తబిష్ మెహదీ

తాబిష్ మెహ్దీ (3 జూలై 1951 – 22 జనవరి 2025) ప్రధానంగా నాత్ కవితలో పేరుపొందిన భారతీయ ఉర్దూ కవి, సాహిత్య విమర్శకుడు, జర్నలిస్ట్ మరియు రచయిత. ఉర్దూ సాహిత్యంలో ఆయన చేసిన కృషి అనేక మేధావులచే ప్రశంసించబడింది.

 ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య 
1951లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ప్రతాప్‌గఢ్‌లో జన్మించారు. చిన్న వయసులోనే తజ్వీద్, ఖిరాఅత్ అభ్యసించారు. తరువాత అరబిక్, పర్షియన్, ఉర్దూ శాఖల్లో మౌలవి, మున్షీ, కామిల్, ఆలిమ్-ఏ-దీనియత్ వంటి పలు అర్హతలు పొందారు.

1989లో ఉర్దూలో ఎం.ఏ పూర్తి చేసి, 1997లో జామియా మిలియా ఇస్లామియా నుండి ఉర్దూ విమర్శలో పిహెచ్.డి పొందారు.

 వృత్తి 
 బోధన 
1971లో ప్రథమంగా ఉపాధ్యాయుడిగా ప్రాప్ట్‌గఢ్‌లోని అబుల్ కలాం ఆజాద్ కాలేజీలో సేవలందించారు. తరువాత అమ్రోహా మరియు ఆజమ్‌గఢ్‌లోని పలు విద్యాసంస్థల్లో బోధన చేశారు. 2018 నుంచి మరణం వరకు జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ హింద్ ఇస్లామిక్ అకాడమీలో తజ్వీద్, ఖిరాఅత్ బోధించారు.

 జర్నలిజం 
‘పఘామ్-ఏ-హక్’, ‘ఇజ్తిమా’, ‘అల్-ఇమాన్’ వంటి ఉర్దూ పత్రికలకు సంపాదకత్వం వహించారు. ‘జిందగీ-ఏ-నౌ’, ‘ఎవాన్-ఏ-ఉర్దూ’, ‘కితాబ్ నుమా’ వంటి పత్రికలకు సహాయ సంపాదకత్వం, సంపాదక మండలి సభ్యత్వం నిర్వహించారు.

 సాహిత్య సంస్థలతో అనుబంధం 
డిల్లీలోని మార్కజీ మక్తబా ఇస్లామీ పబ్లిషర్స్‌లో దాదాపు రెండు దశాబ్దాలకు పైగా సంపాదకుడిగా పనిచేశారు. అనేక సాహిత్య సంస్థలకు స్థాపక సభ్యుడు, అధ్యక్షుడు, సలహాదారుగా సేవలందించారు.

 పురస్కారాలు 
 హజ్రత్ హసన్ అవార్డు (2005)
 షాన్-ఏ-అదబ్ అవార్డు (2011)
 నిషాన్-ఏ-ఉర్దూ (2013)
 రాసిఖ్ అజీంబాదీ అవార్డు (2013)
 జియా ఫతేహాబాదీ అవార్డు (2014)
 ఉర్దూ అకాడమీ అవార్డు (2015)
 ఇఫ్తిఖార్-ఏ-అదబ్ (2021)
 అల్లామా ఇక్బాల్ అవార్డు (2021)

 ముఖ్య రచనలు 
 నక్శ్-ఏ-అవ్వల్ (1971)  
 లమఅాత్-ఏ-హరం (1975)  
 తాబీర్ (1989)  
 ఉర్దూ తన్‌ఖీద్ కా సఫర్ (1999)  
 వో గలియన్ యాద్ ఆతీ హైం (2007)  
 హాలీ, షిబ్లీ ఔర్ ఇక్బాల్ (2017)  
 ముఅల్లిమ్-ఏ-ఇన్సానియత్ (2019)  
 ఘజల్ ఖ్వానీ నహీన్ జాతీ (2020)

 వ్యక్తిగత జీవితం మరియు మరణం 
1979లో రజియా ఉస్మానీని వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి ఇద్దరు కుమారులు, నాలుగు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

తాబిష్ మెహ్దీ 22 జనవరి 2025న ఢిల్లీలో 73 సంవత్సరాల వయసులో కన్నుమూశారు.

Category:1951 births
Category:2025 deaths
Category:Urdu-language poets
Category:Indian writers
Category:People from Uttar Pradesh
Category:Urdu-language journalists
Category:Indian scholars