సత్య పాల్ వాహీ

సత్య పాల్ వాహీ భారతీయ కార్పొరేట్ అధికారి, సైనిక అధికారి, సాంకేతిక నిపుణుడు మరియు రచయిత. ఆయన ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కమిషన్ (ONGC), సిమెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI) వంటి భారత ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలకు ఛైర్మన్‌గా పనిచేశారు. ఆయన ఇండియన్ ఆర్మీ కార్ప్స్ ఆఫ్ ఈఎంఈ సభ్యుడిగా సేవలందించి, కర్నల్ హోదాతో పదవీ విరమణ చేశారు.

మూడు భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాల నుండి డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ (గౌరవ డిగ్రీ) పొందిన వాహీ, పెట్రోటెక్ లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు, ఇండియన్ జియోఫిజికల్ యూనియన్ రజతోత్సవ అవార్డు, జెయింట్స్ ఇంటర్నేషనల్ అవార్డు వంటి అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నారు. భారత ప్రభుత్వము 1988లో ఆయనకు సమాజానికి చేసిన సేవలకు గాను పద్మ భూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

 జీవిత చరిత్ర 
సత్య పాల్ వాహీ బ్రిటిష్ ఇండియాలోని లాహోర్ సమీపంలోని చిన్న గ్రామమైన ఖుషాబ్లో జన్మించారు. ఆయన బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎలక్ట్రికల్ మరియు మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్‌లో పట్టభద్రులయ్యారు.

ఆ తరువాత డెహ్రాడూన్లోని ఇండియన్ మిలిటరీ అకాడమీలో చేరి, 1950లో శిక్షణ పూర్తిచేసుకుని భారత సైన్యంలోని కార్ప్స్ ఆఫ్ ఈఎంఈలో సేవలందించారు. ఆయన కర్నల్ హోదాతో సైనిక సేవల నుంచి పదవీ విరమణ చేశారు. సైన్యంలో ఉన్న సమయంలో కొంతకాలం బ్రిటిష్ ఆర్మీకి చెందిన రాయల్ ఎలక్ట్రికల్ అండ్ మెకానికల్ ఇంజినీర్లు విభాగంలో కూడా పనిచేశారు. ఈ సందర్భంగా యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు జర్మనీలో నియమించబడ్డారు.

తరువాత ఆయన బొకారో స్టీల్ ప్లాంట్ (1969–74), భారత్ హెవీ ఎలక్ట్రికల్స్ (BHEL) (1974–78) వంటి సంస్థల్లో వివిధ బాధ్యతలు నిర్వహించారు. అనంతరం ప్రభుత్వానికి పూర్తిగా చెందిన సిమెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI) ఛైర్మన్‌గా నియమితులయ్యారు. నష్టాల్లో ఉన్న సంస్థను లాభదాయక సంస్థగా మార్చిన ఘనత ఆయనకు దక్కింది.

1981లో ఇందిరా గాంధీ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో, ఆయన భారతదేశంలోని అతిపెద్ద చమురు–వాయు సంస్థ అయిన ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కమిషన్ ఛైర్మన్‌గా నియమితులయ్యారు.

ONGCలో ఆయన పదవీకాలం బొంబాయి హై సముద్రతీర చమురు క్షేత్రాల అన్వేషణ కాలానికి సమాంతరంగా సాగింది. ఈ సమయంలో భారతదేశ చమురు ఉత్పత్తి సంవత్సరానికి 9 మిలియన్ టన్నుల నుండి 32 మిలియన్ టన్నుల వరకు పెరగడంలో ఆయన పాత్ర కీలకమైంది. కంప్యూటరీకరణ, ఆధునిక కార్యాలయ సదుపాయాలు, శిక్షణ కేంద్రాల ఏర్పాటు వంటి ఆధునీకరణ చర్యలకు కూడా ఆయన తోడ్పడ్డారు.

ONGC తర్వాత ఆయన భారత్ ఆప్టాల్మిక్ గ్లాస్ లిమిటెడ్‌తో అనుబంధమై, స్టాండింగ్ కమిటీ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ (SCOPE) ఛైర్మన్‌గా పనిచేశారు. ఆయన మిశ్ర ధాతు నిగమ్, మలబార్ సిమెంట్ లిమిటెడ్, యూపీ సిమెంట్స్ వంటి సంస్థల డైరెక్టర్‌గా కూడా పనిచేశారు. అలాగే కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR), అడ్మినిస్ట్రేటివ్ స్టాఫ్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇండియా, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్, కలకత్తా, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, ఢిల్లీల పాలక మండళ్లలో సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

ఆయన ఆత్మకథ Leading from the Front: From Army to Corporate World 2008లో ప్రచురితమైంది. ఈ గ్రంథంలో అప్పటి భారతీయ పారిశ్రామిక రంగంలో ఉన్న రాజకీయ జోక్యాలు, బ్యూరోక్రటిక్ లోపాలపై వివరాలు ఉన్నాయని పేర్కొనబడింది.

 పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు 
1985లో ఇండియన్ స్కూల్ ఆఫ్ మైన్స్ ఆయనకు డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ (గౌరవ డిగ్రీ) ప్రదానం చేసింది. అనంతరం రూర్కీ విశ్వవిద్యాలయం (ప్రస్తుత ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, రూర్కీ) మరియు ఆయన మాతృసంస్థ బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం కూడా వరుసగా 1987, 1989లో అదే గౌరవాన్ని ఇచ్చాయి. 1988లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మ భూషణ్ పురస్కారం అందించింది. 1989లో ఆయనకు జెయింట్స్ ఇంటర్నేషనల్ అవార్డు మరియు ఇండియన్ జియోఫిజికల్ యూనియన్ లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డులు లభించాయి. 2007లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 7వ అంతర్జాతీయ చమురు మరియు వాయు సదస్సు (పెట్రోటెక్-2007) సందర్భంగా ఆయనకు పెట్రోటెక్ లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు ప్రదానం చేశారు.

 ఇవీ చూడండి 
 ఇండియన్ ఆర్మీ కార్ప్స్ ఆఫ్ ఈఎంఈ
 ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కమిషన్

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 


 మరింత చదవండి 


వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:పద్మ భూషణ్ గ్రహీతలు
వర్గం:ఖుషాబ్ జిల్లా ప్రజలు
వర్గం:భారత సైనికులు
వర్గం:భారతీయ ఇంజినీర్లు
వర్గం:భారతీయ కార్పొరేట్ డైరెక్టర్లు
వర్గం:భారతీయ సాంకేతిక రచయితలు
వర్గం:భారతీయ నిర్వహణ సలహాదారులు
వర్గం:ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్