జై పాల్ మిట్టల్

జై పాల్ మిట్టల్ (జననం: 21 సెప్టెంబర్ 1940) భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఆయన భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రంలో డీఏఈ రాజా రమణ ఫెలోగా పనిచేశారు. అలాగే ఐఐటీ ముంబయి, జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ, భారతదేశం మరియు పుణె విశ్వవిద్యాలయంలలో విశిష్ట ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు.  
ఫోటోరసాయన శాస్త్రం మరియు వికిరణ రసాయన శాస్త్రం రంగాలలో ఆయన పరిశోధనలకు విశేష గుర్తింపు ఉంది.  
భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 2003లో భారతదేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసింది.

జీవిత చరిత్ర
జై పాల్ మిట్టల్ 1940 సెప్టెంబర్ 21న మీరట్లో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జన్మించారు.  
ఆయన ఆగ్రా విశ్వవిద్యాలయంలో రసాయన శాస్త్రంలో బీఎస్సీ మరియు ఎంఎస్సీ పూర్తిచేశారు.  
1959లో ఉద్యోగ అవకాశాల కోసం ముంబయికి వెళ్లారు.

అణుశక్తి స్థాపన శిక్షణ పాఠశాలలో (తదుపరి భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రం) శిక్షణ పొందిన తర్వాత, అమెరికాలోని నోట్రే డేమ్ విశ్వవిద్యాలయంలో వికిరణ రసాయన శాస్త్ర విభాగంలో చేరారు.  
1967లో డాక్టరేట్ (పీహెచ్‌డీ) పూర్తి చేశారు.

1969లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రంలో పూల్ ఆఫీసర్‌గా చేరారు.  
అక్కడ ఫోటోరసాయన శాస్త్రం మరియు వికిరణ రసాయన శాస్త్రాలలో పరిశోధనా బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.

భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రంలో రసాయన మరియు ఐసోటోప్ విభాగ డైరెక్టర్‌గా, డీఏఈ రాజా రమణ ఫెలోగా పనిచేశారు.  
నానోసెకండ్ లినాక్ ఆధారిత పల్స్ రేడియోలిసిస్ వ్యవస్థ స్థాపనలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.  
భారతదేశంలో వికిరణ రసాయన శాస్త్రం మరియు ఫోటోరసాయన శాస్త్రంలో కొత్త పరిశోధనా పాఠశాల ప్రారంభించినవారిగా గుర్తింపు పొందారు.

పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు
జై పాల్ మిట్టల్ భారత జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ, జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ, భారతదేశం, భారతీయ శాస్త్ర అకాడమీల ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు.  
1964లో ఫుల్‌బ్రైట్ స్కాలర్‌షిప్, 2002లో హంబోల్ట్ పరిశోధనా పురస్కారం అందుకున్నారు.  
2003లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది.

ఇవి కూడా చూడండి
 భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రం

మూలాలు

బాహ్య లింకులు


Category:జీవించి ఉన్న వ్యక్తులు
Category:1940లో జన్మించిన వారు
Category:ఉత్తరప్రదేశ్‌కు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు
Category:20వ శతాబ్దపు భారతీయ రసాయన శాస్త్రవేత్తలు
Category:ఫోటోరసాయన శాస్త్రవేత్తలు
Category:ఐఐటీ ముంబయి అధ్యాపకులు
Category:పుణె విశ్వవిద్యాలయ అధ్యాపకులు
Category:మీరట్ జిల్లా వ్యక్తులు
Category:భారత జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ ఫెలోస్
Category:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు (శాస్త్రం మరియు ఇంజినీరింగ్)
Category:జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ, భారతదేశం ఫెలోస్
Category:భారతీయ శాస్త్ర అకాడమీ ఫెలోస్