తల్లపాక తిమ్మక్క

తల్లపాక తిమ్మక్క (13వ శతాబ్దం) ఒక ప్రాచీన తెలుగు కవయిత్రి, భక్తి భావోద్వేగాలతో నిండిన రచయిత్రి. ఆమె ప్రసిద్ధ కీర్తనకర్త తల్లపాక అన్నమాచార్యులు గారి జీవితసహచారి. ఆమె రచనలు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని స్తుతిస్తూ, హిందూ ధార్మిక సిద్ధాంతాలను పాఠకులకు నిగూఢంగా వివరించేలా రచించబడ్డాయి. ఆ కాలంలోనే తన భావోద్వేగాలకు వాచ్య రూపం ఇచ్చిన తొలి మహిళా కవయిత్రిగా ఆమె చరిత్రలో నిలిచారు.

 🔶 జననము, కుటుంబ నేపథ్యం 
తిమ్మక్క గారు ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తల్లపాక గ్రామంలో 13వ శతాబ్దంలో జన్మించారు. ఆ కాలపు సంప్రదాయాల ప్రకారం ఆమెకు చిన్న వయసులోనే వివాహం జరిగింది. ఆమె భర్త తల్లపాక అన్నమాచార్యులు భారతీయ భక్తి ఉద్యమంలో మహోన్నత స్థానం కలిగిన కీర్తనకర్త. తిమ్మక్క గారు కూడ ఆయనతోపాటు శ్రీనివాసునిపై అపారమైన భక్తితో నిండి అనేక పాటలు రచించారు.

తిమ్మక్క గారి కుటుంబం సంప్రదాయ హిందూ బ్రాహ్మణ కుటుంబం కాగా, వేదాధ్యయనం, సంస్కృత విద్యాభాసం మరియు భక్తి సేవకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే ఆత్మోన్నత కుటుంబంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

 🧡 భక్తి మరియు సాహిత్య రంగ ప్రవేశం 
తిమ్మక్క గారు తన జీవితాన్ని పూర్తిగా ధార్మిక సేవ, భక్తి, మరియు గాన కవిత్వ అభివృద్ధికి అంకితం చేశారు. ఆమె జీవన కాలం భక్తి ఉద్యమ శిఖర దశలో ఉండటం వల్ల — ఆమె రచనలపై వైష్ణవ ధర్మసారాలు, వేదాంతిక భావాలు, అలౌకిక ప్రేమ, తత్త్వశాస్త్రపు సత్యాలు ప్రధానంగా ప్రభావం చూపాయి.

 📚 రచనలు 
తిమ్మక్క రచనలు ఎక్కువగా భక్తి కీర్తనలు, శతకాలు, నమఃశ్లోకాలు రూపంలో ఉన్నాయి. కొన్ని వాటిని క్రింది విధంగా గుర్తించవచ్చు:

 📌 ముఖ్య రచనలు: 

 శ్రీ వెంకటేశ్వర శతకం – శ్రీవెంకటేశ్వరుని మహిమను 100 పద్యాలలో అభివర్ణించిన శతకం. ఇది భక్తి, నమ్మకం, మార్గదర్శకతా భావాలతో నిండి ఉంటుంది.
 ధర్మశ్లోకాలు – జీవితం లో సత్యాన్ని, న్యాయాన్ని, ధర్మాన్ని పాటించాల్సిన ఆవశ్యకతను వివరించే శ్లోకాల సమాహారం.
 విష్ణు గుణ గీతాలు – విష్ణువు యొక్క దైవీ లక్షణాలను స్తుతించే గేయరూప కథనం.

ఆమె రచనల శైలిలో వేదాంతంతోపాటు, శృంగార రహితమైన శాంత రసము, భక్తి భావోద్వేగం, దీనుల పట్ల కరుణ, పరమాత్మ పట్ల పరిపూర్ణ సమర్పణ ప్రతిఫలిస్తుంది.

 ✨ శైలి లక్షణాలు 
తిమ్మక్క కవితల ప్రత్యేకత:

 సాధారణ తెలుగులో, శుద్ధ పదవిన్యాసంతో రచనలు
 ప్రతిపద్యంలో విష్ణువు (వెంకటేశ్వరుడు)పై పూర్తి అంకితభావం
 జీవితనైపుణ్యాలు, నైతికత, స్త్రీ ధర్మం గురించి ఉపదేశాత్మక భావనలు
 సంగీతాత్మకత, గానప్రవాహం ఉన్న పదప్రయోగం
 పాటలు ఆలాపనకు అనువుగా ఉండే గమకం

 🌸 మహిళా కవయిత్రులలో ఆమె స్థానం 
తిమ్మక్క గారు భారతీయ భక్తి సాహిత్యంలో:

 తెలుగులో తొలి స్థానం పొందిన మహిళా కవయిత్రిగా గుర్తింపు
 భక్తి మరియు స్త్రీ వాద చైతన్యానికి మూలధనంగా నిలిచిన రచయిత
 అనంతర కాలంలో వచ్చిన మహిళా కవయిత్రులకు (ఉదా: ముత్యాలమ్మ, బద్దెన లక్ష్మమ్మ) ప్రేరణగా నిలిచిన శక్తిశాలిని

 📖 ద్రవ్యరూప రచనలు, ప్రదర్శనలు 
తిమ్మక్క రచనలపై అనేక విద్యా సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు శోధనలు నిర్వహించాయి. వీటిలో ముఖ్యంగా:

 శ్రీ వేంకటేశ్వర సంగీత విశ్వవిద్యాలయం – తిరుపతి
 తెలుగు యూనివర్సిటీ – హైదరాబాద్
 ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ, మహిళా చైతన్య విభాగం

కొన్ని కీర్తనలు సంగీత కార్యక్రమాలలో ఆలపించబడి, ఆకాశవాణి, దూరదర్శన్ వంటి సంస్థల ద్వారా ప్రసారమయ్యాయి.

 🕯️ వారసత్వం 
తిమ్మక్క గారి సాహిత్యం, భక్తిసారంతో పాటు:

 ఆధ్యాత్మికతకు మార్గదర్శకం,
 భక్తికవిత్వానికి మహిళా ప్రతినిధిగా
 భావవ్యక్తికే కాదు, బోధనకూ ఆదర్శంగా నిలిచింది.

నేటికీ ఆమె పద్యాలు పలు భక్తి కార్యక్రమాలలో వినిపిస్తుంటాయి. ఆమె పేరు పలికితేనే భక్తియోగానికీ, ఆత్మశాంతికీ రూపకల్పన వలె ప్రజల మదిలో మిగిలిపోయింది.

 మూలాలు (Sources) 

 తల్లపాక తిమ్మక్క – తెలుగు వికీపీడియా
 Women Poets in Telugu Literature – C.P. Brown Academy
 శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం గ్రంథమాల, తిరుపతి
 Bhakti Movement and Women in India – Dr. Uma Chakravarti
 Telugu Wikisource – https://te.wikisource.org

వర్గం:తెలుగు కవయిత్రులు