ఫాస్టాగ్

ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ (ఆంగ్లం: FASTag) అనేది భారతదేశంలోని ఎలక్ట్రానిక్ రహదారి సుంకం సేకరణ వ్యవస్థ. దీన్ని భారత జాతీయ రహదారుల సంస్థ (NHAI) నిర్వహిస్తోంది. ఇది రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ ఐడెంటిఫికేషన్ (RFID) టెక్నాలజీని ఉపయోగించి నేరుగా ప్రీపెయిడ్ లేదా సేవింగ్స్ ఖాతాతో లింక్ చేయబడిన లేదా నేరుగా టోల్ యజమానికి సుంకం చెల్లింపులు చేస్తుంది. ఇది వాహనపు ముందు అద్దంపై అతికించబడి, టోల్ ప్లాజాల లావాదేవీ కోసం ఆగకుండా వెళ్ళడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ట్యాగ్‌ని అధికారికంగా ట్యాగ్ జారీ చేసేవారు గానీ, భాగస్వామ్య బ్యాంకుల నుండి కొనుగోలు చేయవచ్చు. అది ప్రీపెయిడ్ ఖాతాకు లింక్ చేయబడితే, రీఛార్జ్ చేయడం అవసరం ప్రకారం చేయవచ్చు. కనీస రీఛార్జ్ మొత్తం . NHAI ప్రకారం, FASTag కు అపరిమితమైన చెల్లుబాటు ఉంది. ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి 7.5% క్యాష్‌బ్యాక్ ఆఫర్‌లు కూడా అందించారు. ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ కోసం కొన్ని టోల్ ప్లాజాల వద్ద ప్రత్యేకంగా వరుసలను కేటాయించారు.

2019 జనవరిలో, ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు IOC, BPCL, HPCL పెట్రోల్ పంపుల వద్ద కొనుగోళ్లు చేయడానికి ఫాస్ట్‌ట్యాగ్‌ను ఉపయోగించుకునేలా అవగాహన ఒప్పందాలపై సంతకం చేశాయి.

2019 సెప్టెంబరు నాటికి, 500 పైచిలుకు జాతీయ, రాష్ట్ర రహదారులపై ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ లేన్‌లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. 54.6 లక్షల కార్లకు ఫాస్ట్‌ట్యాగులు అమర్చుకున్నారు. 2021 జనవరి 1 నుండి, అన్ని వాహనాలకు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ తప్పనిసరి చేసారు. అయితే ఆ తర్వాత అది 2021 ఫిబ్రవరి 15 కి వాయిదా పడింది. 2024 జనవరిలో వాల్యూమ్ పరంగా ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ లావాదేవీలు 33.138 కోట్లు జరగ్గా, వాటి విలువ ₹ 5,559.91 కోట్లుగా ఉంది.

 కాలక్రమం 

 ఈ వ్యవస్థను 2014 లో అహ్మదాబాద్, ముంబై మధ్య స్వర్ణ చతుర్భుజి మార్గంలో పైలట్ ప్రాజెక్ట్‌గా ఏర్పాటు చేశారు.
 ఈ వ్యవస్థ 2014 నవంబరు 4న చతుర్భుజి లోని ఢిల్లీ - ముంబై విభాగంలో అమలు చేసారు.  
 2015 జూలైలో స్వర్ణ చతుర్భుజి లోని చెన్నై - బెంగుళూరు భాగంలో ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ చెల్లింపులను స్వీకరించడం ప్రారంభించారు.
 ఏప్రిల్ 2016 నాటికి, భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారులపై 247 టోల్ ప్లాజాలకు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్‌ను విస్తరించారు. ఇది ఆ సమయంలో దేశంలోని మొత్తం టోల్ ప్లాజాల్లో 70%.  
 2016 నవంబరు 23 నాటికి, దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ రహదారులపై ఉన్న 366 సుంకం కేంద్రాల్లో 347 చోట్ల ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ చెల్లింపులను ఆమోదించాయి.
 2017 అక్టోబరు 1 న, NHAI తన పరిధిలోని మొత్తం 370 టోల్ ప్లాజాలలో ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ లేన్‌లను ప్రారంభించింది.
 2017 నవంబరు 8 న, 2017 డిసెంబరు తర్వాత భారతదేశంలో విక్రయించబడే అన్ని కొత్త వాహనాలపై ఫాస్ట్‌ట్యాగ్‌ని తప్పనిసరి చేసారు.
 2019 డిసెంబరి 1 నుండి అన్ని జాతీయ రహదారులపై ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ తప్పనిసరి అని, ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ లేని వినియోగదారుల నుండి రెట్టింపు సుంకాన్ని వసూలు చేస్తారనీ 2019 అక్టోబరు 19 న ప్రకటించారు.
 నవంబర్‌లో, GMR హైదరాబాద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ కార్ పార్క్ సదుపాయాన్ని ప్రారంభించింది.
 2019 డిసెంబరు 15 న, భారతదేశం అంతటా ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ తప్పనిసరి అయింది.
 600+ టోల్ ప్లాజాలు ఇప్పుడు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్‌తో కనెక్ట్ చేయబడ్డాయి. ఇంకా చాలా మంది అతి త్వరలో కనెక్ట్ అవ్వడానికి క్యూలో ఉన్నారు.
 2021 జనవరి 1న, దేశంలోని ప్రతి టోల్ ప్లాజా వద్ద ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ తప్పనిసరి చేసారు. కానీ తర్వాత ఈ తేదీని 2021 ఫిబ్రవరి 15 కి వాయిదా వేసారు.
 2024 ఫిబ్రవరి 1 నుండి NHAI ఇటీవలి ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ఖాతా మాత్రమే పనిచేస్తుందనీ, మునుపటి ట్యాగ్‌లు డియాక్టివేట్ చేయబడతాయి లేదా బ్లాక్‌లిస్ట్ చేయబడతాయనీ ప్రకటించింది. 

+ టోల్ గేట్ చెల్లింపు సేకరణ స్థితి [2017-2022]   కాలం టోల్ గేట్ చెల్లింపు సేకరణ 
మొత్తం (కోట్లు.) ఫాస్టాగ్ పద్ధతిలో 
సేకరణ (కోట్లు.) 2016-17 17942.14 871 2017-18 21948.13 3532 2018-19 24396.20 5956 2019-20 26850.71 10957 2020-21 27744.15 25291 2021-22 34535 33274

 మూలాలు 

వర్గం:భారతదేశ రవాణా వ్యవస్థ