మాంతురై ఆమ్రవనేశ్వర ఆలయం

మాంతురై ఆమ్రవనేశ్వర ఆలయం, దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన తమిళనాడు తిరుచ్చి శివార్లలోని మాంతురై గ్రామంలో ఉన్న హిందూ దైవం శివుడికి అంకితం చేయబడిన ఆలయం. ఇది 275 పాడల్ పెట్రా స్థలాలలో ఒకటి, ఇక్కడ అత్యంత గౌరవనీయులైన ముగ్గురు నాయనార్లు ( శైవ సాధువులు) అప్పర్, తిరుగ్నానా సంబందర్ 7వ-8వ శతాబ్దంలో వారి శ్లోకాలతో ఆలయాన్ని కీర్తించారు. 11వ శతాబ్దంలో చోళ రాజులు ఈ ఆలయాన్ని విస్తృతంగా విస్తరించారు. ఈ ఆలయానికి మూడు అంతస్తుల గోపురం, ఒక కోనేరు ఉన్నాయి. శివుడు ఒక జింకకు మామిడి పండును ప్రసాదించినందున, ఈ ప్రదేశాన్ని మంథురై అని పిలుస్తారు.

ఈ ఆలయంలో ఉదయం 5.30 నుండి రాత్రి 10 గంటల వరకు వివిధ సమయాల్లో ఆరు రోజువారీ ఆచారాలు, దాని క్యాలెండర్లో పన్నెండు వార్షిక పండుగలు ఉన్నాయి. తమిళ చిత్తిరై నెలలో (ఏప్రిల్-మాయ్) చిత్తిరై పండుగను పదిహేను రోజుల పాటు జరుపుకుంటారు, ఇది ఆలయ పురాణానికి సంబంధించిన వివిధ సంఘటనలను వర్ణిస్తుంది. ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వ హిందూ మత, ఎండోమెంట్ బోర్డు నిర్వహిస్తుంది, నిర్వహిస్తుంది.

 పురాణం 
శివుడు ఇక్కడ ఒక జింకకు మామిడి పండును ప్రసాదించాడు. శివుడు ఒక జింకకు మామిడి పండును ప్రసాదించినందున, ఈ ప్రదేశాన్ని మంథురై అని పిలుస్తారు (తమిళంలో మాన్ అంటే జింక). సూర్యుడు, చంద్రుడు, కన్వర్, విష్ణువు ఇక్కడ శివుడిని పూజించారని చెబుతారు. మృకండు ముని (మార్కండేయుని తండ్రి), ఒక జింక మామిడి చెట్టు కింద శివుడిని పూజించారని, ఈ కథ ఆలయంలో సున్నపు శిల్పాల రూపంలో చిత్రీకరించబడిందని చెబుతారు. సృష్టికర్త అయిన హిందూ దేవుడు బ్రహ్మ, ఇక్కడ తన పూజ పూర్తయిన తర్వాత గాయత్రీ నదిని తీసుకువచ్చాడని,, శివుడు ఆవిర్భవించిన అగ్ని స్తంభం పైభాగాన్ని చూశానని తప్పుడు వాదన చేసిన అతని పాపం ఇక్కడ పరిహరించబడిందని చెబుతారు. మృకండీశ్వర మహర్షి ఈ ఆలయంలో తపస్సు చేశారని నమ్ముతారు, అందుకే దీనిని మృకండేశ్వరపురం అని కూడా పిలుస్తారు..

దేవతల రాజు అయిన ఇంద్రుడు, గౌతమ మహర్షి భార్య అయిన అహల్యను మోసగించిన పాపం నుండి విముక్తి పొందడానికి శివుడిని పూజించాడని చెబుతారు. గర్భగుడి గోడలలోని గూళ్ళలో బ్రహ్మ, విష్ణువుల విగ్రహాలు ప్రతిష్ఠించబడి ఉన్నాయి. కవి సంతులు (క్రీ.శ. 7వ శతాబ్దం) తిరుజ్ఞాన సంబంధర్, అప్పర్ రచించిన శైవ పద్యాల సంకలనం అయిన దేవారంలో ఈ ప్రదేశం గురించి ప్రస్తావించబడింది.

 ఆర్కిటెక్చర్ 
ఈ ఆలయం తిరుచ్చి నుండి 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో, తిరుచ్చి - లాల్గుడి రహదారిలో ఉన్న మాంతురై అనే గ్రామంలో ఉంది. సమీప రైల్వే స్టేషన్ లాల్గుడిలో ఉంది, సమీప విమానాశ్రయం తిరుచిరాపల్లి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. మాంతురైలోని శివాలయం 1.5 ఎకరాల (6,100 చదరపు మీటర్లు) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ప్రధాన రాజగోపురం తూర్పు వైపున మూడు అంతస్తులతో ఉంది. ఆలయం లోపల రెండు ప్రాకారాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన ద్వారం వద్ద, ఇరువైపులా గణపతి, మురుగన్ విగ్రహాలు కనిపిస్తాయి. ప్రధాన గర్భగుడిలో అమ్రవనేశ్వరర్ అని పిలువబడే శివుని విగ్రహం ఉంది, ఆయన భార్య అయిన అమ్మవారు బాలంబిగైగా పూజలందుకుంటారు. ఆలయ గోడలపై చోళుల వాస్తుశిల్పాన్ని వెల్లడించే అనేక శాసనాలు ఉన్నాయి.  వేదపురీశ్వరర్ గర్భగుడికి కుడి వైపున బాలంబిగైకి ప్రత్యేక మందిరం ఉంది. గర్భగుడికి నాలుగు వైపులా ఉన్న మొదటి ప్రాంగణం నయనార్ల విగ్రహాలతో, వాయువ్య దిశలో మురుగన్ సన్నిధితో, ఈశాన్య దిశలో దుర్గా సన్నిధితో అలంకరించబడింది. ఈ ఆలయంలో నవగ్రహాలు ఉన్నాయి, ఇవి పద్మ పీఠంపై చెక్కబడ్డాయి. 

 ఆరాధన పద్ధతులు, పండుగలు 
ఎడమ|thumb|200x200px|ఆలయ ప్రధాన ద్వారం వెలుపల గుర్రపు శిల్పాల చిత్రాలు
ఈ ఆలయం 275 పాడల్ పెట్రా స్థలాల పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి-శివ స్థలాలు ప్రారంభ మధ్యయుగంలో తమిళ శైవ నాయనార్ సంబందర్ రాసిన తేవరం కవితలలో కీర్తించబడ్డాయి. ఈ ఆలయానికి వివాహం కోసం ప్రార్థించే మూల జన్మ నక్షత్రంతో హిందూ భక్తులు తరచుగా వస్తారు, ఈ ఆలయాన్ని స్థానికంగా మూల నక్షత్ర పరికారా స్తలం అని పిలుస్తారు.

ఆలయ పూజ పండుగల సమయంలో, రోజువారీగా పూజ చేస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, పూజారులు బ్రాహ్మణ ఉప కులమైన శైవ వర్గానికి చెందినవారు. ఆలయ ఆచారాలు రోజుకు ఆరుసార్లు నిర్వహిస్తారు-ఉదయం 5.30 గంటలకు ఉషత్కలం, ఉదయం 8 గంటలకు కళశాంతి, ఉదయం 8:00 గంటలకు ఉచ్చికాలం, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు సాయరాక్షై, రాత్రి 8:00 గంటలకు ఇరండంకలం, అర్ధా జామం ప్రతి కర్మలో నాలుగు దశలు ఉంటాయిః అభిషేకం (పవిత్ర స్నాన) అలంగారం (అలంకరణ) నివేతనం (ఆహార సమర్పణ), దీపా అరదనై (మథురయ్యప్పర్, అళగమ్మై రెండింటికీ దీపాలు ఊపుతూ). నాగస్వరం (గొట్టం వాయిద్యం), తవిల్ (పెర్క్యూషన్ వాయిద్యం-వేదాలలో మతపరమైన సూచనలు) తో పూజారులు చదివి, ఆలయ స్తంభం ముందు భక్తులు సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తూ ఈ ఆరాధనను నిర్వహిస్తారు. సోమవరం, శుక్రవారం వంటి వారపు ఆచారాలు, ప్రదోషం వంటి పక్షం రోజుల ఆచారాలు, అమవాసై (అమావాస్య రోజు), కిరుతిగై, పూర్ణిమి (పౌర్ణమి రోజు),, సతుర్తి వంటి నెలవారీ పండుగలు ఉన్నాయి. తమిళ నెల ఐపస్సి (అక్టోబర్-నవంబర్) లో అన్నభిషేకం, నవంబర్-డిసెంబర్లో కార్తికై దీపన్, వైకాశి ఆది శంకరాచార్య జయంతి (మే-జూన్) ఈ ఆలయంలో జరుపుకునే పండుగలు.      

 మూలాలు 

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు