ప్రతుల్ చంద్ర గుప్తా

ప్రతుల్ చంద్ర గుప్తా (1910 జనవరి 16 - 1990 మార్చి 11), ఒక భారతీయ చరిత్రకారుడు, రచయిత. ఆయన నానా సాహిబ్ అండ్ ది రైజింగ్ ఎట్ కాన్పూర్ రచయిత."Samsad Bangali Charitabhidhan Vol.II in Bengali edited by Anjali Bose, published by Sahitya Samsad, Kolkata, India, January 2019 edition Page 226  మరాఠా సామ్రాజ్యంలో పేరుగాంచిన రచయతల్లో ఆయన ఒకడు, గంగారాం రాసిన 18వ శతాబ్దపు బెంగాలీ గ్రంథం అయిన మహారాష్ట్ర పురాణాన్ని ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడు, ప్రముఖ భారత శాస్త్రవేత్త ఎడ్వర్డ్ సి. డిమోక్ అతని సహ అనువాదకుడు. ఆయన పుస్తకాల్లో ఒకటి, ఐఎన్ఏ ఇన్ మిలిటరీ ఆపరేషన్, జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ చేత నియమించబడింది, కానీ రాజకీయ అభ్యంతరాల కారణంగా ఈ పుస్తకాన్ని ప్రచురించలేకపోయారు. ది లాస్ట్ పేష్వా అండ్ ఇంగ్లీష్ కమిషనర్స్, 1818-1851 షా ఆలం II వంటి ఇతర ముఖ్యమైన రచనలలో కొన్ని. 

సాహిత్యానికి ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 1975లో ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసింది.

 కెరీర్ 
ప్రతుల్ చంద్ర గుప్తా 1910లో తియోటా రాజ్బరీలో జన్మించాడు. అతను రంగ్పూర్ లో పాఠశాలను ప్రారంభించి, తరువాత కలకత్తాలోని సౌత్ సబర్బన్ స్కూల్లో చదివాడు. ఆయన బి. ఎ. ఆనర్స్ పొందాడు. కలకత్తా ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల నుండి చరిత్రలో ఎంఏ, న్యాయశాస్త్రంలో మరింత అధ్యయనం చేసిన తరువాత, ఆయన చరిత్రకు తిరిగి వచ్చాడు. 1936లో లండన్ విశ్వవిద్యాలయం స్కూల్ ఆఫ్ ఓరియంటల్ స్టడీస్ నుండి పీహెచ్డీ పొందిన మొదటి భారతీయులలో ఆయన ఒకడు.

భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ఆయన కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరర్ (1939–1956), ఆ తరువాత రీడర్ (1957–1961), ఆ తరువాత జాదవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో చరిత్ర విభాగాధిపతి, ప్రొఫెసర్ (1961–1970) అయ్యాడు. ఆయన విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం, శాంతినికేతన్‌లో వైస్-ఛాన్సలర్ (1971–1975), కలకత్తాలోని రవీంద్రభారతి విశ్వవిద్యాలయంలో వైస్-ఛాన్సలర్ (1975–1979)గా పనిచేసాడు.

ప్రతుల్ చంద్ర గుప్తా అనేక విద్వాంసుల సంఘాలలో, ముఖ్యంగా ఆయన అధ్యక్షుడిగా ఉన్న ఆసియాటిక్ సొసైటీ (కలకత్తా)లో చురుకుగా ఉండేవాడు. ఆయన కలకత్తాలోని విక్టోరియా మెమోరియల్ ధర్మకర్తలలో సభ్యుడు 1972-1980. ఆంగ్లంలో రచనలతో పాటు, అతను బెంగాలీలో విస్తృతంగా ప్రచురించాడు, పిల్లలు, పెద్దల కోసం కథలు రాశాడు. ఆయన ఆత్మకథ డింగులి మోర్ 1985లో ఆనంద పబ్లిషర్స్, కలకత్తా ప్రచురించింది.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
అతుల్ చంద్ర గుప్తా, సావిత్రి రే దంపతుల పెద్ద కుమారుడు ప్రతుల్ చంద్ర గుప్తా. అతను సుప్రియా రాయ్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు, వారికి ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు, అవిజిత్ (1942-2023), ఇషానీ (జననం 1949). సుప్రియ 1956లో మరణించింది.

 మరణం 
ఆయన 1990లో కలకత్తాలో మరణించాడు.

 మూలాలు 

వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:1910 జననాలు