హెరాబాయి టాటా

హీరాబాయి టాటా (1879-1941) భారతీయ మహిళా హక్కుల కార్యకర్త, సఫ్రాజిస్ట్. 1895 లో వివాహం చేసుకున్న టాటా భర్త అభ్యుదయవాది, తన భార్య, కుమార్తె   విద్యకు మద్దతు ఇచ్చాడు, ఆమె పాఠశాల విద్యకు సహాయపడటానికి ట్యూటర్లను నియమించాడు. 1909లో పార్శీ అయిన టాటాకు థియోసాఫీపై ఆసక్తి ఏర్పడి కొన్నేళ్లలోనే అనీబిసెంట్ తో పరిచయం ఏర్పడింది. అదే సమయంలో, 1911 లో, ఆమె భారతీయ వారసత్వం కలిగిన బ్రిటీష్ సఫ్రాజిస్ట్ సోఫియా దులీప్ సింగ్ను కలుసుకుంది, ఆమె సఫ్రాజిస్ట్గా ఆమె అభివృద్ధిని ప్రభావితం చేసింది. ఉమెన్స్ ఇండియన్ అసోసియేషన్ వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు, ప్రధాన కార్యదర్శి అయిన ఆమె 1917 లో మాంటేగు-చెమ్స్ఫోర్డ్ దర్యాప్తు ముందు ఓటు హక్కు కోసం పిటిషన్ దాఖలు చేసిన మహిళల్లో ఒకరు.

ప్రతిపాదించిన సంస్కరణలు మహిళల ఓటు హక్కును చేర్చడంలో విఫలమైనప్పుడు, టాటా, ఇతర స్త్రీవాదులు ఓటు అవసరంపై నిరసన వ్యక్తం చేయడం, కథనాలను ప్రచురించడం ప్రారంభించారు. మాంటేగు-చెమ్స్ఫోర్డ్ సంస్కరణలను అమలు చేయడానికి ఎన్నికల నిబంధనలను అభివృద్ధి చేయడానికి సౌత్బరో ఓటుహక్కు కమిటీని ప్రస్తావిస్తూ, కొన్ని మునిసిపాలిటీలు ఇప్పటికే మహిళలకు ఓటు వేయడానికి అనుమతించినందున, హక్కును పొడిగించడం సమంజసమని వాదిస్తూ ఆమె టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాకు ఒక వ్యాసం రాశారు. ఏదేమైనా సౌత్ బరో కమిటీ కూడా మహిళలకు ఓటుహక్కును చేర్చడాన్ని తిరస్కరించి, వారి సిఫార్సులను హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్ అండ్ కామన్స్ జాయింట్ సెలెక్ట్ కమిటీకి పంపింది. జాయింట్ కమిటీకి ఓటుహక్కుకు అనుకూలంగా కేసును వినిపించడానికి బొంబాయి ఓటుహక్కు కమిటీ టాటాను ఇంగ్లాండుకు వెళ్లడానికి ఎంపిక చేసింది.

ఓటుహక్కు హక్కును ధృవీకరించే ఒక నివేదికను క్రోడీకరించి, టాటా, ఆమె కుమార్తె మిథన్ ప్రభుత్వానికి రెండు ప్రజెంటేషన్లు ఇచ్చారు, వారి లక్ష్యానికి మద్దతు పొందడానికి దేశవ్యాప్తంగా పర్యటించారు. ఆమె వివిధ జర్నల్స్ లో వ్యాసాలు ప్రచురించి ప్రసంగించారు, వ్యక్తులు, సంస్థలను ఎండార్స్ మెంట్ లతో నింపడానికి ప్రేరేపించారు. మహిళలకు సంపూర్ణ ఓటుహక్కును చేర్చడానికి సంస్కరణ చట్టాన్ని ప్రభావితం చేయలేకపోయినప్పటికీ, తుది బిల్లు భారతీయ ప్రావిన్సులు అలా చేయాలనుకుంటే మహిళలకు ఓటుహక్కు కల్పించడానికి నిబంధనలను అనుమతించింది. ఒకసారి ఇంగ్లాండులో, టాటా, ఆమె కుమార్తె లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ లో కోర్సులలో చేరారు, 1924 వరకు కొనసాగారు. తన భర్త ప్రమాదంలో గాయపడి, ఆమె సంరక్షణ అవసరమయ్యే వరకు ఆమె ఓటు హక్కు, పిల్లలను రక్షించే చట్టం కోసం పనిచేయడం కొనసాగించింది. టాటా 1941 లో మరణించాడు, భారతదేశంలో ఓటు కోసం ప్రారంభ పోరాటంలో ప్రముఖ సఫ్రాజిస్ట్లలో ఒకరిగా గుర్తుంచుకోబడ్డాడు.

 ప్రారంభ జీవితం 
హీరాబాయి 1879 లో బొంబాయిలో జన్మించింది, ఇది అప్పటికి బ్రిటిష్ రాజ్ లో ఉంది. పదహారేళ్ళ వయసులో, ఆమె ఒక వస్త్ర మిల్లులో ఉద్యోగి అయిన అర్దేశిర్ బెజోంజీ టాటాను వివాహం చేసుకుంది. ఆ కుటుంబం పార్సీలు. 1898 మార్చి 2 న ఈ దంపతుల కుమార్తె మిథన్ మహారాష్ట్రలో జన్మించింది. వారు వెంటనే నాగ్పూర్  సమీపంలోని ఫూల్గావ్కు వెళ్లారు, అక్కడ అర్దేశిర్ ఒక వస్త్ర మిల్లులో అసిస్టెంట్ మాస్టర్ వీవర్గా పనిచేశాడు. అతను మహిళా విద్యపై తన ఆలోచనలలో ప్రగతిశీలంగా ఉన్నాడు, ఆమె విద్యను కొనసాగించాలనే కోరికలో టాటాకు సహాయపడటానికి ట్యూటర్లను నియమించాడు. అహ్మదాబాద్ ఒక మిల్లులో ఉద్యోగం పొందిన ఈ కుటుంబం 1913 వరకు అక్కడే ఉంది, వారు బొంబాయికి మకాం మార్చారు, అక్కడ అర్దేశిర్ ఒక పెద్ద వస్త్ర మిల్లుకు మేనేజర్ అయ్యాడు. 

 క్రియాశీలత 
thumb

 ప్రారంభ క్రియాశీలత 
1909లో, హెరాబాయి థియాసోఫీ ఆసక్తి కనబరిచి అడయార్, మద్రాస్, బెనారస్ లలో జరిగిన సమావేశాలకు హాజరు కావడం ప్రారంభించింది. బెనారస్లో జరిగిన 1912 సమావేశంలో, ఆమె 1908లో థియోసాఫికల్ సొసైటీ అడయార్ అధ్యక్షురాలైన అన్నీ బెసెంట్ కలుసుకున్నారు. 1911లో, తన కుమార్తెతో కలిసి కాశ్మీర్ విహారయాత్ర చేస్తున్నప్పుడు, టాటా ఓటు హక్కు సాధకుడు సోఫియా దులీప్ సింగ్ కలిశారు. ఈ కారణం పట్ల ఆమె ఉత్సాహంతో ఆకర్షితుడై, తరువాత సింగ్ పంపిన సాహిత్యాన్ని చదివిన తరువాత, టాటా మహిళల ఓటు హక్కు కోసం పోరాటంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. 1916లో, భారత స్వపరిపాలన గురించి చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి, మోంటాగు పరిశోధనలు ప్రారంభమయ్యాయి. భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి ఎడ్విన్ మోంటాగు, భారత వైస్రాయ్ లార్డ్ చెమ్స్ఫోర్డ్ బ్రిటిష్ అధికారం   పరిమిత రాజకీయ పంపిణీపై అభిప్రాయాన్ని కోరుతూ దేశానికి వెళ్లారు.

 మూలాలు 

వర్గం:1941 మరణాలు
వర్గం:1879 జననాలు