త్రిపుర సుందరి ఆలయం (ఉదయ్‌పూర్‌)

త్రిపురేశ్వరి ఆలయం, త్రిపుర రాష్ట్రంలోని గోమతి జిల్లా ఉదయపూర్ నగరం నుండి అగర్తల-సబ్రూమ్ రహదారిలో మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
ఈ ఆలయం 15వ శతాబ్దం చివరి సంవత్సరాల్లో త్రిపురను పాలించిన రాజు ధన్య మాణిక్య చేత నిర్మించబడింది. బెంగాలీ ఏక్ రత్న శైలిలో నిర్మాణం ఉంటుంది. ఇది భారతదేశంలోని 51 శక్తి పీఠాలలో ఒకటి.

స్థానికంగా త్రిపురేశ్వరిగా కొలిచే త్రిపుర సుందరి అమ్మవారి ఈ ఆలయం 75 అడుగుల ఎత్తులో 24 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఒక చిన్న క్యూబికల్ భవనంగా నిర్మించబడి ఉంది. ఇది తాబేలు ఆకారంలో ఉంటుంది, దీనికి కూర్మ పీఠం అని పేరు. ఇక్కడ అమ్మవారి నైవేద్యం దూద్ పెడా, కాగా ఎరుపు మందార పువ్వులు అలంకరణకు వినియోగిస్తారు.

దేవాలయంలో జంతు బలి ఆచారం కొనసాగుతోంది. అయితే, 2019 అక్టోబరులో నిషేధించబడింది, అయినా, 57 రోజుల నిషేధం తర్వాత 2019 డిసెంబరు నుండి పునఃప్రారంభించబడింది.

 ప్రాశస్త్యం 
ఎడమ|thumb|180x180px|శ్రీత్రిపురేశ్వరి దేవి
భారతదేశంలోని మహిమాన్విత హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా నమ్మే ఈ దేవాలయం త్రిపుర సుందరి దేవతకు అంకితమైనది. అసోంలోని కామాఖ్య దేవాలయం తర్వాత ఈశాన్య భారతదేశంలో ఈ ఆలయానికి అత్యధిక సంఖ్యలో భక్తుల తాకిడి ఉంటుంది. ఇక్కడ స్థానికంగా అమ్మవారిని దేవి త్రిపురేశ్వరి అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ ఆలయం త్రిపురలోని అగర్తల నుండి 55 కిమీల దూరంలో ఉన్న పురాతన నగరం ఉదయపూర్‌లో నెలకొని ఉంది. త్రిపుర రాష్ట్రానికి ఈ ఆలయం పేరు పెట్టారు.

మాతాబరి అని ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ మందిరం తాబేలు (కూర్మ)ను పోలి ఉండే చిన్న కొండపై నెలకొని ఉంది. కూర్మపృష్టాకృతి అని పిలువబడే ఈ ఆకారం శక్తి ఆలయానికి అత్యంత పవిత్రమైన ప్రదేశంగా పరిగణించబడుతుంది, అందుకే కూర్మ పీఠం అనే పేరు కూడా వచ్చింది. సంప్రదాయ బ్రాహ్మణ పూజారులు అమ్మవారిని సేవిస్తారు.

ఈ ఆలయం 51 శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. సతీదేవి ఎడమ కాలు చిటికెన వేలు ఇక్కడ పడిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఇక్కడ, శక్తి త్రిపురసుందరీగా పూజించబడుతోంది.

ఆలయ గర్భగుడిలో రెండు వేర్వేరు పరిమాణాల నల్లరాతి అమ్మవారి విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ఇందులో 5 అడుగుల ఎత్తు ఉన్న పెద్ద విగ్రహం త్రిపుర సుందరి దేవి. కాగా, 2 అడుగుల చిన్నది, ఛోటో మా. అంటే, చిన్న తల్లి అని పిలుస్తారు,

ఈ చిన్న విగ్రహాన్ని త్రిపుర రాజులు యుద్ధభూమికి అలాగే యాత్రలకు తీసుకెళ్ళేవారని నమ్మకం. ప్రతి సంవత్సరం దీపావళి పర్వదినం సందర్భంగా మేళా జరుగుతుంది.

 ఎలా చేరుకోవాలి 
అగర్తల నుండి రైలు, రోడ్డు మార్గంలో ఉదయ్‌పూర్‌ లోని త్రిపుర సుందరి ఆలయం చేరుకోవచ్చు.

 మూలాలు 

వర్గం:శక్తి పీఠాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:త్రిపుర
వర్గం:శక్తి ఆలయాలు