హిరణ్యాక్షుడు

హిరణ్యాక్షుడు హిందూ పురాణాలలో పేర్కొన్న ఒక రాక్షసుడు. ఇతను భూమిని ముంచివేసి, ముల్లోకాలను భయకంపితులను చేశాడు. ఇతన్ని దశావతారాలలో ఒకటైన వరాహ అవతారం సంహరించి భూమిని రక్షించి లోకాలలో శాంతిని స్థాపించాడు. ఇతని సోదరుడు హిరణ్యకశిపుడు.

 పద వివరణ
హిరణ్యాక్షుడు అంటే బంగారం వంటి కన్నులు కలవాడని అర్థం.

 పురాణ కథనం 
వైకుంఠానికి కాపలాగా ఉన్న జయ విజయులను ద్వారపాలకులు బ్రహ్మ కుమారులైన సనత్కుమారులును అడ్డగిస్తారు. వారు అగ్రహోదగ్రులై భూలోకమునందు అసురులై జన్మించమని శాపం ఇస్తారు. వారు విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థించగా మీరు రాక్షస ప్రవృత్తితో ప్రవర్తించారు, కావున వారి శాపమున మూడుజన్మలు రాక్షసులులుగా జన్మించండని చెబుతాడు.
కొన్ని పురాణాల ప్రకారం హిరణ్యాక్షుడు దితి, కశ్యపుల పుత్రుడు. ఇతను బ్రహ్మ గురించి తీవ్ర తపస్సు చేసి దేవుడు, మనిషి, మృగాల చేత తనకు చావు రాకూడదని వరం సంపాదించాడు. ఈ వర గర్వంతో హిరణ్యాక్షుడు ఏ రక్షణ లేని భూమిని విశ్వాంతరాళ సముద్రంలోకి ఈడ్చుకుపోసాగాడు. దేవతలందరూ కలిసి భూమిని, జీవకోటిని కాపాడమని మహావిష్ణువును వేడుకున్నారు. వారి ప్రార్థనను మన్నించిన మహావిష్ణువు వరాహ అవతారాన్ని ధరించి తన కొమ్ముతో భూమిని ఎత్తి కాపాడాడు. అడ్డుకోబోయిన హిరణ్యాక్షుని వధించాడు.

హిరణ్యాక్షుని అన్నయైన హిరణ్యకశిపుడు కూడా తమ్ముని లాగే మరణం లేకుండా వరాలు పొందాడు. ముల్లోకాలను జయించి తన తమ్ముని మరణానికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలనుకుంటాడు.

 మూలాలు 

వర్గం:పురాణ పాత్రలు