సునీతా దేవి (తాపీ మేస్త్రీ)

సునీతా దేవి (జననం 1980) మరుగుదొడ్లు నిర్మించినందుకు గౌరవించబడిన భారతీయ తాపీ మేస్త్రీ. తన గ్రామంలో 90% మంది మహిళలకు మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదని గమనించిన ఆమె వారందరికీ స్వయంగా కట్టిపెట్టింది. ఆమెకు 2019లో భారత రాష్ట్రపతి నారి శక్తి పురస్కార్ అవార్డును ప్రదానం చేసాడు.

 జీవన శైలి 
జార్ఖండ్ రాష్ట్రానికి చెందిన సునీతా దేవి 1980లో జన్మించింది. ఆమె పొలిటికల్ సైన్స్ లో పట్టభద్రురాలైంది. 2010లో వివాహం చేసుకున్న తర్వాత తన కొత్త ఇంట్లో మరుగుదొడ్డి లేదని తెలుసుకుని ఆమె ఆశ్చర్యపోయింది. ఆమె గ్రామం ఉదయపురా రాష్ట్ర రాజధాని రాంచీకి కేవలం 115 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఆమె గ్రామంలోని పొరుగువారు కూడా ఇదే విధమైన పరిస్థితిలో ఉన్నారు, కానీ మర్యాద కారణంగా ఆమె దీనిని సమస్యగా లేవనెత్తలేకపోయింది. కేవలం 10% మంది మహిళలకు మాత్రమే మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం ఉండగా, మిగిలిన వారు బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మలవిసర్జన చేయవలసి వచ్చింది.

అయితే, స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ - గ్రామీణ్ (ఎస్బిఎం-జి)తో సహా ఇతరులు 2015లో ఆమె గ్రామానికి వచ్చి మరుగుదొడ్ల గురించి మాట్లాడటం ప్రారంభించారు. మిషన్ బహిరంగ మలవిసర్జన రహిత సమాజాన్ని నిర్మించాలని నిశ్చయించుకుంది. అందుకని గ్రామీణ కుటుంబం నిర్మించిన ప్రతి మరుగుదొడ్డికి 12 వేల రూపాయల గ్రాంట్ ని అందించింది.

ఎడమ|thumb|నారి శక్తి పురస్కార్ గ్రహీతలు. దేవి వెనుక వరుస మధ్యలో ఉంది
దీంతో సునీతా దేవి ఆసక్తిగా తాపీ మేస్త్రీ (mason)గా శిక్షణ పొందాలనుకుంది, కానీ ఆమె ఒక మహిళ కాబట్టి తన మామ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసాడు. చాలా మంది మేసన్లు మరుగుదొడ్లను నిర్మించే పనిని తమ దృష్టికి తగినదిగా భావించనప్పటికీ, మేసన్ గా ఉండే పనిని పురుషులు మాత్రమే చేసేవారు. తన భర్త మద్దతుతో ఆమె పట్టుదలతో "రాణి మిస్త్రీ" (మహిళా మేసన్) అయింది. ఈ పనిలో ఇతర మహిళలకు ఆసక్తి కలిగించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు వ్యతిరేకత ఉంది, కొంతమంది ఉదయపురాను విడిచిపెట్టమని కోరారు. ఆమె మరుగుదొడ్లను నిర్మించడాన్ని వారు తప్పుపట్టారు, కానీ వీధిలో మహిళలు మలవిసర్జన చేయడాన్ని వ్యతిరేకించలేదు.

ఆమె కృషికిగాను 2019లో నారి శక్తి పురస్కార్ 2018 అవార్డు అందుకుంది. 2018లో ఆ అవార్డును అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా భారత రాష్ట్రపతి అధ్యక్ష భవనంలో ఆమెకు ప్రదానం చేసాడు. ఒక సంవత్సరం తరువాత కాన్పూర్ లో మరుగుదొడ్ల నిర్మాణానికి మేసన్ గా శిక్షణ పొందిన మరో మహిళ కళావతి దేవిని కూడా రాష్ట్రపతి సత్కరించాడు. ఈ అవార్డు ప్రదానోత్సవంలో, ఆమె తన పని పట్ల ప్రత్యేక ప్రశంసలు పొందేందుకు స్ఫూర్తినిచ్చిన స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కృషిని ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించాడు.

 మూలాలు 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1980 జననాలు