గంగాధర్ పాన్తావణే

గంగాధర్ విఠోబా పాన్తావణే (28 జూన్ 1937 – 27 మార్చి 2018) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ మరాఠీ భాషా రచయిత, విమర్శకుడు మరియు అంబేద్కరైట్ ఆలోచనావేత్త. ఆయన మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందినవారు. డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ సిద్ధాంతాలకు అంకితమైన అనుచరుడిగా జీవితం గడిపారు.

మహారాష్ట్రలోని దళిత సాహిత్య ఉద్యమంకు మూలపురుషుల్లో ఒకరిగా ఆయనను గుర్తిస్తారు.  
2008లో అమెరికాలో నిర్వహించిన తొలి ‘‘మరాఠీ విశ్వ సాహిత్య సమ్మేళనం’’కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.  
ఆయన స్థాపించిన పత్రిక అస్మితాదర్శ్ అనేక తరాల దళిత రచయితలకు ప్రేరణగా నిలిచింది.

2018లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

 జీవితం మరియు వృత్తి 
గంగాధర్ పాన్తావణే 28 జూన్ 1937న నాగ్‌పూర్‌లోని పాచ్‌పావలి ప్రాంతంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి విఠోబా పాన్తావణే అధిక చదువులు లేనివారైనా, డా. అంబేద్కర్ సమానత్వ ఉద్యమంతో అనుబంధం కలిగివున్నారు. కుటుంబం పేదరికంలోనే జీవితం గడిపింది.

డి.సి. మిషన్ స్కూల్‌లో ప్రాథమిక విద్య, నావ్యుగ్ విద్యాలయ, పట్వర్ధన్ హై స్కూల్‌లలో మాధ్యమిక విద్య పూర్తి చేశారు.  
1956లో నాగ్‌పూర్ కాలేజీలో బి.ఏ, ఎం.ఏ పూర్తి చేసి, 1987లో డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ మరాఠ్వాడా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి పీహెచ్‌డీ పొందారు.  
ఆయన పరిశోధన గ్రంథం – పత్రకార్ డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్.

మిలింద్ మహావిద్యాలయం, ఔరంగాబాద్‌లో ప్రొఫెసర్‌గా సేవలందించి, అనంతరం మరాఠ్వాడా విశ్వవిద్యాలయంలో సుమారు 20 సంవత్సరాలు అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు.

 బౌద్ధ ధర్మ స్వీకారం 
14 అక్టోబర్ 1956న నాగ్‌పూర్‌లోని దీక్షాభూమిలో డా. అంబేద్కర్ చేతుల మీదుగా, సుమారు 6 లక్షల మందితో కలిసి గంగాధర్ పాన్తావణే బౌద్ధమతం స్వీకరించారు.

 మరణం 
27 మార్చి 2018న ఔరంగాబాద్‌లో అనారోగ్య కారణాల వల్ల ఆయన మరణించారు.

 రచనలు 
మరాఠీ భాషలో 16 పుస్తకాలు రచించగా, 10 పుస్తకాలను సంపాదకత్వం వహించారు.  
అస్మితాదర్శ్ పత్రిక స్థాపకుడు కూడా.

 ముఖ్య రచనలు 
 ధమ్మచర్చ  
 ముల్యవేధ్లేని  
 దళితాంచే ప్రబోధన్  
 పత్రకార్ డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్  
 విధ్రోహాచే పాణి పెటలే ఆహే  

 గౌరవాలు మరియు పురస్కారాలు 
 పద్మశ్రీ – 2018  
 డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ జీవన్ గౌరవ పురస్కారం – 2016  
 ఔరంగాబాద్ భూషణ్ అవార్డు – 2014  
 మహర్షి విఠల్ రామజీ షిండే అవార్డు – 2006  

 సూచనలు 

Category:1937 జననాలు
Category:2018 మరణాలు
Category:భారతీయ రచయితలు
Category:మరాఠీ రచయితలు
Category:దళిత రచయితలు
Category:సామాజిక కార్యకర్తలు
Category:బౌద్ధ మతాంతరులు
Category:పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీతలు (సాహిత్యం)