పెన్ గంగ జాతర

పెన్ గంగ జాతర తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాదు జిల్లా, జైనథ్ మండలంలోని మండలంలోని దొల్లార గ్రామానికి సమీపంలో పెన్ గంగ
నది పరివాహక ప్రాంతంలో పుష్య మాసంలో ఐదు రోజుల పాటు గంగ జాతర ఘనంగా జరుగుతుంది.1889లో తొలి సారిగా జాతర ప్రారంభం, జిల్లాలోని అతి పురాతన జాతరల్లో ఇది ఒకటి.

చరిత్ర
గోదావరి నదికి ఉపనది అయిన పెన్ గంగ జాతరకు వందల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. 400 వందల ఏళ్ళ కిందట రామానంద తీర్థ  మహారాజ్, అతని శిష్యుడు మాధవ్ మహారాజ్ ఇద్దరు శివుని భక్తులు. నది పరివాహక ప్రాంతంలో శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజలు చేయడం ప్రారంభించారు. పుష్య మాసంలో జరిగే ఈ పూజకు నది సరిహద్దు గ్రామాల నుంచి భక్తులు హాజరై పుణ్యస్నానాలు ఆచరించి శివుని పూజించి వెళ్ళేవారట, కొన్ని ఏళ్ళ తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తెలంగాణ,మహారాష్ట్ర 
రెండు రాష్ట్రాలుగా విడిపోయాయట.రాష్ట్రాల విడిపోయిన భక్తులు మాత్రం కలిసి మెలిసి ఈ జాతర నిర్వహించటం సాంప్రదాయం.ఉమ్మడి రాష్ట్రాల సరిహద్దు ప్రజలు కలిసి నిర్వహించే ఈ జాతరకు భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో హాజరై  గంగమ్మ నదిలో పుణ్యస్నానాలు ఆచరించి గంగమ్మ తల్లికి పూజలు చేసి నది సమీపంలో నిర్మించిన శివాలయంలోని శివలింగాన్ని 
రామానంద మహారాజ్, మాధవ్ మహారాజ్ గుడిలో ప్రత్యేక పూజలు చేసి మొక్కులు తీర్చుకుంటారు.

జాతర రథం 
ఈ జాతర ఎలా ప్రారంభమౌతుందంటే మహారాష్ట్ర లోని పాఠన్ బోరి గ్రామం నుంచి పెన్ గంగకు జాతర రథం భక్తులతో బయలుదేరుతుంది. భక్తులు రథానికి పేలాలు, కుంకుమ,పసుపు,బిల్వ పత్రాలతో ఆరాధిస్తుంటారు.భక్తులు జాతర కొనసాగే వారం రోజులు ఈ రథాన్ని నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో ఉంచి పూజలు చేయడం ఆనవాయితీ.

ప్రత్యేకత
తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర రెండు రాష్ట్రాలకు చెందిన భక్తులు తెలుగు, మరాఠీ, హిందీ భాషలు మాట్లాడే వారు ఒకే చోట కలవడం.సుమారు 150 ఏళ్లుగా పెన్ గంగ నదికి ప్రతి ఏటా పుష్య మాసంలో బోనాలు నైవేద్యంగా సమర్పించడం గంగలో పుణ్యస్నానాలు ఆచరించడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత

గంగమ్మ తల్లికి నైవేద్యం 
భక్తులు నదిలో పుణ్యస్నానాలు ఆచరించి  గంగమ్మకు నైవేద్యం సమర్పిస్తుంటారు. అమ్మవారికి పెరుగు, అన్నం, తియ్యటి పరమాన్నం, అప్పలు, గారెలు వంటి ప్రత్యేక వంటకాలు తయారు చేసి నది పారే చోట చిన్న చిన్న బండలకు పసుపు కుంకుమ బొట్టు పెట్టి  అగరొత్తులు పుట్టించి, కొబ్బరి కాయ కొట్టి ‌నైవేద్యాలు సమర్పించి , పిండి వంటలను ఒక తెప్పలో ఉంచి గంగలో వదిల ప్రత్యేక పూజలు చేసి మొక్కులు చెల్లించుకుంటారు.

జాతర
వారం రోజుల పాటు జరిగే ఈ పెన్ గంగ జాతరకు భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నాంటారు.
మహారాష్ట్రలోని
యవత్మాల్ జిల్లా నుండి భక్తులు, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఉమ్మడి ఆదిలాబాదు జిల్లా నుండి భక్తులు హాజరవుతారు.జాతరలో 
తినుబండారాల దుకాణాలు, పూజ హారతి సామాగ్రి 
దుకాణాలు,వివిధ రకాల వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, చిన్న పిల్లల ఆటవస్తువులు,రంగుల రాట్నం, మిఠాయిల దుకాణాలు ఉంటాయి.

మూలాలు

వర్గం:ప్రసిద్ధ శైవక్షేత్రాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:తెలంగాణ జాతరలు
వర్గం:హిందూమత మూసలు  
వర్గం:హిందువుల పండుగలు
వర్గం:తెలుగు పండుగలు
వర్గం:తెలంగాణ పండుగలు
వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు 
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా దేవాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:తెలంగాణ పుణ్యక్షేత్రాలు 
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు  
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు 
వర్గం:ఆదిలాబాదు 
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా