ఉషా యాదవ్

ఉషా యాదవ్ భారతీయ విద్యావేత్త, సమకాలీన హిందీ సాహిత్య రచయిత్రి, పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత.  ఆమె ఆగ్రాలోని సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హిందీ, డాక్టర్ భీమ్‌రావ్ అంబేద్కర్ విశ్వవిద్యాలయం, కన్హైయాలాల్ మాణిక్‌లాల్ మున్షి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హిందీలలో ఫ్యాకల్టీ సభ్యురాలిగా ఉన్నారు . ఆమె సాహిత్య, సాంస్కృతిక సంస్థ ఇంద్రధనుష్ అధ్యక్షురాలు, ఓరియంటల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ కార్యదర్శి. లక్నోలోని యుపి హిందీ సంస్థాన్ ద్వారా బాలల సాహిత్యంలో అత్యున్నత గౌరవం, బాలసాహిత్య భారతితో సహా 10 కి పైగా ప్రధాన ప్రశంసలతో ఆమెను సత్కరించారు . ఆమె వందకు పైగా పుస్తకాలను ప్రచురించింది, వాటిలో ఆమె నవల 'కహే రి నళిని'కి మధ్యప్రదేశ్‌లోని సాహిత్య అకాడమీ ద్వారా ఆల్ ఇండియా వీర్సింగ్ దేవ్ అవార్డు లభించింది. 2021లో, ఆమెను భారత ప్రభుత్వం న్యూఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్‌లో హిందీ సాహిత్యం, విద్యా రంగంలో పద్మశ్రీతో సత్కరించింది, ఇది భారత రిపబ్లిక్ యొక్క నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం .

 జీవితచరిత్ర 
1948లో కాన్పూర్లో జన్మించిన ఉషా తన బాల్యాన్ని నగరంలో గడిపింది, అక్కడ పాఠశాల, కళాశాలలకు కూడా హాజరయింది.

చిన్నప్పటి నుంచి డాక్టర్ ఉషా యాదవ్ కు కవితలు రాయడం పట్ల మక్కువ ఉండేది, ఆమె తొమ్మిదేళ్ల వయసులో ఆమె మొదటి కవిత ఆమె స్కూల్ మ్యాగజైన్ లో ప్రచురితమైనప్పుడు ఇది ప్రారంభమైంది.  ఆమె తండ్రి చంద్రపాల్ సింగ్ మయాంక్ బాల సాహిత్యకారుడు  , న్యాయవాది, దీని కారణంగా ఉషా న్యాయవాద వృత్తిని కొనసాగించాలని ఆయన కోరుకున్నారు.  అయితే, ఆమె ఆసక్తి బోధన, రచనలపై ఉంది,  , ఆమె 12 సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్నత పాఠశాలలో ఉత్తీర్ణురాలైంది.

1966లో ఆమె తన భర్త డాక్టర్ రాజ్ కిషోర్ సింగ్‌ను వివాహం చేసుకోవడానికి ఆగ్రాకు వెళ్లింది, అతను రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్, ఉత్తర ప్రదేశ్ ఉన్నత విద్య సర్వీస్ కమిషన్ మాజీ సభ్యుడు  ఉషకు రాయడం అంటే మక్కువ ఉంది, కానీ తన భర్త నిరాకరించే భయంతో, ఆమె తన రచనలను తగలబెట్టేది. ఒక రోజు అతను ఆమె రచనలను కనుగొన్నాడు, ఆమెను మందలించడానికి బదులుగా, ఆమెను రాయడం కొనసాగించమని ప్రోత్సహించాడు.  ఉష తదుపరి 30 సంవత్సరాలు ఆగ్రాలో ఉండి, ఉపాధ్యాయురాలిగా, ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తూ  ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె కామ్నా సింగ్‌తో సహా ఆమె కుటుంబం అక్కడే స్థిరపడింది.

ఉష కాన్పూర్ విశ్వవిద్యాలయం (ఇప్పుడు ఛత్రపతి షాహు జీ మహారాజ్ విశ్వవిద్యాలయం )  నుండి పిహెచ్‌డి పూర్తి చేసి, ఆగ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుండి డి. లిట్‌ను పొందారు .  దీని తరువాత, ఆమె ఆగ్రాలోని ఒక విద్యా సంస్థలో బోధనా పదవిని చేపట్టింది.  తరువాత, ఆమె ఆగ్రాలోని డాక్టర్ భీమ్‌రావ్ అంబేద్కర్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్‌గా నియమితులయ్యారు, అక్కడే ఆమె పదవీ విరమణ చేశారు.  ఆమె విద్యా వృత్తితో పాటు, డాక్టర్ ఉషా యాదవ్ బ్రజ్ సంస్కృతి పరిరక్షణలో కూడా చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఆమె వ్యాసాలు వివిధ వార్తాపత్రికలు, మ్యాగజైన్‌లలో ప్రచురించబడ్డాయి, ఆమె తుక్డే తుక్డే సుఖ్, సప్నో కా ఇంద్రధనుష్, నవల ఆంఖోన్ కా ఆకాష్, ప్రకాష్ కి ఓర్ అనే కథా సంకలనంతో సహా 100 కి పైగా పుస్తకాలను రచించారు .

 అవార్డులు 
డాక్టర్ ఉషా యాదవ్ తన నవల "ధూప్" కు జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ మహాత్మా గాంధీ ద్వైవార్షిక హిందీ రచనా పురస్కారంతో గుర్తింపు పొందారు.  ఆమెకు 1998లో ఉత్తరప్రదేశ్ హిందీ సంస్థాన్ నుండి బాల సాహిత్య భారతి పురస్కార్,  అలహాబాద్‌లోని మీరా ఫౌండేషన్ నుండి మీరా స్మృతి సమ్మాన్,  మధ్యప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, 2004లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి భారతేందు హరిశ్చంద్ర అవార్డులతో సహా 10 కంటే ఎక్కువ ఇతర అవార్డులు కూడా లభించాయి.  ఆమెను భోపాల్‌లోని బాలల సంక్షేమం, బాలల సాహిత్య పరిశోధన కేంద్రం కూడా సత్కరించింది.

 మూలాలు 

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1948 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు