వేదాంత లిమిటెడ్

వేదాంత లిమిటెడ్ (ఆంగ్లం: Vedanta Limited), అనేది ముంబైలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ఒక భారతీయ బహుళజాతి మైనింగ్ కంపెనీ. దీని ప్రధాన కార్యకలాపాలు గోవా, కర్ణాటక, రాజస్థాన్, ఒడిశా రాష్ట్రాలలోని ఇనుప ఖనిజం, బంగారం, అల్యూమినియం గనులలో ఉన్నాయి.

చరిత్ర
స్టెర్లైట్ ఇండస్ట్రీస్
వేదాంత (అప్పుడు 'స్టెర్లైట్ ఇండస్ట్రీస్' అని పిలువబడేది) 1980లలో ప్రారంభమైంది, వ్యవస్థాపకుడు డి.పి.అగర్వాల్ ముంబైలో స్టెర్లైట్ ఇండస్ట్రీస్ (ఇండియా) లిమిటెడ్ను స్థాపించి, భారతదేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాలలో మైనింగ్ రాయితీలు కొనుగోలు చేయడం ప్రారంభించారు. త్వరలోనే ఆయన ఇద్దరు కుమారులు నవీన్ అగర్వాల్ మరియు అనిల్ అగర్వాల్ చేరారు, వీరిద్దరూ ప్రస్తుతం కంపెనీని నిర్వహిస్తున్నారు. 1992లో, వారు తమ గనులకు ప్రధాన హోల్డింగ్ కంపెనీగా నస్సావు (బహామాస్)లో వోల్కాన్ పెట్టుబడులను స్థాపించారు. డి.పి.అగర్వాల్ కు పాట్నా లో చిన్న అల్యూమినియం కండక్టర్ వ్యాపారం ఉండేది. ఆయన కుమారుడు అనిల్ అగర్వాల్ తమ వ్యాపారాన్ని విస్తరించడానికి ముంబైకి వచ్చారు.

1990లలో, భారత ప్రభుత్వం నష్టపోయిన (నిరర్థక) కంపెనీలను అమ్మడం ప్రారంభించడంతో, స్టెర్లైట్ వాటి కోసం బిడ్డింగ్ ప్రారంభించింది. వారు BALCO మరియు హిందూస్తాన్ జింక్ లిమిటెడ్ కోసం విజయవంతంగా బిడ్డింగ్ చేయగలిగారు, ఈ రెండూ 4 సంవత్సరాలుగా మూసివేయబడిన దివాలా తీసిన కంపెనీలు. ఇంతలో, జనవరి 1993లో, డి. పి. అగర్వాల్ మారిషస్లో ట్విన్‌స్టార్ హోల్డింగ్స్ లిమిటెడ్‌ను స్థాపించారు, ఇది ఎక్కువగా వోల్కన్ పెట్టుబడుల యాజమాన్యంలో ఉంది. 26 మే 2002న, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ స్టెర్లైట్‌తో షో కాజ్ నోటీసు దాఖలు చేసింది, 1993 మరియు 1999 మధ్య ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి సంబంధించి, ట్విన్‌స్టార్ స్టెర్లైట్ మరియు ద్వారకా ప్రసాద్ అనిల్ కుమార్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, ప్రవీణ్ నవీన్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ & ట్రేడింగ్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ మరియు స్టెర్లైట్ కాపర్ రోలింగ్ మిల్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ వంటి వివిధ పెట్టుబడి కంపెనీల వాటాలను కొనుగోలు చేసింది - ఈ కంపెనీలు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నుండి అనుమతి పొందిన తర్వాత స్టెర్లైట్ మరియు మరొక గ్రూప్ కంపెనీ అయిన మద్రాస్ అల్యూమినియం కంపెనీ లిమిటెడ్ (MALCO)లో గణనీయమైన పెట్టుబడులు పెట్టాయి. 29 ఏప్రిల్ 1999న, ఈ పెట్టుబడి కంపెనీలలో చాలా వరకు లిక్విడేట్ చేయబడ్డాయి మరియు స్టెర్లైట్ యొక్క అన్ని షేర్లు ట్విన్‌స్టార్ స్వాధీనంలోకి వచ్చాయి. ట్విన్‌స్టార్ ఈ పెట్టుబడి కంపెనీలలో 100% వాటాల యజమానిగా మారింది మరియు RBI మరియు విదేశీ పెట్టుబడి ప్రమోషన్ బోర్డు (FIPB) నుండి ప్రభుత్వ ఆమోదాలను పొందింది.

డిసెంబర్ 8, 1999న, ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు ధన్‌రాజ్ మహల్, అపోలో బందర్ మరియు ముంబైలోని తులసియాని చాంబర్స్ వద్ద ఉన్న స్టెర్లైట్ కార్యాలయాలపై దాడులు చేసి, అనేక పత్రాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. దేశ విదేశీ మారక ద్రవ్య చట్టాలను ఉల్లంఘించే అవకాశం ఉందని కనిపించినందున ఐటీ శాఖ ED అధికారుల సేవలను ఉపయోగించుకోవాలని నిర్ణయించింది. ఈ పత్రాలను విశ్లేషించిన తర్వాత, స్టెర్లైట్‌లో వాటాను పొందాలనే ఏకైక ఉద్దేశ్యంతో ట్విన్‌స్టార్‌ను ఏర్పాటు చేసినట్లు ED నిర్ధారించింది. పేర్కొన్న పెట్టుబడి కంపెనీల వాటాలను రద్దు చేయడానికి ముందు, అగర్వాల్‌లు 230 మిలియన్ల విలువైన రుణాలను రద్దు చేశారని మరియు వారి విదేశీ కార్పొరేట్ సంస్థ ట్విన్‌స్టార్‌కు 72 మిలియన్ల విలువైన స్టెర్లైట్ వాటాలతో సహా 338 మిలియన్ల మొత్తాన్ని బహుమతిగా ఇవ్వడానికి ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారని డైరెక్టరేట్ ఆరోపించింది. 1993 మరియు 1999 మధ్య, స్టెర్లైట్ మరియు దాని పెట్టుబడి కంపెనీలు ట్విన్‌స్టార్ ద్వారా భారతదేశానికి 2.08 బిలియన్లను తీసుకువచ్చి స్టెర్లైట్ షేర్లను సబ్‌స్క్రైబ్ చేసుకుని కంపెనీలో పెట్టుబడులు పెట్టాయని ఆరోపించబడింది.

సేసా గోవా – స్కాంబి (1954–1963)

నేడు సేసా గోవా అని పిలువబడే కంపెనీ 1954లో స్కాంబి ఎకనామికి SA గోవాగా స్థాపించబడింది.అప్పటి నుండి, ఇది క్రమంగా ఇనుప ఖనిజం యొక్క పెద్ద తక్కువ-ధర ఉత్పత్తిదారుగా ఎదిగింది. 1991–1995 సమయంలో, ఇది పంది ఇనుము మరియు లోహశోధన కోక్ తయారీలోకి వైవిధ్యభరితంగా మారింది. అలెశాండ్రో వాస్సాలో ఆర్థిక మద్దతుతో బారన్ లుడోవిక్ టోప్లిట్జ్ యాజమాన్యంలోని స్కాంబి ఎకనామికి సొసైటీ అనోనిమా (SESA), 1954లో గోవాలోని సిర్సైమ్‌లో ఒరాస్సో డోంగోర్ మైనింగ్ లీజును పొందింది మరియు సెసా గోవా లిమిటెడ్ ఏర్పడింది. దీనిని 1955లో సమాన వాటాతో గెవర్‌కేషాఫ్ట్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ ఇ బెర్గ్‌బౌ మరియు ఫిన్‌సైడర్ S.p.A. (IRI గ్రూప్) అనుబంధ సంస్థ అయిన ఫెర్రోమిన్ S.p.A. కొనుగోలు చేశాయి, చివరికి 1963లో మిగిలిన సగం వాటాను సొంతం చేసుకుంది.

సేసా గోవా (1963–2007)
సేసా గోవా లిమిటెడ్ 1963లో కంపెనీల చట్టం, 1956 కింద ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ కంపెనీగా విలీనం చేయబడింది. 1979లో, సేసా గోవా లిమిటెడ్ గోవాలోని మరో మైనింగ్ కంపెనీ అయిన మింగోవా సోసిడేడ్ మినీరా గోసా సార్ల్‌తో విలీనంతో సేసా గోవా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ ఏర్పడింది. 1965 నాటికి, సేసా గోవా మరియు మింగోవా కంపెనీల చట్టం, 1956 ప్రకారం ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ కంపెనీగా విలీనం చేయబడ్డాయి. విలీనం 1979లో జరిగింది మరియు కొత్త, ఏకీకృత కంపెనీని 'సేసా గోవా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్' అని పిలిచారు. ఈ కంపెనీ 1981లో 42,000 మంది భారతీయ వాటాదారులతో పబ్లిక్‌గా మారింది, దాని షేర్లలో 60% కలిగి ఉంది మరియు మిగిలిన 40% ఫిన్‌సైడర్ ఇంటర్నేషనల్ కలిగి ఉంది, ఇది తరువాత ILVA ఇంటర్నేషనల్గా మారింది. సేసా గోవా ఇనుప తవ్వకాన్ని ప్రధాన వ్యాపారంగా ప్రారంభించింది, కానీ నెమ్మదిగా, 1984లో ఉత్తర గోవాలోని బార్డెజ్ తాలూకాలో ఉన్న సిర్సైమ్‌లో బార్జ్ నిర్మాణంలోకి అడుగుపెట్టింది. అప్పటి నుండి, బార్జ్ నిర్మాణ యూనిట్‌ను షిప్‌బిల్డింగ్ డివిజన్‌గా అభివృద్ధి చేశారు.

1990లలో, సేసా గోవా మరింత విస్తరణను ప్రారంభించింది, ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు IMF అమలు చేసిన భారతదేశంలో ఆర్థిక సరళీకరణ సమయంలో విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహం ద్వారా ఇది సాధ్యమైంది. 1992లో, 150,000 టన్నుల పిగ్ ఐరన్ ప్లాంట్ యొక్క మొదటి దశ ప్రారంభించబడింది. అదే సంవత్సరంలో, సేసా భారతదేశంలో మొట్టమొదటి తక్కువ-ఫాస్పరస్ ఫౌండ్రీ గ్రేడ్ పిగ్ ఐరన్‌ను భారతదేశంలో ప్రవేశపెట్టింది మరియు తదనంతరం పిగ్ ఐరన్ డివిజన్ కింద వ్యాపారాన్ని అధికారికం చేసింది. ఈ పిగ్ ఐరన్ ప్లాంట్ అమోనాలో ఉంది మరియు సంవత్సరానికి 250,000 టన్నుల వార్షిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది.
తొంభైలలో ఇతర పొత్తులు ఏర్పడ్డాయి - జనవరి 1995లో, ట్రాన్స్‌హిప్పర్ M.V. ఒరిస్సాను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా సేసా షిప్పింగ్ ప్రారంభించబడింది. ఆ సంవత్సరం 84 కొత్త కోక్ ఓవెన్‌లను కూడా చేర్చారు. 1996లో జపాన్‌కు చెందిన మిత్సుయ్ & కో. ఫిన్‌సైడర్ ఇంటర్నేషనల్‌ను కొనుగోలు చేసినప్పుడు, అది సెసా గోలో 51% వాటాను పొందింది. 1997 నాటికి, సెసా కెంబ్లా సెసా గోవా యొక్క 100% అనుబంధ సంస్థగా మారింది.

1997లో, చిత్రదుర్గ, కర్ణాటకలో ఉన్న ఎ నార్రైన్ గనులను కొనుగోలు చేశారు. ఆగస్టు 2011లో సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం ఈ ప్రాంతంలో మైనింగ్ కార్యకలాపాలను నిలిపివేసింది. 1999లో, సెసా గోవా బార్బిల్లో మైనింగ్ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది, ఇది ప్రపంచంలో ఐదవ అతిపెద్ద ఇనుప ఖనిజం మరియు మాంగనీస్ నిక్షేపాన్ని కలిగి ఉంది. వారు ఇనుప ఖనిజాన్ని ఉత్పత్తి చేయడం ప్రారంభించారు, దీనిని హాల్దియా మరియు పారదీప్ ఓడరేవు పట్టణాల నుండి ఎగుమతి చేశారు. ఈ సమయంలో, కంపెనీ NCM సెసా టెక్నికల్ స్కూల్ మరియు [[SESA F.A.] అనే ఫుట్‌బాల్ అకాడమీకు మద్దతు ఇచ్చే సెసా కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ ఫౌండేషన్‌ను కూడా ప్రారంభించింది. మార్చి 2024లో, సుప్రీంకోర్టు తమిళనాడులో ప్లాంట్‌ను తిరిగి తెరవాలని చేసిన అభ్యర్థనను కూడా తిరస్కరించింది.

90ల చివరిలో, కంపెనీ విలీనాలు మరియు సముపార్జనల ద్వారా ఏకీకృతం కావడం ప్రారంభించింది. సెసా కెంబ్లా అధిక-నాణ్యత గల మెటలర్జికల్ కోక్‌ను ఉత్పత్తి చేసే స్వదేశీ మరియు పర్యావరణ అనుకూల సాంకేతికతను సృష్టించడాన్ని పూర్తి చేసింది. ఈ సాంకేతికత ఉప ఉత్పత్తిగా శక్తిని ఉత్పత్తి చేసింది.2003లో, సెసా ఇండస్ట్రీస్‌లో సెసా గోవా ఈక్విటీని 88.25%కి పెంచారు, ఇది వాటాదారుల సరళిని ప్రభావితం చేసింది.

వేదాంత స్వాధీనం (2007)
2007లో, అనిల్ అగర్వాల్ స్థాపించిన వైవిధ్యభరితమైన లోహాలు మరియు మైనింగ్ సమూహం అయిన వేదాంత రిసోర్సెస్ పిఎల్‌సి, మిత్సుయ్ & కో. లిమిటెడ్ నుండి సెసా గోవా లిమిటెడ్‌లో 51% నియంత్రణ వాటాను కొనుగోలు చేసింది. వేదాంత రిసోర్సెస్ లండన్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడింది మరియు FTSE 100 ఇండెక్స్లో భాగం. ఈ ఒప్పందం  విలువైనది, ఇది ఇప్పటివరకు పరిశ్రమలో అతిపెద్ద M&A ఒప్పందంగా నిలిచింది.
2009లో, సెసా గోవా, గోవాకు చెందిన డెంపో గ్రూప్ యొక్క మైనింగ్ మరియు సముద్ర వ్యాపారాలను కు పూర్తిగా నగదుతో కూడిన ఒప్పందంలో కొనుగోలు చేసింది. ఇది భారతదేశ ఇనుప ఖనిజ పరిశ్రమలో రెండవ అతిపెద్ద సముపార్జన, మరియు ఇది గోవాలోని డెంపో యొక్క 70 మిలియన్ టన్నుల ఇనుప ఖనిజం తవ్వగల వనరులను సెసా గోవాకు యాక్సెస్ ఇచ్చింది. 2011లో, సెసా గోవా లైబీరియాలోని వెస్ట్రన్ క్లస్టర్‌లో 51% వాటాను $90 మిలియన్లకు కొనుగోలు చేసింది.
అంతర్యుద్ధంతో బాధపడుతున్న లైబీరియా గోలా ఫారెస్ట్ కమ్యూనిటీ ప్రజలు కూడా పశ్చిమ క్లస్టర్ రాక తమ బాధలను తగ్గించడానికి మరియు ఉపాధిని కల్పించడానికి సహాయపడుతుందని నమ్ముతారు.

2007లో, వేదాంత మిట్సుయ్ & కో., లిమిటెడ్ నుండి 51% నియంత్రణ వాటాను కొనుగోలు చేసినప్పుడు, ఇది లండన్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడిన వేదాంత రిసోర్సెస్ పిఎల్‌సి యొక్క మెజారిటీ యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థగా మారింది.Iజూన్ 2009లో, సెసా గోవా లిమిటెడ్, VS డెంపో & కో. ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (ఇప్పుడు సెసా రిసోర్సెస్ లిమిటెడ్)తో పాటు దాని పూర్తి యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ డెంపో మైనింగ్ కార్పొరేషన్ (ఇప్పుడు వేదాంత లిమిటెడ్) మరియు గోవా మారిటైమ్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌లో 50% ఈక్విటీని కొనుగోలు చేసింది.2010లో, వేదాంత బ్రిటిష్ మైనర్ ఆంగ్లో అమెరికన్ పిఎల్‌సి జింక్ ఆస్తులను కొనుగోలు చేసింది.

2011లో వేదాంత రిసోర్సెస్ భారతదేశంలోని అతిపెద్ద ప్రైవేట్ రంగ చమురు & గ్యాస్ కంపెనీ అయిన కైర్న్ ఇండియాలో 58.5% నియంత్రణ వాటాను కొనుగోలు చేసింది. 2015లో, స్టెర్లైట్ ఇండస్ట్రీస్ మరియు సెసా గోవా తమ విలీనాన్ని ప్రకటించాయి మరియు చివరికి ఆగస్టు 2015లో ఒకే సంస్థగా విలీనమయ్యాయి.2015 లో, సెసా స్టెర్లైట్ దాని పేరును వేదాంత లిమిటెడ్ గా మార్చుకుంది.11 ఏప్రిల్ 2017న, కెయిర్న్ ఇండియా వేదాంత లిమిటెడ్‌తో విలీనం అయ్యింది, ఇది ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద వైవిధ్యభరితమైన సహజ వనరుల కంపెనీలలో ఒకటిగా తన స్థానాన్ని పదిలం చేసుకుంది.

2018లో వేదాంత లిమిటెడ్ ఎలక్ట్రోస్టీల్స్ స్టీల్స్ లిమిటెడ్ నియంత్రణను సొంతం చేసుకుంది. ఎలక్ట్రోస్టీల్ స్టీల్స్ జార్ఖండ్‌లోని సియాల్జోరి వద్ద ఒక ఇంటిగ్రేటెడ్ స్టీల్ ప్లాంట్‌ను నిర్మిస్తోంది.

మే 2020లో, శ్రీ అనిల్ అగర్వాల్ వ్యాఖ్య ప్రకారం, కంపెనీ భారత స్టాక్ మార్కెట్ల నుండి డీలిస్ట్ చేయబోతున్నట్లు ప్రకటించబడింది.

సెప్టెంబర్ 2022లో, గుజరాత్‌లో సెమీకండక్టర్ మరియు డిస్ప్లే ఉత్పత్తి ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేయడానికి  పెట్టుబడి పెట్టడానికి ఫాక్స్‌కాన్ తో సాంకేతిక భాగస్వామిగా వేదాంత ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. ఈ వెంచర్ రెండు సంవత్సరాలలోపు డిస్ప్లే మరియు చిప్ ఉత్పత్తుల తయారీని ప్రారంభించాలని భావిస్తోంది. సెమీకండక్టర్ల తయారీలో పెట్టుబడి పెట్టేవారికి ప్రారంభ $10బిలియన్ల ప్రణాళికకు మించి ప్రోత్సాహకాలను విస్తరించాలనే భారత ప్రభుత్వ నిబద్ధతను ఈ పెట్టుబడి అనుసరిస్తుంది.కేవలం ఒక సంవత్సరం తరువాత జూలై 2023లో, భారతదేశంలో సెమీకండక్టర్ ఫౌండ్రీలను ఏర్పాటు చేయాలని రెండు కంపెనీలు ఇప్పటికీ చూస్తున్నాయని పరస్పర ఒప్పందంతో ఈ వెంచర్ ముగిసింది.

24 మార్చి 2024న, వేదాంత లిమిటెడ్ అల్యూమినియం, జింక్, ఇనుప ఖనిజం, ఉక్కు మరియు చమురు మరియు గ్యాస్ వంటి వివిధ వ్యాపార నిలువు వరుసలలో $6 బిలియన్ల పెట్టుబడిని ప్రకటించింది, దీని ద్వారా దాని వార్షిక EBITDAకి కనీసం $2.5 బిలియన్లను జోడించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ పెట్టుబడి $6 బిలియన్లకు పైగా అదనపు ఆదాయాలను ఉత్పత్తి చేసే 50 కంటే ఎక్కువ క్రియాశీల ప్రాజెక్టులతో కూడిన వ్యూహంలో భాగం, గణనీయమైన నిలువు విభజన కోసం ప్రణాళికలు ఐదు కొత్తగా జాబితా చేయబడిన కంపెనీల సృష్టికి దారితీస్తాయి.

కార్యకలాపాలు

కంపెనీ ప్రధానంగా గోవా మరియు కర్ణాటకలో కార్యకలాపాలు నిర్వహించినప్పటికీ, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ఒడిశా, రాజస్థాన్, ఛత్తీస్‌గఢ్, తమిళనాడు, పంజాబ్, జార్ఖండ్, గుజరాత్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లకు క్రమంగా తన కార్యకలాపాలను విస్తరించింది.

వేదాంత లిమిటెడ్ భారతదేశంలో ఈ క్రింది సంస్థల ద్వారా స్వంతం చేసుకుంది, లీజుకు తీసుకుంది మరియు నిర్వహించింది:
 భారత్ అల్యూమినియం కంపెనీ: ఫిబ్రవరి 2001లో, భారత ప్రభుత్వం ఒక ప్రధాన పెట్టుబడి ఉపసంహరణ ఒప్పందంలో, బాల్కోలో తన 51% వాటాను స్టెర్లైట్ ఇండస్ట్రీస్ (ఇప్పుడు వేదాంత లిమిటెడ్)కి రూ.551.5 కోట్లకు విక్రయించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. మిగిలిన 49.0% భారత ప్రభుత్వం కలిగి ఉంది. 1965లో స్థాపించబడిన బాల్కో లాభదాయక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ, ఇది గృహోపకరణాల నుండి అంతరిక్ష మరియు రక్షణ రంగాల వరకు విస్తృత శ్రేణి ఉత్పత్తులలో అల్యూమినియం వినియోగాన్ని పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. బాల్కో ప్రధాన కార్యాలయం ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలోని కోర్బాలో ఉంది మరియు దాని స్వంత క్యాప్టివ్ బాక్సైట్ గనులు, క్యాప్టివ్ పవర్ ప్లాంట్లు మరియు స్మెల్టర్‌తో నిలువుగా ఇంటిగ్రేటెడ్ అల్యూమినియం ఉత్పత్తిదారు.
 హిందూస్తాన్ జింక్: HZL ప్రధాన కార్యాలయం రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని ఉదయపూర్లో ఉంది. HZL యొక్క ఈక్విటీ షేర్లు NSE మరియు BSEలలో జాబితా చేయబడ్డాయి మరియు వర్తకం చేయబడతాయి. HZLలో వేదాంత 64.9% వాటా మూలధనాన్ని కలిగి ఉంది మరియు నిర్వహణ నియంత్రణను కలిగి ఉంది. భారతదేశం యొక్క మిగిలిన యాజమాన్య వాటాను ప్రభుత్వానికి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి స్టెర్లైట్ కాల్ ఆప్షన్‌ను కలిగి ఉంది.
 స్టెర్లైట్ కాపర్ (ట్యూటికోరిన్): స్టెర్లైట్ భారతదేశంలోని తమిళనాడులోని టుటికోరిన్లో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన రిజిస్టర్డ్ కార్యాలయం. స్టెర్లైట్ 1988 నుండి భారతదేశంలో పబ్లిక్ లిస్టెడ్ కంపెనీగా ఉంది మరియు దాని ఈక్విటీ షేర్లు NSE మరియు BSEలలో లిస్టెడ్ మరియు ట్రేడ్ చేయబడతాయి మరియు ADSల రూపంలో NYSEలో కూడా లిస్టెడ్ మరియు ట్రేడ్ చేయబడతాయి. వేదాంత స్టెర్లైట్‌లో 53.9% వాటాను కలిగి ఉంది మరియు కంపెనీ నిర్వహణ నియంత్రణను కలిగి ఉంది. పర్యావరణ క్లియరెన్స్ సమస్యలను పాటించనందుకు టుటికోరిన్ ప్రజల నిరసన ప్రారంభమైంది. తమిళనాడు కాలుష్య నియంత్రణ బోర్డు (TNPCB) ఫ్యాక్టరీ గాలిలో విషపూరిత వాయువును విడుదల చేసిందని ఆరోపించింది. 2013 మార్చి 23 రాత్రి సల్ఫర్-డై-ఆక్సైడ్ స్థాయిలు చార్టులలో లేవని పేర్కొంది. ఇది 1250 mg/క్యూబిక్ మీటర్ నిర్దేశించిన పరిమితికి వ్యతిరేకంగా 2939.55 mg/క్యూబిక్ మీటర్ రీడింగ్‌ను చూపించింది, అయితే భారత ప్రభుత్వం ఎటువంటి చర్య తీసుకోలేదు.
 ట్విన్ స్టార్ (వేదాంత లిమిటెడ్‌లో గణనీయమైన భాగాలను కలిగి ఉన్న మారిషస్‌కు చెందిన ఆఫ్‌షోర్ హోల్డింగ్ కంపెనీ)
 కైర్న్ ఇండియా మరియు కైర్న్ ఎనర్జీ ఇండియా (చమురు మరియు ఆఫ్‌షోర్ అన్వేషణ)
 గోవాలో గనులు (ప్రస్తుతం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా స్తంభింపజేయబడింది) మరియు కర్ణాటకలో (వేదాంత లిమిటెడ్ యాజమాన్యంలో)
 ఎలక్ట్రోస్టీల్ స్టీల్స్ లిమిటెడ్, జార్ఖండ్ (వేదాంత స్టార్ ద్వారా, ఒక హోల్డింగ్ కంపెనీ)
 తల్వాండి సబో పవర్ లిమిటెడ్ (భటిండా, పంజాబ్ సమీపంలోని మాన్సాలో థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్)
 వేదాంత అల్యూమినియం: వేదాంత అల్యూమినియం ప్రధాన కార్యాలయం ఒడిశాలోని ఝార్సుగూడలో ఉంది. వేదాంత అల్యూమినియం యొక్క 70.5% వాటా మూలధనాన్ని వేదాంత కలిగి ఉంది మరియు మిగిలిన 29.5% వాటా మూలధనాన్ని స్టెర్లైట్ కలిగి ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెట్లలో విక్రయించబడే ఇన్గోట్స్, బిల్లెట్లు & వైర్ రాడ్లను వేదాంత అల్యూమినియం ఉత్పత్తి చేస్తుంది. వేదాంత అల్యూమినియం లిమిటెడ్ (VAL) L & T అనుబంధ సంస్థ రాయకల్ అల్యూమినియంలో 24.5% వాటాను కొనుగోలు చేసింది. కొన్ని మైలురాళ్లను సాధించిన ఆధారంగా, వేదాంత అల్యూమినియం దశలవారీగా రాయకల్ అల్యూమినియంను పూర్తిగా కొనుగోలు చేస్తుంది.వేదాంత విస్తరణ కార్యక్రమాన్ని చేపడుతోంది. 2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దాని జార్సుగూడ మరియు కోర్బా స్మెల్టర్ల నుండి సుమారు 1.5 మిలియన్ టన్నుల అల్యూమినియం ఉత్పత్తి చేయాలని యోచిస్తోంది, ఇది భారతదేశంలో అతిపెద్ద అల్యూమినియం ఉత్పత్తిదారుగా మారుతుంది. లాంజిగఢ్‌లో ఉన్న దాని అల్యూమినా శుద్ధి కర్మాగారం 1.5 మిలియన్ టన్నుల అల్యూమినాను ఉత్పత్తి చేయాలని యోచిస్తోంది మరియు దేశీయ బాక్సైట్ లభ్యతను బట్టి సమీప భవిష్యత్తులో దీనిని సంవత్సరానికి 4 మిలియన్ టన్నులకు పెంచనుంది. NGOలు స్పాన్సర్ చేసిన క్రియాశీలత ఉన్నప్పటికీ, లాంజీఘర్ స్మెల్టర్ స్థానిక ప్రజల నుండి చాలా మద్దతును పొందింది, వారు దీనిని ఉపాధి మరియు జీవనోపాధికి ముఖ్యమైన వనరుగా భావిస్తారు.
మద్రాస్ అల్యూమినియం కంపెనీ: మాల్కో ప్రధాన కార్యాలయం భారతదేశంలోని మెట్టూర్‌లో ఉంది. మాల్కో యొక్క ఈక్విటీ షేర్లు NSE మరియు BSEలలో జాబితా చేయబడతాయి మరియు వర్తకం చేయబడతాయి. ఇది మాల్కో యొక్క వాటా మూలధనంలో 93.9% కలిగి ఉంది మరియు కంపెనీ నిర్వహణ నియంత్రణను కలిగి ఉంటుంది.

