రామలింగేశ్వర దేవాలయాల సమూహం, అవని

భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని కోలారు జిల్లాలోని అవని పట్టణంలో ఉన్న రామలింగేశ్వర దేవాలయాల సమూహం (రామలింగేశ్వర లేదా రామలింగేశ్వర్ అని కూడా పిలుస్తారు, కొన్నిసార్లు రామేశ్వర సమూహం అని కూడా పిలుస్తున్నారు) ద్రావిడ శైలి నిర్మించబడింది. ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) ప్రకారం ఈ ఆలయం 10వ శతాబ్దపు అలంకృత నోలంబ రాజవంశం నిర్మాణం, దీనిని తరువాత చోళ రాజవంశం పాక్షికంగా పునరుద్ధరించింది. విజయనగర రాజులు ప్రధాన మండపం మరియు రాజగోపురం నిర్మించారు. ఈ ఆలయాన్ని జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్మారక చిహ్నంగా ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా రక్షిస్తోంది.
చరిత్ర
ఎఎస్ఐ ప్రకారం అవని గొప్ప పురాతన ప్రదేశం. ఇక్కడ 399 ఎడి నాటి శాసనం దీనిని సూచిస్తుంది. తరువాతి శాసనాలు దీనిని "దక్షిణాన గయ" అని పిలుస్తాయి. హిందూ సాధువు వాల్మీకి (రామాయణ ఇతిహాస రచయిత) నివాసం అవని అని, లంక నుండి అయోధ్య తిరిగి వచ్చినప్పుడు హిందూ దేవుడు రాముడు అవనిని సందర్శించాడని పురాణం చెబుతోంది. పురాణాల ప్రకారం, రామ కుమారులు లవ, కుశ ఇక్కడ ఆలయ సముదాయానికి కొద్ది దూరంలో ఉన్న కొండపై (స్థానిక కన్నడలో "లవ-కుశ బెట్ట" అని పిలుస్తారు) జన్మించారు. 

కళా చరిత్రకారుడు మధుసూదన్ ధకీ ప్రకారం, చారిత్రాత్మకంగా "నోలంబవాడి" అని పిలువబడే ఈ ప్రాంతంలో నోలంబ ఆలయ నిర్మాణాలు ఉన్నాయి, ఇది గంగావాడికి తూర్పున ఉన్న ప్రాంతం (దక్షిణ కర్ణాటకలోని ఒక ప్రాంతం) కానీ ఆంధ్రదేశానికి పశ్చిమాన ఉంది (ఆధునిక ఆంధ్రప్రదేశ్). ఆయన ఈ ఆలయాన్ని 10వ శతాబ్దం ప్రారంభానికి చెందినదిగా పేర్కొన్నాడు. కళా చరిత్రకారుడు జేమ్స్ హర్లే ప్రకారం, గోడల ఆవరణలోని మొట్టమొదటి నిర్మాణం (ప్రకరా) వాస్తవానికి శత్రుగ్నలినేశ్వర మందిరం (లేదా "శత్రుగ్నేశ్వర") అని పిలువబడుతుంది. తలకాడ్ పశ్చిమ గంగా రాజవంశం (ప్రాంగణంలోని గంగా శాసనం ఆధారంగా) నిర్మించింది. దీని తరువాత వెంటనే లక్ష్మణలింగేశ్వర మందిరం ఏర్పడింది. హర్లే ప్రకారం, కర్ణాటక రాష్ట్రంలో బయటి గోడతో కూడిన పుణ్యక్షేత్రాల సమూహానికి ఇది తొలి ఉదాహరణ.Harle (1986), p183

ఆలయ ప్రణాళిక
ఈ ఆలయ సముదాయంలో నాలుగు ప్రధాన ఆలయాలు ఉన్నాయి, రాముడు, లక్ష్మణ, భరత, శత్రుఘ్నులకు ఒక్కొక్కటి ఉన్నాయి. వాలి, సుగ్రీవ వంటి ఇతర చిన్న ఆలయాలు ఉన్నాయి.Garg (1992), p827 రామలింగేశ్వర ఆలయంలో (లేదా "రామేశ్వర") ఒక గర్భగుడి (గర్భగుడి), ఒక మండపం (అలంకార స్తంభాలతో కూడిన సభామండపం) ఉన్నాయి. ఆలయ పునాది (ఆదిష్టాన) లో కీర్తిముఖ సింహాలతో చెక్కబడిన అచ్చులు ఉన్నాయి. బయటి గోడలపై ద్రవీడ టవర్లు (శిఖరాలు) పిలాస్టర్‌లు ఉన్నాయి.

లక్ష్మణలింగేశ్వర ఆలయం (లేదా "లక్ష్మణేశ్వర") లో అతిపెద్ద లింగం (శివ దేవుడి సార్వత్రిక చిహ్నం) ఉంది, ఇది ఒక గోడపై ఉంది, ఇది 10వ శతాబ్దపు ప్రముఖ సాధువు త్రిభువనాకర్త రుద్రాక్ష (పవిత్ర పూసల నెక్లెస్) పట్టుకుని ఉన్న వర్ణన. మందిరంలోని స్తంభాలు (అలాగే భారతలింగేశ్వర లేదా భారతేశ్వర మందిరం) అనేక శిల్పాలను కలిగి ఉన్నాయి పైకప్పులో ఉమా-మహేశ్వర (పార్వతి తో శివ) చక్కటి శిల్పం ఉంది, చుట్టూ అష్టదిక్పాలా (అష్ట-"ఎనిమిది", డిక్-"దిశలు", పాల-"సంరక్షక") ఎనిమిది దిశలలో సంరక్షకులు ఉన్నారు. 

ఈ సమూహంలో పార్వతికి కూడా ఒక మందిరం ఉంది. అన్ని దేవాలయాలకు బాహ్య అలంకార అంశాలలో ఏనుగులు, సింహాలు, యాలి, మకర (కల్పిత మృగం) చిత్రాలతో అలంకరించబడిన ఐదు అచ్చులు ఉన్నాయి, వాటి పైన గోడ స్తంభాలు యక్షులు, ద్వారపాలుల (తలుపు లేదా ద్వారపాలకులు) శివుడు, భైరవ, భైరవి, విష్ణు, గణేశుల చిత్రాలు ఉన్నాయి.

చిత్రాలు

 మూలాలు 

బయటి లింకులు




వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:కర్ణాటక దేవాలయాలు
వర్గం:కర్ణాటక పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:కర్ణాటక దర్శనీయస్థలాలు