రీటా జో

రీటా జో (జననం రీటా బెర్నార్డ్; మార్చి 15, 1932 - మార్చి 20, 2007) మిఖామాక్ కవి, పాటల రచయిత, తరచుగా మి'క్మాక్ ప్రజల కవి బహుమతి గ్రహీతగా పిలువబడుతుంది.

 జీవితచరిత్ర 
రీటా మార్చి 15, 1932న నోవా స్కోటియాలోని కేప్ బ్రెటన్ ద్వీపంలోని వైకోకోమాగ్‌లో జన్మించింది . ఆమె తల్లిదండ్రులు జోసెఫ్, అన్నీ బెర్నార్డ్, ఇద్దరూ మిక్‌మాక్ ఫస్ట్ నేషన్స్‌కు చెందినవారు, రీటాకు నలుగురు తోబుట్టువులు ఉన్నారు. రీటాకు ఐదు సంవత్సరాల వయసులో, ఆమె తల్లి మరణించింది,, ఆమె తన తండ్రి, తోబుట్టువులతో వైకోకోమాగ్ రిజర్వ్‌లో నివసించడానికి తిరిగి వచ్చే ముందు చాలా సంవత్సరాలు ఫోస్టర్ కేర్‌లో గడిపింది .  1942లో, ఆమెకు పదేళ్ల వయసులో; ఆమె అనాథగా మారింది. ఫలితంగా, ఆమెను షుబెనాకాడీ రెసిడెన్షియల్ స్కూల్‌కు పంపారు . అక్కడ, ఆమె తన మాతృభాషను మాట్లాడటం, ఆమె సంస్కృతిని ఆచరించడం నిషేధించబడింది. ఆమె పదహారేళ్లు నిండి పాఠశాల పూర్తి చేసే వరకు శారీరక, మానసిక వేధింపులను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. రీటా మిక్‌మాక్ మాట్లాడేవారితో (ఆమె అదే తెగకు చెందిన వ్యక్తులు) మాట్లాడటం ద్వారా మళ్ళీ తన మాతృభాషను నేర్చుకోవలసి వచ్చింది. ఆమె పాఠశాల పూర్తి చేసిన కొద్దికాలానికే, ఆమె నోవా స్కోటియాలో వేర్వేరు ఉద్యోగాలలో పనిచేసింది, ఆపై, ఆమె బోస్టన్‌కు వెళ్లింది. అక్కడ, ఆమె ఫ్రాంక్ జోను కలిసింది.  1954 లో, ఆమె జోను వివాహం చేసుకుంది, ఎనిమిది మంది పిల్లలను కన్నది, ఇద్దరు అబ్బాయిలను పెంచింది.

1978లో, ఆమె మొదటి పుస్తకం, ది పోయెమ్స్ ఆఫ్ రీటా జో ప్రచురించబడింది. ఆమె జీవితకాలంలో ఆమె స్వీయచరిత్రాత్మక సాంగ్ ఆఫ్ రీటా జోతో సహా మరో ఆరు పుస్తకాలను ప్రచురించింది, దీనిలో కవి షుబెనాకాడీ ఇండియన్ రెసిడెన్షియల్ స్కూల్లో తన అనుభవాలను వివరించారు.

1989లో, జో ఆర్డర్ ఆఫ్ కెనడా సభ్యునిగా చేయబడింది; 1992 లో, ఆమెను క్వీన్స్ ప్రివీ కౌన్సిల్ ఫర్ కెనడాకు పిలిచారు (ఇప్పటివరకు నియమించబడిన అతికొద్ది మంది రాజకీయేతరులలో ఆమె ఒకరు); 1997లో ఆమెకు జాతీయ ఆదివాసీ సాఫల్య పురస్కారం లభించింది.

ఆమె మరణానికి ముందు సంవత్సరాలలో, జో పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి బాధపడ్డింది.

