మానసార వాస్తుశాస్త్రం

మానసార వాస్తుశాస్త్రం అనేది డాక్టర్ పెదపాటి నాగేశ్వరరావు సంస్కృతం నుండి అనువదించి ప్రచురించిన తెలుగు పుస్తకం. 

శిల్పం విజ్ఞానానికి నాంది. ఈ సమస్త ప్రపంచమూ శిల్పం వల్లనే సృష్టింపబడింది. శిల్పం వల్లనే వృద్ధి చెందుతున్నది. నేడు మనం విజ్ఞానమని దేన్ని పిలుస్తున్నామో దాన్ని శిల్పం అంటారని ఋగ్వేదం చెప్పింది. అనాదిగా మౌఖిక సంప్రదాయంగా వస్తున్న అనేక విద్యలలో శిల్పం ఒకటి. వేదకాలం నాటికే 14 రకాల శిల్పశాఖలు అత్యున్నత స్థితిలో ఉన్నవని వేదమంత్రాల ద్వారా తెలుస్తున్నది. శిల్పం కేవలం లౌకికమైన ఫలాన్నిస్తుందని చాలామంది అభిప్రాయం.
వేదకాలం నుండి శిల్పశాస్త్రానికి గల ఆచార్య పరంపరను చూస్తే శిల్పం యొక్క మహత్తు అవగతమవుతుంది. యజ్ఞశిల్పం మొదలుకుని రథశిల్పం, విమాన శిల్పం, వాస్తుశిల్పం, ఆయుధ శిల్పం, ప్రాకారశిల్పం మొదలైన శిల్ప విశేషాలు ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాల్సిందే.

నేడు మనం చూస్తున్న శిల్పాలు, ఆలయాలు అఖండ భారతమంతా విస్తరించి ఉన్న ఒక సనాతన సంప్రదాయ స్థాపత్యవేద మూలాలు. ప్రాచీన మహర్షులు ఈ శిల్పశాస్త్రాల్ని రచించి మనకందించారు. మయముని రచించిన మయమతం, కాశ్యపమహర్షి ప్రణీత కాశ్యపశిల్పశాస్త్రం, అగస్త్యుని సకలాధికార శిల్పశాస్త్రం, అనేక శిల్పశాస్త్ర గ్రంథాలు మొదలైనవాటిలో ఎన్నో గ్రంథాలు నేడు అలభ్యం. మరి ఇలాంటి శాస్ర్తాల గురించి మనం తెలుసుకోవాలంటే నేడు అందుబాటులో వున్న తెలుగు పుస్తకాలు బహుతక్కువ. అటువంటి ప్రాచీన గ్రంథాలను తెలుగులో అనువదించి జనసామాన్యానికి అందించాలనే సదుద్దేశంతో ‘శిల్పకళాభారతి’ ఆవిర్భవించింది. ఈ దిశగా కందుకూరి వెంకట సత్యబ్రహ్మాచార్య ‘శిల్పకళాభారతి’ ద్వారా ఈ పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు.
తెలుగులో శిల్పశాస్త్రగ్రంథాలను ముద్రించాలని నాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర దేవదాయ ధర్మదాయశాఖ ప్రధానస్థపతి పద్మశ్రీ గ్రహీత ఎస్.ఎం. గణపతి స్థపతి అధ్యక్షతన ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన శిల్పశాస్త్ర అనువాదపథకంలో సభ్యులుగా ఉండి రూపధ్యానరత్నావళి, కాశ్యపశిల్పశాస్త్రం ఉత్తరభాగం గ్రంథాల ప్రచురణకు కీలకపాత్ర పోషించిన డాక్టర్ పెదపాటి నాగేశ్వరరావు 2014 లో సంస్కృతం నుండి అనువదించి ప్రచురించిన ‘మానసార వాస్తుశాస్త్రం’ ప్రతులన్నీ ఆ ఏడాదే అయిపోయాయి. ఒక చారిత్రక అవసరంగా భావించి పదేళ్ల తర్వాత ఈ మలిముద్రణ బాధ్యతలు శిల్పకళాభారతి పక్షాన కందుకూరి వేంకటసత్య బ్రహ్మాచార్య తీసుకొని, ఈ మహాద్భుత గ్రంథాన్ని మనముందుకు తెచ్చారు.

