జాహిదా జైదీ

జాహిదా జైదీ (4 జనవరి 1930 - 11 జనవరి 2011) ఒక భారతీయ పండితురాలు, ఆంగ్ల సాహిత్య ప్రొఫెసర్, కవయిత్రి, నాటక రచయిత్రి, నాటక రచయిత్రి,  సాహిత్య విమర్శకురాలు. ఆమె సాహిత్య రచనలలో సామాజిక, మానసిక,  తాత్విక అంశాలకు సంబంధించిన ఉర్దూ,  ఆంగ్లంలో 30 కి పైగా పుస్తకాలు,  చెకోవ్ , పిరాండెల్లో , బెకెట్ , సార్త్రే,  ఐయోనెస్కో సాహిత్య రచనల అనువాదం ఉన్నాయి . ఆమె ఉర్దూ,  ఆంగ్లంలో భారతీయ,  పాశ్చాత్య రచయితల అనేక నాటకాలను నిర్మించి దర్శకత్వం వహించింది.  ఢిల్లీలోని గాలిబ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ప్రదానం చేసిన ఉర్దూ నాటకానికి హమ్ సబ్ గాలిబ్ అవార్డు,  కుల్ హింద్ బహదూర్ షా జాఫర్ అవార్డును ఆమె అందుకుంది.

 ప్రారంభ జీవితం,  విద్య 
జాహిదా జైదీ 4 జనవరి 1930న భారతదేశంలోని మీరట్‌లో జన్మించారు. ఆమె ఐదుగురు కుమార్తెలలో చిన్నది. ఆమె తండ్రి, ఎస్.ఎం. ముస్తేసిన్ జైదీ, కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో గణితం బోధించేవారు,  మీరట్‌లో ప్రసిద్ధ న్యాయవాది. జైదీ చాలా చిన్నతనంలోనే అతను మరణించాడు. ఆమె తండ్రి తరపు తాత కె.జి. సక్లైన్ ఒక ప్రముఖ సామాజిక సంస్కర్త, ఆమె తల్లి తరపు తాత మౌలానా ఖ్వాజా అల్తాఫ్ హుస్సేన్ హాలి ఉర్దూ కవి. ఆమె తర్వాత రెండు నెలలకే మరణించిన అక్క సాజిదా జైదీ కూడా అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం (ఎఎంయు) లో ప్రసిద్ధ కవయిత్రి,  విద్యా ప్రొఫెసర్; ఈ ఇద్దరూ సాహిత్య సమాజంలో "జైదీ సిస్టర్స్"గా ప్రసిద్ధి చెందారు. సంప్రదాయవాద ముస్లిం సమాజం నుండి వచ్చినప్పటికీ, ఆమె,  సాజిదా ఎఎంయులో విద్యార్థులుగా ఉన్నప్పుడు బుర్ఖా ధరించడం మానేసి, సైకిళ్లపై తరగతికి వెళ్లారు.

ఆమె వితంతువు తల్లి కుటుంబాన్ని మీరట్ నుండి పానిపట్ కు తరలించి, తన బాలికలను ఎఎంయు లో చదువుకోవడానికి పంపింది, ఎందుకంటే ఇది ఒక ప్రముఖ విద్యా సంస్థ.  ఎఎంయు లో, జైదీ ఇంగ్లీష్ భాషలో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ (బిఎ),  మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ (ఎంఎ) డిగ్రీలను పొందారు. ఆమె ఇంగ్లాండ్‌లో తన విద్యా జీవితాన్ని కొనసాగించింది, కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో మోడిఫైడ్ ఓవర్సీస్ మెరిట్ స్కాలర్‌షిప్‌తో చదువుకుంది , అక్కడ ఆమె ఇంగ్లీష్‌లో బిఎ ఆనర్స్,  ఎంఎ డిగ్రీలను పొందింది. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, ఆమె 1952 నుండి 1964 వరకు ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలోని లేడీ ఇర్విన్ కాలేజ్,  మిరాండా హౌస్‌లలో,  ఎఎంయులోని ఉమెన్స్ కాలేజ్‌లో ఇంగ్లీష్ బోధించింది. ఆమె 1964లో ఎఎంయు డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్‌లో రీడర్‌గా నియమితులయ్యారు. 1983లో ఆమె ఇంగ్లీష్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు,  1988లో పదవీ విరమణ చేశారు. అంతకుముందు, 1971–72లో, ఆమె సిమ్లాలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీలో ఫెలోగా పనిచేశారు.

 సాహిత్య వృత్తి 
జైదీ ఆంగ్లం,  ఉర్దూలో విశిష్టమైన కవి,  నాటక రచయిత. ఆమె ఉర్దూలోకి చేసిన అనువాదాలలో అంటోన్ చెకోవ్, లుయిగి పిరాండెల్లో, జీన్-పాల్ సార్త్రే,  శామ్యూల్ బెకెట్ నాటకాలు, అలాగే పాబ్లో నెరుడా కవిత్వం ఉన్నాయి-ఈ రచనలు ఫ్రెంచ్, ఇటాలియన్,  ఆంగ్ల భాషలలోని అసలు సంస్కరణల నుండి అనువదించబడ్డాయి. ఈ రచనలు ఫ్రెంచ్, ఇటాలియన్,  ఆంగ్ల భాషలలోని అసలు వెర్షన్ల నుండి అనువదించబడ్డాయి. ఆమె ఈ నాటకాలలో చాలా వరకు నైపుణ్యంగా ప్రదర్శించింది. నాటకంతో పాటు, ఆమె ఆసక్తులు తత్వశాస్త్రం,  మతం,  పాశ్చాత్య, భారతీయ,  పెర్షియన్ సాహిత్యం. ఆమె రచనల ద్వారా, ఆమె "అస్తిత్వ,  ఆధ్యాత్మిక ఒత్తిడిని" వ్యక్తపరచడంలో ఇష్టపడింది,  పద-నాటకంలో నైపుణ్యం కలిగి ఉంది. ఆమె తొలి కవితా సంకలనం, జహర్-ఎ-హయత్ (జీవిత విషం) (1970), ఆమెకు 1971లో ఉర్దూ అకాడమీ అవార్డును సంపాదించిపెట్టింది. ఆమె రెండవ కవితా సంకలనం ధరి కా లామ్స్ (భూమిని తాకడం) (1975) అనే పేరుతో ఉంది . ఆమె కవితలు బియాండ్ వర్డ్స్ అండ్ బ్రోకెన్ పీసెస్ అనే శీర్షికతో 1979లో ప్రచురించబడ్డాయి.  ఆమె చివరి పుస్తకం గ్లింప్సెస్ ఆఫ్ ఉర్దూ లిటరేచర్ , ఇందులో ఇక్బాల్ కవిత్వంలో ప్రకృతిపై ఒక విభాగం ఉంది.

జైదీ 2011 జనవరి 11న అలీగఢ్లో మరణించింది.

 మూలాలు 

వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ రచయిత్రులు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:1930 జననాలు