2012 భారత రాష్ట్రపతి ఎన్నికలు

13వ రాష్ట్రపతిని ఎన్నుకునేందుకు భారత రాష్ట్రపతి ఎన్నికలు 2012 జూలై 19న భారతదేశంలో జరిగాయి. నామినేషన్ల దాఖలుకు జూన్ 30 చివరి తేదీ కాగా, జూలై 22న ఓట్ల లెక్కింపు జరిగింది. రాష్ట్రపతి పదవికి ఇద్దరు అభ్యర్థులు పోటీపడ్డారు పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి మాజీ ఆర్థిక మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ మేఘాలయ నుండి లోక్ సభ మాజీ స్పీకర్ పి.ఎ.సంగ్మా ఉన్నారు.

2012 జూలై 22న జరిగిన రాష్ట్రపతి ఎన్నికలలో, ప్రణబ్ ముఖర్జీ విజయం సాధించాడు. 2012 జూలై 25న 11:30 గంటలకు ప్రణబ్ ముఖర్జీ ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

 ఎన్నికల ప్రక్రియ  

పార్లమెంటు ఉభయ సభలకు ఎన్నికైన సభ్యులు, రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికైన సభ్యులు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలైన ఢిల్లీ పుదుచ్చేరి శాసన సభలకు ఎన్నికైన సభ్యులతో కూడిన ఎలక్టోరల్ కాలేజీ కొత్త రాష్ట్రపతిని ఎన్నుకుంటుంది.

రాష్ట్రపతి పదవికి ఎన్నిక కోసం అభ్యర్థి నామినేషన్ తప్పనిసరిగా కనీసం 50 మంది ఓటర్లు ప్రతిపాదకులుగా 50 మంది ఓటర్లు ద్వితీయులుగా సభ్యత్వాన్ని పొందాలి. ఒకే బదిలీ ఓటు పద్ధతి ద్వారా దామాషా ప్రాతినిధ్య వ్యవస్థకు అనుగుణంగా రాష్ట్రపతి ఎన్నికలు నిర్వహించబడతాయి. రాష్ట్రపతి ఎన్నికల ఓటింగ్ రహస్య బ్యాలెట్ ద్వారా జరుగుతుంది. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 55 ద్వారా అందించబడింది.

 అభ్యర్థులు 

రాష్ట్రపతి అభ్యర్థులను ప్రకటించే ముందు భారతీయ మీడియా రాజకీయ నాయకులు వివిధ పేర్లను ఊహించారు. మాజీ రాష్ట్రపతి ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్ మరోసారి పదవిని చేపట్టాలని ప్రజలు ఇష్టపడుతున్నారని, దీనికి భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) మద్దతు ఉంటుందని ప్రజల అభిప్రాయపడ్డారు. 2012 జూన్ 15న ఐక్య ప్రగతిశీల కూటమి (UPA) ప్రణబ్ ముఖర్జీని రాష్ట్రపతి అభ్యర్థిగా ప్రకటించింది. జనతాదళ్ (యునైటెడ్)లో చీలిక వచ్చే అవకాశాలు కనిపించాయి, బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్, "ఇతర నియోజకవర్గాల మాదిరిగానే, JD (U) కూడా రాష్ట్రపతి ఎన్నికలపై తుది నిర్ణయానికి కట్టుబడి ఉంటుంది,"  అయినప్పటికీ శివానంద్ తివారీ మాట్లాడుతూ "క్రియాశీల రాజకీయాల నుండి పదవీ విరమణ చేయబోతున్న ప్రణబ్ ముఖర్జీ వంటి సీనియర్  గౌరవనీయమైన నాయకుడికి మంచి సెండ్ ఆఫ్ ఇవ్వాలి."  తివారీ "[ముఖర్జీ] చాలా సీనియర్  గౌరవనీయమైన నాయకుడు,  నా వ్యక్తిగత అభిప్రాయం ఏమిటంటే, ఆయన ఏకాభిప్రాయంతో రాష్ట్రపతి పదవికి ఎన్నుకోబడాలి."  శివసేన దాని ప్రతినిధి సంజయ్ రౌత్ ప్రకారం ముఖర్జీ అభ్యర్థులకు మద్దతు ఇచ్చింది.JDU నాయకుడు నితీష్ కుమార్ SP నాయకుడు ములాయం సింగ్ యాదవ్ ప్రణబ్ ముఖర్జీకి మద్దతు ఇచ్చారు. 2012 జూన్ 28న ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం రాష్ట్రపతి ఎన్నికలలో పోటీ చేయలేదని ప్రకటించాడు. ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం నిర్ణయాన్ని బిజెపి స్వాగతించింది, బిజెపి నేతృత్వంలోని ఎన్‌డిఎ నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి పి.ఎ.సంగ్మాకు మద్దతుని ఇచ్చింది.

 అనధికారిక జాబితా 
రాష్ట్రపతిగా పోటీ చేసే ఆశావాహుల జాబితా 40 మందికి పైగా ఉంది. అభ్యర్థుల పరిశీలన జూలై 2న జరిగింది  ప్రణబ్ ముఖర్జీ జూన్ 28న భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మన్మోహన్ సింగ్, పార్టీ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ, ప్రధాన కార్యదర్శి రాహుల్ గాంధీ, సమాజ్ వాదీ పార్టీ నాయకుడు ములాయం సింగ్ యాదవ్, రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ మద్దతుతో తన నామినేషన్ దాఖలు చేశారు. అధినేత లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, రాష్ట్రీయ లోక్ దళ్ అజిత్ సింగ్, లోక్ జనశక్తి పార్టీకి చెందిన రామ్ విలాస్ పాశ్వాన్, నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్కు చెందిన ఫరూక్ అబ్దుల్లా, ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్కు చెందిన ఇ. అహ్మద్, ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం ' ఎస్ టిఆర్ బాలు . ఆయనకు నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ జనతాదళ్ (యునైటెడ్) శివసేన, అలాగే కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) మద్దతు కూడా ఉందని హిందుస్తాన్ టైమ్స్ వార్తాపత్రిక రాసింది. తన నామినేషన్ పత్రాలను దాఖలు చేసిన తర్వాత ప్రణబ్ ముఖర్జీ మాట్లాడుతూ "ఈ సమయంలో భగవంతుని  ఆశీర్వాదంతో పాటు అందరి సహకారం ఉండాలని నేను ఈ సమయంలో కోరుకుంటున్నాను" అని అన్నారు. ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి నవీన్ పట్నాయక్, పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి ప్రకాష్ సింగ్ బాదల్, గోవా ముఖ్యమంత్రి మనోహర్ పారికర్, బీజేపీ అధ్యక్షుడు నితిన్ గడ్కరీ, పార్టీ నేతలు లాల్ కృష్ణ అద్వానీ, సుష్మా స్వరాజ్, అరుణ్ జైట్లీల మద్దతుతో పీఏ సంగ్మా నామినేషన్ దాఖలు చేశారు.

 ఎన్నికల ఫలితాలు 

పార్టీ/కూటమిశాతం ఐక్య ప్రగతిశీల కూటమి (UPA)33.2%జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి (NDA)28%సమాజ్ వాదీ పార్టీ (SP)6.2%లెఫ్ట్ ఫ్రంట్4.7%తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC)4.4%బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ (BSP)3.9%ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం 3.3%బిజు జనతా దళ్ (BJD)2.7%

ఎన్నికల రిటర్నింగ్ అధికారి అగ్నిహోత్రి ఇలా ప్రకటించారు: "శ్రీ ప్రణబ్ ముఖర్జీ భారత రాష్ట్రపతి పదవికి సక్రమంగా ఎన్నికైనట్లు నేను ప్రకటిస్తున్నాను."  ఎన్నికలలో గెలవడానికి ప్రణబ్ ముఖర్జీ మొత్తం 713,763 ఓట్లకు గాను 373,116 ఎంపీ ఓట్లు 340,647 ఎమ్మెల్యే ఓట్లను పొందారు. మొత్తం 315,987 ఓట్లకు గాను 145,848 ఎంపీ ఓట్లు, 170,139 ఎమ్మెల్యే ఓట్లు పి.ఎ.సంగ్మా ఓట్లను పొందారు. ప్రణబ్ ముఖర్జీ గెలుపుకు క్రాస్ ఓటింగ్ తోడ్పడింది. పార్లమెంటు భవనంలోని సెంట్రల్ హాల్‌లో జూలై 25న ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఉదయం 11:00 గంటలకు ఆయన ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, తెలుగుదేశం పార్టీ తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి రాష్ట్రపతి ఎన్నికలకు దూరంగా ఉన్నాయి, కేరళ పశ్చిమ బెంగాల్‌లలో, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా రివల్యూషనరీ సోషలిస్ట్ పార్టీకి ఓటింగ్ వర్తించలేదు. కర్ణాటకలో ఒక ఎమ్మెల్యే రాష్ట్రపతి ఎన్నికల పోలింగ్కు గైర్హాజరయ్యారు. అస్సాంలో రెండు చెల్లని ఓట్లు, ఒకరు గైర్హాజరయ్యారు. బీహార్‌లో ఒక్కరు గైర్హాజరవడంతో మూడు ఓట్లు చెల్లలేదు. హర్యానాలో 8 ఓట్లు చెల్లలేదు. ఛత్తీస్‌గఢ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, మిజోరంలలో ఒక్క ఓటు చెల్లలేదు. జమ్మూ కాశ్మీర్, మహారాష్ట్ర, మేఘాలయ, నాగాలాండ్, పంజాబ్, సిక్కింలో రెండు చెల్లని ఓట్లు పడ్డాయి. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో నాలుగు ఓట్లు చెల్లలేదు.

 ప్రతిచర్యలు 
ప్రణబ్ ముఖర్జీ "భారతదేశ" ప్రజలకు కృతజ్ఞతలు తెలిపారు "నన్ను ఉన్నత పదవికి ఎన్నుకున్నందుకు గాఢమైన కృతజ్ఞతలు తెలియజేసారు." అనంతరం ఆయన మీడియాతో మాట్లాడుతూ, "నన్ను ఆదరించిన వారందరికీ కృతజ్ఞతలు... నన్ను అభినందించినందుకు సంగ్మాకు ధన్యవాదాలు. నేను ఇచ్చిన దానికంటే చాలా ఎక్కువ అందుకున్నాను" అని అన్నారు. అతను "[ భారత రాజ్యాంగాన్ని ] రక్షిస్తానని, రక్షిస్తానని  సంరక్షిస్తానని కూడా చెప్పాడు. నేను విశ్వసనీయంగా ఉండటానికి వీలున్న విధంగా నిరాడంబరంగా సమర్థించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాను."అని ప్రణబ్ ముఖర్జీ తెలిపాడు. అతని మాజీ పార్టీ సహచరులు ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్, సోనియా గాంధీ, అలాగే ఉపరాష్ట్రపతి హమీద్ అన్సారీ  బిజెపి అధ్యక్షుడు నితిన్ గడ్కరీ కూడా ఆయనకు అభినందనలు తెలిపారు.

పి.ఎ.సంగ్మా ముఖర్జీని అభినందిస్తూ, అతను ఇంకా ఇలా అన్నాడు: "ఈ రాష్ట్రపతి ఎన్నికల ప్రక్రియ అనూహ్యంగా పక్షపాతంతో  రాజకీయంగా ఉంది. UPA తన అభ్యర్థిని గుర్తించడంలో  అంచనా వేయడంలో, UPA నిజంగా ఏకాభిప్రాయాన్ని నిర్మించలేదని  అది రాజకీయ పార్టీలను ఒప్పించిందని ప్రజల అభిప్రాయం. ఆర్థిక  ఇతర ప్యాకేజీల ద్వారా రాష్ట్రపతి ఎన్నికల కళాశాలలోని ప్రధాన విభాగాలు...అలాగే ప్రేరేపణలు, బెదిరింపులు  వాగ్దానాలు. లోక్‌సభ  అసెంబ్లీ ఎన్నికల కోసం, స్వేచ్ఛగా  నిష్పక్షపాతంగా ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి ఉంది. అటువంటి ప్రవర్తనా నియమావళి రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికలకు ఉనికి లేదు...యూపీకి రూ.57వేల కోట్లు, బీహార్‌కు రూ.27వేల కోట్లు ఇలా ఎన్నో జరిగాయి.ఈ విషయం మొత్తం పరిస్థితిని సమీక్షించేందుకు రేపటి రోజు సమావేశమవుతున్నాం. చర్చకు వస్తుంది."  గిరిజన అభ్యర్థిని అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకునే అవకాశం కోల్పోయింది అని కూడా ఆయన చెప్పాడు.

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:భారత రాష్ట్రపతి ఎన్నికలు
వర్గం:భారతదేశంలో 2012 ఎన్నికలు