తెలంగాణ జానపద గీతాలు

తెలంగాణ జానపద గీతాలు అనేవి గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజల జీవనశైలిని, భావోద్వేగాలను, సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబించే పల్లె పాఠాలు. ఈ పాటలు కాలజ్ఞానం, సామాజిక పరిస్థితులు, ప్రేమ, శ్రమ జీవనాన్ని హృద్యంగా వ్యక్తీకరిస్తాయి. తెలంగాణ ప్రజల చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక వారసత్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తాయి.

 స్వభావం 
ఈ పాటల ప్రత్యేకత:
 భాష సాదా, ప్రజలకు అర్థమయ్యే విధంగా ఉంటుంది
 స్థానిక పల్లె పదాలను, లోకోక్తులను కలిగి ఉంటుంది
 రాగాలు సరళంగా ఉండి, స్వరభావంతో కూడి ఉంటాయి
 ఎక్కువగా మహిళలు, రైతులు, కూలీలు పాడే పాటలు

 ప్రసిద్ధ జానపద గీతాలు 
తెలంగాణలో ప్రసిద్ధమైన కొన్ని జానపద గీతాలు:
 ఊరుగెళ్ళే జింక
 వంగామూరి కొండల్లో
 జయ జయ జయ హేయ తెలంగాణా
 చుక్కల తలుపులు తెరచేనా అమ్మా
 అబ్బా మల్లేశం

ఈ పాటలు ప్రదర్శనలు, వేడుకలు, బతుకమ్మ, బోనాలు వంటి పండుగల సమయంలో విస్తృతంగా వినిపిస్తాయి.

 కవులు మరియు కళాకారులు 
తెలంగాణ జానపద గీతాలకు విశేష సేవలందించిన ప్రముఖులు:
 గోరటి వెంకన్న – జానపద కవి
 బూర్గుల రామకృష్ణ రావు – జానపద పండితుడు
 *ందేమాతరం శ్రీనివాస్, విజయలక్ష్మి, మద్దిలా గోపి వంటి కళాకారులు

 ప్రాముఖ్యత 
జానపద గీతాలు గ్రామీణ ప్రజల అభిప్రాయాలకు అద్దం పడతాయి. ఇది ప్రజల అభ్యుదయాన్ని, హక్కులను వ్యక్తపరిచే సాధనంగా మారాయి. జానపద సాహిత్యం ద్వారా ప్రజల అనుభూతులు, సామాజిక సమస్యలు, మహిళా స్థితిగతులు వ్యక్తమవుతాయి.

 ఆధునిక కాలంలో 
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటులో జానపద గీతాలు ప్రేరణగా పనిచేశాయి. నేటి టీవీ షోల్లో, సినిమాలలో కూడా జానపద గీతాలను ఆధునికంగా రూపొందిస్తున్నారు. పల్లె పాటల పోటీలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో ఈ పాటలకు ప్రాధాన్యత ఉంది.

 మూలాలు 
 SCERT పాఠ్యపుస్తకాలు – "తెలంగాణ చరిత్ర మరియు సంస్కృతి"
 Telangana State Language and Culture Department
 Eenadu, Namaste Telangana వార్తా కథనాలు
 గోరటి వెంకన్న ఇంటర్వ్యూలు మరియు గీత సంపుటాలు