రాజీవ్ గాంధీ రెండవ మంత్రివర్గం

రెండవ రాజీవ్ గాంధీ మంత్రిత్వ శాఖ భారతదేశంలోని 11వ కేంద్ర మంత్రుల మండలి, ఇది 1984 సార్వత్రిక ఎన్నికల ఫలితంగా ప్రధానమంత్రి రాజీవ్ గాంధీ నాయకత్వంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ మెజారిటీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసిన తరువాత 1984 డిసెంబరు 31న ఏర్పడింది.

రాజీవ్ గాంధీ మంత్రివర్గంలో 7 మంది వ్యవసాయదారులు, 15 మంది న్యాయవాదులు, 4 మంది జర్నలిస్టులు, 3 మాజీ రాచరిక రాష్ట్ర పాలకులు ఉన్నారు.

ఆ మంత్రిత్వ శాఖలో ఈశాన్య భారతదేశం నుండి ఇద్దరు మంత్రులు కూడా ఉన్నారు.

 మంత్రి మండలి 

 క్యాబినెట్ మంత్రులు 
+మంత్రిత్వ శాఖలుమంత్రిపదవీ బాధ్యతలు నుండిపదవీ బాధ్యతలు వరకుపార్టీవ్యాఖ్యలుప్రధాన మంత్రి
సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పెన్షన్ల
మంత్రి సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ
శాఖ అణుశక్తి
శాఖ ఎలక్ట్రానిక్స్
శాఖ సముద్ర అభివృద్ధి శాఖ
అంతరిక్ష శాఖ, ఏ మంత్రికి కేటాయించని
అన్ని ఇతర ముఖ్యమైన శాఖలు, విధానపరమైన అంశాలకు కూడా ఇన్‌ఛార్జ్ .రాజీవ్ గాంధీ 1984 డిసెంబరు 31 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీహోం మంత్రిశంకర్రావు చవాన్ 1984 డిసెంబరు 31 1986 మార్చి 11ఐఎన్‌సీ పి.వి. నరసింహారావు 1986 మార్చి 14 1986 మే 12ఐఎన్‌సీ బూటా సింగ్ 1986 మే 12 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ రక్షణ మంత్రిపి.వి. నరసింహారావు 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 29ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1985 సెప్టెంబరు 29 1987 జనవరి 24ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.వి.పి. సింగ్ 1987 జనవరి 24 1987 ఏప్రిల్ 12ఐఎన్‌సీ కె.సి. పంత్ 1987 ఏప్రిల్ 12 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ విదేశాంగ మంత్రిరాజీవ్ గాంధీ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.బలి రామ్ భగత్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 మే 12ఐఎన్‌సీ పి. శివ శంకర్ 1986 మే 12 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ ఎన్.డి. తివారీ 1986 అక్టోబరు 22 1987 జూలై 25ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1987 జూలై 25 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.పి.వి. నరసింహారావు 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ఆర్థిక మంత్రివి.పి. సింగ్ 1984 డిసెంబరు 31 1987 జనవరి 24ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1987 జనవరి 24 1987 జూలై 25ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.ఎన్.డి. తివారీ 1987 జూలై 25 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ శంకర్రావు చవాన్ 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ప్రణాళిక మంత్రిపి.వి. నరసింహారావు 1984 డిసెంబరు 31 1985 జనవరి 14ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1985 జనవరి 14 1987 జూలై 25ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.పి. శివ శంకర్ 1987 జూలై 25 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీప్రణాళిక, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేయడానికి కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖతో విలీనం చేయబడింది
.కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిఅబా ఘనీ ఖాన్

చౌదరి 1985 సెప్టెంబరు 25 1987 మే 4ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1987 మే 4 1987 జూలై 25ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారుపి. శివ శంకర్ 1987 జూలై 25 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీప్రణాళిక మంత్రిత్వ శాఖతో విలీనం చేయబడి
ప్రణాళిక, కార్యక్రమాల
అమలు మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేశారు.ప్రణాళిక, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిపి. శివ శంకర్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ మాధవసిన్హ్ సోలంకి 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ వాణిజ్యం, సరఫరా మంత్రిరాజీవ్ గాంధీ 1984 డిసెంబరు 31 1985 జనవరి 14ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.వి.పి. సింగ్ 1985 జనవరి 14 1985 మార్చి 30ఐఎన్‌సీవాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ,
సరఫరా, జౌళి మంత్రిత్వ శాఖగా విభజించబడింది.వాణిజ్య మంత్రివి.పి. సింగ్ 1985 మార్చి 30 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ ఖుర్షెద్ ఆలం ఖాన్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1985 నవంబరు 15ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.అర్జున్ సింగ్ 1985 నవంబరు 15 1986 జనవరి 20ఐఎన్‌సీ పి. శివ శంకర్ 1986 జనవరి 20 1987 జూలై 25ఐఎన్‌సీ ఎన్.డి. తివారీ 1987 జూలై 25 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ దినేష్ సింగ్ 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ సరఫరా, జౌళి శాఖ మంత్రిచంద్రశేఖర్ సింగ్ 1985 మార్చి 30 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత) వహించారు.
టెక్స్‌టైల్స్‌గా పేరు మార్చారు.జౌళి శాఖ మంత్రిఖుర్షెద్ ఆలం ఖాన్ 1985 సెప్టెంబరు 15 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.రామ్ నివాస్ మిర్ధా 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 15ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.రామ్ నివాస్ మిర్ధా 1988 ఫిబ్రవరి 15 1989 సెప్టెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పరిశ్రమ, కంపెనీ వ్యవహారాల మంత్రిరాజీవ్ గాంధీ 1984 డిసెంబరు 31 1985 జనవరి 14ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.వీరేంద్ర పాటిల్ 1985 జనవరి 14 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీపరిశ్రమగా పేరు మార్చబడింది.పరిశ్రమల మంత్రిఎన్.డి. తివారీ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ జలగం వెంగళరావు 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ రసాయనాలు, ఎరువుల శాఖ మంత్రివీరేంద్ర పాటిల్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీపరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖలో విలీనం చేయబడింది.ఆహార, పౌర సరఫరాల మంత్రిరావు బీరేందర్ సింగ్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ కామాఖ్య ప్రసాద్ సింగ్ దేవ్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 జనవరి 27ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.పి. శివ శంకర్ 1986 జనవరి 27 1986 మే 12ఐఎన్‌సీ హెచ్‌కెఎల్ భగత్ 1986 మే 12 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ సుఖ్ రామ్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.వ్యవసాయ, గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిబూటా సింగ్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీవ్యవసాయం అని పేరు మార్చారు.వ్యవసాయ మంత్రిబూటా సింగ్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 మే 12ఐఎన్‌సీ గుర్దియాల్ సింగ్ ధిల్లాన్ 1986 మే 12 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ భజన్ లాల్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ నీటిపారుదల, విద్యుత్ శాఖ మంత్రిబి. శంకరానంద్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీజలవనరుల మంత్రిత్వ శాఖ,
ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖలుగా విభజించబడింది.జల వనరుల మంత్రిబి. శంకరానంద్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1987 ఆగస్టు 22ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1987 ఆగస్టు 22 1987 నవంబరు 10ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.రామ్ నివాస్ మిర్ధా 1987 నవంబరు 10 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.దినేష్ సింగ్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ బి. శంకరానంద్ 1988 జూన్ 25 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ ఎం.ఎం. జాకబ్ 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.ఇంధన శాఖ మంత్రివసంత్ సాఠే 1985 సెప్టెంబరు 25 1988 సెప్టెంబరు 3ఐఎన్‌సీ మఖన్ లాల్ ఫోతేదార్ 1988 సెప్టెంబరు 3 1988 సెప్టెంబరు 19ఐఎన్‌సీవసంత్ సాథే సెలవు సమయంలో అదనపు ఛార్జీ.వసంత్ సాఠే 1988 సెప్టెంబరు 19 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పనులు, గృహనిర్మాణ శాఖ మంత్రిఅబ్దుల్ గఫూర్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీఅర్బన్ డెవలప్‌మెంట్‌గా పేరు మార్చబడింది.పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిఅబ్దుల్ గఫూర్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.మొహ్సినా కిద్వాయ్ 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ కార్మిక మంత్రిటి. అంజయ్య 1984 డిసెంబరు 31 1986 జనవరి 20ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.పి.ఎ. సంగ్మా 1986 సెప్టెంబరు 20 1988 ఫిబ్రవరి 6ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.మఖన్ లాల్ ఫోతేదార్ 1988 ఫిబ్రవరి 6 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ జగదీష్ టైట్లర్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.