బేగం ఐజాజ్ రసూల్

బేగం ఖుద్సియా ఐజాజ్ రసూల్ (ఏప్రిల్ 2, 1909 - ఆగష్టు 1, 2001) భారత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించిన భారత రాజ్యాంగ సభలో ఉన్న ఏకైక ముస్లిం మహిళ.

 కుటుంబం 
బేగం రసూల్ 1909 ఏప్రిల్ 2 న సర్ జుల్ఫికర్ అలీ ఖాన్ కుమార్తె ఖుద్సియా బేగంగా జన్మించారు. ఆమె తండ్రి సర్ జుల్ఫికర్ పంజాబ్ లోని మాలెర్ కోట్ల సంస్థానానికి చెందిన పాలక కుటుంబానికి చెందినవారు. ఆమె తల్లి మహ్ముదా సుల్తాన్, లోహారు నవాబు నవాబ్ అల్లావుద్దీన్ అహ్మద్ ఖాన్ కుమార్తె.

ఖుద్సియా 1929 లో అప్పటి ఔధ్ (ప్రస్తుతం ఉత్తర ప్రదేశ్ లో భాగం) లోని హర్దోయి జిల్లాలోని శాండిలా తాలూక్దార్ (భూస్వామి) నవాబ్ ఐజాజ్ రసూల్ ను వివాహం చేసుకున్నారు. ఈ మ్యాచ్ ను సర్ మాల్కమ్ హెయిలీ ఏర్పాటు చేశారు, వివాహం పూర్తిగా సామరస్యంగా జరిగింది. వివాహం జరిగిన రెండు సంవత్సరాల తరువాత, ఆమె తండ్రి 1931 లో మరణించారు. ఇది జరిగిన కొద్ది సేపటికే ఆమె అత్తమామలు వచ్చి ఆమెను జీవితంలో తన నివాసంగా ఉండాల్సిన శాండిలాకు తీసుకువెళ్లి, ఆమె మరణించిన తర్వాత అక్కడే సమాధి చేశారు. శాండిలాలో, ఖుద్సియా తన భర్త పేరు మీద "బేగం ఐజాజ్ రసూల్" అని సంబోధించబడింది, ఈ పేరు అన్ని పబ్లిక్ రికార్డులలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

 రాజకీయ జీవితం 
1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం అమల్లోకి రావడంతో ఈ దంపతులు ముస్లింలీగ్ లో చేరి ఎన్నికల రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించారు. 1937 ఎన్నికలలో, రిజర్వ్ కాని స్థానం నుండి విజయవంతంగా పోటీ చేసి యు.పి శాసనసభకు ఎన్నికైన అతికొద్ది మంది మహిళల్లో ఆమె ఒకరు. బేగం ఐజాజ్ రసూల్ 1952 వరకు సభ్యురాలిగా కొనసాగింది. ఆమె 1937 నుండి 1940 వరకు మండలి ఉపాధ్యక్ష పదవిని నిర్వహించింది, 1950 నుండి 1952-54 వరకు మండలిలో ప్రతిపక్ష నాయకురాలిగా పనిచేసింది. భారతదేశంలో ఈ స్థానానికి చేరుకున్న తొలి మహిళ, ప్రపంచంలోనే తొలి ముస్లిం మహిళ ఆమె. ఆమె కుటుంబ నేపథ్యం ఉన్నప్పటికీ, జమీందారీ రద్దుకు ఆమె బలమైన మద్దతుకు ప్రసిద్ది చెందింది. మతం ఆధారంగా ప్రత్యేక నియోజకవర్గాల డిమాండ్ ను ఆమె తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.

1946 లో, ఆమె భారత రాజ్యాంగ సభకు ఎన్నికైంది, చివరికి చేరిన 28 ముస్లిం లీగ్ సభ్యులలో ఒకరు. అసెంబ్లీలో ఉన్న ఏకైక ముస్లిం మహిళ ఆమె. 1950 లో భారతదేశంలో ముస్లిం లీగ్ రద్దు చేయబడి బేగం ఐజాజ్ రసూల్ కాంగ్రెస్ లో చేరారు. 1952-54లో రాజ్యసభకు ఎన్నికైన ఆమె 1969 నుంచి 1989 వరకు ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యురాలిగా పనిచేశారు.

1969 నుంచి 1971 వరకు సాంఘిక సంక్షేమ, మైనార్టీ శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. సామాజిక సేవకు చేసిన కృషికి గాను 2000లో పద్మభూషణ్ పురస్కారం లభించింది.

 రచనలు 
1953లో జపాన్ లో ప్రధాన మంత్రి గుడ్ విల్ డెలిగేషన్ లో, 1955లో టర్కీలో భారత పార్లమెంటరీ ప్రతినిధి బృందంలో బేగం రసూల్ సభ్యురాలిగా ఉన్నారు. ఆమె సాహిత్యంపై కూడా అమితమైన ఆసక్తిని కనబరిచి త్రీ వీక్స్ ఇన్ జపాన్ అనే పుస్తకాన్ని రచించి వివిధ వార్తాపత్రికలు, మ్యాగజైన్లకు సహకారం అందించారు. ఆమె ఆత్మకథ 'పర్దా టు పార్లమెంట్: ఎ ముస్లిం ఉమెన్ ఇన్ ఇండియన్ పాలిటిక్స్' పేరుతో ప్రచురితమైంది

 మూలాలు 

వర్గం:2001 మరణాలు
వర్గం:1909 జననాలు