 వారసత్వం, ప్రభావం 
రీటా జో రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలల గురించి, స్థానిక అమెరికన్ గా "వైట్ వరల్డ్"లో జీవించడం ఎలా ఉంటుందో మాట్లాడటానికి ప్రసిద్ది చెందింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్, కెనడాలో స్థానిక అమెరికన్ల కళ, సంస్కృతిని ప్రోత్సహించడానికి, ప్రజలకు రాయబారిగా ఉండటానికి ఆమె స్పష్టమైన ఉదాహరణ.

జనవరి 2016 లో, ఒట్టావాలోని నేషనల్ ఆర్ట్స్ సెంటర్ ఐ లాస్ట్ మై టాక్ ను ప్రదర్శించింది. ఇది జో యొక్క ఐ లాస్ట్ మై టాక్ అనే కవిత ఆధారంగా చేసిన ప్రదర్శన. ఈ చిత్రానికి బార్బరా విల్లీస్ స్వీటే దర్శకత్వం వహించారు. ఈ ప్రదర్శన కెనడాలోని రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలల వారసత్వంపై వెలుగులు నింపింది.

2018లో, హాలిఫాక్స్ రవాణా ఒక కొత్త హాలిఫాక్స్ హార్బర్ ఫెర్రీకి రీటా జో అని పేరు పెట్టింది. 2023లో, జో నోవా స్కోటియా యొక్క హెరిటేజ్ డే గౌరవప్రదమైనది, కెనడా యొక్క $20 బిల్లులో ఆమెకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి ఒక ప్రచారం ప్రారంభించబడింది.

 రీటా జో స్మారక అక్షరాస్యత దినోత్సవం 
ప్రతి సంవత్సరం, నోవా స్కోటియాలోని ఎస్కాసోని ఫస్ట్ నేషన్‌లోని అల్లిసన్ బెర్నార్డ్ మెమోరియల్ హై స్కూల్, రీటా జో గౌరవార్థం అక్షరాస్యత దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తుంది, "విద్యార్థులు వారి స్వంత కథలను చదవడానికి, వ్రాయడానికి, సృష్టించడానికి ప్రేరణ పొందుతారని", మిక్‌మాక్ భాషను పునరుజ్జీవింపజేయాలని ఆశిస్తారు.  లో జరిగింది. ఉత్సవాల్లో విద్యార్థుల కోసం రచనా పోటీ, ప్రొఫెషనల్ రచయితలు, కళాకారుల సందర్శనలు, వర్క్‌షాప్‌లు.

 రీటా జో నేషనల్ సాంగ్ ప్రాజెక్ట్ 
రీటా జో యొక్క కవిత, "ఐ లాస్ట్ మై టాక్", "వారి స్వరాలను కనుగొనడానికి, వారి కథలను పంచుకోవడానికి, వారి ప్రతిభను జరుపుకోవడానికి" స్వదేశీ యువతకు ఆమె చేసిన సవాలు నుండి ప్రేరణ పొంది, కెనడా యొక్క నేషనల్ ఆర్ట్స్ సెంటర్ రీటా జో నేషనల్ సాంగ్ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది. కెనడాలోని ఐదు ఫస్ట్ నేషన్స్ కమ్యూనిటీలకు చెందిన యువత జో కవిత ఆధారంగా ఒక పాట కోసం ఒక మ్యూజిక్ వీడియోను రాయడానికి, రికార్డ్ చేయడానికి, రూపొందించడానికి ఈ ప్రాజెక్ట్ పిలుపునిచ్చింది. 2016 జనవరిలో ఒట్టావాలో జో కవిత ఆధారంగా నేషనల్ ఆర్ట్స్ సెంటర్ ఆర్కెస్ట్రా యొక్క "స్పిరిట్ విన్సెస్" యొక్క ప్రీమియర్ తో పాటు ఈ వీడియోలు ప్రదర్శించబడ్డాయి. NACO యొక్క మల్టీమీడియా పనితీరును సమీక్షిస్తూ, నటాషా గౌటియర్ ఇలా పేర్కొంది, "రచన బాగా అందుబాటులో ఉంది, కానీ ఎప్పుడూ సరళమైనది లేదా అసహ్యకరమైనది కాదు. [స్వరకర్త జాన్] ఎస్టాసియోకు అద్భుతమైన ఆర్కెస్ట్రేషన్ భావం ఉంది, ఉత్తేజపరిచేది, కానీ క్లీషే కాదు."

 రచనలు 

 రీటా జో కవితలు (1978, ) ద్వారా
 సాంగ్ ఆఫ్ ఎస్కాసోని (1988, ) ద్వారా
 ల్ను అండ్ ఇండియన్స్ వి ఆర్ కాల్డ్ (1991, ) ద్వారా
 కెలుసుల్టియెక్ (1995, ) ద్వారా
 రీటా జో పాట: మిక్మాక్ కవి ఆత్మకథ (1996, ) ద్వారా
 ది మిక్‌మాక్ ఆంథాలజీ (1997, ) ద్వారా
 మనం కలలు కనేవాళ్ళం: ఇటీవలి, ప్రారంభ కవిత్వం (1999, )
 ఫర్ ది చిల్డ్రన్ (2008, ISBN 9781895415988)
 ది బ్లైండ్ మ్యాన్స్ ఐస్: న్యూ అండ్ సెలెక్టెడ్ పోయెట్రీ (2015, ISBN 9781926908380)

 గౌరవాలు 

 1989లో ఆమె ఆర్డర్ ఆఫ్ కెనడా సభ్యురాలిగా నియమితులయ్యారు.
 1992లో ఆమె క్వీన్స్ ప్రైవీ కౌన్సిల్ ఫర్ కెనడాలో సభ్యురాలిగా నియమితులయ్యారు.
 1993లో ఆమెకు డల్హౌసీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ ఆఫ్ లాస్ లభించింది.
 1997లో యూనివర్సిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ కేప్ బ్రెటన్ (ఇప్పుడు కేప్ బ్రెడన్ విశ్వవిద్యాలయం) నుండి ఆమెకు గౌరవ డాక్టరేట్ ఆఫ్ లెటర్స్ లభించింది.
 1997లో ఆమె నేషనల్ అబోరిజినల్ అచీవ్మెంట్ అవార్డు (ఇప్పుడు ఇండ్స్పైర్ అవార్డు) అందుకున్నారు.
 1998లో మౌంట్ సెయింట్ విన్సెంట్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆమెకు గౌరవ డాక్టర్ ఆఫ్ హ్యూమన్ లెటర్స్ లభించింది.

 ఉల్లేఖనాలు 

 "భారతీయులు గతంలో చెడ్డ వ్యక్తులుగా చిత్రీకరించబడ్డారు, నేను నా ప్రజల సానుకూల ఇమేజ్ను వ్రాస్తున్నాను, మిక్మాక్".
 "నేను మొదటిసారి రాయడం ప్రారంభించినప్పుడు, నా పనితో మైనారిటీలందరినీ ప్రేరేపించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాను. నా పనితో ఇతరులను సంతోషపెట్టడానికి నేను చేయాలనుకున్నది అదే".
 "నా ప్రజల నుండి మరింత రచనలు ఉండాలని, మన పిల్లలు దానిని చదువుతారని నా గొప్ప కోరిక. మన చరిత్రను మనం వ్యక్తీకరించి ఉంటే అది భిన్నంగా ఉండేదని నేను పదే పదే చెప్పాను".
 "నేను చాలా కాలంగా కృషి చేస్తున్న సానుకూల దృక్పథం ఇప్పుడు నన్ను ప్రతికూలంగా మార్చింది. నేను మంచి కోసం చూస్తున్నాను".

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 

 స్థానిక అమెరికన్ రచయితల ప్రాజెక్ట్ బయో
 అబోరిజినల్ మల్టీ-మీడియా సొసైటీ బయో 
 కెనడియన్ ఎన్సైక్లోపీడియా రీటా జో యొక్క ప్రవేశం
 డాక్యుమెంటరీ-రీటా జోః సాంగ్ ఆఫ్ ఎస్కాసోనిరీటా జోః ఎస్కాసోని పాట
 https://nac-cna.ca/en/bio/rita-joe

వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:1932 జననాలు