నవనీత దేవ్ సేన్

నబనీత దేవ్ సేన్ (13 జనవరి 1938 - 7 నవంబర్ 2019) భారతీయ రచయిత, విద్యావేత్త. కళలు, తులనాత్మక సాహిత్యాన్ని అభ్యసించిన తరువాత, ఆమె యుఎస్ కి వెళ్లి అక్కడ ఆమె మరింత చదువుకుంది. ఆమె భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి అనేక విశ్వవిద్యాలయాలు , సంస్థలలో బోధించారు అలాగే సాహిత్య సంస్థలలో వివిధ హోదాలలో సేవలందించారు. ఆమె బెంగాలీలో 80కి పైగా పుస్తకాలను ప్రచురించింది: కవిత్వం, నవలలు, చిన్న కథలు, నాటకాలు, సాహిత్య విమర్శ, వ్యక్తిగత వ్యాసాలు, ప్రయాణ కథనాలు, హాస్యం రచన, అనువాదాలు, పిల్లల సాహిత్యం. ఆమెకు 2000లో పద్మశ్రీ, 1999లో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించాయి.

 ప్రారంభ జీవితం, విద్య 
దేవ్ సేన్ కలకత్తాలో (ప్రస్తుతం కోల్‌కతా) బెంగాలీ కుటుంబంలో 13 జనవరి 1938న జన్మించింది. అపరాజిత దేవి అనే కలం పేరుతో వ్రాసిన కవి-దంపతులు నరేంద్ర దేవ్ (నరేంద్ర దేబ్ 1888-1971, నాగేంద్ర చంద్ర దేబ్ కుమారుడు),  రాధారాణి దేవి (1903-1989)లకు ఆమె ఏకైక సంతానం.     ఆమెకు రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ పేరు పెట్టారు.  ఆమె చిన్ననాటి అనుభవాలలో ప్రపంచ యుద్ధం II వైమానిక దాడులు, 1943 బెంగాల్ కరువులో ప్రజలు ఆకలితో అలమటించడం, భారతదేశ విభజన తర్వాత కలకత్తాకు వచ్చిన పెద్ద సంఖ్యలో శరణార్థుల ప్రభావం వంటివి ఉన్నాయి.  ఆమె గోఖలే మెమోరియల్ గర్ల్స్ స్కూల్,  లేడీ బ్రబౌర్న్ కాలేజీలో చదివారు.ఆమె కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం,   నుండి ఆంగ్లంలో తన బిఏ పట్టా పొందింది, జాదవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో తులనాత్మక సాహిత్య విభాగం ప్రారంభ బ్యాచ్‌కి చెందిన విద్యార్థిని, అక్కడ నుండి ఆమె 1958లో ఎంఏ పట్టా పొందింది  ఆమె 1961లో హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి తులనాత్మక సాహిత్యంలో మరొక ఎంఏ  (విశిష్టతతో) పొందింది , 1964లో ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టరేట్ పొందింది  ఆ తర్వాత ఆమె బర్కిలీలోని యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియాలో,  కేంబ్రిడ్జ్‌లోని న్యూన్‌హామ్ కాలేజీలో పోస్ట్-డాక్టోరల్ పరిశోధనను పూర్తి చేసింది.  

 కెరీర్ 
దేవ్ సేన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని యాడో , మాక్‌డోవెల్ కాలనీలతో సహా అనేక అంతర్జాతీయ కళాకారుల కాలనీలలో నివాసం ఉండే రచయిత; ఇటలీలో బెల్లాగియో, జెరూసలేంలోని మిష్కెనోట్ షానానిమ్ . ఆమె కొలరాడో కాలేజీ, 1988-1989లో క్రియేటివ్ రైటింగ్, కంపారిటివ్ లిటరేచర్మే ట్యాగ్ చైర్‌ను నిర్వహించింది.  ఆమె హార్వర్డ్, కార్నెల్, కొలంబియా, చికాగో (USA), హంబోల్ట్ (జర్మనీ), టొరంటో విశ్వవిద్యాలయాలు, బ్రిటిష్ కొలంబియా (కెనడా), మెల్‌బోర్న్, న్యూ సౌత్ వేల్స్ (ఆస్ట్రేలియా) వంటి అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్, విజిటింగ్ క్రియేటివ్ రైటర్. ఎల్ కాలేజియో డి మెక్సికో.   ఆమె ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పురాణ కవిత్వంపై రాధాకృష్ణన్ మెమోరియల్ లెక్చర్ సిరీస్ (1996–1997) అందించింది.2002లో, దేవ్ సేన్ కలకత్తాలోని జాదవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో తులనాత్మక సాహిత్యం ప్రొఫెసర్‌గా పదవీ విరమణ చేశారు.ఆమె యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఢిల్లీలో యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ సీనియర్ ఫెలో.  2003 నుండి 2005 వరకు, దేవ్ సేన్ న్యూఢిల్లీలోని సెంటర్ ఆఫ్ ఉమెన్స్ డెవలప్‌మెంట్ స్టడీస్‌లో జెపి నాయక్ విశిష్ట స్నేహితురాలిగా ఉన్నారు.విద్యాపరమైన, సాహిత్యపరమైన అనేక అంతర్జాతీయ సమావేశాలలో,   1986లో ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా యుఎస్ ఆమె తనకు తానుగా, భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది.

 సంఘాలు 
ఆమె ఇంటర్నేషనల్ కంపారిటివ్ లిటరేచర్ అసోసియేషన్ (1973-1979),   ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ సెమియోటిక్ అండ్ స్ట్రక్చరల్ స్టడీస్ (1989-1994)లో కార్యనిర్వాహక పదవులను నిర్వహించారు.  దేవ్ సేన్ బెంగాలీ సాహిత్య అకాడమీ అయిన బంగియా సాహిత్య పరిషత్‌కు ఉపాధ్యక్షుడు. ఆమె పశ్చిమ బెంగాల్ మహిళా రచయితల సంఘం వ్యవస్థాపకురాలు, అధ్యక్షురాలు.  ఆమె భారత జాతీయ తులనాత్మక సాహిత్య సంఘం వ్యవస్థాపక కార్యదర్శి,  తరువాత ఉపాధ్యక్షురాలు.    ఆమె రాయల్ ఏషియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ ఫెలో.   ఆమె 1978 నుండి 1982 వరకు బెంగాలీ, సాహిత్య అకాడమీకి సలహా మండలి సభ్యురాలు, అలాగే 1975 నుండి 1990 వరకు భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు భాషా సలహా కమిటీ సభ్యురాలు, కన్వీనర్‌గా ఉన్నారు  ఆమె జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు, సరస్వతి సమ్మాన్, కబీర్ సమ్మాన్,  రవీంద్ర పురస్కార్‌తో సహా ముఖ్యమైన సాహిత్య అవార్డుల జ్యూరీ సభ్యురాలుగా కూడా పనిచేశారు.

 సాహిత్య వృత్తి 
దేవ్ సేన్ బెంగాలీలో 80కి పైగా పుస్తకాలను ప్రచురించారు: కవిత్వం, నవలలు, చిన్న కథలు, నాటకాలు, సాహిత్య విమర్శ, వ్యక్తిగత వ్యాసాలు, యాత్రా విశేషాలు, హాస్యం రచన, అనువాదాలు, పిల్లల సాహిత్యం.    ఆమె ప్రపంచ ఇతిహాసాలలో మహిళల చికిత్సతో పనిచేసింది; సీతను రామాయణంలో ఎలా కనిపిస్తుందో దానికి భిన్నంగా ఆమె అనేక చిన్న కథలు రాసింది. ఆమె మొదటి కవితా సంకలనం ప్రథమ ప్రత్యయ్ (మొదటి విశ్వాసం) 1959లో ప్రచురించబడింది    ఆమె రెండవ కవితా సంకలనం స్వాగతో దేబ్‌దూత్ 12 సంవత్సరాల తర్వాత ప్రచురించబడింది.

 మూలాలు 

వర్గం:1938 జననాలు
వర్గం:2019 మరణాలు