వరంగల్ చపాట మిరపకాయ

వరంగల్ చపాట మిరపకాయని  "టమాటా మిరప" అని కూడా అంటారు, దీనిని తెలంగాణలో ప్రత్యేకంగా పండిస్తారు. దీనికి 2025, మార్చి 28న భారత ప్రభుత్వం జిఐ రిజిస్ట్రీ ద్వారా భౌగోళిక సూచిక ట్యాగ్‌ను మంజూరు చేసింది. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రం నుండి భౌగోళిక గుర్తింపు పొందిన 18 వ ఉత్పత్తి, అలాగే జిఐ ట్యాగ్ పొందిన మొదటి ఉద్యానవన ఉత్పత్తి.

 వివరణ 
ఈ మిరపకాయలు లావుగా, ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. ఇవి టమాటా ఆకారంలో ఉండటం వల్ల వీటిని టమాటా మిరపకాయ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ మిర్చి తక్కువ ఘాటుతో రుచికరంగా ఉంటుంది. దీని స్కోవిల్లే స్కేల్ రేటింగ్ 0. చపాట మిర్చి పొడిని పచ్చళ్లలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. మిఠాయిలు, ఆహార పదార్థాలు, సౌందర్య సాధనాలు, పానీయాలు, ఔషధాలు, వస్త్ర పరిశ్రమల్లో కూడా ఈ మిర్చిని రంగు కోసం వాడుతారు. 2023 సంవత్సరంలో ఈ చపాట మిర్చి క్వింటా ధర లక్ష రూపాయలు  ఉంది. స్థానిక నేలలు, వాతావరణ అనుకూలతల వల్ల ఈ పంట ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలోనే ఎక్కువగా సాగు చేస్తారు. ఇక్కడ 20 వేల మందికి పైగా రైతులు ఏటా దాదాపు 7 వేల ఎకరాల్లో 10 వేల టన్నులకు పైగా ఈ మిరపకాయలను పండిస్తారు. ఈ రకాన్ని తెలంగాణాలో ఎక్కువగా వరంగల్, భూపాలపల్లి, హనుమకొండ, ములుగు జిల్లాలో ఎక్కువగా సాగు చేస్తారు. దేశీయ మార్కెట్లో, ముఖ్యంగా మహారాష్ట్ర, ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్ వంటి ప్రాంతాలలో ఈ మిరపకాయకు అధిక డిమాండ్ ఉంది. దీనికి పశ్చిమాసియా, యూరోపియన్ దేశాలలో కూడా అధిక డిమాండ్ ఉంది.

 జిఐ ట్యాగ్ 
వరంగల్ జిల్లా దుగ్గొండి మండలం తిమ్మంపేట మిరప రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘం, మహబూబాబాద్‌ జిల్లా మల్యాలలోని ఉద్యాన పరిశోధన కేంద్రం, కొండా లక్ష్మణ్‌ వర్సిటీలు జిఐ ట్యాగ్ కోసం 2022 సంవత్సరంలో ఇండియన్ పేటెంట్ సంస్థకు దరఖాస్తు చేశాయి.
మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:తెలంగాణ భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:వరంగల్