డెకెన్

డెకెన్  (decane) అనేది  అనే రసాయన సూత్రంతో కూడినఆల్కేన్  హైడ్రోకార్బన్.డెకెన్  కు  75 సౌష్టవ ఐసోమర్‌లు సాధ్యమే అయినప్పటికీ, ఈ పదం సాధారణంగా  సూత్రంతో సాధారణ-డికేన్ ("n-decane")ని సూచిస్తుంది.అయితే, అన్ని ఐసోమర్‌లు ఒకే విధమైన లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తాయి మరియు కూర్పు కూడా పెద్ద వ్యత్యాసం లేదు.ఈ ఐసోమర్లు మండే ద్రవాలు.గ్యాసోలిన్ (పెట్రోల్) మరియు కిరోసిన్ లో డెకెన్ చిన్న పరిమాణంలో (1% కంటే తక్కువ) ఉంటుంది.ఇతర ఆల్కేన్‌ల వలె, ఇది నాన్‌పోలార్(అదృవ)ద్రావకం, మరియు నీటిలో కరగదు, మరియు తక్షణమే మండేది.ఇది ఇంధనాలలో ఒక భాగం అయినప్పటికీ, కొన్ని ఇతర ఆల్కేన్‌ల వలె కాకుండా రసాయన ఫీడ్‌స్టాక్‌గా దీనికి పెద్దగా ప్రాముఖ్యత లేదు.డెకేన్ అనేది 10 కార్బన్ పరమాణువులతో కూడిన సరళ శృంఖల  ఆల్కేన్.
లభ్యత
డెకెన్ అనేది అరిస్టోలోచియా ట్రయాంగ్యులారిస్, జిమ్నోడినియం నాగసాకియన్స్ మరియు అందుబాటు లో ఉన్న ఇతర జీవులలో కనుగొనబడిన సహజ ఉత్పత్తి.

ఉత్పత్తి
ముడి పెట్రోలియం ను  శుద్ధి చేయడం ద్వారా  చాలా వరకు డెకెన్ తయారవుతుంది. ఫిషర్-ట్రోప్ష్ సంశ్లేషణ ద్వారా బొగ్గు ద్రవీకరణ మరియు 1-డెకిన్ యొక్క హైడ్రోజనేషన్ ద్వారా డెకేన్ ను ఉత్పత్తి చేస్తారు.

భౌతిక ధర్మాలు
డెకెన్ ఒక బలమైన వాసన తో రంగులేని ద్రవం.National Center for Biotechnology Information. (2015). Decane - Compound Summary[Online]. Available నీటి కంటే తక్కువ సాంద్రత కల్గివున్నది. నీటిలో కరగదు.డెకెన్ ఆవిర్లు గాలి కంటేబరువు గా ఉండును. అధిక మొత్తంలో  దాని ఆవిర్లు పీల్చిన  మత్తుపదార్థం ప్రభావం చూపించ వచ్చు.

లక్షణం/గుణంమితి/విలువ అణు సూత్రంఅణు భారం142.3 గ్రాం /మోల్ ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత-30°CCharles E. Ophardt. (2003).Virtual Chembook - Hydrocarbon Boiling Pointsమరుగు స్థానం174°Cఫ్లాష్ పాయింట్46.0°CSigma-Aldrich; Safety Data Sheet for Decane. Product Number: 457116, Version 4.9 (Revision Date 01/20/2015). Available from, as of October 20, 2015: సాంద్రత0.7255గ్రా /ఘన. సెం. మీ,25°C వద్ద.Haynes, W.M. (ed.). CRC Handbook of Chemistry and Physics. 95th Edition. CRC Press LLC, Boca Raton: FL 2014-2015, p. 3-142బాష్పపీడనం 1.43 మీ. మీ/పాదరస మట్టం,25°C వద్ద Daubert, T.E., R.P. Danner. Physical and Thermodynamic Properties of Pure Chemicals Data Compilation. Washington, D.C.: Taylor and Francis, 1989. స్వయం జలిత ఉష్ణోగ్రత210°Cస్నిగ్థత2.188 mPa/-25°Cవద్ద.Haynes, W.M. (ed.). CRC Handbook of Chemistry and Physics. 95th Edition. CRC Press LLC, Boca Raton: FL 2014-2015, p. 6-235 వక్రీభవన గుణకం1.410,20°C వద్ద.బాష్పీభవన వేడి51.42కిలో జౌల్స్ /మోల్,25 °C
ఇథనాల్ తో కలిసి పోతుంది.  ఈథర్‌లో కరిగుతుంది. కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ లో కొద్దిగా కరుగుతుంది. Haynes, W.M. (ed.). CRC Handbook of Chemistry and Physics. 95th Edition. CRC Press LLC, Boca Raton: FL 2014-2015, p. 3-142

రసాయన చర్యలు
దహన చర్య

2  + 31 → 20  + 22  + Heat Energy (Enthalpy)(
ఆరోగ్య ప్రమాదాలు
కళ్లలో పడిన తేలికపాటి చికాకును కలిగిస్తుంది.చర్మంతోసంపర్కం వలన,చర్మం లోని నూనె/కొవ్వు తొలగిపోవును.అందువలన చర్మం పొడిబారి పోవును.ఎరుపెక్కును , పొలుసులు ఏర్పడి  మరియుచర్మం మీది  జుట్టు రాలడానికి కారణం కావచ్చు.కడుపు లోకి వెళ్ళడం  వల్ల అతిసారం, కొద్దిగా కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ మాంద్యం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది మరియు అలసట ఏర్పడవచ్చు.అధిక మొత్తంలో ఆవిర్లు  పీల్చడం వల్ల  వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడం, అలసట, తలనొప్పి, మైకము మరియు ఇతర CNS ప్రభావాలకు కారణం కావచ్చు. U.S. Coast Guard. 1999. Chemical Hazard Response Information System (CHRIS) - Hazardous Chemical Data. Commandant Instruction 16465.12C. Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office.
అగ్ని ప్రమాదాలు
ఎక్కువగా మండగల స్వభావం ఉన్నది.: వేడి,నిప్పురవ్వలు, లేదా మంటల ద్వారా సులభంగా మండించబడుతుంది.
 డెకెన్ ఆవిరి గాలితో మిశ్రమాలను ఏర్పడిన,నిప్పు తగిలిన పేలుడు సంభవించును.ఆవిరుల  పేలుడు ప్రమాదం ప్రాంగణ  లోపల, ఆరుబయట లేదా మురుగు కాలువలలో సంభవించ వచ్చును.
ఇవి కూడా చదవండి
ఆల్కేన్

మూలాలు

వర్గం:ఆల్కేన్లు
వర్గం:హైడ్రోకార్బన్లు