ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో 2004 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు

14వ లోక్‌సభ కోసం జరిగిన 2004 భారత సాధారణ ఎన్నికలలో భాగంగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 2004 ఏప్రిల్ 26, మే 10 మే మధ్య ఎన్నికలు జరిగాయి. మే 13 న ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడ్డాయి, ఇందులో జాతీయ పార్టీలైన బీజేపీ, కాంగ్రెస్‌లు దెబ్బతినగా, రాష్ట్ర పార్టీలైన ఎస్పీ, బీఎస్‌పీలు మెజారిటీ సీట్లు సాధించాయి. జాతీయ స్థాయిలో కాంగ్రెస్ గెలిచి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయగలిగింది. బిజెపి ఎంచుకున్న ముందస్తు ఎన్నికలు ఆ పార్టీకి వినాశకరంగా మారాయి.

 ఎన్నికల సంఘం సిద్ధం 
ఎన్నికల సంఘం రాష్ట్రంలో మొత్తం 240 మంది పరిశీలకులను నియమించింది.

ఎన్నికల షెడ్యూలు కింది విధంగా ఉంది:

పోల్ ఈవెంట్ దశ I II III నోటిఫికేషన్ తేదీ 2004 మార్చి 31 2004 ఏప్రిల్ 8 2004 ఏప్రిల్ 16 నామినేషన్ దాఖలుకు చివరి తేదీ 2004 ఏప్రిల్ 7 2004 ఏప్రిల్ 15 2004 ఏప్రిల్ 23 పరిశీలన తేదీ 2004 ఏప్రిల్ 8 2004 ఏప్రిల్ 16 2004 ఏప్రిల్ 24 నామినేషన్ ఉపసంహరణకు చివరి తేదీ 2004 ఏప్రిల్ 10 2004 ఏప్రిల్ 19 2004 ఏప్రిల్ 26 పోల్ తేదీ 2004 ఏప్రిల్ 26 2004 మే 5 2004 మే 10 లెక్కింపు తేదీ  2004 మే 13
Voting PhasesI 
(32 స్థానాలు)II 
(30 స్థానాలు)III 
(18 స్థానాలు) రాయ్ బరేలీ
 ప్రతాప్‌గఢ్
 అమేథి
 సుల్తాన్‌పూర్
 అక్బర్‌పూర్
 ఫైజాబాద్
 బారా బాంకీ
 కైసర్‌గంజ్
 బహ్రైచ్
 బలరాంపూర్
 గోండా
 బస్తీ
 దోమరియాగంజ్
 ఖలీలాబాద్
 బాన్స్‌గావ్
 గోరఖ్‌పూర్
 మహారాజ్‌గంజ్
 పద్రౌన
 డియోరియా
 సేలంపూర్
 బల్లియా
 ఘోసి
 అజంగఢ్
 లాల్‌గంజ్
 మచ్లిషహర్
 జౌన్‌పూర్
 సైద్పూర్
 ఘాజీపూర్
 చందౌలీ
 వారణాసి
 రాబర్ట్స్‌గంజ్
 మీర్జాపూర్ ఖేరీ
 షహాబాద్
 సీతాపూర్
 మిస్రిఖ్
 హర్డోయ్
 లక్నో
 మోహన్ లాల్ గంజ్
 ఉన్నావ్
 ఫుల్పూర్
 అలహాబాద్
 చైల్
 ఫతేపూర్
 బండ
 హమీర్పూర్
 ఝాన్సీ
 జలౌన్
 ఘటంపూర్
 బిల్హౌర్
 కాన్పూర్
 ఇతావా
 కన్నౌజ్
 ఫరూఖాబాద్
 మెయిన్‌పురి
 జలేసర్
 ఎటాహ్
 ఫిరోజాబాద్
 ఆగ్రా
 మధుర
 హత్రాస్
 అలీఘర్ బిజ్నోర్
 అమ్రోహా
 మొరాదాబాద్
 రాంపూర్
 సంభాల్
 బుదౌన్
 అొంలా
 బరేలీ
 పిలిభిత్
 షాజహాన్‌పూర్
 ఖుర్జా
 బులంద్‌షహర్
 హాపూర్
 మీరట్
 బాగ్పత్
 ముజఫర్‌నగర్
 కైరానా
 సహరాన్‌పూర్
పోటీలో ఉన్న అభ్యర్థులందరూ తమ అఫిడవిట్‌లను ఎన్నికల కమిషన్‌కు సమర్పించారు.

 ప్రచారం, సీట్ల పొత్తులు 
బీజేపీ తన పార్టీ మేనిఫెస్టోలో 'విజన్ డాక్యుమెంట్'లో భాగంగా అయోధ్యలో రామమందిరాన్ని నిర్మించాలని చేర్చింది. కహో దిల్ సే, అటల్ ఫిర్ సే అనే నినాదంతో ప్రధానమంత్రి వాజ్‌పేయికి ప్రత్యామ్నాయం లేదని ప్రజల్లో ఒక వర్గం విశ్వసిస్తుందనీ, చివరికి అది కొన్ని స్థానాల్లో సహాయం చేస్తుందనీ పార్టీ ఆశించింది.

కూటమి/పార్టీ జెండా చిహ్నం పోటీ చేసిన సీట్లు జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమిభారతీయ జనతా పార్టీ50x50px50x50px 77 80  JD(U)50x50px50x50px 3 SP+  సమాజ్ వాదీ పార్టీ50x50px50x50px 70 80  రాష్ట్రీయ జనతా దళ్50x50px50x50px 10 INC+ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్50x50px50x50px 73 76  లోక్ జనశక్తి పార్టీborder|50x50px  3  థర్డ్ ఫ్రంట్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)50x50pxcenter|50x50px 2 8  కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా50x50pxcenter|50x50px 6
రాష్ట్రంలోని మొత్తం 80 లోక్‌సభ స్థానాల్లో బీఎస్పీ పోటీ చేసింది.

 ఓటింగ్ 
మొత్తం మూడు దశల్లో 11,06,24,490 మంది ఓటర్లు ఓటుహక్కు వినియోగించుకున్నారు. మొత్తం ఓటింగ్ శాతం 48.16గా నమోదైంది. 17 స్థానాలను షెడ్యూల్డ్ కులాలు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు రిజర్వు చేసారు.

 పార్టీ/అలయన్స్ వారీగా ఫలితాలు 
ఎన్నికల్లో అత్యధికంగా లాభపడిన సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ఒంటరిగా 35 సీట్లు గెలుచుకుంది  దాని కూటమి భాగస్వామి RLD పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 3 సీట్లు గెలుచుకుంది. ఎస్పీ కూటమి మొత్తం సీట్లలో దాదాపు సగం గెలుచుకుంది. ఎస్పీ నేత ములాయం సింగ్ యాదవ్ మెయిన్‌పురి నుంచి భారీ తేడాతో విజయం సాధించాడు.

లక్నో నుంచి వాజ్‌పేయి సునాయాసంగా గెలిచాడు. 1999 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భాజపా రాష్ట్రం నుండి 25 సీట్లు గెలుచుకోగా, ఈ ఎన్నికల్లో కేవలం 10 సీట్లు మాత్రమే గెలుచుకుని, బహుశా అతిపెద్ద పరాజయం పాలైంది. ముఖ్యమైన రాష్ట్ర పార్టీ నేతలు మేనకా గాంధీ, యోగి ఆదిత్యనాథ్‌లు పిలిభిత్, గోరఖ్‌పూర్ ల నుండి ఎన్నికయ్యారు. పార్టీ ఇండియా షైనింగ్ ప్రచారం పార్టీకి ఘోరంగా ఎదురు తిరిగి, వారు గణనీయమైన సంఖ్యలో సీట్లు కోల్పోయారు.

మరో జాతీయ పార్టీ కాంగ్రెస్ రాష్ట్రంలో పెద్దగా విజయం సాధించలేదు. కేవలం 9 స్థానాలకే పరిమితమైంది. వారి జాతీయ పార్టీ నాయకులు సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీలు రాయ్‌బరేలీ, అమేథీల నుండి గెలిచారు.
 నియోజకవర్గాల వారీగా ఫలితాలు 
నియోజకవర్గాల వారీగా ఫలితాలను క్రింది పట్టికలో చూడవచ్చు:
35 19 10 9 3 4 SP BSP బీజేపీ INC RLD స్వతంత్రులు, ఇతరులు
నియోజకవర్గంవిజేతపార్టీప్రత్యర్థిపార్టీతేడామొత్తం వోట్లలో తేడా శాతం1బిజ్నోర్మున్షీరామ్ సింగ్RLDఘన్ శ్యామ్ చంద్ర ఖర్వార్BSP80,17511.362అమ్రోహాహరీష్ నాగ్‌పాల్INDమహమూద్ మద్నీRLD17,8842.023మొరాదాబాద్డా.షఫీఖుర్రహ్మాన్ బార్క్SPచంద్ర విజయ్ సింగ్BJP35,8405.474రాంపూర్పి. జయప్రద నహతSPభాగం నూర్ బానో అలియాస్ మెహతాబ్ జమానీ బేగంINC85,47410.545సంభాల్ప్రొ. రామ్ గోపాల్ యాదవ్SPతరన్నుమ్ అకీల్BSP198,06126.086బదౌన్సలీమ్ ఇక్బాల్ షేర్వాణిSPబ్రిజ్‌పాల్ సింగ్ శాక్యాBJP51,3228.707అొంలాకున్వర్ సర్వరాజ్ సింగ్JD(U)రాజవీర్ సింగ్SP6,8711.288బరేలీసంతోష్ గంగ్వార్BJPఅక్బర్ అహ్మద్ డెంపిBSP59,6447.259పిలిభిత్మేనకా గాంధీBJPసత్యపాల్ గాంగ్వార్SP102,72015.1710షాజహాన్‌పూర్కున్వర్ జితిన్ ప్రసాద్INCరామ్ మూర్తి సింగ్ వర్మSP81,83212.9111ఖేరీరవి ప్రకాష్ వర్మSPదాద్ అహ్మద్BSP11,7601.6612షహాబాద్ఇలియాస్ అజ్మీBSPసత్య దేవ్ సింగ్BJP46,3698.0013సీతాపూర్రాజేశ్ వర్మBSPముక్తార్ అనీస్ SP5,2340.8814మిస్రిఖ్అశోక్ కుమార్ రావత్BSPసుశీల సరోజSP19,4033.5215హర్డోయ్ఉషా వర్మSPశివ ప్రసాద్ వర్మBSP39,2037.5116లక్నోఅటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయిBJPమధు గుప్తాSP218,37537.7417మోహన్ లాల్ గంజ్జై ప్రకాష్SPరాధే లాల్BSP2,5680.4518ఉన్నావ్బ్రజేష్ పాఠక్BSPదీపక్ కుమార్SP17,7613.2419రాయబరేలిసోనియా గాంధీINCఅశోక్ కుమార్ సింగ్SP249,76538.8120ప్రతాప్‌గఢ్అక్షయ్ ప్రతాప్ సింగ్ "గోపాల్ జీ"SPరాజకుమారి రత్న సింగ్INC69,27212.1021అమేథిరాహుల్ గాంధీINCచంద్ర ప్రకాష్ మిశ్రా మతియారిBSP290,85349.3322సుల్తాన్‌పూర్మొహమ్మద్ తాహిర్BSPశైలేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్SP101,81014.1223అక్బర్‌పూర్మాయావతిBSPశంఖ్ లాల్ మాంఝీSP58,2697.8624ఫైజాబాద్మిత్రసేన్ యాదవ్BSPలల్లూ సింగ్BJP33,4864.8825బారాబంకికమల ప్రసాద్BSPరామ్ సాగర్SP20,9223.8726కైసర్‌గంజ్బేణి ప్రసాద్ వర్మSPఆరిఫ్ మహ్మద్ ఖాన్BJP12,6602.2227బహ్రైచ్రుబాబ్ సైదాSPభగత్ రామ్ మిశ్రాBSP26,3344.7928బలరాంపూర్బ్రిజ్ భూషణ్ శరణ్ సింగ్BJPరిజ్వాన్ జహీర్ అలియాస్ రిజ్జు భయBSP52,6137.5429గోండాకీర్తి వర్ధన్ సింగ్ అలియాస్ రాజా భయ్యాSPఘన్ శ్యామ్ శుక్లాBJP36,9986.1030బస్తీలాల్ మణి ప్రసాద్BSPశ్రీరామ్ చౌహాన్BJP25,3744.4031దోమరియాగంజ్మొహమ్మద్ ముక్వీమ్BSPజగదాంబిక పాల్INC52,9028.2332ఖలీలాబాద్భాలచంద్ర యాదవ్BSPభీష్మ శంకర్ తివారీ అలియాస్ కుశాల్ తివారీSP27,0233.8633బాన్స్‌గావ్మహావీర్ ప్రసాద్INCసదల్ ప్రసాద్BSP16,4412.6034గోరఖ్‌పూర్ఆదిత్య నాథ్BJPజమున నిషాద్SP142,03920.6135మహారాజ్‌గంజ్పంకజ్BJPఅఖిలేష్SP64,7998.6836పద్రౌనబాలేశ్వర్ యాదవ్NLPకున్వర్ రతంజీత్ ప్రతాప్ నారాయణ్ సింగ్INC8,4221.0737డియోరియామోహన్ సింగ్SPశ్రీప్రకాష్ మణిBJP52,2267.1638సేలంపూర్హరికేవల్ ప్రసాద్SPభోలా పాండేINC16,2532.4339బల్లియాచంద్ర శేఖర్SJP(R)కపిల్దేవ్ యాదవ్BSP81,05413.0840ఘోసిచంద్రదేవ్ ప్రసాద్ రాజ్‌భర్SPబాల కృష్ణBSP21,0122.9141అజంగఢ్రమాకాంత్ యాదవ్BSPదుర్గా ప్రసాద్ యాదవ్SP6,9680.9842లాల్‌గంజ్దరోగ ప్రసాద్ సరోజSPడా. బలీరంBSP42,7315.6043మచ్లిషహర్ఉమాకాంత్ యాదవ్BSPచంద్ర నాథ్ సింగ్SP55,3828.1944జౌన్‌పూర్పరస్నాథ్ యాదవ్SPఓం ప్రకాష్ దూబే (బాబా దూబే)BSP27,1253.8045సైద్పూర్తుఫానీ సరోజ్SPఆర్ ఏ ప్రసాద్BSP29,8104.1946ఘాజీపూర్అఫజల్ అన్సారీSPమనోజ్BJP226,77726.0947చందౌలీకైలాష్ నాథ్ సింగ్ యాదవ్BSPఆనంద రత్న మౌర్యSP1,6690.2448వారణాసిDR. రాజేష్ కుమార్ మిశ్రాINCశంకర్ ప్రసాద్ జైస్వాల్BJP57,4369.0749రాబర్ట్స్‌గంజ్లాల్ చంద్ర కోల్BSPపకౌడి లాల్ కోల్SP10,3621.4350మీర్జాపూర్నరేంద్ర కుమార్ కుష్వాహBSPవీరేంద్ర సింగ్BJP36,4125.0051ఫుల్పూర్అతీక్ అహమద్SPకేశరీ దేవి పటేల్BSP64,3478.5252అలహాబాద్కున్వర్ రేవతి రామన్ సింగ్ యుఆర్ఎఫ్ మణి జిSPడా. మురళీ మనోహర్ జోషిBJP28,3834.3253చైల్శైలేంద్ర కుమార్SPవాచస్పతిBSP6300.1154ఫతేపూర్మహేంద్ర ప్రసాద్ నిషాద్BSPఅచల్ సింగ్SP52,56810.3755బండశ్యామ చరణ్ గుప్త్SPరామ్ సజీవన్BSP56,30410.7056హమీర్పూర్రాజనారాయణ అలియాస్ రాజు మహరాజ్SPఅశోక్ కుమార్ సింగ్ చందేల్BSP37,1546.1557ఝాన్సీచంద్రపాల్ సింగ్ యాదవ్SPబాబు లాల్ కుశ్వాహాBSP26,2993.2158జలౌన్భాను ప్రతాప్ సింగ్ వర్మBJPఘనశ్యామ్ కోరిSP26,7914.6259ఘటంపూర్రాధే శ్యామ్ కోరిSPప్యారేలాల్ శంఖ్వార్BSP10,3122.0460బిల్హౌర్రాజా రామ్ పాల్BSPలాల్ సింగ్ తోమర్SP24,4023.8061కాన్పూర్శ్రీప్రకాష్ జైస్వాల్INCసత్యదేవ్ పచౌరిBJP5,6380.9162ఇతావారఘురాజ్ సింగ్ షాక్యాSPసరితా భదౌరియాBJP190,15727.0163కన్నౌజ్అఖిలేష్ యాదవ్SPరాజేష్ సింగ్BSP307,37340.5264ఫరూఖాబాద్చంద్ర భూషణ్ సింగ్ (మున్నూ బాబు)SPలూయిస్ ఖుర్షీద్INC2,7450.4165మెయిన్‌పురిములాయం సింగ్ యాదవ్SPఅశోక్ శాక్యాBSP337,87046.9366జలేసర్ఫ్రొ. S.P సింగ్ బాఘేల్SPప్రత్యేంద్ర పాల్ సింగ్ (పప్పు భయ్యా)BJP106,06816.3167ఎటాహ్దేవేంద్ర సింగ్ యాదవ్SPఅశోక్ రతన్ శాక్యాBJP51,3358.7468ఫిరోజాబాద్రామ్ జీ లాల్ సుమన్SPకిషోరి లాల్ మహౌర్BJP54,78810.3169ఆగ్రారాజ్ బబ్బర్SPమురారి లాల్ మిట్టల్ ఫతేపురియాBJP57,3428.9270మధురమన్వేంద్ర సింగ్INCచౌదరి లక్ష్మీనారాయణBSP38,1326.3371హత్రాస్కిషన్ లాల్ దిలేర్BJPరామ్ వీర్ సింగ్ భయ్యాజీBSP22,8374.6472అలీఘర్బిజేంద్ర సింగ్INCషీలా గౌతమ్BJP2,7910.4473ఖుర్జాఅశోక్ కుమార్ ప్రధాన్BJPరవి గౌతమ్BSP41,1506.8574బులంద్‌షహర్కళ్యాణ్ సింగ్BJPబద్రుల్ ఇస్లాంRLD16,6512.4375హాపూర్సురేంద్ర ప్రకాష్ గోయల్INCరమేష్ చంద్ తోమర్BJP42,3635.3076మీరట్మహమ్మద్ షాహిద్ అఖ్లాఖ్BSPమలూక్ నగర్RLD69,3369.9477బాగ్పత్అజిత్ సింగ్RLDఔలాద్ అలీBSP220,63833.5978ముజఫర్‌నగర్CH. మునవర్ హసన్SPఅమర్పాల్ సింగ్BJP69,0058.0079కైరానాఅనురాధ చౌదరిRLDషానవాజ్BSP342,41441.9380సహరాన్‌పూర్రషీద్ మసూద్SPమన్సూర్ అలీ ఖాన్BSP26,8282.71

 ఫలితాల విశ్లేషణ 
జాతీయ పార్టీలైన భాజపా, కాంగ్రెస్‌లను రాష్ట్ర ఓటర్లు తిరస్కరించారని సర్వేలో తేలింది. బిజెపి తన దుర్భర పనితీరు కారణంగా రూపొందించిన ''ఇండియా షైనింగ్'' నినాదాన్ని రాష్ట్ర ఓటర్లు తిరస్కరించినట్లు తెలుస్తోంది. ఆ తర్వాత 1991, 1996, 1998 ఎన్నికలలో రాష్ట్రంలో 50 కంటే ఎక్కువ స్థానాల్లో విజయాన్ని నమోదు చేసినప్పటి కంటే పార్టీ పతనం కొనసాగింది. వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం ముందస్తు ఎన్నికలకు పిలుపునివ్వడం పార్టీకి చాలా నష్టదాయకంగా మారింది. 1989 ఎన్నికల తర్వాత రాష్ట్రంలో అత్యల్పంగా నమోదైంది. కేంద్ర మంత్రులు మురళీ మనోహర్ జోషి, స్వామి చిన్మయానంద్, రాష్ట్ర అసెంబ్లీ స్పీకర్ కేశరీనాథ్ త్రిపాఠి, ఉత్తరప్రదేశ్ పార్టీ యూనిట్ చీఫ్ వినయ్ కతియార్‌లతో సహా ప్రముఖ రాష్ట్ర బీజేపీ నేతలు ఓడిపోయారు. పార్టీ అభ్యర్థి లాలూ సింగ్ ఫైజాబాద్‌లో బసపాకు చెందిన మిత్రసేన్ యాదవ్ చేతిలో ఓడిపోవడంతో రామ మందిరం సమస్య కూడా సహాయం చేయలేదని అర్థమైంది. 13 లోక్‌సభ స్థానాలున్న కాశీ (వారణాసి) ప్రాంతంలో పార్టీ ఒక్క సీటు కూడా గెలుచుకోలేకపోయింది. మరో బిజెపి ప్రముఖ నాయకుడు, మాజీ ముఖ్యమంత్రి కళ్యాణ్ సింగ్ బులంద్‌షహర్ నుండి దాదాపు 6500 ఓట్ల స్వల్ప తేడాతో గెలుపొందాడు. అయితే సింగ్ స్వస్థలమైన అలీఘర్‌లో ఆ పార్టీ కాంగ్రెస్ చేతిలో ఓడిపోయింది.

 మూలాలు 

వర్గం:2004 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికలు