సోని సోరి

సోనీ సోరి (జననం 1975) భారతదేశంలోని చత్తీస్ గఢ్ లోని దక్షిణ బస్తర్ లోని దంతెవాడలోని సామెలి గ్రామంలో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీకి చెందిన ఒక ఆదివాసీ పాఠశాల ఉపాధ్యాయురాలు, రాజకీయ నాయకురాలు. మావోయిస్టులకు వాహకంగా వ్యవహరించారనే ఆరోపణలపై 2011లో ఛత్తీస్ గఢ్ పోలీసుల కోసం ఢిల్లీ క్రైమ్ బ్రాంచ్ పోలీసులు ఆమెను అరెస్టు చేశారు. జైలులో ఉన్న సమయంలో ఆమెను ఛత్తీస్ గఢ్ రాష్ట్ర పోలీసులు చిత్రహింసలకు గురిచేసి లైంగిక దాడికి పాల్పడ్డారు. ఏప్రిల్ 2013 నాటికి, భారత న్యాయస్థానాలు ఆమెపై నమోదైన ఎనిమిది కేసులలో ఆరింటిలో సాక్ష్యాధారాలు లేనందున ఆమెను నిర్దోషిగా ప్రకటించాయి. జైలు నుండి విడుదలైన తరువాత, సోరి మావోయిస్టు తిరుగుబాటుదారులకు, ప్రభుత్వానికి మధ్య జరిగిన ఘర్షణలో చిక్కుకున్న వారి హక్కుల కోసం ప్రచారం చేయడం ప్రారంభించారు, ముఖ్యంగా ఈ ప్రాంతంలోని గిరిజనులపై పోలీసుల హింసను విమర్శించారు.

ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ తరఫున 2014 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో బస్తర్ నుంచి పోటీ చేసిన సోరి బీజేపీ అభ్యర్థి దినేశ్ కశ్యప్ చేతిలో ఓడిపోయారు..

2018 ఫ్రంట్ లైన్ డిఫెండర్స్ అవార్డును సోరి గెలుచుకుంది.Arya, Divya (22 March 2016). "Soni Sori: India's fearless tribal activist". BBC News.

 ప్రారంభ జీవితం 
సోని సోరి ఒక దశాబ్దానికి పైగా బడే బెడ్మా గ్రామం సర్పంచ్ (ఎన్నికైన గ్రామ పెద్ద) గా పనిచేసిన మాజీ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకుడు ముండా రామ్ కు జన్మించింది. ఆమె సోదరుడు సుఖ్దేవ్, అతని భార్య కూడా కాంగ్రెస్ ప్రతినిధులుగా పంచాయతీకి (గ్రామ కౌన్సిల్) ఎన్నికయ్యారు. ఆమె మేనమామలు ఇద్దరు కూడా కాంగ్రెస్ నాయకులే, వారు ఎమ్మెల్యేలుగా పనిచేశారు. ఆమె బంధువు అమృతా సోరి బస్తర్ జిల్లా కేంద్రమైన జగదల్పూర్లో డిప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్.

సోరి కుటుంబానికి దంతెవాడ జిల్లాలో పెద్ద ఎత్తున భూములు ఉన్నాయి. 2010వ దశకంలో నక్సల్స్ ఆమె బంధువులు తమ భూమిని సాగు చేయకుండా అడ్డుకున్నారు. ఆమె తండ్రి నక్సల్స్ కు వ్యతిరేకంగా ఇన్ ఫార్మర్ గా పనిచేశారు. 2011 జూన్ 14 న నక్సల్స్ ఆ కుటుంబం ఇంటిని దోచుకుని ఆమె తండ్రి కాలిపై కాల్పులు జరిపారు.అతనికి పరిహారంగా రూ.80,000 ఇచ్చారు. గృహిణి అయిన సోరి తల్లి 2012 లో మరణించింది.

సోని సోరి నర్సింగ్ కళాశాలలో చదువుకున్నారు, కాని జబేలి గ్రామంలోని బాలికల రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలో వార్డెన్గా పనిచేయడం మానేశారు. ఆమె అనిల్ ఫుటానేను వివాహం చేసుకుంది; అరెస్టులకు ముందు ఈ దంపతులు తమ ముగ్గురు పిల్లలతో సామెలి గ్రామంలో నివసిస్తున్నారు.

 రాజకీయాలు 
2014లో జైలు నుంచి విడుదలైన తర్వాత సోరి ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలో చేరారు. ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి వ్యవస్థను మార్చాలనుకుంటున్నట్లు చెప్పారు. గిరిజన ప్రాబల్యం ఉన్న బస్తర్ నియోజకవర్గానికి ఆమె పేరును పార్టీ నాయకులు ఖరారు చేశారు, అయితే తరువాత సోరికి పార్టీ టికెట్ ఇవ్వడం లేదని పార్టీ స్పష్టం చేసింది.  ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ రాష్ట్ర నాయకులు సోరిని అభ్యర్థిగా అంగీకరించడానికి విముఖత వ్యక్తం చేసినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. ఆమెపై వచ్చిన ఆరోపణలు చత్తీస్ గఢ్ లో పార్టీ ఓట్లను దెబ్బతీస్తాయని భావించారు. చివరకు ఆప్ వారి ఆరవ జాబితాలో సోరిని బస్తర్ నియోజకవర్గం నుండి తమ అభ్యర్థిగా ప్రకటించింది.సోరిని గెలిపించడానికి నక్సలైట్లు సహకరించాలని అగ్నివేశ్ కోరారు. సిపిఐ (మావోయిస్టు) దండకారణ్య స్పెషల్ జోనల్ కమిటీ ఉత్తర ప్రాంతీయ కమిటీ ఎన్నికలను వ్యతిరేకిస్తూ, సోరిని బహిష్కరించాలని ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది, దర్భ, కాటేకల్యాన్ లోని మావోయిస్టులు ఆమెకు ఓటు వేయాలని ప్రజలను కోరారు. 2014 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో బస్తర్ నుండి పోటీ చేసి దినేష్ కశ్యప్ చేతిలో ఓడిపోయింది.

2014 ఏప్రిల్ 10న జరిగిన ఎన్నికల రోజున ఓటు వేసే సమయంలో తన పార్టీ గుర్తును ప్రదర్శించినందుకు ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళిని ఉల్లంఘించినందుకు భారత ఎన్నికల సంఘం ఆమెకు నోటీసులు జారీ చేసింది.

 అవార్డులు 
18 మే 2018న, సోనీ సోరి హ్యూమన్ రైట్స్ డిఫెండర్స్ ఎట్ రిస్క్ కోసం ఫ్రంట్ లైన్ డిఫెండర్స్ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఆయా ప్రాంతాల నుంచి అవార్డులు గెలుచుకున్న ఐదుగురు విజేతల్లో ఆమె ఒకరు. భారతదేశంలోని చత్తీస్ గఢ్ లోని బస్తర్ ప్రాంతంలో ఆదివాసీలకు న్యాయం కోసం ఆమె చేస్తున్న కృషికి గాను సోరికి ఈ అవార్డు లభించింది. ఇతర విజేతలు నూర్కాన్ బేసాల్ (టర్కీ), లుచా ఉద్యమం (డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో), లా రెసిస్టెన్సియా పాసిఫికా డి లా మైక్రోరెజియోన్ డి ఇక్విసిస్ (గ్వాటెమాలా), హసన్ బౌరాస్ (అల్జీరియా).

 మూలాలు 

వర్గం:1975 జననాలు