తిరునగరి శరత్ చంద్ర

తిరునగరి శరత్ చంద్ర, తెలుగుకవి, సినీగీత రచయిత. గేయాలు, వచనకవితలు, గజళ్ళు, రుబాయీలు, సినిమాపాటలు మొదలైన ప్రక్రియల్లో రచనలు చేశాడు. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ నిజాం కళాశాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేస్తున్నాడు.

 బాల్యం - విద్యాభ్యాసం 
శరత్ చంద్ర 1993, మే 28 న (అనగా శ్రీముఖ సంవత్సరం వైశాఖమాసం సప్తమి రోజు) న ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లాలోని కోరుట్లలో జన్మించాడు. తండ్రి తిరునగరి శ్రీనివాసస్వామి ప్రముఖకవి. తల్లి మాధవి గృహిణి. శరత్ చంద్ర కోరుట్లలోని ఆదర్శవిద్యాలయంలో ప్రాథమిక విద్య, గౌతమ్ ఉన్నతపాఠశాల, శ్రీ సరస్వతీ శిశుమందిర్ లో హైస్కూల్ విద్య, శ్రీవిద్యార్థి జూనియర్ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేశాడు. ధర్మపురిలోని శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ సంస్కృతాంధ్ర కళాశాలలో B.A.L ఓరియంటల్ తెలుగు పూర్తి చేశాడు. ఆ తరువాత హైదరాబాద్ లోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ ఆర్ట్స్ కళాశాలలో ఎం.ఏ తెలుగు పూర్తి చేశాడు. ఎం.ఏ పరీక్షల్లో ప్రథమస్థానం పొంది స్వర్ణపతకాన్ని సాధించాడు. యు.జి.సి వారి జాతీయ అర్హత పరీక్షల్లో (NET) అర్హతను సాధించాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలోనే  సూర్యాధనంజయ్ పర్యవేక్షణలో 'దాశరథి సినిమాపాటల్లో కవితాత్మకత' అనే అంశంపై పిహెచ్.డి చేసి డాక్టరేట్ పట్టా పొందాడు. బాల్యంనుంచే తెలుగు సాహిత్యం పట్ల ఆసక్తి కనబరిచాడు. సినిమాపాటల్లోని సాహిత్యం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు.
 ఉద్యోగం 
తిరునగరి శరత్ చంద్ర 2015 నుంచి 2017 వరకు కోరుట్లలోని ప్రభుత్వ డిగ్రీ & పి.జి. కళాశాలలో ఎం.ఏ విద్యార్థులకు పాఠాలు బోధించాడు. 2017 లో హైదరాబాద్ లోని ఖైరతాబాద్ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశాడు. 2018 నుంచి 2022 వరకు రాజీవ్ గాంధీ సాంకేతిక వైజ్ఞానిక విశ్వవిద్యాలయం (ఐఐఐటి బాసర)లో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశాడు. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ నిజాం కళాశాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేస్తున్నాడు.

 రచనాప్రస్థానం 
శరత్ చంద్ర కలం నుండి గేయాలు, వచనకవితలు, గజళ్ళు,రుబాయీలు, సాహిత్యవ్యాసాలు, మినీకవితలు, సినిమాపాటలు మొదలైనవి వెలువడ్డాయి. 7 వ తరగతి విద్యార్థిగా ఉన్నప్పటినుంచే కవిత్వం రాయడం మొదలుపెట్టాడు. తన తండ్రి తిరునగరి శ్రీనివాసస్వామి గారు ప్రముఖకవి, సినీగేయరచయిత . తండ్రి వెళ్ళే సాహిత్యకార్యక్రమాలకు, కవిసమ్మేళనాలకు తండ్రితో పాటు శరత్ చంద్ర కూడా వెళ్ళేవాడు. అలా ప్రముఖకవులందరిని చాలా దగ్గరినుంచి చూడడం, వారి ప్రసంగాలు, కవితాగానాలు వినడం జరిగేది. చిరుచిరునగవుల కవితా తలపుల పిలిచిన పిలుపుల చూసిన చూపుల అంటూ గేయఛందస్సులో తొలికవిత రాసి తండ్రికి చూపించాడు. తండ్రి మెచ్చుకుని కవిత్వ మెళకువలు నేర్పించాడు. అలా  శరత్ చంద్ర కవితాప్రస్థానం ప్రారంభమైంది. 10 వ తరగతిలో ఉండగానే రాష్ట్రస్థాయి పద్యపఠనపోటీలో  ప్రథమ బహుమతి పొందాడు. ప్రాచీన, ఆధునిక మహాకవులు రాసిన 200 పద్యాలను కంఠతా చెప్పాడు. డిగ్రీ పూర్తయ్యే వరకు దాదాపు 1200 పద్యాలను కంఠస్థం చేసి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచాడు.

ఎం.ఏ లో చేరాక శరత్ చంద్ర సాహిత్యప్రస్థానం కొత్త మలుపు తిరిగింది. గేయకవిత్వంతో పాటు సరికొత్త పోకడలతో అద్భుతమైన వచనకవిత్వమూ రాశాడు. గజళ్ళు, రుబాయీలు, పరిశోధనాత్మకమైన వ్యాసాలు రాశాడు. దాదాపు 300 కి పైగా గేయకవితలు, 600కి పైగా వచనకవితలు, 100 గజళ్ళు, 200 రుబాయీలు రచించాడు. 100 కి పైగా పరిశోధనాత్మకమైన వ్యాసాలు రాశాడు. రాష్ట్ర, జాతీయ, అంతర్జాతీయ సదస్సులలో 80 కి పైగా పత్రసమర్పణలు చేశాడు. పలుపత్రికల్లో కొన్ని వందల కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి. నమస్తే తెలంగాణ ఆదివారం బతుకమ్మ సంచికలో తెలంగాణ సినిమాకవులు పేరిట నవతెలంగాణ ఆదివారం సోపతి సంచికలో పాటలముచ్చట పేరిట కొంతకాలం ప్రత్యేక శీర్షికలను (కాలమ్స్) నిర్వహించాడు. నిరంతరం సాహిత్యాధ్యయనం చేస్తూ కవితాసృజన చేస్తున్నాడు. దాశరథి, సి.నారాయణరెడ్డి, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ, కె.శివారెడ్డి మొ. కవుల ప్రభావం తనపై ఉందని చెబుతుంటాడు. లెక్కలేనన్ని సభల్లో, కార్యక్రమాల్లో వ్యాఖ్యాతగా పనిచేశాడు. పిహెచ్.డి విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే 2019 లో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి ఆహ్వానం మేరకు గౌరవ అతిథిగా వెళ్ళి 'దాశరథి సినిమాపాటల్లో విశిష్టత' గూర్చి  ప్రసంగించాడు. ఒక విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థిగా ఉండి మరో విశ్వవిద్యాలయానికి అతిథిగా వెళ్ళే అవకాశం రావడం నిజంగా అదృష్టమే. తన గేయకవితల్లో కొన్నింటిని అక్షరశిఖరం పేరిట 2019 లో పుస్తకంగా ప్రచురించాడు. ప్రముఖ సినీగేయరచయిత, జాతీయ అవార్డు గ్రహీత డా.సుద్దాల అశోక్ తేజ ఆ కవితాసంపుటిని ఆవిష్కరించారు. అదే సభపై తన తండ్రి తిరునగరి శ్రీనివాసస్వామి వెన్నెలవాన పాటలసంపుటి ఆవిష్కరించబడడం మరో విశేషం. తండ్రీకొడుకుల పుస్తకాలు ఒకే వేదికపై ఆవిష్కరించబడడం ప్రత్యేకమైన విషయం.

ఆ తరువాత..

చైతన్యలహరి (తెలుగు గజళ్ళు), విశ్వవీణ(తెలుగు రుబాయీలు),

సినీగీతావరణం (తెలుగు సినీగీతరచయితలపై వ్యాససంకలనం - సంపాదకత్వం)

జ్ఞానపీఠత్రయం(తెలుగు జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీతలఫై వ్యాససంకలనం-సహ సంపాదకత్వం)

పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. ప్రస్తుతం మూడు వచనకవితాసంపుటాలు ముద్రణలో ఉన్నాయి. ఆకాశవాణి హైదరాబాద్, వరంగల్, నిజామాబాద్, ఆదిలాబాద్, కొత్తగూడెం కేంద్రాల్లో ఎన్నో కవితాగానాలు, ప్రసంగాలు చేశాడు. తెలుగు ఎన్.ఆర్.ఐ రేడియో, టోరి వంటి విదేశాల్లోని రేడియో కేంద్రాల్లో కూడా ఇంటర్వ్యూలు ఇచ్చాడు

 సినీప్రస్థానం 
తిరునగరి శరత్ చంద్ర 2023 లో శ్రీపాద రామచంద్రరావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఒక్కడే నెం.1 సినిమాలో సవాలు నిన్నుతాకి చుట్టు ముట్టె చూడరా సయ్యంటు దూసుకొచ్చి సాగరాన్ని ఈదరా అనే పాటతో గీతరచయితగా ప్రస్థానం మొదలుపెట్టాడు. నరనరాన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపే అద్భుతమైన పాట ఇది. అదే సినిమాలో 'అన్యాయాన్ని చీల్చీ ..దుర్మార్గాన్ని కూల్చీ..న్యాయం చేసేవాడు పోలీసురా' అనే పాటను కూడా రాశాడు. ఆ తరువాత తల్లాడ సాయికృష్ణ నిర్మాతగా,వివేకానంద విక్రాంత్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన దక్ష(2023) సినిమాలో చితిరగిలెనేమో నాలో నీలో ఊగే ఊపిరిగా..కథ మిగిలెనేమో నీదీ నాదీ సాగే చీకటిగా..అనే పాటను రాశాడు. ఇది సినిమా కథ మొత్తాన్ని ప్రతిబింబింపజేసే పాట.

కలియుగ భగవాన్ (2023) సినిమాలో ఐదు పాటలు రాశాడు. ధనమే జగమనుకున్నా ధనమే బ్రతుకనుకున్నా అనే పాటలో డబ్బు కంటే ప్రేమానురాగాలే ముఖ్యమనే సందేశాన్నిస్తుందీపాట.  కలనుకోవాలా? నిజమనుకోవాలా?', కార్తికమాసం కార్తికమాసం, ఇరుముడి కట్టాము స్వామీ, గుండెల నిండా కొలువై ఉన్న వంటి మొ. పాటలన్నీ భక్తిభావనను కలిగించే పాటలు. వారధి(2024) సినిమాలో రాసిన సాగుతోందిరా ఈ కాలం ఉన్నోడని లేనోడని తేడాలతో, ఏందిరా ఓ దేవుడా తీరని శోకాలురా అనే రెండు పాటలు కూడా దొరలకు, పేదలకు మధ్యన జరిగే యుద్ధాల్ని గురించి, ఆకలికేకలతో అలమటించే నిరుపేదల జీవితాల గురించి తెలియజేస్తాయి.

కలవరమాయే మదిలో(2025) సినిమాలో స్నేహం విలువను తెలిపే కరిగిపోని కలలతో మనమే ముందుకు సాగాలి అనే పాటను రాశాడు. ఇంకా..స్మార్ట్ గున్న లేడి ఇది హాట్ గున్న బాడి ఇది' అనే ఐటమ్ సాంగ్ ని కూడా యూత్ కి కనెక్ట్ అయ్యేలా రాశాడు.

శుభలగ్నం(2025) సినిమాలో మనసులు సందడి చేసెను అనే పెళ్ళిపాటలో తెలుగింటి పెళ్ళి సంస్కృతిని, వైభవాన్ని చాటి చెప్పాడు.

కాలమేగా కరిగింది?(2025) సినిమాలో తను జతగా లేని కథలో ఈ ఒంటరి పరుగెక్కడికో? అనే విరహగీతాన్ని ఎంతో అద్భుతంగా రాశాడు.

ఇంకా..విశ్వమంగళం, వృషభ, రుగ్వేదం, అంతా మంచికే, అనుకోని అతిథి, రాబిట్ మొ. సినిమాల్లో 100 కి పైగా పాటలు రాశాడు.

రొమాంటిక్, ట్రాజెడీ, మెసేజ్ ఓరియంటెడ్, డివోషనల్, ఐటమ్ సాంగ్స్, హీరో ఎంట్రీ సాంగ్స్ ఇలా అన్ని రకాల వస్తువులతో కూడిన పాటల్ని రాశాడు శరత్ చంద్ర.

కొన్ని లఘుచిత్రాలకు, వెబ్ సిరీస్ లకు కూడా పాటలు రాశాడు. ఇండిపెండెంట్ సాంగ్స్ కూడా రాశాడు.

ఆయన రాసిన అలలవోలె అడుగులెత్తి సాగిపోనీ నీ గమనం అనే పాటను ప్రసిద్ధగాయని, గానకోకిల, పద్మభూషణ్ డా.ఎస్.జానకి గారు పాడడం గొప్ప విషయం.

 అనువాదాలు 
శరత్ చంద్ర  రాసిన కవితలెన్నో వివిధ భాషల్లోకి అనువాదమయ్యాయి. కొన్ని కవితలను శాంతకుమారి గారు కన్నడంలోకి, నాగపురి సంతోష్ మరాఠీలోకి, అమోహగారు ఉర్దూలోకి, ఎన్.విజయ్  తమిళంలోకి  అనువదించారు. శరత్ చంద్ర రాసిన వాటిలో 50 కవితలను ఇనుగుర్తి లక్ష్మణాచారి 'Versrs Of The World' పేరిట ఇంగ్లీష్ లోకి అనువదించాడు.

 పురస్కారాలు 
1) ఎం.ఏ లో యూనివర్సిటి ఫస్ట్ వచ్చినందుకు 2019 లో అప్పటి రాష్ట్రగవర్నరు ఇ.ఎస్.ఎల్. నరసింహన్ చేతులమీదుగా గోల్డ్ మెడల్ అందుకున్నాడు.

2) రాష్ట్రస్థాయి పద్యపఠనపోటీలో ప్రథమబహుమతి, హైదరాబాద్ (2008)

3) రాష్ట్రస్థాయి ఉత్తమకవితా పురస్కారం, హైదరాబాద్ (2015)

4) 'చెలిమి' సాహితీ పురస్కారం, విజయవాడ (2016)

5) రాష్ట్రస్థాయి సినారె యువకవి పురస్కారం, హైదరాబాద్(2019)

6) యువభారతి కవితాపురస్కారం, హైదరాబాద్ (2019)

7) భిలాయివాణి కవితాపురస్కారం, భిలాయి (2019)

8) ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్ ఎక్సెలెన్సి అవార్డు, హైదరాబాద్ (2019)

9) బి.ఎస్.రాములు స్ఫూర్తి పురస్కారం, హైదరాబాద్ (2019)  

10) అఖిల భారత భాషా సాహిత్య సమ్మేళన్, మధ్యప్రదేశ్, భోపాల్ వారి పురస్కారం (2023)

11) బెస్ట్ లిరిసిస్ట్ గా స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డ్ (2025)

12) గిడుగు రామమూర్తి పంతులు జాతీయ పురస్కారం (2025) మొ. పురస్కారాలు, అరుదైన గౌరవ సత్కారాలు అందుకున్నారు.

 మూలాలు