దీప్తి జీవన్‌జీ

దీప్తి జీవన్‌జీ (జననం 2003 సెప్టెంబరు 27) తెలంగాణకు చెందిన  భారతీయ పారా-అథ్లెట్ . ఆమె మహిళల 400 మీటర్ల T20 పరుగులో పాల్గొంటుంది. జపాన్‌లోని కోబ్‌లో 2024 లో జరిగిన పారా అథ్లెటిక్స్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో 2024 మే 20న 400 మీటర్ల టీ20 విభాగంలో 55.06 సెకన్లతో ప్రపంచ రికార్డును నెలకొల్పి భారత్‌కు స్వర్ణ పతకాన్ని అందించింది. ఆమె పారిస్ పారాలింపిక్స్‌కు కూడా అర్హత సాధించింది. 

ఆమె అంతకుముందు 2023లో ఆసియా పారా గేమ్స్ రికార్డును నెలకొల్పింది. ఆమె 55.12 సెకన్ల వద్ద ఉన్న అమెరికన్ బ్రెన్నా క్లార్క్ రికార్డును బద్దలు కొట్టింది. 

దీప్తి జీవాంజికి 2024 సంవత్సరానికిగాను కేంద్ర ప్రభుత్వం అర్జున అవార్డును ప్రకటించింది.

జననం, విద్యాభాస్యం 
దీప్తి జీవన్‌జీ తెలంగాణ రాష్ట్రం, వరంగల్ జిల్లా, పర్వతగిరి మండలం, కల్లెడ గ్రామంలో జీవన్‌జీ యాదగిరి, జీవన్‌జీ ధనలక్ష్మిలకు జన్మించింది.

క్రీడా జీవితం
దీప్తి జీవన్‌జీ వరంగల్‌లో 9వ తరగతి చదువుతున్న పాఠశాల పీఈటి ఉపాధ్యాయునిచే గుర్తించబడింది. ఆ తరువాత ఆమె కోచ్ నాగపురి రమేష్ జూనియర్ జట్టు భారత కోచ్ కింద వచ్చింది. ఆమెకు పుల్లెల గోపీచంద్ కూడా మద్దతు ఇచ్చారు, ఆమె హైదరాబాద్‌లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ది ఎంపవర్‌మెంట్ ఆఫ్ పర్సన్స్ విత్ ఇంటలెక్చువల్ డిజెబిలిటీలో పరీక్షించబడాలని సూచించింది. అక్కడ సంబంధిత పరీక్షల తర్వాత ఆమె మానసిక వికలాంగ వర్గం కింద సర్టిఫికేట్ పొంది పారా అథ్లెట్‌గా పాల్గొనేందుకు అనుమతించింది.

వృత్తి జీవితం
కుడి|thumb|భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము నుండి 2024 సంవత్సరానికిగాను అర్జున అవార్డు అందుకున్న దీప్తి జీవన్‌జీ
జీవన్‌జీ 2022 హాంగ్‌జౌ ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో పాల్గొన్న భారత జట్టుకు ఎంపికైంది, అక్కడ ఆమె కొత్త ఆసియా పారా రికార్డ్‌తో [7] బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది. ఆమె 2023 అక్టోబరు 24న టీ 20 ఈవెంట్‌లో 400 మీటర్ల పరుగు పందెంలో గేమ్‌ల రికార్డును గెలుచుకుంది. ఆమె థాయిలాండ్‌కు చెందిన ఒరావాన్ కైసింగ్ కంటే ముందుగా 56.69 సెకన్లతో స్వర్ణం సాధించింది. భువనేశ్వర్‌లో జరిగిన ఆల్-ఇండియా అంతర్-యూనివర్శిటీ ఛాంపియన్‌షిప్స్ స్వర్ణంలో రెండు స్వర్ణాలు సాధించిన తర్వాత ఆమె 2024 ప్రపంచ పారాలింపిక్స్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లలో మేలో 100 మీ & 200 మీ (కేటగిరీ ఎఫ్) లో జపాన్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లలో పాల్గొన్న భారత జట్టుకు ఎంపికైంది.

ఆమె అంతకుముందు 56.18 సెకన్ల సమయంతో కొత్త ఆసియా రికార్డును నెలకొల్పుతూ ఫైనల్స్‌కు అర్హత సాధించింది. ఆమె ఛోటూ భాయ్ పురాణి స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్‌లో జరిగిన ఇండియన్ యూ20 ఫెడరేషన్ కప్‌లో 100 మీ (కేటగిరీ F)లో కాంస్యం సాధించి రెండవ స్థానంతో పారిస్ 2024 పారాలింపిక్స్ కోటాను సాధించింది. 

దీప్తి జీవన్‌జీ 2024లో జపాన్‌లోని కోబ్‌లో జరిగిన పారా అథ్లెటిక్స్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో భారత దేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి ఉమెన్స్‌ టీ -20 కేటగిరి 400 మీటర్ల పరుగులో కేవలం 55.07 సెకండ్స్‌లో పూర్తిచేసి బంగారు పతకం సాధించి ప్రపంచ రికార్డు క్రియేట్‌ సాధించిన మొదటి అథ్లెట్‌గా నిలిచింది.

మూలాలు

వర్గం:2003 జననాలు
వర్గం:తెలంగాణ వ్యక్తులు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా మహిళలు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా వ్యక్తులు