బిందేశ్వరి దూబే 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిహెచ్‌కెఎల్ భగత్ 1984 డిసెంబరు 31 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ చట్టం, న్యాయ శాఖ మంత్రిఅశోక్ కుమార్ సేన్ 1984 డిసెంబరు 31 1987 మార్చి 31ఐఎన్‌సీ పి. శివ శంకర్ 1987 మార్చి 31 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ బిందేశ్వరి దూబే 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ బి. శంకరానంద్ 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిఅశోక్ కుమార్ సేన్ 1984 డిసెంబరు 31 1986 జూన్ 24ఐఎన్‌సీ పి.వి. నరసింహారావు 1986 జూన్ 24 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ మోతీలాల్ వోరా 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 జనవరి 24ఐఎన్‌సీ రామ్ నివాస్ మిర్ధా 1989 జనవరి 24 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ రఫీక్ ఆలం 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.పర్యాటక, పౌర విమానయాన మంత్రిరాజీవ్ గాంధీ 1984 డిసెంబరు 31 1985 జనవరి 14ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు. పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ, పౌర విమానయాన
శాఖలుగా విభజించబడింది .పర్యాటక మంత్రిహెచ్‌కెఎల్ భగత్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 మే 12ఐఎన్‌సీ ముఫ్తీ మొహమ్మద్ సయీద్ 1986 మే 12 1987 జూలై 15ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1987 జూలై 15 1987 జూలై 28ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.జగదీష్ టైట్లర్ 1987 జూలై 28 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.మొహ్సినా కిద్వాయ్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీపౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖతో విలీనం చేయబడి
పౌర విమానయాన, పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేశారు.రైల్వే మంత్రిబన్సీ లాల్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీషిప్పింగ్, రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ,
పౌర విమానయాన శాఖలతో విలీనం చేయబడి రవాణా మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేశారు.షిప్పింగ్, రవాణా మంత్రిజియావుర్ రెహమాన్ అన్సారీ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత) వహించారు.
రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ, పౌర విమానయాన శాఖలతో విలీనం చేయబడి
రవాణా మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేశారు.రవాణా మంత్రిబన్సీ లాల్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 జూన్ 4ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1986 జూన్ 4 1986 జూన్ 24ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.మొహ్సినా కిద్వాయ్ 1986 జూన్ 24 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీఉపరితల రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ,
రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ, పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖలుగా విభజించబడింది.పౌర విమానయాన మంత్రిజగదీష్ టైట్లర్ 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.మోతీలాల్ వోరా 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీపర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖతో విలీనం చేయబడి పౌర విమానయాన, పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖగా ఏర్పడింది .విద్యా మంత్రికె.సి. పంత్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీమానవ వనరుల అభివృద్ధిగా పేరు మార్చబడింది.మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిపి.వి. నరసింహారావు 1985 సెప్టెంబరు 25 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ పి. శివ శంకర్ 1988 జూన్ 25 1989 సెప్టెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పర్యావరణం, అటవీ శాఖ మంత్రిరాజీవ్ గాంధీ 1984 డిసెంబరు 31 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి బాధ్యత వహించారు.భజన్ లాల్ 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ జియావుర్ రెహమాన్ అన్సారీ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.జియావుర్ రెహమాన్ అన్సారీ 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పెట్రోలియం మంత్రినవల్ కిషోర్ శర్మ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత) వహించారు.
పెట్రోలియం, సహజ వాయువుగా పేరు మార్చబడింది.పెట్రోలియం, సహజ వాయువు మంత్రినవల్ కిషోర్ శర్మ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 20ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.చంద్రశేఖర్ సింగ్ 1986 అక్టోబరు 20 1986 జూలై 9ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.ఎన్.డి. తివారీ 1986 జూలై 9 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ బ్రహ్మ దత్ 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.ఉక్కు, గనులు, బొగ్గు మంత్రివసంత్ సాఠే 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీఉక్కు, గనుల మంత్రిత్వ శాఖ,
బొగ్గు శాఖ (ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ) గా విభజించబడింది.ఉక్కు, గనుల శాఖ మంత్రికె.సి. పంత్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1987 ఏప్రిల్ 12ఐఎన్‌సీ వసంత్ సాఠే 1987 ఏప్రిల్ 12 1987 జూలై 25ఐఎన్‌సీ మఖన్ లాల్ ఫోతేదార్ 1987 జూలై 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ సమాచార, ప్రసార శాఖ మంత్రిVN గాడ్గిల్ 1984 డిసెంబరు 31 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.అజిత్ కుమార్ పంజా 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.హెచ్‌కెఎల్ భగత్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిరామ్ నివాస్ మిర్ధా 1984 డిసెంబరు 31 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.అర్జున్ సింగ్ 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ వసంత్ సాఠే 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ వీర్ బహదూర్ సింగ్ 1988 జూన్ 25 1989 మే 30ఐఎన్‌సీ రాజీవ్ గాంధీ 1989 మే 31 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ గిరిధర్ గమాంగ్ 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీసహాయ మంత్రి (ఇండియా) బాధ్యత వహించారు.

 సహాయ మంత్రులు (స్వతంత్ర బాధ్యత) 
+మంత్రిత్వ శాఖలుమంత్రిపదవీ బాధ్యతలు నుండిపదవీ బాధ్యతలు వరకుపార్టీవ్యాఖ్యలుమహిళా, సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)మరగతం చంద్రశేఖర్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీసంక్షేమంగా పేరు మార్చారు.సంక్షేమ శాఖ సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)రాజేంద్ర కుమారి బాజ్‌పాయ్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ రైల్వేల సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)మాధవరావు సింధియా 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ఉపరితల రవాణా శాఖ సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)రాజేష్ పైలట్ 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పౌర విమానయాన, పర్యాటక శాఖ సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)శివరాజ్ పాటిల్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ 

 రాష్ట్ర మంత్రులు 
+మంత్రిత్వ శాఖలుమంత్రిపదవీ బాధ్యతలు నుండిపదవీ బాధ్యతలు వరకుపార్టీవ్యాఖ్యలుహోం మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిరామ్ దులారి సిన్హా 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ ఆరిఫ్ మొహమ్మద్ ఖాన్ 1985 ఆగస్టు 12 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ పి.ఎ. సంగ్మా (రాష్ట్రాలు) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 జనవరి 20ఐఎన్‌సీ అరుణ్ నెహ్రూ (అంతర్గత భద్రత) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ రామ్ నివాస్ మిర్ధా 1986 మార్చి 14 1986 జూన్ 14ఐఎన్‌సీ గులాం నబీ ఆజాద్ (రాష్ట్రాలు) 1986 మే 12 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ పి. చిదంబరం 1986 జూన్ 24 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ చింతామణి పాణిగ్రాహి 1986 అక్టోబరు 22 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ సంతోష్ మోహన్ దేవ్

(అంతర్గత భద్రత) 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఖుర్షెద్ ఆలం ఖాన్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ కె.ఆర్. నారాయణన్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ ఎడ్వర్డో ఫలీరో 1986 మే 12 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ కె. నట్వర్ సింగ్ 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ కెకె తివారీ 1988 జూన్ 25 1989 ఏప్రిల్ 22ఐఎన్‌సీ ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిజనార్ధన పూజారి 1984 డిసెంబరు 31 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ బి.కె. గాథ్వి (ఖర్చు) 1986 మే 12 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ బ్రహ్మ దత్ 1987 జనవరి 24 1987 జూలై 25ఐఎన్‌సీ అజిత్ కుమార్ పంజా (రెవెన్యూ) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ఎడ్వర్డో ఫలీరో

