కిరీటేశ్వరి ఆలయం

కిరీటేశ్వరి ఆలయం పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని లాల్‌బాగ్ ఉపవిభాగం పరిధిలో ఉన్న నబాగ్రామ్ కమ్యూనిటీ అభివృద్ధి బ్లాక్ కు చెందిన కిరీట్కోనా గ్రామంలో ఉంది.  ఇది 51 శక్తిపీఠాలలో ఒకటైన శక్తిపీఠంగా గుర్తింపు పొందింది.  సెప్టెంబర్ 2023లో ఈ ప్రాంతం భారతదేశంలోని ఉత్తమ పర్యాటక గ్రామంగా ఎంపికైంది.
భౌగోళికం
స్థానం
కిరీటేశ్వరి ఆలయం  వద్ద ఉంది. ఇది ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని లాల్‌బాగ్ ఉపవిభాగంలో భాగీరథి నది తీరానికి సమీపంలో ఉన్న కిరీట్కోనా గ్రామంలో ఉంది.
చరిత్ర
పురాణాల ప్రకారం ఈ స్థలానికి కిరీటేశ్వరి అనే పేరు వచ్చింది. ఇక్కడ నివసించే దేవతను దేవి కిరీటేశ్వరి (మా కిరీటేశ్వరి లేదా మా కిరీటేశ్వరి కాళి అని కూడా పిలుస్తారు) అని అంటారు.  దేవి సతి తన శరీరాన్ని అగ్నిలో ఆహుతి చేసుకున్న తరువాత, శివుడు ఆమె దేహాన్ని మోస్తూ సంచరించిన సమయంలో, ఆమె కిరీటం (లేదా "కిరిట్") పడిన ప్రదేశమే ఈ ఆలయం ఉన్న స్థలంగా విశ్వసించబడుతుంది.  ఈ ఆలయ నిర్మాణం వెయ్యి సంవత్సరాలకంటే పాతదని భావించబడుతుంది, ఈ ప్రదేశాన్ని మహామాయ నిద్రించే స్థలంగా పరిగణించేవారు. స్థానికులు ఈ ఆలయాన్ని మహిషాసురమర్దిని అని కూడా పిలుస్తారు.  దేవిని ముకుటేశ్వరి అని కూడా ఆరాధిస్తారు, ఎందుకంటే ఆమె ముకుటం (కిరీటం) ఇక్కడ పడింది.  అసలు ఆలయం 1405లో ధ్వంసం చేయబడింది. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆలయాన్ని 19వ శతాబ్దంలో లాల్‌గోలా రాజు దర్పణనారాయణ తిరిగి నిర్మించాడు. ఇది 51 శక్తిపీఠాలలో అత్యంత పురాతన నిర్మాణ శైలికి చెందిన ఆలయంగా భావించబడుతుంది.  ఇది ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని అతి పురాతన ఆలయం.  ఒక పురాణ కథనం ప్రకారం, నబాబు మిర్ జాఫర్ తన మరణశయ్యపై ఉండగా కుష్ఠురోగంతో బాధపడుతూ, మా కిరీటేశ్వరి యొక్క పవిత్ర చరణామృతంను కోరాడని చెప్పబడుతుంది.
సంస్కృతి
డేవిడ్ జె. మెక్‌కచియన్ ప్రకారం, కిరీటేశ్వరి ఆలయం ఒక చిన్న ఆలయం. ఇది ప్రధానంగా ఒక చార్-చాలా శైలిలో నిర్మించబడింది.  అయితే, కార్నీస్ వంపును పైకప్పు మొత్తం మీద (ఎనిమిది భాగాలుగా) పునరావృత నమూనాగా ఉపయోగించారు.  ఇది ఏక్-బంగ్లా ప్రాంగణంతో కూడిన చార్-చాలా ఆలయంగా కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు.McCutchion, David J., Late Mediaeval Temples of Bengal, మొదట ప్రచురణ 1972, మళ్లీ ముద్రణ 2017, పేజీలు 40–41, 70. The Asiatic Society, Kolkata, 
రవాణా
ఈ ఆలయం కిరీటేశ్వరి అని పిలవబడే కిరీట్కోనా గ్రామంలో ఉంది. నబాగ్రాం – లాల్‌బాగ్ రహదారి ఈ గ్రామం గుండా వెళుతుంది.  సమీప రైల్వే స్టేషన్ దహపారా ధామ్ రైల్వే స్టేషన్ (గ్రామానికి 5 కి.మీ దూరంలో) ఉంది.  లాల్‌బాగ్ కోర్ట్ రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ ఆలయానికి సుమారు 3 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
గుర్తింపు
సెప్టెంబర్ 2023లో భారతదేశ కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ కిరీటేశ్వరిని ‘భారతదేశపు ఉత్తమ పర్యాటక గ్రామం – 2023’గా ప్రకటించింది.  గ్రామీణ భారతదేశంలో వారసత్వం, సాంస్కృతిక పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ఈ పోటీ నిర్వహించబడింది.  2023లో 31 రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల నుంచి మొత్తం 795 గ్రామాలు ఈ పోటీలో పాల్గొన్నాయి. కిరీటేశ్వరి విజేతగా నిలిచింది.
కిరీటేశ్వరి ఆలయ చిత్ర గ్యాలరీ

సూచనలు

బాహ్య లింకులు


Category:పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని హిందూ దేవాలయాలు
Category:శక్తి పీఠాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ దేవాలయాలు
వర్గం:దుర్గా దేవాలయాలు