార్ రాశారు, పాటను జగ్జీత్ సింగ్ పాడారు.

 ప్రశంసలు
సంవత్సరం.అవార్డువర్గంగ్రహీత (s)ఫలితం.మూ1996బెంగాల్ ఫిల్మ్ జర్నలిస్ట్స్ అసోసియేషన్ అవార్డ్స్ఉత్తమ నటి (హిందీ)ఫరీదా జలాల్1995ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డులుఉత్తమ నటి (విమర్శకులు)జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలుహిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్  శ్యామ్ బెనెగల్, ఎన్‌ఎఫ్‌డిసి, దూరదర్శన్ఉత్తమ సహాయ నటిసురేఖా సిక్రీ
మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:హిందీ సినిమా
వర్గం:భారతీయ సినిమా