ఫిజీ-భారత్ సంబంధాలు

ఫిజి-భారత్ సంబంధాలు ఫిజి & భారతదేశం మధ్య విదేశీ సంబంధాలను సూచిస్తాయి. ఫిజికి న్యూఢిల్లీలో హైకమిషన్, భారత్ కు సువాలో హైకమిషన్ కలిగి ఉంది.

ఫిజి జనాభాలో 38 శాతం మంది భారత సంతతికి చెందినవారు కావడంతో దేశాల మధ్య బలమైన సాంస్కృతిక సంబంధాలు ఉన్నాయి. 1987 తిరుగుబాటులు & 2000 తిరుగుబాటు తర్వాత ఫిజిపై ఆంక్షల కోసం లాబీయింగ్ చేస్తూ, ఫిజిలోని జాతి భారతీయుల తరపున కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్ & ఐక్యరాజ్యసమితి వంటి అంతర్జాతీయ వేదికలలో భారతదేశం తన ప్రభావాన్ని ఉపయోగించుకుంది, ఈ రెండూ ప్రస్తుత ప్రభుత్వాలను తొలగించాయి. మొదటి సందర్భంలో ప్రభుత్వం ఇండో-ఫిజియన్ల ఆధిపత్యంలో ఉండగా, రెండవ సందర్భంలో ఇండో-ఫిజియన్ల నాయకత్వంలో ఉంది. ఫిజి  & భారతదేశంలో రెండు దేశాలలో కూడా హిందీ అధికారిక భాష.  

ఫిజి ప్రధాన మంత్రి సితివేని లిగమమడ రబుక 2025 ఆగస్టు 24 నుండి 26 వరకు సీనియర్ అధికారుల ప్రతినిధి బృందంతో కలిసి భారతదేశాన్ని సందర్శించాడు. ఫిజి నాయకుడు ప్రస్తుత హోదాలో భారతదేశాన్ని సందర్శించడం ఇదే మొదటిసారి. ఈ భేటీలో ఏడూ ఒప్పందాలపై ఇరు దేశాలు సంతఃకాలు చేశాయి. 
చరిత్ర
ఫిజీ ప్రధాన మంత్రి లైసేనియా ఖరాసే 2005 ఆగస్టు 15న మాట్లాడుతూ ఫిజి చక్కెర మిల్లుల అప్‌గ్రేడ్ కోసం భారత ప్రభుత్వం F$86 మిలియన్లను రుణంగా ఇచ్చిందని, ఇది 2007-2008 క్రషింగ్ సీజన్ నాటికి పూర్తవుతుందని అన్నారు. ఫిజి తన చక్కెర పరిశ్రమను బయో-ఇంధనాలుగా విస్తరించడానికి ఇది దోహదపడింది. పరిశ్రమ పునర్నిర్మాణంలో తన దేశం సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని కూడా అందించిందని భారత హైకమిషనర్ అజయ్ సింగ్ అన్నారు. సువాలో జరిగిన భారత జాతీయ దినోత్సవ వేడుకల్లో ఆయన ప్రసంగించారు.

ఫిజీలో 2006 డిసెంబర్ 5న సైనిక తిరుగుబాటు తరువాత భారత ప్రభుత్వం ఫిజిని ఒంటరిగా చేయడం కంటే దాని తాత్కాలిక పరిపాలనతో వ్యవహరించింది.

ఆగస్టు 2015లో జైపూర్‌లో జరిగిన పసిఫిక్ దీవుల దేశాల రెండవ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ ఫిజీలో అంతరిక్ష పరిశోధన, ఉపగ్రహ పర్యవేక్షణ స్టేషన్‌ను ప్రారంభించే ప్రణాళికలను ప్రకటించారు. ఈ స్టేషన్ భారతదేశం స్వతంత్రంగా ఉపగ్రహాలను ట్రాక్ చేసే సామర్థ్యాన్ని కల్పిస్తుంది. పసిఫిక్ మీదుగా తన ఉపగ్రహాలను పర్యవేక్షించడంలో భారతదేశం గతంలో అమెరికా & ఆస్ట్రేలియా సహాయంపై ఆధారపడింది.
2005లో భారత్ లో ఖరాసే పర్యటన
ఫిజీ ప్రధాన మంత్రి లైసేనియా ఖరాసే, విదేశాంగ మంత్రి కలియోపటే తవోలా అక్టోబర్ 8న న్యూఢిల్లీలో ఫిజి కొత్త హైకమిషన్‌ను ప్రారంభించడానికి భారతదేశంలో వారం రోజులు పర్యటించారు. హైకమిషన్ ఇప్పటివరకు ఒక హోటల్‌లో కార్యకలాపాలు నిర్వహించేది. దాదాపు 50 మంది స్థానిక వ్యాపారవేత్తలు ప్రధానమంత్రితో పాటు వెళ్లారు.

అక్టోబర్ 10న ఖరాసే, భారత ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ నాలుగు ఒప్పందాలపై సంతకం చేశారు. వాటిలో ముఖ్యమైనది న్యూఢిల్లీలో మూడు సంవత్సరాల సహకార ఒప్పందం. ఈ ఒప్పందంలో ఎక్కువ భాగం అభివృద్ధి సహకారాన్ని కవర్ చేస్తుంది, దీనిని పరస్పర అంగీకారం ద్వారా పొడిగించవచ్చు. భారతదేశంతో ఆరోగ్య సేవా భాగస్వామ్య ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు, ఇది ఫిజీకి వైద్య చికిత్స రిఫెరల్, ప్రజారోగ్యం మరియు ఆసుపత్రి నిర్వహణ వంటి రంగాలలో సాంకేతిక సహకారం మరియు సమాచార మార్పిడిని అన్వేషించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
సైనిక సహకారం
భారతదేశం ఫిజీలో ఇస్రో ఉపగ్రహ ట్రాకింగ్ & ఇంటెలిజెన్స్ స్టేషన్‌ను కలిగి ఉంది. భారత్ & ఫిజి 2017 లో ఫిజీ నావికా సామర్థ్యాలు, శిక్షణ & ఆయుధ ఉత్పత్తి మొదలైన వాటిని బలోపేతం చేయడానికి ఒక రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి."India boosts Pacific presence with Fiji defense pact." Forum - Indo Asia Pacific Defense. , 30 June 2017.

మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ విదేశీ సంబంధాలు

వర్గం:భారతదేశ విదేశీ సంబంధాలు