నెం.18 స్క్వాడ్రన్, భారతీయ వాయు సేన

నెం.18 స్క్వాడ్రన్ (ఫ్లయింగ్ బులెట్స్) భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ఒక గగన రక్షణ యూనిట్. ఈ స్క్వాడ్రన్ గుజరాత్‌లోని నలియా వైమానిక దళ స్థావరం నుంచి కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది. ఇది దేశీయంగా తయారైన హెచ్ ఏ ల్ తేజస్ మార్క్  1 యుద్ధవిమానాలతో, FOC కాన్ఫిగరేషన్లో, సన్నద్ధంగా ఉంది.

ఈ స్క్వాడ్రన్‌ను 2020 ఏప్రిల్ 1న తమిళనాడులోని సులూర్‌లో తిరిగి ఏర్పాటు చేశారు. అనంతరం 2020 మే 27న తేజస్ Mk 1 యొక్క FOC వేరియంట్‌ను అధికారికంగా స్క్వాడ్రన్‌లో చేర్చారు.
 చరిత్ర 
ఈ స్క్వాడ్రన్‌ను 1965 ఏప్రిల్ 15న ఏర్పాటు చేశారు. ప్రారంభ దశలో ఐదు ఫోలాండ్ గ్నాట్ యుద్ధవిమానాలు, పదకొండు పైలట్లు ఇందులో ఉన్నారు. ఇది శ్రీనగర్ వైమానిక దళ స్థావరం నుంచి కార్యకలాపాలు నిర్వహించింది. 1965 భారత్–పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయంలో స్క్వాడ్రన్ ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ అధికారికంగా యుద్ధంలో పాల్గోలేదు. ఈ స్క్వాడ్రన్‌కు చెందిన కొందరు పైలట్లు నెం.9 స్క్వాడ్రన్, నెం.2 స్క్వాడ్రన్‌లతో కలిసి ఆపరేషన్లలో పాల్గొన్నారు. స్క్వాడ్రన్ లీడర్ కె.ఎల్. ఖన్నాకు ఆ యుద్ధంలో వాయు సేన పతకం లభించింది.

1971 భారత్–పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో ఈ స్క్వాడ్రన్ తొలిసారిగా ప్రత్యక్షంగా యుద్ధంలో పాల్గొంది. కాశ్మీర్ లోయ రక్షణ బాధ్యత దీనికి అప్పగించబడింది. ఇది శ్రీనగర్ వైమానిక దళ స్థావరం నుంచి పనిచేసింది. అప్పట్లో నాలుగు విమానాలు, 17 మంది అధికారులు, 72 మంది సిబ్బందితో వింగ్ కమాండర్ పి. రైనా నాయకత్వంలో స్క్వాడ్రన్ ఉంది. డిసెంబర్ 4న శత్రు దాడిని అడ్డుకోవడానికి స్క్రాంబుల్ అయ్యింది. దాడి జరగలేదు. అయినప్పటికీ రోజంతా కాంబాట్ ఎయిర్ ప్యాట్రోల్స్ కొనసాగాయి.

డిసెంబర్ 6న స్క్వాడ్రన్ తొలి డాగ్‌ఫైట్‌లో పాల్గొంది. ఫ్లైట్ లెఫ్టినెంట్ బోపాయా, స్క్వాడ్రన్ లీడర్ పాథానియా తీవ్ర యాంటీ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ కాల్పుల మధ్య నాలుగు సేబర్ విమానాల వెనుక పడ్డారు. ఇద్దరూ ఒకే సేబర్‌ను వెంబడిస్తున్నట్లు బోపాయా గ్రహించి మరో విమానాన్ని వెంటాడారు. అయినప్పటికీ నష్టం కలిగించలేకపోయారు. పాథానియా ఒక సేబర్‌కు నష్టం కలిగించినా ఆయన గన్ జామ్ కావడంతో దాన్ని కూల్చలేకపోయారు. సేబర్‌లు శ్రీనగర్ రన్‌వేపై దాడి చేసి నష్టం కలిగించాయి. ఆ కారణంగా యుద్ధవిమానాలు బేస్‌కు దిగవలసి వచ్చింది. అదే రోజు ఫ్లైట్ లెఫ్టినెంట్ బి.ఎస్. ఘుమన్, ఫ్లయింగ్ ఆఫీసర్ ఆర్.వి. పాడ్‌ఖే హజీరా ప్రాంతానికి వ్యాంపైర్ విమానాలకు ఎస్కార్ట్ ఇచ్చి ఒక బ్రిగేడ్ హెడ్‌క్వార్టర్స్‌ను ధ్వంసం చేశారు. ఫ్లైట్ లెఫ్టినెంట్ నలియన్, ఫ్లయింగ్ ఆఫీసర్ వి.కె. శర్మ పూంచ్ సెక్టార్‌లో శత్రు భూభాగంలోకి స్క్వాడ్రన్ తొలి మిషన్‌ను విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు.

డిసెంబర్ 7న బోపాయా, ఫ్లయింగ్ ఆఫీసర్ నిర్మల్ జిత్ సింగ్ సెఖోన్ పూంచ్ సెక్టార్‌లో మరో దాడికి ఎస్కార్ట్ ఇచ్చారు. వ్యాంపైర్‌లు ఆయుధాలు ప్రయోగించిన తరువాత శత్రు స్థానాలపై స్ట్రాఫింగ్ చేశారు. డిసెంబర్ 8న రైనా, ఘుమన్ కార్గిల్ ప్రాంతంలో దాడికి ఎస్కార్ట్ ఇచ్చి బాంబుల ప్రయోగం అనంతరం శత్రు బంకర్లపై స్ట్రాఫింగ్ చేశారు.

డిసెంబర్ 14న దృశ్యమానత బాగా లేకపోవడంతో గస్తీ విమానయానాలు జరగలేదు. ఆ సమయంలో శత్రు సేబర్ విమానాలు కనిపించడంతో ఘుమన్, సెఖోన్ ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోలర్ అనుమతి లేకుండానే స్క్రాంబుల్ అయ్యారు. సేబర్‌లు రన్‌వేపై బాంబుల దాడి చేసి వెనుదిరిగాయి. సెఖోన్ వాటిని వెంబడిస్తూ ఘుమన్, భూస్థాయి నియంత్రణల దృష్టికి దూరమయ్యారు. ఒక సేబర్ నియంత్రణ కోల్పోయినట్లు కనిపించింది. రెండో సేబర్‌ను వెంబడిస్తున్న సమయంలో మూడో సేబర్ సెఖోన్ విమానాన్ని కూల్చింది. ఆయన ప్యారాచూట్ తెరుచుకోక ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆయనకు మరణానంతరం పరమ్ వీర్ చక్ర అవార్డు ప్రదానం చేశారు.

యుద్ధం తరువాత 1975 ఫిబ్రవరిలో గ్నాట్ విమానాలను తొలగించి వాటి స్థానంలో హెచ్ ఏ ల్  అజీత్ విమానాలను ప్రవేశపెట్టారు. 1989 మే నెలలో స్క్వాడ్రన్ హిండన్‌లో ఉన్న సమయంలో MiG-27 విమానాలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. ఈ దశలో స్క్వాడ్రన్ పాత్ర గగన రక్షణ నుంచి భూదాడి పాత్రగా మారింది.

2015లో ఈ స్క్వాడ్రన్‌కు ప్రెసిడెన్షియల్ స్టాండర్డ్ అవార్డు లభించింది.  2020 మే 27న దేశీయంగా తయారైన HAL తేజస్తో ఈ స్క్వాడ్రన్‌ను మళ్లీ ఏర్పాటు చేశారు.[9][4]

నెం.18 స్క్వాడ్రన్‌కు (ఫ్లయింగ్ బులెట్స్) భారత వైమానిక దళంలో పరమ్ వీర్ చక్ర అవార్డు పొందిన ఏకైక యూనిట్‌గా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. పరమ్ వీర్ చక్ర యుద్ధకాలంలో అందించే అత్యున్నత వీరత్వ పతకం. 

ప్రారంభంలో ఈ స్క్వాడ్రన్ సులూర్ వైమానిక దళ స్థావరంలో ఉండేది. తరువాత గుజరాత్‌లోని నలియా వైమానిక దళ స్థావరానికి తరలించారు. ఈ మార్పు జరిగిన ఖచ్చితమైన తేదీ తెలియదు.v

 నెం.18_స్క్వాడ్రన్ వివిధ విమానాలు 
+ Aircraft  From  To  Air Base పోలాండ్ నెట్  15 April 1965  February 1975  శ్రీనగర్ ఏ ఫో స్టేషన్  హెచ్ ఏ ఎల్ అజీత్  February 1975  May 1989  హిండన్ ఏ ఫో స్టేషన్ మిగ్ 27 ఎమ్ ఐ  May 1989  15 April 2016  కలైకుండ  ఏ ఫో స్టేషన్ హెచ్ ఏ ఎల్ తేజస్ మార్క్ 127 May 2020 సులూర్ ఏ ఫో స్టేషన్Presentనాలియ ఏ ఫో స్టేషన్
నెం.18_స్క్వాడ్రన్ చిత్రాలలో 

 బాహ్య లింకులు 
నెం.18_స్క్వాడ్రన్ డైమండ్ జూబిలీ 

నెం.18_స్క్వాడ్రన్. ఫ్లయింగ్ బుల్లెట్స్ 

 మూలాలు 

018
Category:Military units and formations established in 1965
Category:Military units and formations disestablished in 2016
Category:Military units and formations established in 2020