మంజుషా కళ

మంజుషా అనేది ఒక భారతీయ కళారూపం. అవి ఎనిమిది స్తంభాలతో కూడిన ఆలయ ఆకారపు పెట్టెలు. వీటిని వెదురు, జనపనార, కాగితంతో తయారు చేస్తారు. వాటిలో హిందూ దేవతలు, ఇతర పాత్రల చిత్రాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ పెట్టెలను భారతదేశంలోని భగల్‌పూర్, మిథిలా.. సమీప ప్రాంతాలలో జరుపుకునే నాగదేవతకి అంకితం చేయబడిన బిషహరి పూజలో ఉపయోగిస్తారు.

 ప్రాముఖ్యత 
మంజుషా కళ అనేది మిథిలా లోని భగల్‌పూర్ ప్రాంతానికి చెందిన పురాతన, చారిత్రాత్మకంగా కళారూపం. మంజుషా కళను తరచుగా విదేశీయులు స్నేక్ పెయింటిగ్స్ అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఈ కళలో తిరుగుతున్న పాములు బిహులా ప్రేమ, త్యాగం కథలో ప్రధాన పాత్రను వర్ణిస్తాయి. 

మంజుషా కళపై జరిపిన అధ్యయనంలో ఈ కళ పురాతన అంగ మహాజనపద చరిత్రను ఎలా ప్రతిబింబిస్తుందో చెప్పడానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణను అందిస్తుంది.

 మంజుషా కళ లక్షణం 

 మంజుషా కళలో మూడు రంగులు ఉపయోగించబడతాయి.
 మంజుషాలో కళ సరిహద్దులు చాలా ముఖ్యమైనవి.
 మంజుషా ఆర్ట్ అనేది లైన్ డ్రాయింగ్ ఆర్ట్.
 మంజుషా కళ ఒక జానపద కళ.
 మంజుషా ఆర్ట్ అనేది ఒక స్క్రోల్ పెయింటింగ్.
 మంజుషా కళ పూర్తిగా బిహులా-బిషారి జానపద కథలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
 మంజుషా కళలో పాత్రలు ఆంగ్ల వర్ణమాలలోని X అక్షరాలుగా ప్రదర్శించబడతాయి.
 మంజుషా కళ ప్రధాన ఉద్దేశాలు-పాము, చంపా పువ్వు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, ఏనుగు, తాబేలు, చేపలు, మైనా పక్షి, కమలం పువ్వు, కలశం, బాణం విల్లు, శివలింగం, చెట్టు మొదలైనవి.
 మంజుషా కళలోని ప్రధాన పాత్రలు-శివుడు, మాన్సా దేవి (బిషారి), బిహులా, బాలా, హనుమాన్, చందు సౌదాగర్
 మంజుషా కళలో సరిహద్దులు-బెల్పటర్, లెహరియా, ట్రయాంగిల్, మోకా, పాముల శ్రేణి.

 కళాకారులు - పురస్కారాలు 

 2012లో మొదటిసారిగా దివంగత చక్రవర్తి దేవి మంజుషా కళ రంగంలో సీతా దేవి అవార్డును అందుకున్నారు.
 2013లో శ్రీమతి నిర్మలా దేవి బీహార్ కళా పురస్కారం "సీతా దేవి అవార్డు" తో సత్కరించారు.
 మంజుషా కళ రంగంలో, స్వదేశీ కళారూపమైన "మంజుషా ఆర్ట్" పునరుద్ధరణకు ఆయన చేసిన కృషికి శ్రీ మనోజ్ పండిట్ కు మొదటి రాష్ట్ర అవార్డు ఇవ్వబడింది. ఈ అవార్డును ఉపేంద్ర మహరాఠి శిల్ప్ అనుసంధాన్ సంస్థాన్ & పరిశ్రమల విభాగం, బీహార్ అందిస్తోంది.
 కళ, సంస్కృతి, యువజన వ్యవహారాల విభాగం సిఫారసు మేరకు, బీహార్ సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ (సంస్కృతి మంత్రిత్వ శాఖ) 2014లో శ్రీ మనోజ్ పండిట్ కు 'మంజుషా కళా గురు అవార్డు' ప్రదానం చేసింది.
 2016లో-ఆమె మంజుషా పెయింటింగ్ కోసం ఆన్లైన్ ఓటింగ్ ఆధారంగా కేంద్ర మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ దేశవ్యాప్తంగా ఎంపిక చేసిన 100 మంది విజయవంతమైన మహిళలలో ఉలుపి ఝా ఒకరు.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 అంగ లిపి
 అంగ మహాజనపద
 అంగా

 మూలాలు 
వర్గం:ప్రాచీన భారతదేశం