ప్రొపెలిన్

ప్రొపెలిన్ (propylene)అనెది రంగులేని, మండే స్వభావం వున్న, వాయువురూపంలొ లభించె హైడ్రోకార్బన్.ఇది పెట్రోలియం నుండి లభిస్తుంది.రెసిన్లు, ఫైబర్‌లు మరియు ఎలాస్టోమర్‌లు మరియు అనేక ఇతర రసాయన ఉత్పత్తుల తయారీలో పెద్ద మొత్తంలో ప్రొపెలిన్‌ను ఉపయోగిస్తారు.ప్రొపెలిన్ ను ప్రొపులిన్ అనికూడా ఉచ్చరిస్తారు.ఇది ఆల్కీన్ సమూహానికి చెందిన హైడ్రోకార్బన్.ఇది ఒక ద్విబంధాన్ని కార్బన్-కార్బన్ మధ్య కల్గి చుండును.ఒక అణువులొ మూడు కార్బన్ పరమాణువులు వుండును.రసాయమ సమీకరణ సూత్రం .ప్రొపెలిన్డు మూడు కార్బన్‌లతో ద్వంద్వ బంధాన్ని కలిగి ఉంది. మరియు పాలిమరైజేషన్, ఆక్సీకరణ, ఆల్కైలేషన్, ఆర్ద్రీకరణ మరియు హాలోజన్‌ని జోడించడం ద్వారా పాలీప్రొఫైలిన్ రెసిన్, అక్రిలోనిట్రైల్, యాక్రిలిక్ యాసిడ్, ప్రొపెలిన్ ఆక్సైడ్, ఐసోప్రొపైల్ ఆల్కహాల్ మరియు అసిటోన్‌లను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. పెట్రోకెమికల్ పరిశ్రమలో ఇథిలీన్ వలె ప్రొపెలిన్ ఒక ప్రాథమిక రసాయనం.
ఉత్పత్తి
పెట్రోలియం శుద్ది కరణ ప్రక్రియలొ మరియు ఇథలిన్ ఉత్త్పతి సమయంలొ ప్రొపెలిన్ ఒక ఉప ఉత్పత్తిగా ఏర్పడుతుంది.హైడ్రో కార్బన్ రసాయనాలను  స్టీమ్‌ క్రాకింగ్(నీటి ఆవిరిద్వారా విచ్చిన్నం) అనే ప్రకియ విధానంలొనంలో ప్రొపెలిన్  ను ఉత్త్ప అవుతుంది.Schoenberg et al., 1982
ఈథేన్ మరియు బూటెన్ లమధ్య రసాయన చర్య వలన కూడా ప్రొపెలిన్ ఉత్పత్తి అవును.
CH2=CH2 + CH3CH=CHCH3→ 2CH3CH=CH2

భౌతిక గుణాలు
ప్రొపెలిన్ ఒక  ఒలేఫిన్ల వాసనతో రంగులేని వాయువు.ఇది దాని స్వంత ఆవిరి పీడనం కింద ద్రవీకృత వాయువుగా రవాణా చేయబడుతుంది.ఇది సులభంగా మండుతుంది. ప్రొపెలిన్ ఆవిర్లు గాలి కంటే బరువుగా ఉంటాయి.

ప్రొపెలిన్ యొక్క భౌతిక గుణాల పట్టిక ఇక్కడ ఇవ్వడమైనది.
లక్షణం/గుణంమితి/విలువ అణుభారం42.08ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రతమైనస్(ఋణ)−185°Cమరుగు స్థానం	−47.7°Cవాయు సాంద్రత1.48(గాలి=1.0)వక్రీభవన గుణకం1.3567స్వీయ జలిత ఊష్ణోగ్రత 460°Cబాష్పీకరణ గుప్తోష్ణం16.04కిలో జౌల్స్/మోల్	ఫ్లాష్ పాయింట్(మైనస్)-108°C
ఇథనాల్, ఎసిటిక్ యాసిడ్‌లో బాగా కరుగుతుంది.Haynes, W.M. (ed.). CRC Handbook of Chemistry and Physics. 95th Edition. CRC Press LLC, Boca Raton: FL 2014-2015, p. 3-466నీటిలో తక్కువ ప్రమాణంలో కరుగును.

రసాయన చర్యలు
ఈథీన్ వలె కాకుండా, ప్రొపీన్ తక్షణమే ప్రత్యామ్నాయ ప్రతిచర్యలకు లోనవుతుంది, ఇది విస్తృత శ్రేణి ముఖ్యమైన రసాయనాలకు దారి తీస్తుంది.
పాలిమరైజెసన్
ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో అధిక ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనం వద్ద మాత్రమే పాలిమరైజ్ అవుతుంది.

593x593px

ఉపయోగాలు
1.దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల ప్రొపైలిన్ పాలీప్రొఫైలిన్‌ను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది,అలగే దుస్తులు, ప్లాస్టిక్ స్క్వీజ్ సీసాలు, అవుట్‌డోర్ ఫర్నిచర్ మరియు అనేక ఇతర ఉత్పత్తులను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించటానికి ప్రొపెలిన్  ఉపయోగిస్తారు.
ఇవికూడా చదవండి
ఆల్కీన్లు

మూలాలు

వర్గం:ఆల్కీన్లు
వర్గం:హైడ్రోకార్బన్లు