జేమ్స్ మాడిసన్

'జేమ్స్ మాడిసన్ (జూన్ 28, 1836) ఒక అమెరికను రాజనీతిజ్ఞుడు, దౌత్యవేత్త, వ్యవస్థాపక పితామహుడు, ఆయన 1809 నుండి 1817 వరకు నాల్గవ యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ రాజ్యాంగం హక్కుల బిల్లును రూపొందించడంలో, ప్రోత్సహించడంలో తన కీలక పాత్రకు మాడిసను "రాజ్యాంగ పితామహుడిగా"గా ప్రసిద్ధి చెందారు.

మాడిసన్ వర్జీనియాలో బానిస-స్వామ్య ప్లాంటరు కుటుంబంలో జన్మించాడు. 1774లో బ్రిటిషు పన్ను విధించడాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తూ, మాడిసన్ పేట్రియాట్సులో చేరాడు. అమెరికన్ విప్లవ యుద్ధం సమయంలో, తరువాత అతను వర్జీనియా హౌసు ఆఫ్ డెలిగేట్సు, కాంటినెంటలు కాంగ్రెసు రెండింటిలోనూ సభ్యుడు. కాన్ఫెడరేషను ఆర్టికల్సు స్థాపించిన బలహీనమైన జాతీయ ప్రభుత్వం పట్ల అసంతృప్తితో, అతను రాజ్యాంగ సమావేశంను నిర్వహించడానికి సహాయం చేశాడు, ఇది ప్రజాస్వామ్య అసెంబ్లీకి వ్యతిరేకంగా రిపబ్లికను ప్రభుత్వాన్ని బలోపేతం చేయడానికి రూపొందించిన కొత్త రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించింది. మాడిసన్ యొక్క వర్జీనియా ప్రణాళిక సమావేశం చర్చలకు ఆధారం. అతను రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించే ఉద్యమంలో నాయకులలో ఒకడు అయ్యాడు మరియు అలెగ్జాండర్ హామిల్టన్, జాన్ జేలతో కలిసి ది ఫెడరలిస్టు పేపర్సు''ను రచించాడు, ఇది అమెరికన్ చరిత్రలో రాజకీయ శాస్త్ర రచనలలో ప్రముఖంగా మిగిలిపోయింది.

మాడిసన్ హౌసు ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్సులో ఒక ముఖ్యమైన నాయకురాలిగా ఎదిగారు మరియు అధ్యక్షుడు జార్జి వాషింగ్టన్కి సన్నిహిత సలహాదారుగా ఉన్నారు. 1790ల ప్రారంభంలో, మాడిసను సెక్రటరీ ఆఫ్ ది ట్రెజరీ హామిల్టను ఇష్టపడే ఆర్థిక కార్యక్రమాన్ని, దానితో పాటు అధికార కేంద్రీకరణను వ్యతిరేకించారు. థామస్ జెఫర్సన్తో పాటు ఆయన హామిల్టను ఫెడరలిస్టు పార్టీకి వ్యతిరేకంగా డెమోక్రటికు–రిపబ్లికను పార్టీను నిర్వహించాడు. మాడిసను 1801 నుండి 1809 వరకు జెఫెర్సను సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేటు‌గా పనిచేశారు. ఆ సమయంలో ఆయన జెఫెర్సను‌ను సెనేటు ఆమోదం కోసం లూసియానా పర్చేజు ఒప్పందాన్ని సమర్పించేలా ఒప్పించడంలో సహాయపడ్డారు.

