నరహర్ విష్ణు గాడ్గిల్

నరహర్ విష్ణు గాడ్గిల్ (10 జనవరి 1896 – 12 జనవరి 1966) భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయ నాయకుడు, రచయిత. ఆయన మహారాష్ట్రకు చెందినవారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం భారత ప్రభుత్వంలో మొదటి విద్యుత్‌   శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు.  ఆయన కుమారుడు విత్తల్‌రావు గాడ్గిల్ కాంగ్రెస్ నాయకుడిగా పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా పనిచేశారు. ఆయన మనవడు అనంత్ గాడ్గిల్ కూడా రాజకీయ నాయకుడే.

 ప్రారంభ జీవితం 
నరహర్ విష్ణు గాడ్గిల్ 1896 జనవరి 10న మల్హర్‌గఢ్ గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన ఫర్గూసన్ కాలేజీ, పూణేలో విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేశారు. 1918లో బీఏ పట్టా పొందారు, 1920లో న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొందారు.  

 స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాత్ర 
భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో బాలగంగాధర్ తిలక్, మహాత్మా గాంధీ, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ వంటి నాయకుల ప్రభావం ఆయనపై పడింది.  1920లో కాంగ్రెస్‌లో చేరి జాతీయ ఉద్యమంలో చురుకైన పాత్ర వహించారు. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొనడం వలన ఎనిమిది సార్లు బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం ఆయనను జైలులో నిర్బంధించింది.

1930లో జరిగిన ఉప్పు సత్యాగ్రహం సమయంలో మహారాష్ట్ర సివిల్ డిసొబిడియన్స్ కమిటీ మరియు పూణే వార్ కౌన్సిల్ సభ్యుడిగా ఉన్నారు.  
1934లో సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యారు.

 స్వాతంత్ర్యం అనంతర సేవలు 
1947లో స్వతంత్ర భారతదేశపు మొదటి మంత్రివర్గంలో ఆయన విద్యుత్‌, గనులు  ప్రజా పనుల శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.  
భాక్రా నంగల్ ప్రాజెక్ట్, కోయ్నా ప్రాజెక్ట్, హీరాకుండ్ ప్రాజెక్ట్ వంటి పలు ముఖ్యమైన డ్యామ్‌లు, విద్యుత్ ప్రాజెక్టులను ఆయన ప్రారంభించారు.  
అలాగే పఠాన్‌కోట్ నుండి శ్రీనగర్ వరకు రహదారి నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించారు.  
1958 నుండి 1962 వరకు పంజాబ్ గవర్నర్‌గా పనిచేశారు.  
తరువాత పూణే విశ్వవిద్యాలయం (ప్రస్తుత సావిత్రిబాయి ఫూలే పూణే విశ్వవిద్యాలయం) వైస్ ఛాన్సలర్‌గా 1964 నుండి ఆయన మరణం వరకు సేవలందించారు.

 సాహిత్య రచనలు 
నరహర్ గాడ్గిల్ తెలుగులో కాకుండా మరాఠీ మరియు ఇంగ్లీష్‌ భాషల్లో అనేక పుస్తకాలు రచించారు.  
ఆయన 1962లో మరాఠీ సాహిత్య సదస్సుకి అధ్యక్షత వహించారు.  

అతని రచనల్లో కొన్ని —
 పథిక్ (ఆత్మకథ)
 రాజ్య శాస్త్ర విచార్
 శుభ శాస్త్ర
 వక్తృత్వ శాస్త్ర
 జ్ఞానబాచే అర్థశాస్త్ర
 Government from Inside
 శిఖాన్చా ఇతిహాస్

 గౌరవాలు 
1985లో భారత పోస్టల్ శాఖ ఆయన స్మారకంగా ఒక పోస్టల్ స్టాంప్ విడుదల చేసింది.

 మరణం 
ఆయన 1966 జనవరి 12న మరణించారు.

 మూలాలు 

వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు
వర్గం:ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:పంజాబ్ గవర్నర్లు
వర్గం:మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత మంత్రులు
వర్గం:మరాఠీ రచయితలు
వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:1966 మరణాలు
వర్గం:భారత విద్యుత్ మంత్రులు
వర్గం:బ్రిటీష్ ఇండియా ఖైదీలు