సెంజి వెంకటరమణ స్వామి ఆలయం

జింజీ వెంకటరమణ ఆలయం 16వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన ఆలయం, ఇది జింజీ పట్టణంలో ఉన్న అతిపెద్ద ఆలయం. ఈ ఆలయం తమిళనాడులోని విలుప్పురం జిల్లాలో ఉంది. దీనిని ముత్యాలు నాయక (ముత్యాల నాయక) (క్రీ.శ. 1540–1550) నిర్మించగా, ఇది వెంకటేశ్వరుడుకు అంకితం చేయబడింది.

చరిత్ర
వెంకటరమణ ఆలయ అవశేషాలు జింజీ కోట సముదాయం లోని దిగువ బాహ్య కోట ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ఈ ఆలయ భాగాలు వివిధ వ్యక్తులచే కాలక్రమేణా తొలగించబడ్డాయి. క్రీ.శ. 1761లో జింజీ ఫ్రెంచ్ పాలనలోకి వచ్చినప్పుడు, ఈ ఆలయం నుండి అనేక పొడవైన, సుందరమైన ఏకశిలా అలంకార స్తంభాలను తొలగించి, పాండిచ్చేరికి తరలించి, గవర్నర్ డుప్లెక్స్ విగ్రహం అడుగుభాగం చుట్టూ అమర్చారు. తరువాత, క్రీ.శ. 1860లో, మద్రాస్ ప్రావిన్షియల్ సర్వీసెస్‌కు చెందిన జైన మతానికి చెందిన అధికారి శ్రీ బాలయ్య, జింజీ వెంకటరమణ ఆలయం నుండి అనేక రాతి భాగాలను, అందులో గొప్ప రాతి ఏనుగులను కూడా, తొలగించి సిత్తమూరు జైన ఆలయంలో నిర్మాణాల కోసం ఉపయోగించేందుకు సహకరించాడు. ముత్యాలు నాయకుని వారసుడైన వెంకటప్ప నాయకుడు, సిత్తమూరు ఆలయాన్ని నిర్మించేందుకు ఒక జైన వ్యాపారికి అనుమతి ఇచ్చాడు.

శిల్పకళ
ఈ ఆలయం ప్రధానంగా ఒకే నిర్మాణ దశలో నిర్మించబడిన విశాలమైన, సక్రమంగా ప్రణాళిక చేయబడిన నిర్మాణంగా ఉంది. ఆలయ ప్రవేశ ద్వారానికి ఇరువైపులా ఉన్న పలకలపై చెక్కిన శిల్పాలు అత్యంత ప్రశంసనీయమైనవి. వీటిలో రామాయణ ఘట్టాలు, విష్ణువు అవతారాలు, అలాగే పురాణాల్లో చెప్పబడిన సముద్ర మథనం కథనం చిత్రీకరించబడ్డాయి. ఆలయానికి పశ్చిమాన ఏనుగులను స్నానం చేయించేందుకు ఉపయోగించిన ఆనైకులం అనే చెరువు ఉంది. దానికి మరింత పశ్చిమాన చక్రకులం, చెట్టికులం అనే ప్రసిద్ధ చెరువులు ఉన్నాయి. ఇవి ఎండాకాలంలో కూడా ఎండిపోని శాశ్వత ఊటల ద్వారా నిండుతుంటాయి. ఇది సేంజీ ప్రాంతపు ముఖ్య లక్షణాలలో ఒకటి. ఇక్కడ కట్టలు, కాలువలతో కూడిన జల నిర్వహణ వ్యవస్థలను కృష్ణప్ప నాయక, అతని వారసులు నిర్మించారు.

చెట్టికులం‌ను 17వ శతాబ్దంలో రామ చెట్టి నిర్మించాడని కొందరు అభిప్రాయపడుతుండగా, మరికొందరు మరాఠా రాజ్య కాలంలో 18వ శతాబ్దంలో రామ శెట్టి నిర్మించాడని పేర్కొంటున్నారు. చక్రకులం‌ను ముత్యాల నాయక నిర్మించాడు. ఇతనే వరాహనది వైపు వెళ్లే రహదారిపై వెంకటరమణ ఆలయం పక్కన ఒక మండపాన్ని, అలాగే నది ఒడ్డున చక్రపెరుమాళ్ ఆలయాన్ని కూడా నిర్మించాడు. చెట్టికులం సమీపంలో రాజా డిజైన్ యొక్క దహన స్థలం ఉంది. చక్రకులం దగ్గర ఒక పెద్ద సహజ రాతిబండ ఉంది; అందులోని గుండ్రటి గుహను కారాగార బావిగా ఉపయోగించేవారు, అందులో శిక్ష విధించబడిన వారిని పడేసేవారు. ఆలయానికి తూర్పు వైపున కల్యాణమహల్ ఉంది. ఇది శిల్పకళా పరంగా అత్యంత విలువైన కట్టడంగా భావించబడుతుంది. మెకెంజీ హస్తప్రతుల ప్రకారం, దీనిని కృష్ణప్ప నాయకుడు నిర్మించాడు; ఇతడు బహుశా టుబాకి కృష్ణప్ప నాయక కావచ్చని భావిస్తారు. విజయనగర శిల్పశైలిలో నిర్మితమైన ఈ ఆకర్షణీయమైన స్మారకం, గదులు, వంపుదారులపై వరండాలతో కూడిన చతురస్రాకారంలో ఉంది. మధ్యలో పిరమిడ్ ఆకారపు పైకప్పుతో కూడిన ఎనిమిది అంతస్తుల చతురస్రాకార గోపురం ఉంది. ఆలయంలో తమిళ భాషలో అనేక శాసనాలు ఉన్నాయి; ఇవి తమిళ ప్రాంతంలో ఇతర నాయకులు నిర్మించిన వివిధ నిర్మాణాలను కూడా ప్రస్తావిస్తాయి. ఆలయ పశ్చిమ మూలలలో దేవతల ఆలయాలు ఉన్నాయి. ప్రతి ఆలయంలో బహుళ స్తంభాలతో కూడిన చిన్న మండపం ఉంది. పశ్చిమ గోడ మధ్యభాగానికి దూరంగా నరసింహుడు, కృష్ణుని శిల్పాలతో కూడిన మరో ఆలయం కూడా ఉంది.

ఇతర నిర్మాణాలు
వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం అంతర్గత కోటలోని ఒక ద్వారంలో దాగి ఉంది. ఇది ప్రస్తుతం శిథిలావస్థలో ఉంది. రాతిబండ పక్కన చెక్కిన ఒకే ఒక్క రాతి పలక మాత్రమే మిగిలి ఉంది. ఇది అత్యంత విశిష్టమైన శిల్పకళాఖండంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇందులో కృష్ణుడు, రుక్మిణి, సత్యభామ, మరో ఇద్దరు స్త్రీల శిల్పాలు గాఢమైన ఉబ్బెత్తు శైలిలో చెక్కబడ్డాయి. 1599 క్రీ.శ.లో జింజీని సందర్శించిన జెస్యూట్ యాత్రికుడు ఫాదర్ పిమెంటా తన వృత్తాంతాల్లో ఈ ఆలయాన్ని ప్రస్తావించాడు. చక్కలి దుర్గం కొండ పాదభాగంలో ఉన్న పట్టాభిరామ ఆలయం (పట్టాభిరామస్వామి ఆలయం అని కూడా పిలుస్తారు) కూడా అనేక ఆసక్తికరమైన శిల్పాలున్నాయి.

ప్రాచుర్య సంస్కృతిలో
2021లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా అఖండ, దాని క్లైమాక్స్, కొన్ని యాక్షన్ సన్నివేశాలను ఇక్కడ చిత్రీకరించారు.

ఇవి కూడా చూడండి
జింజీ కోట
చెంజియమ్మన్
సేంజీ సింగవరమ్ రంగనాథ ఆలయం

సూచనలు

మరింత చదవండి

http://dspace.wbpublibnet.gov.in:8080/jspui/bitstream/10689/12483/24/Vol5_Chapter17-19_1104-1160p.pdf 

Category:విజయనగర సామ్రాజ్యం కాలంలోని తమిళనాడు
Category:విలుప్పురం జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:విష్ణు దేవాలయాలు
Category:16వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు