హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్

హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ లిమిటెడ్ అనేది ముంబైలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ఒక భారతీయ బ్యాంకింగ్ మరియు ఆర్థిక సేవల సంస్థ. ఆస్తులు మరియు మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ పరంగా ఇది భారతదేశంలో అతిపెద్ద ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకు.

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, మరియు ICICI బ్యాంక్ లను దేశీయ వ్యవస్థాత్మకంగా ముఖ్యమైన బ్యాంకులు (D-SIBలు)గా గుర్తించింది, వీటిని తరచుగా "విఫలం కావడానికి చాలా పెద్దవి" అని పిలుస్తారు.

ఏప్రిల్ 2024 నాటికి, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ $147 బిలియన్ల మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ కలిగి ఉంది, ఇది భారతీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో మూడవ అతిపెద్ద కంపెనీగా నిలిచింది. 2023లో, మాతృ సంస్థ హౌసింగ్ డెవలప్‌మెంట్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ను టేకోవర్ చేసిన తర్వాత, 173,000 కంటే ఎక్కువ మంది ఉద్యోగులతో భారతదేశంలో పదహారవ అతిపెద్ద యజమానిగా నిలిచింది.

 చరిత్ర 
హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ 1994లో హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్ యొక్క అనుబంధ సంస్థగా స్థాపించబడింది, ఇది భారతీయ బ్యాంకింగ్ పరిశ్రమ యొక్క ఉదారీకరణలో భాగంగా ప్రైవేట్ రంగంలో బ్యాంకును ఏర్పాటు చేయడానికి RBI నుండి 'సూత్రప్రాయంగా' ఆమోదం పొందింది.ఈ బ్యాంకు ముంబైలో రిజిస్టర్డ్ కార్యాలయంతో, జనవరి 1995లో కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది.వర్లిలోని సాండోజ్ హౌస్‌లో దాని మొదటి కార్పొరేట్ కార్యాలయం మరియు పూర్తి-సేవల శాఖను అప్పటి భారత ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, మన్మోహన్ సింగ్ ప్రారంభించారు.

ఫిబ్రవరి 2000లో, టైమ్స్ బ్యాంక్ హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్‌తో విలీనం అయ్యింది, ఇది భారతదేశంలో మొట్టమొదటి స్వచ్ఛంద బ్యాంకుల విలీనం. టైమ్స్ బ్యాంక్‌ను భారతదేశపు అతిపెద్ద మీడియా సమ్మేళనం ది టైమ్స్ గ్రూప్ స్థాపించింది.

జూలై 2001లో, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ యొక్క ADS IPO తర్వాత న్యూయార్క్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడింది.

2008లో, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ సెంచూరియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ పంజాబ్ (CBoP)ని 9510 కోట్లు కు షేర్-స్వాప్ ఒప్పందంలో కొనుగోలు చేసింది, ఆ సమయంలో భారత ఆర్థిక రంగంలో ఇది అతిపెద్ద సముపార్జన అని నివేదించబడింది.

2021లో, నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లాగానే, రిటైల్ చెల్లింపు వ్యవస్థల కోసం పాన్-ఇండియా అంబ్రెల్లా ఎంటిటీని నిర్వహించడానికి, టాటా గ్రూప్ ప్రమోట్ చేసిన ఫెర్బైన్ అనే సంస్థలో బ్యాంక్ 9.99% వాటాను కొనుగోలు చేసింది.

 హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్–హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ విలీనం 
4 ఏప్రిల్ 2022న, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్ హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్‌తో విలీనం అవుతుందని ప్రకటించింది, ఇది భారతదేశంలో ఇప్పటివరకు జరిగిన అతిపెద్ద M&A ఒప్పందంగా గుర్తించబడింది.

విలీనంలో భాగంగా, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్ తన గృహ రుణం పోర్ట్‌ఫోలియోను హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్‌కు బదిలీ చేస్తుంది, అయితే బ్యాంక్ హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్ డిపాజిటర్లకు వారి డబ్బును ఉపసంహరించుకోవాలా లేదా బ్యాంకు అప్పుడు అందిస్తున్న వడ్డీ రేటు ప్రకారం బ్యాంకులో వారి డిపాజిట్లను పునరుద్ధరించుకోవాలా అనే ఎంపికను ఇచ్చింది.

1 జూలై 2023న, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్‌తో హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్ విలీనం పూర్తయింది.పర్యవసానంగా, HDFC బ్యాంక్ $154 బిలియన్ల మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ కలిగి, ప్రపంచంలో ఏడవ అత్యంత విలువైన బ్యాంకుగా అవతరించింది. హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ మొత్తం ఆస్తుల పరంగా ప్రపంచంలోని టాప్ 100 బ్యాంకింగ్ కంపెనీలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

ఈ సంయుక్త సంస్థకు 12 కోట్ల (120 మిలియన్లు) కస్టమర్ బేస్ ఉంది, ఇది జర్మనీ జనాభా పరిమాణాన్ని అధిగమించింది.విలీనం ఫలితంగా బ్యాంకు ఉద్యోగుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది, మొత్తం ఉద్యోగుల సంఖ్య 1.77 లక్షలకు చేరుకుంది. విలీనమైన సంస్థ భారతదేశంలో రెండవ అతిపెద్ద బ్యాంకుగా అవతరించింది, ఆస్తుల పరంగా స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా తర్వాత నిలిచింది.శాఖల సంఖ్య 8,300 కు పెరిగింది.

హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్ షేర్లను డీలిస్ట్ చేశారు మరియు వాటాదారులకు హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్‌లోని ప్రతి 25 షేర్లకు 42 హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ షేర్లను కేటాయించారు, దీని ఫలితంగా హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ ఈక్విటీ మూలధనం పెరిగింది.

 కార్యకలాపాలు 


మార్చి 2024 నాటికి, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ పంపిణీ నెట్‌వర్క్‌లో 3,836 నగరాలు మరియు గ్రామాలలో 8,735 శాఖలు మరియు 20,938 ATMలు (నగదు రీసైక్లర్లు; నగదు డిపాజిట్ మరియు ఉపసంహరణ) ఉన్నాయి. 737 స్థానాలను కలిగి ఉన్న హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లిమిటెడ్ పంపిణీ నెట్‌వర్క్ మరియు హెచ్‌డిఎఫ్‌సి సేల్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ యొక్క 214 కార్యాలయాలు బ్యాంక్ నెట్‌వర్క్‌లో విలీనం చేయబడ్డాయి.

కవరట్టి ద్వీపంలో శాఖను తెరిచిన తర్వాత, లక్షద్వీప్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో పనిచేస్తున్న ఏకైక ప్రైవేట్ బ్యాంకు HDFC బ్యాంక్.

 ఉత్పత్తులు మరియు సేవలు 
హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ హోల్‌సేల్ బ్యాంకింగ్, రిటైల్ బ్యాంకింగ్, ట్రెజరీ, ఆటో రుణాలు, ద్విచక్ర వాహనాల రుణాలు, వ్యక్తిగత రుణాలు, ఆస్తిపై రుణాలు, కన్స్యూమర్ డ్యూరబుల్ లోన్, లైఫ్‌స్టైల్ లోన్ మరియు క్రెడిట్ కార్డ్లతో సహా అనేక ఉత్పత్తులు మరియు సేవలను అందిస్తుంది. దీనితో పాటు వివిధ డిజిటల్ ఉత్పత్తులు PayZapp మరల స్మార్ట్ BUY ఉన్నాయి.ఇది 2024లో స్మార్ట్‌వెల్త్ యాప్‌ను కూడా ప్రారంభించింది.ఫోన్ పే హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ ఇంటిగ్రేషన్‌తో కో-బ్రాండెడ్ రూపే క్రెడిట్ కార్డ్‌ను ప్రారంభించింది.

 డిజిటల్ రూపాయి 

ఆగస్టు 29, 2024న, HDFC బ్యాంక్ డిజిటల్ రూపాయిపై యూజర్-లెవల్ ప్రోగ్రామబిలిటీని ప్రవేశపెట్టింది. ఇది ఇప్పుడు HDFC బ్యాంక్ డిజిటల్ రూపాయి వాలెట్ ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడుతుంది, వినియోగదారులు నిర్దిష్ట ప్రయోజనం కోసం చెల్లింపులు చెల్లించబడతాయని హామీ ఇవ్వడానికి అనుమతిస్తుంది. వ్యక్తిగత వినియోగదారులు ఈ సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించి చెల్లుబాటు వ్యవధి లేదా డిజిటల్ రూపాయిని ఉపయోగించగల భౌగోళిక ప్రాంతాలు వంటి ఇతర లక్షణాలను ఐచ్ఛికంగా రూపొందించవచ్చు.

 అనుబంధ సంస్థలు మరియు అనుబంధ సంస్థలు 
హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ యొక్క ప్రముఖ అనుబంధ సంస్థలు మరియు అనుబంధ కంపెనీలు:
పేరుటైప్యాజమాన్యం వాటాRef హెచ్‌డిఎఫ్‌సి లైఫ్ జీవిత బీమా 50.37% హెచ్‌డిఎఫ్‌సి ఏర్గో సాధారణ బీమా 50.48% హెచ్‌డిఎఫ్‌సి అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ కంపెనీ మ్యూచువల్ ఫండ్స్ 52.55% హెచ్‌డిఎఫ్‌సి సెక్యూరిటీలు స్టాక్ బ్రోకింగ్ 95.48% హెచ్‌డిబి ఆర్థిక సేవలు వినియోగదారుల ఆర్థికం 94.84% హెచ్‌డిఎఫ్‌సి కాపిటల్ అద్విసోర్స్ ప్రైవేట్ ఈక్విటీ రియల్ ఎస్టేట్ 90% హెచ్‌డిఎఫ్‌సి క్రెడిలా విద్యా ఆర్థిక సహాయం 9.99%


 లిస్టింగ్‌లు మరియు షేర్ హోల్డింగ్ 
హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ యొక్క ఈక్విటీ షేర్లు బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ మరియు నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆఫ్ ఇండియాలలో జాబితా చేయబడ్డాయి. దాని అమెరికన్ డిపాజిటరీ రసీదులు NYSEలో జాబితా చేయబడ్డాయి.

దాని గ్లోబల్ డిపాజిటరీ రసీదులు (GDRలు) లక్సెంబర్గ్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడ్డాయి కానీ దాని తక్కువ ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్. తర్వాత డైరెక్టర్ల బోర్డు వాటిని రద్దు చేసింది.

 వివాదాలు 

డిసెంబర్ 2, 2020న, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) బ్యాంకు యొక్క ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్, మొబైల్ బ్యాంకింగ్ మరియు చెల్లింపు యుటిలిటీ సేవలలో అంతరాయాల సంఘటనలను పేర్కొంటూ, కొత్త క్రెడిట్ కార్డుల జారీని మరియు బ్యాంకు యొక్క డిజిటల్ 2.0 ప్రోగ్రామ్ కింద అన్ని ప్రణాళికాబద్ధమైన కార్యకలాపాలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాలని హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంకును ఆదేశించింది.

ప్రారంభ పబ్లిక్ ఆఫరింగ్ లో బిడ్డింగ్ కోసం తెరిచిన 39 కరెంట్ ఖాతాల విషయంలో కొనసాగుతున్న డ్యూ డిలిజెన్స్ చేపట్టడంలో విఫలమైనందుకు, 2020 జనవరి 29న, RBI HDFC బ్యాంక్‌పై ద్రవ్య జరిమానా విధించింది.

ఒడిశాలో ₹59,41,000 మొత్తాన్ని మోసం చేసిన ఆరోపణలపై హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ మేనేజర్‌ను అరెస్టు చేశారు.

ఆల్టికో క్యాపిటల్ మరియు దుబాయ్ యొక్క మష్రెక్ బ్యాంక్ RBIని ఆశ్రయించాయి, HDFC బ్యాంక్ బాహ్య వాణిజ్య రుణాలు (ECB) ద్వారా సేకరించిన నిధులలో కొంత భాగాన్ని డెబిట్ చేసి బ్యాంకు వద్ద ఉంచడం ద్వారా నియంత్రణ నిబంధనలను ఉల్లంఘించిందని ఆరోపించింది. ఖాతా నుండి డబ్బును బదిలీ చేయాలనే HDFC బ్యాంక్ నిర్ణయం RBI యొక్క తుది వినియోగ నియమాన్ని ఉల్లంఘించవచ్చని వారు పేర్కొన్నారు.

27 మే 2021న, RBI తన ఆటో లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియోకు సంబంధించి నియంత్రణ నిబంధనలకు లోపాల కారణంగా HDFC బ్యాంక్‌పై 10 కోట్ల జరిమానా విధించింది. బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం, 1949లోని కొన్ని నిబంధనల ఉల్లంఘనలకు సంబంధించి ఈ జరిమానా విధించబడింది.

మార్చి 2023లో, HDB ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ 7 కోట్లకు పైగా (70 మిలియన్లు) కస్టమర్ల డేటాను బహిర్గతం చేయడం ద్వారా వారి ఇమెయిల్ చిరునామాలు, పేర్లు, పుట్టిన తేదీలు, ఫోన్ నంబర్లు, లింగాలు, పోస్ట్ కోడ్‌లు మరియు కస్టమర్లకు సంబంధించిన రుణ సమాచారం వంటి డేటాను దొంగిలించింది.

జూన్ 2025లో, హెచ్‌డిఎఫ్‌సి బ్యాంక్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ మరియు CEO, శశిధర్ జగదీషన్ పేరును ముంబైలోని లీలావతి హాస్పిటల్ నిర్వహిస్తున్న లీలావతి కీర్తిలాల్ మెహతా మెడికల్ ట్రస్ట్ దాఖలు చేసిన ఫస్ట్ ఇన్ఫర్మేషన్ రిపోర్ట్ (FIR)లో చేర్చారు. ఆసుపత్రి ట్రస్టీపై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి ₹2.05 కోట్ల విలువైన ఆర్థిక లావాదేవీలో ఆయన ప్రమేయం ఉందని ఫిర్యాదులో ఆరోపించబడింది. ఈ చర్య 2004లో జారీ చేయబడిన రికవరీ సర్టిఫికెట్ నుండి ఉద్భవించిన స్ప్లెండర్ జెమ్స్ లిమిటెడ్‌కు సంబంధించిన దీర్ఘకాలిక రుణ రికవరీ వివాదానికి సంబంధించినది.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 ఆదిత్య పురి
 భారతదేశంలో బ్యాంకింగ్
 భారతదేశంలోని బ్యాంకుల జాబితా
 భారతదేశంలోని కంపెనీల జాబితా

 సూచనలు 

 మరింత చదవడం