గోపీనాథ్ కవిరాజ

మహామహోపాధ్యాయ గోపీనాథ్ కవిరాజ్ (7 సెప్టెంబర్ 1887 - 12 జూన్ 1976) సంస్కృత పండితుడు, గొప్ప తత్వవేత్త . ఆయన సారస్వత సాధనలో ఒక ప్రత్యేక పండితుడిగా, తంత్ర సాధనలో పరిపూర్ణ యోగిగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందారు. 1914లో లైబ్రేరియన్‌గా తన ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించి, 1923 నుండి 1937 వరకు వారణాసిలోని సంపూర్ణానంద సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయం (గతంలో ప్రభుత్వ సంస్కృత కళాశాల) ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశారు. ఈ కాలంలో ఆయన సరస్వతి భవన్ గ్రంథమాల సంపాదకుడిగా కూడా ఉన్నారు.తాంత్రిక సాహిత్యంపై ఆయన శాస్త్ర దృక్పథానికి 1964లో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు ( సంస్కృతం ) లభించింది.

గోపీనాథ్ కవిరాజ్ బెంగాలీ. అతని తండ్రి పేరు వైకుంఠనాథ్ బాగ్చి. ఆయన బ్రిటిష్ ఇండియాలోని ఢాకా (ఇప్పుడు బంగ్లాదేశ్ ) జిల్లాలోని ధమ్రాయ్ గ్రామంలో జన్మించారు. అతను ప్రతిష్టాత్మకమైన బాగ్చి కుటుంబంలో జన్మించారు. ముద్దుగా "కవిరాజ్" అని పిలువబడేవారు. ఆయన ప్రాథమిక విద్య జైపూర్‌లో శ్రీ మధుసూదన్ ఓజా  శశిధర్ "తర్క చూడామణి" మార్గదర్శకత్వంలో ప్రారంభమైంది.

మహామహోపాధ్యాయ పండిట్ గోపీనాథ్ కవిరాజ్ ప్రస్తుత యుగానికి చెందిన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత భారతీయ ప్రాచ్య శాస్త్రవేత్త , పండితుడు. ఆయన జ్ఞాన అన్వేషణ ప్రస్తుత శతాబ్దం మొదటి దశాబ్దంలో ప్రారంభమైంది. ఆయన నిష్క్రమణ వరకు నిరంతరాయంగా కొనసాగింది. ఈ సుదీర్ఘ కాలంలో, తూర్పు, పాశ్చాత్య జ్ఞానం. విజ్ఞాన శాస్త్రాల యొక్క నిర్దిష్ట ఆలోచనా పద్ధతులను లోతుగా అధ్యయనం చేయడం ద్వారా, తత్వశాస్త్రం, చరిత్ర రంగంలో ఆయన చేసిన సహకారం మానవ సంస్కృతి, ఆధ్యాత్మిక సాధన యొక్క అంతర్లీన అంశాలపై కొత్త వెలుగును ప్రసరింపజేసింది.

19వ శతాబ్దపు మత పునరుజ్జీవనం, 20వ శతాబ్దపు స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం నుండి ప్రేరణ పొందిన ఆయన జీవిత కథలో కాల స్పృహ ప్రాణం పోసుకుంది. ప్రాచీనతకు మద్దతుదారుగా, ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించే వ్యక్తిగా, కవిరాజ్ యొక్క గొప్ప వ్యక్తిత్వం, జాతీయ జీవితం పురోగతి మార్గంలో ముందుకు సాగడానికి బలాన్ని పొందుతున్న పరివర్తన కాలం యొక్క అన్ని లక్షణాలతో ఏకీకృతం చేయబడింది.

 ఆధ్యాత్మిక జీవితం 
అతని తల్లి సుఖదసుందరి దేవి అతనిలో మతపరమైన ఆసక్తిని సృష్టించడంలో ప్రత్యేకంగా చురుగ్గా ఉండేది. ఉపనయనం తర్వాత ఆమెకు అతని చేత వేద సంధ్యను క్రమం తప్పకుండా చేయించేవారు. సంధ్యావందనం చేయకుండా భోజనం వడ్డించకూడదని ఆయన ఒక నియమం పెట్టారు.

ఆయనకు 1918వ సంవత్సరంలో కాశీలో గొప్ప యోగి విశుద్ధానంద పరమహంస ద్వారా లోక దీక్ష ఇవ్వబడింది. అప్పటి నుండి, అతను గురువు సేవకు క్రమం తప్పకుండా హాజరవడం ద్వారా ఆధ్యాత్మిక సాధన మార్గంలో పురోగమించడం ప్రారంభించారు.

 రచనలు 

 భారతీయ సంస్కృతి అవుర్ సాధన
 తాంత్రిక సాధన అవుర్ సిద్ధాంత
 కాశీకి సారస్వత సాధన
 పత్రావళి
 స్వసంవేదన
 అఖండ్ మహాయోగేర పథే (బెంగాలి)
 అఖండ్ మహాయోగ కా పాథ్ అవుర్ మృత్యు విజ్నాన్
 శ్రీ శ్రీ విశుద్దానంద ప్రసంగ
 తాంత్రిక సాహిత్య
 తాంత్రిక సాధన
 భారతీయ సాధనార్ ధారా
 మృత్యు బిజ్నాన్ ఒ పరమబాద్
 శ్రీ కృష్ణ ప్రసంగ
 మృత్యువిజ్నాన్ అవుర్ కర్మరహస్య
 త్రిపురారహస్యమ్ (సంస్కృతంలో)
 గోరఖ్ సిద్ధాంత సంగ్రహ
 సాహిత్యచింతన
 సిద్ధభూమి జ్నానగంజ
 సాధు దర్సన ఏవం సత్ప్రసంగ-భాగ
 గోపీనాథ్ కవిరాజ, సంపా. (1934). నృసింహ ప్రసాద: శ్రీ దలపత్రిరాజ (సంస్కృతంలో) యొక్క శ్రద్ధా సారా. విద్యా విలాస్ ప్రెస్ బనారస్.
 యోగిరాజ్ విశుద్ధానంద ప్రసంగ తథా తత్త్వకథ
 గోపీనాథ్ కవిరాజ్ (1966). భారతీయ ఆలోచన యొక్క అంశాలు. వర్ధమాన విశ్వవిద్యాలయం
 సనాతన సాధన కీ గుప్తధారా
 శ్రీ సాధన
 దీక్షా
 శక్తి కా జాగరణ అవుర్ కుణ్దలినీ
 పరతంత్ర సాధన పథ్
 ఆత్మనిర్జర
 అఖండ్ మహాయోగ్
 తంత్ర అవుర్ ఆగమశాస్త్రోంకా దిగ్దర్శన
 తాంత్రిక వాగ్మయ మె శాక్త దృష్టి
 కవిరాజ ప్రతిభా (కల్యాణ్ పత్రిక, ఆనందవార్తా పత్రికలలో వ్రాసిన వ్యాసాలు)

ఆయన శ్రీమద్ భగవద్గీత , శ్రీ శ్రీ సిద్ధిమాత , జప సూత్రం  వంటి అనేక ఇతర పుస్తకాలకు ముందుమాటలు కూడా రాశారు.

 సన్మానములు 

 మహామహోపాధ్యాయ (1934).
 డి లిట్ (1947), ( అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం )
 డి లిట్ (21 డిసెంబర్ 1956) ( బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం )
 పద్మ విభూషణ్ (1964)
 ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వంచే సాహిత్య వాచస్పతి (1965)
 దేశికోత్తమ (1976), విశ్వభారతి ద్వారా.

మూలములు
 గోపీనాథ్ కవిరాజ్

వర్గం:యోగి
వర్గం:హిందీ సాహిత్యం
వర్గం:హిందీ రచయితలు