భారతదేశ రాష్ట్ర శాసనసభలు

ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రజలు ఎన్నుకునే సభ్యులతో కూడిన ఒక సభ ఉంటుంది. దీన్ని శాసనసభ లేదా విధానసభ అంటారు. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో రెండు సభలుంటాయి. ఈ రెండో సభను శాసనమండలి అంటారు. రాజ్యాంగం ప్రకారం ఏ రాష్ట్రంలోనైనా శాసనసభలో 500 కంటే ఎక్కువ కాకుండాను, 60 కంటే తక్కువ కాకుండాను స్థానాలు ఉండాలి.ఇది భారతదేశంలోని 28 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలతో ఏక శాసననిర్మాణ రాష్ట్ర శాసనసభ ఏకైక శాసనమండలి, 6 రాష్ట్రాల్లో ఇది దిగువ సభ వారి ద్విసభతో రాష్ట్ర చట్టసభలు ఎగువ సభ రాష్ట్ర శాసన మండలి ఉన్నాయి.

కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఐదు నేరుగా భారత కేంద్ర ప్రభుత్వంచే నిర్వహించబడుతున్నాయి. వాటికి శాసనమండలి లేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని పార్లమెంట్ రద్దు చేయడం, ద్రవ్య బిల్లులను ఆమోదించడం మినహా రాష్ట్ర శాసనసభ ఎగువ సభ, రాష్ట్ర శాసన మండలితో సమానమైన శాసన అధికారాన్ని రాష్ట్ర శాసనసభ కలిగి ఉంటుంది, ఈ సందర్భంలో రాష్ట్ర శాసనసభకు అంతిమ అధికారం ఉంటుంది.

ప్రతి శాసనసభ సభ్యుడు (ఎం.ఎల్.ఎ.) ఏకసభ్య నియోజకవర్గాల వారీగా 5 సంవత్సరాల పదవీకాలానికి ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకోబడతారు. గోవా, సిక్కిం, మిజోరాం, కేంద్రపాలిత రాష్ట్రాలలో లాగా ఒక రాష్ట్ర శాసనసభలో 60 మంది కంటే తక్కువ, 500 కంటే ఎక్కువ మంది సభ్యులు ఉండకూడదని భారత రాజ్యాంగం పేర్కొంది, అయితే పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా మినహాయింపు ఇవ్వబడుతుంది. పుదుచ్చేరిలో 60 కంటే తక్కువ మంది సభ్యులు ఉన్నారు. ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థనపై గవర్నర్ లేదా అధికార మెజారిటీ పార్టీ లేదా సంకీర్ణానికి వ్యతిరేకంగా అవిశ్వాస తీర్మానం ఆమోదించబడినట్లయితే, అత్యవసర పరిస్థితిలో రాష్ట్ర శాసనసభను పార్లమెంటు రద్దు చేయవచ్చు.

 శాసనసభ సభ్యుడు అర్హతలు 

 వారు ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్న రాష్ట్ర శాసనసభ ఓటర్ల జాబితాలో సభ్యునిగా నమోదు అయి ఉండాలి. 
 అతనిపై లేదా ఆమెపై ఎలాంటి క్రిమినల్ ప్రొసీజర్లు లేవని వారు పేర్కొనాలి.
 శాసనసభ సభ్యుడు కాదలచిన వ్యక్తి భారత పౌరుడై ఉండాలి.
 కనీసం 25 ఏళ్ళ వయసు ఉండాలి

 శాసనసభ అధికారాలు 

 రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వంపై అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని రాష్ట్ర శాసనసభలో మాత్రమే ప్రవేశపెడతారు. ఇది మెజారిటీ ఓటుతో ఆమోదం పొందినట్లయితే, ముఖ్యమంత్రి ఆమె/అతని మంత్రిమండలి సమష్టిగా రాజీనామా చేయాలి.
 ద్రవ్య బిల్లును రాష్ట్ర శాసనసభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు. ద్విసభ అధికార పరిధిలో, రాష్ట్ర శాసనసభలో ఆమోదించబడిన తర్వాత, అది రాష్ట్ర శాసన మండలికి పంపబడుతుంది, ఇక్కడ గరిష్ఠంగా 14 రోజుల పాటు ఉంచవచ్చు.
 సాధారణ బిల్లులకు సంబంధించిన విషయాలలో, రాష్ట్ర శాసనసభ అభీష్టం ప్రబలంగా ఉంటుంది. ఉమ్మడి సిట్టింగ్‌కు ఎటువంటి నిబంధన లేదు. అటువంటి సందర్భాలలో, రాష్ట్ర శాసన మండలి చట్టాన్ని గరిష్ఠంగా 4 నెలలు ఆలస్యం చేయవచ్చు (మొదటి సందర్శనలో 3 నెలలు, బిల్లు రెండవ సందర్శనలో 1 నెల).
 రాష్ట్ర శాసనసభకు హాజరైన సభ్యులలో మూడింట రెండొంతుల మంది కంటే తక్కువ లేని మెజారిటీతో తీర్మానాన్ని ఆమోదించడం ద్వారా రాష్ట్ర శాసన మండలిని సృష్టించడానికి లేదా రద్దు చేయడానికి అధికారం ఉంటుంది.

సభానిర్వహణ
సభా నిర్వహణ బాధ్యతలు నిర్వహించేందుకు ఒక సభాపతి (స్పీకరు) ని, ఒక ఉపసభాపతి (డిప్యూటీ స్పీకరు) ని సభ్యుల నుండి ఎన్నుకుంటారు. సాంప్రదాయికంగా సభాపతిగా అధికార పక్షానికి, ఉపసభాపతిగా ప్రతిపక్షానికి చెందిన వారిని ఎన్నుకుంటారు. అయితే ఇది నియమం కాదు. తమ పదవికి రాజీనామా సమర్పించదలచిన పక్షంలో సభాపతి ఉపసభాపతికి, ఉపసభాపతి సభాపతికి సమర్పించాలి. వారి తొలగింపుకు మెజారిటీ సభ్యుల మద్దతు అవసరం. 

సమావేశాలు  
శాసనసభను సమావేశపరచడం, సమావేశాలను ముగించడం, సభను రద్దు చెయ్యడం వంటి అధికారాలు రాష్ట్రపతి వద్ద ఉంటాయి. శాసనసభ సమావేశాల చివరి రోజుకు, తదుపరి సమావేశాల మొదటి రోజుకు మధ్య 6 నెలలకు మించి అంతరం ఉండరాదు. సభలో సభ్యులు కాని రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోని మంత్రులు, రాష్ట్ర అడ్వొకేటు జనరల్ సభనుద్దేశించి ప్రసంగించవచ్చు, సభా కమిటీలలో పాల్గొనవచ్చు. కాని వారికి సభలో ఓటు వేసే అధికారం ఉండదు.

 భారతదేశ రాష్ట్ర శాసన సభలు 
క్రమ
సంఖ్య సభ చిత్రం నియోజకవర్గ జాబితాలు స్థానం సభలోని సభ్యులు  అధికార పార్టీ ప్రస్తుతసభ సంఖ్య, కాలం1ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితాఅమరావతి 175తెలుగు దేశం పార్టీ16వ (2024-2029)2అరుణాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితా  ఇటానగర్ 60భారతీయ జనతా పార్టీ11వ (2024-2029)3అసోం శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితా దిస్సూర్126భారతీయ జనతా పార్టీ15వ (2021-2026)4 బీహార్ శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితా  పాట్నా 243జనతాదళ్ (యునైటెడ్)17వ (2020-2025)5 ఛత్తీస్‌గఢ్ శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా  నవ రాయ్‌పూర్90భారతీయ జనతా పార్టీ6వ (2023-2028) 6 ఢిల్లీ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితా  న్యూ ఢిల్లీ 70భారతీయ జనతా పార్టీ8వ (2025-2030)7 గోవా శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితా పనాజీ40భారతీయ జనతా పార్టీ8వ (2022-2027)8 గుజరాత్ శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితా గాంధీనగర్182భారతీయ జనతా పార్టీ15వ (2022-2027)9 హర్యానా శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితా చండీగఢ్90భారతీయ జనతా పార్టీ15వ (2019-2024)10 హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ center|frameless|100x200pxజాబితా సిమ్లా (వేసవి)ధర్మశాల (శీతాకాలం)68భారత జాతీయ కాంగ్రెస్14వ 2022-2027)11 జమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితా (90+5 నామినేటెడ్) శ్రీనగర్ జమ్మూ 95జమ్మూ కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్13వ (2024-2029)12 జార్ఖండ్ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితా రాంచీ81జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా6వ (2024-2029)13 కర్ణాటక శాసనసభ center|frameless|100pxcenter|frameless|100x100pxజాబితాబెంగళూరు (వేసవి)బెల్గాం (శీతాకాలం) 224 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్16వ (2023-2028) 14 కేరళ శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా తిరువనంతపురం 140కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)15వ (2021-2026)15 మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితాభోపాల్230భారతీయ జనతా పార్టీ16వ (2023-2028)16 మహారాష్ట్ర శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా ముంబై (వేసవి)నాగ్‌పూర్ (శీతాకాలం)288భారతీయ జనతా పార్టీ15వ (2024-2029)17 మణిపూర్ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితా ఇంఫాల్60రాష్ట్రపతి పాలన12వ (2022-2027)18 మేఘాలయ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితాషిల్లాంగ్60 నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ11వ (2023-2028)19 మిజోరం శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా ఐజాల్40జోరమ్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్9వ (2023-2028)20 నాగాలాండ్ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితా కొహిమా60నేషనలిస్ట్ డెమోక్రటిక్ ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ14వ (2023 -2028)21 ఒడిశా శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా భుబనేశ్వర్  147భారతీయ జనతా పార్టీ17వ (2024-2029) 22 పుదుచ్చేరి శాసనసభ జాబితాపుదుచ్చేర33‡అఖిల భారత ఎన్ఆర్ కాంగ్రెస్15వ (2021-2026)23 పంజాబ్ శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా చండీగఢ్ 117 ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ16వ (2022-2027) 24 రాజస్థాన్ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితా జయపూర్200భారతీయ జనతా పార్టీ16వ (2023-2028)25 సిక్కిం శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా గాంగ్‌టక్  32సిక్కిం క్రాంతికారి మోర్చా11వ (2024-2029) 26 తమిళనాడు శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితా చెన్నై 234ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం (డీఎంకే)16వ (2021-2026)27తెలంగాణ శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా హైదరాబాదు  119భారత జాతీయ కాంగ్రెస్3వ (2023-2025)28 త్రిపుర శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా అగర్తలా 60భారతీయ జనతా పార్టీ13వ (2023-2028) 29 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా లక్నో403భారతీయ జనతా పార్టీ18వ (2022-2027) 30 ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభcenter|frameless|75x75pxజాబితాభరారిసైన్ (వేసవి)డెహ్రాడూన్ (శీతాకాలం)70భారతీయ జనతా పార్టీ5వ (2022-2027)31 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా కోల్‌కాతా294ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్17వ (2021-2026)  మొత్తం       4,123  

 అధికార పార్టీల వారీగా రాష్ట్ర శాసనసభలు 

భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలోని జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి 20 శాసనసభలలో అధికారంలో ఉంది. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని ఇండియా కూటమి తొమ్మిది శాసనసభలలో అధికారంలో ఉంది. ఒక శాసనసభ మరొక పార్టీచే పాలించబడుతుంది. ఒక శాసనసభ రాష్ట్రపతి పాలనలో ఉంది.
అధికార పార్టీరాష్ట్రాల/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుజాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి (20)భారతీయ జనతా పార్టీ14తెలుగు దేశం పార్టీ1 జనతాదళ్ (యునైటెడ్1అఖిల భారత ఎన్ఆర్ కాంగ్రెస్1నేషనలిస్ట్ డెమోక్రటిక్ ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ1నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ1సిక్కిం క్రాంతికారి మోర్చా1ఇండియా కూటమి (8) భారత జాతీయ కాంగ్రెస్3ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్1 కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)1ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం1జమ్మూ కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్1జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా1ఇతరులు (2) జోరమ్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్1ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ1రాష్ట్రపతి పాలన (1)రాష్ట్రపతి పాలన1
 మాజీ రాష్ట్ర శాసనసభలు 
అసెంబ్లీసీటుపీరియడ్ యాక్టివ్ద్వారా రద్దు చేయబడిందిఅజ్మీర్ శాసనసభఅజ్మీర్1950–1956రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956.భోపాల్ శాసనసభభోపాల్1949–1956బాంబే లెజిస్లేటివ్ శాసనసభబాంబే1950–1960బొంబాయి పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1960.కూర్గ్ శాసనసభమెర్కరా1950–1956రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956.హైదరాబాద్ శాసనసభహైదరాబాద్1952–1956మధ్య భారత్ శాసనసభగ్వాలియర్1948–1956మద్రాస్ శాసనసభమద్రాస్1947–1969 మద్రాస్ రాష్ట్ర (పేరు మార్పు) చట్టం, 1968మైసూర్ శాసనసభమైసూర్  1947–1973 మైసూర్ రాష్ట్ర (పేరు మార్పు) చట్టం 1973పెప్సు శాసనసభపాటియాలా1950–1956రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956.సౌరాష్ట్ర శాసనసభరాజ్‌కోట్1948–1956రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956.ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చిన్ శాసనసభత్రివేండ్రం1949–1956రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956.వింధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభరేవా1948–1956రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956.
 ఇవీ చూడండి 
 లోక్‌సభ
రాజ్యసభ
శాసనమండలి
భారతదేశ రాష్ట్రప్రభుత్వాలు
భారతదేశ రాజకీయాలు
భారత రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికల జాబితా

గమనికలు
† – In Jammu and Kashmir Legislative Assembly, two seats are reserved for the nominated women members. In addition to that, twenty-four more seats are reserved for the representatives from Pakistan-administered Kashmir and not counted normally.
‡ – In Puducherry Legislative Assembly, three seats are reserved for the members nominated by the Union Government of India.

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

 ఇతర మూలాలు 

వర్గం:భారత రాజకీయ వ్యవస్థ
వర్గం:కార్యాలయాలు
వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర శాసనసభలు
వర్గం:శాసనసభలు