అష్ట చమ్మా

చౌకా బారా లేదా అష్ట చమ్మా భారతదేశానికి చెందిన పరంపరాగత బోర్డు ఆట. ఈ ఆటను సాధారణంగా ఇద్దరు లేదా నలుగురు ఆటగాళ్లు ఆడతారు. ఇది "పూర్తిగా గమనించదగిన వ్యవస్థ" యొక్క ఉదాహరణగా భావించబడుతుంది, ఇందులో పాచికల (కౌరీలు లేదా పాచికలు) వినియోగం ద్వారా యాదృచ్ఛికత,వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలు కలిసి ఉంటాయి.

ఆటలో భాగంగా, ఆటగాడు తన బంటును ఎలా కదిలించాలన్నదానిపై నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది, ఇది వ్యూహాత్మకతను సూచిస్తుంది. సాధారణంగా ఈ ఆటను 4 లేదా 6 కౌరీలతో ఆడతారు, అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో పాచికలను కూడా ఉపయోగిస్తారు.

 చరిత్ర 
చౌకా భారా అనేది భారతదేశంలో ఉనికిలో ఉన్న అత్యంత పురాతన బోర్డు ఆటలలో ఒకటి. ఈ ఆట ఇప్పటికీ దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రజలచే ఆడబడుతోంది. మహాభారతం వంటి భారతీయ ప్రాచీన ఇతిహాస గ్రంథాలలో కూడా ఈ ఆటకు సంబంధించిన సూచనలు కనిపించాయి.

 పేర్లు 
ఈ ఆటను భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో, వివిధ భాషలలో, భిన్నమైన పేర్లతో పిలుస్తారు. క్రింద ఇచ్చిన జాబితా ప్రతి పేరుతో పాటు సంబంధిత భాష ,ఆ పేరును ఉపయోగించే ప్రాంతాన్ని సూచిస్తుంది.

 చౌకా బారా-కన్నడ-మైసూరు ప్రాంతం-కర్ణాటక
 గట్టా బారా-కన్నడ-మైసూరు ప్రాంతం-కర్ణాటక
 కట్టే మానే-కన్నడ-గ్రామీణ మైసూరు-కర్ణాటక
 గట్టా మానే-కన్నడ-గ్రామీణ మైసూరు-కర్ణాటక
 చకారా-కన్నడ-కర్ణాటక
 పాకిదకాళి-మలయాళం-కేరళ ప్రాంతం
 అష్టచమ్మ (అష్టచమ్మ) -తెలుగు-ఆంధ్రప్రదేశ్/తెలంగాణ
 దయామ్ లేదా తాయమ్-తమిళం-తమిళనాడు
 అత్తు (అట్టు-హిందీ-మధ్యప్రదేశ్
 కన్నా కౌరి (కన్నడ కౌడి) -హిందీ-జబల్పూర్, మధ్యప్రదేశ్
 కవిది కాళి-మలయాళం-కేరళ
 చుంగా (హిందీ-మధ్యప్రదేశ్) 
 చంపూల్/కచ్ కాంగ్రీ-మరాఠీ-మహారాష్ట్ర
 చలాస్ ఆథ్-మరాఠీ-పశ్చిమ మహారాష్ట్ర
 చంపల్ పానీ (చంపల్ పానీ) -మరాఠీ-మధ్య మహారాష్ట్ర
 అహ్మదాబాద్ బాజీ/చోమల్ ఇష్తో/కాంగి చాలా/మాక్ కూకీ-గుజరాతీ-గుజరాత్
 చంగ పో-రాజస్థాన్
 చీతా/చందా-మధ్యప్రదేశ్
 తేరి చౌక్-ఛత్తీస్గఢ్

