బ్రిటిషు భారతదేశంలో జిల్లాలు

బ్రిటిషు భారతదేశంలో, జిల్లాలు అనేవి పరిపాలనా ఉప విభాగాలు. ప్రావిన్సులు, డివిజన్ల కింద ఉపవిభాగాలుగా జిల్లాలు ఉండేవి.Imperial Gazetteer of India. Published under the authority of His Majesty's Secretary of State for India in Council. Oxford: Clarendon Press, 1907-1909

 చరిత్ర 
బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ కింద ఉన్న బ్రిటిష్ ఇండియాలోని ప్రావిన్సులు, డివిజన్ల కింద ఉపవిభాగాలుగా జిల్లాలను స్థాపించారు. తర్వాత అది బ్రిటిష్ ఇండియాలోని అత్యధిక ప్రావిన్సులలో అమలు చేసారు.Imperial Gazetteer of India, vol. V, 1908

బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో ఏర్పడిన చాలా జిల్లాలు భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత భారతదేశంలో జిల్లాలుగా మారాయి. కొన్ని జిల్లాలు పాకిస్తాన్‌లో చేరాయి.

 చారిత్రక జిల్లాలు 
కింది జాబితాలో 1947లో భారతదేశ విభజన సమయానికి ఉనికిలో ఉన్న బ్రిటిష్ ఇండియాలోని జిల్లాలు మాత్రమే ఉన్నాయి

 బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలోని జిల్లాలు 

 అస్సాం వ్యాలీ డివిజన్ 

 జిల్లాలు 

 దరాంగ్ జిల్లా
 గోల్‌పరా జిల్లా
 కమ్రూప్ జిల్లా
 లఖింపూర్ జిల్లా
 నౌగాంగ్ జిల్లా
 సిబ్‌సాగర్ జిల్లా

 బలిపారా ఫ్రాంటియర్ ట్రాక్ట్
 సదియా ఫ్రాంటియర్ ట్రాక్ట్

 సుర్మా వ్యాలీ అండ్ హిల్స్ డివిజన్ 

 హిల్స్ జిల్లాలు 

 గారో హిల్స్ జిల్లా
 ఖాసీ ఆండ్ జైంతియా హిల్స్ జిల్లా
 లుషాయ్ హిల్స్ జిల్లా
 నాగా హిల్స్ జిల్లా
 నాగా గిరిజన ప్రాంతాలు

 సాదా జిల్లాలు 

 కచార్ జిల్లా
 సిల్హెట్ జిల్లా

 బలూచిస్తాన్ ప్రెసిడెన్సీ లోని జిల్లాలు 

 బోలన్ జిల్లా
 చాగై జిల్లా
 లోరలై జిల్లా
 క్వెట్టా-పిషిన్ జిల్లా
 సిబి జిల్లా ( మర్రి-బుగ్టి కౌంటీతో సహా)
 జోబ్ జిల్లా

 అస్సాం ప్రావిన్స్‌లోని జిల్లాలు 

 1947లో భారతదేశ విభజన సమయంలో, బెంగాల్లో 5 డివిజన్లు 28 జిల్లాలు ఉండేవి 

 బుర్ద్వాన్ డివిజన్ (చుచురా) 

 బంకురా జిల్లా
 బీర్భూమ్ జిల్లా
 బుర్ద్వాన్ జిల్లా
 హౌరా జిల్లా
 హుగ్లీ జిల్లా '
 మిడ్నాపూర్ జిల్లా

 చిట్టగాంగ్ డివిజన్ 

 చిట్టగాంగ్ జిల్లా
 చిట్టగాంగ్ హిల్స్ జిల్లా
 నోఖాలి జిల్లా
 తిప్పరా జిల్లా

 డాకా డివిజన్ 

 బకర్‌గంజ్ జిల్లా
 డాకా జిల్లా
 ఫరీద్‌పూర్ జిల్లా
 మైమెన్‌సింగ్ జిల్లా

 ప్రెసిడెన్సీ డివిజన్ (కలకత్తా) 

 కలకత్తా జిల్లా
 జెస్సోర్ జిల్లా
 ఖుల్నా జిల్లా
 ముర్షిదాబాద్ జిల్లా
 నదియా జిల్లా
 24 పరగణాల జిల్లా

 రాజ్‌షాహి డివిజన్ (జల్‌పైగురి) 

 బోగ్రా జిల్లా
 దినాజ్‌పూర్ జిల్లా
 డార్జిలింగ్ జిల్లా
 జల్పాయ్‌గురి జిల్లా
 మాల్దా జిల్లా
 రాజ్‌షాహి జిల్లా
 రంగపూర్ జిల్లా
 పబ్నా జిల్లా

 బీహార్ ప్రావిన్స్‌లోని జిల్లాలు 

 భాగల్పూర్ డివిజన్ 

 భాగల్పూర్ జిల్లా
 ముంగేర్ జిల్లా
 పూర్నియా జిల్లా
 సంతాల్ పరగణా జిల్లా

 చోటా నాగ్‌పూర్ డివిజన్ (రాంచీ) 

 హజారీబాగ్ జిల్లా
 మంభుమ్ జిల్లా
 పలమౌ జిల్లా
 రాంచీ జిల్లా
 సింగ్‌భూమ్ జిల్లా

 పాట్నా డివిజన్ 

 గయా జిల్లా
 పాట్నా జిల్లా
 షహాబాద్ జిల్లా

 తిర్హట్ డివిజన్ (ముజఫర్‌పూర్) 

 చంపారన్ జిల్లా
 దర్భంగా జిల్లా
 ముజఫర్‌పూర్ జిల్లా
 సరన్ జిల్లా

 బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలోని జిల్లాలు 

 అహ్మదాబాద్ జిల్లా
 అహ్మద్‌నగర్ జిల్లా
 బెల్గాం జిల్లా
 భరూచ్ జిల్లా
 బీజాపూర్ జిల్లా
 బాంబీ సిటీ జిల్లా
 బాంబి సబర్బన్ జిల్లా
 కొలాబా జిల్లా
 ధార్వార్ జిల్లా
 తూర్పు ఖండేష్ జిల్లా
 ఖిరా జిల్లా
 నాసిక్ జిల్లా
 ఉత్తర కెనరా జిల్లా
 పంచమహల్ జిల్లా
 పూనా జిల్లా
 రత్నగిరి జిల్లా
 సతారా జిల్లా
 షోలాపూర్ జిల్లా
 సూరత్ జిల్లా
 థానా జిల్లా
 పశ్చిమ ఖండేష్ జిల్లా

 సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ అండ్ బేరార్ 

 బెరార్ డివిజన్ (అమ్‌రావతి) 

 అకోలా జిల్లా
 అమరాతి జిల్లా
 బుల్దానా జిల్లా
 యెత్మల్ జిల్లా

 ఛత్తీస్‌గఢ్ డివిజన్ (రాయ్‌పూర్) 

 బాలాఘాట్ జిల్లా
 భండారా జిల్లా
 బిలాస్‌పూర్ జిల్లా
 దుర్గ్ జిల్లా
 రాయ్పూర్ జిల్లా

 జుబుల్‌పూర్ డివిజన్ 

 హోషంగాబాద్ జిల్లా
 జుబుల్‌పూర్ జిల్లా
 మాండ్లా జిల్లా
 నిమార్ జిల్లా
 సౌగర్ జిల్లా

 నాగ్‌పూర్ డివిజన్ 

 బేతుల్ జిల్లా
 చందా జిల్లా
 చింద్వారా జిల్లా
 నాగ్‌పూర్ జిల్లా
 వార్ధా జిల్లా

 జమ్మూ కాశ్మీర్ రాజ్యం 

 జమ్మూ ప్రావిన్స్ 

 జిల్లాలు 

 జమ్మూ జిల్లా
 కతువా జిల్లా
 మీర్పూర్ జిల్లా
 రియాసి జిల్లా
 ఉదంపూర్ జిల్లా

 జాగీర్లు 

 చెనాని
 పూంచ్

 కాశ్మీర్ ప్రావిన్స్ 

 అనంతనాగ్ జిల్లా
 బారాముల జిల్లా
 ముజఫరాబాద్ జిల్లా

 సరిహద్దు జిల్లాలు 

 జిల్లాలు 

 అస్టోర్ జిల్లా
 గిల్గిట్ జిల్లా
 లడఖ్ జిల్లా

 ఏజెన్సీ 

 గిల్గిట్ ఏజెన్సీ

 హైదరాబాద్ రాజ్యం 

 ఔరంగాబాద్ డివిజన్ 

 ఔరంగాబాద్ జిల్లా
 బిర్ జిల్లా
 నాందర్ జిల్లా
 పరభాని జిల్లా

 గుల్బర్గా డివిజన్ 

 బీదర్ జిల్లా
 గుల్బర్గా జిల్లా
 ఉస్మానాబాద్ జిల్లా
 రాయచూరు జిల్లా

 గుల్షానాబాద్ డివిజన్ (మెదక్) 

 అత్రాఫ్-ఇ-బల్దా జిల్లా
 మహబూబ్ నగర్ జిల్లా
 మెదక్ జిల్లా
 నల్గొండ జిల్లా
 నిజామాబాద్ జిల్లా

 వరంగల్ డివిజన్ 

 ఆదిలాబాద్ జిల్లా
 కరీంనగర్ జిల్లా
 వరంగల్ జిల్లా

 మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ లోని జిల్లాలు 

 అనంతపురం జిల్లా
 బళ్లారి జిల్లా
 చింగ్లేపుట్ జిల్లా
 చిత్తూరు జిల్లా
 కోయంబత్తూరు జిల్లా (మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ)
 కడప జిల్లా
 తూర్పుగోదావరి జిల్లా
 గుంటూరు జిల్లా
 కృష్ణా జిల్లా
 కర్నూలు జిల్లా
 మధుర జిల్లా (మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ)
 మలబార్ జిల్లా
 నెల్లూరు జిల్లా
 ఉత్తర ఆర్కాట్ జిల్లా
 రన్నాద్ జిల్లా
 సేలం జిల్లా
 దక్షిణ ఆర్కాట్ జిల్లా
 దక్షిణ కెనరా జిల్లా
 తంజావూరు జిల్లా
 తిన్నెవేలీ జిల్లా
 ట్రిచినోపోలీ జిల్లా
 విశాఖపట్నం జిల్లా
 పశ్చిమగోదావరి జిల్లా

 మైసూర్ రాజ్యంలో 

 బెంగళూరు జిల్లా
 చితాల్‌డ్రగ్ జిల్లా
 హాసన్ జిల్లా
 కడూరు జిల్లా
 కోలారు జిల్లా
 మాండ్య జిల్లా
 మైసూర్ జిల్లా
 షిమోగా జిల్లా
 తుమకూరు జిల్లా

 నార్త్-వెస్ట్ ఫ్రాంటియర్ ప్రావిన్స్ జిల్లాలు 

 బన్నూ జిల్లా
 డేరా ఇస్మాయిల్ ఖాన్ జిల్లా
 హజారా జిల్లా
 కోహట్ జిల్లా
 మర్దాన్ జిల్లా
 పెషావర్ జిల్లా

 ఒరిస్సా ప్రావిన్స్ జిల్లాలు 

 బాలాసోర్ జిల్లా
 కటక్ జిల్లా
 గంజాం జిల్లా
 కోరాపుట్ జిల్లా
 పూరి జిల్లా
 సంబల్పూర్ జిల్లా

 పంజాబ్ ప్రావిన్సు 

 అంబాలా డివిజన్ 

 అంబాలా జిల్లా
 గుర్గావ్ జిల్లా
 హిస్సార్ జిల్లా
 కర్నాల్ జిల్లా
 రోహ్తక్ జిల్లా
 సిమ్లా జిల్లా

 జలందర్ డివిజన్ 

 ఫిరోజ్‌పూర్ జిల్లా
 హోషియార్‌పూర్ జిల్లా
 జుల్లుందూరు జిల్లా
 కాంగ్రా జిల్లా
 లూధియానా జిల్లా

 లాహోర్ డివిజన్ 

 అమృత్‌సర్ జిల్లా
 గుజ్రాన్‌వాలా జిల్లా
 గురుదాస్‌పూర్ జిల్లా
 లాహోర్ జిల్లా
 షేఖుపుర జిల్లా
 సియాల్‌కోట్ జిల్లా

 ముల్తాన్ డివిజన్ 

 డేరా ఘాజీ ఖాన్ జిల్లా
 జాంగ్ జిల్లా
 లియాల్పూర్ జిల్లా
 మోంట్‌గోమేరీ జిల్లా
 ముల్తాన్ జిల్లా
 ముజఫర్‌గఢ్ జిల్లా

 రావల్పిండి డివిజన్ 

 అటాక్ జిల్లా
 గుజరాత్ జిల్లా
 జీలం జిల్లా
 మియాన్‌వాలి జిల్లా
 రావల్పిండి జిల్లా
 షాపూర్ జిల్లా

 సింద్ ప్రావిన్స్ 

 దాదు జిల్లా
 హైదరాబాద్ జిల్లా
 కరాచీ జిల్లా
 లర్కానా జిల్లా
 నవాబ్‌షా జిల్లా
 సుక్కూర్ జిల్లా
 థార్ పార్కర్ జిల్లా
 ఎగువ సింధ్ సరిహద్దు జిల్లా

 యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ జిల్లాలు 

 ఆగ్రా డివిజన్ 

 ఆగ్రా జిల్లా
 అలీఘర్ జిల్లా
 ఎటా జిల్లా
 మెయిన్పురి జిల్లా
 ముత్రా జిల్లా

 అలహాబాద్ డివిజన్ 

 అలహాబాద్ జిల్లా
 కౌన్‌పోర్ జిల్లా
 ఇటావా జిల్లా
 ఫతేపూర్ జిల్లా
 ఫరూఖాబాద్ జిల్లా

 బెనారస్ డివిజన్ 

 బల్లియా జిల్లా
 బెనారస్ జిల్లా
 గాజీపూర్ జిల్లా
 జాన్‌పూర్ జిల్లా
 మీర్జాపూర్ జిల్లా

 ఫైజాబాద్ డివిజన్ 

 బహ్రైచ్ జిల్లా
 బారా బంకీ జిల్లా
 ఫైజాబాద్ జిల్లా
 గోండా జిల్లా
 ప్రతాప్‌గఢ్ జిల్లా
 సుల్తాన్‌పూర్ జిల్లా

 గోరఖ్‌పూర్ డివిజన్ 

 అజంగఢ్ జిల్లా
 బస్తీ జిల్లా
 డియోరియా జిల్లా
 గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా

 ఝాన్సీ డివిజన్ 

 బండా జిల్లా
 హమీర్‌పూర్ జిల్లా
 జలౌన్ జిల్లా
 ఝాన్సీ జిల్లా

 కుమాన్ డివిజన్ (నైనిటాల్) 

 అల్మోరా జిల్లా
 గర్వాల్ జిల్లా
 నైనిటాల్ జిల్లా

 లక్నో డివిజన్ 

 హర్దోయ్ జిల్లా
 ఖేరి జిల్లా
 లక్నో జిల్లా
 రాయ్ బరేలీ జిల్లా
 సీతాపూర్ జిల్లా
 ఉనావో జిల్లా

 మీరట్ డివిజన్ 

 బులంద్‌షహర్ జిల్లా
 డెహ్రా డూన్ జిల్లా
 మీరట్ జిల్లా
 ముజఫర్‌నగర్ జిల్లా
 సహరాన్‌పూర్ జిల్లా

 రోహిల్‌ఖండ్ డివిజన్ (బరేలి) 

 బరేలీ జిల్లా
 బిజ్నౌర్ జిల్లా
 బుదౌన్ జిల్లా
 మొరాదాబాద్ జిల్లా
 పిలిభిత్ జిల్లా
 షాజహాన్‌పూర్ జిల్లా

 ఇతర జిల్లాలు 

 అజ్మీర్ జిల్లా ( అజ్మీర్-మేర్వారా ప్రావిన్స్‌లోని ఏకైక జిల్లా)
 కూర్గ్ జిల్లా ( కూర్గ్ ప్రావిన్స్‌లోని ఏకైక జిల్లా)

 పూర్వ జిల్లాలు 

 బస్సీన్ జిల్లా
 భిల్సా జిల్లా
 చందేరి జిల్లా
 ఢిల్లీ జిల్లా
 ఎలిచ్‌పూర్ జిల్లా
 ఇసాగర్ జిల్లా
 జంగిల్ మహల్స్
 జంగిల్ టెర్రీ
 ఖండేష్ జిల్లా
 మెర్వారా జిల్లా
 ముహమ్మది జిల్లా
 నీముచ్ జిల్లా
 ఉత్తర బరేలీ జిల్లా
 సిరోంజ్ జిల్లా
 థాల్-చోటియాలీ
 వున్ జిల్లా

 ఇవి కూడా చూడండి 

 భారతదేశంలోని జిల్లాల జాబితా
 బ్రిటిష్ భారతదేశంలో పరిపాలనా విభాగాలు
 మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో పరిపాలనా విభాగాలు

 మూలాలు 

వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశంలో జిల్లాలు