యూజిన్ చెలీషెవ్

యూజిన్ పెట్రోవిచ్ చెలీషెవ్ లేదా ఈ. పి. చెలీషెవ్  
(, 27 అక్టోబర్ 1921 – 13 జూలై 2020)  
రష్యాకు చెందిన ప్రముఖ ఇండాలజిస్టు, విద్యావేత్త (Academician) మరియు ప్రజా మేధావి.

అతను 1987లో రష్యన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ పూర్తి సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1988 నుండి 2002 వరకు భాషా-సాహిత్య విభాగానికి అకాడమిషియన్-సెక్రటరీగా సేవలందించాడు. రష్యన్ అకాడమీ ప్రెసిడియం సభ్యుడిగా కూడా వ్యవహరించాడు.

రెండుసార్లు ఆర్డర్ ఆఫ్ ది రెడ్ స్టార్ (1944, 1949),  
దేశభక్తి యుద్ధ ఆర్డర్ (II స్థాయి),  
దేశ సేవకు గాను ఆర్డర్ (IV, III, II స్థాయిలు),  
ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆనర్ (రష్యా) వంటి అత్యున్నత గౌరవాలు పొందాడు.  
అతను రష్యా రచయితల సంఘం సభ్యుడు కూడా.

 జీవిత చరిత్ర 
చెలీషెవ్ 27 అక్టోబర్ 1921న మాస్కోలో ఒక వ్యాపారి కుటుంబంలో జన్మించాడు. 1939లో పాఠశాల పూర్తిచేసిన తరువాత మెండెలీవ్ రష్యన్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీలో చేరాడు. అదే సమయంలో సైన్యంలోకి తీసుకువెళ్లబడి, ఒరియోల్ మిలిటరీ డిస్ట్రిక్ట్‌లోని సెషా విమాన శిక్షణ కేంద్రంలో శిక్షణ పొందాడు.

1949లో రెడ్ ఆర్మీకి చెందిన విదేశీ భాషల సైనిక సంస్థలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1952లో భాషాశాస్త్రంలో పీహెచ్‌డీ స్థాయి (Candidate of Sciences) పొందాడు. 1956 వరకు భారతీయ భాషల విభాగాధిపతిగా కొనసాగాడు.

లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ హోదాతో సైన్యం నుంచి విరమించిన తరువాత, రష్యన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్కు చెందిన ఓరియంటల్ స్టడీస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్లో 30 సంవత్సరాలకు పైగా పనిచేశాడు. అక్కడ భారతీయ భాషా-సాహిత్య విభాగానికి నాయకత్వం వహించాడు.

1956–1975 మధ్యకాలంలో మాస్కో స్టేట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ రిలేషన్స్లో భారతీయ భాషల విభాగ డైరెక్టర్‌గా కూడా పనిచేశాడు. 1965లో భారతీయ సాహిత్యంపై చేసిన పరిశోధనకు గాను డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్సెస్ డిగ్రీ పొందాడు.

 అకడమిక్ సేవలు 
చెలీషెవ్ ప్రధానంగా చేసిన పరిశోధనా రంగాలు:
 భారతీయ సాహిత్యం  
 హిందీ కవిత్వం  
 తులనాత్మక సాహిత్యం  
 భారతీయ తత్త్వశాస్త్రం  
 ఇండో–రష్యన్ సాంస్కృతిక సంబంధాలు  

2002లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మ భూషణ్ను ప్రదానం చేసింది.  
2004లో భారత ప్రభుత్వం తరఫున సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్ పొందిన తొలి రష్యన్ వ్యక్తిగా చరిత్ర సృష్టించాడు.

 స్వామి వివేకానంద పరిశోధనలు 
చెలీషెవ్ స్వామి వివేకానందపై విశేషమైన అధ్యయనం చేసిన అంతర్జాతీయ మేధావి.  
30 సంవత్సరాలకు పైగా వివేకానంద సందేశాలను అధ్యయనం చేసి, రష్యాలో వాటిని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశాడు.

వివేకానంద మానవతావాదంపై ఆయన వ్యాఖ్యానం –
వివేకానంద మానవతావాదం మనిషి గౌరవాన్ని, బాధ్యతను, సత్యం-న్యాయాల పట్ల అంకితభావాన్ని పెంపొందిస్తుంది. ఆయన ఆలోచనలు భారతీయులకే కాదు, ప్రపంచ మానవాళికే మార్గదర్శకాలు.

 గ్రంథావళి 
 ఆధునిక హిందీ కవిత్వం – 1965  
 సూర్యకాంత్ త్రిపాఠీ నిరాలా – 1978  
 సమకాలీన భారతీయ సాహిత్యం – 1981  
 సుమిత్రానందన్ పంత్ – 1985  
 భారతీయ సాహిత్యం: నిన్న మరియు నేడు – 1988  
 ఎంచుకున్న రచనలు (మూడు సంపుటాలు) – 2002  

 మూలాలు 

Category:1921 జననాలు
Category:2020 మరణాలు
Category:ఇండాలజిస్టులు
Category:రష్యన్ భాషాశాస్త్రవేత్తలు
Category:రష్యన్ రచయితలు
Category:భారతీయ సాహిత్య పరిశోధకులు
Category:స్వామి వివేకానంద
Category:పద్మ భూషణ్ గ్రహీతలు (సాహిత్యం & విద్య)
Category:రష్యన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ సభ్యులు
Category:20వ శతాబ్దపు రష్యన్ రచయితలు