సత్యపాల్ డాంగ్

సత్యపాల్ డాంగ్ (1920–2013) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రచయిత మరియు రాజకీయ నాయకుడు. పంజాబ్ రాష్ట్ర రాజకీయాలలో ఆయనకు విశేషమైన గుర్తింపు ఉంది.  

ఆయన నాలుగు సార్లు కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా తరఫున పంజాబ్ శాసనసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు. న్యాయమూర్తి గుర్నామ్ సింగ్ నేతృత్వంలోని యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వంలో ఆహార మరియు పౌర సరఫరాల మంత్రిగా పనిచేశారు.  

సమాజ సేవలకు, ప్రజాస్వామ్యానికి, కార్మిక ఉద్యమానికి చేసిన సేవలకుగాను భారత ప్రభుత్వం 1998లో ఆయనకు దేశంలోని మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మభూషణ్ను ప్రదానం చేసింది.

 జీవితం 
సత్యపాల్ డాంగ్ 1920 అక్టోబర్ 4న బ్రిటిష్ భారతదేశంలోని పంజాబ్ ప్రావిన్స్‌లోని గుజ్రాన్‌వాలాలో జన్మించారు. లాహోర్‌లో పాఠశాల విద్య పూర్తిచేశారు. విద్యార్థి దశలోనే భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. మొదట భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లోని వామపక్ష ధోరణితో పనిచేసి, తరువాత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాలో చేరారు.

1940లలో పార్టీ యొక్క బాంబే కమ్యూన్‌లో చురుకుగా పనిచేశారు. 25 ఏళ్ల వయసులోనే ఆల్ ఇండియా స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యారు. 1943లో ముంబైలో జరిగిన తొలి కమ్యూనిస్టు పార్టీ మహాసభలో పాల్గొన్నారు.

1952లో తన సహచరురాలైన విమ్లా డాంగ్ను వివాహం చేసుకున్నారు. స్వాతంత్ర్యం తరువాత పార్టీ నిషేధ కాలంలో కూడా కార్మిక వర్గాల మధ్య పనిచేశారు. అమృత్‌సర్ సమీపంలోని ఛేహర్తా సాహిబ్ ప్రాంతంలో స్థిరపడి, 1953లో అక్కడి మున్సిపాలిటీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.

 రాజకీయ జీవితం 
1967లో అమృత్‌సర్ వెస్ట్ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి అప్పటి ముఖ్యమంత్రి గియానీ గుర్ముఖ్ సింగ్ ముసాఫిర్‌ను ఓడించి శాసనసభలోకి ప్రవేశించారు. అదే సంవత్సరం ఆహార మరియు పౌర సరఫరాల మంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. మంత్రి అయినప్పటికీ అధికార నివాసాన్ని తిరస్కరించి ఎమ్మెల్యే హాస్టల్‌లోనే నివసించిన వ్యక్తిగా ఆయనకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.

1969, 1972, 1977 ఎన్నికల్లో తిరిగి గెలిచారు. 1980లో ఓడిపోయినప్పటికీ 1982లో ఆయన భార్య విమ్లా డాంగ్ అదే స్థానాన్ని తిరిగి గెలుచుకున్నారు.

 తరువాతి కాలం 
1980లలో ఖలిస్తాన్ ఉద్యమం సమయంలో విభజన వాదానికి వ్యతిరేకంగా గట్టిగా నిలబడ్డారు. ‘‘ఏక్తా భవన్’’ అనే కేంద్రాన్ని స్థాపించి సామాజిక ఐక్యత కోసం పనిచేశారు.  

ఆయన రచించిన ముఖ్య గ్రంథాలు:
 Terrorism in Punjab
 State Religion and Politics

వృద్ధాప్యంలో ఆయన ఆల్జైమర్స్ వ్యాధితో బాధపడ్డారు. 2013 జూన్ 15న అమృత్‌సర్‌లో 92 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. డాంగ్ దంపతులు తమ నిర్ణయంతోనే సంతానం లేకుండా జీవించారు.

 గ్రంథావళి 
 Terrorism in Punjab – 2000  
 State Religion and Politics – 2004  

 మూలాలు 

Category:బ్రిటిష్ భారతదేశంలోని పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు
Category:గుజ్రాన్‌వాలా నుండి వ్యక్తులు
Category:భారత స్వాతంత్ర్య విప్లవ ఉద్యమం
Category:1920 జననాలు
Category:2013 మరణాలు
Category:పంజాబ్ శాసనసభ సభ్యులు (1967–1972)
Category:పంజాబ్ శాసనసభ సభ్యులు (1972–1977)
Category:పంజాబ్ శాసనసభ సభ్యులు (1977–1980)
Category:పంజాబ్ రాష్ట్ర కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా రాజకీయ నాయకులు
Category:ప్రజా వ్యవహారాలలో పద్మభూషణ్ గ్రహీతలు
Category:అమృత్‌సర్ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు