క్యాబినెట్ నియామకాల కమిటీ

క్యాబినెట్ నియామకాల కమిటీ (ఏసీసీ) భారత ప్రభుత్వంలోని ఒక ఉన్నత స్థాయి కమిటీ, ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వం, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో కీలక పదవులకు సీనియర్ అధికారులను నియమించడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది.Govt forms 8 Cabinet committees; security, appointments panels, Indian Express, July 3, 2024. 1950లో స్థాపించబడిన ఏసీసీకి భారత ప్రధాన మంత్రి అధ్యక్షుడిగా, హోం వ్యవహారాల మంత్రి సభ్యుడిగా ఉంటారు. భారత ప్రధాన మంత్రి ప్రిన్సిపల్ కార్యదర్శి, జాతీయ భద్రతా సలహాదారు, క్యాబినెట్ కార్యదర్శి, చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్, భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు, నిఘా సంస్థల అధిపతులు వంటి వివిధ ఉన్నత పదవులకు వ్యక్తులను ఎంపిక చేయడంలో, నియమించడంలో కమిటీ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.Cabinet Committees : Council of Ministers - Cabinet Secretariat, Government of India.Centre forms Cabinet Committees: Full list, Times of India, July 3, 2024. 

ఏసీసీ నిర్ణయాలు కమిటీ సెక్రటేరియట్‌గా పనిచేసే సిబ్బంది, శిక్షణ శాఖ  ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ ఆఫీసర్ విభాగం ద్వారా ప్రాసెస్ చేయబడతాయి. భారతదేశంలోని ఎనిమిది క్యాబినెట్ కమిటీలలో ఒకటిగా, ఏసీసీ కూర్పు, విధులు కీలకమైన ప్రభుత్వ పదవులకు సమర్థవంతమైన, పారదర్శక ఎంపిక ప్రక్రియలను నిర్ధారించడానికి రూపొందించబడ్డాయి.

 నిర్ణయించబడిన నియామకాలు 
భారత ప్రభుత్వంలో సీనియర్ నియామకాల కోసం అన్ని ప్రతిపాదనలను ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ ఆఫీసర్స్ డివిజన్ (EO డివిజన్) ప్రాసెస్ చేస్తుంది, వీటికి భారత ప్రభుత్వ లావాదేవీల వ్యాపార నియమాలు, 1961 ప్రకారం క్యాబినెట్ నియామకాల కమిటీ ఆమోదం అవసరం. ఈ కమిటీ పదవులకు నియామకాలు చేస్తుంది

 భారత ప్రధానమంత్రికి ప్రధాన కార్యదర్శి
 జాతీయ భద్రతా సలహాదారు
 క్యాబినెట్ కార్యదర్శి
 భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు , కార్యదర్శి (పరిశోధన) అంటే RAW చీఫ్, కార్యదర్శి (భద్రత) అంటే SPG చీఫ్‌తో సహా
 ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో డైరెక్టర్
 జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (NIA) డైరెక్టర్ జనరల్
 చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్
 సైన్యాధ్యక్షుడు , నావికాదళ అధిపతి,  వైమానిక దళ అధిపతి
 అన్ని ఆర్మీ, నావల్, ఎయిర్ ఫోర్స్ కమాండ్‌ల అధిపతులు (GOC-in-C, FOC-in-C, AOC-in-C)
 డైరెక్టర్ జనరల్, డిఫెన్స్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ
 డైరెక్టర్ జనరల్ మిలిటరీ ఆపరేషన్స్
 రక్షణ మంత్రికి శాస్త్రీయ సలహాదారు
 ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్ మెడికల్ సర్వీసెస్ డైరెక్టర్ జనరల్
 డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ ఆర్డినెన్స్
 డిఫెన్స్ ఎస్టేట్స్ డైరెక్టర్ జనరల్
 రక్షణ ఖాతాల కంట్రోలర్ జనరల్
 ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ డిఫెన్స్ స్టడీస్ అండ్ అనాలిసిస్ (MP-IDSA) డైరెక్టర్
 భారత సొలిసిటర్ జనరల్
 రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా గవర్నర్
 రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా డిప్యూటీ గవర్నర్
 సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా చైర్‌పర్సన్
 రైల్వే బోర్డు చైర్‌పర్సన్, సభ్యులు
 ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో బోర్డు యొక్క చీఫ్ విజిలెన్స్ అధికారులు, డైరెక్టర్లు
 భారత ప్రభుత్వ జాయింట్ సెక్రటరీ హోదా, అంతకంటే ఎక్కువ సెక్రటేరియట్ పదవులు.

ఈ కమిటీ సెంట్రల్ డిప్యుటేషన్‌పై పనిచేస్తున్న అధికారుల యొక్క అన్ని ముఖ్యమైన ఎంప్యానెల్‌మెంట్‌లు, షిఫ్ట్‌లను నిర్ణయిస్తుంది. అదనంగా, ACC ఆమోదం అవసరమయ్యే పదోన్నతి ద్వారా జరిగే అన్ని నియామకాలు EO విభాగం ద్వారా ప్రాసెస్ చేయబడతాయి. ఈ ప్రయోజనం కోసం, ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ ఆఫీసర్ క్యాబినెట్ నియామకాల కమిటీకి కార్యదర్శిగా పనిచేస్తారు.

సిబ్బంది, శిక్షణ శాఖలో అదనపు కార్యదర్శి, ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ అధికారి క్యాబినెట్ కార్యదర్శి అధ్యక్షతన పనిచేసే సివిల్ సర్వీసెస్ బోర్డుకు ఎక్స్-అఫీషియో సభ్య కార్యదర్శిగా ఉంటారు. సెంట్రల్ స్టాఫింగ్ స్కీమ్ కింద డిప్యూటీ సెక్రటరీ, డైరెక్టర్, జాయింట్ సెక్రటరీ పదవులకు సంబంధించి నియామకాలకు ఈ బోర్డు సిఫార్సులు చేస్తుంది . అదనంగా, జాయింట్ సెక్రటరీల అనుకూలత జాబితాలో అధికారులను చేర్చడానికి బోర్డు ACCకి సిఫార్సులు చేస్తుంది.

ఇంకా, ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ ఆఫీసర్ స్క్రీనింగ్ కమిటీకి సభ్య కార్యదర్శిగా ఉంటారు, దీనికి క్యాబినెట్ కార్యదర్శి అధ్యక్షత వహిస్తారు, కార్యదర్శి (పి), ఆర్థిక కార్యదర్శి కూడా ఉంటారు, ఇది AIS (కేడర్) నియమాలు 1954లోని నియమం 6(2)(ii) కింద అసైన్‌మెంట్‌ల కేసులను, అంతర్జాతీయ సంస్థలలో JS స్థాయి, అంతకంటే ఎక్కువ వ్యవస్థీకృత గ్రూప్ 'A', గ్రూప్ 'B' సేవల అధికారులకు సంబంధించి అసైన్‌మెంట్‌ల కేసులను స్క్రీనింగ్ చేయడానికి ఏర్పాటు చేయబడింది. EO సెంట్రల్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ బోర్డు (CEB)కి సభ్య కార్యదర్శిగా కూడా ఉంటారు, దీనికి కార్యదర్శి (పర్సనల్) అధ్యక్షత వహిస్తారు. విదేశీ శిక్షణపై అధికారులను డిప్యూట్ చేయడం, మంత్రిత్వ శాఖలు/విభాగాలలో డిప్యూటీ సెక్రటరీ, డైరెక్టర్ పదవులకు నియామకాల కోసం సెంట్రల్ సెక్రటేరియట్ సర్వీస్ అధికారుల అంచనా అలాగే జాయింట్ సెక్రటరీ హోదా కంటే తక్కువ ఉన్న అధికారులకు సంబంధించి సంబంధిత నిబంధనల ప్రకారం అకాల పదవీ విరమణ కోసం ఈ బోర్డు సిఫార్సులు చేస్తుంది.

 భారత క్యాబినెట్ కమిటీలు 
ఎనిమిది మంత్రివర్గ కమిటీలు:

 క్యాబినెట్ నియామకాల కమిటీ
 వసతిపై క్యాబినెట్ కమిటీ
 ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ
 పార్లమెంటరీ వ్యవహారాలపై క్యాబినెట్ కమిటీ
 రాజకీయ వ్యవహారాలపై క్యాబినెట్ కమిటీ
 భద్రతపై క్యాబినెట్ కమిటీ
 పెట్టుబడి, వృద్ధిపై క్యాబినెట్ కమిటీ
 ఉపాధి, నైపుణ్యాభివృద్ధిపై క్యాబినెట్ కమిటీ

పార్లమెంటరీ వ్యవహారాలు, వసతి మినహా అన్ని మంత్రివర్గ కమిటీలకు ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు. 2014-19, 2019-2024 మధ్య మోడీ మంత్రిత్వ శాఖల కింద పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీకి రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ నాయకత్వం వహిస్తారు.

రెండవ మోడీ మంత్రివర్గంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ తన అధ్యక్షతన రెండు కొత్త కమిటీలను ఏర్పాటు చేశారు, ఇవి రెండు ముఖ్యమైన అంశాలపై దృష్టి సారించాయి: ఉపాధి, నైపుణ్య అభివృద్ధి,  పెట్టుబడి & వృద్ధి. 

మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం