హేమేంద్ర సింగ్ పన్వార్

హేమేంద్ర సింగ్ పన్వార్ (జననం 1937 మార్చి 22), ఒక భారతీయ పరిరక్షకులు, పౌర సేవకులు. వన్యప్రాణులు, పరిరక్షణ రంగాలలో ఆయన చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతను వైల్డ్ లైఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా మొదటి డైరెక్టర్, ప్రాజెక్ట్ టైగర్ డైరెక్టర్. పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఆయన చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2013లో మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ తో సత్కరించింది.

 కెరీర్ 
హేమేంద్ర సింగ్ పన్వార్ 1937 మార్చి 22న మధ్యప్రదేశ్ లోని బాలాఘాట్ జిల్లాలో జన్మించాడు. ఆయన ఇండియన్ ఫారెస్ట్ సర్వీస్ లో తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు, ఇది మండ్లాలో తన పోస్టింగ్ తో ప్రారంభమైంది. 1969లో, అతన్ని దక్షిణ మండ్లాకు బదిలీ చేశారు, ఇది 30 పులుల సంఖ్య తక్కువగా ఉన్న కన్హా అటవీ ప్రాంతాలను, 66 సంఖ్య గల బారాసింగాస్ (స్వాంప్ డీర్) ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది. స్వతంత్ర విభాగంగా బారాసింఘా పరిరక్షణకు ఆయనను నియమించినప్పుడు జింకల సంరక్షణపై ఆయన చేసిన కృషికి ఊతం లభించింది.

కన్హాలో పనిచేసిన సమయంలో, హేమేంద్ర సింగ్ పన్వార్ ఈ ఉద్యానవనాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించే విభాగంగా మార్చడంలో విజయవంతమయ్యారని నివేదించబడింది, ఈ ఉద్యానవనం 1976లో భారతదేశంలో ఉత్తమంగా నిర్వహించే ఉద్యానవనంగా అవార్డును గెలుచుకుంది. పులుల సంఖ్య 150కి, జింకలు 4 వందలకు పైగా పెరిగాయి, పార్క్ నిర్వహణ 22 అంతర్గత గ్రామాలను మార్చగలిగింది.

1981లో, భారతదేశంలో పులుల జనాభా రక్షణ కోసం 1973లో రూపొందించిన ప్రాజెక్ట్ టైగర్ ప్రాజెక్టుకు అధిపతిగా ఆయనను ఢిల్లీకి బదిలీ చేశారు. 1985 వరకు ఆయన ఈ ప్రాజెక్టుపై 4 సంవత్సరాలు పనిచేసాడు, ఆ సమయంలో, ఈ ప్రాజెక్ట్ ఏడు అదనపు రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ లు తన గొడుగు కిందకు తీసుకువచ్చింది. భారతదేశంలో పులుల జనాభా 19 వందల నుండి 3 వేలకు పెరిగింది.

ఈ సమయంలో, వన్యప్రాణుల సంరక్షణపై దృష్టి సారించే సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచనను వి. బి. సహారియా ప్రతిపాదించాడు, ఆయన ప్రయత్నాల ఫలితంగా, 1985లో వైల్డ్ లైఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా హేమేంద్ర సింగ్ పన్వార్ మొదటి డైరెక్టర్ గా స్థాపించారు. వన్యప్రాణుల జీవశాస్త్రం, నిర్వహణ, విస్తరణలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించి ఆయన ఈ సంస్థను పూర్తి స్థాయి అభ్యాస కేంద్రంగా కృషి చేసాడు. ఇందులో పరిశోధన సౌకర్యాలు కూడా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. వైల్డ్ లైఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా వరల్డ్ కన్జర్వేషన్ యూనియన్ ద్వారా ఆరు ఉత్తమ పరిరక్షణ పరిశోధన సంస్థలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. ఇది రాజీవ్ గాంధీ పరిరక్షణ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఆయన 1994లో దాని డైరెక్టర్ గా పదవీ విరమణ చేసాడు.
 గుర్తింపు 
హేమేంద్ర సింగ్ పన్వార్ తన సేవలకు గాను అనేక అవార్డులు, గౌరవాలను గెలుచుకున్నాడు.

 పద్మభూషణ్ పురస్కారం - 2013 
 డ్యూక్ ఆఫ్ ఎడిన్బర్గ్ పరిరక్షణ పతకం - డబ్ల్యూ డబ్ల్యూ యు ఇంటర్నేషనల్-2002 
 రాజీవ్ గాంధీ వన్యప్రాణుల సంరక్షణ అవార్డు - 1998 
 ట్రీ ఆఫ్ లెర్నింగ్ అవార్డు - వరల్డ్ కన్జర్వేషన్ యూనియన్ (WCA-IUCN) - 1996 
 ఫ్రెడ్ ఎమ్. పార్కర్ ఇంటర్నేషనల్ పార్క్స్ మెరిట్ అవార్డు - వరల్డ్ కన్జర్వేషన్ యూనియన్ (WCA-IUCN) - 1996 
 ప్రాజెక్ట్ టైగర్ కోసం 1992లో ప్రధాన మంత్రి జ్ఞాపిక 
 మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం బంగారు పతకం - 1981 

 ఇవి కూడా చూడండి 

 ప్రాజెక్ట్ టైగర్
 అంతర్జాతీయ ప్రకృతి పరిరక్షణ సమితి

 బాహ్య లింకులు 

 రెనీ ఎమ్ బోర్జెస్ సూచన 
 పద్మ అవార్డు వేడుక 
 వరల్డ్ క్యాట్ పై పుస్తకాల జాబితా 

 మూలాలు 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1937 జననాలు