నారాయణ్ మేఘాజీ లోఖండే

నారాయణ్ మేఘాజీ లోఖండే (c. 1848–1897) భారతదేశంలో ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమ పితామహుడు. ఆయన 18 వ శతాబ్దంలో వస్త్ర రంగంలో పని పరిస్థితులను మెరుగుపరిచినందుకు మాత్రమే కాకుండా, కుల & మతపరమైన సమస్యలపై చేసిన సాహసోపేతమైన చొరవలకు జ్ఞాపకం చేసుకున్నారు. ఆయన దీనితో పాటు హిందువులు & ముస్లింల మధ్య అల్లర్ల సమయంలో చేసిన కృషికి గాను 1895లో ఆయనకు రావు బహదూర్ బిరుదు లభించింది. అప్పటి బ్రిటిష్ భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు ఎంతో గౌరవంగా "శాంతి న్యాయం" ప్రదానం చేసింది. 2005లో భారత ప్రభుత్వం ఆయన ఫోటోతో కూడిన తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేసింది.

సామాజిక సహకారం
నారాయణ్ మేఘాజీ లోఖండే మహాత్మా జ్యోతిబా ఫూలే ప్రముఖ సహోద్యోగి & సత్యశోధక్ సమాజ్ సభ్యుడు. ఆయన పూణే జిల్లాలోని కన్హెర్సర్ నుండి మాలి కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన ఉన్నత పాఠశాల వరకు చదువుకున్నాడు. ఆయనకు భార్య  గోపికాబాయి, కుమారుడు గోపీనాథ్ ఉన్నాడు. ఆయన 1874లో దాని రెండవ సంవత్సరంలో సభ్యుడయ్యేంత త్వరగా సత్యశోధక్ ఉద్యమం గురించి తెలుసుకున్నాడు.  

లోఖండే భారతదేశంలో ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమ పితామహుడిగా ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. ఆయన 1880 నుండి ముంబై నుండి ప్రచురించబడే దీనబంధు నిర్వహణ బాధ్యతలను చేపట్టాడు. ఈ సమయంలో ఆయన ముంబైలోని ఒక కాటన్ మిల్లులో హెడ్ క్లర్క్ ఉద్యోగాన్ని కూడా వదులుకుని మిల్‌హ్యాండ్స్ అసోసియేషన్‌ను స్థాపించాడు, తనను తాను పూర్తిగా సామాజిక సేవకు అంకితం చేసుకున్నాడు.  

లోఖండేతో పాటు, ఫూలే బొంబాయిలోని వస్త్ర కార్మికుల సమావేశాలలో ప్రసంగించాడు. ఫూలే అతని సహచరులు కృష్ణరావు భలేకర్, లోఖండే రైతులు & కార్మికులను సంఘటితం చేయడానికి ప్రయత్నించే ముందు వారి మనోవేదనలను పరిష్కరించడానికి ఏ సంస్థ కూడా అలాంటి ప్రయత్నం చేయకపోవడం గమనార్హం. లోఖండే భారతదేశంలో మొట్టమొదటి కార్మిక సంఘం 'బాంబే మిల్లు చేతుల సంఘం' ప్రారంభించాడు.  

నారాయణ్ మేఘాజీ లోఖండే కారణంగా మిల్లు కార్మికులు పొందిన కొన్ని హక్కులు: 

 మిల్లు కార్మికులకు ఆదివారం వారాంతపు సెలవు ఇవ్వాలి.
 మధ్యాహ్నం, కార్మికులకు అరగంట విశ్రాంతి ఇవ్వాలి.
 మిల్లు ఉదయం 6:30 గంటలకు పనిచేయడం ప్రారంభించి, సూర్యాస్తమయం నాటికి మూసివేయాలి.
 ప్రతి నెలా 15వ తేదీలోపు కార్మికులకు జీతాలు ఇవ్వాలి.
 అతనికి బ్రిటిష్ రాజ్ రావు బహుదూర్ బిరుదును ప్రదానం చేశారు . అతను 'ముంబయి కమ్గర్ సంఘ్' స్థాపించాడు.
మూలాలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
వర్గం:1897 మరణాలు