ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం

ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, అనేది ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర పరిపాలనా సంస్థ (ఉపజాతి ప్రభుత్వం) ఇది రాష్ట్రానికి భారత రాష్ట్రపతిచే నియమించిన రాజ్యాంగ అధిపతిగా గవర్నర్‌ను కలిగి ఉంటుంది. ఉత్తర ప్రదేశ్ గవర్నరు ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి నియమించుతారు. రాష్ట్ర కార్యనిర్వాహక అధికారాలను కలిగి ఉన్న ముఖ్యమంత్రి, వారి మంత్రుల మండలిని నియమిస్తారు. రోజువారీ ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలకు ముఖ్యమంత్రి, వారి మంత్రి మండలి బాధ్యత వహిస్తుండగా, గవర్నరు రాష్ట్రానికి ఉత్సవ అధిపతిగా ఉంటారు.

భారత రాజకీయాలపై ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ప్రభావం చాలా ముఖ్యమైంది, తరచుగా ఘంటాపథంగా ఉంటుంది. ఇది పార్లమెంటులోని అత్యధిక సభ్యులను లోక్‌సభకు, రాజ్యసభకు రెండింటికీ పంపుతుంది. రాష్ట్ర జనాభా 200 మిలియన్లకు పైగా ఉంది. తరువాతి అత్యధిక జనాభా కలిగిన రాష్ట్రం కంటే దాదాపు రెట్టింపుగా ఉంది.

ప్రాతినిధ్య ప్రజాస్వామ్యం పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ ద్వారా రాష్ట్రం పాలించబడింది. ఉత్తర ప్రదేశ్ భారతదేశంలోని ఆరు ద్విసభ రాష్ట్రాలలో ఒకటి, ఇక్కడ రాష్ట్ర శాసనసభ ఉభయసభలను కలిగి ఉంటుంది. ఇందులో రెండు సభలు ఉన్నాయి. విధానసభ (లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ), విధాన పరిషత్ (శాసన మండలి).   ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభలో 403 మంది సభ్యులు ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి ఎన్నికల ద్వారా ఎన్నికవుతారు. ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనమండలి  100 మంది సభ్యులతో కూడిన శాశ్వత సంస్థ. ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు మూడింట ఒక వంతు (33 మంది సభ్యులు) పదవీ విరమణ చేస్తారు. ఉత్తర ప్రదేశ్ జాతీయ పార్లమెంటుకు అత్యధిక శాసనసభ్యులను పంపుతుంది కాబట్టి, ఇది తరచుగా భారత రాజకీయాలకు సంబంధించి అత్యంత ముఖ్యమైన రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది. ఈ రాష్ట్రం భారత పార్లమెంటు దిగువసభ, లోక్‌సభకు 80 సీట్లు, ఎగువసభ అయిన రాజ్యసభకు 31 స్థానాలను అందిస్తుంది.    

 కార్యనిర్వాహకవర్గం 
ముఖ్యమంత్రిని, వారి మంత్రుల మండలిని నియమించే గవర్నరు నేతృత్వంలో ముఖ్యమంత్రి, మంత్రిమండలి ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహిస్తారు. గవర్నరును ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి రాష్ట్రపతి నియమిస్తాడు. గవర్నరు రాష్ట్రానికి రాజ్యాంగ అధిపతిగా వ్యవహరిస్తారు. రోజువారీ ప్రభుత్వ నిర్వహణను ముఖ్యమంత్రి, వారి మంత్రుల మండలి చూసుకోవడంతో గవర్నరు రాష్ట్రానికి ఉత్సవ అధిపతిగా ఉంటారు.

మంత్రిమండలిలో క్యాబినెట్ మంత్రులు, రాష్ట్ర మంత్రులు ఉంటారు. ప్రధాన కార్యదర్శి నేతృత్వంలోని సెక్రటేరియట్ మంత్రిమండలికి సహాయం చేస్తుంది.  ప్రభుత్వ ప్రధానకార్యదర్శి కూడా ఒక పరిపాలనా అధిపతి.  

ప్రతి ప్రభుత్వ శాఖకు ఒక మంత్రి నేతృత్వం వహిస్తారు. వీరికి అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి లేదా ప్రధాన కార్యదర్శి లేదా అరుదుగా సెక్రటరీ సహాయం చేస్తారు. సాధారణంగా ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ అధికారి, అదనపు చీఫ్ సెక్రటరీ లేదా ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ పరిపాలనా అధిపతిగా వ్యవహరిస్తారు.   ప్రతి శాఖలో ప్రత్యేక కార్యదర్శి, జాయింట్ సెక్రటరీ, డిప్యూటీ సెక్రటరీ, అండర్ సెక్రటరీ, సెక్షన్ ఆఫీసర్ మొదలైన స్థాయి అధికారులు ఉంటారు. అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి లేదా ప్రధాన కార్యదర్శి లేదా కార్యదర్శి మంత్రికి సహాయం చేస్తారు.  

 మంత్రిమండలి 
+ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ మంత్రి మండలివ.సంఖ్య.మంత్రి పేరుర్యాంక్పోర్ట్‌ఫోలియోక్యాబినెట్ మంత్రులు1.యోగి ఆదిత్యనాథ్ముఖ్యమంత్రిముఖ్యమంత్రి, హోం శాఖ2.కేశవ్ ప్రసాద్ మౌర్యడిప్యూటీ ముఖ్యమంత్రిగ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ3.బ్రజేష్ పాఠక్ఆరోగ్య శాఖ4.సురేష్ ఖన్నాకేబినెట్ మినిస్టర్స్ఆర్థిక శాఖ5.సూర్య ప్రతాప్ షాహివ్యవసాయ శాఖ6.స్వతంత్ర దేవ్ సింగ్జల వనరుల శాఖ7.బేబీ రాణి మౌర్యమహిళా, శిశు అభివృద్ధి శాఖ8.చౌదరి లక్ష్మీ నారాయణ్ సింగ్చెరకు అభివృద్ధి, చక్కెర పరిశ్రమ9.జైవీర్ సింగ్పర్యాటక, సాంస్కృతిక శాఖ10.ధర్మపాల్ సింగ్పశుసంవర్థక, పాడిపరిశ్రమ శాఖ11.నంద్ గోపాల్ గుప్తాపారిశ్రామిక అభివృద్ధి శాఖ12.భూపేంద్ర సింగ్ చౌదరిపంచాయతీ రాజ్13.అనిల్ రాజ్‌భర్కార్మిక శాఖ14.జితిన్ ప్రసాదప్రజాపనుల శాఖ15.రాకేష్ సచన్మైక్రో స్మాల్ అండ్ మీడియం ఎంటర్‌ప్రైజెస్,
ఖాదీ, గ్రామ పరిశ్రమలు, సెరికల్చర్ పరిశ్రమలు, చేనేత, జౌళి16.ఎ. కె. శర్మఅర్బన్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ పవర్17.యోగేంద్ర ఉపాధ్యాయసైన్స్ అండ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ డిపార్ట్‌మెంట్18.ఆశిష్ సింగ్ పటేల్టెక్ ఎడ్యుకేషన్ డిపార్ట్‌మెంట్19.సంజయ్ నిషాద్మత్స్య శాఖమినిస్టర్స్ ఆఫ్ స్టేట్ (స్వతంత్ర బాధ్యత)20.నితిన్ అగర్వాల్స్వతంత్ర బాధ్యత కలిగిన రాష్ట్ర మంత్రులుఎక్సైజ్ & ప్రొహిబిషన్21.కపిల్ దేవ్ అగర్వాల్ప్రొఫెషనల్ ఎడ్యుకేషన్ & స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్22.రవీంద్ర జైస్వాల్స్టాంప్, కోర్ట్ ఫీజు, రిజిస్ట్రేషన్23.సందీప్ సింగ్ లోధిప్రాథమిక విద్య24.గులాబో దేవిసెకండరీ ఎడ్యుకేషన్25.గిరీష్ చంద్ర యాదవ్క్రీడలు, యువజన సంక్షేమం26,ధర్మవీర్ ప్రజాపతిజైలు, హోంగార్డు27.అసిమ్ అరుణ్N/A28.జయంత్ ప్రతాప్ సింగ్ రాథోడ్N/A29.దయా శంకర్ సింగ్రవాణా30.దినేష్ ప్రతాప్ సింగ్N/A31.నరేంద్ర కశ్యప్N/A32.అరుణ్ కుమార్ సక్సేనాN/A33.దయా శంకర్ మిశ్రా దయాలుఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖరాష్ట్ర మంత్రులు34.మయాంకేశ్వర్ శరణ్ సింగ్రాష్ట్ర మంత్రులుపార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ35.దినేష్ ఖటిక్N/A'36.సంజీవ్ కుమార్ గోండ్N/A'37.బల్దేవ్ సింగ్ ఔలఖ్వ్యవసాయం, వ్యవసాయ విద్య38.అజిత్ సింగ్ పాల్N/A'39.జస్వంత్ సైనీN/A'40.రాంకేశ్ నిషాద్N/A'41.మనోహర్ లాల్ మన్ను కోరిN/A'42.సంజయ్ సింగ్ గాంగ్వార్N/A'43.బ్రిజేష్ సింగ్N/A'44.క్రిషన్ పాల్ మాలిక్N/A'45.సురేష్ రాహిN/A'46.అనూప్ ప్రధాన్N/A'47.ప్రతిభా శుక్లాN/A'48.రాకేష్ రాథోర్ (గురు)N/A'49.సోమేంద్ర తోమర్N/A'50.రజనీ తివారీN/A'51.సతీష్ శర్మN/A'52.డానిష్ ఆజాద్ అన్సారీమైనారిటీల సంక్షేమం, వక్ఫ్, హజ్53.విజయ్ లక్ష్మీ గౌతమ్N/A'

 న్యాయవ్యవస్థ 
రాష్ట్రంలోని న్యాయవ్యవస్థకు చెందిన హైకోర్టు అలహాబాద్‌లో ఉంది. అలహాబాద్ హైకోర్టు లక్నో బెంచ్, జిల్లా కోర్టులు, ప్రతి జిల్లా లేదా సెషన్స్ డివిజన్‌లోని సెషన్ కోర్టులు, తహసీల్ స్థాయిలో దిగువ కోర్టులను కలిగి ఉంటుంది.   భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఉత్తరప్రదేశ్ గవర్నరు సలహా మేరకు భారత రాష్ట్రపతి ఉత్తర ప్రదేశ్ న్యాయవ్యవస్థ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిని నియమిస్తారు.   ఇతర న్యాయమూర్తులను హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సలహా మేరకు భారత రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు.   సబార్డినేట్ జ్యుడీషియల్ సర్వీస్, రెండు విభాగాలుగా వర్గీకరించబడింది, అవి. ఉత్తర ప్రదేశ్ సివిల్ జ్యుడీషియల్ సర్వీసెస్, ఉత్తర ప్రదేశ్ ఉన్నత న్యాయ సేవలు ఉత్తర ప్రదేశ్ న్యాయవ్యవస్థలో మరొక ముఖ్యమైన భాగం.   ఉత్తర ప్రదేశ్ సివిల్ జ్యుడీషియల్ సర్వీసెస్‌లో సివిల్ జడ్జిలు (జూనియర్ డివిజన్)/జుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్‌లు , సివిల్ జడ్జిలు (సీనియర్ డివిజన్)/చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఉంటారు, ఉత్తర ప్రదేశ్ హయ్యర్ జ్యుడీషియల్ సర్వీస్‌లో సివిల్, సెషన్స్ జడ్జిలు ఉంటారు.  ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని న్యాయవ్యవస్థ సబార్డినేట్ జ్యుడీషియల్ సర్వీస్ (అంటే ఇటావా జిల్లా కోర్టు, కాన్పూర్ దేహత్ జిల్లా కోర్టు) జిల్లా న్యాయమూర్తిచే నియంత్రించబడుతుంది.   

 పరిపాలన 

 డివిజనల్ పరిపాలన 
భారతదేశంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం 75 పరిపాలనా జిల్లాలతో రూపొందించబడింది. అవి 18 విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. ఒక్కో డివిజన్‌లో 3 నుండి 7 జిల్లాలు ఉంటాయి. డివిజనల్ కమీషనర్, ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (ఐఎఎస్) అధికారి ఒక డివిజన్ పరిపాలనకు నాయకత్వం వహించే బాధ్యతను కలిగి ఉంటారు. విభాగానికి చెందిన మంత్రి వారి డివిజన్‌లో ఆదాయ సేకరణ, శాంతిభద్రతల నిర్వహణకు కూడా బాధ్యత వహిస్తారు.    

రాష్ట్రంలో ఎనిమిది పోలీసు జోన్‌లు, పద్దెనిమిది పోలీసు రేంజ్‌లు కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి జోన్ 2-3 పరిధులను కలిగి ఉంటుంది. ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్(ఐపిఎస్) అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ - ర్యాంక్ అధికారి నేతృత్వంలో  శాంతిభద్రతల పర్వేక్షణ ఉంటుంది. ఒక శ్రేణి మూడు నుండి నాలుగు జిల్లాలను కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ - ర్యాంక్ లేదా డిప్యూటీ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ - ర్యాంక్ ఐపిఎస్ అధికారి నేతృత్వంలో ఉంటుంది.

 జిల్లా పరిపాలన 
భారత రాష్ట్రంలోని జిల్లా అనేది ఒక జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, కలెక్టర్ (డిఎం), ఐఎఎస్ అధికారి నేతృత్వంలోని ఒక పరిపాలనా భౌగోళిక విభాగం.జిల్లాలో వివిధ శాఖల మధ్య పనిని సమన్వయం చేసే బాధ్యత జిల్లా మేజిస్ట్రేటుకు ఉంటుంది, జిల్లాలో శాంతిభద్రతల బాధ్యత, కార్యనిర్వాహక మేజిస్ట్రేట్ అధికారం కూడా ఇవ్వబడుతుంది.ప్రావిన్షియల్ సివిల్ సర్వీస్, ఇతర రాష్ట్ర సర్వీసులకు చెందిన అనేక మంది అధికారులు జిల్లా మెజిష్ట్రేటుకు  సహాయం చేస్తారు.   

 రాజకీయం 
ఉత్తరప్రదేశ్ రాజకీయాలు భారతీయ జనతా పార్టీ, సమాజ్ వాది పార్టీ, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, బహుజన్ సమాజ్ పార్టీల ఆధిపత్యంలో ఉన్నాయి. ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ నేతృత్వంలోని ప్రస్తుత ప్రభుత్వాన్ని భారతీయ జనతా పార్టీ ఆక్రమించింది.
 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు