ప్రేమ్ నాథ్ సాహ్ని

ప్రేమ్ నాథ్ సాహ్ని (1916 - 1990), భారతీయ నిర్వాహకుడు. నాలుగు దశాబ్దాలుగా సామాజిక సేవ, పరిపాలన, దేశ క్రీడలు మొదలైన రంగాలలో పని చేసాడు. వాణిజ్యం, పరిశ్రమలకు ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 1971లో పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

 ప్రారంభ జీవితం 
ప్రేమ్ నాథ్ సాహ్ని 1916 ఆగస్టు 9న బ్రిటిష్ ఇండియాలోని లాహోర్ లో వ్యవసాయ భూస్వామి లాలా గురుదాస్ రామ్ సాహ్ని కు జన్మించాడు. 1924లో తన సోదరి నందో (నంద్ రాణి)కి జన్మనిచ్చిన ఒక నెలలోనే మరణించిన తన రెండవ భార్య నుండి లాలా గురుదాస్ రామ్ సాహ్ని ముగ్గురు పిల్లలలో ఆయన పెద్దవాడు. 

పి. ఎన్. సాహ్ని లాహోర్ లోని ప్రభుత్వ కళాశాల నుండి రాజకీయ శాస్త్రం, చరిత్రలలో డబుల్ మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేసాడు, దీనిని ఇప్పుడు ప్రభుత్వ కళాశాల విశ్వవిద్యాలయం (లాహోర్)  గా పేరు మార్చారు. ఆయన కళాశాలలో ఉత్సాహవంతుడైన హాకీ ఆటగాడు, క్రీడలపై ఈ ఆసక్తి జీవితాంతం అతనితో కొనసాగింది. లాహోర్లో కళాశాల విద్యను అభ్యసించిన తరువాత, ఆయన యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ లో డాక్టరేట్ అధ్యయనాలకు వెళ్ళాడు, కాని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కారణంగా ఈ కార్యక్రమం అంతరాయం కలిగింది. 
 కెరీర్ 
1957 డిసెంబరు 25న గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా భారత రాష్ట్రపతి ద్వారా సాహ్ని ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసుకు నియమించబడ్డాడు. భారతదేశంలోని పంజాబ్ ప్రావిన్షియల్ ట్రాన్స్పోర్ట్ కంట్రోలర్ గా ఆయన తొలి పరిపాలనా నియామకాల్లో ఒకటి. ఈ కాలంలో ఆయన అద్భుతమైన పరిపాలనా సామర్థ్యాలు, దయగల ప్రవర్తనకు గుర్తింపు పొందాడు. ఆర్థికంగా బలహీనమైన విద్యార్థులకు వారి పాఠశాలల ద్వారా, అవసరమైన ఇతరుల ద్వారా ధృవీకరణపై రాయితీ వ్యవస్థను ఆయన ప్రవేశపెట్టాడు.

అరవైలలో పి. ఎన్. సాహ్ని పంజాబ్ పరిశ్రమల డైరెక్టర్ గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. 1966లో పంజాబ్ రాష్ట్రం రెండుగా విభజించబడింది, దాని నుండి కొత్త రాష్ట్రం హర్యానా అవతరించింది. బాగా నీటిపారుదల ఉన్న భూముల కారణంగా పంజాబ్ వ్యవసాయంపై దృష్టి సారించగా, హర్యానా పారిశ్రామికీకరణగా మారింది. సాహ్ని ఈ కొత్త రాష్ట్రానికి మారి, దాని పారిశ్రామికీకరణలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించడం కొనసాగించాడు, దీంతో వాణిజ్యం, పరిశ్రమలకు చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం ఆయనను 1971లో పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

డెబ్బైల సమయంలో పి. ఎన్. సాహ్ని భారత ఒలింపిక్ అసోసియేషన్ లో చురుకైన భాగస్వామిగా ఉన్నాడు. 1973లో భారత హాకీ సమాఖ్య ఉత్తర, దక్షిణ విభాగాల మధ్య ఘర్షణలు చెలరేగిన సమయంలో పి. ఎన్. సాహ్ని నాయకత్వం వహించాడు. 1973లో అప్పటి అధ్యక్షుడు అశ్వనీ కుమార్ పదవీవిరమణ చేసిన తరువాత సంస్థలో గందరగోళం ఏర్పడే వరకు భారత హాకీ రంగం శ్రేష్ఠతతో గుర్తించబడింది. సమాఖ్యలోని ఉత్తర, దక్షిణ కూటముల మధ్య ఘర్షణ జరిగింది. పి. ఎన్. సాహ్ని నార్త్ బ్లాకుకు చెందినవాడు, ఇది భారతదేశంలో హాకీకి గుండెకాయ వంటింది. కానీ దక్షిణ ప్రాంతానికి చెందిన ఎం. ఎ. ఎం. రామస్వామి అధ్యక్ష పదవిని చేజిక్కించుకోవడానికి చాలా కష్టపడ్డాడు, కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని దక్షిణ లాబీ నుండి మద్దతు లభించడం వల్ల విజయం సాధించాడు. ఈ వైరం, భారత హాకీ నియంత్రణను దక్షిణ విభాగానికి బదిలీ చేయడం భారతదేశంలో హాకీ ప్రమాణాల పతనానికి దారితీసింది. 1980లో ఒలింపిక్ క్రీడలలో ఒక్కసారి మాత్రమే పతకం సాధించినప్పటి నుండి ఇది ప్రపంచ వేదికపై ఆటలో ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోయింది. 1969 నుండి 1978 వరకు హర్యానా ఒలింపిక్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా పి. ఎన్. సాహ్ని కొనసాగాడు.

డెబ్బైల ప్రారంభంలో, భారతదేశంలో విద్యుత్ బోర్డు ఛైర్మన్ గా పి. ఎన్. సాహ్ని ఉద్యోగ సంఘాల అనేక సమస్యలను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. అయినప్పటికీ, వేగంగా పారిశ్రామికీకరణ చెందుతున్న ఉత్తర భారతదేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రానికి చాలా అవసరమైన ప్రావిన్స్ లో మొత్తం విద్యుత్ లభ్యతను మెరుగుపరిచే విధంగా ఆయన బోర్డును నడిపించగలిగాడు. ఈ సంస్థలో ఆరు సంవత్సరాలు పనిచేసిన తరువాత 1975 మార్చి 5న హర్యానా రాష్ట్ర విద్యుత్ బోర్డు ఛైర్మన్ పదవి నుండి సాహ్ని పదవీ విరమణ చేసాడు. ఆయన హయాంలో హర్యానా 100% గ్రామ విద్యుదీకరణను సాధించింది.

 మరణం 
1990లో ముంబైలో క్రికెట్ మ్యాచ్ ను వీక్షించడానికి వెళ్ళి అకస్మాత్తుగా గుండెపోటుతో ఆయన మరణించారు. ఆయనకు ఒక కుమార్తె, భార్య విమ్లా సాహ్ని ఉన్నాడు.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు (1970-1979)

 మూలాలు 

వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:1916 జననాలు