బీహార్‌లో ఎన్నికలు

భారతదేశంలోని బీహార్ రాష్ట్రంలో ఎన్నికలు భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం నిర్వహించబడతాయి. బీహార్ అసెంబ్లీ ఏకపక్షంగా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించి చట్టాలను రూపొందిస్తుంది, అయితే రాష్ట్ర స్థాయి ఎన్నికల నిర్వహణకు రాష్ట్ర శాసనసభ ద్వారా ఏవైనా మార్పులు చేస్తే భారత పార్లమెంటు ఆమోదం పొందాలి.

లోక్‌సభకు ఎన్నికలు, సాధారణ ఎన్నికలు అని కూడా పిలుస్తారు, సాధారణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తన పదవీకాలం పూర్తయిన తర్వాత ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుంది. పార్లమెంటును త్వరగా రద్దు చేస్తే పదవీకాలం పూర్తయ్యేలోపు కూడా నిర్వహించవచ్చు. అదేవిధంగా ప్రతి ఐదేళ్లకోసారి విధానసభకు ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు. గత లోక్‌సభ ఎన్నికలు 2024లో జరిగాయి. విధానసభ ఎన్నికలు 2020 నవంబరులో జరిగాయి. రాజ్యసభకు ఎన్నికలు క్రమ విరామంలో జరుగుతాయి, సభ్యులలో మూడింట ఒక వంతు మంది అస్థిరమైన పద్ధతిలో పదవీ విరమణ చేస్తారు. విధానసభ సభ్యులు రాష్ట్ర ప్రతినిధిని రాజ్యసభకు ఎన్నుకుంటారు.

 బీహార్ ఎన్నికల చరిత్ర 

 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 
సంవత్సరంఎన్నికలపార్టీ వారీగా వివరాలుముఖ్యమంత్రిపార్టీ1951-521వ శాసనసభమొత్తం: 276. కాంగ్రెస్: 239, జెపి: 32, ఎస్పీ (ఐ):23కృష్ణ సిన్హాకాంగ్రెస్19572వ శాసనసభమొత్తం: 318. కాంగ్రెస్: 210, పిఎస్పీ: 31, జెపి: 31కృష్ణ సిన్హా (1961 వరకు)
దీప్ నారాయణ్ సింగ్

బినోదానంద్ ఝాకాంగ్రెస్19623వ శాసనసభమొత్తం: 264. కాంగ్రెస్: 185, స్వతంత్ర పార్టీ: 50, పిఎస్పీ 29, జెపి: 20, సిపిఐ: 12, ఎస్పీ (ఐ): 7, బిజెఎస్: 3బినోదానంద్ ఝా 
కె. బి. సహాయ్కాంగ్రెస్19674వ శాసనసభమొత్తం: 318. కాంగ్రెస్: 128, ఎస్ఎస్పీ: 68, బిజెఎస్: 26మహామాయా ప్రసాద్ సిన్హా
సతీష్ ప్రసాద్ సింగ్

బి.పి.మండల్

భోలా పాశ్వాన్ శాస్త్రికాంగ్రెస్ 
భారతీయ జనసంఘ్

కాంగ్రెస్ (ఓ)19695వ శాసనసభమొత్తం: 318. ఎస్ఎస్పీ: 53, బిజెఎస్: 34రాష్ట్రపతి పాలన 
హరిహర్ సింగ్

భోలా పాశ్వాన్ శాస్త్రి

దరోగ ప్రసాద్ రాయ్

కర్పూరీ ఠాకూర్లేరు19726వ శాసనసభమొత్తం: 318. కాంగ్రెస్: 167, సిపిఐ: 35, ఎస్పీ: 34కేదార్ పాండే
అబ్దుల్ గఫూర్

జగన్నాథ్ మిశ్రాకాంగ్రెస్19777వ శాసనసభమొత్తం: 318. జెపి: 214, కాంగ్రెస్: 57, సిపిఐ: 21, స్వతంత్ర: 25కర్పూరీ ఠాకూర్ 
రామ్ సుందర్ దాస్జెపి19808వ శాసనసభమొత్తం: 324. కాంగ్రెస్: 169, జెపి: 42, సిపిఐ: 23జగన్నాథ్ మిశ్రా 
చంద్రశేఖర్ సింగ్కాంగ్రెస్19859వ శాసనసభమొత్తం: 324. కాంగ్రెస్: 196, లోక్ దల్: 46, బిజెపి: 16, జెపి: 13, సిపిఐ: 12, జెఎంఎం: 9, సిపిఐ (ఎం): 1, IC (S): 1, SUCI (C): 1, స్వతంత్ర: 29బిందేశ్వరి దూబే 
భగవత్ ఝా ఆజాద్

