భజన్ సోపోరి

పండిత్ భజన్ సోపోరి (22 జూన్ 1948 – 2 జూన్ 2022) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ వాద్య సంగీత విద్వాంసుడు, సంగీత శాస్త్రవేత్త, స్వరకర్త మరియు గురువు. ఆయన ప్రాచీన భారతీయ వాద్యమైన సంతూర్ వాయిద్యంలో నిష్ణాతుడు.

 ప్రారంభ జీవితం  కుటుంబం 
భజన్ సోపోరి 22 జూన్ 1948న శ్రీనగర్లోని ఒక కాశ్మీరీ పండిత కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి శంభూ నాథ్ సోపోరి.  
ఆయన వంశం బారాముల్లా జిల్లాలోని సోపోర్ పట్టణానికి చెందినది. సంతూర్ వాయిద్యంలో ఆరు తరాలుగా నైపుణ్యం కలిగిన కుటుంబానికి ఆయన చెందినవారు. భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలోని సుఫియానా ఘరానాకు ఆయన ప్రతినిధి.

10 ఏళ్ల వయసులోనే ఆయన తొలి బహిరంగ సంగీత ప్రదర్శన ఇచ్చారు.

 సంగీత ప్రస్థానం 
భజన్ సోపోరి ఐదేళ్ల వయసులోనే సంగీత ప్రదర్శనలు ప్రారంభించారు. పాశ్చాత్య శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని అమెరికాలోని వాషింగ్టన్ యూనివర్సిటీలో అభ్యసించగా, హిందుస్తానీ సంగీతాన్ని తన తాత మరియు తండ్రి వద్ద నేర్చుకున్నారు.

అనేక దేశాల్లో ఆయన సంగీత కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. భారతదేశం వెలుపల ఇంగ్లాండ్, జర్మనీ, అమెరికా, ఈజిప్ట్ వంటి దేశాల్లో ఆయన ప్రదర్శనలు విశేష ఆదరణ పొందాయి.

 సోపోరి బాజ్ 
సంవత్సరాల పరిశోధన ఫలితంగా భజన్ సోపోరి అభివృద్ధి చేసిన సంతూర్ శైలి సోపోరి బాజ్గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది ధ్రుపద్ సంగీత లక్షణాలతో కూడిన ప్రత్యేక శైలి.  
ఈ శైలిలో సంతూర్‌కు అదనపు తంతులు, తుంబా (గోర్డు) అమర్చడం, మింద్ (స్వరాల స్లైడింగ్) ప్రభావాన్ని తీసుకురావడం వంటి వినూత్న మార్పులు చేశారు.

 సామాపా సంగీత అకాడమీ 
భజన్ సోపోరి స్థాపించిన సామాపా (Sopori Academy for Music and Performing Arts) భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.  
జైళ్లలో ఖైదీలకు సంగీత శిక్షణ అందించడం ద్వారా సంగీతాన్ని సామాజిక మార్పుకు సాధనంగా ఉపయోగించారు.

 పురస్కారాలు 
 1992 – సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
 2004 – పద్మశ్రీ
 2009 – బాబా అల్లావుద్దీన్ ఖాన్ అవార్డు
 2011 – ఎం.ఎన్. మాథూర్ అవార్డు
 జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్ర జీవిత సాఫల్య పురస్కారం

 వ్యక్తిగత జీవితం  మరణం 
భజన్ సోపోరి వివాహితుడు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. వారిలో ఒకరైన అభయ్ సోపోరి ప్రముఖ సంతూర్ వాయిద్యకారుడు.  
ఆయన 2 జూన్ 2022న గురుగ్రామ్లో క్యాన్సర్ కారణంగా 73 ఏళ్ల వయసులో మరణించారు.

 మూలాలు 

వర్గం:1948 జననాలు
వర్గం:2022 మరణాలు
వర్గం:హిందుస్తానీ వాద్య సంగీతకారులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:సంతూర్ వాయిద్యకారులు
వర్గం:కాశ్మీరీ సంగీతకారులు
వర్గం:కాశ్మీరీ పండితులు
వర్గం:శ్రీనగర్ కు చెందిన వ్యక్తులు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు