కమలిని అస్థానా, నళిని అస్థానా (నర్తకి జంట)

ఉత్తర ప్రదేశ్ ఆగ్రాకు చెందిన సోదరి ద్వయం కమలిని అస్థానా, నళిని అస్థానా బెనారస్ ఘరానా శైలిలో కథక్ లో గొప్ప ప్రదర్శనలకు ప్రసిద్ధి చెందారు. బెనారస్ ఘరానా కథక్ శైలిని భారతదేశంలోనూ, విదేశాల్లోనూ ప్రాచుర్యం పొందడంలో వారు చేసిన కృషికి కూడా వారు ప్రసిద్ధి చెందారు.

కమలిని, నళిని ఇద్దరూ ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఆగ్రాలో జన్మించారు. వారి తండ్రి బిపి అస్థానా రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ సేవలో ఉన్నాడు, వారి తల్లి శ్యామా కుమారి అస్థానా హిందుస్తానీ గాయని. వారు ఆగ్రాలో జన్మించినప్పటికీ, ఢిల్లీలో పెరిగారు. మైసూరు ప్రభుత్వం నడుపుతున్న ఢిల్లీ కన్నడ పాఠశాలలో, వెంకటేశ్వర కళాశాలలో వారి విద్యను అభ్యసించారు. బెనారస్ ఘరానాకు చెందిన గురు జితేంద్ర మహారాజ్ ను కలవడం వల్ల కమలిని, నళినిలను నృత్య ప్రపంచానికి, ముఖ్యంగా కథక్ ప్రపంచానికి తీసుకువచ్చింది. నళిని, కమలిని 1973లో కథక్ నేర్చుకోవడం ప్రారంభించారు. వారిద్దరూ తమ గురువుతో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు కేరళ కొచ్చిలో అరంగేత్రం జరిగింది. ఈ సోదరి ద్వయం 1975లో ఢిల్లీలో సంగీత ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ ను ఏర్పాటు చేసింది, ఇది కథక్, శాస్త్రీయ సంగీతంలో శిక్షణ ఇవ్వడానికి ఒక సంస్థ.

1983లో ఫ్రాన్స్ పారిస్ జరిగిన UFTAA సదస్సుకు హాజరు కావడానికి వారు మొదటి విదేశీ పర్యటన చేశారు. ఈ పర్యటన కేవలం రెండు వారాల పాటు మాత్రమే ప్రణాళిక చేయబడినప్పటికీ, వారు తమ పర్యటన, ప్రదర్శనలను దాదాపు రెండున్నర సంవత్సరాలు కొనసాగించారు. ఈ సుదీర్ఘ పర్యటనలో, వీరిద్దరూ స్పెయిన్ లోని టొరెమోలినోస్, మాడ్రిడ్, ఐర్లాండ్ లో డబ్లిన్, లండన్ లోని ఇస్కాన్ లలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. కరణ్ థాపర్ హోస్ట్ చేసిన బిబిసి ఈస్టర్న్ ఐ కోసం వారి ముఖ్యమైన ప్రదర్శనలలో ఒకటి. వారు ది ఇన్నర్ లండన్ ఎడ్యుకేషన్ అథారిటీ (ఐఎల్ఇఎ) కోసం "వాయేజ్ ఆఫ్ కథక్" అనే చిత్రాన్ని కూడా నిర్మించారు. వారు లండన్లోని అనేక విద్యా సంస్థలలో ప్రదర్శనలు కూడా ఇచ్చారు.

వారు కైలాష్ మానసరోవర్, బద్రీనాథ్ వద్ద 18 వేల అడుగుల ఎత్తులో నృత్యం చేసి రికార్డు సృష్టించారు.

 గుర్తింపు 

 2022 సంవత్సరంలో, భారత ప్రభుత్వం పద్మ శ్రేణిలో మూడవ అత్యున్నత పురస్కారం అయిన పద్మశ్రీ అవార్డును కళారంగంలో విశిష్ట సేవలకు గాను వారికి ప్రదానం చేసింది. 

 మూలాలు