గిరిజా వ్యాస్

గిరిజా వ్యాస్ (1946 జూలై 8 - 2025 మే 01) ఒక భారతీయ రాజకీయవేత్త, కవి, రచయిత. ఆమె చిత్తోర్‌గఢ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత పార్లమెంటు దిగువసభ అయిన 15వ లోక్‌సభ సభ్యురాలు, భారత జాతీయ మహిళా కమిషన్ మాజీ అధ్యక్షురాలు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
గిరిజా వ్యాస్ 1946 జూలై 8న కృష్ణ శర్మ, జమునా దేవి వ్యాస్ దంపతులకు జన్మించింది. తత్వశాస్త్రంలో డాక్టరేట్ పొందిన తరువాత, ఆమె ఉదయపూర్ లోని మోహన్ లాల్ సుఖాడియా విశ్వవిద్యాలయం, డెలావేర్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ గా చేసింది.

ఆమె ఎనిమిది పుస్తకాలు రాసింది, వాటిలో హిందీ, ఉర్దూ, ఆంగ్లంలో మూడు కవితా సంపుటాలు కూడా ఉన్నాయి. ఎహ్సాస్ కే పర్లో ఆమె ఉర్దూ కవితలు ఉన్నాయి, సీప్, సముందర్ ఔర్ మోతీలో ఆమె హిందీ, ఉర్దూ పద్యాలు రెండూ ఉన్నాయి, నోస్టాల్జియా ఆంగ్ల పద్యాలతో సుసంపన్నం చేయబడింది.

 రాజకీయ జీవితం 
1985లో, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా, ఆమె రాజస్థాన్ లోని ఉదయపూర్ నుండి శాసనసభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికయ్యింది, 1990 వరకు రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం మంత్రిగా పనిచేసింది.

1991లో, ఆమె లోక్‌సభలో రాజస్థాన్ లోని ఉదయపూర్ కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ భారత పార్లమెంటుకు ఎన్నికయ్యింది, పాములపర్తి వెంకట నరసింహారావు మంత్రిత్వ శాఖలో భారత సమాఖ్య ప్రభుత్వంలో ఉప మంత్రి (సమాచార, ప్రసారం) గా నియమితులయ్యింది.
 1993 తరువాతః అధ్యక్షురాలు, అఖిల భారత మహిళా కాంగ్రెస్
 1993-96: సభ్యురాలు, సంప్రదింపుల కమిటీ, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ సభ్యుడు, హౌస్, విదేశీ వ్యవహారాలపై స్టాండింగ్ కమిటీ
 1996: 11వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నిక (2వ సారి) 
 1996 తరువాతః సభ్యురాలు, రాజ్ భాషపై కమిటీ సభ్యురాలు, మహిళా సాధికారతపై కమిటీ సభ్యురాలు.
 1999: 13వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నిక (3వ సారి) 
 1999-2000: సభ్యురాలు, పెట్రోలియం, రసాయనాల కమిటీ
 2001 నుండి 2004 వరకు ఆమె రాజస్థాన్ ప్రావిన్షియల్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షురాలిగా కూడా పనిచేసింది. ప్రస్తుతం, ఆమె అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ మీడియా విభాగం చైర్పర్సన్, ఇండో-ఇయు సివిల్ సొసైటీ సభ్యురాలు.
 2005 ఫిబ్రవరిలో, మన్మోహన్ సింగ్ నేతృత్వంలోని యుపిఎ ప్రభుత్వంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆధిపత్యం చెలాయించింది, రాజ్యాంగబద్ధమైన, చట్టబద్ధమైన సంస్థ అయిన ఐదవ జాతీయ మహిళా కమిషన్ ఛైర్‌పర్సన్ పదవికి ఆమెను నామినేట్ చేసింది, ఈ పదవిలో ఆమె 2011 ఆగస్టు 1 వరకు కొనసాగింది.
 ఆమె 2008లో రాజస్థాన్ లో ఎంఎల్ఏగా కూడా ఎన్నికయ్యింది. ఆమె 2013లో గృహనిర్మాణ, పట్టణ పేదరిక నిర్మూలన మంత్రిగా పనిచేసింది.
మరణం
గిరిజా వ్యాస్ 79 ఏళ్ల వయసులో అగ్నిప్రమాదంలో గాయపడి 2025 మే 1న కన్నుమూసింది. రాజస్థాన్ ఉదయపూర్ లోని తన స్వంత ఇంట్లో 2025 మార్చి 31న పూజ చేస్తున్న సమయంలో హారతి ఇస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తు దుపట్టాకు మంటలు అంటుకుని ఆమె తీవ్రంగా గాయపడింది. వెంటనే స్థానిక ఆసుపత్రికి ఆమెను తీసుకెళ్లారు. మరింత మెరుగైన చికిత్స కోసం అక్కడి నుంచి అహ్మదాబాద్ కు తరలించారు. నెల రోజుల పాటు ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న ఆమె పరిస్థితి విషమించి తుదిశ్వాస విడిచింది. ఆ మరుసటి రోజున ఆమె అంత్యక్రియలు ఉదయపుర్ లో నిర్వహించారు.

 మూలాలు 

వర్గం:భారత మంత్రివర్గంలో మహిళా సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ రచయిత్రులు
వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:2025 మరణాలు