మెయింటెనెన్స్ కమాండు

మెయింటెనెన్స్ కమాండ్ భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ఒక కమాండ్. దీనిని 1950లో కాన్పూర్‌లోని చకేరి వద్ద మెయింటెనెన్స్ గ్రూప్గా ఏర్పాటు చేశారు. 1955లో దీనికి మెయింటెనెన్స్ కమాండ్ అనే పేరు పెట్టారు. ప్రస్తుతం దీని ప్రధాన కార్యాలయం మహారాష్ట్రలోని నాగ్‌పూర్‌లో ఉన్న వాయుసేన నగర్‌లో ఉంది. ఈ కమాండ్ అన్ని రకాల విమానాలు, హెలికాప్టర్లు, ఇతర పరికరాల మరమ్మత్తులు, ఓవర్‌హాల్, నిర్వహణ బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తుంది. మెయింటెనెన్స్ కమాండ్ పరిధిలో సుమారు తొమ్మిది బేస్ రిపేర్ డిపోలు ఉన్నాయి. ఇవి వివిధ రకాల విమానాల ఓవర్‌హాల్, నిర్వహణ పనులను చూసుకుంటాయి.

 చరిత్ర 
మెయింటెనెన్స్ కమాండ్‌ను 1955 జనవరి 26న అధికారికంగా స్థాపించారు. గ్రూప్ కెప్టెన్ హర్జిందర్ సింగ్ తొలి కమాండింగ్ ఆఫీసర్ గా  నియమితులయ్యారు. అనేక తొలిసార్ల ఘనతలు సాధించిన ప్రఖ్యాత ఇంజినీరింగ్ అధికారి అయిన హర్జిందర్ సింగ్ 1963లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు ఈ కమాండ్‌కు నాయకత్వం వహించారు. 1958లో ఆయన ఎయిర్ కమోడోర్ హోదాకు పదోన్నతి పొందిన సందర్భంగా కమాండింగ్ ఆఫీసర్ నియామకాన్ని **ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్ (ఏ ఓ సీ )**గా అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. తరువాత ఆయన  ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ హోదాకు పదోన్నతి పొందినప్పుడు ఈ నియామకాన్ని **ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ (AOC-in-C)**గా మరింతగా అప్‌గ్రేడ్ చేశారు. 1971లో AOC-in-C పదవిని మూడు నక్షత్రాల హోదా అయిన ఎయిర్ మార్షల్ స్థాయికి పెంచబడింది.

 సంస్థాగత నిర్మాణం 
ఈ కమాండ్‌లో పలు రకాల బేస్ రిపేర్ డిపోలు (బి ఆర్  డి) ఉన్నాయి. ఇవి ఓవర్‌హాల్, నిర్వహణ పనుల కోసం పనిచేస్తాయి. అదనంగా ఎక్విప్‌మెంట్ డిపోలు ( ఈ డీ ) కూడా ఉన్నాయి. ఇవి స్పేర్ భాగాలు, పరికరాలు, ఉపవ్యవస్థల నిల్వ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తాయి. ఈ యూనిట్లు వాటి ప్రత్యేకతలు, విధుల ఆధారంగా వర్గీకరించబడ్డాయి. ప్రతి యూనిట్‌కు ఎయిర్ కమోడోర్ హోదా  అధికారి నాయకత్వం వహిస్తారు. 
+బేస్ రిపేర్ డిపోల జాబితా (బి ఆర్  డి ) యూనిట్స్థానంఫంక్షన్రిఫరెండెంట్1 బేస్ రిపేర్ డిపో (ఎయిర్ క్రాఫ్ట్) కాన్పూర్ఏఎన్-32 మరమ్మతు3 బేస్ రిపేర్ డిపో (ఎయిర్క్రాఫ్ట్ & ఇంజిన్) చండీగఢ్ఎంఐ-17, ఎంఐ-26, ఎంఐ-354 బేస్ రిపేర్ డిపో (ఇంజిన్) కాన్పూర్R 29 ఇంజిన్ (MiG-23/27 ′ + M53 ఇంజిన్ (మిరాజ్ 2000 ′) 5 బేస్ రిపేర్ డిపో (ఎయిర్క్రాఫ్ట్) సులూర్హెచ్ఎస్ 748, ట్రైనర్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ ఓవర్హాల్7 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) తుగ్లకాబాద్క్షిపణులు, రాడార్లు మొదలైనవి.8 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) అవది9 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) పూణే11 బేస్ రిపేర్ డిపో (ఎయిర్క్రాఫ్ట్) ఓజార్మిగ్-23, మిగ్-29 విమానాలు12 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) నఫ్దర్జంగ్పారాచూట్,  భద్రతా వ్యవస్థ13 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) పాలమ్14 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) బోర్ఝార్రాడార్ నిర్వహణ15 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) వద్సర్కమ్యూనికేషన్ పరికరాలు16 బేస్ రిపేర్ డిపో (సిస్టమ్స్) పాలమ్పారాచూట్, భద్రతా వ్యవస్థ
+పరికరాల డిపోల జాబితా (ED) "Maintenance Command - IAF". indianairforce.nic.in. Retrieved 13 August 2024.యూనిట్స్థానంఫంక్షన్రిఫరెండెంట్23 పరికరాల డిపూఅవది24 పరికరాల డిపూమనౌరిజాగ్వార్, అవ్రో, సి-295,డోర్నియర్ విమానాల విడి నిల్వ-చేతక్, చీతా ,ధ్రువ్ హెలికాప్టర్లు, ఆర్పిఎ25 పరికరాల డిపూదేవ్లాలిమిగ్-21, మిగ్-23, మిగ్ 27, సుఖోయ్-30 ఎంకేఐ విడిభాగాల నిల్వసుఖోయ్-30 ఎంకెఐ26 పరికరాల డిపూబెంగళూరుజాగ్వార్, చీతా, చేతక్, అవ్రో, కిరణ్ లైన్ కు చెందిన రొటేబుల్స్ జాగ్వార్ విడిభాగాలు, ఇంజిన్లు27 పరికరాల డిపూతుగ్లకాబాద్28 పరికరాల డిపూఆమ్లాఆయుధాలు,మందుగుండు సామగ్రి29 పరికరాల డిపోకాన్పూర్1,  4 బిఆర్ డీ లకు  భాగాలను సరఫరా చేస్తుంది41 (మినీ ఎక్విప్మెంట్ డిపోబీదర్మిగ్-25 విడిభాగాలు42 (మినీ ఎక్విప్మెంట్ డిపోగ్వాలియర్40 వింగ్ ఐఎఎఫ్, మహారాజ్పూర్ ఎఎఫ్ఎస్ మద్దతు43 (మినీ) పరికరాల డిపోహకింపేట్44 (మినీ ఎక్విప్మెంట్ డిపోదుండింగల్45 (మినీ ఎక్విప్మెంట్ డిపో) ఆగ్రాఆగ్రా AFS కేంద్రంగా ఉన్న ఐ యల్  Il-76, ఐ యల్  Il-78 MKI లకు విడిభాగాల మద్దతు.49 (మినీ ఎక్విప్మెంట్ డిపోఎన్/ఎ
మెయింటెనెన్స్ కమాండ్ ఆధీనంలో, ఇతర యూనిట్లు కూడా  ఉన్నాయి."Maintenance Command - IAF". indianairforce.nic.in. Retrieved 13 August 2024.

 ఏయిర్ ఫోర్స్ లైజాన్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్లు  ఇవి భారత వైమానిక దళం, హిందుస్తాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL) మధ్య సమన్వయ వేదికగా పనిచేస్తాయి.
 31 మూవ్‌మెంట్ కంట్రోల్ యూనిట్ (ఎమ్ సీ యు ) పాలమ్ వైమానిక దళ స్థావరంలో ఉంది. ఇది గతంలో ప్యాసింజర్ అండ్ ఫ్రైట్ (P&F) ఫార్వార్డింగ్ సెక్షన్‌గా పనిచేసింది.
 32 మూవ్‌మెంట్ కంట్రోల్ యూనిట్ (ఎమ్ సీ యు) ముంబయి విమానాశ్రయం టెర్మినల్–1లో ఉంది. ఇది గతంలో ఎయిర్ ఫ్రైట్ అండ్ ప్యాసింజర్ (మూవ్) యూనిట్‌గా పనిచేసింది.
 33 మూవ్‌మెంట్ కంట్రోల్ యూనిట్ (ఎమ్ సీ యు) గువాహటి విమానాశ్రయంలో ఉంది.

 ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ జాబితా 
ర్యాంక్పేరు.నుండి.కు.గ్రూప్ కెప్టెన్హర్జిందర్ సింగ్ఎయిర్ కమోడోర్ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ఓం ప్రకాష్ మెహ్రాహిరేంద్ర నాథ్ ఛటర్జీహరి చంద్ దివాన్ఎయిర్ మార్షల్గుర్బచన్ సింగ్ఆనంద్ రామ్దాస్ పండిట్ఇద్రిస్ హసన్ లతీఫ్దేవయ్య సుబియాజాఫర్ జాకీర్హేమంత్ రామకృష్ణ చిట్నిస్చంద్రకాంత్ విశ్వనాథ్ గోలేకన్వర్ ఇక్బాల్ సింగ్ ఛాబ్రాసతీష్ చంద్ర లాల్మదన్ లాల్ సేథీకుల్దీప్ సింగ్ భాటియాసిబప్రసాద్ చక్రవర్తిఇంద్రకంటి గోపాల కృష్ణరాజమణి రామమూర్తిరమేష్ చంద్ర బాజ్పాయ్ఘనశ్యామ్ గురురాణిశాంతి స్వరూప్ గుప్తాదినేష్ చంద్ర నిగమ్విజయ్ ఆద్యురావ్ పాట్కర్కీర్తి శేఖర్ చతుర్వేదిజయంత్ సచ్చిదానంద్ ఆప్టేగౌతమ్ నయ్యర్ప్రమోద్ వసంత్ అథవాలేజగదీష్ చంద్రపాకిరిస్వామి కనకరాజ్జగ్జీత్ సింగ్పంకజ్ అనేజాహేమంత్ శర్మరాజ్ కరణ్ సింగ్ షెరాషకీర్ చౌదరివిభాస్ పాండేవిజయ్ కుమార్ గార్గ్యల్లా ఉమేష్నిటారుగా

 మూలాలు 
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
వర్గం:భారతీయ వాయుసేన