ఇక్బాల్ బానో

ఇక్బాల్ బానో (ఉర్దుః اقبال بانو) గజల్ లో నైపుణ్యం కలిగిన పాకిస్తానీ గాయని. ఆమె తన గౌరవప్రదమైన బిరుదైన మాలికా-ఎ-గజల్ (పాకిస్తాన్,  భారతదేశం రెండింటిలోనూ గజల్ రాణి) తో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె పాక్షిక-శాస్త్రీయ ఉర్దూ గజల్ పాటలు,  శాస్త్రీయ ఠుమ్రీలకు ప్రసిద్ధి చెందింది, కానీ 1950ల చిత్రాలలో సులభంగా వినగలిగే పాటలను కూడా పాడింది. 1974లో, ఆమె ప్రైడ్ ఆఫ్ పెర్ఫార్మెన్స్ అవార్డు గ్రహీత అయింది.

 ప్రారంభ జీవితం 
ఇక్బాల్ బానో 1928లో బ్రిటిష్ ఇండియాలోని ఢిల్లీలో జన్మించారు .  చిన్నప్పటి నుంచీ ఆమెకు సంగీతం పట్ల ప్రేమ పెరిగింది. ఆమె స్నేహితురాలి తండ్రి బానో తండ్రితో, " నా కుమార్తెలు బాగా పాడతారు, కానీ ఇక్బాల్ బానో పాడటంలో చాలా దీవించబడిన వ్యక్తి. మీరు ఆమె శిక్షణ ప్రారంభిస్తే ఆమె గొప్ప పేరుగా మారుతుంది" అని చెప్పినప్పుడు అది ఆమె జీవితంలో ఒక కీలకమైన క్షణం. ఆమె తండ్రి ఆమెను సంగీతం అభ్యసించడానికి అనుమతించారు. ఆమె బాల్యాన్ని ఢిల్లీ సమీపంలోని రోహ్‌తక్‌లో గడిపారు.

ఢిల్లీలో, ఆమె ఢిల్లీ ఘరానాకు చెందిన ఉస్తాద్ సబ్రీ ఖాన్,  ఉస్తాద్ చాంద్ ఖాన్ వద్ద శిక్షణ పొందింది, వారు అన్ని రకాల స్వచ్ఛమైన శాస్త్రీయ,  తేలికపాటి శాస్త్రీయ గాత్ర సంగీతంలో నిపుణురాలు.

ఠుమ్రీ,  దాద్రాల శాస్త్రీయ రూపాల చట్రంలో స్వచ్ఛమైన శాస్త్రీయ సంగీతం,  తేలికపాటి శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని ఆమెకు బోధించాడు . ఆమె ఉస్తాద్ (గురువు) నుండి గండ-బంధ్ షాగిర్డ్ (అధికారికంగా ప్రారంభించబడిన శిష్యురాలు; గండ-బంధ్ అనేది గురువు,  విద్యార్థి మధ్య సంబంధాన్ని సుస్థిరం చేసే సాంప్రదాయ ముడి వేసే వేడుక) ద్వారా ఆమెకు సముచితంగా దీక్ష ఇవ్వబడింది.

 కెరీర్ 
ఉస్తాద్ చాంద్ ఖాన్ ఆమెను ఢిల్లీలోని ఆల్ ఇండియా రేడియోకు రిఫర్ చేశాడు , అక్కడ ఆమె రేడియోలో పాడింది,  ఆమె మొదటి పాటలను రికార్డ్ చేసింది.  1948లో, 21 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె పాకిస్తాన్‌కు వలస వెళ్లి పాకిస్తాన్‌లోని ముల్తాన్‌లో ఒక భూస్వామి కుటుంబంలో వివాహం చేసుకుంది .  ఆమె తన భర్తతో కలిసి ముల్తాన్‌కు వెళ్లింది , అతను ఆమెను పాడకుండా ఆపడానికి ఎప్పుడూ ప్రయత్నించనని, కానీ ఆమెను ప్రోత్సహిస్తానని,  ప్రోత్సహిస్తానని ఆమెకు హామీ ఇచ్చాడు. ఆమె ప్రారంభ కెరీర్‌లో ఇక్బాల్ బానో కవులు సైఫుద్దీన్ సైఫ్,  ఖతీల్ షిఫాయ్ వంటి ప్రసిద్ధ గీత రచయితలతో,  మాస్టర్ ఇనాయత్ హుస్సేన్,  రషీద్ అత్రే వంటి స్వరకర్తలతో కలిసి పనిచేశారు .  పాయల్ మే గీత్ హై చామ్ చామ్ కే (చిత్రం గుమ్నామ్ , 1954), ఉల్ఫత్ కీ నై మంజిల్ కో చలా ( ఖతిల్ , 1955 , 1955 , 1955 ) వంటి ప్రసిద్ధ పాకిస్థానీ ఉర్దూ చిత్రాలకు సౌండ్‌ట్రాక్ పాటలు పాడుతూ ఆమె 1950 ల నాటికి 'గాన తార'గా మారింది . డిల్లాన్ పెహ్ హువా ఉల్ఫత్ కా అసర్ ( ఇంతేకామ్ , 1955), తారోన్ కా భీ తు మాలిక్ ( సర్ఫరోష్ , 1956), పరేషన్ రాత్ సారీ హై ( ఇష్క్-ఎ-లైలా , 1957),,  అంబ్వా కి డారియోన్ పె జూలానా జూలా ( 9 నగిన్ జూలే 59 ).  ఇక్బాల్ బానో తరువాత రేడియో పాకిస్తాన్ ద్వారా రేడియోలో శాస్త్రీయ ప్రదర్శనల కోసం ఆహ్వానించబడింది . ఆమె తొలి ప్రజా కచేరీ 1957లో లాహోర్ ఆర్ట్స్ కౌన్సిల్‌లో జరిగింది .

తన సంగీత జీవితంలో ఆమె కచేరీలు నిర్వహించడంతో పాటు పాకిస్తాన్ టెలివిజన్ కార్యక్రమాలలో కూడా కనిపించింది.  1970ల నాటికి, ఇక్బాల్ బానో ఒక ప్రముఖ కళాకారిణిగా కీర్తిని సంపాదించింది,  పాకిస్తాన్ సాంస్కృతిక సమాజంలో ఒక నిష్ణాత గజల్ గాయనిగా ఆమె స్థాయి పెరిగింది, దీనికి ఆమె తన కళాకారుల సహచరులచే విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది . దీనికి ఉదాహరణగా 1970ల ప్రారంభంలో 'నిఖార్' అనే టెలివిజన్ కార్యక్రమంలో జరిగిన ఒక చిరస్మరణీయ కచేరీని చూడవచ్చు; ఈ కార్యక్రమం యొక్క రికార్డింగ్‌లలో పాకిస్తాన్‌కు చెందిన హఫీజ్ జలంధరి , అహ్మద్ ఫరాజ్ , అమ్జాద్ ఇస్లాం అమ్జాద్ , కిష్వర్ నహీద్ , అష్ఫాక్ అహ్మద్,  నయ్యరా నూర్ వంటి అనేక మంది సాహిత్య,  సంగీత కళాకారులు ప్రేక్షకులలో కనిపించారు.

ఆమె భర్త 1980లో మరణించాడు,  ఆ తర్వాత ఆమె ముల్తాన్ నుండి లాహోర్‌కు మకాం మార్చింది. ఆమె స్వభావం ముఖ్యంగా తుమ్రీ , దాద్రా,  గజల్ వంటి గాత్ర శైలులకు సరిపోతుందని చాలా మంది సంగీత విమర్శకులు గమనించారు . BBC న్యూస్ వెబ్‌సైట్ ప్రకారం , "ఆమె స్వరంలోని తేజస్సు,  సంగీత గమనికలపై ఆమెకున్న పట్టుతో శాస్త్రీయ సంగీత గాయకులు చాలా తక్కువ".Iqbal Bano ghazal personified Dawn (newspaper), Published 22 April 2009, Retrieved 3 July 2020

 వ్యక్తిగత జీవితం 
ఇక్బాల్ బానో 1948 లో ఒక భూస్వామిని వివాహం చేసుకున్నాడు,  వారికి ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు, వీరిలో హుమాయున్,  అఫ్జల్ అనే ఇద్దరు కుమారులు, మలీహా అనే కుమార్తె కూడా ఉన్నారు.

 అనారోగ్యం,  మరణం 
స్వల్ప అనారోగ్యం తర్వాత, 74 సంవత్సరాల వయసులో, ఇక్బాల్ బానో 21 ఏప్రిల్ 2009న పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్‌లో మరణించారు.

 అవార్డులు,  గుర్తింపు 
సంవత్సరం.అవార్డువర్గంఫలితం.శీర్షికరిఫరెండెంట్.1974నటన గర్వంపాకిస్తాన్ అధ్యక్షుడిచే అవార్డుపాకిస్తాన్ అధ్యక్షుడు  కళలు.

 మూలాలు 

వర్గం:2009 మరణాలు
వర్గం:1935 జననాలు