 సెటప్ 
అష్టచమ్మ సాధారణంగా 5×5 చదరపు బోర్డుపై నలుగురు ఆటగాళ్లతో ఆడతారు. అయితే, ఆటగాళ్ల సంఖ్యను ఆధారంగా బోర్డు పరిమాణాన్ని పెంచడం సాధ్యమే — ఉదాహరణకు, 11×11 వంటి బేసి సంఖ్యల పరిమాణంలో బోర్డును రూపొందించవచ్చు. బోర్డు పరిమాణాన్ని సాధారణంగా N×N అని పరిగణిస్తే (ఇక్కడ N బేసి సంఖ్యగా ఉంటుంది), ప్రతి ఆటగాడికి సాధారణంగా N–1 బంట్లు (గేమ్ ముక్కలు) ఇచ్చే విధానం అనుసరించబడుతుంది.
alt=Example of a chowka bhara board showing the path of Player 1.|ఎడమ|ప్లేయర్ 1 యొక్క మార్గాన్ని చూపించే చౌకా భర బోర్డు యొక్క ఉదాహరణ.
5×5 ఆకారంలోని బోర్డు రూపకల్పనకు ఉదాహరణగా ఒక రేఖాచిత్రాన్ని చూపించవచ్చు. ఈ రూపంలో, నలుగురు ఆటగాళ్లకు ఒక్కొక్కరికి నాలుగు బంట్లు ఉంటాయి. ఇవి బోర్డు వెలుపల రింగులో ఉండే నాలుగు క్రాస్-ఆకారపు చదరస్రాల వద్ద, తమ తమ ప్రారంభ స్థానాలనుండి ఆటను ప్రారంభిస్తాయి.
కుడి|thumb|పాచికలుగా ఉపయోగించిన కౌరీ షెల్లు, ఈ చిత్రంలో ఈ ఆటలో ఉపయోగించిన నాలుగు షెల్లకు బదులుగా ఆరు షెల్లను విసిరారు. మూడు ఉన్నట్లుగా,మూడు విలోమంగా చూపిస్తుంది.
ఈ ఆటలో నాలుగు కౌరీ షెల్లను విసరడ౦ ద్వారా కదలికలు నిర్ణయించబడతాయి. పైవైపు (తలకిందులుగా), కిందవైపు (ఉన్నట్లుగా) పడిన సంఖ్యల ఆధారంగా స్కోరు లెక్కించబడుతుంది. అందులో నాలుగు షెల్లు తలకిందులుగా పడితే దానిని "అష్ట", నాలుగూ ఉన్నట్లుగా పడితే "చమ్మా" అని పిలుస్తారు. 

ప్రతి క్రీడాకారుడు తన మలుపులో ఒకసారి కౌరీ షెల్లులను విసురుతాడు. ఒక కౌరీ షెల్ నోరు పైకి (అధః ముఖంగా) పడితే దానికి 1 విలువ, కిందకి (అధో ముఖంగా) పడితే 0 విలువ ఇవ్వబడుతుంది. అయితే, అన్ని షెల్లు 0 విలువ (అధో ముఖంగా) చూపించినట్లయితే ఆ విసురుకు 8 విలువ లెక్కించబడుతుంది; అలాగే అన్ని షెల్లు 1 విలువను (అధః ముఖంగా) చూపించినట్లయితే ఆ విసురు విలువ 4 అవుతుంది.దీని ఆధారంగా సాధ్యమయ్యే విసురు విలువలు 1, 2, 3, 4, 8 మాత్రమే. 4 లేదా 8 వచ్చినపుడు, ఆ క్రీడాకారుడు ఒక అదనపు మలుపు పొందుతాడు. ఈ అదనపు మలుపులు 1, 2 లేదా 3 వంటి ఇతర విలువను విసిరేంతవరకు కొనసాగుతాయి.

విసిరిన సంఖ్య ఆధారంగా, ఆటగాడు తన బంటుల్లో ఒకదానిని బోర్డులో పేర్కొన్న సంఖ్యకు అనుగుణంగా ముందుకు కదిలించవచ్చు. ప్రతి ఆటగాడికి ఒక నిర్దిష్ట మార్గం నిర్ణయించబడి ఉంటుంది, ఇది సాధారణంగా అపసవ్య (ఎడమవైపు) దిశలో ఉంటుంది. ప్లేయర్ 1 కోసం మార్గాన్ని సూచించే రేఖాచిత్రం ఉదాహరణగా ఇవ్వబడుతుంది. ప్రతి బంటు లోపలి చతురస్రాలలోకి ప్రవేశించే ముందు, బోర్డు పైభాగంలోని బయటి చతురస్రాలన్నింటినీ పూర్తిగా దాటి ప్రయాణించాలి.

చమ్మా లేదా అష్ట వంటి నిర్దిష్ట విలువలు వచ్చినప్పుడు మాత్రమే బంటు బోర్డులోకి ప్రవేశించవచ్చు. ప్రతి కౌరీకి 2 పాయింట్లు ఉంటాయి కాబట్టి, చమ్మా (3 కౌరీలు పైకి) విసిరినప్పుడు 2 బంట్లు, అష్ట (4 కౌరీలు పైకి) వచ్చినప్పుడు 4 బంట్లు బోర్డులోకి ప్రవేశిస్తాయి.

బంట్లు బోర్డులోని బయటి చతురస్రాలలో అపసవ్య (ఎడమవైపు) దిశగా ప్రయాణించి, ఆపై లోపలి చతురస్రాలలో సవ్యదిశగా (కుడివైపు) కదులుతూ చివరగా ఇంటి చతురస్రానికి చేరతాయి. ఇంటి చతురస్రానికి చేరడానికి ఆటగాడు తిరిగి అష్ట లేదా చమ్మా విసరాలి.

ఒక బంటు ప్రత్యర్థి టోకెన్ ఉన్న చతురస్రంపై దిగితే, ప్రత్యర్థి బంటు ను “చంపినట్లుగా” పరిగణిస్తారు. ఆ బంటు  తిరిగి ఆ మొదటి స్థానం (చార్కోని)కి పంపబడుతుంది, మళ్లీ బోర్డును చుట్టూ తిరిగి రావాలి. బంటు చంపిన ఆటగాడు అదనపు మలుపు పొందతాడు. అయితే, అడ్డంగా ఉన్న చతురస్రాలలో బంట్లు చంపడం సాధ్యపడదు.

ఒక బంటు  దాని ఇంటి చతురస్రానికి ఎదురుగా ఉన్న బయట చతురస్రానికి చేరుకున్నప్పుడు, అది లోపలి చతురస్రాలలోకి ప్రవేశిస్తుంది. కానీ ఈ ప్రవేశం, సాధారణంగా, ప్రత్యర్థి బంట్లలో కనీసం ఒకదానిని చంపిన తర్వాత మాత్రమే అనుమతించబడుతుంది. లేకపోతే, ఆ బంటు బోర్డును చుట్టూ తిరుగుతూ ఉంటుంది. ప్రతి బంటు తప్పనిసరిగా ప్రత్యర్థిని చంపాల్సిన అవసరం లేదు. ఒకసారి బంటు ఇంటి చతురస్రానికి చేరితే, దాని ప్రయాణం పూర్తయినట్లవుతుంది. ఆటగాడి అన్ని బంట్లు ఇంటికి చేరినపుడు, అతను గెలిచినట్లుగా పరిగణించబడతాడు.

షెల్లను విసిరేటప్పుడు చమ్మా లేదా అష్ట వచ్చిన ప్రతిసారీ, ఆటగాడు అదనపు మలుపు పొందుతాడు. అదే విధంగా, ఒక ఆటగాడు ప్రత్యర్థి బంటు ను స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు కూడా అతనికి బోనస్ టర్న్ లభిస్తుంది. ఈ అదనపు మలుపులో, ఆటగాడు అదే బంటు ను లేదా ఇతర బంటు ను కదిలించవచ్చు. కానీ ఒక ఆటగాడు వరుసగా మూడు సార్లు చమ్మా లేదా అష్టను విసిరితే, ఆ ఆటగాడు ఆ వంతులో డిస్‌క్వాలిఫై అవుతాడు (అవుట్ఏ బంటునైనా కదిలించలేడు.ఒకసారి ప్రత్యర్థి బంటు ను కట్ చేసిన తర్వాత, ఆటగాడి మిగతా బంట్లు లోపలి వృత్తంలోకి ప్రవేశించవచ్చు; ప్రతీ బంటు తప్పనిసరిగా ప్రత్యర్థిని కట్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. ఆటలో ఎక్కువ బంట్లు 'చనిపోయిన' సందర్భంలో, కొన్ని సంస్కరణల్లో అవి మళ్లీ బోర్డులోకి తీసుకురావడం సాధ్యమవుతుంది – అష్ట వచ్చినపుడు రెండు బంట్లు , చమ్మా వచ్చినపుడు ఒక బంటు  తిరిగి ప్రవేశించవచ్చు.

కౌరీలు, వారి విలువలుః

 3 విలోమం, 1 ఉన్నట్లే-1 చదరపు తరలించు
 2 విలోమం, 2 ఉన్నట్లే-2 చతురస్రాలను తరలించండి
 1 విలోమం, 3 ఉన్నట్లే-3 చతురస్రాలను తరలించండి
 4 అలాగే, చమ్మా-4 చతురస్రాలు తరలించండి
 4 విలోమం, అష్ట-8 చతురస్రాలు తరలించు

సీనియర్ బోర్డు (8x4 = 32 చదరస్రాలు)లో నాలుగు భిన్న రంగుల టోకెన్లు ఉపయోగించబడతాయి. ప్రతి కౌరీకి 1 పాయింట్ విలువ ఉండడంతో, చమ్మా వచ్చినపుడు 4 బంట్లు , అష్ట వచ్చినపుడు 8 బంట్లు  బోర్డులోకి ప్రవేశించగలవు. ఈ బోర్డు కోసం ఉండే నియమాలు జూనియర్ బోర్డుతో సమానంగా ఉంటాయి. ఆటలో అనేక బంట్లు  'చనిపోయిన' (బోర్డులోనుండి తొలగించబడిన) సందర్భంలో, వాటిని తిరిగి బోర్డులోకి ప్రవేశపెట్టడం సాధ్యమవుతుంది. అష్ట వచ్చినప్పుడు 8 లేదా 1 బంటు , చమ్మా వచ్చినప్పుడు 4 లేదా 2 బంట్లు  తిరిగి బోర్డులోకి తీసుకురావచ్చు.

కౌరీలు వేసినప్పుడు కేసులుః

 1 వలె ఉంది ,7 విలోమంగా 1 చదరపు తరలించండి

కొన్ని సందర్భాల్లో 1 విసిరినా కదలిక జరగదు. అయితే మీరు ఒక కౌరీను 1గా అలాగే ఉంచి, మరో కౌరీను 7గా విలోమంగా విసిరితే, మొత్తం 11 చతురస్రాలు కదిలించగలరు. ఇది కూడా ఒక బోనస్ మలుపుగా పరిగణించబడుతుంది.

 2 అలాగే, 6 విలోమంగా 2 చతురస్రాలు తరలించండి

కొన్ని ప్రాంతాల్లో, ఒక ఆటగాడు ముగింపు చతురస్రానికి ఎదురుగా రెండు బంట్లను ఉంచి, 2 విసిరినప్పుడు రెండింటినీ ఒకేసారి కదిపి రేసును పూర్తి చేసినట్లు ప్రకటించవచ్చు. అయితే, 1 అనే విలువ అమల్లో ఉండదు. అయితే క్లియరెన్స్ చతురస్రానికి ఎదురుగా రెండు బంట్లను ఉంచడం ప్రమాదకరం, ఎందుకంటే ప్రత్యర్థి ఒకే త్రోతో రెండింటినీ చంపగలగడం వల్ల, ఆ ఆటగాడు తమ మొత్తం ప్రయాణాన్ని మళ్లీ మొదలుపెట్టాల్సి ఉంటుంది.

 3 అలాగే, 5 విలోమంగా 3 చతురస్రాలు తరలించండి
 4 వలె, 4 విలోమంగా 4 చతురస్రాలు తరలించండి
 5 అలాగే, 3 విలోమంగా 5 చతురస్రాలు తరలించండి
 6 అలాగే, 2 విలోమంగా 6 చతురస్రాలు తరలించండి
 7 అలాగే,1 విలోమం 7 చతురస్రాలను తరలించండి. ఒకవేళ ఒకరు 7 సాధిస్తే, అతను ఈ కదలిక ద్వారా ప్రత్యర్థి టోకెన్ను చంపలేడు, సాధారణ కదలికను మాత్రమే కొనసాగించగలడు.
 8 అలాగే చమ్మా 4 చతురస్రాలు కదిలిస్తుంది

లేదా దీనిని 12గా పరిగణించి, ఆటగాడికి మరోసారి విసిరే అవకాశాన్ని ఇచ్చే బోనస్‌గా గుర్తిస్తారు. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతానికి చెందిన తెలుగు ప్రజలు ఆడే అష్టచమ్మ ఆటలో కనిపించే ప్రత్యేకత.

 8 అష్టా ;8 చతురస్రాలు కదిలిస్తుంది
 8 విలోమ డ్రక్షియా; 16 చతురస్రాలు తరలించు

 ఆట యొక్క లక్ష్యం 
ఒక ఆటగాడు గెలవాలంటే, వారు తమ బంటులన్నింటినీ మధ్య చతురస్రం లోకి తీసుకురావాలి.

 సాధనాలు 

 ఒక్కో ఆటగాడికి నాలుగు బంట్లు (గరిష్ట ఆటగాళ్లు-4, కనీస ఆటగాళ్లు-2) 
 నాలుగు చింత గింజలు లేదా నాలుగు గుండ్లు లేదా ఒక పాచికలు
 చాక్ ముక్క
 బోర్డు కోసం , పాచికలు రోల్ చేయడానికి ఒక సమాన ఉపరితలం (ప్లేన్ స్పేస్ మీద 5x5 చదరపు డ్రా) 

 ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతి 
అష్టా చమ్మా అనే పేరు 2006లో వచ్చిన భారతీయ ఆర్ట్ హౌస్ చిత్రం వనజలో కూడా ప్రస్తావించబడింది, ఇందులో "అష్ట చమ్మా" అనే సంప్రదాయ ఆట ఒక కీలక భాగంగా చూపబడింది. ఈ చిత్రం తెలుగు గ్రామీణ నేపథ్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తూ, కళా ప్రాధాన్యంతో రూపొందించబడింది.

2008లో మోహన్ కృష్ణ ఇంద్రగంటి రచించి దర్శకత్వం వహించిన "అష్ట చమ్మా" అనే తెలుగు హాస్య చిత్రం విడుదలైంది. ఈ సినిమా నలుగురు ఆహ్లాదకరమైన కథానాయకుల చుట్టూ తిరుగుతుంది, వారి జీవితాలు ఒక కథనంలో పరస్పరంగా ముడిపడి ఉంటాయి.

 అష్తే కషే
 పచ్చి
 చదరంగం వైవిధ్యాల జాబితా
 లూడో