మతాంగిని హజ్రా

మాతంగిని హజ్రా (అక్టోబర్ 19, 1870 - సెప్టెంబర్ 29, 1942 ) భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్న భారతీయ విప్లవకారిణి. 1942 సెప్టెంబరు 29 న తమ్లుక్ ఠాణాను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి సమర్ పరిషత్ (వార్ కౌన్సిల్) ఏర్పాటు చేసిన ఐదు బ్యాచ్ వాలంటీర్లలో (విద్యుత్ బాహిని) ఆమె నాయకత్వం వహిస్తుండగా, ఆమె పోలీసు స్టేషన్ ముందు బ్రిటిష్ ఇండియన్ పోలీసులచే కాల్చి చంపబడింది, మిడ్నాపూర్లో మొదటి "క్విట్ ఇండియా" ఉద్యమ అమరురాలు. ఆమె బలమైన గాంధేయవాది మరియు ఆమెను ప్రేమగా గాంధీ బురి అని, బెంగాలీ అంటే "వృద్ధ మహిళ గాంధీ" అని పిలిచేవారు.   

 జీవితం తొలి దశలో 
ఆమె 1870 లో తమ్లుక్ సమీపంలోని హోగ్లా గ్రామంలోని ఒక మహిష్య కుటుంబంలో జన్మించిందని,   ఆమె ఒక పేద రైతు కుమార్తె కాబట్టి, ఆమె అధికారిక విద్యను పొందలేదని మినహా ఆమె ప్రారంభ జీవితం గురించి పెద్దగా తెలియదు.   ఆమెకు చిన్నతనంలోనే (12 సంవత్సరాల వయస్సులో) వివాహం జరిగింది, ఆమె భర్త పేరు త్రిలోచన్ హజ్రా, ఆమె పద్దెనిమిదేళ్ల వయస్సులో సంతానం కలగకుండా వితంతువు అయింది. ఆమె మామగారి గ్రామం తమ్లుక్ ఠాణాకు చెందిన అలినన్.  

 స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొనడం 
మాతంగినీ హజ్రా గాంధేయవాదిగా భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.   మిడ్నాపూర్ లో స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చెప్పుకోదగిన లక్షణం మహిళల భాగస్వామ్యం. 1930లో  లో పాల్గొని ఉప్పు చట్టాన్ని ఉల్లంఘించినందుకు అరెస్టయ్యారు. వెంటనే ఆమెను విడుదల చేశారు, కానీ ఆ తర్వాత 'చౌకీదారీ టాక్స్ బంద్' (చౌకీదారీ పన్ను రద్దు) ఉద్యమంలో పాల్గొని, ఉద్యమంలో పాల్గొన్న వారిని శిక్షించడానికి గవర్నర్ చట్టవిరుద్ధంగా కోర్టును ఏర్పాటు చేయడాన్ని నిరసిస్తూ నినాదాలు చేస్తూ కోర్టు భవనం వైపు కవాతు చేస్తుండగా, మాతంగినిని మళ్లీ అరెస్టు చేశారు. ఆమెకు ఆరు నెలల జైలు శిక్ష విధించి బహరాంపూర్ జైలుకు తరలించారు.  మళ్లీ ఆమెను ఆరు నెలల పాటు బహరాంపూర్ జైలులో ఉంచారు. విడుదలైన తరువాత, ఆమె భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లో క్రియాశీల సభ్యురాలిగా మారి, తన స్వంత ఖాదీని తిప్పడం ప్రారంభించింది. 1933లో శ్రీరాంపూర్ లో జరిగిన ఉపవిభాగ కాంగ్రెస్ సమావేశానికి హాజరైన ఆమె పోలీసుల లాఠీచార్జిలో గాయపడ్డారు. 

 సామాజిక సేవ 
1930వ దశకంలో, హజ్రా తన శారీరక స్థితి తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అస్పృశ్యులకు సహాయం చేయడానికి జైలు నుండి విడుదలైన వెంటనే తన సామాజిక సేవకు తిరిగి వెళ్ళింది. ఎల్లప్పుడూ మానవతా దృక్పథంతో నిమగ్నమైన ఆమె, ఈ ప్రాంతంలో అంటువ్యాధి రూపంలో మశూచి చెలరేగినప్పుడు బాధిత పురుషులు, మహిళలు, పిల్లల మధ్య పనిచేసింది. 

 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొనడం 
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో భాగంగా కాంగ్రెస్ సభ్యులు మేదినీపూర్ జిల్లాలోని వివిధ పోలీస్ స్టేషన్లు, ఇతర ప్రభుత్వ కార్యాలయాలను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకోవాలని భావించారు. జిల్లాలో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని కూలదోసి స్వతంత్ర భారత రాష్ట్రాన్ని స్థాపించడంలో ఇది ఒక అడుగు. ఆ సమయంలో 72 ఏళ్ల హజ్రా తమ్లుక్ పోలీస్ స్టేషన్ ను స్వాధీనం చేసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో ఆరు వేల మంది మద్దతుదారులతో, ఎక్కువగా మహిళా వాలంటీర్లతో ఊరేగింపు నిర్వహించారు.   ఊరేగింపు పట్టణ శివార్లకు చేరుకోగానే 144 సెక్షన్ కింద వారిని రద్దు చేయాలని క్రౌన్ పోలీసులు ఆదేశించారు. ఆమె ముందుకు వస్తుండగా హజ్రాపై ఓసారి కాల్పులు జరిగాయి. దీంతో ఆమె ముందుకు వచ్చి జనంపై కాల్పులు జరపొద్దని పోలీసులకు విజ్ఞప్తి చేసినట్లు తెలుస్తోంది. 

సమాంతర తమ్లుక్ జాతీయ ప్రభుత్వానికి చెందిన బిప్లబి వార్తాపత్రిక ఇలా వ్యాఖ్యానించింది:

ఆమెను పదేపదే కాల్చిచంపడంతో ఆమె 'మాతృభూమికి జై' అంటూ వందేమాతరం అంటూ నినదించారు. భారత జాతీయ పతాకాన్ని ఎత్తుకుని ఇంకా ఎగురుతూ ఆమె మరణించింది.     

 వారసత్వం 
కుడి|thumb|251x251px| కోల్‌కతాలోని మైదాన్‌లో హజ్రా విగ్రహం
సమాంతర తమ్లుక్ ప్రభుత్వం ఆమె "తన దేశం కోసం చేసిన త్యాగాన్ని" ప్రశంసించడం ద్వారా బహిరంగ తిరుగుబాటును ప్రేరేపించింది మరియు గాంధీ అభ్యర్థన మేరకు 1944 లో రద్దు చేయబడే వరకు మరో రెండు సంవత్సరాలు పనిచేయగలిగింది.

భారతదేశం 1947 లో స్వాతంత్ర్యం పొందింది మరియు కోల్కతాలోని హజ్రా రోడ్ పొడవైన ప్రాంతంతో సహా అనేక పాఠశాలలు, కాలనీలు, వీధులకు హజ్రా పేరు పెట్టారు.  స్వతంత్ర భారతదేశంలోని కోల్కతాలో ఏర్పాటు చేసిన మొదటి మహిళ విగ్రహం 1977 లో హజ్రాది. తమ్లుక్ లో ఆమె హత్యకు గురైన ప్రదేశంలో ఇప్పుడు ఒక విగ్రహం ఉంది.   2002 లో, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం అరవై సంవత్సరాలు, తమ్లుక్ జాతీయ ప్రభుత్వం ఏర్పడిన సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, భారత తపాలా శాఖ మాతంగిని హజ్రా చిత్రంతో ఐదు రూపాయల పోస్టల్ స్టాంపును విడుదల చేసింది. 2015 లో షాహిద్ మాతంగిని హజ్రా గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్ పుర్బా మేదినీపూర్‌ లోని తమ్లుక్ లో స్థాపించబడింది.

 ఇది కూడ చూడండి 

 సాహిద్ మాతంగిని (కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ బ్లాక్)
 సాహిద్ మాతంగిని రైల్వే స్టేషన్

 ప్రస్తావనలు 

వర్గం:1942 మరణాలు
వర్గం:1870 జననాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా ఉద్యమకారులు
వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ ప్రజలు
వర్గం:భారత మహిళా స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ విప్లవకారులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ ఉద్యమకారులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ మహిళలు