దీదీ కాంట్రాక్టర్

డెలియా నారాయణ్ "దీదీ" కాంట్రాక్టర్ (నీ కిన్సింగర్; 1929 - జూలై 5, 2021) ఒక అమెరికన్ కళాకారిణి, బిల్డర్. స్వీయ-బోధించిన వాస్తుశిల్పి అయిన ఆమె భారతదేశంలోని ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలపై చేసిన కృషికి ప్రసిద్ది చెందింది, వస్తువుల కోసం అడోబ్, వెదురు, రాయిని ఉపయోగిస్తుంది. మహిళల విజయాలు, కృషిని గుర్తించినందుకు భారత అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన నారీ శక్తి పురస్కార్ గ్రహీత.

 జీవితం. 
మిన్నియాపోలిస్ లో జన్మించిన డెలియా కిన్సింగర్ ఆమె ఎక్స్ ప్రెషనిస్ట్ చిత్రకారులు ఎడ్మండ్ కిన్సింగర్, ఆలిస్ ఫిష్ కిన్సింగర్ ల కుమార్తె, వీరిద్దరూ బౌహౌస్ ఉద్యమంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. ఆమె తండ్రి జర్మన్, గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ బాడెన్ లోని ఫోర్జెయిమ్ కు చెందినవారు. ఆమె తల్లి అమెరికన్. ఆమె తల్లిదండ్రులు 1927 లో జర్మనీలో వివాహం చేసుకున్నారు, మిన్నియాపోలిస్కు వెళ్లారు, అక్కడ ఆమె తండ్రి ఎక్స్ఛేంజ్ టీచర్గా పనిచేశారు. వారు జర్మనీకి తిరిగి వచ్చారు, కాని 1933 లో పారిస్ కు విడిచిపెట్టారు. వారు 1935 లో టెక్సాస్ లోని వాకోకు వెళ్లారు, అక్కడ ఆమె తండ్రి మొదట అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్, తరువాత ప్రొఫెసర్, చివరికి బేలర్ విశ్వవిద్యాలయం కళా విభాగానికి అధిపతి.

ఆమె న్యూ మెక్సికో, టెక్సాస్ లలో పెరిగింది,, నాటకరంగంలో పనిచేయడానికి పాఠశాల నుండి ఒక సంవత్సరం సెలవు తీసుకుంది, ఆమె మొదట న్యూయార్క్ లో ఆమె తండ్రి, హాన్స్ హాఫ్ మన్ చేత కళలో శిక్షణ పొందింది,తరువాత కొలరాడో బౌల్డర్ విశ్వవిద్యాలయంలో కళను అభ్యసించింది,అక్కడ ఆమె తన భర్త నారాయణ్ కాంట్రాక్టర్ ను కలుసుకుంది. వారు 1950 లలో నాసిక్ కు, 1960 లలో ముంబైకి వెళ్లి, నలుగురు పిల్లలను పెంచారు. ఆమె తన భర్త నుండి విడిపోయిన తరువాత 1970 లలో హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని కాంగ్రా లోయలో నోరా రిచర్డ్స్ స్థాపించిన కళాకారుల గ్రామం ఆండ్రెట్టాకు మారింది

కాంట్రాక్టర్ పెద్ద కుమార్తె మాయా నారాయణ్ రిటైర్డ్ క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్. కొన్నేళ్లుగా ఆమె తన తల్లిని ఎంతో పట్టించుకుంది. కాంట్రాక్టర్ చిన్న కుమార్తె రచయిత, విద్యావేత్త కిరిన్ నారాయణ్. నారాయణ్ తన జ్ఞాపకం మై ఫ్యామిలీ అండ్ అదర్ సెయింట్స్ లో కాంట్రాక్టర్ కుటుంబం గురించి, జుహులోని బీచ్ సైడ్ కాంపౌండ్ లో యూత్ హాస్టల్, లిటరరీ సెలూన్ కలయికగా నడుపుతున్నారు. ఆమె కుమారుడు దేవేంద్ర కాంట్రాక్టర్ న్యూ మెక్సికోలోని శాంటా ఫేలో వాస్తుశిల్పిగా శిక్షణ పొందారు, ప్రాక్టీసు చేస్తున్నారు.  పిల్లలు యు.ఎస్.లో చదువుకున్నారు

కాంట్రాక్టర్ 2021 జూలై 5 న 91 సంవత్సరాల వయస్సులో సిధ్బరిలోని స్వగృహంలో మరణించారు.

 భవనాలు 
కాంట్రాక్టర్ ఆర్కిటెక్చర్ లో స్వీయ శిక్షణ పొందారు, చిన్నతనంలో ఫ్రాంక్ లాయిడ్ రైట్ చేసిన ప్రసంగం నుండి ప్రేరణ పొందారు. ఆమె ప్రకృతి దృశ్యానికి భిన్నంగా కాకుండా, సహజ స్థానిక పదార్థాలతో తయారు చేయబడిన భవనాలలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది: ప్రధానంగా మట్టి, వెదురు, రాతి, చిన్న మొత్తంలో దేవదార్ కలపతో. డిజైన్ ఎలిమెంట్ గా మెట్లను తరచుగా ఉపయోగించడం కూడా వీటిలో ఉంది. ఇవి ధర్మశాల చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలో కనిపిస్తాయి, సిధ్బరిలోని నిష్టా రూరల్ హెల్త్, ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ సెంటర్, పాలంపూర్లోని సంభావనా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ పాలసీ అండ్ పాలిటిక్స్, బీర్లోని ధర్మాలయ ఇన్స్టిట్యూట్తో సహా 15 కి పైగా గృహాలు, మూడు సంస్థలు ఉన్నాయి.

 గుర్తింపు 
ఎర్త్ క్రూసేడర్ (2016), దీదీ కాంట్రాక్టర్: మ్యారీయింగ్ ది ఎర్త్ టు ది బిల్డింగ్ (2017) అనే రెండు చలన చిత్రాలకు కాంట్రాక్టర్ సబ్జెక్ట్ గా ఉన్నారు. 2017లో ఉమెన్ ఆర్టిస్ట్స్, ఆర్కిటెక్ట్స్ అండ్ డిజైనర్స్ (డబ్ల్యుఎడిఇ) ఆసియా లైఫ్ టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డును గెలుచుకుంది.

2019 లో భారత రాష్ట్రపతి మహిళల విజయాలు, కృషిని గుర్తించినందుకు భారతదేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం నారీ శక్తి పురస్కార్ను ఆమెకు ఇచ్చారు.

 మూలాలు 

వర్గం:నారీశక్తి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:1929 జననాలు