ఇండియన్ నేషనల్ లోక్‌దళ్‌

ఇండియన్ నేషనల్ లోక్‌దళ్‌ (ఐఎన్ఎల్‌డీ)  అనేది భారతదేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రంలో ఉన్న రాజకీయ పార్టీ. ఇది మొదట 1996లో హర్యానా లోక్ దళ్ (రాష్ట్రీయ) గా దేవి లాల్ చేత స్థాపించబడింది, ఆయన భారత ఉప ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశాడు.

హర్యానా రాష్ట్రంలో రైతుల హక్కులు, గ్రామీణాభివృద్ధి కోసం వాదించే ముఖ్యమైన వాయిస్‌గా పార్టీ ఉద్భవించింది. వ్యవసాయ సంస్కరణలు, ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి పాటుపడటంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషించింది. పార్టీ సాధారణంగా ప్రాంతీయవాద భావజాలానికి కట్టుబడి ఉంటుంది. భారతదేశ రాజకీయాల వర్ణపటంలో మధ్యేతర వైఖరిని అనుసరిస్తుంది.

పార్టీ హర్యానా మాజీ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన దేవి లాల్ కుమారుడు ఓం ప్రకాష్ చౌతాలా నేతృత్వంలో ఉంది. ఆయన కుమారుడు అభయ్ సింగ్ చౌతాలా ప్రధాన కార్యదర్శి.

2021 జనవరి 27న రైతుల డిమాండ్‌లను ఆమోదించడానికి బిజెపి నేతృత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిరాకరించిందని పేర్కొంటూ అభయ్ సింగ్ చౌతాలా పార్టీకి చెందిన ఏకైక ఎమ్మెల్యే పదవికి రాజీనామా చేశాడు.  అతను 2021 నవంబరు 2న జరిగిన ఉప ఎన్నికలో ఎల్లెనాబాద్ నియోజకవర్గం నుండి తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు.

 ప్రస్తుత సభ్యులు, అధ్యక్షుల జాబితా 
+స్థానంపేరుజాతీయ అధ్యక్షుడుఓం ప్రకాష్ చౌతాలాసెక్రటరీ జనరల్అభయ్ సింగ్ చౌతాలాజాతీయ ఉపాధ్యక్షుడుఆర్.ఎస్ చౌదరి, ప్రకాష్ భారతిరాష్ట్ర అధ్యక్షుడు, హర్యానారాంపాల్ మజ్రారాష్ట్ర ఉపాధ్యక్షుడు, హర్యానాశ్రీమతి రేఖా రాణా, హబీబ్ ఉర్ రెహ్మాన్, రావు హోషియార్ సింగ్, భూపాల్ సింగ్ భాటి, రాజ్ సింగ్ మోర్రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి, హర్యానామహేంద్ర సింగ్ చౌహాన్, రాజేష్ గోదారా, ఓం ప్రకాష్ గోరా, దిల్బాగ్ సింగ్ 
సునీల్ లాంబా, రామేశ్వర్ దాస్, మంగత్ రామ్ సైనీ, నరేష్ శర్మ, రామ్ కుమార్ ఐబ్లారాష్ట్ర కార్యదర్శి, హర్యానాడాక్టర్ కెసి కాజల్, సత్బీర్ బధేసర, జగ్తార్ సింగ్ సంధు, తయ్యబ్ హుస్సేన్ భీంషిక, ఆనంద్ షెరాన్
సుశీల్ కుమార్ గౌతమ్, పాల రామ్ రాఠి, రమేష్ కుమార్, రామ్ రత్తన్ కశ్యప్, జోగిరామ్, జోగిందర్ మాలిక్రాష్ట్ర సంస్థ కార్యదర్శి, హర్యానారణవీర్ మండోలారాష్ట్ర కోశాధికారి, హర్యానామనోజ్ అగర్వాల్పాలసీ అండ్ ప్రోగ్రామింగ్ కమిటీ చైర్మన్ఎం.ఎస్ మాలిక్క్రమశిక్షణా చర్య కమిటీ చైర్మన్షేర్ సింగ్ బాద్షామ్కార్యాలయ కార్యదర్శిఎస్. నచతర్ సింగ్ మల్హన్మీడియా కోఆర్డినేటర్రాకేష్ సిహాగ్ 

 ముఖ్యమంత్రుల జాబితా 
నంపేరునియోజకవర్గంపదవీకాలం ఆఫీసులో రోజులుఅసెంబ్లీ
 (ఎన్నికలు) పార్టీ1ఓం ప్రకాష్ చౌతాలానర్వానా 1999 జూలై 24 2000 మార్చి 35 సంవత్సరాలు, 223 రోజులుతొమ్మిదవ అసెంబ్లీ
(1996 ఎన్నికలు)ఇండియన్ నేషనల్ లోక్ దళ్ (ఐఎన్ఎల్‌డీ)2 2000 మార్చి 3 2005 మార్చి 4పదవ అసెంబ్లీ
(2000 ఎన్నికలు)

 మూలాలు