వీరటేశ్వరర్ ఆలయం, వాజువూర్

వీరటేశ్వరర్ ఆలయం (వాజువూర్ వీరటేశ్వరర్ ఆలయం అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రం మైలాదుత్తురై జిల్లా లోని వాజువూర్ గ్రామంలో ఉన్న ఒక ప్రముఖ హిందూ దేవాలయం. ఇక్కడ ప్రధాన దేవుడు శివుడు – వీరటేశ్వరర్ రూపంలో పూజించబడుతాడు, ఆయన సహచరి దేవి బాల గుజాంబిగైగా పిలవబడుతుంది. ఈ గ్రామం 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ సాంప్రదాయ గ్రంథమైన తేవారంలో ప్రస్తావించబడింది. ఈ గ్రంథాన్ని తమిళ శైవ సంత్ కవులు అయిన నాయనారులు రచించారు, ఇందులో ప్రస్తావించబడిన 276 ఆలయాలలో ఇది ఒకటిగా వైప్పు స్థలంగా వర్గీకరించబడింది.

హిందూ పురాణాల ప్రకారం, శివుడు ఎనిమిది భిన్నమైన రాక్షసులను సంహరించాడని విశ్వసించబడుతుంది. ఈ ఎనిమిది విజయాలను సూచించే ఆలయాలను అష్ట వీరటాన ఆలయాలు అని పిలుస్తారు. ఈ ఆలయం శివుడు గజసంహార రూపంలో ఏనుగును సంహరించిన ప్రదేశాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

ఈ ఆలయంలో ప్రతి రోజు నాలుగు ప్రధాన పూజా కార్యక్రమాలు ఉదయం 6:30 నుండి రాత్రి 8:30 వరకు జరుగుతాయి, సంవత్సరంలో కొన్ని ముఖ్యమైన ఉత్సవాలు నిర్వహించబడతాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న రాతి నిర్మాణం 9వ శతాబ్దంలో చోళ వంశం కాలంలో నిర్మించబడింది. తరువాతి విస్తరణలు తంజావూరు నాయకులు కాలానికి చెందాయి. ఈ ఆలయం ప్రస్తుతం ధర్మపురం ఆదీనానికి చెందింది, వారి పరిపాలనలో ఉంది.

 పురాణం 

హిందూ పురాణం ప్రకారం, ఒకసారి కొంతమంది ఋషులు శివుడు యొక్క సర్వశక్తిమంతత్వాన్ని అనుమానించి ఒక ఏనుగును సృష్టించి శివునితో ద్వంద్వ యుద్ధానికి ఆహ్వానించారు. శివుడు గజసంహారమూర్తి రూపంలో (అర్థం: “ఏనుగును సంహరించినవాడు”) ఆ ఏనుగును సంహరించి దాని చర్మాన్ని వస్త్రంగా ధరించాడు.

మరో కథనం ప్రకారం, తారుకవనంలో నివసించిన ఋషులు, శివుడు భిక్షాటన రూపంలో వచ్చి తమ భార్యలను ఆకర్షించాడని భావించి ఆయనపై కోపంతో ఒక ఏనుగును సృష్టించారు. శివుడు ఆ ఏనుగును చీల్చి సంహరించాడు. ఆ ఏనుగు చర్మం మండిపోవడం ప్రారంభించింది. ఆ ఏనుగు ఆలయం ఎదురుగా ఉన్న పంచముఖ తీర్థంలో పడిపోయింది. శివుడు ఆ కుంటలోని ఈశాన్య మూలలో స్నానం చేసి దక్షిణ పశ్చిమ భాగం నుండి బయటికివచ్చాడని నమ్మకం. ఈ రూపంలో శివుణ్ని “కీర్తివాస” అని కూడా పిలుస్తారు, అంటే “ఏనుగు చర్మాన్ని వస్త్రంగా ధరించినవాడు”.

వాజువూర్ అనేది శివుడు అజ్ఞాన రాక్షసుని నాశనం చేయడానికి తన శివ తాండవం చేసిన ప్రదేశాలలో ఒకటిగా కూడా భావించబడుతుంది. ఈ ప్రదేశంలో తారకుడు అనే రాక్షసుడు నివసించేవాడని, అందువల్ల ఈ అరణ్యానికి తారుక వనం (తారకుని అరణ్యం) అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

ఈ ప్రాంతానికి పరాకాయిలయం, గణన్భూమి, సుయథపురి, పిప్లారాయణం వంటి పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. మహాప్రళయ సమయంలో ఈ గ్రామం మాత్రమే ప్రభావితం కాకపోవడంతో దీనికి తమిళంలో వాజువూర్ (ప్రభావం లేని స్థలం) అనే పేరు వచ్చింది.
 వాస్తుశిల్పం 
250px|thumb|left|బయట నుండి ఆలయ దృశ్యం
ఈ ఆలయం వాజువూర్ గ్రామంలో ఉంది, ఇది మంగనల్లూర్ నుండి సుమారు 2 క్.మీ (1.2 మైళ్ళు)  దూరంలో, మయిలాడుతురై – తిరువారూర్ రహదారిపై ఉంది. ఈ ఆలయం తూర్పు ముఖంగా ఉండి, ఐదు అంతస్తుల రాజగోపురం కలిగి ఉంది. ఆలయ ప్రవేశద్వారం వెలుపల పంచముఖ తీర్థం అనే ఆలయ కుంట ఉంది.

గర్భగృహంలో వీరటేశ్వరర్ దేవుడు లింగం రూపంలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు. గర్భగృహానికి ముందు అర్ధమండపం, తరువాత మహామండపం (పూజా మండపం) ఉన్నాయి. మహామండపంలో ఆరు చేతులతో, ఆరు రకాల ఆయుధాలు పట్టుకొని, ఏనుగు నుండి వెలువడుతున్నట్లు చూపబడిన గజసంహారమూర్తి యొక్క లోహ విగ్రహం ఉంది. ఆయన పాదాల వద్ద ఏనుగు చర్మం చూపబడింది. ఈ రూపం ఓం ఆకారంలో రూపొందించబడింది.

మహామండపంలో మురుగన్, సోమస్కందుడు, వినాయకుడు వంటి ఇతర లోహ విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి. అంబాళ్ దేవి క్ఞానాంబిగై రూపంలో దక్షిణాభిముఖంగా నిలబడి నాలుగు చేతులతో దర్శనమిస్తుంది. ఆలయానికి రెండు ప్రాకారాలు ఉన్నాయి, అన్ని ఉప ఆలయాలు దీర్ఘచతురస్రాకార గ్రానైట్ గోడలలో ఉన్నాయి. గర్భగృహం చుట్టూ ఉన్న పలకలపై ముఖ్యమైన శిల్పాలు ఉన్నాయి.

ఈ ఆలయం మధ్యయుగ చోళులు కాలానికి చెందింది. గజసంహారమూర్తి విగ్రహం 11వ శతాబ్దంలో చెక్కబడింది. ఈ ఆలయం ద్రావిడ శైలి వాస్తుశిల్పంలో నిర్మించబడింది, అద్భుతమైన కాంస్య విగ్రహాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రముఖ కాంస్య విగ్రహాలలో గజసంహారమూర్తి, భిక్షాదాన (భిక్షాటన రూపంలో శివుడు) ఉన్నాయి. ఆలయంలోని ఎక్కువ శాసనాలు క్రీ.శ. 1160 నుండి 1276 మధ్యకాలానికి చెందిన మధ్యయుగ చోళులు కాలానికి చెందాయి. మురుగన్‌ను ఒడిలో పట్టుకున్న పార్వతి విగ్రహం ఆలయంలోని ముఖ్యమైన శిల్పాలలో ఒకటి.

 మత ప్రాముఖ్యత 

హిందూ పురాణాల ప్రకారం, శివుడు అండకాసురుడు, గజాసురుడు, జలందాసురుడు, త్రిపురాది, కాముడు, అర్జునుడు, దక్షుడు, తారకాసురుడు అనే ఎనిమిది రాక్షసులను సంహరించాడని నమ్మకం. ఈ విజయాలను సూచిస్తూ అష్ట వీరటాన ఆలయాలు నిర్మించబడ్డాయి. ఇవి శివుడు ఉగ్రరూపంలో ప్రత్యక్షమైన ప్రదేశాలుగా కూడా పరిగణించబడతాయి.Madhavan 2014, p. 145

ఈ ఎనిమిది ఆలయాలు:
 తిరువడిగై వీరటానేశ్వరర్ ఆలయం – తిరువడిగై
 తిరుకోవిలూరు వీరటేశ్వరర్ ఆలయం – తిరుకోవిలూరు
 వీరటేశ్వరర్ ఆలయం – వాజువూర్ లేదా తిరుక్కురుక్కై  
 అమృతఘటేశ్వరర్ ఆలయం – తిరుక్కడయూర్  
 వాజువూర్ వీరటేశ్వరర్ ఆలయం – వాజువూర్  
 కీలపరసలూర్ వీరటేశ్వరర్ ఆలయం – తిరుపరియాలూర్
 కందీశ్వరర్ ఆలయం – తిరుక్కండియూర్  
 తిరువిర్కుడి వీరటనేశ్వరర్ ఆలయం – తిరువిర్కుడి

ఈ అన్ని ఆలయాలలో శివుడు ధనుస్సు, బాణం, త్రిశూలం, భల్లెం వంటి ఆయుధాలతో దర్శనమిస్తాడు. ఈ ఆలయం తమిళ శైవ నాయనారులైన అప్పర్ పాడిన వైప్పు స్థలాలులో ఒకటి.பு.மா.ஜெயசெந்தில்நாதன், தேவார வைப்புத்தலங்கள், வர்த்தமானன் பதிப்பகம், சென்னை, 2009

 ఉత్సవాలు, ఆరాధన విధానం 
200x250px|thumb|ఆలయ గర్భగృహం
ఈ ఆలయంలో అర్చకులు ప్రతిరోజూ, ఉత్సవాల సమయంలో పూజలు నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడు శివాలయాల మాదిరిగా, ఇక్కడి అర్చకులు శైవ బ్రాహ్మణ వర్గానికి చెందినవారు.

ప్రతిరోజూ నాలుగు కాలాలలో పూజలు జరుగుతాయి —  కాలసంథి ఉదయం 7:00, ఉచ్చికాలం ఉదయం 10:00, సాయరక్షై సాయంత్రం 6:00, అర్ధజామం రాత్రి 8:30.

ప్రతి పూజలో నాలుగు విధానాలు ఉంటాయి: అభిషేకం, అలంకారం, నైవేద్యం, దీపారాధన. ఈ పూజలు వీరటేశ్వరర్, బాల గుజాంబిగై ఇద్దరికీ నిర్వహించబడతాయి. నాగస్వరం, తవిల్ సంగీతం మధ్య వేదమంత్రోచ్ఛారణతో పూజ జరుగుతుంది.

వారానికి ఒకసారి జరిగే పూజలలో సోమవారం, శుక్రవారం ఉన్నాయి. పక్షవారంలో ప్రదోషం, నెలవారీగా అమావాస్య, కిరుత్తికై, పౌర్ణమి, సతుర్థి జరుపబడతాయి.

తమిళ నెల మార్గళి (డిసెంబర్ – జనవరి)లో తిరువాధిరై ఉత్సవం జరుపుతారు. మాసి మగం (ఫిబ్రవరి – మార్చి)లో గజసంహార ఉత్సవం జరుగుతుంది. దీనికి అనుసంధానంగా 10 రోజుల బ్రహ్మోత్సవం ఆలయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఉత్సవంగా జరుపబడుతుంది.

 మూలాలు 

వర్గం:అష్ట వీరట్ట క్షేత్రాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:వీరటేశ్వరర్ ఆలయాలు