నొనేన్

నొనేన్ (nonane) అనేది  అనే రసాయన సూత్రంతో కూడిన నిడుపైనహైడ్రో కార్బన్ గొలుసు వున్న  ఆల్కేన్ హైడ్రోకార్బన్. ఇది రంగులేని, మండే ద్రవం, ఇది ప్రధానంగా కిరోసిన్ అని పిలువబడే పెట్రోలియం డిస్టిలేట్నుండి లభిస్తుంది  దీనిని తాపన, ట్రాక్టర్ మరియు జెట్ ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు.N-నొనేన్  ఒక తీక్షణ మైన  వాసనతో స్పష్టమైన రంగులేని ద్రవంగా కనిపిస్తుంది.నీటిలో కరగదు మరియు నీటి కంటే తక్కువ సాంద్రత కల్గిన ద్రవం.నొనేన్  సంపర్కం వల్ల కళ్ళకు చికాకు కలిగించవచ్చు మరియు కార్నియాకు నష్టం ఏర్పడ  వచ్చు.చర్మాన్ని చికాకు పెట్టవచ్చు.ఆవిరి పీల్చడం చికాకు కలిగించవచ్చు. కడుపులోకి వెళ్ళడం వల్ల కడుపులో అసౌకర్యం, వికారం మరియు విరేచనాలు వస్తాయి.నొనేన్ అనేది 9 కార్బన్ పరమాణువులతో కూడిన సరళ శృంఖల ఆల్కేన్. ఇది అస్థిర స్వభావం వున్న ద్రవం మరియు మొక్కల మెటాబోలైట్ పాత్రను కలిగి ఉంది.

సంగ్రహం
ముడి పెట్రోలియం నూనెను పాక్షిక స్వేదన క్రియకు లోను కావించి,నొనేన్ ను ఉత్పత్తి చేస్తారు.ముడి పెట్రోలియం నుండి వేరుచేసిన నార్మల్ నొనేన్ ను సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో ప్రక్షాళన చేసి శుద్ధి చేస్తారు.
నొనేన్ తో దగ్గరి సంబంధం వున్న నోనిన్(C9H18)ను హైడ్రోజనేసను చేయడం ద్వారా కూడా  నొనేన్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.
ఐసోమరులు/సమాంగాలు
నొనేన్ 35 ఐసోమరు సౌష్టవాలను కలిగివున్నది.అవి
నోనేన్ 
2-మిథైల్ ఆక్టేన్
3-మిథైల్ ఆక్టేన్
4-మిథైల్ ఆక్టేన్
2,2-డైమిథైల్ హెప్టేన్
2,3-డైమిథైల్ హెప్టేన్
2,4-డైమిథైల్ హెప్టేన్
2,5-డైమిథైల్ హెప్టేన్
2,6-డైమిథైల్ హెప్టేన్
3,3-డైమిథైల్ హెప్టేన్
3,4-డైమిథైల్ హెప్టేన్
3,5-డైమిథైల్ హెప్టేన్
4,4-డైమిథైల్ హెప్టేన్
3-ఇథైల్ హెప్టేన్
4-ఇథైల్ హెప్టేన్
2,2,3-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
2,2,4-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
2,2,5-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
2,3,3-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
2,3,4-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
2,3,5-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
2,4,4-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
3,3,4-ట్రైమిథైల్ హెక్సేన్
2-మిథైల్-3-ఇథైల్ హెక్సేన్
2-మిథైల్-4-ఇథైల్ హెక్సేన్
3-మిథైల్-3-ఇథైల్ హెక్సేన్
3-మిథైల్-4-ఇథైల్ హెక్సేన్
2,2,3,3-టెట్రామిథైల్ పెంటేన్ 
2,2,3,4-టెట్రామిథైల్ పెంటేన్
2,2,4,4-టెట్రామిథైల్ పెంటేన్
2,3,3,4-టెట్రామిథైల్ పెంటేన్
2,2-డైమిథైల్-3-ఇథైల్ పెంటేన్
2,3-డైమిథైల్-3-ఇథైల్ పెంటేన్
2,4-డైమిథైల్-3-ఇథైల్ పెంటేన్
3,3-డై ఇథైల్ పెంటేన్

భౌతిక ధర్మాలు
ప్రత్యేకమైన వాసనతో కూడిన  రంగులేని ద్రవం.అత్యంత మండే స్వభావం కల్గి వున్నది.నీటిలో కరగదు.
లక్షణం/గుణంమితి/విలువ అణు సూత్రం-(CH2)7- లేదా ( C9H20)అణు భారం128.2 మరుగు స్థానం150.8°Cద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత-51°Cసాంద్రత	0.72 గ్రా /మి.లీ.20°C వద్ద ఫ్లాష్ పాయింట్88 °Fవాయు సాంద్రత4.41 (గాలి=1)

ఇథనాల్, ఈథర్, అసిటోన్, బెంజీన్, క్లోరోఫామ్ మరియు హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్‌తో కలిసిపోతుంది. నీటితో కలవదు.

రసాయన చర్యలు
దహన చర్య
నొనే న్ హైడ్రోకార్బన్ దహనానికి లోనవుతుంది, ఆక్సిజన్‌తో కలిసి కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది. నొనేన్ యొక్క పూర్తి దహనానికి సమతుల్య రసాయన సమీకరణం:
C9H20 + 14O2 → 9CO2 + 10H2O + Heat Energy (Enthalpy)
ఉపయోగాలు
 నొనేన్ సేంద్రీయ సంశ్లేషణలో, ద్రావకం వలె, స్వేదనం ఛేజర్‌గా మరియు ఇంధన సంకలితంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఇది బయోడిగ్రేడబుల్ డిటర్జెంట్‌లో కూడా ఉపయోగించబడుతుంది. ఇది వార్నిష్ తయారీదారులు మరియు పెయింటర్ నాఫ్తా, 140 ఫ్లాష్, స్టోడార్డ్ ద్రావకాలు మరియు గ్యాసోలిన్ వంటి పెట్రోలియం భిన్నాలలో క్రియాశీల పదార్ధం.
దుష్పలితాలు
ఆవిర్లు పీల్చిన/శ్వాసించిన ఇబ్బంది కలగవచ్చు. కళ్ళలో పడిన లేదా చర్మం మీద పడిన మంటగా ఉంటుంది. చికాకు కల్గుతుంది.ఆవిర్లు శ్వాసించడం వలన గొంతు మంటగా వుండును.ముక్కులో ఇబ్బందిగా వుండునుఅలాగే ఊపిరితిత్తులో కూడా ఇబ్బందిగా వుండును . ఎక్కువ మోతాదు లో ఆవిర్ల లకు లోనేయినప్పుడు తలతిప్పుట,మత్తుగా వుండటం వంటి లక్షణాలు కల్గును.
ఇవికూడా చదవండి
ఆల్కేన్
బయటి వీడియో లింకులు
నొనేన్ ఐసోమరులు

మూలాలు

వర్గం:ఆల్కేన్లు
వర్గం:హైడ్రోకార్బన్లు