ద్విజెన్ ముఖోపాధ్యాయ

ద్విజెన్ ముఖోపాధ్యాయ (12 నవంబర్ 1927 - 24 డిసెంబర్ 2018) భారతీయ స్వరకర్త,  గాయకుడు. ఆయన ఆరు దశాబ్దాల సంగీత జీవితంలో బెంగాలీ చలనచిత్రాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు, ప్రసిద్ధ బెంగాలీ ప్రాథమిక పాటలకు సంగీతం సమకూర్చాడు. ఆయన రవీంద్రసంగీతం, బెంగాలీ ప్రాథమిక పాటలు, బెంగాలీ, హిందీ చలనచిత్ర పాటలను ప్రదర్శించారు. ఆయన 1500 కి పైగా పాటలను రికార్డ్ చేశారు, వీటిలో దాదాపు 800 రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ పాటలు.   

 ప్రారంభ రోజులు 
ముఖోపాధ్యాయ 1944లో  ప్రొఫెషనల్ గాయకుడిగా అరంగేట్రం చేశాడు. ఆయన 1945లో  మెగాఫోన్ రికార్డ్ కంపెనీ నుండి ప్రాథమిక బెంగాలీ పాటల మొదటి రికార్డింగ్ చేశాడు. ఆయన 1946లో  ఆల్ ఇండియా రేడియో (AIR)లో కళాకారుడిగా నటించడం ప్రారంభించాడు, హిజ్ మాస్టర్స్ వాయిస్ - కొలంబియా రికార్డింగ్ కంపెనీతో రికార్డింగ్ ప్రారంభించాడు. ఆయన 1956లో లడఖ్‌లో తన పాటలతో భారత సైన్యం సైనికులను అలరించాడు.

ముఖోపాధ్యాయ బెంగాల్ గాయకుల నుండి శ్రీ సుశాంతో లాహిరి, పంకజ్ ముల్లిక్ , శాంతిదేవ్ ఘోష్, సంతోష్ సేన్‌గుప్తా, అనాది ఘోష్ దస్తిదార్ & నిహార్బిందు సేన్ వంటి వారి నుండి సంగీతంలో శిక్షణ పొందాడు.

 సంగీత విద్వాంసుడిగా  
ముఖోపాధ్యాయకు బెంగాల్ జానపద సంగీతం, హిందీ చలనచిత్ర సంగీతాన్ని చలనచిత్ర-సంగీత స్వరకర్త సలీల్ చౌదరి పరిచయం చేశాడు. సలీల్తో అతని స్నేహం 40ల చివరలో ఇప్టాతో వారి ఉమ్మడి అనుబంధం ద్వారా ప్రారంభమైంది. వీరిద్దరూ బెంగాలీ ప్రేక్షకులకు "శ్యామల్ బరాని ఓగో కొన్యా", "క్లాంటి నేమ్ గో", "ఎక్దిన్ ఫైర్ జబో చోలే", "పల్లబిని గో సంచారిణి", మరెన్నో పాటలను ఇచ్చారు. వారు మైఖేల్ మధుసూదన్ దత్ యొక్క రెండు కవితలు, "రేఖో మా దశేరే మోనే", అషర్ చోలోన్ భులీ "లలో పని చేశాడు. ముఖోపాధ్యాయ తరువాత  సలీల్ చౌదరి కలిసి పనిచేయడానికి ముంబై వెళ్లారు, 'హనీమూన్' (1960) వంటి హిందీ చిత్రాల కోసం లతా మంగేష్కర్ యుగళగీతం రికార్డ్ చేసిన పాటలు (1961), 'మధుమతి' లో సోలో ప్లేబ్యాక్, ఈ పాటకు స్థానం దొరకలేదు, కానీ LP లో విడుదల చేయబడింది.

అతను రవీంద్రసంగీత్‌కు విద్వాంసుడు, అతను రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రచించిన చిన్న కథ ఆధారంగా 'క్షుదిత పాషన్' (1960),  సంగీత దర్శకులు ఉస్తాద్ అలీ అక్బర్ ఖాన్, పండిట్ రవిశంకర్ (1977)లో వరుసగా 'సంధ్యా రాగ్' (1977) వంటి బెంగాలీ చిత్రాలలో రవీంద్రసంగీత్‌ను ప్రదర్శించాడు. బాన్ పలాశిర్ పడబలి (1973),  'వీల్ చైర్' (1994).  

ప్రతి సంవత్సరం 'మహాలయ' రోజున శరదృతువు పండుగ 'దుర్గా పూజ' ప్రారంభానికి గుర్తుగా , కోల్‌కతాలోని ఆల్ ఇండియా రేడియో (AIR) ప్రసారం చేసే రేడియో కార్యక్రమం 'మహిషాసుర మర్దిని' (రాక్షసుల నిర్మూలన) అనే సంగీత నాటకంలో భాగంగా ముఖోపాధ్యాయ 'జాగో దుర్గా' అనే భక్తి గీతాన్ని కూడా ప్రదర్శించాడు.

జోసిప్ బ్రోజ్ టిటో (యుగోస్లేవియా అధ్యక్షుడు), సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ (భారత అధ్యక్షుడు), పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ (భారత ప్రధాన మంత్రి), ఇందిరా గాంధీ (భారత ప్రధాన మంత్రి) వంటి ప్రముఖుల ముందు ఆయన పాడాడు. 'భారత సాంస్కృతిక ప్రతినిధి బృందం' సభ్యుడిగా, ఆయన సోవియట్ యూనియన్, సింగపూర్ , బంగ్లాదేశ్‌లలో ప్రదర్శన ఇవ్వడానికి కూడా ఆయనను ఆహ్వానించాడు.

 అవార్డులు 
సంవత్సరం.అవార్డు1974బెంగాల్ ఫిల్మ్ జర్నలిస్ట్స్ అసోసియేషన్-ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడు అవార్డు (బెంగాలీ చిత్రంః బాన్ పలాషిర్ పదబలి)  1982దేబబ్రతా బిశ్వాస్ మెమోరియల్ అవార్డు (జీవితకాల సాఫల్యం)1991ఇందిరా గాంధీ అవార్డు1992రాజీవ్ గాంధీ అవార్డు1994అతని మాస్టర్స్ వాయిస్ గోల్డెన్ డిస్క్ (అతని సంగీత వృత్తిలో 50వ సంవత్సరంలో)1997భారత స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ స్వర్ణోత్సవం అవార్డు2002ఉత్తమ్ కుమార్ అవార్డు (జీవితకాల సాఫల్యం)2003ఆనంద సంగీత పురస్కర్ (జీవితకాల సాధన-ఎ. బి. పి. (ఆనందబజార్ పత్రిక)  2006మదర్ థెరిసా మిలీనియం అవార్డు2007ఎస్. డి. బర్మన్ అవార్డు2007ప్రచీన్ కళా కేంద్ర అవార్డు, చండీగఢ్2010రిలయన్స్ బిగ్ ఎఫ్. ఎం. అవార్డు (జీవితకాల సాఫల్యం)2010బంగ్లాదేశ్ నుండి బంగబంధు అవార్డు2010డి. లిట్ (కల్యాణి విశ్వవిద్యాలయం, పశ్చిమ బెంగాల్)2010సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు2010పద్మభూషణ్2011 బంగా బిభూషణ్ 
మరణం
ద్విజెన్ ముఖోపాధ్యాయ వృద్ధాప్య సంబంధిత వ్యాధుల కారణంగా తన సాల్ట్ లేక్ నివాసంలో 2018 డిసెంబర్ 24న మరణించాడు.

 మూలాలు 

వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు