గురు హనుమాన్

గురు హనుమాన్ గా ప్రసిద్ధి చెందిన విజయ్ పాల్ యాదవ్ (1901 మార్చి 15 - 1999 మే 24), అనేక పతకాలు గెలుచుకున్న మల్లయోధులకు శిక్షణ ఇచ్చిన భారతదేశపు పురాణ కుస్తీ కోచ్. 1987లో భారతదేశంలో క్రీడా శిక్షకుడికి అత్యున్నత గుర్తింపు అయిన ప్రతిష్టాత్మక ద్రోణాచార్య అవార్డు, 1983లో పద్మశ్రీ అవార్డులను ఆయన అందుకున్నాడు.

 ప్రారంభ జీవితం 
గురు హనుమాన్ 1901 మార్చి 15న రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని చిరావా పట్టణంలో విజయ్ పాల్ యాదవ్ గా జన్మించాడు. ఆయన పాఠశాలకు హాజరు కాలేదు, కానీ చిన్న వయస్సు నుండే స్థానిక గ్రామ అఖాడా కుస్తీ ప్రారంభించాడు. ఆయన 1919లో సబ్జీ ముండిలోని బిర్లా మిల్స్ సమీపంలో ఒక దుకాణాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఢిల్లీ వెళ్ళాడు, కానీ బదులుగా మల్లయోధుడు అయ్యాడు, అనతి కాలంలోనే ఈ రంగంలో ప్రజాదరణ పొందాడు.
 కెరీర్ 
భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త కె. కె. బిర్లా ఆయనకు సబ్జీ మండిలోని మల్కాగంజ్ లో అఖాడాను ఏర్పాటు చేయడానికి భూమిని ఇచ్చాడు. పాత ఢిల్లీ 'బిర్లా మిల్స్ వ్యాయామశాల' 1925లో ప్రారంభించాడు, దీనిని ఢిల్లీలో కమలా నగర్ లోని బిర్లా మిల్స్ నిర్వహిస్తున్నాయి, తరువాత దీనిని గురు హనుమాన్ అఖాడా అని పేరు మార్చారు.

గురు హనుమాన్ ఒక మల్లయోధుడిగా, శిక్షకుడిగా, సంప్రదాయ భారతీయ కుస్తీ శైలి, పెహ్ల్వానీ అంతర్జాతీయ కుస్తీ ప్రమాణాలతో కలపడం ద్వారా ఆధునిక భారతీయ కుస్తీకి ఒక నమూనాను సృష్టించాడు. కాలక్రమేణా ఆయన దాదాపు భారతదేశంలోని ఫ్రీస్టైల్ అంతర్జాతీయ మల్లయోధులందరికీ శిక్షణ ఇచ్చాడు.Obituary:Guru Hanuman The Guardian, 21 June 1999 ఆయన శిష్యులు సుదేశ్ కుమార్, ప్రేమ్ నాథ్ 1958లో కార్డిఫ్ కామన్వెల్త్ గేమ్స్ బంగారు పతకాలు గెలుచుకున్నారు. ఇతర ప్రముఖ శిష్యులు, సత్పాల్, కర్తార్ సింగ్ వరుసగా 1982, 1986లలో ఆసియా క్రీడలలో బంగారు పతకాలు గెలుచుకున్నారు. ఆయన శిష్యులలో ఎనిమిది మందికి అత్యున్నత భారతీయ క్రీడా గౌరవం అర్జున అవార్డు లభించింది.

ఆయన బ్రహ్మచారి, లాక్టో-వెజిటేరియన్. అతని శాకాహారం పాల ఉత్పత్తుల్లో అధికంగా ఉండేది. 1984లో, ఆయన భారతీయ కుస్తి పత్రికలో ఒక వ్యాసం రాసాడు, శాకాహారం బలమైన శరీర నిర్మాణాన్ని చేయగలదని దాని సారాంశం.Obituary:Guru Hanuman The Guardian, 21 June 1999

 మరణం 
1999 మే 24న హరిద్వార్ వెళ్తుండగా మీరట్ సమీపంలో జరిగిన కారు ప్రమాదంలో ఆయన మరణించాడు. 2003 ఆగస్టు 9న, న్యూ ఢిల్లీలోని కల్యాణ్ విహార్ స్పోర్ట్స్ స్టేడియంలో గురు హనుమాన్ విగ్రహాన్ని ఢిల్లీ మాజీ ముఖ్యమంత్రి మదన్ లాల్ ఖురానా ఆవిష్కరించాడు.

 మూలాలు 

వర్గం:ఢిల్లీ వ్యక్తులు
వర్గం:1999 మరణాలు
వర్గం:1901 జననాలు