హరికిషన్ సింగ్

హర్కిషన్ సింగ్ (25 నవంబర్ 1928 – 20 మార్చి 2020)  
భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ ఔషధ రసాయన శాస్త్రవేత్త, పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు.  
భారతదేశం, అమెరికా, కెనడా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు చైనాలలో పరిశోధన మరియు బోధనలో విశేష సేవలందించారు.

ఆయన సేంద్రీయ రసాయన శాస్త్రం, ఔషధ రసాయన శాస్త్రం మరియు సహజ పదార్థాల అధ్యయనంలో నిపుణుడు.  
తన పరిశోధనా బృందంతో కలిసి, వైద్యపరంగా ఉపయోగపడే సింథటిక్ న్యూరోమస్క్యులర్ బ్లాకర్ అయిన candocuronium iodide (చాండోనియం, HS-310) అభివృద్ధికి నాయకత్వం వహించారు.


 న్యూరోమస్క్యులర్ బ్లాకర్ కాండోక్యూరోనియం 
పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం, చండీగఢ్లో హర్కిషన్ సింగ్ నేతృత్వంలోని పరిశోధనా బృందం, మొదట చాండోనియం అయోడైడ్గా పిలువబడిన candocuronium iodide ను రూపకల్పన చేసి సంశ్లేషణ చేసింది.  
దీనికి సంబంధించిన ఔషధ పరీక్షలు స్ట్రాత్‌క్లైడ్ విశ్వవిద్యాలయంలో నిర్వహించబడ్డాయి.

కేంద్ర ఔషధ పరిశోధనా సంస్థ (CDRI), లక్నోలో నిర్వహించిన విషపరిశోధనలలో ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావాలు కనిపించలేదు.  
క్లినికల్ అధ్యయనాలు కూడా అక్కడే పూర్తయ్యాయి.  
ఈ ఔషధంపై నిర్వహించిన సదస్సు వివరాలు Journal of Anesthesiology Clinical Pharmacology (1994)లో ప్రచురించబడ్డాయి.

ఈ సమగ్ర పరిశోధనల అనంతరం, తక్కువ కాలం ప్రభావం కలిగిన నాన్-డిపోలరైజింగ్ న్యూరోమస్క్యులర్ బ్లాకర్‌గా దీనిని భారత ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ తయారీ మరియు వైద్య వినియోగానికి ఆమోదించింది.  
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) దీనికి అంతర్జాతీయ సాధారణ నామం (INN)గా కాండోక్యూరోనియం అయోడైడ్ అనే పేరు కేటాయించింది.

 వృత్తి జీవితం 
హర్కిషన్ సింగ్ భారతదేశం, అమెరికా, కెనడా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు చైనాలలో అనేక విశ్వవిద్యాలయాలు, సదస్సుల్లో ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు.  
హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్లో కూడా ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు.

అతడు శాస్త్ర చరిత్రకారుడిగా కూడా, 19వ మరియు 20వ శతాబ్దాల్లో భారత ఔషధ విజ్ఞాన అభివృద్ధిపై పరిశోధనలు చేశారు.  
ఔషధ విద్య, ఔషధ విధానాలు, ప్రముఖుల జీవిత చరిత్రలు, ఔషధ జర్నలిజం వంటి అంశాలపై 50కి పైగా వ్యాసాలు ప్రచురించారు.

18 పుస్తకాలు రచించడంతో పాటు, 300కు పైగా రచనలు ప్రచురించారు.  
దాదాపు 50 మాస్టర్స్ మరియు డాక్టరల్ పరిశోధనలకు మార్గదర్శకత్వం వహించారు.  
125కి పైగా అసలు పరిశోధనా పత్రాలు, 14 పేటెంట్లు ఆయన ఖాతాలో ఉన్నాయి.

 ఉద్యోగాలు 
 లెక్చరర్, ఔషధ రసాయన శాస్త్రం – బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం (1953–56)
 ప్రొఫెసర్ – పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం (1972–88)
 విభాగాధిపతి, ఔషధ శాస్త్ర విభాగం – పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం (1976–81)
 ప్రొఫెసర్ ఎమెరిటస్ – పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం (2003 నుండి)

 పురస్కారాలు 
 పద్మశ్రీ – వైద్య విభాగం (2017)

 మూలాలు 

వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ రసాయన శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం విద్యార్థులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:చండీగఢ్ కు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు