ఎం.డి.నాయుడు

మురుగయ్య ధనపతి నాయుడు (1919 - 1995 జూన్ 1) దక్షిణాఫ్రికా-భారత రాజకీయ కార్యకర్త, న్యాయవాది. వర్ణవివక్ష వ్యతిరేక ఉద్యమంలో ఆయన చేసిన కృషికి బాగా పేరు పొందాడు. దీని కోసం ఆయన 1967 - 1972 మధ్య రాబెన్ ద్వీపంలో జైలు శిక్ష అనుభవించారు.

 జీవితం, వృత్తి 
నాయుడు 1919 లో డర్బన్‌లో ఒక హిందూ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆ కుటుంబం భారతీయ ఒప్పంద కార్మికుల వారసులు. వ్యాపారి అయిన అతని తండ్రి 1929 స్టాక్ మార్కెట్ పతనంలో తన ఆస్తిని కోల్పోయాడు. నాయుడు ఉద్యోగం కోసం పాఠశాలను విడిచిపెట్టడంతో, అతని మాధ్యమిక విద్య ఆలస్యం అయింది. 1943లో అతను నాటల్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరాడు.

తన విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్థి సంఘం అధ్యక్షుడిగా, ఆయన వామపక్ష, భారతీయ సంస్థలలో రాజకీయంగా చురుకుగా పాల్గొన్నాడు; ఆయన ముఖ్యంగా యూరోపియన్ కాని యునైటెడ్ ఫ్రంట్, దక్షిణాఫ్రికా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ, నాటల్ ఇండియన్ కాంగ్రెస్‌లో చురుకుగా ఉన్నాడు. ఘెట్టో చట్టానికి వ్యతిరేకంగా దక్షిణాఫ్రికా ఇండియన్ కాంగ్రెస్ చేపట్టిన అహింసాత్మక ప్రతిఘటన ప్రచారంలో పాల్గొన్నందుకు ఆయన 1946లో ఆరు నెలల పాటు జైలుశిక్ష అనుభవించాడు. ఈ కాలంలో ఆయన ఐక్యరాజ్యసమితిలో కూడా కాంగ్రెస్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 1948 తర్వాత, నాయుడు రాజకీయ కార్యకలాపాలు వర్ణవివక్ష వ్యతిరేక ఉద్యమానికి విస్తరించాయి.

1957 లో నాయుడు డర్బన్‌లోని బార్‌లో చేరి, న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ చేశాడు. అయితే, వర్ణవివక్ష ప్రభుత్వం అనేక సంవత్సరాల పాటు హింసించిన తర్వాత, 1966 లో నాయుడును అరెస్టు చేసింది. కమ్యూనిజం అణచివేత చట్టాన్ని ఉల్లంఘించినందుకు అభియోగం మోపింది. నాయుడుకు దోషిగా నిర్ధారించబడి ఐదు సంవత్సరాల జైలుశిక్ష పడింది. 1967 - 1972 మధ్య రోబెన్ ద్వీపంలో శిక్ష అనుభవించాడు. రోబెన్ ద్వీపానికి వచ్చిన తర్వాత, కాంగ్రెస్ ఉద్యమంలో అతనికి ఉన్న సీనియారిటీ కారణంగా అతన్ని వెంటనే నెల్సన్ మండేలా నేతృత్వంలోని రాజకీయ ఖైదీల అనధికారిక నాయకత్వ సంస్థ అయిన ఆఫ్రికన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ హైకమాండ్‌లో చేర్చారు. విడుదలైన తర్వాత నాయుడు, గృహ నిర్బంధం, నిషేధ ఉత్తర్వు, నిఘాలను ఎదుర్కొన్నాడు. న్యాయవాద ప్రాక్టీసును చెయ్యలేకపోయాడు. 

1977 లో నాయుడు, అతని సోదరుడైన MJ నాయుడు సహాయంతో దేశం విడిచి పారిపోయి UK లోకి అక్రమంగా ప్రవేశించాడు. 1977 - 1991 మధ్య, నాయుడు బ్రిటన్‌లో ప్రవాసంలో నివసించాడు. 1991 లో తిరిగి వచ్చిన తర్వాత అతను తన న్యాయవాద వృత్తిని తిరిగి ప్రారంభించాడు. ఎంఫిసెమాతో అనారోగ్యంతో నాయుడు, 75 సంవత్సరాల వయస్సులో, 1995 జూన్ 1 న, డర్బన్‌లో మరణించాడు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
1958లో అతను నాటల్ ఇండియన్ కాంగ్రెస్‌లో కలిసిన ఫిల్లిస్ నాయుడును వివాహం చేసుకున్నాడు. అతను జైలులో ఉన్న సమయంలో ఆమెకు వివాహేతర సంబంధం ఏర్పడింది. వాళ్ళు 1977 లో విడాకులు తీసుకున్నారు.  అతని కంటే ముందే మరణించిన వారి ఇద్దరు కుమారులు సాధన్, షాల సంరక్షణ బాధ్యత అతనికి ఉంది; వారిద్దరికీ సూక్తి అనే కుమార్తె కూడా ఉంది.

నాయుడు సోదరుడు, ఎంజె నాయుడు కూడా ప్రముఖ కార్యకర్త. అతని సోదరి టిమ్ నాయుడు 1958లో మాక్ మహారాజ్‌ను పెళ్ళి చేసుకుంది.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 జె.ఎన్.రెడ్డి - తమిళనాడు నుండి దక్షిణాఫ్రికా వలస వెళ్ళి, అక్కడ సాలిడారిటీ అనే రాజకీయ పార్టీ పెట్టి, చట్టసభకు ఎంపికైన వ్యక్తి

 మూలాలు 

వర్గం:1995 మరణాలు
వర్గం:1919 జననాలు