అర్వింద్ పారిఖ్

అర్వింద్ పారిఖ్ (జననం 19 అక్టోబర్ 1927) ఒక భారతీయ శాస్త్రీయ సితార్ వాయిద్యకారుడు.
 ప్రారంభ జీవితం 
అర్వింద్ అహ్మదాబాద్‌లో ఒక గుజరాతీ వ్యాపార కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన కుటుంబంలో సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక ప్రభావాలు ఉన్నాయి. ఆయన తండ్రి నట్వర్ లాల్ ఒక వ్యాపారవేత్త, తల్లి చంద్రకళాబెన్ ఒక చిత్రకారిణి. ఆయన ప్రాథమిక, ద్వితీయ విద్య జాతీయ భావాలతో కూడిన పాఠశాలలో కొనసాగింది. 1944లో, 17 ఏళ్ల వయస్సులో  ఆయన ముంబయికి వెళ్లి సితార్ వాయిద్యకారుడు విలాయత్ ఖాన్ వద్ద సంగీత విద్యను ప్రారంభించాడు. ఖాన్ కోరిక ప్రకారం, అర్వింద్ బాంబే విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి, ఖాన్ వద్ద సంగీత విద్యను కూడా కొనసాగించాడు. అర్వింద్ ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ కళాశాల, బాంబేలో ప్రవేశం పొందాడు. అతని సంగీత విద్య 1944 నుండి 2004 వరకు, ఖాన్ మరణించే వరకు, మొత్తం 60 సంవత్సరాల పాటు నిరంతరంగా కొనసాగింది. అర్వింద్ ప్రసిద్ధ శాస్త్రీయ గాయని కిషోరి పారిఖ్‌ (1929–2007) ను వివాహం చేసుకున్నాడు. కిషోరి పారిఖ్ కిరాణా ఘరానాకు చెందిన ప్రముఖులు నియాజ్ అహ్మద్,  ఫయాజ్ అహ్మద్ వద్ద శిక్షణ పొందింది. ఈ దంపతులకు స్నేహల్ అనే కుమారుడు, శాస్త్రీయ గాయని పూర్వీ అనే కుమార్తె ఉన్నారు.
 సంగీత వృత్తి 
అర్వింద్ పారిఖ్ ఆరు దశాబ్దాలకుపైగా సంగీత ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నారు. ఇతర సంగీతకారులతో ఉన్న అనుబంధాలు ఆయన పరిశోధనా పనికి ఎంతో సహాయపడ్డాయి. ఆ సంగీతకారుల్లో బి. ఆర్. దేవధర్, లతాఫత్ హుస్సేన్ ఖాన్, అమీర్ ఖాన్, నియాజ్ అహ్మద్ – ఫయాజ్ అహ్మద్ ఖాన్, డి. టి. జోషి, రాధికా మోహన్ మైత్రా ఉన్నారు. 
ఆయన భారతదేశంలోనే కాక విదేశాల్లో కూడా ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. భారతదేశం,  యూరప్‌లో జరిగిన సంగీత ఉత్సవాల్లో పాల్గొన్నారు. పశ్చిమ ఆసియా, ఫార్ ఈస్ట్, ఆస్ట్రేలియా లోని అనేక ప్రాంతాల్లో సంగీత పర్యటనలు చేశారు. అర్వింద్ పారిఖ్ ఆల్ ఇండియా రేడియోలో క్రమం తప్పకుండా ప్రదర్శనలు ఇస్తుంటారు. ఆయన కుమార్తె పూర్వీ పారిఖ్ కూడా శాస్త్రీయ గాయని. ఆయన భార్య కిరాణా ఘరానాకు చెందిన నియాజ్ అహ్మద్ – ఫయాజ్ అహ్మద్ ఖాన్ శిష్యురాలు. 
అర్వింద్ పారిఖ్ తన స్వర రచనలు, రాగాలను “సితార్ గురు”, “బందిష్ పరంపర” అనే గ్రంథాలలో సంకలనం చేశారు. ఇవి యుకేకు చెందిన నవరస్ రికార్డ్స్ ద్వారా ప్రచురించబడ్డాయి.
 సాంస్కృతిక రాయబారి 
అంతర్జాతీయ సంగీత మండలి (యునెస్కో) వైస్ ప్రెసిడెంటుగా పనిచేసిన పారిఖ్ ప్రస్తుతం భారత ఉపఖండానికి సమన్వయకర్తగా ఉన్నారు. ఆయన ఇండియన్ మ్యూజికాలజికల్ సొసైటీ అధ్యక్షుడిగా, ఐటీసీ సంగీత పరిశోధన అకాడమీ పశ్చిమ భారత విభాగానికి ఛైర్మన్ గా ఉన్నారు. అరవింద్ పారిఖ్ గాయకులు, వాయిద్యకారులతో సహా అగ్రశ్రేణి శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసులతో బైఠక్‌లను నిర్వహిస్తున్నారు. బైఠక్‌లకు ఒక ప్రత్యేకమైన ఫార్మాట్, శైలి ఉంటుంది, ఇందులో ఘరానా, బోధనా పద్ధతి, హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతం యొక్క ప్రస్తుత సందర్భం వంటి శాస్త్రీయ సంగీతంలోని అంశాలను హైలైట్ చేయడానికి కళాకారుడితో బహిరంగంగా, కానీ కేంద్రీకృత సంభాషణ జరుగుతుంది. అతను కనీస పక్షపాతం లేకుండా సంగీతం యొక్క గొప్ప వారసత్వాన్ని భద్రపరుస్తున్నాడు. ఇది హిందుస్తానీ సంగీత వారసత్వానికి ఒక గొప్ప సహకారం.

భారతీయ సంగీత ప్రపంచంలోని అన్ని విభాగాల వారు కలిసి, తమకు సామాన్యంగా ఉన్న అంశాలపై చర్చించేందుకు ఒక వేదిక ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచనను పారిఖ్ ప్రతిపాదించాడు. ఈ సంగీత వేదికలు ముంబయి, చెన్నై, కోల్‌కతా, ఢిల్లీలలో స్థాపించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఆయన ఆల్ ఇండియా మ్యూజీషియన్స్ గ్రూప్ (AIMG) అనే 12 మంది శాస్త్రీయ సంగీతకారుల సంఘానికి నాయకత్వం వహిస్తున్నాడు. ఈ సంఘంలో కర్ణాటక, హిందుస్తానీ సంప్రదాయాలకు చెందిన ప్రముఖ కళాకారులు ఉన్నారు. వీరిలో జాకీర్ హుస్సేన్, హరి ప్రసాద్ చౌరాసియా, శివ కుమార్ శర్మ, రవి కిరణ్ , రాజన్-సాజన్ మిశ్రా వంటి ప్రముఖులు కూడా ఉన్నారు. ఈ సంఘం ద్వారా భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతానికి ప్రభుత్వ, పరిశ్రమ, మీడియా రంగాలలో మరింత మద్దతు లభించేలా చేయడమే ఆయన లక్ష్యం.

 అవార్డులు, గుర్తింపు 
పారిఖ్‌కు గుజరాత్ రాష్ట్ర సంగీత నాటక అకాడమీచే 1997-98 సంవత్సరానికి గాను గౌరవ పురస్కారం లభించింది. ఆయనకు 2003 సంవత్సరానికి గాను వాద్య సంగీతం (సితార్) విభాగంలో సంగీత నాటక అకాడమీచే జాతీయ పురస్కారం కూడా లభించింది. ఆయనకు 2018లో భారతదేశపు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ లభించింది.

 పారిశ్రామికవేత్త 
పారిఖ్ వ్యాపారం, సంగీతాన్ని ఒకేసారి కొనసాగించారు. ఆయన వ్యాపారం భారతదేశంలోని 51 నగరాలలో పనిచేసే లాజిస్టిక్స్ సేవల సంస్థ. దాని తాజా సంయుక్త సంస్థ డాయిచ్ పోస్ట్, డీహెచ్ఎల్‌తో కలిసి ఏర్పాటు చేసిన DHL లెమ్యూర్ లాజిస్టిక్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్.

ఆయన ఒక భారతీయ రవాణా సంస్థకు చైర్మన్‌గా ఉన్నారు. ఒక ప్రయాణ, పర్యాటక సంస్థకు డైరెక్టర్‌గా కూడా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఆయన కుటుంబానికి చెందిన గ్రూప్ ముద్రణకు సంబంధించిన ఉపకరణాలను తయారు చేసే ఒక కంపెనీని కూడా కలిగి ఉంది.

 మూలాలు 

 మరింత చదవండి 

 ది ఆటోబయోగ్రఫీ ఆఫ్ అరవింద్ పారిఖ్ః ది రాగ ఆఫ్ మై లైఫ్.
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:Articles with hCards
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు