దమయంతి గుప్తా

భారత సంతతికి చెందిన అమెరికన్ ఇంజనీర్ అయిన దమయంతి గుప్తా ఫోర్డ్ మోటార్ కంపెనీలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ పొందిన మొదటి మహిళా ఇంజనీర్. టైమ్ మేగజైన్ వారి ప్రథముల సంకలనంలో ఆమెను "ఫోర్డ్ లో మొదటి డిగ్రీ ఇంజనీర్"గా గుర్తించింది.

 ప్రారంభ జీవితం 
దమయంతి గుప్తా బ్రిటిష్ పాలనలో 1942 మే 10న భారతదేశంలో జన్మించారు. భారతదేశ విభజన, విభజన ఆమె బాల్యంలో జరిగింది, ఆమె, ఆమె కుటుంబం నివసించిన ప్రాంతం పాకిస్తాన్లో భాగం అయింది. విభజన అశాంతికి, అల్లర్లకు దారితీసింది. గుప్తా, ఆమె కుటుంబం సింధ్ లోని తమ స్వగ్రామం తరుషాను రాత్రికి రాత్రే కార్గో షిప్ లో వదిలి ముంబైలో స్థిరపడ్డారు.

శరణార్థులుగా, గుప్తులు కొత్త ప్రదేశంలో ప్రారంభించవలసి వచ్చింది. అయితే, గుప్తా తల్లి గోపిబాయి హింగోరానీకి తన కుమార్తెపై గొప్ప ఆశయాలు ఉన్నాయి. ఆమె 4 వ తరగతి వరకు మాత్రమే చదువుకుంది, కాని ఆమె తనకు తీసుకోలేనిది ఏదైనా ఇవ్వాలనుకుంటున్నట్లు దమయంతికి చెప్పింది: ఒక విద్య.

 విద్య 
గుప్తాకు 13 సంవత్సరాల వయస్సులో, ప్రధాన మంత్రి జవహర్ లాల్ నెహ్రూ దమయంతి నివసించిన పట్టణాన్ని సందర్శించినప్పుడు ఇంజనీరింగ్ పట్ల ఆసక్తి పెరిగింది. భారత్ లో బ్రిటన్ 200 ఏళ్ల పాలనను అనుసరించి పరిశ్రమల ఆవశ్యకత, తదనంతరం పురుష, మహిళా ఇంజినీర్ల ఆవశ్యకత గురించి ఆయన తన పర్యటనలో వివరించారు.

గుప్తా ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలో చేరారు, ఆ పాఠశాలలో ఇంజనీరింగ్ కోసం చేరిన మొదటి మహిళగా గుర్తింపు పొందారు. మొదటి మహిళా ఇంజనీరింగ్ విద్యార్థిగా, ఆమె అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. క్యాంపస్ లో మహిళల విశ్రాంతి గది లేదు. గుప్తా విశ్రాంతి గదిని ఉపయోగించడానికి ప్రతి మార్గంలో ఒకటిన్నర మైళ్ళకు పైగా బైక్ చేయవలసి ఉంటుంది. ఈ విషయాన్ని డీన్ గ్రహించడంతో క్యాంపస్ లో లేడీస్ రెస్ట్ రూమ్ ను నిర్మించారు. గుప్తా తన తరగతిలోనే మొదటి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసింది

19 సంవత్సరాల వయస్సులో, గుప్తా హెన్రీ ఫోర్డ్ గురించి ఒక పుస్తకాన్ని చూశారు, అది ఆమెను ఒక రోజు కంపెనీలో పనిచేయడానికి ప్రేరేపించింది.

1965 లో మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ పొందిన తరువాత, గుప్తా పని కోసం జర్మనీ వెళ్ళారు. ఓక్లహోమా స్టేట్ యూనివర్శిటీలో మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ చేయడానికి 1966 లో ఆమె యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు వెళ్లారు. ఓక్లహోమా స్టేట్ యూనివర్శిటీ నుంచి ఇంజినీరింగ్ లో అడ్వాన్స్ డ్ డిగ్రీ పొందిన తొలి మహిళగా రికార్డు సృష్టించారు.

 కెరీర్ 
మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేసిన తరువాత, గుప్తా మిచిగాన్ లోని డియర్ బోర్న్ లోని ఫోర్డ్ లో పనిచేయడానికి దరఖాస్తు చేసుకున్నారు, కాని ఆమె బృందంలో ఒక మహిళా ఇంజనీర్ ను ఇష్టపడని ఒక మేనేజర్ మొదట తిరస్కరించారు. ఆ తర్వాత మళ్లీ ప్రయత్నించి విజయం సాధించింది. ఆ సమయంలో కంపెనీలో మహిళా ఇంజనీర్లు ఎవరూ లేనందున గుప్తా ఇంజనీరింగ్ పాత్రకు వెళ్తున్నారా లేదా అని మొదట్లో మానవ వనరులకు ఖచ్చితంగా తెలియదు. కంపెనీ తనకు అవకాశం ఇవ్వకపోతే మహిళా ఇంజనీర్లు ఉండరని గుప్తా వ్యాఖ్యానించారు. ఉద్యోగంలో చేరి ఫోర్డ్ లో పనిచేసిన తొలి మహిళా ఇంజనీరుగా గుర్తింపు పొందారు.

యునైటెడ్ ఆటోమొబైల్ కార్మికులు సమ్మెకు దిగినప్పుడు, ఫోర్డ్ మోటార్ కంపెనీలో తొలగింపులు జరిగాయి. తొలగింపుల నుంచి గుప్తా ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు. అయినప్పటికీ, ప్రభావితమైన వారి నుండి ఆమె సూక్ష్మ జాత్యహంకారాన్ని అనుభవించింది.

గుప్తా తన మొదటి బిడ్డకు గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు, ఆమె చూపించడం ప్రారంభించిన తర్వాత పనికి రావద్దని ఆమె మేనేజర్ ఆమెను కోరారు. ప్రసవించిన తరువాత, ఆమె ఫోర్డ్ లో వేరే స్థానంలో పనికి తిరిగి వచ్చింది, కేవలం మూడు నెలల తరువాత పదోన్నతి పొందింది.

గుప్తా తన కెరీర్లో 34 సంవత్సరాలు ఫోర్డ్లో గడిపారు. ఆమె 2002 లో పదవీ విరమణ చేశారు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
దమయంతి సుభాష్ గుప్తాను వివాహం చేసుకుంది. వీరికి సంజయ్ గుప్తా, సునీల్ గుప్తా అనే ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు. ప్రాక్టీస్ చేస్తున్న న్యూరోసర్జన్, సిఎన్ఎన్ చీఫ్ మెడికల్ కరస్పాండెంట్ అయిన సంజయ్ గుప్తా తన తల్లిని బలమైన, శక్తివంతమైన మహిళగా హైలైట్ చేశారు, ఆమె తన జీవితంపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపింది.

 మూలాలు 

వర్గం:1942 జననాలు