కున్నందర్‌కోయిల్ గుహ ఆలయం

కున్నందర్‌కోయిల్ గుహ ఆలయం  దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన తమిళనాడు పుదుక్కోట్టై జిల్లా కున్నందర్కోయిల్ గ్రామంలో ఉన్న ఆలయం. ఇది  హిందూ దేవుడు శివుడికి అంకితం చేయబడింది. రాతి నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించిన ఈ ఆలయాన్ని 8వ శతాబ్దంలో పల్లవుల కార్డినల్స్ అయిన ముత్తరైయార్ రాజులు నిర్మించారని, తరువాత విజయనగర సామ్రాజ్యం నుండి విస్తరించారని నమ్ముతారు. ఆలయంలోని రాతి శిల్పకళ చివరి పల్లవ కళకు ఒక నమూనా, చోళ కళకు ప్రారంభ ఉదాహరణ. ఈ ఆలయంలో చోళులు, చాళుక్యులు, పాండ్యులు, విజయనగర సామ్రాజ్యం నుండి వివిధ శాసనాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయం దక్షిణ భారతదేశంలోని పురాతన రాతి దేవాలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ ఆలయాన్ని భారత పురావస్తు శాఖ రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా నిర్వహిస్తుంది, నిర్వహిస్తుంది.

 చరిత్ర 

కున్నందార్‌కోయిల్ అనే పేరు 'కుండ్రు-అండన్-కోయిల్' నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం ఆలయంలోని కొండపై ఉన్న ప్రభువు. 7వ నుండి 9వ శతాబ్దాల మధ్య కున్నందార్‌కోయిల్, దాని చుట్టుపక్కల ప్రాంతాన్ని పల్లవుల కింద సామంతులుగా ఉన్న ముత్తరైయార్లు పాలించారు. ఈ ప్రాంతాన్ని తరువాత మధ్యయుగ చోళులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ గుహాలయాన్ని పల్లవ రాజు నందివర్మన్ II (క్రీ.శ. 710-775) యొక్క సామంతుడైన ముత్తరైయార్ రాజు నిర్మించాడు, ఇతన్ని నందివర్మన్ పల్లవ మల్ల అని కూడా పిలిచేవారు. మొట్టమొదటి శాసనం నందివర్మన్, అతని కుమారుడు దంతివర్మన్ కాలానికి చెందినది, ఇది తిరువాదిరై పండుగ సమయంలో వేద పండితులకు చేసిన ఉదారమైన విరాళాలను సూచిస్తుంది. సౌందర రాజన్ ఈ ఆలయాన్ని 8వ శతాబ్దం పూర్వార్ధంలో నిర్మించినట్లుగా గుర్తించారు.  చోళులు, చాళుక్యులు, పాండ్యులు, విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన తర్వాతి శాసనాలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి. 14వ శతాబ్దంలో, ఈ గ్రామంలో కల్లర్ సమాజం కోసం రెండు విభాగాలు ఉండేవి. కొన్ని శాసన అధ్యయనాల ప్రకారం, కున్నందార్‌కోయిల్ వంటి మారుమూల గ్రామాలలో దొంగతనాలకు పాల్పడిన వారికి కఠినమైన శిక్షలు విధించేవారు.

ఆధునిక కాలంలో, ఈ ఆలయాన్ని డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా నిర్వహిస్తుంది, నిర్వహిస్తుంది.

 ఆర్కిటెక్చర్ 
ఎడమ|thumb|200x200px|వంద స్తంభాల హాల్
ఈ ఆలయం దక్షిణ తమిళనాడులోని పుదుక్కోట్టై జిల్లాలో ఉన్న కున్నందర్‌కోయిల్ అనే రాతి కొండపై ఉంది. ఈ గుహలో శివుని వివిధ రూపాలకు చెందిన మూడు పూర్తి పరిమాణ విగ్రహాలు ఉన్నాయి.  ప్రధాన గర్భగుడి తూర్పు ముఖంగా ఉంటుంది, గర్భాలయంలో శివుని ప్రతిరూపమైన లింగం ప్రతిష్ఠించబడింది. ఇక్కడ శివుడు పర్వతగిరీశ్వరర్‌గా పూజలందుకుంటాడు. తరువాతి చోళ దేవాలయాలలో వలె వివిధ విగ్రహాలను ఉంచడానికి గూళ్లు లేకుండా, గర్భగుడి గోడలు సాదాగా ఉంటాయి. స్తంభాలపై ఆధారపడిన అర్ధమండపం గుండా గర్భగుడిలోకి ప్రవేశిస్తారు. గర్భగుడికి ఇరువైపులా ద్వారపాలకులు కాపలాగా ఉంటారు. శాసనాలు ద్వారపాలకుల పీఠాలపై చెక్కబడ్డాయి. ఇక్కడ రెండు చిత్రపటాలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఒకటి ఆలయాన్ని నిర్మించిన ముత్తరయ్యర్ అధిపతిదిగా, మరొకటి అతని సహాయకుడిదిగా గుర్తించబడింది.

 ప్రాముఖ్యత 
పల్లవల సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తూ, రాతి నిర్మాణంలో ఉన్న ఈ ఆలయం చోళ కళకు ప్రారంభ ఉదాహరణ. ఈ ప్రదేశం నుండి సేకరించిన వ్యక్తిగత చిత్రాలు పుదుక్కోట్టియా ప్రభుత్వ మ్యూజియంలో ఉంచబడ్డాయి. వంద స్తంభాల నృత్య మండపం విజయానగర్ కళకు విలక్షణమైన స్తంభాలను చెక్కారు. ఆలయంలోని కాంస్య చిత్రాలు దక్షిణ భారత కళలో సున్నితమైన చెక్కిన చిత్రాలకు తొలి నమూనా. శివుడు, పార్వతులతో సోమస్కంద కాంస్య, వారి బిడ్డ స్కంద ఆలయంలోని కాంస్యాలలో అత్యంత ప్రముఖమైనది.

 మూలాలు 

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:గుహాలయాలు