బిలికిస్ ఆదెబియి-అబియోలా

బిలికిస్ అడెబియి లేదా బిలికిస్ అడెబియి-అబియోలా లాగోస్ ఆధారిత రీసైక్లింగ్ కంపెనీ 'వెసైక్లర్స్' ను స్థాపించిన నైజీరియన్ వ్యాపారవేత్త. 2022 లో ఆమె లాగోస్ స్టేట్ రికార్డ్స్ అండ్ ఆర్కైవ్స్ బ్యూరో (ఎల్ఎఎస్ఆర్ఎబి) డైరెక్టర్ జనరల్గా, లాగోస్ స్టేట్ పార్క్స్ అండ్ గార్డెన్స్ ఏజెన్సీ (లాస్పార్క్) మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా ఉన్నారు.  ఆమె లాగోస్ స్టేట్ ఎంప్లాయిమెంట్ ట్రస్ట్ ఫండ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ట్రస్టీస్ సభ్యురాలు.Adebiyi-Abiola: New Face Of Waste Management In Nigeria, NGRGuardian, Retrieved 28 February 2016

 ప్రారంభ జీవితం 
అడెబియి 1983లో నైజీరియాలోని లాగోస్లో జన్మించింది, అక్కడ ఆమె సుప్రీం ఎడ్యుకేషన్ ఫౌండేషన్ సెకండరీ పాఠశాలలో చదువుకుంది. ఆమె లాగోస్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రవేశించింది, కాని ఒక సంవత్సరం తరువాత అమెరికాలో తన చదువును పూర్తి చేయడానికి విడిచిపెట్టింది. ఆమె ఫిస్క్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రురాలైంది, తరువాత వాండర్బిల్ట్ విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె మాస్టర్స్ డిగ్రీని సంపాదించింది. ఆమె ఐబీఎంలో ఐదేళ్లు పనిచేసి తదుపరి చదవాలని నిర్ణయించుకుంది. మసాచుసెట్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఎంఐటీ)లో మాస్టర్ ఆఫ్ బిజినెస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (ఎంబీఏ) చదవడానికి ఆమె అంగీకరించారు.

 వెసైక్లర్స్ 
ఆమె ఎంఐటిలో రెండవ సంవత్సరంలో రీసైక్లింగ్ వ్యాపారం ఆలోచన వచ్చింది, అక్కడ ఆమె వ్యర్థాలను తన స్పెషలిస్ట్ సబ్జెక్టుగా పనిచేసింది. బదులుగా రాఫెల్ టికెట్లను అందించడం ద్వారా ఆమె గృహాల నుండి సేకరించగల వ్యర్థాల పరిమాణాన్ని పెంచాలనేది ఆమె ప్రారంభ ఆలోచన. ఆమె నైజీరియాలో విహారయాత్రకు వెళ్లినప్పుడు తన ఆలోచనల పట్ల ఉన్న ఉత్సాహాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయింది. లాగోస్లో వ్యర్థాలు ఒక నిర్దిష్ట ఉపద్రవం, ఎందుకంటే క్రమం తప్పకుండా కొద్ది శాతం మాత్రమే సేకరించబడుతుంది. అడెబియి ఈ ఆలోచనను తిరిగి ఎంఐటికి తీసుకువెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె పోటీలలో తన ఆలోచనను ప్రవేశించడం ద్వారా మద్దతును సేకరించగలిగింది. 2012లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన అడెబియి తన భర్తతో కలిసి ఉండేందుకు నైజీరియాకు వెళ్లింది.

2012 లో, ఆమె లాగోస్లోని గృహాల నుండి రీసైకిల్ చేయగల చెత్తను సేకరించే వెసైక్లర్స్ అనే సంస్థను స్థాపించారు. వ్యాపారం ప్రారంభమైనప్పుడు, అడెబియి తన కొత్త వ్యాపారం గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి కలెక్షన్లు చేయడానికి ట్రైసైకిల్ తీసుకునేది. చెత్తను క్రమబద్ధీకరించిన తర్వాత, ఆమె కంపెనీ చెత్తలో ట్రేడింగ్ కోసం వారు ఎన్ని పాయింట్లు సంపాదించారో తెలియజేస్తూ ఇంటికి తిరిగి ఎస్ఎంఎస్ పంపుతుంది. ఈ పాయింట్లను ఆహారం, శుభ్రపరిచే ఉత్పత్తులు లేదా సెల్ఫోన్ నిమిషాల కోసం మార్చవచ్చు.  ఈ సంస్థ లాగోస్ వేస్ట్ మేనేజ్మెంట్ అథారిటీ భాగస్వామ్యంతో పనిచేస్తుంది. లాగోస్ రోజుకు 9,000 టన్నుల వ్యర్థాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, 2011 లో 18% నుండి రీసైకిల్ చేసిన నిష్పత్తిని రెట్టింపు చేయడానికి అథారిటీ ప్రయత్నిస్తోంది.

నైజీరియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆఫ్రికాలో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలలో ఒకటి, కానీ లాగోస్ లో అస్థిరత అంటే చెత్తను ఎల్లప్పుడూ సేకరించలేము. సాధారణ వాహనాలు చేరుకోలేని ప్రదేశాల నుండి చెత్తను సేకరించడానికి వీలు కల్పించే మాడిఫైడ్ ట్రైసైకిళ్లను వీసైక్లర్లు ఉపయోగిస్తారు, వేలాది గృహాల నుండి వ్యర్థాలను సేకరిస్తారు. అక్టోబర్ 2015 లో కంపెనీ అంచనా ప్రకారం 500 టన్నులకు పైగా చెత్తను సేకరించింది, ఆ చెత్త నుండి విలువను సృష్టించింది, 80 మందికి ఉపాధి కల్పించింది.Garbage in, Money Out: My Stroll With Bilikiss Adebiyi-Abiola, 2014, Huffington Post, Retrieved 28 February 2016

అబియోలా అనే వివాహిత పేరు అడెబియి, కోకా-కోలా, గ్లాక్సో స్మిత్క్లైన్ వారి కార్యకలాపాలకు సబ్సిడీ ఇవ్వడానికి ఏర్పాట్లు చేసింది. చెత్తలో గణనీయమైన భాగం ఈ కంపెనీల నుండి వచ్చిందని, వారు రీసైక్లింగ్ ప్రయత్నానికి సహాయపడటానికి సిద్ధంగా ఉన్నారని వెసైకిలర్లు కనుగొన్నారు. నైజీరియాలోని గిన్నిస్ 2018 లో వెసైక్లర్స్తో కలిసి పనిచేయడానికి అంగీకరించింది.

 గుర్తింపు 
అడెబియి ప్రయత్నాలు నైజీరియా, డి+సి లలో నివేదించబడ్డాయి. ఆమెకు ఎంఐటి నుండి గ్రాంట్లు లభించాయి, ఆమె 2013 లో సబ్-సహారా ఆఫ్రికా కోసం కార్టియర్ ఉమెన్స్ ఇనిషియేటివ్ అవార్డుతో సహా అనేక అవార్డులను గెలుచుకుంది. 2018/19 లో వెసైక్లర్స్కు కింగ్ బౌడోయిన్ ఇంటర్నేషనల్ డెవలప్మెంట్ ప్రైజ్ లభించింది. 2020 లో మొదటి ఐదు వ్యర్థాల రీసైక్లింగ్ వ్యవస్థాపకులలో ఆఫ్రికాలో జాబితా చేయబడిన ఇద్దరు నైజీరియన్లు ఫెలా అకిన్స్, బిలికిస్ అడెబియి-అబియోలా మాత్రమే.

 మూలాలు 

వర్గం:వ్యాపారవేత్తలు