ఈ గ్రంథంలో చర్చించిన విషయాలు
 ప్రాచీన వాస్తు-శిల్పగ్రంథాలలో కాశ్యపం, మయమతం, మానసార గ్రంథాలను రత్నత్రయాలంటారు. 
 ఆసేతు హిమాచలం బృహత్తర ఆలయాలు, రాజహర్మ్యాలు, సేతువులు, ఉద్యానాలేన్నో ఈ గ్రంథం ఆధారంగా నిర్మించినవే.
 మానం అంటే కొలత. సారం అంటే సమస్త నిర్మాణాలకు సంబంధించిన కొలతల సారమే ఈ గ్రంథం.
 8 రకాల గ్రామాల నిర్మాణవిధానం. గ్రామంలోని ముఖ్య నిర్మాణాలను ఎక్కడ, ఎలా చేయాలో.
 ఎవరెవరికి ఎన్ని అంతస్థుల నిర్మాణం చేయాలి? భూమిలో చేయాల్సిన గర్భవిన్యాసవిధి.
 ఆలయ నిర్మాణానికి ముందు చేసే 8 రకాల ఉపపీఠాలు, 36 రకాల అధిష్టానాలను గురించి.
 ఆలయం, మండపాలకు కావాల్సిన స్తంభాల లక్షణం, ప్రస్తరలక్షణం, సంధికర్మవిధానం గురించి.
 దేవతలకు నిర్మించే ఆలయాల విమానం కొలతలు, 1 నుంచి 12 అంతస్తుల విమానలక్షణాలు గురించి.
 ఆలయం చుట్టూ రక్షణకై నిర్మించే పంచప్రాకారాలను, ఆ ప్రాకారంలో ఉండాల్సిన నిర్మాణాలను గురించి చెప్పింది. ప్రాకారాల లోపల శివ, విష్ణు ఆలయాలలో ఉండాల్సిన పరివారదేవతా లక్షణాలు, స్థానాన్ని గురించి.
 ప్రాకారానికి నలుదిక్కులా ఎత్తుగా నిర్మించే గోపురాలను అంతస్తులను బట్టి 15 రకాల గోపురాల గురించి.
 దేవతలకు, ద్విజులకు వాసయోగ్యమైన మండపాలను గురించి, వాటి ఉపయోగాన్ని గురించి.
 దేవతలు, అన్ని వర్ణాలవారు నివసించడానికి అనువైన శాలా (గృహములు) నిర్మాణం గురించి.
 దేవతా విగ్రహ నిర్మాణంలో అనుసరించే ఉత్తమ, మధ్యమ దశతాల కొలతలను, ప్రలంబ లక్షణం గురించి.
 లోహవిగ్రహాలను తయారుచేయడానికి మధూచిృష్ట విధానం, విగ్రహాలు అలక్షణంగా ఉంటే కలిగే నష్టాలను.
 దేవతా విగ్రహాలకు కళ్లు తెరిచే నయనోన్మీలన విధానాన్ని అందులో శిల్పాచార్యుడు చేయవలసిన విధులను.
 శిల్పాచార్యులు, ఆగమీకులు, పండితులు, పురోహితులు, జ్యోతిష్కులు, నిర్మాణ, వ్యాపార రంగాల వారికి ఈ గ్రంథం వరం.

మూలాలు
 మానసార వాస్తుశాస్త్రం - డాక్టర్ పెదపాటి నాగేశ్వరరావు సంస్కృతం నుండి అనువదించి ప్రచురించిన తెలుగు పుస్తకం.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2014 పుస్తకాలు