మౌంట్ అబూ

మౌంట్ అబూ పశ్చిమ భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని సిరోహి జిల్లా ఆరావళి శ్రేణి ఉన్న ఒక పర్వత ప్రాంతం. ఈ పర్వతం 22 కిలోమీటర్ల పొడవు, 9 కిలోమీటర్ల వెడల్పుతో రాతి పీఠభూమిని ఏర్పరుస్తుంది. ఈ పర్వతం మీద అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం గురు శిఖర్, ఇది సముద్ర మట్టానికి  ఎత్తులో ఉంది. నదులు, సరస్సులు, జలపాతాలు, సతతహరిత అడవులకు నిలయం కాబట్టి దీనిని 'ఎడారిలోని ఒయాసిస్' అని పిలుస్తారు. ఇది అనేక హిందూ, జైన దేవాలయాలకు కూడా నిలయం. 28 కిలోమీటర్ల దూరంలోని అబూ రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఉన్న రైల్వే స్టేషన్. 

 చరిత్ర 
మౌంట్ అబూ పురాతన పేరు అర్బుదా. పురాణాలలో, ఈ ప్రాంతాన్ని అర్బుదారణ్యం (అర్బుదా యొక్క అడవి) అని పిలుస్తారు. 'అబూ' ఈ పురాతన పేరుకు హ్రస్వరూపం. విశ్వామిత్ర ఋషితో విభేదాల తరువాత వశిష్ఠ మహర్షి మౌంట్ అబూ వద్ద విశ్రమించినట్లు ప్రజలు నమ్ముతారు. మరొక చరిత్ర కథ ప్రకారం "అర్బుద" అనే పాము నంది (శివుని ఎద్దు) ప్రాణాలను కాపాడింది. ప్రస్తుతం మౌంట్ అబూ అని పిలువబడే పర్వతం మీద ఈ సంఘటన జరిగింది, అందువల్ల ఆ సంఘటన తర్వాత ఈ పర్వతానికి "అర్బుదారణ్యం" అని పేరు పెట్టారు, ఇది క్రమంగా అబూగా మారింది. ఒక పురాణం ప్రకారం, వశిష్ఠ మహర్షి అబూ పర్వతం శిఖరం వద్ద యజ్ఞం చేసి, భూమిపై ధర్మానికి రక్షణ కోసం దేవతల నుండి ఒక ఏర్పాటును కోరుకున్నాడు. ఆయన ప్రార్థనకు సమాధానంగా, అగ్నికుండం నుండి మొదటి అగ్నికుల క్షత్రియుడైన ఒక యువకుడు ఉద్భవించాడు. అచల్గఢ్ కోట పర్మార్ రాజులు నిర్మించిన అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ప్రదేశాలలో ఒకటి. అరావళి పచ్చని కొండలలో జైన మతానికి దిల్వారా జైన ఆలయం ఒక పుణ్యక్షేత్రం. దిల్వారా జైన ఆలయం మౌంట్ అబూ నుండి రెండున్నర కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.  వాస్తుపాల ఈ ఆలయాన్ని రూపొందించాడు. విమల్ షా దీనిని 11వ శతాబ్దం 13వ శతాబ్దాల మధ్య నిర్మించాడు. ఈ ఆలయ సముదాయం మొత్తం తెల్లని పాలరాయిపై చెక్కబడింది. క్రీ. శ. 1311 లో డియోరా-చౌహాన్ రాజవంశానికి చెందిన రావు లుంబా మౌంట్ అబును జయించాడు. ఆయన రాజధాని నగరాన్ని మైదానప్రాంతమైన చంద్రావతికి మార్చాడు. 1405లో చంద్రావతి నాశనం తరువాత, రావు షాస్మల్ సిరోహిని తన రాజధానిగా మార్చుకున్నాడు. తరువాత దీనిని తమ ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉపయోగించడానికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సిరోహి మహారాజు నుండి లీజుకు తీసుకుంది.

అర్బుదా పర్వత ప్రాంతం అత్రి, వశిష్ఠుడు వంటి ప్రసిద్ధ ఋషులకు అసలు నివాసంగా చెప్పబడుతుంది. పర్వతంతో ఈ ఋషులకు ఉన్న అనుబంధం ధనపాలుని తిలకమంజరితో సహా అనేక శాసనాలు, శిలాశాసనాలలో గుర్తించబడింది. ఒక సిద్ధాంతం ప్రకారం, ఈ గురుధార లేదా గురువుల భూమి కాలక్రమేణా పాడైపోయి గుర్జరగా మారింది.   [need quotation to verify]

1864లో అబూలో ఒక మునిసిపాలిటీ స్థాపించబడింది, ఇందులో గవర్నర్ జనరల్ కు ఏజెంట్ (ఏజీజీ) నామినేట్ చేసిన ఆరుగురు సభ్యులు ఉన్నారు.

 పర్యాటకం 
రాజస్థాన్ ఏకైక హిల్ స్టేషన్ అయిన మౌంట్ అబూ పట్టణం  మీ (4,003 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. ఇది శతాబ్దాలుగా రాజస్థాన్, పొరుగున ఉన్న గుజరాత్ రాష్ట్రాలకు ప్రజాదరణ పొందిన వేసవి విడిదిగా ఉంది. ఈ పర్వతం అనేక హిందూ దేవాలయాలకు నిలయం. వీటిలో అధార్ దేవి ఆలయం (అర్బుదా దేవి ఆలయం అని కూడా పిలుస్తారు) ఒకటి. ఇది ఘనమైన రాతితో చెక్కబడింది. ఇంకా శ్రీ రఘునాథ్జీ ఆలయం, గురు శిఖర్ శిఖరం పైన నిర్మించిన దత్తాత్రేయ మందిరం, అచలేశ్వర్ మహాదేవ్ ఆలయం (1412) ఉన్నాయి 14వ శతాబ్దంలో మేవార్కు చెందిన కుంభ చేత నిర్మించబడిన అచల్గఢ్ కోట ఇక్కడికి సమీపంలో ఉంది. దాని మధ్యలో నక్కి సరస్సు ప్రసిద్ధ పర్యాటక ఆకర్షణ ఉంది. సరస్సు సమీపంలో ఒక కొండపై టోడ్ రాక్ ఉంది. కోటకు సమీపంలో ప్రసిద్ధ శివాలయమైన అచలేశ్వర్ మహాదేవ్ ఆలయం ఉంది. అలాగే, అచల్ ఫోర్ట్ జైన ఆలయం, శాంతినాథ్ జైన ఆలయం (1513) సమానంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. మౌంట్ అబూ పట్టణానికి సమీపంలోని జగత్ లో ఒక రాతి చీలికలో దుర్గా అంబికా మాతా ఆలయం ఉంది. ఈ పర్వతం తెల్ల పాలరాయి చెక్కబడిన దేవాలయాల సముదాయమైన దిల్వారా దేవాలయాలతో సహా అనేక జైన దేవాలయాలకు నిలయం. దిల్వారా దేవాలయాలు లేదా దెల్వదా దేవాలయాలు మౌంట్ అబూ పట్టణానికి రెండున్నర కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి. ఈ జైన దేవాలయాలను విమల్ షా నిర్మించాడు. ధోల్కా జైన మంత్రి వాస్తుపాలుడు దీనిని రూపొందించాడు. ఈ ఆలయాలు తెల్ల పాలరాయి, క్లిష్టమైన పాలరాయి చెక్కడాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఇవి జైనుల పుణ్యక్షేత్రం, ఒక ప్రసిద్ధ సాధారణ పర్యాటక ఆకర్షణగా నెలకొన్నాయి. ఈ దేవాలయాలకు విలాసవంతమైన ప్రవేశ ద్వారం ఉంది, జైన సంస్కృతులను ప్రతిబింబించే విధంగా నిర్మాణంలో సరళత ఉంది. సూక్ష్మంగా చెక్కిన అలంకార వివరాలు పైకప్పులు, తలుపులు, స్తంభాలు పలకలను కలిగి ఉంటాయి. .ఈ ఆలయ సముదాయం అటవీ కొండల శ్రేణుల మధ్యలో ఉంది. మొత్తం ఐదు దేవాలయాలు ఉన్నాయి, ఒక్కొక్కటి దాని స్వంత ప్రత్యేక గుర్తింపును కలిగి ఉన్నాయి. . మొత్తం ఐదు దేవాలయాలు ఒకే ఎత్తైన గోడల ప్రాంగణంలో ఉన్నాయి. ఈ సమూహానికి వారు ఉన్న చిన్న గ్రామం దిల్వారా లేదా దెల్వారా పేరు పెట్టారు. ఈ ఐదు దేవాలయాలు:

.

 విమల్ వాసాహి, మొదటి జైన తీర్థంకరుడు శ్రీ రిషభదేవ్ అంకితం చేయబడింది.
 22వ జైన తీర్థంకరుడు శ్రీ నేమినాథుడికి అంకితం చేయబడిన లూనా వాసాహి.
 మొదటి జైన తీర్థంకరుడు శ్రీ రిషభదేవునికి అంకితం చేయబడిన పిట్టలార్.
 23వ జైన తీర్థంకరుడు శ్రీ పార్శ్వనాథ అంకితం చేయబడిన పార్శ్వనాథ్.
 చివరి జైన తీర్థంకరుడు శ్రీ మహావీరస్వామి అంకితం చేసిన మహావీర్ స్వామి.

దిల్వారాలోని మొత్తం ఐదు పురాణ పాలరాయి దేవాలయాలలో విమల్ వాసాహి, లూనా వాసాహి దేవాలయాలు అత్యంత ప్రసిద్ధమైనవి. మౌంట్ ఆబులో, బ్రహ్మ కుమారీ విశ్వాస సమాజానికి దాని ఆధ్యాత్మిక ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది, ఇవి 110 దేశాలలో దాని స్వంత ఖాతా ద్వారా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 25 లక్షల మంది సందర్శకులు ఆ ఆధ్యాత్మిక ఉద్యమం యొక్క విశాలమైన శిబిరాన్ని సందర్శిస్తారు. బ్రహ్మ కుమారీల ఆశ్రమంలో ఒక సంగ్రహాలయం ఉంది, ఇది శివుడు ప్రజాపిత బ్రహ్మకు ఇచ్చిన జ్ఞానాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. ఈ 50 ఎకరాల భూమి ధ్యానం, ఆధ్యాత్మిక అభ్యాసానికి మిమ్మల్ని మీరు అనుసంధానించడానికి తగినంత స్థలాన్ని అందిస్తుంది.

మౌంట్ అబూ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం 1960లో స్థాపించబడింది. ఇది 290 చదరపు కిలోమీటర్ల పర్వతాన్ని కలిగి ఉంది.  ఈ అభయారణ్యం పట్టణానికి చుట్టూ ఉంది. అభయారణ్యం నుండి స్లోత్ ఎలుగుబంట్లు ఏడాది పొడవునా బహిరంగ చెత్త డబ్బాలలోని హోటల్ వ్యర్థాలకోసం నగరం లోపలకి తరచూ వస్తుంటాయి.

 సాహిత్యంలో 
అర్బుద పర్వతాలు మహాభారత ఇతిహాసంలో వర్ణించబడిన పర్వత శ్రేణి. ఇది మౌంట్ అబూ అని గుర్తించబడింది. అర్జునుడు తన పన్నెండు సంవత్సరాల తీర్థయాత్రలో చేసిన ప్రయాణాలలో ఈ పర్వతం ప్రస్తావించబడింది. 1839 లో ఫిషర్స్ డ్రాయింగ్ రూమ్ స్క్రాప్ బుక్ ప్రచురించబడిన లెటిటియా ఎలిజబెత్ లాండన్ కవిత హిందూ టెంపుల్స్ ఆన్ ది మౌంటైన్-లేక్ ఆఫ్ అబూ, ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

 వాతావరణం 
మౌంట్ అబూ యొక్క సగటు వార్షిక వర్షపాతం 1554 మిమీ. 

 రుతుపవనాలు 
భౌగోళిక పరిస్థితుల కారణంగా, రుతుపవనాల సమయంలో మౌంట్ అబులో వర్షాలు కురుస్తాయి. వర్షాకాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు తక్కువగా ఉంటాయి. సాధారణ వేసవి దుస్తులు ఇక్కడ పనిచేస్తాయి. వర్షంలో చిక్కుకోకుండా ఉండటానికి గొడుగు తీసుకెళ్లడం తెలివైన పని.

 శీతాకాలం 
మౌంట్ ఆబులో శీతాకాలం చల్లగా ఉంటుంది, ఉష్ణోగ్రత 13 °C నుండి 22 °C వరకు ఉంటుంది. రాత్రులు చల్లగా ఉంటాయి. సగటు రాత్రి ఉష్ణోగ్రత 3 నుండి 12 °సి ఉంటుంది. .  భారీ శీతాకాల దుస్తులు ధరించడం ఉత్తమం. పగటిపూట, తేలికపాటి దుస్తులు సరిపోతాయి.

 సంస్కృతి 

 మౌంట్ అబూలో శీతాకాల పండుగ

 జనాభా గణాంకాలు 
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మౌంట్ అబూ జనాభా 22,943, ఇందులో పురుషులు 54.7%, స్త్రీలు 45.3% ఉన్నారు. ఇది జాతీయ సగటు 74.04% కంటే ఎక్కువగా 81.15% సగటు అక్షరాస్యతను కలిగి ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత 90.12%, మహిళల అక్షరాస్యత 70.23%. మౌంట్ అబులో, జనాభాలో 12.34% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు. జనాభాలో, 89.31% హిందువులు, 7.69% ముస్లింలు, 1.45% క్రైస్తవులు.

 గ్యాలరీ 

 ఇవి కూడా చూడండి 

 భారతదేశంలోని పవిత్ర పర్వతాలు

 సూచనలు 

 మూలాలు 









 బాహ్య లింకులు 

 శ్రీ అచలేశ్వర్ మహాదేవ్ మందిరం 
 మౌంట్ అబూ కోఆర్డినేట్లు
 మౌంట్ అబూ జనాభా
 అబూ శీతాకాల పండుగ
 మౌంట్ అబూ పనోరమా


వర్గం:హిందూ పవిత్రమైన నగరాలు
వర్గం:All articles containing potentially dated statements
వర్గం:Articles containing potentially dated statements from 2011
వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:పర్వతాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ పర్యాటక ప్రదేశాలు