ఎయిర్ మార్షల్

ఎయిర్ మార్షల్ అనేది భారత వైమానిక దళంలో ఒక త్రీ-స్టార్ ఎయిర్ ఆఫీసర్ హోదా. ఇది భారత వైమానిక దళంలో రెండవ అత్యున్నత క్రియాశీల హోదా. ఎయిర్ మార్షల్ హోదా అనేది ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ టూ-స్టార్ హోదా కంటే పైన, ఎయిర్ స్టాఫ్ చీఫ్ కలిగి ఉండే ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ అనే ఫోర్-స్టార్ హోదా కంటే క్రింద ఉంటుంది.

దీనికి సమానమైన హోదా భారత సైన్యంలో లెఫ్టినెంట్ జనరల్, భారత నౌకాదళంలో వైస్ అడ్మిరల్. ఎయిర్ మార్షల్ హోదాలో ఉన్న అధికారులు వైమానిక కమాండ్‌లు, వైమానిక ప్రధాన కార్యాలయంలో ముఖ్యమైన నియామకాలను కలిగి ఉంటారు.

 చరిత్ర 
1947 నుండి 1966 వరకు, భారత వైమానిక దళ వృత్తిపరమైన అధిపతి అయిన ఎయిర్ స్టాఫ్ చీఫ్ (CAS) నియామకాన్ని ఎయిర్ మార్షల్ నిర్వహించేవారు. 1966లో CAS హోదా ఎయిర్ మార్షల్ నుండి ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్‌కు పెంచబడింది. ఈ హోదాను పొందిన మొదటి IAF అధికారి ACM అర్జన్ సింగ్ (తర్వాతి కాలంలో ఆయన మార్షల్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ అనే ఫైవ్-స్టార్ హోదాకు పదోన్నతి పొందారు), ఆయన CASగా పనిచేస్తున్నప్పుడు ఈ పదోన్నతి పొందారు.

 ఎయిర్ కమాండర్లు (C-in-C గ్రేడ్) 
C-in-C గ్రేడ్‌లో ఉన్న సీనియర్ ఎయిర్ మార్షల్స్ (ఎయిర్ కమాండర్లు), ఇతర ఎయిర్ మార్షల్స్ కంటే ఉన్నత గ్రేడ్‌లో ఉన్నట్లు పరిగణించబడతారు. వారు వైస్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్, ఏడు వైమానిక కమాండ్‌ల అధిపతులు (వీరిని ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ అని పిలుస్తారు) వంటి అత్యంత సీనియర్ బాధ్యతలను నిర్వహిస్తారు. ఆ ఏడు AOC-in-C నియామకాలు ఇవి:

 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ సెంట్రల్ ఎయిర్ కమాండ్
 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ ఈస్టర్న్ ఎయిర్ కమాండ్
 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ సదరన్ ఎయిర్ కమాండ్
 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ సౌత్ వెస్టర్న్ ఎయిర్ కమాండ్
 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ వెస్టర్న్ ఎయిర్ కమాండ్
 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ ట్రైనింగ్ కమాండ్
 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ మెయింటెనెన్స్ కమాండ్

 నియామకాలు 
వైమానిక ప్రధాన కార్యాలయంలో, ప్రిన్సిపల్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్లు (PSO) సీనియర్ ఎయిర్ మార్షల్స్‌గా ఉంటారు. ఎయిర్ మార్షల్స్ వివిధ స్టాఫ్ బ్రాంచ్‌లలో అసిస్టెంట్ చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్, అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ నియామకాలను కలిగి ఉంటారు. సర్వీసెస్, డైరెక్టరేట్ల అధిపతులు (డైరెక్టర్ జనరల్) ఎయిర్ మార్షల్ హోదా కలిగిన అధికారులే. వైమానిక దళంలోని ఏడు కమాండ్‌ల సీనియర్ ఎయిర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్లు (చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్) కూడా ఎయిర్ మార్షల్ హోదాలో ఉంటారు.

 చిహ్నం 
ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ పతాకం ఆకాశ నీలం రంగులో ఉంటుంది, దానిపై భారత వైమానిక దళ రౌండెల్, పైన భారత వైమానిక దళ చిహ్నంలోని డేగ, కుడి వైపున మూడు పసుపు నక్షత్రాలు ఉంటాయి. ర్యాంక్ బ్యాడ్జ్‌లలో నావీ బ్లూ వెడల్పాటి పట్టిపై ఆకాశ నీలం పట్టి, దాని పైన రెండు ఆకాశ నీలం పట్టీలు (ప్రతిదీ కొంచెం వెడల్పాటి నావీ బ్లూ పట్టిపై) ఉంటాయి. ఎయిర్ మార్షల్ మూడు తెల్లని నక్షత్రాలతో కూడిన నీలిరంగు ప్యాచ్‌లను (gorget patches) ధరిస్తారు. C-in-C గ్రేడ్‌లోని ఎయిర్ కమాండర్‌లకు మూడు తెల్లని నక్షత్రాల క్రింద అదనపు ఓక్ ఆకులు ఉంటాయి. దీనికి అదనంగా, బ్లూ గ్రే టెర్రీవూల్ ట్యూనిక్‌పై ఒక వెడల్పాటి పట్టి, రెండు సన్నని పట్టీలతో కూడిన మూడు స్లీవ్ స్ట్రైప్స్ ఉంటాయి.

 ప్రాధాన్యత క్రమం 
C-in-C గ్రేడ్‌లోని ఎయిర్ మార్షల్, భారత సైన్య లెఫ్టినెంట్ జనరల్స్, భారత నౌకాదళ వైస్ అడ్మిరల్స్‌తో పాటు భారత ప్రాధాన్యత క్రమంలో 23వ స్థానంలో ఉంటారు. ఇతర ఎయిర్ మార్షల్స్ ప్రాధాన్యత క్రమంలో 24వ స్థానంలో ఉంటారు.

C-in-C గ్రేడ్‌లోని ఎయిర్ మార్షల్స్ అపెక్స్ పే స్కేల్ (పే లెవల్ 17) లో నెలకు ₹2,25,000 (US$3,100) వేతనం పొందుతారు. HAG+ పే స్కేల్ (పే లెవల్ 16) లోని ఇతర ఎయిర్ మార్షల్స్, వారి సర్వీస్ కాలం ఆధారంగా తక్కువ వేతనం పొందుతారు. అయితే, వేతనం ₹2,24,000 వద్ద పరిమితం చేయబడింది.
 మూలాలు 

వర్గం:భారత వాయుసేన