ఒడెస చారిత్రక కేంద్రం

ఒడెసా చారిత్రక కేంద్రం (), ఒడెసా చారిత్రక నగర కేంద్రం, లేదా ఒడెసా కేంద్రం ఉక్రెయిన్‌లోని ఒడెసాలో ఉన్న ఒక నగర కేంద్రం, ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం. ఇది 2023లో జాబితా చేయబడింది, ప్రస్తుతం, 2022 ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దాడి కారణంగా ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితాలో ఉంది.

 ఎంపిక 
ఈ ప్రదేశం 6 జనవరి 2009 నుండి UNESCO తాత్కాలిక జాబితాలో ఉంది. దీనిని ఉక్రేనియన్ సంస్కృతి, పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ సమర్పించింది, దీనికి i, ii, iii, iv, v ప్రమాణాలు కేటాయించబడ్డాయి. జనవరి 2023లో అత్యవసర ప్రక్రియ కింద, UNESCO దీనిని ప్రపంచ వారసత్వ జాబితా, ii, iv ప్రమాణాల కింద ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ జాబితా రెండింటిలోనూ చేర్చింది.

 వివరణ 
ఈ చారిత్రాత్మక కేంద్రం డ్నీస్టర్ నదీముఖద్వారానికి ఉత్తరాన 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో సముద్ర తీరంలో నిస్సారమైన ఇండెంటేషన్‌పై ఉంది. 1787–1792లో జరిగిన రస్సో-టర్కిష్ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత వెచ్చని నీటి ఓడరేవును నిర్మించాలనే కేథరీన్ ది గ్రేట్ వ్యూహాత్మక నిర్ణయం ద్వారా ఈ నగరం 1794లో స్థాపించబడింది. టర్కిష్ కోట ఉన్న ప్రదేశంలో నిర్మించబడిన ఈ కొత్త నగరాన్ని మొదట్లో ఒక సైనిక ఇంజనీర్ ప్లాన్ చేసి, 19వ శతాబ్దంలో మరింత విస్తరించాడు.

19వ శతాబ్దంలో ఒడెసా దాని లక్షణం, వేగవంతమైన అభివృద్ధికి దాని ఓడరేవు విజయం, దాని గవర్నర్ల అనుకూల విధానాలు, 1819 నుండి 1859 వరకు స్వేచ్ఛా ఓడరేవు నగరంగా దాని హోదా రుణపడి ఉన్నాయి. వాణిజ్యం అనేక విభిన్న వ్యక్తులను ఆకర్షించింది, వారు బహుళ జాతి, బహుళ సాంస్కృతిక సంఘాలను ఏర్పరచారు, ఒడెసాను విశ్వనగరంగా మార్చారు. దాని అభివృద్ధి వేగం, అది సృష్టించిన సంపద, దాని బహుళ సాంస్కృతికత అన్నీ దాని నిర్మాణ వ్యక్తీకరణను, పట్టణ ప్రకృతి దృశ్యంలో ఇప్పటికీ మిగిలి ఉన్న వివిధ శైలులను ప్రభావితం చేశాయి. ఇది 1821 నుండి ప్రారంభమై, హింసాత్మక సంఘటనల శ్రేణిని ప్రేరేపించిన ఉద్రిక్తతలకు కూడా కారణమైంది. ఒడెసా చారిత్రాత్మక కేంద్రం రెండు దీర్ఘచతురస్రాకార బ్లాక్‌లుగా విభజించబడిన విశాలమైన చెట్లతో కప్పబడిన వీధుల గ్రిడ్ వ్యవస్థ, దీని దిశ సముద్రానికి లంబంగా ఒడెసా ఎత్తైన పీఠభూమి గుండా రెండు లోతైన లోయల విన్యాసానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది.

ఈ నగరం సాపేక్షంగా తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న భవనాలతో వర్గీకరించబడింది. ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో ఇటలీ నుండి వచ్చిన ప్రఖ్యాత వాస్తుశిల్పులు, ఇంజనీర్లచే రూపొందించబడిన దాని థియేటర్లు, మతపరమైన భవనాలు, పాఠశాలలు, ప్రైవేట్ రాజభవనాలు, అద్దె గృహాలు, క్లబ్బులు, హోటళ్ళు, బ్యాంకులు, షాపింగ్ కేంద్రాలు, గిడ్డంగులు, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, టెర్మినల్స్, ఇతర ప్రభుత్వ, పరిపాలనా భవనాలు నిర్మాణ శైలులలో వైవిధ్యమైన వైవిధ్యాన్ని, వాణిజ్య నగరం అన్ని ప్రధాన కార్యకలాపాలను సూచిస్తాయి. పీఠభూమి అంచున విస్తరించి ఉన్న ప్రైమోర్స్కీ బౌలేవార్డ్, ఒడ్డుకు దిగుతున్న ప్రైమోర్స్కీ మెట్లు, ఒడెసా ఒపెరా, బ్యాలెట్ థియేటర్ సమిష్టి, పలైస్-రాయల్ నగరం ప్రధాన మైలురాళ్ళు. ఒడెసాలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న పట్టణ ప్రణాళిక, నిర్మాణ నాణ్యత పూర్వ రష్యన్, ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యాలలోని ఇతర నగరాల్లో కూడా కనిపిస్తాయి, ఒడెసా దాని చారిత్రాత్మక ఫాబ్రిక్ పెద్ద ప్రాంతాలను సంరక్షించింది, ఇది 19వ శతాబ్దంలో దాని వేగవంతమైన, సంపన్నమైన అభివృద్ధిని, అనేక ఇతర నగరాల్లో కంటే చాలా వైవిధ్యంగా ఉన్న దాని జనాభాను ప్రతిబింబిస్తుంది. అందువల్ల, ఒడెస్సా, దాని పట్టణ ప్రణాళిక, అనేక సంస్కృతులు, విలువలు, ఆచారాలు, సామాజిక నిర్మాణాలు, తెగల ప్రతిబింబంగా నిర్మించిన వారసత్వం ద్వారా, 19వ శతాబ్దపు తూర్పు యూరోపియన్ నగరాల బహుళ సాంస్కృతిక, బహుళ-జాతి సంప్రదాయాలకు సాక్ష్యంగా నిలుస్తుందని పరిగణించవచ్చు.

 ఉక్రెయిన్ లో రష్యా దండయాత్ర సమయంలో జరిగిన నష్టం 
జూలై 23, 2023న రష్యా ఒడెసాపై రాత్రిపూట క్షిపణి దాడి చేసింది, దీని వలన నగరంలోని అతిపెద్ద ఆర్థడాక్స్ ట్రాన్స్‌ఫిగరేషన్ కేథడ్రల్ తీవ్రంగా దెబ్బతింది. రష్యా కేథడ్రల్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు ఖండించింది. అధికారులు తెలిపిన ప్రకారం, చారిత్రాత్మక ఒడెసా కేంద్రంలో మొత్తం 25 నిర్మాణ స్మారక చిహ్నాలు దెబ్బతిన్నాయి.

నవంబర్ 5, 2023న జరిగిన కొత్త రష్యన్ క్షిపణి దాడిలో ఒడెసా ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియం, అనేక ఇళ్ళు దెబ్బతిన్నాయి.

 సైట్లు 

 ఇతర 

 మూలాలు 

వర్గం:Coordinates on Wikidata