గుంజల గోండి లిపి

గుంజల గోండి లిపి లేదా గుంజల గోండీ లిపి ఉత్తర తెలంగాణ, తూర్పు మహారాష్ట్ర, ఆగ్నేయ మధ్యప్రదేశ్ ,ఛత్తీస్గఢ్ గోండ్ ప్రజలు మాట్లాడే ద్రావిడ భాష అయిన గోండి భాష వ్రాయడానికి ఉపయోగించే లిపి. హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయంలోని పరిశోధకుల బృందం, ప్రొఫెసర్ జయధీర్ తిరుమల రావు నేతృత్వంలో, తెలంగాణలోని ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని గుంజల అనే గోండ్ గ్రామం నుండి ఈ లిపిలో రాసిన సుమారు డజను వ్రాతప్రతులను సేకరించింది. ఈ లిపి ,దాని ప్రాథమిక ఫాంట్ 2014 ప్రారంభంలో ఆవిష్కరించబడ్డాయి.  . స్క్రిప్ట్ ,ప్రాథమిక ఫాంట్ 2014 ప్రారంభంలో ఆవిష్కరించబడ్డాయి. గుంజల గోండి లిపి ఒక ప్రత్యేకమైన లిపి. ఇది ఇతర భారతీయ లిపుల నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది.

 వ్రాతప్రతుల చరిత్ర 
సెంటర్ ఆఫ్ దళిత అండ్ ఆదివాసీ స్టడీస్ అండ్ ట్రాన్స్‌లేషన్ (సిడిఎఎస్టి)లోని గోండి పండితులు ,పరిశోధకుల జ్ఞానం ఆధారంగా, ఈ లిపి సుమారు 1750 సంవత్సరాల నాటిదని వారు కనుగొన్నారు. వ్రాతప్రతులలో నెలలు ,రోజుల పేర్లు, జాతక పట్టికలు, వ్యాకరణం ,సంఖ్యలు వంటి సమాచారం ఉంది. అదనంగా, "ఋతువులు, చరిత్ర, గోండి నీతి నియమావళి ,సాహిత్యం"పై వ్రాతప్రతులు కనుగొనబడ్డాయి. ఈ చారిత్రక సమాచారంలో కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలు నమోదు చేయబడ్డాయి: మయన్మార్‌లోని పారదన్ సమాజం ,నాగరికతల మధ్య 6వ-7వ శతాబ్దాలలో జరిగిన వాణిజ్య సంబంధాలు,ఇంద్రవెల్లి మండలాల మూలాలు-పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో రోహిల్లా సమాజ మద్దతుతో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా చంద్రపూర్ గోండ్ రాజుల తిరుగుబాట్లు, ఇవన్నీ ఇతర సమాచారాలలో ఉన్నాయి.

 పాత్రలు 
ఇతర భారతీయ లిపులలో కనిపించే సారూప్య శబ్దాలతో పోలిక ఉన్నప్పటికీ, ఈ లిపి అక్షరాలు వేరుగా ఉంటాయి ,"స్థానిక" క్రమంలో ఉంటాయి. ఎందుకంటే, ఈ లిపి సాంప్రదాయ భారతీయ లిపులలో "కా"తో ప్రారంభమయ్యే బదులు "యా" అక్షరంతో మొదలవుతుంది. ఈ లిపిలో 12 అచ్చులు ,25 హల్లులు ఉన్నాయి.

 ఆవిష్కరణ, విద్య ,వ్యాప్తికి ప్రతిస్పందన 
ఈ లిపి   వివిధ ప్రభుత్వ సంస్థలు, జాతీయ స్థాయి సంస్థలు ,ఈ ప్రాంతంలోని స్థానిక సంస్థల నుండి సానుకూల స్పందనను పొందింది.. ఈ వ్రాతప్రతుల ఉనికి 5-9 సంవత్సరాలుగా తెలిసినప్పటికీ, 2013 వరకు దీనికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడలేదు. ప్రొఫెసర్ జయధీర్ తిరుమల రావు గ్రామంలో కేవలం నలుగురు పెద్దలు మాత్రమే ఈ లిపిని చదవగలరని కనుగొన్నారు. ప్రస్తుతం, సుమారు ఎనభై మంది విద్యార్థులు ఈ లిపిని చదవగలుగుతున్నారు, విద్యార్థులు కథలను రచిస్తున్నారు, ,పెద్ద కొట్నాక్ జాంగు ఒక ఆత్మకథను రాస్తున్నారు. గోండ్ జనాభా ఎక్కువగా ఉన్న గ్రామాల్లోని పదిహేను ఇతర ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు ఈ లిపిని విస్తరించే ప్రణాళికలు ఉన్నాయి. మొదటి తరగతి విద్యార్థుల కోసం తెలుగు భాషలో ఈ లిపి కోసం ఒక పాఠక పుస్తకం విడుదల చేయబడింది.. స్క్రిప్ట్ను యూనికోడ్ ప్రమాణంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. 2015లో, బర్కిలీలోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలోని భాషాశాస్త్ర విభాగానికి చెందిన అన్షుమన్ పాండే ఒక యూనికోడ్ ప్రతిపాదనను రాశారు. ఈ ప్రతిపాదనను నవంబర్ 2015లో యూనికోడ్ టెక్నికల్ కమిటీ ఆమోదించింది.

 యూనికోడ్ 
గుంజల గోండి లిపిని యునికోడ్ ప్రమాణానికి 2018 జూన్లో వెర్షన్ 11 విడుదలతో చేర్చారు.

గుంజల గోండి కోసం యూనికోడ్ బ్లాక్ U + 11D60-U + 11DAF ,ఇది 63 అక్షరాలను కలిగి ఉంటుందిః

 ఇవి కూడా చూడండి 

 గోండి లిపి
 గోండి భాష
 గోండ్ ప్రజలు
 గోండి సంస్కృతి

 సూచనలు 

వర్గం:గోండి
వర్గం:లిపులు