1977 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు

ఆరవ లోక్‌సభ సభ్యులను ఎన్నుకోవడానికి 1977 మార్చి 16, 20 మధ్య భారతదేశంలో సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ఎన్నికలు జరిగాయి. దీని గడువు తుది ఫలితాలు ప్రకటించడానికి కొద్దిసేపటి ముందు 1977 మార్చి 21న ముగిసింది.

ఈ ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఆర్) కి ఘోర పరాజయం ఎదురైంది, ప్రస్తుత ప్రధానమంత్రి, కాంగ్రెస్ (ఆర్) పార్టీ నాయకురాలు ఇందిరా గాంధీ రాయ్‌బరేలీలో ఓడిపోగా, ఆమె కుమారుడు సంజయ్ అమేథీలో ఓడిపోయాడు. ఎమర్జెన్సీని రద్దు చేయడం ద్వారా ప్రజాస్వామ్యాన్ని పునరుద్ధరించాలనే పిలుపు ప్రతిపక్ష జనతా కూటమి విజయానికి ప్రధాన కారణంగా పరిగణించబడుతుంది, దీని నాయకుడు మొరార్జీ దేశాయ్ మార్చి 24న భారతదేశ నాల్గవ ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.M.R. Masani, "India's Second Revolution," Asian Affairs (1977) 5#1 pp 19–38. మొరార్జీ దేశాయ్ 81 ఏళ్ళ వయసులో భారతదేశ ప్రధానమంత్రిగా ఎన్నికైన అతి పెద్ద వ్యక్తి అయ్యాడు.

నేపథ్యం
ఏక సభ్య నియోజకవర్గాలలో 542 స్థానాలకు నిర్వహించిన ఆరవ సాధారణ ఎన్నికలు 27 భారత రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించాయి. 14వ లోక్‌సభకు 2004 భారత సాధారణ ఎన్నికల వరకు ఈ 542 నియోజకవర్గాలు అలాగే ఉన్నాయి.

ఇందిరా గాంధీ నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్ (ఆర్) ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ఎమర్జెన్సీ 1977 ఎన్నికలలో ప్రధాన అంశం. 1975 జూన్ 25 నుండి 1977 మార్చి 21 వరకు జాతీయ ఎమర్జెన్సీ సమయంలో పౌర హక్కులు నిలిపివేయబడ్డాయి. ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ విస్తారమైన అధికారాలను చేపట్టారు.

ఆమె తీసుకున్న నిర్ణయానికి గాంధీ చాలా జనాదరణ పొందారు, ఎన్నికల సమయంలో దానికి మూల్యం చెల్లించుకున్నారు. జనవరి 18న గాంధీ తాజా ఎన్నికలకు పిలుపునిచ్చారు. కొంతమంది రాజకీయ ఖైదీలను విడుదల చేశారు. ఆమెను పదవి నుండి తొలగించి కొత్త ప్రధాని బాధ్యతలు చేపట్టే వరకు చాలా మంది జైలులోనే ఉన్నారు. జనవరి 20న నాలుగు ప్రతిపక్ష పార్టీలు, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (ఆర్గనైజేషన్), భారతీయ జనసంఘ్, భారతీయ లోక్ దళ్, ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ, జనతా కూటమిగా ఎన్నికలలో పోరాడాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. భారతీయ లోక్ దళ్‌కు కేటాయించిన గుర్తును బ్యాలెట్ పేపర్లలో తమ చిహ్నంగా ఉపయోగించుకుంది.From FPJ Archives: Emergency impact - Indira Gandhi loses elections, India gets first non-Gandhi PM  The Free Press Journal, 25 June 2019

ఎమర్జెన్సీ సమయంలో నిర్బంధ స్టెరిలైజేషన్, రాజకీయ నాయకులను జైలులో పెట్టడం వంటి మితిమీరిన, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను జనతా కూటమి ఓటర్లకు గుర్తు చేసింది. భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యమా లేక నియంతృత్వమా అనేది ఎన్నికలే నిర్ణయిస్తాయని జనతా ప్రచారం పేర్కొంది. కాంగ్రెస్ (ఆర్) తికమకగా కనిపించింది. వ్యవసాయం, నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి బాబూ జగ్జీవన్‌ రామ్ ఫిబ్రవరి మొదటి వారంలో పార్టీని విడిచిపెట్టారు. ఎన్నికలకు ముందు జగ్జీవన్‌రామ్‌తో కలిసి అడుగులు వేసిన ఇతర ప్రముఖ కాంగ్రెస్ (ఆర్) నాయకులు హేమవతి నందన్ బహుగుణ, నందిని సత్పతి.

ఫలితాలు
+350x350pxపార్టీఓట్లు%సీట్లు+/-జనతా పార్టీ78,062,82841.32295 +209భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఆర్)65,211,58934.52154–198కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)8,113,6594.2922–3ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం5,480,3782.9018కొత్తదికమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా5,322,0882.827–16ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం3,323,3201.762–21భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (సంస్థ)3,252,2171.723–13శిరోమణి అకాలీదళ్2,373,3311.269 +8రైతులు & వర్కర్స్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా1,030,2320.555 +5రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (ఖోబ్రాగడె)956,0720.512 +2రివల్యూషనరీ సోషలిస్ట్ పార్టీ851,1640.454 +1ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్633,6440.343 +1ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్565,0070.3020కేరళ కాంగ్రెస్ (పిళ్లై గ్రూప్)526,9370.280కొత్తదికేరళ కాంగ్రెస్491,6740.262–1జమ్మూ & కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్483,1920.262కొత్తదిముస్లిం లీగ్ (ప్రతిపక్షం)318,9790.170కొత్తదిసోషలిస్ట్ యూనిటీ సెంటర్ ఆఫ్ ఇండియా280,9950.1500విశాల్ హర్యానా పార్టీ192,8670.100–1రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా155,9720.080–1ఆల్ ఇండియా జార్ఖండ్ పార్టీ126,2880.0710యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్124,6270.071కొత్తదిమహారాష్ట్రవాది గోమంతక్ పార్టీ118,7480.061 +1జార్ఖండ్ పార్టీ116,9610.060కొత్తదిమణిపూర్ పీపుల్స్ పార్టీ109,1300.0600శోషిత్ సమాజ్ దళ్ (అఖిల్ బహరాతీయ)96,7530.050కొత్తదిరివల్యూషనరీ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా45,0470.0200త్రిపుర ఉపజాతి జుబా సమితి35,9160.020కొత్తదిహిందూ మహాసభ35,4190.0200బీహార్ ప్రాంత్ హుల్ జార్ఖండ్27,1160.0100అఖిల భారతీయ రామ్ రాజ్య పరిషత్26,1690.0100ఆల్ ఇండియా లేబర్ పార్టీ17,1910.010కొత్తదిఅఖిల భారతీయ గూర్ఖా లీగ్12,5090.0100ఆల్ ఇండియా శిరోమణి బాబా జీవన్ సింగ్ మజాభి దళ్5,8680.000కొత్తదిస్వతంత్రులు10,393,6175.509–5ఆంగ్లో-ఇండియన్లను నియమించారు20మొత్తం188,917,504100.00544 +23చెల్లుబాటు అయ్యే ఓట్లు188,917,50497.25చెల్లని/ఖాళీ ఓట్లు5,346,4112.75మొత్తం ఓట్లు194,263,915100.00నమోదైన ఓటర్లు/ఓటింగ్ శాతం321,174,32760.49మూలం: 

ఓటరు ప్రవర్తన
భారతదేశంలో అతిపెద్ద రాష్ట్రమైన ఉత్తరప్రదేశ్‌లో జరిగిన ఎన్నికలు, చారిత్రాత్మకంగా కాంగ్రెస్ (ఆర్)కి బలమైన కోట, గాంధీకి వ్యతిరేకంగా మారాయి. బలమైన ఐక్య ప్రతిపక్షం ఆవిర్భావం, కాంగ్రెస్ (ఆర్)లో అనైక్యత, అలసట, సమర్థవంతమైన ప్రతిపక్షం, ఎమర్జెన్సీ సమయంలో సెన్సార్‌షిప్‌లో ఉన్న మాస్ మీడియాను నియంత్రించడంలో గాంధీ వైఫల్యం వంటి నిర్మాణాత్మక కారణాలను ధనాగరే చెప్పారు. నిర్మాణాత్మక అంశాలు ఓటర్లు తమ మనోవేదనలను వ్యక్తం చేయడానికి అనుమతించాయి, ముఖ్యంగా అత్యవసర పరిస్థితి, దాని అధికార & అణచివేత విధానాలపై వారి ఆగ్రహం. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 'నస్బందీ' (వేసెక్టమీ) ప్రచారం తరచుగా ప్రస్తావించబడే ఒక ఫిర్యాదు. మధ్యతరగతి కూడా దేశవ్యాప్తంగా వాక్ స్వాతంత్య్రాన్ని అరికట్టాలని నొక్కి చెప్పింది.D.N. Dhanagare, "Sixth Lok Sabha Election in Uttar Pradesh – 1977: The End of the Congress Hegemony," Political Science Review (1979) 18#1 pp 28–51

ఇంతలో కాంగ్రెస్ (ఆర్ ) కార్యకర్తలలో క్రమశిక్షణ, కక్షసాధింపు, పార్టీని బలహీనపరిచిన అనేక ఫిరాయింపుల కారణంగా పశ్చిమ బెంగాల్‌లో కాంగ్రెస్ ( ఆర్) ఆల్ టైమ్ కనిష్ఠ స్థాయికి చేరుకుంది. ప్రత్యర్థులు కాంగ్రెస్ (ఆర్)లోని అవినీతి సమస్యలను వివరించి తాజా నాయకత్వం కోసం ఓటర్లు ప్రగాఢమైన కోరికను కోరారు. అయితే కాంగ్రెస్ (ఆర్) దక్షిణాది రాష్ట్రాలైన తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో బాగానే సాధించింది. ముంబైలోని అన్ని స్థానాలను జనతా కూటమి గెలుచుకున్నప్పటికీ పశ్చిమ రాష్ట్రాలైన మహారాష్ట్ర, గుజరాత్‌లలో ఫలితాలు మిశ్రమంగా ఉన్నాయి.Mira Ganguly and Bangendu Ganguly, "Lok Sabha Election, 1977: The West Bengal Scene," Political Science Review (1979) 18#3 pp 28–53

మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు