స్వర్ణ ప్రాజెక్టు

స్వర్ణ  ప్రాజెక్టు
తెలంగాణ రాష్ట్రం  నిర్మల్  జిల్లా సారంగాపూర్ మండలంలోని  స్వర్ణ  గ్రామ  సమీపంలోని  గోదావరి నదికి ఉపనది అయిన  స్వర్ణ నది  పై నిర్మించబడిన మధ్యస్థ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టు. 1957లో అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి
నీలం సంజీవరెడ్డి
ఈ ప్రాజెక్టు  నిర్మిణమునకు శంకుస్థాపన చేశారు.

చరిత్ర
స్వర్ణ ప్రాజెక్టు  అతి పురాతనమైన ప్రాజెక్టు అప్పటి నిర్మల్ తాలుకా లోని గ్రామలలో కొన్నింటికి నీటి సరఫరా సౌకర్యం కోరకు నిజాం ప్రభుత్వం 19 వ శతాబ్దంలో  నిర్మించింది.ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్మల్ జిల్లా రైతుల పోలములకు నీరందించ డానికి  1957లో అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నీలం సంజీవరెడ్డి నిర్మల్  తాలుకా లోని స్వర్ణ నది పై ప్రాజెక్టు పునర్నిణమునకు  శంకుస్థాపన చేశారు.నిర్మాణమునానికి  
₹=4,00,000,00 అక్షరాల నాల్గు కోట్ల వ్యయమను అంచనా వేసి 30 వేల ఎకరాల భూమిని నీరు అందించే ఉద్దేశ్యంతో నిర్మింపబడింది.నిర్మల్ జిల్లా సారంగాపూర్ మండలంలోని జెవిలి ,స్వర్ణ గ్రామముల మధ్య ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణము జరిగింది.112 చదరపు మైళ్ళ వైశాల్యం 1484.53 నీరు నిలువ ఉండే సామర్థ్యమున్న ఈ ప్రాజెక్టు ఎత్తు 66 అడుగులు 3.2 కి.మీ నిడివి గల ఆనకట్టకు 6 గేట్లు అమర్చబడి నది.గేట్ల అడుగు మట్టం 1262 రిజర్వాయరు నిటీ మట్టం 1283 అడుగులు న్నాయి.స్వర్ణ ప్రాజెక్టు కుడి కాలువ వలన కన్కంటి ,మలక్ జాం,చించోలి,గ్రామాలకు ఎడమ కాలువ వలన జాం,సారంగాపూర్,
ధని,అడెల్లి, నిర్మల్ గ్రామాలు లాభాలు పొందుతున్నారు.

ప్రాజెక్టు వివరాలు
ఈ స్వర్ణ ప్రాజెక్టు సారంగాపూర్  మండలంలోని స్వర్ణ, జెవ్లి గ్రామాల మధ్య ఉంది. ఇది మండల కేంద్రమైన సారంగాపూర్ నుండి 12 కి.మీ. దూరం లోను, జిల్లా కేంద్రం నిర్మల్ కు 35 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. ఈ ప్రాజెక్టు గోదావరి నది కి ఉపనది యైన స్వర్ణ వాగు (నది) పై మట్టి,రాతి కట్టడంతో నిర్మించారు. స్వర్ణ డ్యామ్ పూర్తి స్థాయి నీటిమట్టం 1183 అడుగులు అనగా 1.484 టి.ఎం.సికి చేరింది.జలాశయంలో 3000 క్యూసెక్కుల వరద నీరు చేరుతుంది. ఈ. ప్రాజెక్టు అందుబాటులో ఉన్న నీటిలో 1.265 టి.ఎం.సి నీటిని  వినియోగిస్తు రిజర్వాయర్ నిల్వ సామర్థ్యం 1.485 టి.ఎం.సి లు ,నిర్మల్ జిల్లాలో 8945 ఎకరాలు ఆయకట్టుకు సాగునీరు అందించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
స్వర్ణ ప్రాజెక్టు కు రెండు కా లోలువలు ఉన్నాయి.ఒకటి కుడికాలువ మరోకటి ఎడమకాలువ ఈ రెండు కాలువల ద్వారా రైతులు సాగుభూములన్నింటికీ సాగు నీరందుతుంది.రైతులకు వరి నాట్లకు కావలసిన నీరును సకాలంలో విడుదల చేయడంతో పంటలు సమృద్ధిగా పండుతున్నాయి .

మూలాలు

వర్గం: తెలంగాణ జలాశయాలు
వర్గం: తెలంగాణ ప్రాజెక్టులు
వర్గం: నిర్మల్ జిల్లా ప్రాజెక్టులు