శ్రీ కోటేశ్వర స్వామి దేవాలయం - (కోటిలింగాల)

కోటిలింగాల దేవాలయం
తెలంగాణ రాష్ట్రం, జగిత్యాల జిల్లాలో, వెల్గటూర్ మండల కేంద్రమైన వెల్గటూరు నుండి ఈశాన్య దిశలో నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరంలో, గోదావరి నది, పెద్దవాగు సంగమస్థలంలో శ్రీ కోటేశ్వర స్వామి ఆలయం ఉంది. చారిత్రక బౌధ్ధక్షేత్రంలో ఒకటి గోదావరి దక్షిణ ఒడ్డున ఉన్న ఈ దేవస్థానం గొప్ప చారిత్రాత్మక ప్రదేశం 
షోడష మహాజనపదాలు లలో 
ఒకటైన అస్సాక లేదా అశ్మక జానపదానికి  రాజధానిగా ఉండేది.ఇది  శాతవాహనుల క్రీ.పూ 230సం నుండి 450 సం,లు శాతవాహనులు దక్షిణ భారతదేశంలోని కోటిలింగాల ప్రాంతాన్ని రాజధాని చేసుకుని పరిపాలించారు.

చరిత్ర
ఈ కోటిలింగాల క్షేత్రానికి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది.పెద్దవాగు, గోదావరి నది సంగమంలో ఈ పుణ్యక్షేత్రం ఉంది. ఇది గొప్ప వారసత్వం కలిగిన చారిత్రాత్మక బౌద్ధ క్షేత్రాలలో ఒకటి. 
ఇదే ప్రాంతం షోడష మహాజనపదాలు లలో ఒకటైన అస్సాక జనపదానికి రాజధానిగా ఉండేది. ఇది శివుడికి అంకితం చేయబడిన శ్రీ కోటేశ్వర సిద్ధేశ్వర స్వామి యొక్క ఆలయం. ఈ ప్రాంతం ముఖ్యంగా మత నిర్మాణానికి నాంది పలికింది. ఈ ఆలయాన్ని మూడు, నాలుగో శతాబ్దకాలంలో శతాబ్దకాలంలో శాతవాహన రాజులు నిర్మించారని చరిత్ర చెబుతోంది.కోటిలింగాల  అంటే  కోటి శివ లింగాలను ప్రతిష్టించబడిన క్షేత్రం.  

ఇక్కడ శాతవాహనులు కాలంలో ఇక్కడ 110 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో దీర్ఘ చతురస్రాకారంలో పెద్దకోట ఉండేది. దానికి ఎత్తైన గోడలతో పాటు నాలుగు మూలాల ఎత్తైన కోట బురుజులు ఉండేవి. వాటి ఈశాన్య మూలన ఉన్న కోట బురుజు శిథిలమై ఎత్తైన గడ్డగా మారిన తర్వాత కాలంలో ఈ గడ్డపైన గుడికట్టి, లింగాన్ని  అనగా కోటేశ్వర స్వామిని ప్రతిష్ఠించగా దానిని కోటలింగం అని, అదే కాలక్రమేణ కోటిలింగంగా రూపాంతరం చెందిందని అంటారు.
ఈ కోట గోడలు గోదావరి నది ఒడ్డు వెంబటి తూర్పు పడమరగా, పెద్దవాగు ఉత్తర దక్షిణములుగా దాదాపు 300 మీటర్ల ఆనవాళ్లను బట్టి తెలియుచున్నది. ఇక్కడ పురావస్తు శాఖ వారు రెండు సార్లు త్రవ్వకాలు జరిపారు. మొదటి సారి 1979 నుండి 1984 వరకు, రెండవసారి ఫిబ్రవరి 2009లో జరిగాయి. మొదటిసారి 1979లో త్రవ్వకాలు జరిపినపుడు ఈ ప్రాచీన నగరం బయల్పడింది అని అంటారు.

ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది
శాతవాహనుల కాలంలో ఇక్కడ వందల ఎకరాల విస్తీర్ణంలో దీర్ఘ చతురస్రాకారంలో పెద్ద కోట ఉండేది.దానికి ఎత్తున గోడలతో పాటు నాలుగు మూలాల ఎత్తైన కోట బురుజులు ఉండేవి. వాటి‌ ఈశాన్య మూలన ఉన్న కోట బురుజులు శిథిలమై ఎత్తైన గడ్డగా మారింది ఆ తర్వాత ఆ కాలంలో ఈ గడ్డపైన గుడి కట్టి లింగాన్ని ప్రతిష్టించారు. దానిని కోటిలింగం అని అనేవారు.‌అదే కాలక్రమేణా కోటి లింగంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.కోటిలింగాలు అంటే  
కోటలో ఉన్న శివ లింగాలు అని అర్థం.కాని కోటి శివలింగాలు లేవు.
గోదావరి నది ఇసుకను వాటి కోటి ఇసుక రేణువుల సాయంతో నిర్మింపబడింది. లింగాల గ్రామం కూడా సమీపంలో ఉంది .అందు వల్లనే ఈ ప్రాంతాన్ని కోటిలింగాల అని పేరు వచ్చిందని అంటారు.

విశేషాలు
ఈ‌ కోటిలింగాల గ్రామానికి నాలుగు వైపులా కోటలు ఉండటం విశేషం. ఈశాన్య ప్రాంతంలో ఉన్న కోటలో కోటేశ్వర స్వామి కోలువై ఉన్నారు.

మహాశివరాత్రి 
మహాశివరాత్రి పర్వదినాన్ని పురస్కరించుకుని 
ఈ కోటిలింగాల దేవాలయానికి దర్శించడానికి భారీ సంఖ్యలో భక్తులు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో నుండి తరలివస్తారు. భక్తులతో ఈ పుణ్య క్షేత్రం కిట కిట లాడుతోంది.ఈ స్వామి వారిని దర్శించుకునే కోరుకున్న కోర్కెలు నెరవేరుతాయని విశ్వాసం.. 
ఆలయంలో  పర్వదినం సందర్భంగా ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుపుతారు.
మహాశివరాత్రి పర్వదినాన్ని పూరష్కరించుకోని  భక్తులు భక్తి శ్రద్ధతో శివుని పూజించి ఉపవాసం దీక్షను విరమిస్తారు. పండుగ రోజు ఆలయం పరిసర ప్రాంతం శివ  శివ, శంభో శంకర అంటూ శివనామస్మరణతో మారుమోగుతాయి. భక్తులు ముందుగా గోదావరి నదిలో పుణ్యస్నానాలు ఆచరించి స్వామి వారిని దర్శించు కుంటారు. ఆలయ అధికారులు వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే భక్తులకు ఎలాంటి ఇబ్బందులూ తలెత్త కుండా చక్కటి ఏర్పాటు చేస్తారు.

బోటింగ్ సౌకర్యం
ఇచ్చట భక్తుల యాత్రికుల కోసం బోటింగ్ సౌకర్యాన్ని తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది.కోటిలింగాల దేవాలయం గోదావరి నది తీరాన అందమైన రమణీయమైన ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి సుందరమైన దృశ్యాలను తీలకించడానికి ప్రభుత్వ ఇక్కడ యాత్రికుల కోసం బోటింగ్ సౌకర్యం కల్పించింది. పడవల్లో ప్రయాణించి 
భక్తులు అందమైన దృశ్యాలను తీలకించి క్యామేరాలో
బందించుకుంటారు. సేలవులు సమయంలో భక్తులు అధిక సంఖ్యలో హాజరై తీయని అనుభవాలను అనుభూతులను పంచుకుంటారు.

ఎలా చేరుకోవచ్చు
ఈ చారిత్రాత్మక ప్రదేశాన్ని సందర్శించ‌ డానికి 
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ‌వివిధ జిల్లాల నుంచి వచ్చే  భక్తులు  కరీంనగర్, ఆదిలాబాద్, వరంగల్,
హైదరాబాద్,  నుండి 
నేరుగా వెల్గటూర్, చేరుకోవాలి.
కరీంనగర్ ధర్మపురి రోడ్డు పైన ఉంది.
అచటి నుండి నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరంలో కోటిలింగాల దేవాలయం ఉంటుంది. బస్సులో, ఆటోలో,ప్రైయివేయటు వాహనాల్లో కూడా చేరుకోవచ్చు.

మూలాలు
వర్గం:తెలంగాణ బౌద్ధమత క్షేత్రాలు
వర్గం:జగిత్యాల జిల్లా
వర్గం: తెలంగాణ దేవాలయాలు
వర్గం: దేవాలయాలు
వర్గం: శివాలయం