ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోర్డు

ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోర్డ్ (OFB), భారతీయ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలతో కూడిన సంస్థ. ఇది భారత ప్రభుత్వ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ (MoD) యొక్క డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ ప్రొడక్షన్ (DDP) క్రింద ఉంది. ప్రస్తుతం దీన్ని డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఆర్డినెన్స్ (కోఆర్డినేషన్ & సర్వీసెస్) అని అంటున్నారు.  

2021లో 41 ఇండియన్ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలను 7 రక్షణ రంగ పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్‌టేకింగ్‌లుగా (DPSUలు) మార్చిన ప్రభుత్వం, 2024 లో వాటిని మళ్లీ విలీనం చేస్తోంది. ఎందుకంటే ఒక ఫ్యాక్టరీ ఉత్పత్తి మరొక దాని ఇన్‌పుట్‌గా పనిచేస్తుంది.

OFB ప్రపంచంలోనే 37వ అతిపెద్ద రక్షణ పరికరాల తయారీదారు. ఆసియాలో 2వ అతిపెద్దది. భారతదేశంలో అతిపెద్దది. OFB ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ నిర్వహణలో ఉన్న ఉత్పత్తి సంస్థ. భారతదేశంలో అత్యంత పురాతన సంస్థ. ఇందులో మొత్తం 80,000 మంది ఉద్యోగులున్నారు. దీనిని "ఫోర్త్ ఆర్మ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్" అని అంటూంటారు. "ఫోర్స్ బిహైండ్ ది ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్" ఆఫ్ ఇండియా అని కూడా అంటారు. 2020–21 సంవత్సరంలో దీని మొత్తం అమ్మకాలు రూ 22,389.22 కోట్లు.  

ఇది గాలి, భూమి, సముద్ర వ్యవస్థల రంగాలకు అవసరమైన ఉత్పత్తులను తయారు చేస్తోంది. వాటి పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఉత్పత్తి, పరీక్ష, మార్కెటింగ్, లాజిస్టిక్స్‌లో నిమగ్నమై ఉంది. OFB కి నలభై-ఒక్క ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలు, తొమ్మిది శిక్షణా సంస్థలు, మూడు ప్రాంతీయ మార్కెటింగ్ కేంద్రాలు, నాలుగు ప్రాంతీయ భద్రతా నియంత్రణలు ఉన్నాయి. ఇవి దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం, భారతదేశంలో మార్చి 18ని ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. 

 చరిత్ర 

 మూలాలు 
ఇండియన్ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలు ఇండియన్ ఆర్మీ, ఇండియన్ రైల్వేస్ వంటి అన్ని ఇతర సంస్థల కంటే ఒక శతాబ్దం కంటే ముందే ఉన్నాయి. మొదటి భారతీయ ఆయుధ కర్మాగారం 1712లో డచ్ ఓస్టెండ్ కంపెనీ ఇచ్ఛాపూర్‌లో గన్ పౌడర్ ఫ్యాక్టరీని స్థాపించినపుడు దానికి బీజం పడింది. 1787లో, ఇచ్చాపూర్‌లో మరొక గన్‌పౌడర్ కర్మాగారాన్ని స్థాపించారు. ఇది 1791లో ఉత్పత్తిని ప్రారంభించింది. 1904లో నుండి ఆ ప్రదేశాన్ని రైఫిల్ ఫ్యాక్టరీగా ఉపయోగించారు. 1801లో, గన్ క్యారేజ్ ఏజెన్సీ (ప్రస్తుతం గన్ & షెల్ ఫ్యాక్టరీ, కాసిపూర్ అని పిలుస్తారు) కలకత్తాలోని కాసిపూర్‌లో స్థాపించారు. అక్కడ ఉత్పత్తి 1802 మార్చి 18 న ప్రారంభమైంది. భారతదేశంలో ఇప్పటికీ ఉనికిలో ఉన్న పురాతన ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ ఇదే.

 విరాళాలు 
ఇండియన్ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలు యుద్ధాల ద్వారా భారతదేశానికి మద్దతు ఇవ్వడమే కాకుండా, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధితో భారతదేశాన్ని నిర్మించడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. భారతదేశంలో మొదటి ఆధునిక ఉక్కు, అల్యూమినియం, రాగి ప్లాంట్లతో ప్రారంభించి పారిశ్రామిక విప్లవానికి నాంది పలికాయి.http://eprints.nmlindia.org/3774/1/75-80. భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఆధునిక ఎలక్ట్రిక్ టెక్స్‌టైల్ మిల్లు, భారతదేశపు మొదటి రసాయన పరిశ్రమలు,  భారతదేశంలోని మొదటి ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలను స్థాపించారు. అది తయారు చేసిన రైఫిల్స్, బుల్లెట్లతో 1857లో భారతదేశపు మొదటి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామానికి అదే దారితీసింది. ISRO, DRDO, BDL, BEL, BEML, SAIL మొదలైన పరిశోధన, పారిశ్రామిక సంస్థల స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించింది.

 కాలక్రమం 

 1712 – ఇచ్ఛాపూర్‌లో డచ్ ఓస్టెండ్ కంపెనీ గన్ పౌడర్ ఫ్యాక్టరీ స్థాపన. 
 1775 - కోల్‌కతాలోని ఫోర్ట్ విలియమ్‌లో బోర్డ్ ఆఫ్ ఆర్డినెన్స్ స్థాపన.
 1787 - ఇషాపూర్‌లో గన్ పౌడర్ ఫ్యాక్టరీ స్థాపన.
 1791 - ఇషాపూర్‌లో గన్ పౌడర్ ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది.
 1801 – కోల్‌కతాలోని కాసిపోర్‌లో గన్ క్యారేజ్ ఏజెన్సీ స్థాపన.
 1802 – మార్చి 18న కాసిపోర్‌లో ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది.
 1935 - భారతదేశంలోని మొత్తం రక్షణ ఉత్పత్తి పరిశ్రమను నిర్వహించడానికి ఇండియన్ ఆర్డినెన్స్ సర్వీస్‌ను ప్రవేశపెట్టారు.
 1954 - ఇండియన్ ఆర్డినెన్స్ సర్వీస్ (IOS) పేరును ఇండియన్ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీస్ సర్వీస్ (IOFS)గా మార్చారు.
 1979 - ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోర్డును ఏప్రిల్ 2న స్థాపించారు.

 OFBని ఏడు DPSUలుగా పునర్నిర్మించడం 
2021 జూన్ 17 న, రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ OFB లోని ఐదు ఆపరేటింగ్ విభాగాలను, పారాచూట్‌లు ఆప్టో-ఎలక్ట్రానిక్స్‌తో పాటు, పూర్తిగా ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉన్న ఏడు PSUలుగా విభజించే ప్రణాళికలను ప్రకటించింది. ప్రస్తుతం ఉన్న అన్ని కర్మాగారాలు, ఉద్యోగులు ఈ ఏడు పీఎస్‌యూల్లో భాగమవుతారని పేర్కొన్నారు. 2021 అక్టోబరు 1 నుండి, OFB రద్దై, అన్ని నిర్వహణ, నియంత్రణ, కార్యకలాపాలు కొత్తగా ఏర్పడిన 7 రక్షణ PSUలకు బదిలీ అయ్యాయి. అవి:

 అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్ (AWE)
 ఆర్మర్డ్ వెహికల్స్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (AVANI)
 గ్లైడర్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ (GIL)
 ఇండియా ఆప్టెల్ లిమిటెడ్ (IOL)
 మ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ (MIL)
 ట్రూప్ కంఫర్ట్స్ లిమిటెడ్ (TCL)
 యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ (YIL)

కొత్త కంపెనీలను 2021 అక్టోబరు 15 న ప్రారంభించి, దేశానికి అంకితం చేసారు.

వీటిలో ఒక కర్మాగారం లోని ఉత్పత్తి మరొక దానికి ముడిసరుకుగా పనిచేస్తుంది కాబట్టి 2024 లో ప్రభుత్వం వాటిని మళ్లీ విలీనం చేయాలని యోచిస్తోంది.  

 OFB మౌలిక సదుపాయాలు, నాయకత్వం 

 ప్రధాన కార్యాలయం 

 ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోర్డు, కోల్‌కతా
 ఆర్మర్డ్ వెహికల్స్ ప్రధాన కార్యాలయం, చెన్నై
 ఆర్డినెన్స్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఫ్యాక్టరీస్ ప్రధాన కార్యాలయం, కాన్పూర్
 ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోర్డు, న్యూఢిల్లీ కార్యాలయం
 ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ సెల్, ముంబై
 ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీస్ రిక్రూట్‌మెంట్ సెంటర్, నాగ్‌పూర్

 అపెక్స్ బోర్డు 
అపెక్స్ బోర్డ్‌కు డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీస్ (DGOF) నేతృత్వం వహిస్తారు. వీరు బోర్డు ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరిస్తారు (భారత ప్రభుత్వ మాజీ కార్యదర్శి). ఒక్కొక్కరు అదనపు DGOF హోదాను కలిగి ఉన్న తొమ్మిది మంది ఇతర సభ్యులు బోర్డులో ఉంటారు. ఉపయోగించిన ప్రధాన ఉత్పత్తులు/సాంకేతికతలను బట్టి ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలను ఐదు ఆపరేటింగ్ విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. ఇవి:

 మందుగుండు సామగ్రి, పేలుడు పదార్థాలు
 ఆయుధాలు, వాహనాలు, పరికరాలు
 పదార్థాలు, భాగాలు
 సాయుధ వాహనాలు
 ఆర్డినెన్స్ ఎక్విప్‌మెంట్ గ్రూప్ ఆఫ్ ఫ్యాక్టరీస్

పైన పేర్కొన్న ప్రతి కర్మాగారానికి భారత ప్రభుత్వ ప్రత్యేక కార్యదర్శి హోదాలో ఉన్న సభ్యుడు/అదనపు DGOF నేతృత్వం వహిస్తారు. మిగిలిన నలుగురు సభ్యులు సిబ్బంది విధులు, ఫైనాన్స్, ప్లానింగ్, మెటీరియల్ మేనేజ్‌మెంట్, సాంకేతిక సేవలకు బాధ్యత వహిస్తారు. వారు కోల్‌కతా నుండి పనిచేస్తారు.

 ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలు 
కర్మాగారంస్థానంరాష్ట్రంఏ సంస్థ కిందమందుగుండు సామగ్రి కర్మాగారం, ఖడ్కి (AFK)పూణేమహారాష్ట్రమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్కార్డైట్ ఫ్యాక్టరీ, అరువంకాడు (CFA)అరువంకాడుతమిళనాడుమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఇంజిన్ ఫ్యాక్టరీ, అవడి (EFA)చెన్నైతమిళనాడుఆర్మర్‌డ్ వెహికిల్స్ నిగం లిమిటెడ్ఫీల్డ్ గన్ ఫ్యాక్టరీ, కాన్పూర్ (FGK)కాన్పూర్ఉత్తర ప్రదేశ్అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్గన్ క్యారేజ్ ఫ్యాక్టరీ, జబల్పూర్ (GCF)జబల్పూర్మధ్య ప్రదేశ్అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్గ్రే ఐరన్ ఫౌండ్రీ (GIF)జబల్పూర్మధ్య ప్రదేశ్యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్గన్ అండ్ షెల్ ఫ్యాక్టరీ, కాసిపోర్ (GSF)కోల్‌కతాపశ్చిమ బెంగాల్అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్హెవీ అల్లాయ్ పెనెట్రేటర్ ప్రాజెక్ట్ (HAPP)తిరుచిరాపల్లితమిళనాడుమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్హై ఎక్స్‌ప్లోజివ్స్ ఫ్యాక్టరీ (HEF)పూణేమహారాష్ట్రమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్హెవీ వెహికల్స్ ఫ్యాక్టరీ, చెన్నై (HVF)చెన్నైతమిళనాడుఆర్మర్‌డ్ వెహికిల్స్ నిగం లిమిటెడ్మెషిన్ టూల్ ప్రోటోటైప్ ఫ్యాక్టరీ అంబర్‌నాథ్ (MPF)ముంబైమహారాష్ట్రఆర్మర్‌డ్ వెహికిల్స్ నిగం లిమిటెడ్మెటల్ అండ్ స్టీల్ ఫ్యాక్టరీ (MSF)ఇషాపూర్పశ్చిమ బెంగాల్యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ క్లాతింగ్ ఫ్యాక్టరీ అవడి (OCFAV)చెన్నైతమిళనాడుట్రూప్ కంఫర్ట్స్ లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ చండీగఢ్ (OCFC)చండీగఢ్చండీగఢ్ఇండియా ఆప్టెల్ లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ బట్టల కర్మాగారం (OCFS)షాజహాన్‌పూర్ఉత్తర ప్రదేశ్ట్రూప్ కంఫర్ట్స్ లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఫ్యాక్టరీ కాన్పూర్ (OEFC)కాన్పూర్ఉత్తర ప్రదేశ్ట్రూప్ కంఫర్ట్స్ లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఫ్యాక్టరీ హజ్రత్‌పూర్ (OEFHZ)హజ్రత్పూర్ఉత్తర ప్రదేశ్ట్రూప్ కంఫర్ట్స్ లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ అంబర్‌నాథ్ (OFA)ముంబైమహారాష్ట్రయంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ అంబాఝరి (OFAJ)నాగపూర్మహారాష్ట్రయంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ భండారా (OFBA)భండారామహారాష్ట్రమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ భుసావల్ (OFBH)భుసావల్మహారాష్ట్రయంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ బోలంగీర్ (OFBOL)బోలంగీర్ఒడిశామ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ కాన్పూర్ (OFC)కాన్పూర్ఉత్తర ప్రదేశ్అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ చంద్రపూర్ (OFCH)చంద్రపూర్మహారాష్ట్రమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ డండం (OFDC)కోల్‌కతాపశ్చిమ బెంగాల్యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ దేహు రోడ్ (OFDR)పూణేమహారాష్ట్రమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ డెహ్రాడూన్ (OFDUN)డెహ్రాడూన్ఉత్తరాఖండ్ఇండియా ఆప్టెల్ లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ ఇటార్సీ (OFI)ఇటార్సిమధ్య ప్రదేశ్మ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ ఖమారియా (OFK)జబల్పూర్మధ్య ప్రదేశ్మ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ కట్ని (OFKAT)కట్నిమధ్య ప్రదేశ్యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ మురాద్‌నగర్ (OFM)మురాద్‌నగర్ఉత్తర ప్రదేశ్యంత్ర ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ ప్రాజెక్ట్ (OFN)నలందబీహార్మ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ ప్రాజెక్ట్ కోర్వా (OFPKR)కోర్వాఉత్తర ప్రదేశ్అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ ప్రాజెక్ట్ మెదక్ (OFPM)హైదరాబాద్తెలంగాణఆర్మర్‌డ్ వెహికిల్స్ నిగం లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ తిరుచిరాపల్లి (OFT)తిరుచిరాపల్లితమిళనాడుఅడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ వరంగల్ (OFV)వరంగావ్మహారాష్ట్రమ్యూనిషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ఆప్టో ఎలక్ట్రానిక్స్ ఫ్యాక్టరీ (OLF)డెహ్రాడూన్ఉత్తరాఖండ్ఇండియా ఆప్టెల్ లిమిటెడ్ఆర్డినెన్స్ పారాచూట్ ఫ్యాక్టరీ (OPF)కాన్పూర్ఉత్తర ప్రదేశ్గ్లైడర్స్ ఇండియా లిమిటెడ్రైఫిల్ ఫ్యాక్టరీ ఇషాపూర్ (RFI)ఇషాపూర్పశ్చిమ బెంగాల్అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్చిన్న ఆయుధ కర్మాగారం (SAF)కాన్పూర్ఉత్తర ప్రదేశ్అడ్వాన్స్‌డ్ వెపన్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్వాహన కర్మాగారం జబల్పూర్ (VFJ)జబల్పూర్మధ్య ప్రదేశ్ఆర్మర్‌డ్ వెహికిల్స్ నిగం లిమిటెడ్

 ఉత్పత్తులు 

 పౌర ఉత్పత్తులు 

 ఆయుధాలు 

 IOF .22 రివాల్వర్
 IOF .32 రివాల్వర్ (7.65 mm X 23)
 IOF .32 రివాల్వర్ నిర్భీక్
 IOF .32 పిస్టల్ అశాని
 IOF .22 స్పోర్టింగ్ రైఫిల్
 IOF .315 స్పోర్టింగ్ రైఫిల్
 IOF .30-06 స్పోర్టింగ్ రైఫిల్

 మందుగుండు సామగ్రి 

 కార్ట్రిడ్జ్ రిమ్‌ఫైర్ .22" బాల్
 కార్ట్రిడ్జ్ SA .32" రివాల్వర్
 కార్ట్రిడ్జ్ SA .315", .30-06 బాల్
 కార్ట్రిడ్జ్ SA 12 బోర్ 70mm
 కార్ట్రిడ్జ్ SA 12 బోర్ 65 mm ప్రత్యేకం

 సైనిక ఉత్పత్తులు 
ఈ ఉత్పత్తులు సాయుధ దళాల ఉపయోగం కోసం ప్రత్యేకంగా తయారు చేయబడ్డాయి, పౌరులకు విక్రయించబడవు.

 మూలాలు 

వర్గం:భారత రక్షణ వ్యవస్థ
వర్గం:భారతదేశంలో రక్షణ రంగ సంస్థలు