ఇన్సాన్ జాగ్ ఉఠా

ఇన్సాన్ జాగ్ ఉఠా (హిందీ इंसान जाग उठा), సరోజ్ మిత్రా రాసిన కథ ఆధారంగా శక్తి సామంత్ నిర్మించి దర్శకత్వం వహించిన 1959 హిందీ భాషా సామాజిక డ్రామా చిత్రం. ఈ చిత్రంలో మధుబాల, సునీల్ దత్, నాసిర్ హుస్సేన్, బిపిన్ గుప్తా, మదన్ పూరి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. దీనికి సచిన్ దేవ్ బర్మన్ సంగీతం సమకూర్చగా, శైలేంద్ర సాహిత్యం అందించాడు. ఈ చిత్రంలో గౌరీగా మధుబాల నటనను ఆమె ఉత్తమ నటనగా ఫిల్మ్ఫేర్ పేర్కొంది.

 కథ 
గౌరీ (మధుబాల) భారతదేశంలోని ఒక చిన్న గ్రామంలో తన వికలాంగ మాజీ సైనికుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు తండ్రి లక్ష్మణదాస్ (నజీర్ హుస్సేన్), తమ్ముడు గులాబ్ తో కలిసి నివసిస్తుంది. ఒక రోజు ఆమె వారి ఇంటి వద్ద దాగి ఉన్న ఒక వ్యక్తిని గమనిస్తుంది, ఈ వ్యక్తి తరువాత తనను తాను బొంబాయి నుండి వచ్చిన రంజిత్ (సునీల్ దత్) అని పరిచయం చేసుకుంటాడు. గౌరీ పాదంలో గాయానికి చికిత్స చేసిన తర్వాత రంజీత్, గౌరీ స్నేహితులు అవుతారు, ఆపై ఇద్దరూ ఒకరినొకరు ప్రేమించుకుంటారు. నిర్మాణంలో ఉన్న నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట వద్ద కూలీగా గౌరీ పనిచేసే చోటనే రంజీత్ సైట్ ఇంజినీర్‌ గా చేరుతాడు. గౌరీ, లక్ష్మణదాస్ లకు తెలియని విషయం ఏమిటంటే, రంజిత్ ఒక కారణం వల్ల ఈ గ్రామానికి వచ్చాడని, అది వీరి యార్డులో తాను స్వయంగా పాతిపెట్టిన బంగారంతో నిండిన సూట్ కేస్ కోసమని. ఇది ఆయన ఐదేళ్ల క్రితం అక్రమ రవాణా చేసినది. దీనికి గాను అతను ఐదేళ్ల జైలు శిక్ష కూడా అనుభవించాడు.

 తారాగణం 

 గౌరీగా మధుబాల
 రంజిత్ గా సునీల్ దత్
 లక్ష్మణదాస్ గా నజీర్ హుస్సేన్
 మంత్రిగా బిపిన్ గుప్తా
 మోహన్ సింగ్ గా మదన్ పూరి
 మునియా గా మీనూ ముంతాజ్
 సుఖమ్ గా సుందర్
 పాటలో మౌజీ సింగ్ (బహరో సే నజారో కే దేఖో) 
 హోటల్ యజమానిగా ప్రవీణ్ పాల్
 హంసా/రినీగా నిశి
 రాబర్ట్ గా కేశవ్ రాణా
 చందర్ గా శ్యామ్ కుమార్
 బహదూర్ గా కుందన్

 నిర్మాణం 
తన కెరీర్ ప్రారంభంలో, శక్తి సామంత్ ఇన్స్పెక్టర్ (1956), హౌరా బ్రిడ్జ్ (1958) వంటి క్రైమ్ థ్రిల్లర్లను రూపొందించాడు. ఆయన దర్శకత్వం వహించి నిర్మించిన హౌరా బ్రిడ్జ్ విజయం సాధించిన కొన్ని రోజుల తరువాత, ఆయన ఇన్సాన్ జాగ్ ఉఠా పై పని చేయడం ప్రారంభించాడు. సామాజిక, దేశభక్తి ఇతివృత్తాలతో కూడిన చిత్రం ఇది. 

ఈ చిత్రంలో ఎక్కువ భాగం నాగార్జున సాగర్ డ్యామ్ నిర్మాణ ప్రాంతంలోనే చిత్రీకరించబడింది. నటీనటులు మధుబాల, సునీల్ దత్  లతో పాటు మొత్తం సిబ్బంది డ్యామ్ సమీపంలో ఉన్న అనేక అతిథి గదులలో బస చేశారు. సినిమాలో ఆనకట్ట పనులు జరుగుతున్నట్లుగా ఉంటుంది. ఎక్కడా పూర్తి స్థాయిలో ప్రాజెక్టు స్వరూపం వచ్చినట్లుగా కనిపించదు.

 సౌండ్ట్రాక్ 
ఈ చిత్రానికి సౌండ్ ట్రాక్ ను ఎస్. డి. బర్మన్ స్వరపరిచాడు, శైలేంద్ర సాహిత్యం అందించాడు. నిర్మాణంలో ఉన్న నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట వద్ద చిత్రీకరించిన ఆశా భోంస్లే, గీతా దత్ లు పాడిన యుగళగీతం జాను జాను రి... ప్రసిద్ధి చెందింది.

 బాక్సాఫీస్ 
విజయవంతమైన ఇన్సాన్ జాగ్ ఉఠా చిత్రం 1959లో అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన పదమూడవ చిత్రంగా అవతరించింది, బాక్సాఫీస్ వద్ద  0.52 కోట్లు వసూలు చేసింది.

అయితే, ఇన్సాన్ జాగ్ ఉఠా బాక్సాఫీస్ రాబడితో నిరుత్సాహపడిన శక్తి సామంత్ తిరిగి నేర చిత్రాలను రూపొందించడానికి మారాడు. అత్యంత విజయవంతమైన జాలీ నోట్ (1960)తో ప్రారంభించి, ఆరాధన (1969), కటి పతంగ్ (1971), అమర్ ప్రేమ్ (1971) వంటి చిత్రాలెన్నో తీసాడు.

 మూలాలు 

వర్గం:1959 సినిమాలు