షేర్ హోల్డింగ్ నమూనా
30 జూన్ 2018 నాటికి, ఈ కంపెనీలో ప్రమోటర్లు 50% వాటాను కలిగి ఉన్నారు (ఫిన్‌సైడర్ ఇంటర్నేషనల్ మరియు ట్విన్‌స్టార్ హోల్డింగ్ కింద, రెండూ అగర్వాల్ కుటుంబంలోని 12 మంది సభ్యుల పేర్లతో యాజమాన్యంలోని హోల్డింగ్ కంపెనీలు) మరియు 50% వాటాను ప్రజలు కలిగి ఉన్నారు. ప్రమోటర్ల యాజమాన్యం (51%) "వెస్ట్‌గ్లోబ్ లిమిటెడ్" కింద "ట్విన్‌స్టార్ హోల్డింగ్స్" (37%) మరియు ఫిన్‌సైడర్ ఇంటర్నేషనల్ (11%) కింద ఉంది.మిగిలిన 49% కంపెనీ మ్యూచువల్ ఫండ్స్ (ICICI ప్రుడెన్షియల్), విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు (17%), కార్పొరేట్ సంస్థలు (7%), LIC ఇండియా (6%), సిటీబ్యాంక్ న్యూయార్క్ (4%), వ్యక్తిగత రిటైల్ వాటాదారులు (5%) మరియు సిటీబ్యాంక్ NYADR (4%) యాజమాన్యంలో ఉంది.

సెసా గోవా తో సంబంధం: సెసా గోవా మొదట పోర్చుగీస్ యాజమాన్యంలోని కంపెనీ, గోవాలో ఇనుప ఖనిజ గనులు ఉన్నాయి. 1990లలో, సెసా గోవాను స్టెర్లైట్ ఇండస్ట్రీస్ కొనుగోలు చేసింది (తరువాత వేదాంత లిమిటెడ్‌గా పేరు మార్చబడింది).

వాటాదారుల ఆమోదం పొందితే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల నుండి కంపెనీని డీలిస్ట్ చేయాలనే తన ఉద్దేశాలను వేదాంత మేనేజ్‌మెంట్ పంచుకుంది. అయితే, డీలిస్ట్ చేయడం సుదీర్ఘమైన ప్రక్రియ మరియు దీనికి సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు.

కైర్న్స్ ఇండియా మరియు కారిన్స్ ఎనర్జీతో సంబంధం: 2016లో, కైర్న్స్ ఇండియా మరియు కైర్న్స్ ఎనర్జీని వేదాంత లిమిటెడ్ కొనుగోలు చేసింది. కైర్న్స్ US యాజమాన్యంలోని కంపెనీ మరియు భారతదేశంలో 2వ అతిపెద్ద ప్రైవేట్ చమురు మరియు గ్యాస్ కంపెనీ.

ఉత్పత్తులు 
'కాపర్': వేదాంత లిమిటెడ్ భారతదేశంలోని రాగి స్మెల్టర్ను టుటికోరిన్లో నిర్వహిస్తోంది. ఇది వేదాంత లిమిటెడ్ లాభాలలో దాదాపు 50% వాటా ఇస్తుంది. 2016 ప్రారంభంలో, పర్యావరణ కాలుష్యానికి సంబంధించిన స్థానిక నిరసనల కారణంగా, తమిళనాడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ ప్లాంట్‌ను తాత్కాలికంగా మూసివేసింది. వేదాంత ఈ వాదనలను సవాలు చేస్తూ, దాని వాయు ఉద్గారాలు రాష్ట్ర నిబంధనల కంటే మరియు 11 ఇతర పొరుగు పరిశ్రమల ఉద్గారాల కంటే చాలా తక్కువగా ఉన్నాయని పేర్కొంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి మునుపటి (2013) ఫిర్యాదుల తర్వాత ప్లాంట్ కాన్ఫిగరేషన్‌లో మార్పు కారణంగా, తమ ప్లాంట్ సముద్రంలోకి నీటిని పంప్ చేయదని కూడా పేర్కొంది.

'జింక్-లీడ్-సిల్వర్': జింక్ ఇండియా వ్యాపారం హిందూస్తాన్ జింక్ లిమిటెడ్ (HZL) యాజమాన్యంలో ఉంది మరియు నిర్వహిస్తుంది. HZL పూర్తిగా ఇంటిగ్రేటెడ్ జింక్-లీడ్ వ్యాపారాన్ని కలిగి ఉంది మరియు నిర్వహిస్తుంది. వాల్యూమ్ ప్రకారం HZL ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద ఇంటిగ్రేటెడ్ జింక్-లీడ్ ఉత్పత్తిదారులలో ఒకటి. సెసా స్టెర్లైట్ HZL యొక్క వాటా మూలధనంలో 64.9% కలిగి ఉంది, అయితే భారత ప్రభుత్వం ఈక్విటీ భాగస్వామిగా కొనసాగుతోంది మరియు 29.5% వాటాను కలిగి ఉంది. HZL భారతీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో (NSE మరియు BSE) జాబితా చేయబడింది. HZL యొక్క పూర్తిగా ఇంటిగ్రేటెడ్ జింక్ కార్యకలాపాలలో ఐదు లెడ్-జింక్ గనులు, ఒక రాక్ ఫాస్ఫేట్ గని, నాలుగు హైడ్రోమెటలర్జికల్ జింక్ స్మెల్టర్లు, రెండు లెడ్ స్మెల్టర్లు, ఒక లెడ్-జింక్ స్మెల్టర్, నాలుగు సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్ ప్లాంట్లు, ఒక వెండి శుద్ధి కర్మాగారం మరియు రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని మా చందేరియా, దరిబా మరియు జవార్ సౌకర్యాల వద్ద ఆరు క్యాప్టివ్ పవర్ ప్లాంట్లు, హరిద్వార్‌లో జింక్ ప్రాసెసింగ్ మరియు శుద్ధి సౌకర్యాలు మరియు ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం మరియు ఉత్తర భారతదేశంలోని పంత్నగర్‌లో జింక్, లెడ్ మరియు వెండి కోసం ఉన్నాయి. 2013 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, ఈ కార్యకలాపాలు 870,000 టన్నుల తవ్విన జింక్-లెడ్ మెటల్-ఇన్-కాన్సంట్రేట్ మరియు 802,000 టన్నుల శుద్ధి చేసిన జింక్ మరియు లెడ్‌ను పంపిణీ చేశాయి.

అల్యూమినియం: FY23 రెండవ త్రైమాసికంలో వేదాంత అల్యూమినియం ఉత్పత్తి 2% పెరిగి 584,000 టన్నులకు చేరుకుంది

 CSR & సుస్థిరత 
వేదాంత 2015–16లో కమ్యూనిటీ అభివృద్ధి కోసం US$37 మిలియన్లను పెట్టుబడి పెట్టింది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2.25 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలకు ప్రయోజనం చేకూర్చింది. భారత పరిశ్రమల సమాఖ్య (CII) వేదాంత లిమిటెడ్ మరియు దాని అనుబంధ సంస్థ హిందుస్తాన్ జింక్ భారతదేశంలోని టాప్ పది స్థిరమైన సంస్థలలో ఒకటిగా నిలిచింది. 2016 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, వేదాంత కార్యకలాపాల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన ఫ్లై యాష్‌లో 47% రీసైకిల్ చేసింది, అలాగే దాని కార్యకలాపాల సమయంలో ఉపయోగించిన నీటిలో 23% రీసైకిల్ చేసింది.

భారతదేశంలో అంగన్వాడీ మౌలిక సదుపాయాలను ఆధునీకరించడానికి మరియు నిర్మించడానికి, మహిళ మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ, భారత ప్రభుత్వంతో కలిసి ఈ కంపెనీ ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్-భాగస్వామ్యాన్ని (PPP) అభివృద్ధి చేసింది.

 వివాదాలు
2001 సెబీ కేసు
2001లో, స్టెర్లైట్ పరిశ్రమలు, బిపిఎల్ మరియు వీడియోకాన్ లను సెక్యూరిటీస్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (సెబీ) బ్రోకర్ హర్షద్ మెహతా మరియు 17 మంది బ్రోకర్లతో (బిఎస్ఇ నుండి 10 మంది మరియు ఎన్ఎస్ఇ నుండి 7 మంది) షేర్లను కార్నర్ చేయడానికి మరియు షేర్ల ధరలను రిగ్గింగ్ చేయడానికి కుట్ర పన్నినట్లు దోషులుగా తేల్చింది. దీని ఫలితంగా స్టెర్లైట్ 2 సంవత్సరాల పాటు మూలధన మార్కెట్లలోకి ప్రవేశించకుండా నిషేధం విధించబడింది. దీని తరువాత, 2003లో, వేదాంత రిసోర్సెస్ (UK) లండన్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో జాబితా చేయబడింది. వేదాంత రిసోర్సెస్ అనేది వేదాంత లిమిటెడ్ మరియు స్టెర్లైట్ పరిశ్రమలలో ఎక్కువ భాగంతో సహా అనేక సంస్థలను కలిగి ఉన్న ఒక హోల్డింగ్ కంపెనీ.

ట్యూటికోరిన్ స్టెర్లైట్ నిరసనలు
2018 ప్రారంభంలో, ట్యూటికోరిన్ లోని వేలాది మంది నివాసితులు అక్కడి పారిశ్రామిక సముదాయంలో ఉన్న స్టెర్లైట్ ప్లాంట్‌కు వ్యతిరేకంగా నిరసన వ్యక్తం చేయడం ప్రారంభించారు. నిరసనలు మూడు నెలల పాటు కొనసాగాయి మరియు మీడియాతో పాటు స్థానిక రాజకీయ పార్టీల దృష్టిని ఆకర్షించడం ప్రారంభించాయి, వారు స్థానికులను రెచ్చగొట్టడం మరియు సమీకరించడం ప్రారంభించారు. చాలా నిరసనలు స్థానికులు స్టెర్లైట్ ఫ్యాక్టరీ నుండి కాలుష్యం అని భావించిన దానికి సంబంధించినవి. స్టెర్లైట్ నిర్వాహకులు వాటికి ఆనుకొని ఉన్న మరో నాలుగు ఇలాంటి ప్లాంట్లు ఉన్నాయని మరియు వారు అన్ని ప్రభుత్వ నిబంధనలను పాటిస్తున్నారని ప్రతిఘటించారు. సమీపంలోని గాలి యొక్క వాస్తవ కొలతలు తీసుకోవడానికి ప్లాంట్ వద్ద లేదా ప్రభుత్వం వద్ద చాలా తక్కువ పరికరాలు ఉన్నాయి. వ్యాప్తి చెందుతున్న పుకార్లకు విరుద్ధంగా, వారు ప్లాంట్ నుండి 10 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్న సముద్రంలోకి నీటిని పంప్ చేయలేదని స్టెర్లైట్ ప్రతిఘటించింది. ఏప్రిల్ 2018 లో, తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఫ్యాక్టరీని మూసివేయాలని ఆదేశించింది. This order was temporarily cancelled by the district collector.

2018 మే నెలలో, వేలాది మంది ప్రజలు నిరసనలు కొనసాగిస్తున్న సమయంలో, ఒక రోజు పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగా మారింది మరియు పోలీసులు ప్రదర్శనకారులపై కాల్పులు జరిపారు. ఈ కాల్పుల్లో 13 మంది మరణించారు మరియు నిరసనకారులు హింసాత్మకంగా మారారు, వాహనాలు మరియు నిర్మాణాలను తగలబెట్టారు. రాగి కర్మాగారం పర్యావరణానికి హాని కలిగిస్తోందని నివాసితులు చెబుతున్నారు. కాల్పుల తర్వాత, తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి పళనిస్వామి కాల్పులపై న్యాయ విచారణకు ఆదేశించారు కానీ పోలీసుల ప్రతిస్పందనను సమర్థించారు.

 అవార్డులు 
ముంబైలో జరిగిన సత్య బ్రహ్మ 9వ వార్షిక ఇండియా లీడర్‌షిప్ కాన్‌క్లేవ్ 2018లో వేదాంత అల్యూమినియం "ఇండియన్ అఫైర్స్ ఇండియాస్ మోస్ట్ వాల్యూయబుల్ అల్యూమినియం ప్రొడ్యూసింగ్ కంపెనీ ఆఫ్ ది ఇయర్ 2018" & దాని CEO అభిజిత్ పాటి "ఇండియన్ అఫైర్స్ ఇన్నోవేటివ్ CEO ఆఫ్ ది ఇయర్ 2018" విభాగంలో గుర్తింపు పొందింది.

కార్యాలయాలు

వేదాంత లిమిటెడ్ యొక్క రిజిస్టర్డ్ కార్యాలయం మరియు కార్పొరేట్ కార్యాలయం ముంబైలో ఉన్నాయి. ఈ కంపెనీకి న్యూఢిల్లీ, NCR లలో మరియు దేశవ్యాప్తంగా దాని కార్యకలాపాల అంతటా కార్యాలయాలు ఉన్నాయి.

 ఇటీవలి పరిణామాలు (ఆగస్టు 2025 – ప్రస్తుతం) 

 విభజన ప్రణాళిక అభ్యంతరాలు 

ఆగస్టు 2025లో, వేదాంత ప్రతిపాదిత విభజన ప్రణాళిక భారత సమాఖ్య ప్రభుత్వం మరియు సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) నుండి గణనీయమైన అభ్యంతరాలను ఎదుర్కొంది. దాచిన బాధ్యతలు మరియు అసంపూర్ణ బహిర్గతంపై ప్రభుత్వం ఆందోళనలను లేవనెత్తింది, దీని ఫలితంగా నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) విచారణను సెప్టెంబర్ 17, 2025కి వాయిదా వేసింది.. నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్ (NOC) తర్వాత విభజన పథకంలో చేసిన మార్పులకు సంబంధించి SEBI హెచ్చరిక జారీ చేసింది.

 డివిడెండ్ ప్రకటన 
ఆగస్టు 21, 2025న, వేదాంత డైరెక్టర్ల బోర్డు 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి రెండవ మధ్యంతర డివిడెండ్‌ను పరిశీలించి ఆమోదించడానికి సమావేశమైంది. ప్రకటిస్తే, వాటాదారుల అర్హతను నిర్ణయించడానికి రికార్డ్ తేదీ ఆగస్టు 27, 2025గా నిర్ణయించబడింది. ఇది జూన్ 2025లో ప్రకటించిన ఒక్కో షేరుకు ₹7 చొప్పున మొదటి మధ్యంతర డివిడెండ్‌ను అనుసరిస్తుంది.

 హిందూస్తాన్ జింక్ యొక్క సస్టైనబిలిటీ ఇనిషియేటివ్ 
వేదాంత అనుబంధ సంస్థ అయిన హిందూస్తాన్ జింక్, ₹3,823 కోట్ల పెట్టుబడితో సంవత్సరానికి 10 మిలియన్ టన్నుల (MTPA) టెయిలింగ్స్ రీప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్‌ను స్థాపించాలని ప్రణాళికలు ప్రకటించింది. ఈ చొరవ వనరుల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం మరియు వేదాంత స్థిరత్వ లక్ష్యాలకు దోహదపడటం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

 డిజిటల్ ఎడ్యుకేషన్ ఇనిషియేటివ్ 
వేదాంత గ్రూప్‌లో భాగమైన ESL స్టీల్ లిమిటెడ్, 6 నుండి 10 తరగతుల విద్యార్థులకు డిజిటల్ విద్య మరియు ఆన్‌లైన్ అభ్యాస వనరులను అందించడానికి బొకారోలోని మదునియాలో ఒక డిజిటల్ కేఫ్‌ను ప్రారంభించింది. ఈ చొరవ సాంకేతికత ఆధారిత అభ్యాస అవకాశాల ద్వారా గ్రామీణ-పట్టణ విద్యా అంతరాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఇవి కూడా చూడండి
 భారతదేశంలో మైనింగ్
 భారతదేశంలోని గనుల జాబితా

సూచనలు

బాహ్య లింకులు

 Group homepage