గంపా వెంకట రామయ్య

వెంకటరామయ్య గంపా (1982 జననం) ఉత్తర భారతదేశంలో తెలుగు అధ్యయనాలను అభివృద్ధి చేయడంలో ముఖ్యపాత్ర పోషించిన విద్యావేత్త, సాహిత్య విమర్శకుడు, అధ్యాపకుడు. ఆయన ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలోని భారతీయ భాషలు, సాహిత్య అధ్యయన విభాగంలో తెలుగు ప్రొఫెసర్‌గా సేవలందిస్తున్నారు. తెలుగు సాహిత్యం, విమర్శా సిద్ధాంతం, తులనాత్మక భారతీయ సాహిత్య అధ్యయనాలలో ఆయనకు విశేషస్థానం ఉంది. ప్రపంచీకరణ, మానవహక్కులు వంటి ఆధునిక విషయాలతో సంప్రదాయ తెలుగు సాహిత్యాన్ని అనుసంధానిస్తూ పరిశోధనలు చేస్తూ తెలుగు సాహిత్యాన్ని వివిధ కోణాల నుంచి అధ్యయనం చేస్తున్నారు.

 బాల్య జీవితం, విద్యాభ్యాసం 
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కడప జిల్లాలో జన్మించిన వెంకటరామయ్యకు ఆ ప్రాంతపు సాహిత్య పరంపరలు బాల్యదశ నుంచే ప్రేరణగా నిలిచాయి. ఆయన ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం కడపలోనే పూర్తయింది. అనంతరం హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు భాషా సాహిత్యంలో ఎం.ఎ. (2002–2004), ఎం.ఫిల్. (2004–2005) మరియు పీహెచ్.డి (2011) చేశారు. ఎం.ఫిల్. అంశం "ప్రపంచీకరణ కథలు – విమర్శనాత్మక పరిశీలన", పీహెచ్.డి. పరిశోధన "తెలుగు సాహిత్యం – చారిత్రక విమర్శ" అనే అంశంపై సాగింది. ఈ రెండు అధ్యయనాలు కాలానుగుణంగా తెలుగు సాహిత్యాన్ని విశ్లేషించే విధానాలపై ప్రత్యేక దృష్టిని ప్రదర్శించాయి.

 అకడమిక్ వృత్తి 
వెంకటరామయ్య తన అకడమిక్ జీవితాన్ని 2005లో హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధకునిగా ప్రారంభించారు. 2008లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా చేరారు. తరువాతి కాలంలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ (2020–2023), ప్రొఫెసర్ (2023 నుండి) హోదాల్లో పనిచేశారు. ఆయన భారతీయ సాహిత్య సిద్ధాంతాలు, భక్తి ఉద్యమాలు, తులనాత్మక సాహిత్యం, పరిశోధనా పద్ధతులపై కొత్త కోర్సులను రూపొందించి విద్యార్థులకు బోధిస్తున్నారు.

 బోధనాపరమైన విశేషాలు 
ఆయన రూపొందించిన ముఖ్యమైన పాఠ్యాంశాల్లో:

 భారతీయ సాహిత్యంలో రామాయణ పరంపర
 సాహిత్యం, మానవహక్కులు
 భారతీయ మహిళా భక్త కవయిత్రులు – కారైక్కాల్ అమ్మయ్యార్, అక్కా మహాదేవి, మీరాబాయి
 పరిశోధనా పద్ధతులు (Ph.D. విద్యార్థుల కోసం)

 రచనలు, ప్రచురణలు 
వెంకటరామయ్య రచనలు 10 పుస్తకాలు (సంపాదిత గ్రంథాలు సహా), 50కిపైగా పరిశోధనా వ్యాసాలుగా వెలువడినవి.

 రచిత గ్రంథాలు 

 చైతన్యారుణీయం (2023) – సాహిత్య వ్యాసాల సంకలనం
 దక్షిణ భారతీ (2019) – దక్షిణ భారత భాషల మధ్య తులనాత్మక విశ్లేషణ

 సంపాదిత గ్రంథాలు 

 అన్ సెటిల్డ్ లీవ్స్ (2023) – స్థలాంతరాలపై ఆధారిత కథల సంకలనం
 బ్రేకింగ్ ది సైలెన్స్ ఆన్ ముద్దుపళని (2019) – ముద్దుపళనిపై విమర్శనాత్మక వ్యాసాలు

 సిద్ధాంతపరమైన విశ్లేషణ 
ఆయన పరిశోధనా వ్యాసాలు ముఖ్యంగా క్రింది అంశాలపై కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి:

 తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర – వలస ప్రభావాల క్రియావిధానాలు
 స్వాతంత్ర్య అనంతర తెలుగు కథల్లో మానవ హక్కుల ప్రతిఫలనం
 డిజిటల్ యుగంలో తెలుగు పాఠ్యాల ఆర్కైవింగ్

 పురస్కారాలు 

 ఉగాది పురస్కారం – 2023, మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం
 జనపద కళా పీఠం అవార్డు – 2018, ఆంధ్రప్రదేశ్
 అడిలీల విద్యా ప్రతిభా పురస్కారం – 2014, ఢిల్లీ

 పరిపాలనా బాధ్యతలు 

 ప్రవేశాల నోడల్ ఆఫీసర్ – ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం (2017 నుండి)
 తెలుగు బీఏ పాఠ్యాంశాల రూపకల్పన కమిటీ కన్వీనర్ (NEP-2020)
 జాతీయ/అంతర్జాతీయ సెమినార్ల నిర్వాహణ
 డిస్ప్లేస్మెంట్ అండ్ డయాస్పోరా (2020)
 గాంధియన్ థాట్ అండ్ ఇండియన్ లిటరరీ కల్చర్ (2019)

 వ్యక్తిగత జీవితం 
వెంకటరామయ్య ఢిల్లీలో నివసిస్తున్నారు. ఆయనకు ఇద్దరు సంతానం ఉన్నారు.

 వారసత్వం 
వెంకటరామయ్య తెలుగు మహిళా ఆటోబయోగ్రాఫీలు, ఆదివాసీ కథనాలు, అణచివేయబడిన వర్గాల సాహిత్యాన్ని పరిచయం చేస్తూ ఉత్తర భారతదేశంలో తెలుగు అధ్యయనాలకు పునాది వేశారు. ఆయన శిష్యులు ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా తెలుగు, తులనాత్మక సాహిత్య రంగాలలో సేవలందిస్తున్నారు.

 మూలాలు 
వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:తెలుగు ఆచార్యులు
వర్గం:ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం