హృషికేష్ ముఖర్జీ

హృషికేష్ ముఖర్జీ ( 1922 సెప్టెంబర్ 30- 2006 ఆగస్టు 27) ఒక భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు, సంపాదకుడు  రచయిత. భారతీయ చలనచిత్ర రంగంలో గొప్ప సినిమా దర్శకులలో హృషికేష్ ముఖర్జీ ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు .  హృషికేష్ ముఖర్జీ  నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా తన కెరీర్లో 42 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించారు, భారతదేశంలోని 'మధ్యతరహా సినిమాలకు మార్గదర్శకుడిగా హృషికేష్ ముఖర్జీ  పేరు పొందారు. హృషికేష్ ముఖర్జీ తన సినిమాలను ఎక్కువగా మధ్యతరగతి జీవన విధానం పై తెరకెక్కించాడు.

అనారి, సత్యకం, చుప్కే చుప్కే, అనుపమ, ఆనంద్, అభిమాన్, గుడ్డీ, గోల్ మాల్, మజ్లీ దీదీ, చైతాలీ, ఆశిర్వాద్, బావార్చి, ఖుబ్సూరత్, కిసి సే నా కెహ్నా, నమక్ హరామ్ వంటి అనేక సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించి హృషికేష్ ముఖర్జీ గుర్తింపు పొందాడు .

సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్ (సీబీఎఫ్ సి) నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్‌ఎఫ్‌డిసి) కు చైర్మన్ గా హృషికేష్ ముఖర్జీ పనిచేశాడు.Remembering Hrishikesh Mukherjee  Hindustan Times, 26 August 2008 భారత ప్రభుత్వం  హృషికేష్ ముఖర్జీ ని 1999లో దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు, 2001లో పద్మవిభూషణ్ తో సత్కరించింది. హృషికేష్ ముఖర్జీ 2001లో ఎన్. టి. ఆర్ జాతీయ అవార్డును అందుకున్నారు. హృషికేష్ ముఖర్జీ 8 ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు.

 ప్రారంభ జీవితం  నేపథ్యం 
హృషికేష్ ముఖర్జీ పశ్చిమబెంగాల్ రాష్ట్రంలోని కలకత్తాలో 1922 సెప్టెంబర్ 30న జన్మించాడు. హృషికేష్ ముఖర్జీ సైన్స్ చదివి, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి రసాయన శాస్త్రంలో పట్టాను అందుకున్నాడు. సినిమా రంగంలోకి రాకముందు హృషికేష్ ముఖర్జీ గణితం భౌతికశాస్త్ర అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు

 కెరీర్ 
1940ల చివరలో కలకత్తా బి. ఎన్. సర్కార్, వద్ద హృషికేష్ ముఖర్జీ కెమెరా మ్యాన్ గా పనిచేశాడు. తర్వాత  సినిమాలలో ఎడిటర్ గా పనిచేయడం మొదలుపెట్టాడు. అక్కడ ఆయన ఎడిటింగ్ లో తన నైపుణ్యాలను సుబోధ్ మిట్టర్ ( నుండి నేర్చుకున్నారు.Hrishikesh Mukherjee Biography  on winning, the 31st Dada Saheb Phalke Award. ఆ తరువాత హృషికేష్ ముఖర్జీ 1951 నుండి ముంబై బిమల్ రాయ్ వద్ద సహాయ దర్శకుడిగా ఫిలిం ఎడిటర్ గా పనిచేశాడు,  దో బిఘా జమీన్  దేవదాస్ సినిమాలలో బిమల్ రాయ్ తో కలిసి హృషికేష్ ముఖర్జీ పనిచేశాడు.

హృషికేష్ ముఖర్జీ  దర్శకత్వం వహించిన తొలి సినిమా ముసాఫిర్ (1957) విజయం సాధించలేదు, కానీ 1959లో హృషికేష్ ముఖర్జీ దర్శకత్వంలో విడుదలైన రెండో సినిమా అనారీ  విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది. ఈ సినిమా ఐదు ఫిలింఫేర్ అవార్డులు గెలుచుకుంది.

తరువాతి సంవత్సరాల్లో హృషికేష్ ముఖర్జీ అనేక సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. అంతేకాకుండా కొన్ని సినిమాల్లో నటించాడు.ఆయన నటించిన కొన్ని ముఖ్యమైన సినిమాలలో అనురాధ (1960) ఛాయా (1961) అస్లీ-నఖ్లీ (1962) అనుపమ (1966) ఆశిర్వాద్ (1968) సత్యకం (1969) గుడ్డి (1971) ఆనంద్ (1971) బావార్చి (1972) అభిమాన్ (1973) నమక్ హరామ్ (1973) మిలి (1975) చుప్కే చుప్కే (1975) ఆలాప (1977) గోల్మాల్ (1979) ఖుబ్సూరత్ (1980)  బెమిసాల్ (1982) వాణిజ్యపరంగా మంచి విజయాలను రాబట్టాయి. చుప్కే చుప్కే సినిమా ద్వారా ప్రముఖ హిందీ నటుడు ధర్మేంద్ర ను హృషికేష్ ముఖర్జీ హాస్యనటుడిగా పరిచయం చేశాడు. ఆయన, 1970లో అమితాబ్ బచ్చన్ కు ఆనంద్ సినిమా తో పెద్ద బ్రేక్ ఇచ్చారు, రాజేష్ ఖన్నా  జయ భాదురి లాంటి నటులను  హిందీ సినిమా కు హృషికేష్ ముఖర్జీ పరిచయం చేశాడు.Remembering Hrishikesh Mukherjee  Hindustan Times, 26 August 2008 మధుమతి వంటి చిత్రాలల తన గురువు బిమల్ రాయ్ కలిసి ఎడిటర్గా పనిచేసిన ఆయన ఎడిటర్గా కూడా ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందారు.

 తరువాతి జీవితం 
1999లో హృషికేష్ ముఖర్జీ ని భారత ప్రభుత్వం దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు తో  సత్కరించింది. హృషికేష్ ముఖర్జీ సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్  నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ ఛైర్మన్ గా పనిచేశాడు. 2001లో భారత చలనచిత్ర రంగానికి హృషికేష్ ముఖర్జీ చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం హృషికేష్ ముఖర్జీ కి భారత దేశ రెండవ అత్యున్నత పురస్కారం పద్మ విభూషణ్ ను ప్రదానం చేసింది. 2005 నవంబర్ లో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను సత్కరించింది. 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి దాదాపు అన్ని అగ్రశ్రేణి భారతీయ తారలతో కలిసి పనిచేసిన ఘనత  హృషికేష్ ముఖర్జీ సొంతం.

హృషికేష్ ముఖర్జీ చివరి సినిమా 'జూత్ బోలే కౌవా కాటే'. ఈ సినిమాలో  అమోల్ పాలేకర్ నటించాల్సి ఉంది. కానీ ఆయన వృద్ధాప్యం తో బాధపడుతూ ఉండటంతో ఆయనకు బదులుగాఅనిల్ కపూర్ నటించాడు. తలాష్ వంటి టీవీ సీరియల్స్ కు కూడా హృషికేష్ ముఖర్జీ దర్శకత్వం వహించారు.

 మరణం. 
జీవిత చరమాంకంలో, హృషికేష్ ముఖర్జీ దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల వైఫల్యం బాధపడుతూ డయాలసిస్ కోసం లీలావతి ఆసుపత్రి కి వెళ్తూ ఉండేవాడు. , 2006 జూన్ 6, మంగళవారం  తెల్లవారుజామున అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ హృషికేష్ ముఖర్జీ ముంబై లీలావతి ఆసుపత్రిలో చేరారు..హృషికేష్ ముఖర్జీ ఆసుపత్రిలో చేరిన రెండు నెలల తర్వాత 2006 ఆగస్టు 27న మరణించాడు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
హృషికేష్ ముఖర్జీ వివాహం జరిగింది, ముగ్గురు కూతుళ్లు ఇద్దరు కొడుకులు ఉన్నారు. ఆయన భార్య ఆయన కంటే మూడు దశాబ్దాల ముందు మరణించింది.హృషికేష్ ముఖర్జీ తమ్ముడు ద్వారకనాథ్ ముఖర్జీ అనేక సినిమాలకు రచయితగా పనిచేశాడు. హృషికేష్ ముఖర్జీ జంతు ప్రేమికుడు . ముంబైలోని బాంద్రా తన నివాసంలో చాలా కుక్కలు  పిల్లలు ఉంటాయి. అతను తన జీవితపు చివరి దశలో  పెంపుడు జంతువులతో ఎక్కువగా గడిపేవాడు. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు ఆయనను క్రమం తప్పకుండా చూడడానికి వచ్చేవారు.

 అవార్డులు 

 2001: భారత ప్రభుత్వం పద్మవిభూషణ్
 2001: ఎన్. టి. ఆర్ జాతీయ అవార్డుజాతీయ అవార్డు గ్రహీత ఎన్. టి. ఆర్.
 1997-1998 కోసం మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి రాష్ట్రీయ కిషోర్ కుమార్ సమ్మన్ 

 బెర్లిన్ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం

 1961: గోల్డెన్ బేర్ః నామినేషన్ః అనురాధ 

 ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డులు

 1956: ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ ఎడిటింగ్ అవార్డు-నౌకరి
 1959: ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ ఎడిటింగ్ అవార్డు-మధుమతి
 1970: ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే అవార్డు-అనోఖీ రాత్ 
 1972: ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ చిత్ర పురస్కారం-ఆనంద్ ఎన్. సి. సిప్పీతో పంచుకున్నారు
 1972: ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ ఎడిటింగ్ అవార్డు-ఆనంద్
 1972: ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ కథ అవార్డు-ఆనంద్
 1981: ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ చిత్ర పురస్కారం-ఖుబ్సూరత్ ను ఎన్. సి. సిప్పీతో పంచుకున్నారు
 1994: ఫిల్మ్ఫేర్ లైఫ్టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డు-సౌత్ (1994) 

 కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులు

 1970: ఉత్తమ సంపాదకుడిగా కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం-ప్రియా 
 1974: ఉత్తమ సంపాదకుడిగా కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం-నెల్లు

 జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు

 1957: హిందీలో మూడవ ఉత్తమ చలన చిత్రంగా సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ మెరిట్-ముసాఫర్ 
 1959: హిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్గా ప్రెసిడెంట్స్ సిల్వర్ మెడల్-అనారి 
 1960: ఆల్ ఇండియా బెస్ట్ ఫీచర్ ఫిల్మ్-అనురాధ ప్రెసిడెంట్స్ గోల్డ్ మెడల్ 
 1966: ఉత్తమ హిందీ చలన చిత్రంగా రాష్ట్రపతి రజత పతకం-అనుపమ
 1968: హిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్గా ప్రెసిడెంట్స్ సిల్వర్ మెడల్-ఆశిర్వాద్
 1969: హిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్గా ప్రెసిడెంట్స్ సిల్వర్ మెడల్-సత్యకం
 1970: హిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్గా ప్రెసిడెంట్స్ సిల్వర్ మెడల్-ఆనంద్
 1999: దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు

 సినిమాలు 

 దర్శకునిగా సినిమాలు 
సంవత్సరం.సినిమాతారాగణం1957ముసాఫర్దిలీప్ కుమార్, కిషోర్ కుమార్, సుచిత్రా సేన్, ఉషా కిరణ్.1959అనారీ1960అనురాధబలరాజ్ సాహ్ని, లీలా నాయిడులీలా నాయడు1961ఛాయాసునీల్ దత్, ఆశా పరేఖ్మెండిడిడేవిడ్, జయంత్, లలితా పవార్, అసిత్ సేన్, తనుజా1962అస్లీ-నఖ్లీదేవ్ ఆనంద్, సాధనఆషిక్రాజ్ కపూర్, పద్మిని1964సంజ్ ఔర్ సవేరాగురుదత్, మీనా కుమారి1966అనుపమధర్మేంద్ర, షర్మిలా ఠాగూర్గాబన్సునీల్ దత్, సాధనాసాధనదిల్ చేయండిబిశ్వజిత్, ముంతాజ్ముమ్తాజ్బీవీ ఔర్ మకాన్బిశ్వజిత్, కల్పనా మోహన్, మెహమూద్1967మజ్లీ దీదీధర్మేంద్ర, మీనా కుమారి1968ఆశిర్వాద్అశోక్ కుమార్, సంజీవ్ కుమార్చోట్టో జిగ్యాసా1969సత్యకంధర్మేంద్ర, షర్మిలా ఠాగూర్, సంజీవ్ కుమార్ప్యార్ కా సప్నామాలా సిన్హా, బిశ్వజీత్, అశోక్ కుమార్, హెలెన్, జానీ వాకర్1971ఆనంద్రాజేష్ ఖన్నా, అమితాబ్ బచ్చన్గుడ్డిధర్మేంద్ర, జయ భాదురి, ఉత్పల్ దత్బుద్ధ మిల్ గయాఓం ప్రకాష్, నవీన్ నిశ్చోల్, దేవెన్ వర్మదేవన్ వర్మ1972బావార్చిరాజేష్ ఖన్నా, జయ భాదురివిజయ్ అరోరా, అస్రానీ1973అమితాబ్ బచ్చన్, జయ భాదురి, అస్రానీరాజేష్ ఖన్నా, అమితాబ్ బచ్చన్, రేఖా1974ఫిర్ కాబ్ మిల్గిబిశ్వజిత్, మాలా సిన్హా, దేవెన్ వర్మదేవన్ వర్మ1975చుప్కే చుప్కేధర్మేంద్ర, అమితాబ్ బచ్చన్, షర్మిలా ఠాగూర్, జయ భాదురిమిలిఅమితాబ్ బచ్చన్, జయ భాదురిచైతాలీధర్మేంద్ర, సైరా బాను1976అర్జున్ పండిట్సంజీవ్ కుమార్, అశోక్ కుమార్1977అలాప్అమితాబ్ బచ్చన్, రేఖాకొత్వాల్ సాబ్శతృఘ్న సిన్హా, అపర్ణ సేన్1978నౌకరిరాజేష్ ఖన్నా, జహిరా, రాజ్ కపూర్1979గోల్ మాల్అమోల్ పాలేకర్, ఉత్పల్ దత్, బిందియా గోస్వామిజుర్మనాఅమితాబ్ బచ్చన్, రాఖీ, వినోద్ మెహ్రా1980ఖుబ్సూరత్రేఖా, రాకేష్ రోషన్, అశోక్ కుమార్1981నారం గరంఅమోల్ పాలేకర్, ఉత్పల్ దత్, స్వరూప్ సంపత్, శతృఘ్న సిన్హా1982మౌలికఅమితాబ్ బచ్చన్, రాఖీ, వినోద్ మెహ్రా1983రంగ్ బిరంగిఅమోల్ పాలేకర్, పర్వీన్ బాబీ, దీప్తి నావల్, ఫరూక్ షేక్ముద్దు పెట్టుకోండి నా కెహ్నాఉత్పల్ దత్, దీప్తి నావల్, ఫరూక్ షేక్అచ్చా బురారాజ్ బబ్బర్, అనితా రాజ్1985జూతీరేఖా, రాజ్ బబ్బర్, అమోల్ పాలేకర్, సుప్రియా పాఠక్, దేవెన్ వర్మదేవన్ వర్మ1988నాముమ్కిన్సంజీవ్ కుమార్, రాజ్ బబ్బర్, జీనత్ అమన్, వినోద్ మెహ్రా1998జూత్ బోలే కౌవా కాటేఅనిల్ కపూర్, జూహీ చావ్లా, అమరీష్ పూరి, రీమా లాగూ

 ఎడిటర్, రచయిత లేదా సహాయ దర్శకుడిగా సినిమాలు 
సంవత్సరం.సినిమాఉత్పత్తి ఫంక్షన్గమనికలు1947తాతాపి1950పెహ్లా ఆద్మీఎడిటర్, అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్1952అమ్మా.ఎడిటర్, అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్1953దో బిఘా జమీన్సినారియో, ఎడిటర్, అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్1953పరిణితిఎడిటర్1954బిరాజ్ బహుఎడిటర్1955దేవదాస్దాస్ ధైమడేతో సహ-సంపాదకుడు1955గరం కోట్ఎడిటర్1958మధుమతిఎడిటర్1959హీరా మోతీ1961చార్ దివారిఎడిటర్1961గంగా జుమ్నాదాస్ ధైమడేతో సహ-సంపాదకుడు1965చెమ్మీన్ఎడిటర్1968మేరే హమ్దామ్ మేరే దోస్త్ఎడిటర్1974నెల్లుఎడిటర్1970దస్తక్ఎడిటర్1977అలాప్కథ, నిర్మాత1977అనూరోపాఎడిటర్గా ఏకైక కన్నడ చిత్రం1981ప్రొఫెసర్ ప్యారేలాల్ఎడిటర్1983కూలీఎడిటర్

 టీవీ సీరియల్స్ 

 హమ్ హిందుస్తానీ (1986) 
 <i id="mwA4Y">తలాష్</i> (1992) 
 ధూప్ ఛావోన్
 రిష్ట
 ఉజాలే కి ఆర్
 అగర్ ఐసా హో తో

 మూలాలు 

వర్గం:కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు విజేతలు
వర్గం:దాదాసాహెబ్‌ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:2006 మరణాలు
వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:బెంగాలీ సినిమా దర్శకులు