ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్, బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం

ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్, బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం (ఆంగ్లం: Institute of Medical Sciences, Banaras Hindu University) భారతదేశం కాశీలోని బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం ఆరు సంస్థలలో ఒకటి. ఇందులో ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ మెడిసిన్, డెంటల్ సైన్సెస్, ఆయుర్వేదం అందుబాటులో ఉన్నాయి.

ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ అనేది విశ్వవిద్యాలయం వైద్య కళాశాల. బిహెచ్‌యు ఏర్పాటు చేసే ఇతర సంస్థల మాదిరిగానే, ఇది నివాస, సహ-విద్యా సంస్థ. 2018లో, దీనిని భారత ప్రభుత్వం అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ (ఎయిమ్స్) హోదాకు అప్‌గ్రేడ్ చేసింది.

 చరిత్ర 
ఈ సంస్థ 1960లో కాలేజ్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ తో తొమ్మిది ఆధునిక వైద్య విభాగాలు, ఎనిమిది ఆయుర్వేద విభాగాలతో పనిచేయడం ప్రారంభించింది, ఈ సంస్థ వ్యవస్థాపక డైరెక్టర్ కె. ఎన్. ఉడుపా నాయకత్వంలో ఇది ప్రారంభమైంది.

1971లో, కాలేజ్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ కు అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. నేడు ఇది 10 సూపర్-స్పెషాలిటీ విభాగాలు, నాలుగు దంతవైద్య విభాగాలు, పదకొండు ఆయుర్వేద విభాగాలు, ఒక నర్సింగ్ కళాశాలతో సహా 33 ఆధునిక వైద్య విభాగాలను కలిగి ఉంది.
 ప్రవేశం 
ఈ సంస్థ బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉంది. అండర్ గ్రాడ్యుయేట్, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ల స్థాయిలో వైద్య కోర్సులను అందిస్తుంది. బీఏఎంఎస్, ఎంబీబీఎస్, బీడీఎస్ కోర్సుల్లో ప్రవేశాలు నీట్ ద్వారా మెరిట్ ఆధారంగా ఉంటాయి. నర్సింగ్ కోర్సులలో ప్రవేశం విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో నిర్వహించే పరీక్షల ద్వారా జరుగుతుంది. ఇది మూడు విభాగాల క్రింద 45 విభాగాలను కలిగి ఉంది.

 క్యాంపస్ 
ఐఎంఎస్ క్యాంపస్ విశ్వవిద్యాలయం ముందు భాగంలో ఉంది. ఈ ప్రాంగణంలో వైద్య కళాశాల, ఆసుపత్రి, విద్యార్థి నివాస వసతి గృహాలు, సిబ్బంది నివాసాలు, ఒక తపాలా కార్యాలయం, ఒక ఆలయం, ఆట స్థలాలు, క్రీడా మైదానాలు ఉన్నాయి. ప్రాంగణంలోని ఆసుపత్రి విభాగం సాధారణంగా రద్దీగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రాంగణంలోని నివాస భాగం నిశ్శబ్దంగా, ఉద్యానవనాలతో విరామ చిహ్నంగా ఉంటుంది.

 ఆసుపత్రి 
ఈ సంస్థలో 1500లకు పైగా పడకల(2017 నాటికి)తో సర్ సుందర్‌లాల్ హాస్పిటల్ అని పిలువబడే సూపర్ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్ ఉంది.

 నిర్వహణ 
ఐఎంఎస్ భారత ప్రభుత్వ ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రత్యక్ష పరిపాలనా నియంత్రణలో కాక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయమైన బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం క్రింద ఉంది. అండర్ గ్రాడ్యుయేట్, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ మెడికల్, పారామెడికల్ కోర్సులలో నాణ్యమైన విద్యను అందించడం, వైద్య పరిశోధనలో ధోరణిని నెలకొల్పడం, అధిక క్రమంలో రోగి సంరక్షణను అందించడం ఈ సంస్థ మూడు విధులు.

ఈ సంస్థకు డైరెక్టర్ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ గా నాయకత్వం వహిస్తాడు, ఈ సంస్థ, ఆసుపత్రి లను నడిపే బాధ్యతను ఆయన చేస్తాడు. బోధన, పరిశోధనలతో సహా సంస్థ విద్యా కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేయడంలో అధ్యాపకుల డీన్ లు డైరెక్టర్ కు సహాయం చేస్తారు. విభాగాల అధిపతులు నేతృత్వంలోని 28 విద్యా విభాగాలు ఉన్నాయి. సాంకేతిక అధిపతుల పర్యవేక్షణలో వ్యక్తిగత విభాగాలతో వైద్య సూపరింటెండెంట్ ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో అనుబంధ ఆసుపత్రి సేవ ఉంటుంది.

సత్య నారాయణ్ సంఖ్వర్ ఈ సంస్థకు డైరెక్టర్.
 ర్యాంకింగ్స్ 

ఐఎంఎస్-బిహెచ్‌యు నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూషనల్ ర్యాంకింగ్ ఫ్రేమ్వర్క్ 2024లో భారతదేశంలోని వైద్య కళాశాలలలో ఏడవ స్థానంలో, ఇండియా టుడే 2024లో ఆరవ స్థానంలో, ఔట్‌లుక్ ఇండియా 2024లో రెండవ స్థానంలో నిలిచింది.

 అవార్డులు, పతకాలు 

 ఐఎంఎస్-బిహెచ్‌యు లో ఎంబిబిఎస్ లో మొదటి స్థానంలో నిలిచిన విద్యార్థికి భగవాన్ దాస్ ఠాకూర్ దాస్ చంద్వానీ బంగారు పతకాన్ని అందజేస్తారు.

 విద్యార్థుల కార్యకలాపాలు 
ఐఎంఎస్ అంతర్-కళాశాల సాంస్కృతిక, సాహిత్య క్రీడా ఉత్సవాన్ని ఎలిక్సిర్ అని పిలుస్తారు. ఇది ప్రతి సంవత్సరం మార్చి మాసం మధ్యలో నిర్వహిస్తారు. అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ పురుషుల వసతి గృహాలు, అండర్ గ్రాడ్ ఉమెన్స్ వసతి గృహాలు రెండూ వార్షిక వసతి గృహాలను నిర్వహిస్తాయి.

 ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు 

 సుమితా ప్రభాకర్
 సపం బుధిచంద్ర సింగ్
 రాధా మోహన్ దాస్ అగర్వాల్
 మహ్మద్ అయూబ్
 రామ్ హర్ష్ సింగ్
 ఇందిరా శర్మ

 అప్‌గ్రేడ్ 
ప్రధాన మంత్రి స్వాస్థ్య సురక్ష యోజన (పి. ఎం. ఎస్. ఎస్. వై) మొదటి దశలో భాగంగా ఆల్ ఇండియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ తరహాలో ఈ సంస్థను అప్‌గ్రేడ్ చేయాలని భారత ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది, దీని ద్వారా అప్‌గ్రేడేషన్‌ ఖర్చులో 80% కేంద్ర ప్రభుత్వం, 20% ఖర్చు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భరిస్తుంది. అప్‌గ్రేడ్ పనులు పూర్తయ్యాయి.

 మూలాలు