సత్యేన్ద్ర నారాయణ్ సిన్హా

జగన్నాథ్ మిశ్రాకాంగ్రెస్199010వ శాసనసభమొత్తం: 324. జె.డి.: 122, కాంగ్రెస్: 71, బిజెపి: 39లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్జె.డి.199511వ శాసనసభమొత్తం: 324. జె.డి.: 167, బిజెపి: 41, కాంగ్రెస్: 29లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ 
రబ్రీ దేవిజె.డి.200012వ శాసనసభమొత్తం: 243. జె.డి.: 103, బిజెపి: 39, ఎస్పీ: 28రబ్రీ దేవిజె.డి.2005 ఫిబ్రవరి13వ శాసనసభమొత్తం: 243. ఎన్డీఏ: (జె.డి. (యు):55 + బిజెపి:37), ఆర్.జె.డి.: 75 + కాంగ్రెస్: 10రాష్ట్రపతి పాలనNone2005 అక్టోబరు14వ శాసనసభమొత్తం: 243. ఎన్డీఏ: (జె.డి. (యు):88 + బిజెపి:55), ఆర్.జె.డి.: 54 + కాంగ్రెస్: 10, ఎల్.జె.పి.: 10నితీష్ కుమార్జె.డి. (యు)2010 15వ శాసనసభమొత్తం: 243. ఎన్డీఏ: (జె.డి. (యు):115 + బిజెపి:91), ఆర్.జె.డి.: 22 + ఎల్.జె.పి.: 3, కాంగ్రెస్: 4నితీష్ కుమార్ 
జితన్ రామ్ మాంఝీజె.డి. (యు)201516వ శాసనసభమొత్తం: 243. జె.డి. (యు): 71, బిజెపి:53, ఎల్.జె.పి.: 2, యుపిఏ: (ఆర్.జె.డి.:80 + కాంగ్రెస్:27)నితీష్ కుమార్జె.డి. (యు)202017వ శాసనసభమొత్తం: 243. ఎన్డీఏ: (బిజెపి:74 + జె.డి. (యు):45 + విఐపి:4 + హమ్:4), MGB: (ఆర్.జె.డి.:75 + కాంగ్రెస్:19 + CPI-ML (L):12 + సిపిఐ:2 + సిపిఐ (ఎం):2) GDSF: (AIMIM:5 + బిఎస్పీ:1), ఎల్.జె.పి.: 1, స్వతంత్ర: 1నితీష్ కుమార్జె.డి. (యు)

 లోక్‌సభ ఎన్నికలు 

 1951-1984

వ.సంఖ్యమొత్తం సీట్లుకాంగ్రెస్ఇతరులుప్రధానమంత్రి ఎన్నికప్రధానమంత్రి పార్టీ1వ లోక్‌సభ5545పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్పీ3స్వతంత్ర1ఇతరులు6జవాహర్ లాల్ నెహ్రూకాంగ్రెస్2వ లోక్‌సభ5341పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుపిఎస్పీ2జార్ఖండ్ పార్టీ6స్వతంత్ర1ఇతరులు33వ లోక్‌సభ5339పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుస్వతంత్ర పార్టీ7జెపి3ఇతరులు44వ లోక్‌సభ5334పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్ఎస్పీ7సిపిఐ5స్వతంత్ర4ఇతరులు3ఇందిరా గాంధీకాంగ్రెస్5వ లోక్‌సభ5439పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుసిపిఐ5కాంగ్రెస్ (ఓ)3స్వతంత్ర1ఇతరులు56వ లోక్‌సభ54 -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజెపి52ఇతరులు2మొరార్జీ దేశాయిజెపి7వ లోక్‌సభ5430పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజనతా పార్టీ8జనతా పార్టీ (సెక్యులర్)5కాంగ్రెస్ (యు)4సిపిఐ4ఇతరులు3ఇందిరా గాంధీకాంగ్రెస్8వ లోక్‌సభ5448పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుసిపిఐ2ఇతరులు4రాజీవ్ గాంధీ
1989-1999

మొత్తం సీట్లు- 54
లోక్‌సభ ఎన్నికల సంవత్సరం 1వ పార్టీ 2వ పార్టీ 3 వ పార్టీ 4వ పార్టీ ఇతరులు ప్రధాన మంత్రి ప్రధాన మంత్రి పార్టీ 9వ లోక్‌సభ 1989 జె.డి. 32 బీజేపీ 8 కాంగ్రెస్ 4 సిపిఐ 4 జెఎంఎం 4 JD 10వ లోక్‌సభ 1991 జె.డి. 31 సిపిఐ 8 జెఎంఎం 6 బీజేపీ 5 కాంగ్రెస్ 1, సిపిఐ (ఎం) 1 పివి నరసింహారావు కాంగ్రెస్ 11వ లోక్‌సభ 1996 జె.డి. 22 బీజేపీ 18 ఎస్ఎంపి 6 సిపిఐ 3 కాంగ్రెస్ 2, ఎస్పీ 1, జెఎంఎం 1, స్వతంత్ర 1 జెడి 12వ లోక్‌సభ 1998బీజేపీ 19ఆర్.జె.డి. 17ఎస్ఎంపి 10కాంగ్రెస్ 4 అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి బీజేపీ 13వ లోక్‌సభ 1999బీజేపీ 23జెడి (యు) 18ఆర్.జె.డి. 7కాంగ్రెస్ 4 సిపిఐ (ఎం) 1, స్వతంత్ర 1

 2000 తర్వాత 
మొత్తం సీట్లు- 40
లోక్‌సభ ఎన్నికల సంవత్సరం 1వ పార్టీ 2వ పార్టీ 3 వ పార్టీ 4వ పార్టీ ఇతరులు ప్రధాన మంత్రి ప్రధానమంత్రి పార్టీ 14వ లోక్‌సభ 2004 ఆర్.జె.డి. 22 జెడి (యు) 6 బీజేపీ 5 ఎల్.జె.పి. 4 కాంగ్రెస్ 3 మన్మోహన్ సింగ్ INC 15వ లోక్‌సభ 2009 జెడి (యు) 20 బీజేపీ 12 ఆర్.జె.డి. 4 కాంగ్రెస్ 2 ఇండ్ 2 16వ లోక్‌సభ 2014 బీజేపీ 22 ఎల్.జె.పి. 6 ఆర్.జె.డి. 4 ఆర్.ఎల్.ఎస్.పి. 3 జెడి (యు) 2, కాంగ్రెస్ 2, ఎన్.సి.పి. 1 నరేంద్ర మోదీ బీజేపీ 17వ లోక్‌సభ 2019బీజేపీ 17జెడి (యు) 16ఎల్.జె.పి. 6కాంగ్రెస్ 1 18వ లోక్‌సభ 2019బీజేపీ 12JD (U) 12LJP (RV) 5RJD 4INC 3, CPI (ML)L 2, Ind 1

 ఎన్నికల ప్రక్రియ 

 ముందస్తు ఎన్నికలు 
ఎన్నికల నోటిఫికేషన్‌ వెలువడిన వెంటనే ఎన్నికల కమిషన్‌ మోడల్‌ కోడ్‌ ఆఫ్‌ కండక్ట్‌ అమల్లోకి వస్తుంది. ఇది రాజకీయ పార్టీల ప్రచారంపై ఆంక్షలు విధించడంతోపాటు ఎన్నికలను అనవసరంగా ప్రభావితం చేసే కొన్ని ప్రభుత్వ చర్యలను నిషేధిస్తుంది.

 ఓటింగ్ రోజు 
అన్ని లోక్‌సభ, రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషీన్‌లను ఉపయోగించడంతో భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ అదే విధంగా ఉంటుంది.

 ఎన్నికల తర్వాత 
ఎన్నికల రోజు తర్వాత ఈవీఎంలను స్ట్రాంగ్ రూంలో భద్రపరిచారు. వివిధ దశల ఎన్నికల ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత ఓట్ల లెక్కింపునకు ఒక రోజు సమయం కేటాయించారు. ఓట్లు లెక్కించబడతాయి మరియు సాధారణంగా, తీర్పు కొన్ని గంటల్లో తెలుస్తుంది. నియోజకవర్గంలో అత్యధిక ఓట్లు సాధించిన అభ్యర్థిని విజేతగా ప్రకటిస్తారు.

అత్యధిక సీట్లు గెలుచుకున్న పార్టీ లేదా కూటమిని కొత్త ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు గవర్నర్ ఆహ్వానిస్తారు. సభలో సాధారణ మెజారిటీ (కనీసం 50%) ఓట్లను పొందడం ద్వారా సంకీర్ణం లేదా పార్టీ తన మెజారిటీని సభ (లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ)లో విశ్వాస తీర్మానంలో నిరూపించుకోవాలి.

 ఓటరు నమోదు 
బీహార్‌లోని కొన్ని నగరాలకు, ఓటరు నమోదు ఫారమ్‌లను ఆన్‌లైన్‌లో రూపొందించి, సమీపంలోని ఎన్నికల కార్యాలయానికి సమర్పించవచ్చు.

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 
 భారత ఎన్నికల సంఘం
 భారతదేశ చరిత్ర, సమాచారంలో ఎన్నికలు 
 భారతదేశంలో 2009 ఎన్నికలకు సంబంధించిన వార్తలు
 భారతీయ ఎన్నికల సోషల్ మీడియా సంభాషణలు 2009 

వర్గం:బీహార్‌లో ఎన్నికలు