ఢిల్లీ శాసనసభ

ఢిల్లీ శాసనసభను ఢిల్లీ విధానసభ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది భారతదేశంలోని ఢిల్లీ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం ఏకసభ్య శాసనసభ. ఢిల్లీ లెజిస్లేటివ్  శాసనసభ  అనేది ఢిల్లీ ప్రభుత్వ శాసన విభాగం. ప్రస్తుతం 70 నియోజకవర్గాల నుండి నేరుగా ఎన్నికైన 70 మంది శాసనసభ్యులను కలిగి ఉంది.

 చరిత్ర 
ఢిల్లీ శాసనసభను మొదట 1952 మార్చి 7న పార్ట్ సి రాష్ట్రాల ప్రభుత్వ చట్టం, 1951 ప్రకారం ఏర్పాటు చేశారు; దీనిని అప్పటి హోంమంత్రి కె.ఎన్. కట్జూ ప్రారంభించారు. అప్పటి అసెంబ్లీలో 48 మంది సభ్యులు, ఢిల్లీ చీఫ్ కమిషనర్‌కు సలహాదారుగా మంత్రుల మండలి ఉంది, అయితే దీనికి చట్టాలు చేసే అధికారాలు కూడా ఉన్నాయి. మొదటి మంత్రి మండలికి బ్రహ్మ ప్రకాష్ నాయకత్వం వహించారు. అతను ఢిల్లీకి మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.

అయితే, 1953లో ఏర్పాటు చేయబడిన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్, రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 ద్వారా రాజ్యాంగ సవరణకు దారితీసింది. ఇది 1956 నవంబరు 1న అమల్లోకి వచ్చింది. అప్పటి నుండి ఇది పార్ట్-సి రాష్ట్రం నుండి, భారత రాష్ట్రపతి ప్రత్యక్ష పరిపాలనలోని కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా మారింది. అలాగే ఢిల్లీ శాసనసభ, మంత్రుల మండలి ఒకేసారి రద్దు చేయబడ్డాయి. తదనంతరం, ఢిల్లీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ చట్టం, 1957 అమలులోకి వచ్చింది, ఇది మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఏర్పాటుకు దారితీసింది.

1966 సెప్టెంబరులో, "ది ఢిల్లీ అడ్మినిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1966"తో, అసెంబ్లీని ఢిల్లీ మెట్రోపాలిటన్ కౌన్సిల్ భర్తీ చేసింది, ఇందులో 56 మంది ఎన్నికైన, ఐదుగురు నామినేట్ చేయబడిన సభ్యులుతో ఏర్పడింది. దీనికి లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు అధిపతిగా ఉన్నారు. అయితే, కౌన్సిల్‌కు శాసనసభ అధికారాలు లేవు, ఢిల్లీ పాలనలో సలహా పాత్ర మాత్రమే ఉంది. ఈ ఏర్పాటు 1990 వరకు పనిచేసింది.

ఈ కౌన్సిల్ చివరకు రాజ్యాంగం (అరవై తొమ్మిదవ సవరణ) చట్టం, 1991 ద్వారా ఢిల్లీ శాసనసభచే భర్తీ చేయబడింది. తరువాత 1991లో జాతీయ రాజధాని ప్రాంత ప్రభుత్వ చట్టం, భారత రాజ్యాంగానికి అరవై తొమ్మిదవ సవరణ ద్వారా ఢిల్లీ కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాన్ని అధికారికంగా ఢిల్లీ జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంగా ప్రకటించబడింది. శాసనసభ, మంత్రుల మండలికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనలను కూడా భర్తీ చేసింది. శాసనసభ ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి ఎంపిక చేయబడుతుంది. ప్రస్తుత శాసనసభ ఇది 2025 శాసనసభ ఎన్నికల ద్వారా ఎంపిక చేయబడిన ఢిల్లీ 8వ శాసనసభ. 

 అసెంబ్లీ భవనం 
ఈ భవనం మొదట 1912లో నిర్మించబడింది. దీనిని ఇ. మాంటేగ్ థామస్ ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్, తరువాత సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ (1919 తర్వాత) నిర్వహించడానికి రూపొందించారు, న్యూఢిల్లీలో కొత్తగా నిర్మించిన భారత పార్లమెంట్ హౌస్ (సంసద్ భవన్) 1927 జనవరి 18న ప్రారంభించబడే వరకు దీనిని రూపొందించారు.

ఈ భవనం భారత ప్రభుత్వ సచివాలయాన్ని కూడా కలిగి ఉంది. భారత రాజధాని కలకత్తా నుండి ఢిల్లీకి మారిన తర్వాత నిర్మించబడింది. తాత్కాలిక సచివాలయ భవనం 1912లో కొన్ని నెలల వ్యవధిలో నిర్మించబడింది. కార్యాలయాలు రైసినా హిల్‌లోని ప్రస్తుత సచివాలయ భవనానికి మారే ముందు, ఇది మరో దశాబ్దం పాటు సచివాలయంగా పనిచేసింది.

 కార్యాలయ ముఖ్య నిర్వాహకులు 
కార్యాలయంహోల్డర్నుండిస్పీకరువిజేందర్ గుప్తా20 ఫిబ్రవరి 2025డిప్యూటీ స్పీకర్మోహన్ సింగ్ బిష్త్20 ఫిబ్రవరి 2025సభా నాయకుడు(ముఖ్యమంత్రి)రేఖా గుప్తా20 ఫిబ్రవరి 2025ప్రతిపక్ష నాయకుడుఅతిషి మార్లేనా సింగ్20 ఫిబ్రవరి 2025ప్రతిపక్ష ఉప నాయకుడుఅనిల్ ఝా వాట్స్20 ఫిబ్రవరి 2025

 అసెంబ్లీల జాబితా 
+ శాసనసభ ఎన్నికల సంవత్సరం స్పీకరు ముఖ్యమంత్రిపార్టీ ప్రతిపక్ష నాయకుడుపార్టీతాత్కాలిక శాసనసభ1952వర్తించదుబ్రహ్మ ప్రకాష్భారత జాతీయ కాంగ్రెస్వర్తించదుభారతీయ జన సంఘ్గురుముఖ్ నిహాల్ సింగ్ రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ 1వ శాసనసభ  1993 చార్తీ లాల్ గోయల్ మదన్ లాల్ ఖురానా భారతీయ జనతా పార్టీ దీప్ చంద్ బంధు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సాహిబ్ సింగ్ వర్మ సుష్మా స్వరాజ్ 2వ శాసనసభ  1998 చౌదరి ప్రేమ్ సింగ్ షీలా దీక్షిత్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మదన్ లాల్ ఖురానా భారతీయ జనతా పార్టీ 3వ శాసనసభ 2003 అజయ్ మాకెన్ విజయ్ కుమార్ మల్హోత్రాచౌదరి ప్రేమ్ సింగ్ 4వ శాసనసభ  2008 యోగానంద్ శాస్త్రి 5వ శాసనసభ  2013 మణీందర్ సింగ్ ధీర్ అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీహర్ష్ వర్ధన్ 6వ శాసనసభ  2015 రామ్ నివాస్ గోయల్ ఖాళీ(కనీసం 10% సీట్లతో ప్రతిపక్షం లేదు)7వ  శాసనసభ 2020రామ్‌వీర్ సింగ్ బిధూరిభారతీయ జనతా పార్టీఅతిషి మర్లెనా సింగ్విజేందర్ గుప్తా8వ శాసనసభ 2025విజేందర్ గుప్తారేఖా గుప్తా భారతీయ జనతా పార్టీ అతిషి మార్లేనా సింగ్ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ

 శాసనసభ సభ్యులు 

ఇవి కూడా చూడండి
 ఢిల్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గాల జాబితా
 ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా
 ఢిల్లీ ఉప ముఖ్యమంత్రుల జాబితా
 ఢిల్లీ శాసనసభ స్పీకర్ల జాబితా

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర శాసనసభలు
వర్గం:శాసనసభలు
వర్గం:భారతదేశం లోని దిగువ సభలు
వర్గం:భారత రాజకీయ వ్యవస్థ
వర్గం:ఢిల్లీ శాసన వ్యవస్థ
వర్గం:ఢిల్లీ శాసనసభ