అవివా గిలియాడి

అవివా ఇ. గిలియాడి (హిబ్రూ భాషలో: ఎవా ఫిష్మన్ నవంబరు 26, 1917 - జూన్ 8, 2001) ఇజ్రాయిల్ అణు శాస్త్రవేత్త, ఇజ్రాయెల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (టెక్నియన్) లో న్యూక్లియర్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో ప్రొఫెసర్. శక్తి ఉత్పత్తి , డీశాలినేషన్ కొరకు న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లను ఉపయోగించడంలో ఆమె నిపుణురాలు. వెస్టర్న్ బ్లాక్ లో న్యూక్లియర్ రియాక్టర్ నిర్వహణకు లైసెన్స్ పొందిన మొదటి మహిళ , 1963 లో అటువంటి లైసెన్స్ పొందిన ఏకైక మహిళ.

 జీవితచరిత్ర 
ఇవా ఫిష్ మన్ నవంబర్ 26, 1917 న హంగేరిలోని బుడాపెస్ట్ లో శామ్యూల్ ఫిష్ మన్ , గిజెల్లా (నీ కుఫ్ఫెర్ స్టెయిన్) దంపతులకు జన్మించింది. బుడాపెస్ట్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివిన ఆమె అక్కడ పిహెచ్ డి పొందారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఆమెను నిర్బంధ శిబిరానికి పంపారు. తరువాత ఆమెను ఆష్విట్జ్ కు బహిష్కరించారు, కాని జనవరి 1945 లో ఎర్ర సైన్యం బుడాపెస్ట్ కు వచ్చే వరకు తప్పించుకుని దాక్కోగలిగింది. 1946 లో, ఆమె వియన్నాకు వెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె తన రెండవ భర్త , రేడియోగ్రాఫర్గా పనిచేసిన మైఖేల్ గిలియడిని కలుసుకుని వివాహం చేసుకుంది.

1948 లో ఆమె ఇజ్రాయిల్ కు వలస వెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె తన పేరును అవివాగా మార్చుకుంది. అవివా గిలియాడి కిబ్బుట్జ్ గివాత్ హష్లోషా ఉన్నత పాఠశాలలో బోధించారు , వీజ్మాన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్లో కొంతకాలం పనిచేశారు.

1955 లో, గిలియడి హైఫాకు వెళ్లి, టెక్నియన్లో పనిచేయడం ప్రారంభించింది, ప్రారంభంలో భౌతిక శాస్త్ర విభాగంలో, 1958 లో, న్యూక్లియర్ ఇంజనీరింగ్ విభాగాన్ని స్థాపించిన తరువాత, ఆమె ఆ విభాగంలో ప్రొఫెసర్ అయింది.

1960 లో, ఆమె ఆర్గోన్ నేషనల్ లాబొరేటరీలో ఒక సంవత్సరం చదవడానికి , మిచిగాన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ విభాగంలో ఒక సెమిస్టర్ కోసం పరిశోధన చేయడానికి స్కాలర్షిప్ గెలుచుకుంది.

స్కాలర్ షిప్ ముగియడంతో న్యూక్లియర్ సైన్సెస్ లో డిగ్రీ చేయడానికి మరో ఏడాది ఆఫర్ ను అంగీకరించింది. ఆ సమయంలో ఆమె న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లను ఆపరేట్ చేసే కోర్సులో చేరి ఆపరేటర్ లైసెన్స్ పొందింది. పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో ఇటువంటి లైసెన్స్ కలిగి ఉన్న ఏకైక మహిళ గిలాడీ అని 1963లో వార్తాపత్రికలు పేర్కొన్నాయి.

1965లో ప్యూర్టోరికోలోని బాయిలింగ్ న్యూక్లియర్ సూపర్ హీటర్ (బోనస్) రియాక్టర్ ఫెసిలిటీని యాక్టివేట్ చేయడానికి సహాయం చేయమని అమెరికా ప్రభుత్వం గిలీడీని ఆహ్వానించింది. తన ఉద్యోగంలో భాగంగా న్యూక్లియర్ రియాక్టర్ ఆపరేషన్ లో ఇంజనీర్ల బృందానికి దిశానిర్దేశం చేశారు. అదనంగా, ఆమె న్యూక్లియర్ ఇంజనీరింగ్ లో మాస్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ తరగతిని బోధించింది.

2001లో ఫ్లోరిడాలోని టంపాలో గిలియడీ మరణించారు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
గిలాడీకి రెండు పెళ్లిళ్లు అయ్యాయి. ఆమె హంగేరియన్ గణిత శాస్త్రవేత్త , ఉపాధ్యాయుడు ఇవాన్ సెరెస్ (1907–1966) ను వివాహం చేసుకుంది. ఇజ్రాయిల్ కు వలస వెళ్ళడానికి ముందు, ఆమె సెరెస్ కు విడాకులు ఇచ్చింది. ఇజ్రాయెల్ లో, ఆమె పోలాండ్ కు చెందిన ఎక్స్-రే సాంకేతిక నిపుణుడు మైఖేల్ గిలియాడీని వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ఇద్దరు సంతానం.

 మూలాలు 

వర్గం:1917 జననాలు