ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఎన్నికలు

ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని శాసనసభ నియోజకవర్గాలకు ప్రతి ఐదేళ్లకోసారి ఎన్నికలు జరుగుతాయి. భారత ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది, అయితే ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది. పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలు, శాసనసభ నియోజకవర్గాలను వరుసగా "లోక్‌సభ స్థానాలు", "విధానసభ స్థానాలు" అని కూడా పిలుస్తారు. ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో 80 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలు,  403 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి రాష్ట్రం 17 విధానసభ ఎన్నికలు, 16 లోక్‌సభ ఎన్నికలను చూసింది.

భారతదేశంలో, పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలు, శాసనసభ నియోజకవర్గాలకు ఎన్నికలను భారత ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది. స్థానిక సంస్థలకు ఎన్నికలను సంబంధిత రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది. భారత ఎన్నికల సంఘం డీలిమిటేషన్ (పార్లమెంటరీ లేదా అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను పునర్నిర్మించడం, ప్రతి నియోజకవర్గంలో దాదాపు అదే సంఖ్యలో ప్రజలు ఉన్నారని నిర్ధారించుకోవడం), సీట్ల రిజర్వేషన్, వ్యవస్థను నిర్ణయిస్తుంది. పార్లమెంటరీ, అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల ఎన్నికలకు సంబంధించి ఎన్నికలు.
 లోక్‌సభ ఎన్నికలు 
లోక్‌సభ అనేది భారత పార్లమెంటులో ప్రత్యక్షంగా ఎన్నికైన దిగువ సభ. 2024 నాటికి భారత ప్రజలు ఎన్నుకున్న పదునెనిమిది లోక్‌సభలు ఉన్నాయి. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 80 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి.thumb|450x450px| ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలు (లోక్‌సభ సీట్లు).|center
 నియోజకవర్గాలు 

ఉత్తరప్రదేశ్ పార్లమెంటరీ స్థానాల ఫలితాలువ.సంఖ్యలోక్‌సభ ఎన్నికల సంవత్సరంమొత్తం సీట్లుకాంగ్రెస్బిజెపిఇతరులుప్రధానమంత్రిపిఎం పార్టీ1center|thumb|1వ లోక్‌సభ (1951-52) 8681పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుSP2హెచ్ఎంఎస్1స్వతంత్ర2జవాహర్ లాల్ నెహ్రూకాంగ్రెస్2center|thumb|2వ లోక్‌సభ (1957) 8672  -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుపి.ఎస్.పి4బిజెఎస్1సి.పి.ఐ1స్వతంత్ర83center|thumb|3వ లోక్‌సభ (1962) 86 62 -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజెఎస్7స్వతంత్ర5ఎస్.డబ్ల్యు.ఎ.3ఆర్ఈపి3PSP2సి.పి.ఐ2హెచ్ఎంఎస్1SOC14center|thumb|4వ లోక్‌సభ(1967) 8548 -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజెఎస్12SSP8స్వతంత్ర7సి.పి.ఐ5PSP2సిపిఎం1ఆర్పీఐ1SWA1ఇందిరా గాంధీకాంగ్రెస్5center|thumb|5వ లోక్‌సభ(1971)8573 -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుబిజెఎస్4సి.పి.ఐ3స్వతంత్ర2ఇతరులు1NCO1BKD16center|thumb|6వ లోక్‌సభ(1977) 85 - -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజెపి85మొరార్జీ దేశాయిజెపి7center|thumb|7వ లోక్‌సభ(1980) 8550 -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజెఎన్‌పి(ఎస్)29ఇతరులు6ఇందిరా గాంధీకాంగ్రెస్8center|thumb|8వ లోక్‌సభ(1984) 8583 -పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎల్‌కెడి2రాజీవ్ గాంధీ9alt=|center|thumb|9వ లోక్‌సభ(1989)85158పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజెడి54బిఎస్పీ2సి.పి.ఐ2స్వతంత్ర2హెచ్ఎంఎస్1సిపిఎం1విశ్వనాధ్ ప్రతాప్ సింగ్జెడి10alt=|center|thumb|10వ లోక్‌సభ(1991) 85551పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుజెడి22జెపి4బిఎస్పీ1సి.పి.ఐ1పాములపర్తి వెంకట నరసింహారావుకాంగ్రెస్11alt=|center|thumb|11వ లోక్‌సభ(1996) 85552పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్పీ16బిఎస్పీ6ఎఐఐసి (టి)2జెడి2స్వతంత్ర1SAP1అటల్ బిహారీ వాజపేయిబిజెపి12alt=|center|thumb|12వ లోక్‌సభ (1998)85 -59పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్పీ19బిఎస్పీ4SAP2స్వతంత్ర1ఎస్జెపీ (ఆర్)113alt=|center|thumb|13వ లోక్‌సభ  (1999)851029పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్పీ35బిఎస్పీ14ఎఐఐసి (టి)2RLD2స్వతంత్ర1ఎస్జెపీ (ఆర్)114alt=|center|thumb|14వ లోక్‌సభ (2004)80910పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్పీ35బిఎస్పీ19RLD3స్వతంత్ర1జెడి (యు)1NLP1ఎస్జెపీ (ఆర్)1మన్మోహన్ సింగ్కాంగ్రెస్15alt=|center|thumb|15వ లోక్‌సభ (2009)802210పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్పీ22బిఎస్పీ20RLD5స్వతంత్ర116alt=|center|thumb|16వ లోక్‌సభ (2014)80271పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుఎస్పీ5ఏడి (ఎస్)2నరేంద్ర మోదీబిజెపి17alt=|center|thumb|17వ లోక్‌సభ  (2019)80162పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుబిఎస్పీ10ఎస్పీ5ఏడి (ఎస్)218thumb|18వ లోక్‌సభ (2024)|alt=|center80633పార్టీ పేరుగెలిచిన సీట్లుSP37RLD2AD(S)1ASP(KR)1

 ఉత్తరప్రదేశ్ లోక్‌సభ ఫలితాల పట్టిక 
ఎన్నికల సంవత్సరంలోక్‌సభ మొత్తం సీట్లుప్రధాన పార్టీప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ పార్టీ 3పార్టీ 4పార్టీ 5ఇతర పార్టీలు197785జెపి |INC

|
|
|
|
|-
|1980
|85
|INC 
|జెడి(ఎస్) 
|
|
|
|
|-
|1984
|85
|INC 
|
|
|
|
|
|-
|1989
|85
|జెడి Janata Dal and BJP in a alliance 54+8|INC 
|బిజెపి
|
|
|
|-
|1991
|85
|బిజెపి
|జెడి 
|INC
|జెపి 
|బిఎస్పీ 
|
|-
|1996
|85
|బిజెపి 
|SP 
||జెడి  
|INC 
|బిఎస్పీ 
|
|-
|1998
|85
|బిజెపి 
|SP 
|బిఎస్పీ 
|INC 
|
|
|-
|1999
|85
|SP బిజెపి బిఎస్పీ INC 200480SP బిఎస్పీ బిజెపిINC200980SP INC బిఎస్పీ బిజెపి 201480బిజెపి SP AD(S)INC బిఎస్పీ 201980బిజెపి బిఎస్పీ SP AD(S)INC 202480SP బిజెపి INC AD(S)BSP 

 విధానసభ ఎన్నికలు 
ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో 403 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిని అసెంబ్లీ మెజారిటీతో రాజకీయ పార్టీ లేదా సంకీర్ణ శాసనసభ్యులు ఎన్నుకుంటారు. తిరిగి ఎన్నిక చేసే నిబంధనతో ఐదు సంవత్సరాల పదవీకాలం కొనసాగుతారు. గవర్నరు రాష్ట్రానికి అధిపతి, కానీ అతని లేదా ఆమె పాత్ర చాలావరకు ఉత్సవపూరితమైంది.

 శాసనసభ నియోజకవర్గాల జాబితా 
ప్రతి పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం బహుళ రాష్ట్ర అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలతో కూడి ఉంటుంది. ఎన్నికల సరిహద్దులు పరిపాలనా సరిహద్దుల నుండి భిన్నంగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, ఆగ్రా పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం ఎన్నికల సరిహద్దు ఆగ్రా జిల్లా (పరిపాలన) సరిహద్దుకి భిన్నంగా ఉంటుంది.


 శాసనసభ ఎన్నికల జాబితా 
ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలకు సంబంధించిన వివరాలు

ఎన్నికల సంవత్సరంమొదటి పార్టీరెండవ పార్టీమూడవ పార్టీనాల్గవ పార్టీఐదు పార్టీఇతరులుమొత్తం సీట్లుముఖ్యమంత్రిముఖ్యమంత్రి పార్టీ1951-52కాంగ్రెస్ 388ఎస్పీఐ 20బిజెఎస్ 2ఎబిహెచ్ఎం 1ఎబిఆర్ఆర్పీ 1కెఎంపిపి 1, యుపిపిపి 1, యుపిఆర్ఎస్పీ 1, స్వతంత్ర 15430గోవింద్ వల్లభ్ పంత్INCసంపూర్ణానంద్1957కాంగ్రెస్ 286పిఎస్పీ 44బిజెఎస్ 17సి.పి.ఐ 9స్వతంత్ర 74సంపూర్ణానంద్చంద్ర భాను గుప్తా1962కాంగ్రెస్ 249బిజెఎస్ 49పిఎస్పీ 38ఎస్పీఐ 24SWA 15సి.పి.ఐ 14, ఆర్పీఐ 8, హెచ్.ఎం.ఎస్ 2, స్వతంత్ర 31చంద్ర భాను గుప్తాసుచేతా కృపలానీ1967కాంగ్రెస్ 199బిజెఎస్ 98పిఎస్పీ 44సి.పి.ఐ 13SWA12పిఎస్పీ 11, ఆర్పీఐ 10, సిపిఐ (ఎం) 1, స్వతంత్ర 37425చంద్ర భాను గుప్తాచరణ్ సింగ్BKD1969కాంగ్రెస్ 211BKD 98బిజెఎస్ 49SSP 33SWA 5సి.పి.ఐ 4, పిఎస్పీ 3, ఆర్పీఐ 1, సిపిఐ (ఎం) 1, యుపికెఎంపి 1, హెచ్ఎం 1, స్వతంత్ర 18చంద్ర భాను గుప్తాINCచరణ్ సింగ్BKDత్రిభువన్ నారాయణ్ సింగ్INC (O)కమలాపతి త్రిపాఠిINC'హేమవతి నందన్ బహుగుణ1974కాంగ్రెస్ 215BKD 106బిజెఎస్ 61సి.పి.ఐ 16INC (O) 10ఎస్పీఐ 5, సిపిఐ (ఎం) 2, ఐయుఎంఎల్ 1, SWP 1, SSD 1, హెచ్ఎం 1, స్వతంత్ర 5424హేమవతి నందన్ బహుగుణనారాయణదత్ తివారీ1977జెపి 352కాంగ్రెస్ 47సి.పి.ఐ 9సిపిఐ (ఎం) 1స్వతంత్ర 16425రామ్ నరేష్ యాదవ్JPబనారసి దాస్1980కాంగ్రెస్ 309జెఎన్పీ (ఎస్సీ) 59ఐఎన్సీ (యు) 13బిజెపి 11సి.పి.ఐ 6జెపి 4, జెఎన్పీ (ఎస్సీ)  4, SSD 1, స్వతంత్ర 16విశ్వనాధ్ ప్రతాప్ సింగ్INCశ్రీపతి మిశ్రానారాయణదత్ తివారీ1985కాంగ్రెస్ 269LD 84జెపి 20బిజెపి 16సి.పి.ఐ 6ఐఎన్సీ (జె) 5, CPI (M) 2, స్వతంత్ర 16నారాయణదత్ తివారీవీర్ బహదూర్ సింగ్1989జెడి 208కాంగ్రెస్ 94బిజెపి 57బిఎస్పీ 13సి.పి.ఐ 13LB 2, సిపిఐ (ఎం) 2, జెపి 1, SSD 1, ఎబిహెచ్ఎం 1, స్వతంత్ర 40ములాయం సింగ్ యాదవ్జెడి1991బిజెపి 221జెడి 92కాంగ్రెస్ 46జెపి 34బిఎస్పీ 12సి.పి.ఐ 4, సిపిఐ (ఎం) 1, SS 1, SSD 1, స్వతంత్ర 7కల్యాణ్ సింగ్BJP1993బిజెపి 177ఎస్పీ 109బిఎస్పీ 67కాంగ్రెస్ 28జెడి 27సి.పి.ఐ 3, సిపిఐ (ఎం) 1, జెపి 1, UKD 1, స్వతంత్ర 8ములాయం సింగ్ యాదవ్SPమాయావతిBSP1996బిజెపి 174ఎస్పీ 110బిఎస్పీ 67కాంగ్రెస్ 33బికెకెపి 8జెడి 7, సిపిఐ (ఎం) 4, ఎఐఐసి (టి) 4, ఎస్ఎంపి 2, సి.పి.ఐ 1, ఎస్జెపీ (ఆర్) 1, స్వతంత్ర 13మాయావతికల్యాణ్ సింగ్BJPరామ్ ప్రకాష్ గుప్తారాజ్‌నాథ్ సింగ్2002ఎస్పీ 143బిఎస్పీ 98బిజెపి 88కాంగ్రెస్ 25RLD 14స్వతంత్ర 16, AD 3, సిపిఐ (ఎం) 2, జెడి (యు) 2403మాయావతిBSPములాయం సింగ్ యాదవ్SP2007బిఎస్పీ 206ఎస్పీ 97బిజెపి 51కాంగ్రెస్ 22RLD 10స్వతంత్ర 9, జెడి (యు) 1మాయావతిBSP2012ఎస్పీ 224బిఎస్పీ 80బిజెపి 47కాంగ్రెస్ 28RLD 9స్వతంత్ర 6, NCP 1, AD 1అఖిలేష్ యాదవ్SP2017బిజెపి 312ఎస్పీ 47బిఎస్పీ 19ఏడి (ఎస్) 9కాంగ్రెస్ 7SBSP 4, స్వతంత్ర 3, RLD 1, NISHAD 1యోగి ఆదిత్యనాథ్BJP2022బిజెపి 255ఎస్పీ 111ఏడి (ఎస్) 12RLD 8SBSP  6NISHAD 6, కాంగ్రెస్ 2, జెడిల్ 2, బిఎస్పీ 1యోగి ఆదిత్యనాథ్

 మూలాలు 

 బాహ్య లింకులు 
 భారత ఎన్నికల సంఘం
 ఉత్తర ప్రదేశ్ ఎన్నికల గురించి సమాచారం