జ్ఞాన్ ప్రకాష్ చోప్రా

జ్ఞాన్ ప్రకాష్ చోప్రా (1920-2011) భారతీయ విద్యావేత్త. దేశంలో అనేక విద్యాసంస్థల స్థాపనలో ఈయన కృషి ఎంతో ఉంది. ఈయనకు 1999లో పద్మశ్రీ పురస్కారం దక్కింది. విద్యా రంగానికి చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 2010లో ఈయనను దేశపు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ తో గౌరవించింది.

 జీవిత విశేషాలు  
జి. పి. చోప్రా 1920లో స్వతంత్రానికి పూర్వం భారతదేశంలో జన్మించారు. ఆంగ్ల సాహిత్యంలో పట్టభద్రుడైన తర్వాత, ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ లో ఉన్న సియాల్‌కోట్ లోని ముర్రే కాలేజీలో లెక్చరర్‌గా చేరారు. భారత స్వాతంత్ర్యం, దేశ విభజన తర్వాత న్యూఢిల్లీకి మారారు. అక్కడ ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని హన్స్‌రాజ్ కాలేజీలో చేరి, పదవీ విరమణ వరకు అధ్యాపకుడిగా పనిచేశారు.

జ్ఞాన్ ప్రకాష్ చోప్రా విద్యా రంగంలో పనిచేసే 123 ఏళ్ల పాత ప్రభుత్వేతర సంస్థ 'DAV నెట్‌వర్క్' విద్యాసంస్థలకు అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు. తన పదవీ కాలంలో హిమాచల్ ప్రదేశ్, జార్ఖండ్, ఒడిశా రాష్ట్రాల్లోని గ్రామీణ, గిరిజన ప్రాంతాలతో సహా దేశవ్యాప్తంగా అనేక DAV విద్యాసంస్థలను ఏర్పాటు చేయడంలో విజయం సాధించారు.

 DAV నెట్‌వర్క్  
DAV విద్యాసంస్థల నెట్‌వర్క్ 1886లో ప్రారంభమైంది. ప్రస్తుతం ఇది దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో సుమారు 10 లక్షల మంది విద్యార్థులతో 700కు పైగా విద్యాసంస్థలను నడుపుతోంది. చోప్రా మేనేజింగ్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న సమయంలో ఈ సంస్థ గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించింది. మొదటి DAV పాఠశాల 1885లో ప్రారంభం కాగా, ఏడాది తర్వాత DAV ట్రస్ట్ అండ్ మేనేజ్‌మెంట్ సొసైటీ ఏర్పాటైంది. దయానంద సరస్వతి స్థాపించిన ఈ ఉద్యమంలో మహాత్మా హన్స్‌రాజ్, మెహర్ చంద్, లాలా బలరాజ్, జస్టిస్ మెహర్ చంద్ మహాజన్, డాక్టర్ జి. ఎల్. దత్తా, లాలా సూరజ్ భాన్, ప్రొఫెసర్ వేద్ వ్యాస్, దర్బారీ లాల్, టి. ఆర్. తులి, జి. పి. చోప్రా, పునమ్ సూరి వంటి ఎందరో ప్రముఖులు వివిధ కాలాల్లో పాలుపంచుకున్నారు.

 అవార్డులు - గుర్తింపులు 

పద్మభూషణ్ - 2010

పద్మశ్రీ - 1999

కింప్రో ప్లాటినం స్టాండర్డ్ - 2009

ఢిల్లీ రత్న - ఆల్ ఇండియా కాన్ఫరెన్స్ ఆఫ్ ఇంటెలెక్చువల్స్

డిస్టింగ్విష్డ్ ఫెలో - ఫౌండేషన్ ఫర్ యూనిటీ ఆఫ్ రిలీజియన్స్ అండ్ ఎన్‌లైటెన్డ్ సిటిజన్‌షిప్ (FUREC)

 బయటి లింకులు 

2009 నూతన సంవత్సర సందేశం - జి. పి. చోప్రా YouTube లో

జి. పి. చోప్రాపై డాక్యుమెంటరీ

 మూలాలు  



 వర్గం:1920 జననాలు వర్గం:2011 మరణాలు వర్గం:సియాల్‌కోట్ వ్యక్తులు వర్గం:సాహిత్యం, విద్యారంగంలో పద్మభూషణ్ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ విద్యావేత్తలు వర్గం:భారతీయ పాఠశాలలు, కళాశాలల వ్యవస్థాపకులు వర్గం:బ్రిటిష్ ఇండియా వ్యక్తులు