మాడిసను 1808లో అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. బ్రిటను, స్పెయిను, స్థానిక అమెరికన్ల ఆధీనంలో ఉన్న భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవాలనే కోరికతో ప్రేరేపించబడి, అమెరికను-ఓడల ద్వారా రవాణా చేయబడిన వస్తువులను బ్రిటిషు వారు స్వాధీనం చేసుకోవడంలో వాణిజ్య నిషేధంతో దౌత్యపరమైన నిరసనలు విఫలమైన తర్వాత, మాడిసను యునైటెడు స్టేట్సు‌ను 1812 యుద్ధంలోకి నడిపించింది. యుద్ధ సమయంలో జరిగిన 1812 ఎన్నికల్లో తిరిగి ఎన్నికయ్యారు. ఈ యుద్ధం మాడిసన్‌ను బలమైన సమాఖ్య ప్రభుత్వం యొక్క ఆవశ్యకతను ఒప్పించింది. 1815లో యుద్ధం అసంపూర్ణంగా ముగిసినప్పటికీ, చాలా మంది అమెరికన్లు దీనిని బ్రిటన్‌కు వ్యతిరేకంగా విజయవంతమైన "రెండవ స్వాతంత్ర్య యుద్ధం"గా భావించారు, ఇది మాడిసన్ ప్రజాదరణను పెంచింది. యునైటెడు స్టేట్సు రెండవ బ్యాంకు సృష్టికి, యునైటెడు స్టేట్సు‌లో రక్షణవాదం 1816 సుంకం అమలుకు ఆయన అధ్యక్షత వహించారు. మాడిసన్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పుడు స్థానిక అమెరికన్ తెగల నుండి ఒప్పందాలు లేదా యుద్ధం ద్వారా యునైటెడ్ స్టేట్సు  భూమిని స్వాధీనం చేసుకుంది.

1817లో తన అధ్యక్ష పదవి ముగింపులో ప్రభుత్వ పదవి నుండి పదవీ విరమణ చేసిన మాడిసన్ తన తోట మోంట్పెలియరుకు తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ అతను 1836లో మరణించాడు. మాడిసన్ ఒక బానిస యజమాని; ఆయన 1783లో మోంట్పెలియరు వద్ద బానిస తిరుగుబాటును నివారించడానికి ఒక బానిసను విడిపించాడు కానీ తన వీలునామాలో ఎవరినీ విడిపించలేదు. చరిత్రకారులు మాడిసన్‌ను యునైటెడు స్టేట్సు అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యవస్థాపక పితామహులలో ఒకరిగా భావిస్తారు. సాధారణంగా అతన్ని సగటు కంటే ఎక్కువ అధ్యక్షుడిగా ర్యాంక్ ఇచ్చాయి, అయినప్పటికీ 1812 యుద్ధంలో అతను బానిసత్వాన్ని ఆమోదించడం. ఆయన నాయకత్వాన్ని వారు విమర్శిస్తున్నారు. మాడిసను స్క్వేరు గార్డెను, జేమ్సు మాడిసను విశ్వవిద్యాలయం, జేమ్సు మాడిసను మెమోరియలు భవనం, విస్కాన్సిను రాజధాని నగరం,యుఎస్‌ఎస్ జేమ్సు మాడిసను వంటి ప్రముఖ ఉదాహరణలతో మాడిసను పేరు దేశవ్యాప్తంగా అనేక మైలురాళ్లలో స్మరించబడుతుంది.

ప్రారంభ జీవితం - విద్య

జేమ్సు మాడిసను 1751 మార్చి 16,న జన్మించాడు (1750 మార్చి 5, ఓల్డ్ స్టైలుకి మార్చేటప్పుడు సంవత్సరం నుండి ఒకదాన్ని తీసివేయడం అవసరం),  వర్జీనియా కాలనీ లోని పోర్టు కాన్వే సమీపంలోని బెల్లె గ్రోవు తోటలో జేమ్సు మాడిసను సీనియరు, ఎలియనోరు మాడిసను. అతని కుటుంబం 17వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుండి వర్జీనియాలో నివసించింది. మాడిసన్ తల్లి తరపు తాత ఫ్రాన్సిస్ కాన్వే ఒక ప్రముఖ ప్లాంటర్ మరియు పొగాకు వ్యాపారి. అతని తండ్రి ఒక పొగాకు ప్లాంటర్, అతను అమెరికను సౌతు‌లోని ప్లాంటేషన్సులో పెరిగాడు. అప్పట్లో దీనిని మౌంటు ప్లెజెంటు అని పిలిచేవారు. ఆయన యుక్తవయస్సు చేరుకున్న తర్వాత దానిని వారసత్వంగా పొందాడు. యునైటెడు స్టేట్సు‌లో 100 బానిసత్వం,  తోటలతో అంచనా వేయబడిన మాడిసను తండ్రి వర్జీనియాలోని పీడ్‌మాంటులో అతిపెద్ద భూస్వాములలో ఒకరు.

1760ల ప్రారంభంలో, మాడిసన్ కుటుంబం కొత్తగా నిర్మించిన ఇంటికి మారారు, దానికి వారు మోంట్పెల్లియర్ అని పేరు పెట్టారు. మాడిసన్ పన్నెండు మంది పిల్లలలో పెద్దవాడు,  ఏడుగురు సోదరులు మరియు నలుగురు సోదరీమణులు ఉన్నారు, అయితే ఆరుగురు మాత్రమే యుక్తవయస్సు వరకు జీవించారు: సోదరులు ఫ్రాన్సిస్, అంబ్రోసు విలియం, సోదరీమణులు నెల్లీ, సారా, ఫ్రాన్సిసు. 1793లో తన తండ్రి మరియు అన్నయ్య మరణించే వరకు ఆంబ్రోస్ మోంట్‌పెలియర్‌ను నిర్వహించడంలో సహాయం చేశాడు.

11 నుండి 16 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు, మాడిసన్ అనేక ప్రముఖ దక్షిణ కుటుంబాలకు ట్యూటరు అయిన డోనాల్డు రాబర్టుసన్ వద్ద చదువుకున్నాడు. మాడిసన్ గణితం, భౌగోళికం మరియు ఆధునిక మరియు శాస్త్రీయ భాషలను నేర్చుకున్నాడు, లాటిన్లో అసాధారణంగా ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. 16 సంవత్సరాల వయస్సులో, మాడిసన్ మోంట్‌పెలియర్‌కు తిరిగి వచ్చాడు, అక్కడ కళాశాలకు సిద్ధం కావడానికి రెవరెండ్ థామస్ మార్టిన్ వద్ద చదువుకున్నాడు. తన కాలంలోని చాలా మంది కళాశాలకు వెళ్లే వర్జీనియన్లు లాగా కాకుండా, మాడిసన్ విలియం, మేరీ కళాశాలకి హాజరు కాలేదు.ఎందుకంటే లోతట్టు ప్రాంతాల విలియమ్సు‌బర్గు వాతావరణం—అంటు వ్యాధులకు ఎక్కువ అవకాశం ఉందని భావించబడింది—అతని ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపి ఉండవచ్చు. బదులుగా 1769లో అతను కాలేజ్ ఆఫ్ న్యూజెర్సీ (తరువాత ప్రిన్సు‌టన్ విశ్వవిద్యాలయం)లో చేరాడు.


అతని కళాశాల అధ్యయనాలలో లాటిన్, గ్రీకు, వేదాంతశాస్త్రం మరియు జ్ఞానోదయం, మరియు ప్రసంగం మరియు చర్చను నొక్కిచెప్పారు. మాడిసను అమెరికను విగ్–క్లియోసోఫికు సొసైటీలో ప్రముఖ సభ్యుడు, ఇది క్యాంపసు‌లో రాజకీయ ప్రతిరూపమైన క్లియోసోఫికు సొసైటీతో పోటీ పడింది. ప్రిన్స్టను‌లో ఉన్న సమయంలో, మాడిసను‌కు అత్యంత సన్నిహితుడు భవిష్యత్ అటార్నీ జనరలు విలియం బ్రాడు‌ఫోర్డు. క్లాస్‌మేటు ఆరోను బర్‌తో కలిసి, మాడిసను కళాశాలలో మూడేళ్ల బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీని రెండేళ్లలో పూర్తి చేసి, 1771లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. గ్రాడ్యుయేషను తర్వాత మతాధికారులలో చేరాలని లేదా న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టాలని అతను భావించాడు, కానీ బదులుగా, కళాశాల అధ్యక్షుడు జాన్ ఆధ్వర్యంలో హిబ్రూ, రాజకీయ తత్వశాస్త్రం అధ్యయనం చేయడానికి ప్రిన్స్టను‌లోనే ఉన్నాడు. విథరు‌స్పూను. అతను 1772 ప్రారంభంలో మోంట్‌పెలియర్‌కు తిరిగి వచ్చాడు.

తత్వశాస్త్రం మరియు నైతికతపై మాడిసన్ ఆలోచనలను విథర్‌స్పూన్ తీవ్రంగా రూపొందించాడు, అతను అతన్ని జ్ఞానోదయ యుగం యొక్క తత్వశాస్త్రం, విలువలు మరియు ఆలోచనా విధానాలకు మార్చాడు. జీవిత చరిత్ర రచయిత టెరెన్స్ బాల్ ప్రిన్స్‌టన్‌లో, మాడిసన్ 

మాంట్పెలియర్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, ఎంపిక చేసుకున్న వృత్తి లేకుండా, మాడిసన్ తన తమ్ముళ్లకు ట్యూషన్ చెప్పాడు. అతను 1773లో చట్ట పుస్తకాలు అధ్యయనం చేయడం ప్రారంభించాడు. లా అప్రెంటిసు అయిన తన స్నేహితుడు బ్రాడ్‌ఫోర్డు‌ను తనకు ఒక అధ్యయన ప్రణాళికను పంపమని అడిగాడు. 1783 నాటికి మాడిసను చట్టపరమైన ప్రచురణల మీద అవగాహన సంపాదించాడు. అతను తనను తాను లా విద్యార్థిగా భావించాడు కానీ న్యాయవాదిగా కాదు. మాడిసన్ న్యాయవాది వద్ద శిష్యరికం చేయలేదు. బార్‌లో ఎప్పుడూ చేరలేదు. విప్లవాత్మక యుద్ధం తరువాత ఆయన రాజ్యాంగ సదస్సుకు సన్నాహకంగా మోంట్పెలియర్‌లో పురాతన ప్రజాస్వామ్యాలను అధ్యయనం చేశాడు. మాడిసన్ మానసిక అలసట మరియు సంబంధిత భయముతో కూడిన అనారోగ్య ఎపిసోడ్‌లతో బాధపడ్డాడు, ఇది తరచుగా ఒత్తిడి కాలాల తర్వాత స్వల్పకాలిక అసమర్థతకు కారణమవుతుంది. మాడిసన్ యొక్క ఆకస్మిక దాడుల వివరణలు మూర్ఛ నేటి అవగాహనకు అనుగుణంగా ఉంటాయి.చెనీ, లిన్. జేమ్స్ మాడిసన్: ఎ లైఫ్ రీకన్సిడర్డ్, పేజీ. 4, వైకింగ్, న్యూయార్క్, న్యూయార్క్, 2014. . అతను తన చివరి సంవత్సరాల వరకు మంచి శారీరక ఆరోగ్యాన్ని అనుభవించాడు.

అమెరికన్ విప్లవం - సమాఖ్య వ్యాసాలు
1765లో బ్రిటిషు పార్లమెంటు స్టాంపు చట్టంను ఆమోదించింది. ఇది వలసవాదుల నుండి తీవ్ర వ్యతిరేకతకు కారణమైంది. అమెరికను విప్లవంలో ముగిసే సంఘర్షణకు దారితీసింది. అమెరికను విప్లవ యుద్ధం ఏప్రిల్ 19న ప్రారంభమైంది, 1775. వలసవాదులు మూడు ప్రముఖ వర్గాలను ఏర్పరచారు: విధేయులు, వీరు రాజు 3వ జార్జి కు మద్దతు ఇవ్వడం కొనసాగించారు; విశ్వాసులు లేదా దేశభక్తుల పట్ల దృఢమైన నిబద్ధతలు లేని ముఖ్యమైన తటస్థ వర్గం; మరియు కాంటినెంటలు కాంగ్రెసు నాయకత్వంలో మాడిసన్ చేరిన పేట్రియాట్సు. అమెరికన్ కాలనీలపై పన్ను విధించడానికి ప్రయత్నించడం ద్వారా పార్లమెంట్ తన హద్దులను దాటిందని మాడిసను విశ్వసించాడు. బ్రిటిషు పాలనను ప్రతిఘటించిన వారి పట్ల ఆయన సానుభూతి చెందాడు. చారిత్రాత్మకంగా, బిషప్‌ల ముడుపు గురించి చర్చ కొనసాగుతోంది మరియు చివరికి బ్రిటిష్ పార్లమెంట్‌లో (తరువాత 1786లో విదేశాల్లో బిషప్‌ల ముడుపు చట్టం అని పిలుస్తారు) బ్రిటిష్ కిరీటానికి విధేయత లేకుండా అమెరికన్ చర్చికి బిషప్‌లను పవిత్రం చేయడానికి అనుమతించే చట్టం ఆమోదించబడింది. కొత్త ఆంగ్లికన్ చర్చిలు తమ సొంత స్వపరిపాలన, సమిష్టి నిర్ణయం తీసుకోవడం మరియు స్వయం-మద్దతు గల నిధులలో మరింత చురుకైన రాజకీయ రూపాలను చేర్చడం ప్రారంభించాయి; ఈ చర్యలు మతపరమైన మరియు లౌకిక గుర్తింపుల విభజనకు అనుగుణంగా ఉంటాయి.  మాడిసన్ ఈ చర్యలు సరిపోవని నమ్మాడు మరియు వర్జీనియాలోని ఆంగ్లికను చర్చిని స్థావరీకరణకు అనుకూలంగా ఉన్నాడు; స్థిరపడిన మతం పట్ల సహనం మత స్వేచ్ఛకి మాత్రమే కాకుండా స్థిరపడిన చర్చి ద్వారా ప్రకటించబడే ఏదైనా అధికారం పట్ల అధిక గౌరవాన్ని ప్రోత్సహించడం వల్ల కూడా హానికరమని అతను భావించాడు. 


1774లో మోంట్‌పెలియర్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, మాడిసను స్థానిక కమిటీ ఆఫ్ సేఫ్టీలో స్థానం సంపాదించాడు. ఇది స్థానిక పేట్రియాటు మిలీషియాను పర్యవేక్షించే విప్లవ అనుకూల సమూహం. అక్టోబర్ 1775లో అతను ఆరెంజు కౌంటీ మిలీషియాకు కల్నల్‌గా నియమితుడయ్యాడు, వర్జీనియా యొక్క మొదటి రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించే పనిలో ఉన్న ఐదవ వర్జీనియా కన్వెన్షనుకు ప్రతినిధిగా ఎన్నికయ్యే వరకు తన తండ్రికి రెండవ-కమాండ్‌గా పనిచేశాడు. మాడిసన్ విప్లవాత్మక యుద్ధంలో ఎప్పుడూ పోరాడనప్పటికీ, అతను యుద్ధకాల నాయకుడిగా వర్జీనియా రాజకీయాల్లో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నాడు. వర్జీనియా రాజ్యాంగ సమావేశంలో, అతను ఒప్పించాడు మతం అమలులో కేవలం "సహనం" కాకుండా "సమాన హక్కు" కల్పించడానికి, మే 20, 1776న మొదట రూపొందించబడిన వర్జీనియా హక్కుల ప్రకటనను మార్చడానికి ప్రతినిధులు. వర్జీనియా రాజ్యాంగం అమలులోకి రావడంతో, మాడిసన్ వర్జీనియా హౌస్ ఆఫ్ డెలిగేట్సులో భాగమయ్యాడు. తరువాత అతను వర్జీనియా గవర్నర్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్‌కు ఎన్నికయ్యాడు, అక్కడ అతను గవర్నరు థామస్ జెఫర్సన్కి సన్నిహిత మిత్రుడు అయ్యాడు. జూలై 4, 1776న, యునైటెడు స్టేట్సు స్వాతంత్ర్య ప్రకటన అధికారికంగా ముద్రించబడింది.

మాడిసన్ 1777 నవంబర్‌లో కాన్ఫెడరేషను ఆర్టికల్సు కు సంబంధించిన చర్చలలో పాల్గొన్నాడు, ఆర్టికల్సు ముసాయిదాను ప్రభావితం చేసిన మత స్వేచ్ఛ గురించి చర్చకు దోహదపడ్డాడు. అయితే ఆర్టికల్సు ఆఫ్ కాన్ఫెడరేషను‌ను స్వీకరించడానికి ఆయన సంతకం అవసరం లేదు. మత స్వేచ్ఛపై వ్యాసంలో మాడిసన్ ఉదారవాదాన్ని ప్రతిపాదించారు, కానీ పెద్ద వర్జీనియా సమావేశం ప్రతిపాదిత రాజ్యాంగంలో విశ్వాసం యొక్క "స్వేచ్ఛా వ్యక్తీకరణ" యొక్క మరింత రాడికల్ భాషను తొలగించి, మతంలో "సహనాన్ని" హైలైట్ చేయడం అనే తక్కువ వివాదాస్పద ప్రస్తావనను తెచ్చింది. మాడిసను మళ్ళీ 1777 నుండి 1779 వరకు కౌన్సిలు ఆఫ్ స్టేట్‌లో పనిచేశాడు, అతను యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క పాలక సంస్థ అయిన రెండవ కాంటినెంటలు కాంగ్రెసుకి ఎన్నికయ్యాడు.

1780 నుండి 1783 వరకు కాంగ్రెస్‌లో మాడిసన్ పదవీకాలంలో, అమెరికా గ్రేట్ బ్రిటన్‌పై కఠినమైన యుద్ధాన్ని ఎదుర్కొంది, దానితో పాటు పారిపోయిన ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక ఇబ్బందులు మరియు వివిధ స్థాయిల ప్రభుత్వాల మధ్య సహకారం లేకపోవడం. చరిత్రకారుడు జె. సి. ఎ. స్టాగ్ ప్రకారం, మాడిసన్ ఆర్థిక సమస్యలపై నిపుణుడిగా ఎదగడానికి కృషి చేశాడు, శాసనసభా కార్యకర్తగా, పార్లమెంటరీ సంకీర్ణ నిర్మాణంలో నిపుణుడిగా ఎదిగాడు. అవసరమైన అభ్యర్థనలను సరఫరా చేయడంలో రాష్ట్రాలు విఫలమవడం పట్ల నిరాశ చెందిన మాడిసన్, దిగుమతుల మీద సుంకాలు ద్వారా స్వతంత్రంగా ఆదాయాన్ని పెంచుకునే అధికారాన్ని కాంగ్రెస్‌కు ఇవ్వడానికి కాన్ఫెడరేషన్ ఆర్టికల్‌లను సవరించాలని ప్రతిపాదించాడు. జనరల్ జార్జి వాషింగ్టన్, కాంగ్రెస్ సభ్యుడు అలెగ్జాండర్ హామిల్టన్, ఇతర నాయకులు కూడా సుంకాల సవరణకు మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ, అది పదమూడు రాష్ట్రాల ఆమోదం పొందలేకపోయింది. కాంగ్రెస్ సభ్యుడిగా ఉన్నప్పటికీ, మాడిసన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు ఫ్రాన్స్ మధ్య సన్నిహిత కూటమికి తీవ్రమైన మద్దతుదారు. పశ్చిమ దిశగా విస్తరణకు మద్దతుదారుగా, కొత్త దేశం మిస్సిస్సిప్పి నది మీద నావిగేషను హక్కును దాని తూర్పున ఉన్న అన్ని భూములపై ​​నియంత్రణను పారిసు ఒప్పందం లో నిర్ధారించుకోవాలని ఆయన పట్టుబట్టారు. ఇది విప్లవాత్మక యుద్ధాన్ని ముగించింది. కాంగ్రెస్‌లో తన పదవీకాలం తర్వాత, మాడిసన్ 1784లో వర్జీనియా హౌస్ ఆఫ్ డెలిగేట్స్‌కు ఎన్నికయ్యారు.

 మూలాలు