లైశ్రామ్ సరితా దేవి

లైష్రామ్ సరితా దేవి (జననం 1 మార్చి 1982) మణిపూర్కు చెందిన భారతీయ బాక్సర్. ఆమె లైట్ వెయిట్ క్లాస్ లో జాతీయ ఛాంపియన్, మాజీ ప్రపంచ ఛాంపియన్. 2009 లో, ఆమె సాధించిన విజయాలకు భారత ప్రభుత్వం అర్జున అవార్డును ప్రదానం చేసింది. 

 ప్రారంభ జీవితం 
సరితా దేవి ఎనిమిది తోబుట్టువులలో ఆరవదిగా ఖునౌ తౌబల్ లో మీతీ హిందూ కుటుంబంలో జన్మించింది. కట్టెలు సేకరించడంలో, పొలాల్లో తన తల్లిదండ్రులకు సహాయపడటానికి ఆమె తన సమయాన్ని వెచ్చించేది, ఇది ఈ రోజు ఆమెకు ఉన్న స్టామినాను పెంపొందించడానికి సహాయపడింది. సరిత ఎనిమిదో తరగతి వరకు వైతౌ మాపాల్ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉన్నత పాఠశాలను పూర్తి చేసింది, తరువాత మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేయడానికి తౌబల్ లోని బాల్ బైద్య మందిర్ కు వెళ్ళింది. ఆ తర్వాత తన బిజీ బాక్సింగ్ షెడ్యూల్ ను తట్టుకునేందుకు పన్నెండో తరగతి పూర్తి చేసేందుకు ఓపెన్ స్కూల్ కు వెళ్లింది. 

 కెరీర్ 
మహమ్మద్ అలీ సాధించిన విజయాల స్ఫూర్తితో దేవి 2000లో బాక్సింగ్ లో ప్రొఫెషనల్ గా మారింది. మరుసటి సంవత్సరం బ్యాంకాక్ లో జరిగిన ఆసియా బాక్సింగ్ ఛాంపియన్ షిప్ లో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి తన వెయిట్ క్లాస్ లో రజత పతకం సాధించింది. ఈ విజయం తరువాత, ఆమె న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 2006 ప్రపంచ ఛాంపియన్ షిప్ లో స్వర్ణంతో సహా వివిధ టోర్నమెంట్లలో పతకాలు సాధించింది. 2005లో రష్యాలో జరిగిన 3వ ప్రపంచ మహిళా బాక్సింగ్ చాంపియన్ షిప్ లో కాంస్య పతకం సాధించినందుకు మణిపూర్ పోలీసు శాఖ ఆమెకు సబ్ ఇన్ స్పెక్టర్ (ఎస్ ఐ) పదవి ఇచ్చి, 2010 ఫిబ్రవరిలో డీఎస్పీగా పదోన్నతి పొందింది.  గ్లాస్గోలో జరిగిన 2014 కామన్వెల్త్ గేమ్స్లో రజత పతకం సాధించింది. 

విక్టోరియా టోర్రెస్ చేతిలో 0-3 స్కోరుతో ఓడిపోయిన తరువాత ఆమె 2016 రియో ఒలింపిక్స్ కు అర్హత సాధించడంలో విఫలమైంది. 2018 లో, ఆమె న్యూఢిల్లీలోని ఇండియన్ ఓపెన్ ఇంటర్నేషనల్ ఛాంపియన్షిప్లో రజత పతకం, రోహ్తక్లోని సీనియర్ నేషనల్ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో బంగారు పతకం సాధించింది. మహిళల ప్రపంచ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో సాండ్రా డయానాపై 4-0 తేడాతో విజయం సాధించింది. 

 2014 ఆసియా క్రీడల్లో వివాదాలు 
దక్షిణ కొరియాలోని ఇంచియాన్ లో జరిగిన 2014 ఆసియా క్రీడల్లో లైట్ వెయిట్ విభాగంలో పోటీ పడి దేవి ప్రవేశించింది. రౌండ్ ఆఫ్ 16, క్వార్టర్ ఫైనల్స్ రెండింటిలో 3-0 తేడాతో విజయం సాధించి, సెప్టెంబర్ 30 న దక్షిణ కొరియాకు చెందిన పార్క్ జి-నాతో తలపడటానికి సెమీఫైనల్లోకి ప్రవేశించింది. మ్యాచ్ తరువాత, ఆమెకు మ్యాచ్ న్యాయనిర్ణేతలు 0-3 తేడాతో ఓటమి తీర్పు ఇచ్చారు, ఇది చాలా వివాదాస్పదంగా మారింది, మొదటి రెండు రౌండ్లలో పార్క్ పై భారీ దెబ్బల వర్షం కురిపించడానికి ముందు దేవి మూడవ రౌండ్, నాల్గవ రౌండ్ లో కూడా బలమైన నాల్గవ రౌండ్ ను ఓడించింది. దీని తరువాత, భారత జట్టు ఈ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన వ్యక్తం చేసింది, దీనిని ఎఐబిఎ సాంకేతిక కమిటీ తిరస్కరించింది. పతక ప్రదానం కార్యక్రమంలో, దేవి తన కాంస్య పతకాన్ని స్వీకరించడానికి నిరాకరించి, దానిని రజత పతక విజేత పార్క్ కు అందజేసింది. అయితే, ఆమె తరువాత పతకాన్ని స్వీకరించింది.  దీని తరువాత ఏఐబిఎ ఆమె కోచ్లను తాత్కాలికంగా సస్పెండ్ చేసింది. దీంతో ఆమెపై ఏఐబీఏ ఏడాది నిషేధం విధించింది.

 మూలాలు 

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు