ప్రసన్న వేంకటాచలపతి దేవాలయం

గుణశీలం విష్ణు ఆలయం (అభిమాన స్థలంగా కూడా ప్రసిద్ధి) విష్ణువుకు అంకితమైన ప్రముఖ హిందూ దేవాలయం. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని తిరుచిరాపల్లి (తిరుచ్చి) నుండి సుమారు 20 కి.మీ   దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయం కావేరి నది ఒడ్డున స్థితిఉంది. ఈ ఆలయం వైష్ణవ సంప్రదాయంలోని 108 అభిమాన క్షేత్రాలులో ఒకటిగా వర్గీకరించబడింది.

ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించడం ద్వారా మానసిక సమస్యలతో బాధపడే వారికి ఉపశమనం కలుగుతుందని స్థానిక విశ్వాసం. మానసికంగా బాధపడే వ్యక్తులను ఆలయ ప్రాంగణంలో 48 రోజుల పాటు ఉంచి సేవలు చేయిస్తారు. 48 రోజులు పూర్తయ్యాక, ప్రధాన దేవుడైన ప్రసన్న వెంకటాచలపతి కృపతో వారి వ్యాధి నయమవుతుందని నమ్మకం ఉంది. ఈ ఆలయం తమిళనాడు ప్రభుత్వ అధికార లైసెన్సుతో పనిచేసే మానసిక ఆరోగ్య పునరావాస కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఇది తమిళనాడులో ఇదే తరహాలో మొదటిసారిగా ప్రారంభించబడిన కేంద్రంగా గుర్తించబడింది. ఈ ఆలయంలో రోజూ ఆరు సార్లు పూజా క్రమాలు నిర్వహించబడుతాయి. పూజలు ఉదయం 6:30 గంటల నుండి రాత్రి 8:30 గంటల వరకు జరుగుతాయి. ఆలయ వార్షిక పంచాంగంలో మూడు ప్రధాన పండుగలు జరుపుకుంటారు.

వాటిలో ముఖ్యమైనది బ్రహ్మోత్సవం. ఇది పదకొండు రోజుల పాటు జరిగే ప్రధాన ఉత్సవం. ఈ ఉత్సవానికి వేలాదిగా భక్తులు దూరదూరాల నుంచి హాజరవుతారు. ఈ ఆలయ నిర్వహణ ఒక వంశపారంపర్య కార్యనిర్వాహక ధర్మకర్త ఆధ్వర్యంలో జరుగుతుంది.

నామ వ్యుత్పత్తి

గుణశీలం అనే పేరు "గుణం" (రోగ నివారణ), "శీలం" (స్థలం) అనే పదాల నుండి ఉద్భవించింది. అంటే ఇది "రోగాలు నయమయ్యే ప్రదేశం" అనే అర్థాన్ని సూచిస్తుంది. ఇంకొక అర్థంలో, "గుణం" అంటే లక్షణాలు లేదా గుణాలు, "శీలం" అంటే "తక్కువ స్థితిని స్వీకరించడం" అని కూడా భావించవచ్చు. అందువల్ల గుణశీలం అనేది విష్ణువు తన వైకుంఠ స్థానాన్ని విడిచి భక్తుల సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు భూమికి దిగివచ్చే స్థలంగా నమ్ముతారు.
పురాణకథ
250px|thumb|ఆలయ కుంట

భవిష్య ఉత్తర పురాణంలో గుణశీలా మహాత్మ్యంలో ఈ ఆలయ ప్రాధాన్యతకు సంబంధించిన సూచనలు కనిపిస్తాయి. థాళ్పీయ మహర్షి తన శిష్యుడు గుణశీలా ఋషితో కలిసి ఒకసారి హిమాలయాలకు వెళ్లారు. తిరిగి వస్తున్న మార్గంలో గుణశీలా ఋషి తిరుపతిలో కొంతకాలం ఉండిపోయాడు. అక్కడ శ్రీ వెంకటాచలపతిని దర్శించిన తరువాత ఆయనపై అపారమైన భక్తి కలిగి, ఆ స్వామి గుణశీలంలో ప్రత్యక్షమై భక్తులను అనుగ్రహించాలని కోరాడు.

అతడు గుణశీలం చేరుకుని కావేరి నదిలో స్నానం చేసి, అక్కడ తన ఆశ్రమంలో ఘోర తపస్సు ప్రారంభించాడు. అతని భక్తి, నిష్ఠ చూసి ప్రసన్నుడైన స్వామి, దేవితో కలిసి అతని ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. కలియుగం అంతం వరకూ తాను ఇక్కడే నివసిస్తానని హామీ ఇచ్చాడు. ప్రసన్న వెంకటాచలపతి దర్శనంతో ఆనందించిన గుణశీలా మహర్షి, ప్రతిరోజు తన ఆశ్రమం నుంచే స్వామికి పూజలు అర్పిస్తూ ఉండేవాడు.

ద్వాపర యుగం ముగింపులో గుణశీలా మహర్షి గురువు, ఆయనను నైమిశారణ్యానికి రావాలని కోరాడు. అప్పుడు గుణశీలా ఋషి తన యువ శిష్యుడిని రోజువారీ పూజలు కొనసాగించమని నియమించాడు. కానీ కావేరిలో వరదలు రావడం, అడవిలో ప్రమాదకర జంతువుల భయం కారణంగా ఆ శిష్యుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు. ఫలితంగా పూజలు అకస్మాత్తుగా నిలిచిపోయాయి. అప్పుడు స్వామి తాను ఒక గుంతలో లీనమవుతానని నిర్ణయించుకున్నాడు.

కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, ఉరయ్యూరు రాజధానిగా ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన చోళ రాజు న్యాన వర్మ గుణశీలా ని  తరచుగా సందర్శించేవాడు. ప్రతిరోజూ పశుపాలకులు ఆ గుంత సమీపంలో ఆవులను పాలు దోయించి, ఆ పాలను రాజసభకు తీసుకెళ్లేవారు. ఒక రోజు అందరికీ ఆశ్చర్యంగా, పాత్ర నిండా ఉన్న పాలు అకస్మాత్తుగా అదృశ్యమయ్యాయి. అప్పుడు ఒక అదృశ్య వాణి రాజును, ఆ గుంతను పాలను పోసి నింపమని ఆదేశించింది. రాజు తన సైన్యాన్ని తీసుకువచ్చి, వేల లీటర్ల పాలను పోసి ఆ కార్యక్రమాన్ని పూర్తి చేశాడు.

ఆ గుంత నిండిన తరువాత వైకుంఠ వాసుదేవుడు ప్రసన్న వెంకటేశునిగా రాజు ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడని చెబుతారు. రాజు కోరిక మేరకు స్వామి, కలి యుగం అంతం వరకూ ఇక్కడే ఉండి ఆలయాన్ని సందర్శించే భక్తుల ప్రార్థనలను నెరవేర్చుతానని అంగీకరించాడు. ప్రసన్న వెంకటాచలపతి దర్శనంతో పరవశించిన రాజు, ఉరయ్యూరును వదిలి గుణశీలం సమీపంలోని కల్లూరుకు (అప్పుడు ఈ ప్రాంతాన్ని ‘భద్ర చక్ర పట్టిణం’ అని పిలిచేవారు) తన రాజధానిని మార్చాడు. అక్కడ అద్భుతమైన గుణశీలం ఆలయాన్ని నిర్మించి, ప్రసన్న వెంకటేశుని ఆదేశాల ప్రకారం రోజువారీ పూజల విధానాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. ఆలయానికి అనేక భూములు, నిత్య పూజల నిర్వహణకు కావలసిన ధనసహాయం కూడా సమకూర్చాడు.Madhavan 2008, pp. 36-37
 నిర్మాణ శైలి 
814x814px|center|thumb|ఆలయ స్టుక్కో శిల్ప చిత్రం

ఈ ఆలయం పావు శతాబ్దం క్రితం ఉన్న రూపానికి ఏమాత్రం పోలిక లేకుండా మారిపోయింది. భక్తుల విరాళాలతో వంశపారంపర్య ట్రస్టీలు ఈ ఆలయాన్ని ఆధునిక కాల నిర్మాణ శైలిని ప్రతిబింబించేలా పూర్తిగా రూపాంతరం చేశారు. ఆధునిక నేలపొరలతో పాటు కొత్త చిత్రాలు, ఫోటోలు ఆలయాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి. కలియుగం 5000వ సంవత్సరంలో ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించాలని వ్రాతపూర్వక ఆధారాలు ఉన్నాయని చెబుతారు. అందుకు అనుగుణంగా పునరుద్ధరణ చేపట్టబడింది. ఆలయంలో వైఖానస ఆగమ వ్యవస్థాపకుడైన విఘనసార్‌కు ఒక ప్రత్యేక గుడి ఉంది. ఇతనికి సృష్టికర్త దేవుడైన బ్రహ్మతో పాటు వెంకటేశ్వరుడు స్వయంగా బ్రాహ్మణత్వం ఇచ్చాడని పురాణ కథనం చెబుతుంది.

ఈ ఆలయాన్ని ఆర్. రంగనాథన్ స్థపతి రూపకల్పన చేసి నిర్మించాడు. ఆలయంలోని ప్రధాన గర్భగుడిలో ప్రధాన దేవత ప్రసన్న వెంకటాచలపతి నిలువైన భంగిమలో ఉంటారు. ఈ విగ్రహాన్ని నాలుగు చేతులతో చిత్రీకరించారు — ఒక చేయి అభయ ముద్రను చూపిస్తుంది, ఒక చేయిలో గద ఆయుధం ఉంటుంది, మరో చేయిలో శంఖం, ఇంకొక చేయిలో చక్రం ఉంటుంది. గర్భగుడి చుట్టూ ఉన్న గూళ్లలో నరసింహుడు, నవనీత కృష్ణుడు, వరాహుడు, శ్రీదేవి, భూదేవి విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన గర్భగుడి పైభాగంలో ఉన్న శంకువాకార విమానాన్ని త్రినేత్ర విమానం అని అంటారు, ఎందుకంటే దీనికి మూడు అంతస్తులు ఉన్నాయి. విమానం మీద స్టుక్కో శిల్పాలలో గరుడ వాహనంపై నరసింహుని రూపం, శంఖ-చక్రాలతో విష్ణుమూర్తి ప్రతిమ కనిపిస్తాయి. ఆలయంలో వైఖానస మహర్షికి ఒక ప్రత్యేక ఆలయం ఉంది; ఆయన పేరుతోనే వైష్ణవంలో వైఖానస ఆగమం అనుసరించబడుతుంది. గర్భగుడి చుట్టూ ఉన్న పల్లియారిలో సున్నితమైన గాజు పనితనం కనిపిస్తుంది.Madhavan 2008, pp. 38-39

 మానసిక ఆరోగ్య పునరావాస కేంద్రం 
గుణశీలం ఆలయాన్ని పూర్తిగా పునర్నిర్మించినదానికి అదనంగా, ట్రస్టీలు తమిళనాడు ప్రభుత్వ లైసెన్సు అధికార ముద్ర కలిగిన ఒక మానసిక ఆరోగ్య పునరావాస కేంద్రాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ కేంద్రంలో వ్యక్తిగత గదులు, మరుగుదొడ్డి సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఒక మానసిక వైద్యుడు వారానికి ఒకసారి ఈ కేంద్రాన్ని సందర్శిస్తారు. రోజువారీగా ఈ మానసికంగా ప్రభావితమైన వ్యక్తులను చూసుకునేందుకు స్వచ్ఛంద సేవకులు ఉంటారు. ఉచి కాలం (మధ్యాహ్నం), అర్థ జామం (రాత్రి) సమయంలో 48 రోజుల పాటు ప్రతి రోజు ఈ వ్యక్తులపై పవిత్ర నీటిని చల్లుతారు. భక్తితో దేవునికి ప్రార్థనలు చేసి ఈ ప్రక్రియను అనుసరిస్తే వ్యాధి నయమవుతుందనే నమ్మకం ఉంది. ఇది నేడు విశ్వాసం, ఆధునిక చికిత్స కలయికగా మారింది.
ఆరాధన, పండుగలు
250px|thumb|మానసిక పునరావాస కేంద్రం

ఈ ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఆరు సార్లు ఆచార కర్మలు నిర్వహించబడతాయి — ఉదయం 6:30 గంటలకు ఉషత్కాలం, ఉదయం 8:30 గంటలకు కలశాంతి, మధ్యాహ్నం 12:30 గంటలకు ఉచ్చికాలం, సాయంత్రం 5:30 గంటలకు తిరుమాళ్వడై, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు సాయరక్షై, రాత్రి 8:30 గంటలకు అర్ధజామం. ప్రతి పూజా క్రమంలో నాలుగు దశలు ఉంటాయి: అభిషేకం (పవిత్ర స్నానం), అలంకారం (శోభాకరణ), నైవేద్యం (ఆహార సమర్పణ), దీప ఆరాధన.  

తిరుపతి శ్రీనివాసుడు స్వయంగా గుణశీల మహర్షికి దర్శనమిచ్చిన కారణంగా, తిరుపతికి వెళ్లలేని భక్తులు గుణశీలానికి వచ్చి దర్శనం చేసుకుంటే తమ కోరికలు నెరవేరుతాయని నమ్మకం ఉంది. ఉచ్చికాలం, అర్ధజామం పూజల సమయంలో భక్తులపై నీటిని చల్లడం జరుగుతుంది. ఇది చెడు రోగాలు, మానసిక వ్యాధులను దూరం చేస్తుందని విశ్వసిస్తారు.  

ఈ ఆలయ ప్రధాన పండుగ అయిన బ్రహ్మోత్సవం, తమిళ నెల అయిన పూరటాసి (సెప్టెంబర్ – అక్టోబర్)లో 11 రోజుల పాటు నిర్వహించబడుతుంది. ఇందులో తొమ్మిది రోజుల రథోత్సవం కూడా ఉంటుంది. చిత్తిరై నెల (మార్చి – ఏప్రిల్)లో చిత్తిరై తెప్పోత్సవం (తెప్ప పండుగ) నిర్వహించబడుతుంది. ఆవణి నెలలో మూడు రోజుల పాటు పవిత్రోత్సవం జరుపబడుతుంది. ఇతర విష్ణు ఆలయాలలో వారానికి ఒకసారి తిరుమంజనం (అభిషేకం) నిర్వహించబడుతుండగా, ఈ ఆలయంలో మాత్రం ప్రధాన దేవుడికి ప్రతిరోజూ తిరుమంజనం నిర్వహిస్తారు.  

ఈ ఆలయ నిర్వహణ వారసత్వ కార్యనిర్వాహక ధర్మకర్త చేత నిర్వహించబడుతోంది.

మూలాలు

సూచనలు



వర్గం:తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:విష్ణువు అభిమాన క్షేత్రాలు
వర్గం:విష్ణు దేవాలయాలు
వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:తమిళనాడు పుణ్యక్షేత్రాలు