దానవులపాడు జైన దేవాలయం

దానవులపాడు జైన దేవాలయం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కడప జిల్లా జమ్మలమడుగు మండలానికి చెందిన దానవులపాడు గ్రామంలో ఉన్న పురాతన జైన కేంద్రం.

 చరిత్ర 
దానవులపాడు జైన దేవాలయాన్ని 1903 లో కనుగొన్నారు. ఒకప్పుడు ఇది ముఖ్యమైన జైన కేంద్రంగా ఉండేది. రాష్ట్రకూటులు దీన్ని పోషించారు. వీరగల్లుపై ఉన్న శాసనాల ప్రకారం, ఈ ప్రదేశం జైన ఆచార్యులు సల్లేఖన చేయడానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. పొరుగు గ్రామంలో లభించిన 13వ శతాబ్దపు శాసనంలో ఈ దేవాలయం గురించిన ప్రస్తావన ఉంది.

చౌముఖ (నాలుగు ముఖాల) విగ్రహాన్ని 8వ శతాబ్దంలో రాష్ట్రకూటుల పాలనలో స్థాపించారు. తూర్పు చాళుక్యుల కాలం నాటి అక్షరాలతో విగ్రహం అడుగుభాగంలో ఒక-పంక్తి సంస్కృత శాసనం ఉంది. సా.శ. 968 లో, రాష్ట్రకూట సామ్రాజ్యం ఖోట్టిగ శాంతినాథ మహామస్తకాభిషేకానికి పానవట్టాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. 

 దేవాలయం గురించి 
ఆలయ ప్రణాళికలో మండపం, అంతరాలయం, గర్భగృహం ఉన్నాయి. ఆలయ అధిష్ఠానం చక్కటి శిల్పాలతో అలంకరించబడింది. ఆలయ గోడపై నాగ, నాగిని, హనుమంతుడు, గణేశుడి శిల్పాలు ఉన్నాయి.

ఈ ఆలయంలో 10 వ శతాబ్దానికి చెందిన  చెక్కిన స్క్రోల్ ఆభరణాలు, ఏనుగులు, మొసళ్ల శిల్పాలతో తామరపువ్వు ఆకారంలో ఉన్న పీఠంపై కూర్చున్న ఐదు పడగల పాము పార్శ్వనాథ విగ్రహం ఉంది. విగ్రహానికి చేతులు, మోకాలి కింది భాగం విరిగిపోయాయి. సింహంపై పద్మాసనంలో కూర్చున్న యక్షి చిత్రం ఉంది. రెండవ మందిరం, భారీగా అలంకరించిన తీర్థంకరుని విగ్రహం ఉన్న నిర్మాణం. ఆలయ సముదాయం సమీపంలోని బావి పక్కన అనేక సర్ప దేవతా విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయంలో పద్మావతి విగ్రహం కూడా ఉంది.

 చిత్ర మాలిక 

 పరిరక్షణ 
ఈ ఆలయ సముదాయం భారత పురావస్తు శాఖ రక్షణలో ఉంది. ఈ ప్రదేశంలో కనుగొనబడిన వివిధ కళాఖండాలు, శాసనాలు, శిల్పాలు ఇప్పుడు చెన్నైలోని ప్రభుత్వ మ్యూజియంలో భద్రపరచారు.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 రామతీర్థం పురాతత్వ ప్రదేశం
 అంబాపురం గుహాలయం

 గమనికలు 

 మూలాలు 

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పురాతత్వ ప్రదేశాలు
వర్గం:వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు