భారత కేంద్ర బడ్జెట్ 2025 - 26

భారత కేంద్ర బడ్జెట్ 2025, అనేది ఫిబ్రవరి 1వ తేదీన కేంద్ర ఆర్థికశాఖ మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్‌. ఆమె భారతదేశ చరిత్రలో ఇప్పటివరకూ వరసగా అత్యధిక సార్లు (ఎనిమిదో సారి) బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన మంత్రిగా, మహిళ మంత్రిగా నిలిచింది. అంతకుముందు మాజీ ప్రధాని మొరార్జీ దేశాయ్ అత్యధికసార్లు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన మంత్రిగా రికార్డు సృష్టించాడు.

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను కేంద్ర బడ్జెట్‌ను ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ లోక్‌సభలో ప్రవేశ పెట్టగా ఇందులో రూ.50,65,345 కోట్ల వ్యయం అంచనా వేశారు. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం కంటే ఈ మొత్తం 7.4 శాతం ఎక్కువ. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఖర్చు (సవరించిన అంచనా) రూ. 47.16 లక్షల కోట్లు.

బడ్జెట్ నివేదిక ప్రకారం  ఏప్రిల్ 1, 2025 నుండి ప్రారంభమయ్యే ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలకు రూ.5,41,850.21 కోట్లు కేటాయించారు.  ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ మొత్తం రూ.4,15,356.25 కోట్లుగా ఉంటుంది.
  కేటాయింపులు 

 గ్రామీణ ఉపాధి హామీకి రూ. 86 వేల కోట్లు.
 ప్రధాన మంత్రి గ్రామీణ సడక్‌ యోజనకు రూ.19 వేల కోట్లు.
 జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్‌కు రూ.19 వేల కోట్లు
 వాటర్‌ షెడ్‌ అభివృద్ధికి రూ. 2,505 కోట్లు
 కృషి వికాస యోజనకు రూ. 8,500 కోట్లు
 ఆయుష్‌ మిషన్‌కు రూ.1,275 కోట్లు
 సమగ్ర శిక్షా యోజనకు రూ. 41,250 కోట్లు
 పోషణ్ శక్తికి రూ.12,500 కోట్లు
 ప్రధాన మంత్రి స్కూల్‌ రైజింగ్‌కి రూ. 7,500 కోట్లు
 ఆరోగ్య వ్యవస్థల బలోపేతానికి రూ.30 వేల కోట్లు
 ఆరోగ్య రంగంలో మౌలిక సదుపాయలకు రూ. 7 వేల కోట్లు
 ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌కి రూ.9,600 కోట్లు
 పోలీసు ఆధునీకరణకు రూ.4,069 కోట్లు
 ప్రధాని ఆవాస యోజన (అర్బన్‌) రూ.19,794 కోట్లు
 ప్రధాని ఆవాస యోజన (గ్రామీణ) రూ.54,832 కోట్లు
 అమృత్‌కి రూ.10 వేల కోట్లు
 స్వచ్ఛ భారత్‌ మిషన్‌ (అర్బన్‌) రూ. 5 వేల కోట్లు
 స్వచ్ఛ భారత్‌ మిషన్‌ (గ్రామీణ) రూ.7,192 కోట్లు
 అర్బన్‌ ఛాలంజ్‌ ఫండ్‌ రూ.10 వేల కోట్లు
 పీఎం కృషీ సించాయి యోజన రూ. 8,260 కోట్లు
 నదుల అనుసంధానానికి రూ. 2,400 కోట్లు
 పోలవరం ప్రాజక్టుకు రూ. 5,936 కోట్లు
 జలజీవన్‌ మిషన్‌ (గ్రామీణ తాగునీటి) రూ. 67 వేల కోట్లు
 పన్ను మినహాయింపుల కోసం రూ. 22,600 కోట్లు
 అంగన్‌వాడీ రూ. 21,960
 పంటల భీమా రూ.12,242 కోట్లు
 పీఎం ఆశా రూ. 6,941 కోట్లు
 పీఎం కిసాన్‌ రూ. 63,500 కోట్లు
 పత్తి టెక్నాలజీ మిషన్‌ రూ.500 కోట్లు
 పప్పు ధాన్యాల మిషన్‌ రూ. వెయ్యి కోట్లు
 పండ్లు, కూరగాయల మిషన్‌ రూ. 500 కోట్లు
 హైబ్రిడ్‌ విత్తనాల మిషన్‌ రూ. 100 కోట్లు
 మఖనా బోర్డుకు రూ.100 కోట్లు
 యూరియా సబ్సిడీ రూ.1,18,900 కోట్లు
 పోషకాహార సబ్సిడీ రూ. 49 వేల కోట్లు
 కొత్త పారిశ్రామిక పార్క్‌లకు రూ. 2,500 కోట్లు
 టెలికం మౌలిక సదుపాయలకు రూ. 28,400 కోట్లు
 గరీబ్‌ కళ్యాణ్‌ యోజన రూ. 2 లక్షల 3 వేల కోట్లు
 రక్షణ పరిశోధనలకు రూ.14,924 కోట్లు
 విమానాలు, ఏరో ఇంజన్లకు రూ. 48,614 కోట్లు
 రక్షణ నిర్మాణాలకు రూ. 11,452 కోట్లు
 నావెల్‌ ఫ్లీట్‌ రూ. 24,391
 సెమీ కండక్టర్స్‌ వ్యవస్థ ఏర్పాటు రూ. 7 వేల కోట్లు
 ఇండియా ఎఐ మిషన్‌ రూ. 2 వేల కోట్లు
 మెట్రో ప్రాజక్టులు రూ.31,239 కోట్లు
 పోలీసు మౌలిక వసతులకు రూ. 4,379
 కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టికి రూ. 20 వేల కోట్లు
 కుసుం రూ. 2,600 కోట్లు
 సూర్య ఘర్‌ రూ. 20 వేల కోట్లు
 పేదలకు ఎల్‌పిజి కనెక్షన్లకు రూ. 9,100 కోట్లు
 కొత్త రైల్వే లైన్లకు రూ. 32,235 కోట్లు
 డబ్లింగ్‌కి రూ. 32 వేల కోట్లు
 రోలింగ్‌ స్టాక్‌ రూ. 45,530 కోట్లు
 జాతీయ రహదారులకు రూ. 1, 70, 266 కోట్లు
 మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా రహదారులకు రూ.1,16,292 కోట్లు
 సైన్స్‌ అండ్‌ టెక్నాలజీలో పరిశోధనలకు రూ.20 వేల కోట్లు
 ఏకలవ్య మోడల్‌ స్కూల్స్‌ రూ. 7,089
 ఖేలో ఇండియా రూ. 1000 కోట్లు

 కొత్త పన్ను శ్లాబ్‌లు 
2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ కేంద్ర ప్రభుత్వం 12 లక్షల రూపాయల వరకు ఆదాయం ఉన్నవారికి పూర్తిగా పన్ను మినహాయింపును ఇచ్చింది. స్టాండర్డ్‌ డిడక్షన్ 75 వేల రూపాయలు కలుపుకుంటే పన్ను మినహాయింపు పరిధి 12.75 లక్షలకు పెరగనుంది.

 కొత్త విధానంలో ట్యాక్స్ శ్లాబ్‌లు 
రూ. 4,00,000జీరో ట్యాక్స్రూ.4,00,001- రూ.8,00,0005 శాతంరూ.8,00,000- రూ.12,00,00010 శాతంరూ.12,00,000- రూ.16,00,00015 శాతంరూ.16,00,000- రూ.20,00,00020 శాతంరూ.20,00,000- రూ.24,00,00025 శాతంరూ.24 లక్షల పైన30 శాతం

 మూలాలు 

వర్గం:భారతదేశం
వర్గం:కేంద్ర బడ్జెట్
వర్గం:భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