ముకుంద్ నాయక్

ముకుంద్ నాయక్ (జననం: 1949 అక్టోబరు 15) భారతీయ కళాకారుడు. ఈయన జానపద గాయకుడు, గేయరచయిత, నృత్యకారుడు. నాయక్ నాగపురి జానపద నృత్యం ఝుమర్ యొక్క ప్రతిపాదకుడు. పద్మశ్రీ, సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డులు అందుకున్నారు.

 ప్రారంభ జీవితం, కుటుంబం 
ఆయన 1949లో బీహార్ సిమ్దేగా జిల్లా (ప్రస్తుతం జార్ఖండ్) బోక్బా గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన సాంప్రదాయకంగా సంగీతకారులైన ఘాసి కుటుంబానికి చెందినవాడు. జంషెడ్పూర్ నుండి బి. ఎస్. సి పూర్తి చేశాడు.  ఆయన ద్రోపాడి దేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆయనకు నందలాల్, ప్రద్యుమన్, కవలలు చంద్రకాంత్, సూర్యకాంతతో సహా ఐదుగురు పిల్లలు ఉన్నారు.

 కెరీర్ 
సాంప్రదాయ జానపద కళలను పరిరక్షించే లక్ష్యంతో, ముకుంద్ నాయక్ భరత్ నాయక్, భవ్య నాయక్, ప్రఫుల్ కుమార్ రాయ్, లాల్ రణవిజయ్ నాథ్ షాదేవ్, క్షితిజ్ కుమార్ వంటి ఇతర సాంస్కృతిక కార్యకర్తలతో బహిరంగ ప్రదేశాలలో పాటలను ప్రదర్శించడం ప్రారంభించాడు. 1974లో ఆకాశవాణిలో పెర్ఫార్మర్ గా చేరాడు. రాంచీలోని జగనాథ్ పూర్ మేళాలో ఆయన తొలి ప్రదర్శన జరిగింది. 1979లో ఇండస్ట్రియల్ కెమిస్ట్ ఉద్యోగాన్ని వదిలేసి బీహార్ ప్రభుత్వ సాంగ్ అండ్ డ్రామా విభాగంలో చేరారు. ఇది అతనికి రేడియో, టెలివిజన్లో పనిచేసే అవకాశాలను ఇచ్చింది. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహంతో విదేశాలకు వెళ్లి హాంకాంగ్, తైవాన్, ఫిలిప్పీన్స్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. 1980లో రాంచీ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రాంతీయ, గిరిజన భాషా విభాగం ఏర్పడినప్పుడు విశ్వవిద్యాలయంతో అనుబంధం ఏర్పడింది. 1981 లో, అతను దక్షిణ బీహార్కు చెందిన కరమ్ సంగీతంపై డాక్టర్ కరోల్ మెర్రీ బేబీ పరిశోధకునితో పరిచయం అయ్యాడు, ఆమెతో కలిసి పనిచేసే అవకాశం పొందాడు. 1988లో హాంగ్ కాంగ్ ఇన్ స్టిట్యూట్ ఫర్ ది ప్రమోషన్ ఆఫ్ చైనీస్ కల్చర్ యొక్క మూడవ "హాంగ్ కాంగ్ ఇంటర్నేషనల్ డాన్స్ ఫెస్టివల్"లో అతని బృందం ప్రదర్శన ఇచ్చింది. 1985 లో నాగపురి సంస్కృతిని ప్రోత్సహించడానికి "కుంజ్బన్" అనే సంస్థను స్థాపించాడు. కుంజ్బన్ నాగపురి సంస్కృతిని, ముఖ్యంగా నాగపురి ఝుమర్ను ప్రోత్సహిస్తుంది. పలు నాగ్పురి చిత్రాల్లో కూడా నటించారు. ధనుంజయ్ నాథ్ తివారీ 1992లో నిర్మించి, 1994లో విడుదలైన సోనా కర్ నాగ్ పూర్ ఆయన తొలి చిత్రం.

 ఫిల్మోగ్రఫీ 
సంవత్సరంసినిమానటుడుసంగీత దర్శకుడుగాయకుడుభాషగమనికలు1992సోనా కర్ నాగ్పూర్అవునునాగపూరిసోనా కర్ నాగ్పూర్ మొదటి నాగ్పురి చిత్రం2009బహాఅవునునాగపూరి2019ఫుల్మనియాఅవునునాగపూరి2022కర్మ ధర్మంఅవునునాగపూరి

 అవార్డులు, గౌరవాలు 

 సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, 2019 
 పద్మశ్రీ, 2017
 సంస్కృత సమ్మన్ (2017) కళా సంస్కృతి విభాగ్.
 ప్రభాత్ ఖబర్ రచించిన జార్ఖండ్ గౌరవ్ సమ్మన్.
 లోక్ కళా సమితి & దైనిక్ జాగరణ్ చేత జార్ఖండ్ రత్న అవార్డు.

 మూలాలు 

వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1949 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు