కాళింది చరణ్ పాణిగ్రాహి

కాలిందీ చరణ్ పాణిగ్రాహి (2 జూలై 1901-15 మే 1991) ప్రముఖ ఒడియా కవి,నవలా రచయిత,కథా రచయిత,నాటక రచయిత,వ్యాసకర్త.అతను తన రచించిన రచనలలో  మాటీరా మనీషా ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందారు.ఒడియా సాహిత్యానికి చేసిన సేవలకు గాను అతనికి పద్మభూషణ్, సాహిత్య అకాడమీ అవార్డులు లభించాయి.

 ప్రారంభ జీవితం 
కాళింది చరణ్ 1901 జూలై 2న పూరి జిల్లాలోని బిశ్వనాథ్‌పూర్‌లో జన్మించాడు. అతని తండ్రి స్వప్నేశ్వర్ పాణిగ్రాహి, తల్లి సరస్వతి పాణిగ్రాహి. అతని తండ్రి న్యాయవాది, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. అతను పూరి జిల్లా పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. ఉన్నత పాఠశాల పూర్తి చేసిన తర్వాత అతను కటక్‌లోని రావెన్‌షా కళాశాలలో చదువుకున్నాడు. ఆ సమయంలో అతను తన సాహిత్య జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు.

 సాహిత్య జీవితం 
రావెన్షా కళాశాలలో చదువుతున్నప్పుడు ఆయన "నాన్సెన్స్ క్లబ్" అనే క్లబ్ను స్థాపించారు. అతను తన క్లబ్ రచయిత స్నేహితులతో కలిసి "అబాఖాష్" అనే చేతితో రాసిన పత్రికను ప్రచురించాడు, తరువాత దానిని "శక్తి సాధన" గా మార్చారు. ఒడిశాలో మార్క్సిస్ట్ ధోరణి స్థాపకుడు, భగబతి చరణ పాణిగ్రాహి, తమ్ముడు కాలింది చరణ పాణిగ్రహి 1920లో "సబుజా సమితి" అనే సమూహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఆయన ఇద్దరు రచయిత స్నేహితులు అన్నద శంకర్ రే, బైకుంత పట్నాయక్ కూడా సభ్యులుగా ఉన్నారు. వారు రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ శృంగార ఆలోచనలచే ప్రభావితమయ్యారు. 'సబుజా' అనే పదం ప్రమథ చౌధురి ప్రచురించిన బెంగాలీ పత్రిక సబుజ్‌పత్ర నుండి ప్రేరణ పొందింది.ఇది ఒడియా సాహిత్యంలో సబుజా జుగా అనే స్వల్పకాలిక కానీ ప్రభావవంతమైన ఉద్యమానికి నాంది పలికింది.ఈ ఉద్యమం జీవిత కాలంలో, అతను 'సబుజా కబితా' కోసం ఏడు కవితలు రాశాడు.అతని ఇతర ముఖ్యమైన రచనలు ఆ కాలంలో 'చురితియే లోడా', 'మో కబితా', 'క్షయానికా సత్య'. 1930లలో ఒడియా సాహిత్యంలో ప్రగతిశీల మార్క్సిస్ట్ ఉద్యమం శరవేగంగా సాగింది. సబుజా ఉద్యమం తరువాత ఒడియాలో ప్రగతి యుగం అని పిలువబడే ప్రగతిశీల ఉద్యమానికి దారి తీసింది. తరువాత కాలిందీ చరణ పాణిగ్రాహి గాంధీ ఆలోచనలచే ప్రభావితమై తన ప్రసిద్ధ నవల మాటీరా మనీషా రాశారు.

అతను కొంతకాలం పాటు ఇంగ్లీష్ జర్నల్స్, భంజ ప్రదీప, మయూర్భంజ క్రానికల్ సంపాదకులుగా ఉన్నారు.

 కుటుంబం. 
ఆయన పెద్ద కుమార్తె నందిని సత్పతి 1931లో జన్మించారు, ఆమె తరువాత ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.అతని తమ్ముడు భగబతి చరణ పాణిగ్రాహి ఒడిశాలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ స్థాపకుడు. భారతదేశ స్వాతంత్ర్యానికి భగవతి చేసిన గొప్ప సహకారం చరిత్రలో తక్కువగా చూపబడింది, ఎందుకంటే అతను చట్టవిరుద్ధంగా ఖైదు చేయబడ్డాడు. బ్రిటిష్ వారు అతనిపై నెమ్మదిగా విషప్రయోగం చేశారు. మనవడు తథాగతా సత్పతి ఒక రాజకీయ నాయకుడు, ఒక వార్తాపత్రిక యజమాని, అతను నాలుగు సార్లు భారత పార్లమెంటుకు ఎన్నికయ్యారు. అతని మనవడు సుపర్నో సత్పతి ప్రముఖ కాలమిస్ట్, రాజకీయ నాయకుడు, అవార్డు పొందిన సామాజిక కార్యకర్త, ఎస్ఎన్ఎస్ఎంటి ఛైర్మనుగా పనిచేసాడు, అలాగే భారత ప్రభుత్వం పిఎంఎస్ఎ-ఒడిశా సిడెవాంట్ చైర్ గా వ్యవహరించాడు.

 అవార్డులు, గౌరవాలు 
అతను రావెన్‌షా కళాశాలలో చదువుతున్నప్పుడు "నాన్సెన్స్ క్లబ్" అనే క్లబ్‌ను స్థాపించాడు. అతను తన రచయిత స్నేహితులతో కలిసి "అబాకాష్" అనే చేతితో రాసిన పత్రికను ప్రచురించాడు, తరువాత దానిని "శక్తి సాధన"గా మార్చారు. ఒడిశాలో మార్క్సిస్ట్ ధోరణి స్థాపకుడు కాళింది చరణ పాణిగ్రాహి, తమ్ముడు, భగవతి చరణ పాణిగ్రాహి, 1920లో "సబుజా సమితి" అనే బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. అతని ఇద్దరు రచయిత స్నేహితులు అన్నద శంకర్ రే, బైకుంత పట్నాయక్ కూడా సభ్యులు. వారు రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్, ప్రేమ ఆలోచనలచే ప్రభావితమయ్యారు.1971లో సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్ తో సత్కరించబడ్డాడు. అదే సంవత్సరంలో, భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మభూషణ్ తో సత్కరించింది. 1976లో, సంబల్పూర్ విశ్వవిద్యాలయం అతనికి గౌరవ D.Litt ప్రదానం చేసింది. డిగ్రీ.

 ప్రధాన పనులు 
ఆయన ప్రధాన రచనలుః

 కవితలు-జాదు ఘర, పూరి మందిర, మహదీప, మో కబితా, మనేనహి, చురితీ లోడా
 నవలలు- (మటిరా మనీషా (1934) -  (లుహరా మనీషా)  -  (అమరచిత)  -  (ఆజిరా మనీషా) -  (ముక్త గదారా క్షుద)  
 చిన్న కథలు-దేవదశి, రాశి ఫలా, శేశేషా రష్మీ, సాగరికా, "మన్షా రా బిలపా"
 నాటకాలు-పద్మిని, ప్రిదర్శిప్రిదర్షి
 జీవితచరిత్ర రచనలు-భక్తకాబి మధుసూదనా, కర్మబీర గౌరీ శంకర్, జహా ఏంజె నిభాయిచి (స్వీయచరిత్ర) 
 వ్యాసాలు-సాహిత్య సమాచార, సాహిత్యసాహిత్యికా

మృణాల్ సేన్ దర్శకత్వం వహించిన ఒడియా చిత్రం మతిరా మనీషా (1966) అదే పేరుతో అతని నవల ఆధారంగా రూపొందించబడింది.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 గమనికలు 

వర్గం:1991 మరణాలు
వర్గం:1901 జననాలు