(ఆర్థిక వ్యవహారాలు) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ శాస్త్ర సాంకేతిక విజ్ఞానం, అంతరిక్షం,
అణుశక్తి, ఎలక్ట్రానిక్స్, సముద్ర అభివృద్ధి శాఖల సహాయ మంత్రిశివరాజ్ పాటిల్ 1984 డిసెంబరు 31 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ కె.ఆర్. నారాయణ్ 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ప్రణాళిక మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రికె.ఆర్. నారాయణన్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ అజిత్ కుమార్ పంజా 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ సుఖ్ రామ్ 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ ప్రణాళిక, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిబిరెన్ సింగ్ ఎంగ్టి 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిసుఖ్ రామ్

(రక్షణ ఉత్పత్తి,

సరఫరాలు) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ అరుణ్ సింగ్

(రక్షణ పరిశోధన,

అభివృద్ధి సంస్థ) 1985 సెప్టెంబరు 25 1987 జూలై 18ఐఎన్‌సీ శివరాజ్ పాటిల్

(డిఫెన్స్ ప్రొడక్షన్) 1986 అక్టోబరు 22 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ సంతోష్ మోహన్ దేవ్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ చింతామణి పాణిగ్రాహి

(రక్షణ ఉత్పత్తి,

సరఫరాలు) 1988 జూన్ 25 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ దుమార్ లాల్ బైతా

(రక్షణ ఉత్పత్తి,

సరఫరాలు) 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రియోగేంద్ర మక్వానా (ఆరోగ్యం) 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ సరోజ్ ఖపర్డే 1986 మే 12 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ వాణిజ్యం, సరఫరా మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిపి.ఎ. సంగ్మా 1985 జనవరి 1 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిబ్రహ్మ దత్ 1986 మే 12 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ ప్రియ రంజన్ దాస్ మున్సి 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పరిశ్రమలు, కంపెనీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఆరిఫ్ మొహమ్మద్ ఖాన్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీపరిశ్రమగా పేరు మార్చబడింది.పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిరాజ్‌కుమార్ జైచంద్ర సింగ్

(కెమికల్స్ అండ్ పెట్రోకెమికల్స్) 1985 సెప్టెంబరు 25 1988 ఫిబ్రవరి 18ఐఎన్‌సీ ఎం. అరుణాచలం

(పారిశ్రామిక అభివృద్ధి) 1985 సెప్టెంబరు 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ కె.కె. తివారీ

(పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్) 1986 మే 12 1987 జూలై 23ఐఎన్‌సీ పి. నాంగ్యాల్

(కెమికల్స్, పెట్రోకెమికల్స్) 1989 జూలై 4 1989 సెప్టెంబరు 2ఐఎన్‌సీ వ్యవసాయం, గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిచందులాల్ చంద్రకర్ 1985 జనవరి 1 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీవ్యవసాయం అని పేరు మార్చారు.వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రియోగేంద్ర మక్వానా

(వ్యవసాయం, సహకారం) 1985 సెప్టెంబరు 25 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ కె. నట్వర్ సింగ్ (ఎరువులు) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ రామానంద్ యాదవ్

(గ్రామీణాభివృద్ధి) 1986 మే 12 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ ఆర్. ప్రభు (ఎరువులు) 1986 అక్టోబరు 22 1989 సెప్టెంబరు 2ఐఎన్‌సీ జనార్ధన పూజారి

(గ్రామీణాభివృద్ధి) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ హరి కృష్ణ శాస్త్రి

(వ్యవసాయ పరిశోధన,

విద్య) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ శ్యామ్‌లాల్ యాదవ్

(వ్యవసాయం, సహకారం) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఅరుణ్ నెహ్రూ (శక్తి) 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ ఆరిఫ్ మహ్మద్ ఖాన్ (పవర్) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 ఫిబ్రవరి 26ఐఎన్‌సీ సుశీల రోహత్గి (పవర్) 1986 మే 12 1988 మే 9ఐఎన్‌సీ సి.కె. జాఫర్ షరీఫ్ (బొగ్గు) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ఉక్కు, గనులు, బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రికె. నట్వర్ సింగ్ (స్టీల్) 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీఉక్కు, గనుల మంత్రిత్వ శాఖ,
బొగ్గు శాఖ (ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ) గా విభజించబడింది.ఉక్కు, గనుల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిరామ్ దులారి సిన్హా (గనులు) 1985 సెప్టెంబరు 25 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీరామానంద్ యాదవ్ (గనులు) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 ఏప్రిల్ 12ఐఎన్‌సీ యోగేంద్ర మక్వానా 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 అక్టోబరు 2ఐఎన్‌సీ మహావీర్ ప్రసాద్ (గనులు) 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిమాధవరావు సింధియా 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీరవాణా మంత్రిత్వ శాఖగా ఏర్పడటానికి విలీనం చేయబడింది.రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిమాధవరావు సింధియా (రైల్వేస్) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ రాజేష్ పైలట్ (ఉపరితల రవాణా) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ జగదీష్ టైట్లర్ (పౌర విమానయానం) 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీ పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిమార్గరెట్ అల్వా 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ గులాం నబీ ఆజాద్ 1984 డిసెంబరు 31 1986 మే 12ఐఎన్‌సీ సీతారాం కేసరి 1986 మే 12 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ షీలా దీక్షిత్ 1986 మే 12 1989 సెప్టెంబరు 2ఐఎన్‌సీ ఎం.ఎం. జాకబ్ 1986 అక్టోబరు 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పి. నాంగ్యాల్ 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ రాధాకిషన్ మాలవీయ 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ చట్టం, న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిహెచ్.ఆర్. భరద్వాజ్ 1984 డిసెంబరు 31 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ సిబ్బంది, శిక్షణ, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పెన్షన్లు, పరిపాలనా సంస్కరణల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రికామాఖ్య ప్రసాద్ సింగ్ దేవ్

(పర్సనల్, పరిపాలనా

సంస్కరణలు) 1984 డిసెంబరు 31 1985 మార్చి 15ఐఎన్‌సీ కామాఖ్య ప్రసాద్ సింగ్ దేవ్ 1985 మార్చి 15 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ శివరాజ్ పాటిల్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1985 అక్టోబరు 4ఐఎన్‌సీ సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిపి. చిదంబరం 1986 జనవరి 20 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ సాంస్కృతిక శాఖ సహాయ మంత్రికామాఖ్య ప్రసాద్ సింగ్ దేవ్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీమానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖలో విలీనం చేయబడింది .యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల శాఖ సహాయ మంత్రిరాజ్ కుమార్ జైచంద్ర సింగ్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీమానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖలో విలీనం చేయబడింది .మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిసుశీల రోహత్గి

(విద్య, సంస్కృతి) 1986 మే 12 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ మార్గరెట్ అల్వా

(మహిళలు, శిశు అభివృద్ధి,

యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడలు) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ లలితేశ్వర్ ప్రసాద్ షాహి

(విద్య, సంస్కృతి) 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ లలితేశ్వర్ ప్రసాద్ షాహి

(విద్య) 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ కృష్ణ సాహి (సంస్కృతి) 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పర్యాటక, పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఅశోక్ గెహ్లాట్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 ఆగస్టు 24ఐఎన్‌సీపర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ,
పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖలుగా విభజించబడింది.పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిగులాం నబీ ఆజాద్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 మే 12ఐఎన్‌సీ సంతోష్ మోహన్ దేవ్ 1986 మే 12 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ గిరిధర్ గమాంగ్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీ పర్యావరణం, అడవుల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రివీర్ సేన్ 1984 డిసెంబరు 31 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీజియావుర్ రెహమాన్ అన్సారీ 1985 సెప్టెంబరు 25 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీ సుమతి ఒరాన్ 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిదల్బీర్ సింగ్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీఆహార, పౌర సరఫరాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఅజిత్ కుమార్ పంజా 1986 ఫిబ్రవరి 19 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీగులాం నబీ ఆజాద్ 1986 అక్టోబరు 22 1987 సెప్టెంబరు 7ఐఎన్‌సీ పెట్రోలియం, సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిసుశీల రోహత్గి 1986 జూన్ 24 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీజల వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రికృష్ణ సాహి 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీప్రధానమంత్రి కార్యాలయంలో సహాయ మంత్రిషీలా దీక్షిత్ 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీసమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఎస్. కృష్ణ కుమార్ 1988 జూన్ 25 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీకెకె తివారీ 1989 ఏప్రిల్ 22 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిరఫీక్ ఆలం 1988 జూన్ 25 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీసరోజ్ ఖపర్డే 1989 జూలై 4 1989 డిసెంబరు 2ఐఎన్‌సీ కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిసంతోష్ మోహన్ దేవ్ 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీగిరిధర్ గమాంగ్ 1988 జూన్ 25 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీకార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిరాధాకిషన్ మాలవీయ 1989 జూలై 4 1989 సెప్టెంబరు 2ఐఎన్‌సీ

 డిప్యూటీ మంత్రులు 
+మంత్రిత్వ శాఖలుమంత్రిపదవీ బాధ్యతలు నుండిపదవీ బాధ్యతలు వరకుపార్టీవాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిపి. చిదంబరం 1985 సెప్టెంబరు 25 1985 సెప్టెంబరు 27ఐఎన్‌సీపి. చిదంబరం

(వస్త్రాలు) 1985 సెప్టెంబరు 27 1985 అక్టోబరు 4ఐఎన్‌సీసంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిగిరిధర్ గమాంగ్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1988 ఫిబ్రవరి 15ఐఎన్‌సీసుమతి ఒరాన్ 1988 ఫిబ్రవరి 15 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఎస్. కృష్ణ కుమార్ 1985 సెప్టెంబరు 25 1986 అక్టోబరు 22ఐఎన్‌సీసిబ్బంది, పరిపాలనా సంస్కరణలు, శిక్షణ, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిపి. చిదంబరం 1985 అక్టోబరు 4 1986 జనవరి 20ఐఎన్‌సీబీరెన్ సింగ్ ఎంగ్టి

(పర్సనల్ అండ్ ట్రైనింగ్) 1986 మే 12 1986 జూన్ 4ఐఎన్‌సీబిరెన్ సింగ్ ఎంగ్టి 1986 జూన్ 4 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీజౌళి మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిఎస్. కృష్ణ కుమార్ 1986 అక్టోబరు 22 1988 ఫిబ్రవరి 14ఐఎన్‌సీసమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిఎస్. కృష్ణ కుమార్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీరైల్వే మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిమహావీర్ ప్రసాద్ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీఆహార, పౌర సరఫరాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిదుమార్ లాల్ బైతా 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీపెట్రోలియం, సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రిరఫీక్ ఆలం 1988 ఫిబ్రవరి 14 1988 జూన్ 25ఐఎన్‌సీకార్మిక మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిరాధాకిషన్ మాలవీయ 1988 ఫిబ్రవరి 14 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీఉపరితల రవాణా మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిపి. నాంగ్యాల్ 1988 ఫిబ్రవరి 15 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీపార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలో ఉప మంత్రిరాధాకిషన్ మాలవీయ 1988 జూన్ 25 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీపి. నాంగ్యాల్ 1988 జూన్ 25 1989 జూలై 4ఐఎన్‌సీ

 పార్లమెంటరీ కార్యదర్శులు 
+మంత్రిత్వ శాఖలుమంత్రిపదవీ బాధ్యతలు నుండిపదవీ బాధ్యతలు వరకుపార్టీప్రధానమంత్రికి పార్లమెంటరీ కార్యదర్శిఆస్కార్ ఫెర్నాండెజ్ 1985 జనవరి 1 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీఅహ్మద్ పటేల్ 1985 జనవరి 1 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీఅరుణ్ సింగ్ 1985 జనవరి 1 1985 సెప్టెంబరు 25ఐఎన్‌సీ

మూలాలు

వర్గం:అధికారంలో లేని మంత్రిమండళ్లు