అనుజ ప్రభుదేశాయ్

అనుజ ప్రభుదేశాయ్ (జననం: 8 ఫిబ్రవరి 1962) భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలోని బాంబే హైకోర్టు న్యాయమూర్తి. భారతదేశంలో హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులైన గోవా నుండి వచ్చిన మొదటి మహిళ ఆమె.

 జీవితం 
ప్రభుదేసాయి గోవా మాపుసా జన్మించారు. ఆమె ఆంగ్ల సాహిత్యం,  న్యాయశాస్త్రం అభ్యసించి, 1985లో న్యాయవాదంలో చేరారు.

 న్యాయ వృత్తి 
ప్రభుదేశాయ్ బాంబే హైకోర్టు గోవా బెంచ్‌తో సహా గోవాలో న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టారు. ఆమె 1991లో సివిల్ జడ్జి,  జ్యుడీషియల్ మెజిస్ట్రేట్ (ఫస్ట్ క్లాస్) అయ్యారు,  2012లో గోవాలోని పనాజీలో ప్రిన్సిపల్ డిస్ట్రిక్ట్,  సెషన్స్ జడ్జిగా నియమితులయ్యారు. ఆమె ఉత్తర గోవా చిల్డ్రన్స్ కోర్ట్,  లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీకి కూడా అధ్యక్షత వహించారు.

2010లో, మోటారు వాహన ప్రమాద దావాలో పిటిషనర్‌కు పరిహారం చెల్లించడంలో అక్రమాలకు పాల్పడ్డారనే కారణంతో ప్రభుదేశాయ్‌ను ఆమె పదవి నుండి సస్పెండ్ చేశారు. ఆమె తప్పు నుండి నిర్దోషిగా నిర్ధారించబడి, అదే సంవత్సరం బాంబే హైకోర్టు ఆమెను తిరిగి నియమించింది.  గోవాలోని న్యాయవాదుల సంఘాలు ఆమె సస్పెన్షన్‌ను నిరసించాయి,  ఆమెను తిరిగి నియమించాలని డిమాండ్ చేస్తూ హైకోర్టును కలవడానికి ఒక ప్రతినిధి బృందం ప్రణాళిక చేయబడింది.

2013లో, బాంబే హైకోర్టు న్యాయమూర్తి ప్రభుదేశాయ్‌పై హత్యానేరానికి సంబంధించిన కేసులో బెయిల్ ఇవ్వడానికి నిరాకరించినందుకు ఆమెపై కోర్టు ధిక్కార నేరం మోపారు . హైకోర్టు నియమించిన విచారణ అధికారి ఆమెపై ఎలాంటి తప్పు లేదని నిర్దోషిగా ప్రకటించినప్పటికీ, బాంబే హైకోర్టు ధిక్కార తీర్పును ధృవీకరించింది. భారత సుప్రీంకోర్టు ప్రభుదేశాయ్ అప్పీల్‌ను అనుమతించింది,  న్యాయమూర్తిగా ఆమె పనితీరు గురించి హైకోర్టు చేసిన కొన్ని వ్యాఖ్యలను రికార్డు నుండి తొలగించింది. బెయిల్ మంజూరు చేయడంపై సెషన్స్ కోర్టుకు కోర్టు కొన్ని మార్గదర్శకాలను జారీ చేయడంతో కేసు కొట్టివేయబడింది.

2014 మార్చిలో, ప్రభుదేసాయి బొంబాయి హైకోర్టులో అదనపు న్యాయమూర్తిగా చేరిన గోవా నుండి హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులైన మొదటి మహిళ అయ్యారు.

 గుర్తించదగిన కేసులు 
2013లో, లైంగిక వేధింపుల కేసులో అరెస్టయిన జర్నలిస్ట్,  రచయిత తరుణ్ తేజ్‌పాల్‌పై విస్తృతంగా నివేదించబడిన కేసులో ప్రభుదేశాయ్ న్యాయమూర్తిగా ఉన్నారు . ఆమె ముందస్తు బెయిల్ కోసం తేజ్‌పాల్ చేసిన అభ్యర్థనను తిరస్కరించింది,  గోవా పోలీసులు అతన్ని అరెస్టు చేయడానికి అనుమతించింది. ఫిర్యాదుదారుడి గుర్తింపును వెల్లడించినందుకు తేజ్‌పాల్ న్యాయవాదులను కూడా ప్రభదేశాయ్ ఖండించారు.  ఈ కేసు గోవాలో కొనసాగుతోంది, ప్రస్తుతం వేరే న్యాయమూర్తి ఉన్నారు.

2017లో, ప్రభుదేశాయ్,  మరొక న్యాయమూర్తి రంజిత్ మోర్, సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు ఉన్నప్పటికీ , మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వం క్రియాత్మక పోలీసు ఫిర్యాదుల అథారిటీని ఏర్పాటు చేయడంలో విఫలమైందని విమర్శించారు . ఈ వైఫల్యానికి బాధ్యత వహించడానికి సీనియర్ ప్రభుత్వ అధికారులను కోర్టుకు పిలిపించి, ఫిర్యాదుల అథారిటీ సరిగ్గా పనిచేస్తుందని నిర్ధారించుకోవాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఆదేశాలు జారీ చేశారు.  2020లో, నలుగురు పోలీసులు ఒక అనుమానితుడిపై దాడి చేశారని, ఫలితంగా అతను మరణించాడని అంగీకరించిన తర్వాత, ప్రభుదేశాయ్,  మరొక న్యాయమూర్తి దీపాంకర్ దత్తా ముంబై పోలీసుల ప్రవర్తనపై దర్యాప్తునకు ఆదేశించారు.

2017లో, ప్రభుదేశాయ్,  మరొక న్యాయమూర్తి అభయ్ ఓకా, అక్రమ నిర్మాణాలకు పోస్ట్-ఫాక్టో అనుమతులు మంజూరు చేయడానికి ప్రభుత్వం అనుమతించే మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ విధానం చట్టవిరుద్ధమని తీర్పు ఇచ్చారు .  రిక్షాను నడపడానికి అనుమతి మంజూరు చేయడానికి మరాఠీ భాషా పరిజ్ఞానాన్ని తప్పనిసరి చేసిన మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ విధానాన్ని కూడా ప్రభుదేశాయ్,  ఓకా పక్కన పెట్టారు.  మే 2017లో, భారత కోర్టుల నుండి నోటీసులను,  భారతదేశం వెలుపల ఉన్న వ్యక్తులకు విచారణలను పంపడానికి,  అందించడానికి బాధ్యత వహించే నోడల్ అధికారులను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుదేశాయ్,  ఓకా భారత ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించారు. ఈ నోటీసులను కేసులలోని పార్టీలకు సకాలంలో క్రమబద్ధంగా తెలియజేయడంలో భారత ప్రభుత్వం విఫలమైందని ఆ ఉత్తర్వు విమర్శించింది.  2017లో, క్రిమినల్ కేసుల్లో న్యాయం అందించడంలో ఈ ఖాళీలు చూపిన ప్రభావాన్ని గమనించి, రాష్ట్ర ఫోరెన్సిక్ ప్రయోగశాలలలో ఖాళీలు భర్తీ చేయబడతాయని నిర్ధారించుకోవాలని వారు మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించారు.

2018లో, ప్రభుదేశాయ్,  మరొక న్యాయమూర్తి ఎన్హెచ్ పాటిల్, దాడి,  అత్యాచారం నుండి బయటపడిన 13 ఏళ్ల పిల్లవాడికి ఫలిత గర్భధారణను ముగించడానికి అనుమతి ఇచ్చారు. ఇండియన్ మెడికల్ టెర్మినేషన్ ఆఫ్ ప్రెగ్నెన్సీ యాక్ట్ ప్రకారం , 20 వారాల గర్భధారణ తర్వాత గర్భాన్ని తొలగించడం నిషేధించబడింది. గర్భం వల్ల పిల్లల శారీరక,  మానసిక ఆరోగ్యంపై కలిగే ప్రభావంపై వైద్య బోర్డు నుండి సలహా కోరిన తర్వాత కోర్టు ఈ కేసులో మినహాయింపు ఇచ్చింది. ఇలాంటి సందర్భాలలో గర్భాలను తొలగించడాన్ని పరిష్కరించడానికి నిర్దిష్ట మార్గదర్శకాలు ఉన్నాయా అని స్పష్టం చేయాలని ప్రభుదేశాయ్,  పాటిల్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించారు.

 మూలాలు 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1962 జననాలు