భారతదేశంలో బర్లీ పొగాకు సాగు

గత రెండు నుంచి మూడు సంవత్సరాలుగా బర్లీ పొగాకు రేటు లాభదాయకంగా ఉండటంతో, రైతులు ఈ పంట వైపు మరలారు. గత సంవత్సరం అడుగు ఆకు కూడా క్వింటాల్‌కు రూ.10,000 వరకూ ధర పలికింది. కానీ ప్రస్తుత సంవత్సరం అదే ఆకు రూ.4,000 నుండి రూ.5,000 మధ్యే ఉంది. కంపెనీలు బాండ్లు ఇచ్చినా కొనుగోలు నెమ్మదిగా సాగుతోంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో రైతులు ఒక్క ఎకరం భూమిని రూ.30,000 నుండి రూ.40,000 కౌలుకు తీసుకుని బర్లీ పొగాకు పంట వేశారు.

2023–24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ పొగాకు ఎగుమతులు ₹12,006 కోట్లు నమోదయ్యాయి. 2022–23లో ఎక్సైజ్ ద్వారా పొగాకుకు సంబంధించిన ఆదాయం ₹72,788 కోట్లుగా ఉంది. ప్రభుత్వానికి ఈ స్థాయి ఆదాయం వస్తున్నప్పటికీ, రైతులకు గిట్టుబాటు ధరల విషయంలో ప్రభుత్వం, కంపెనీలు సరైన ఆశాజనకంగా స్పందించడం లేదనే విమర్శలు ఉన్నాయి.

 పొగాకు బోర్డు 

పొగాకు బోర్డుకు ప్రధాన బాధ్యత పొగాకు రైతులకు న్యాయమైన ధరలను కల్పించడం, ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడం. అయితే, బోర్డు ప్రధానంగా ఫ్లూ క్యూర్డ్ వర్జీనియా (FCV) పొగాకు పైనే దృష్టి పెడుతోంది. బర్లీ, నాటు వంటి ఇతర రకాల పొగాకు తమ పరిధిలోకి రావని బోర్డు చెబుతోంది. ఫలితంగా, బర్లీ పొగాకు రైతులు ప్రైవేటు కంపెనీల దయాధీనంగా మిగలుతున్నారు.

బర్లీ పొగాకు విదేశాల్లో ప్రత్యేకంగా డిమాండ్ ఉన్న రకం. అమెరికా, బ్రిటన్ వంటి దేశాల్లో తయారయ్యే సిగరెట్లలో ఇది ముఖ్యమైన భాగంగా ఉంటుంది. ఫ్లేవర్, ఘాటు వాసన వంటి లక్షణాల కోసం బర్లీని తప్పనిసరిగా వాడతారు. అమెరికాలోని కెంటకీ రాష్ట్రంలో ఒకప్పుడు విస్తృతంగా సాగు చేసిన ఈ పంట ఇప్పుడు తగ్గిపోయింది. దేశీయ, విదేశీ అవసరాలను తీర్చడానికి సుమారు 100 మిలియన్ కేజీల బర్లీ పొగాకు అవసరం ఉంటుందని అంచనా.

 కేంద్ర పొగాకు పరిశోధనా సంస్థ (CTRI) 

తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజమండ్రిలో కేంద్ర పొగాకు పరిశోధనా సంస్థ (CTRI) గత 75 ఏళ్లుగా పనిచేస్తోంది. దక్షిణ భారతదేశంలోని ప్రకాశం, గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాల తేలిక మట్టులలో సాగు చేయదగిన బర్లీ పొగాకు రకాల విత్తనాలను ‘విజేత’ పేరుతో విడుదల చేసింది. CTRI శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, బర్లీ ఎగుమతులు 10 మిలియన్ కేజీల నుంచి 45 మిలియన్ కేజీలకు పెరిగాయి.

ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయ పంటలుగా మిర్చి, శనగ, మొక్కజొన్న, సుబాబుల్‌, జామాయిల్‌, పామాయిల్‌ పంటలను సూచించినా, వాటికి గ్యారెంటీ ధరలూ లేక, కనీస మద్దతు ధర అమలు యంత్రాంగం లేకపోవడం రైతులకు అనిశ్చితి కలిగిస్తోంది. మట్టికట్టిన వ్యవసాయ ఖర్చులు, ఎరువులు, మందులు, కౌలు, కూలి రేట్లు భారీగా పెరిగాయి. అయితే, గత రెండేళ్లుగా పొగాకు ధరలు ఊహించినంత వరకు ఆశాజనకంగానే ఉన్నాయి. గతంలో సాగు ఆపిన కొంతమంది రైతులు మళ్లీ పొగాకు వైపు తిరిగారు. సాగు విస్తీర్ణం గణనీయంగా పెరిగింది.

 బర్లీపై టొబాకో బోర్డు నిర్లక్ష్యం — ప్రభుత్వం స్పందించాలంటే? 

బర్లీ పొగాకు సాగును ఇండియన్ టొబాకో కంపెనీ (ITC), గాడ్‌ఫ్రే ఫిలిప్స్, డెక్కన్ టుబాకో, పోలిశెట్టి, అలియన్స్ వన్ వంటి సంస్థలు ప్రోత్సహించాయి. కొందరు విత్తనాలిచ్చారు, కొందరు నారు ఇచ్చారు, కొన్నిచోట్ల బాండ్లు ఇచ్చారు. అయినా, టొబాకో బోర్డు పరిధిలో లేకపోవడం వల్ల బర్లీ రైతులు బోర్డు కల్పించే రక్షణల నుంచి తప్పు పడుతున్నారు. వర్జీనియా పొగాకు రైతులకు లభించే రాయితీలు, రక్షణలు బర్లీ రైతులకు అందడం లేదు.

ప్రభుత్వానికి గుంటూరు, శ్రీకాకుళం, నెల్లూరు, కర్నూలు తదితర జిల్లాల్లో ఎలాంటి పొగాకు ఎంత మేర సాగవుతున్నదీ స్పష్టత లేదు. టొబాకో బోర్డు జోక్యం చేయడం లేదంటే, ప్రభుత్వం కనీసం జోక్యం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. రైతుల సమస్యలపై స్పందించకుండా, ఊరుకోడం భావ్యం కాదు.

 న్యాయమైన ధరల సాధన — రైతుల చేతుల్లోనే శక్తి 

ప్రపంచంలో పొగాకు, సిగరెట్ల ధరలపై నియంత్రణ బహుళజాతి కంపెనీలు (MNCs) కలిగివున్నాయి. ITC, British American Tobacco, Philip Morris వంటి సంస్థలు భారీ లాభాలు ఆర్జిస్తున్నా, రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు ఇవ్వడం ఇష్టం లేదు. రైతులు ఒక్కతారుగా ఉండి ప్రభుత్వాలపై, కార్పొరేట్‌లపై ఆధారపడితే ప్రయోజనం లేదు. ప్రజా ఉద్యమాల ద్వారానే రైతులు తమ హక్కులను సాధించగలరు.

MSP (కనీస మద్దతు ధర) చట్టబద్ధంగా అమలు చేయాలని, ధరలకు గ్యారెంటీ కల్పించాలని రైతులు పోరాటం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. కంపెనీల లాభాల కోసం వ్యవసాయాన్ని బలిచేస్తున్న పాలకులపై ప్రశ్నించాల్సిన సమయం వచ్చింది.