త్రిపురలో ఎన్నికలు

త్రిపురలో రాష్ట్రంలో 1952 నుంచి ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి. 1951-52 మొదటి భారత సాధారణ ఎన్నికలలో, త్రిపురలోని ఓటర్లు నేరుగా ఇద్దరు లోక్‌సభ సభ్యులను ఎన్నుకున్నారు. ఎలక్టోరల్ కాలేజీకి 30 మంది సభ్యులను ఎన్నుకున్నారు, ఆ తర్వాత రాజ్యసభకు ఒకే సభ్యుడిని ఎన్నుకోవడానికి సమావేశమయ్యారు.

1957, 1962 ఎన్నికల కోసం, త్రిపురలోని ఓటర్లు 30 మంది సభ్యులను టెరిటోరియల్ కౌన్సిల్‌కు ఎన్నుకున్నారు (అదనపు ఇద్దరు సభ్యులు నియమించబడ్డారు). 1963లో టెరిటోరియల్ కౌన్సిల్ రద్దు చేయబడింది. సభ్యులు కొత్తగా సృష్టించబడిన శాసనసభకు బదిలీ చేయబడ్డారు. 1967లో శాసనసభకు మొదటి ఎన్నికలు లో జరిగాయి. 1972 మార్చిలో, త్రిపుర రాష్ట్ర హోదా పొందిన ఫలితంగా లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ 60 మంది సభ్యులకు విస్తరించబడింది.

 లోక్‌సభ ఎన్నికలు 
త్రిపుర లోక్‌సభ ఎన్నికల ఫలితాలు ఇలా ఉన్నాయి.
సంవత్సరంలోక్‌సభ ఎన్నికలుత్రిపుర వెస్ట్త్రిపుర తూర్పు19521వ లోక్‌సభకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా19572వ లోక్‌సభభారత జాతీయ కాంగ్రెస్19623వ లోక్‌సభకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా19674వ లోక్‌సభభారత జాతీయ కాంగ్రెస్భారత జాతీయ కాంగ్రెస్19715వ లోక్‌సభకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)19776వ లోక్‌సభజనతా పార్టీభారత జాతీయ కాంగ్రెస్19807వ లోక్‌సభకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)19848వ లోక్‌సభ19899వ లోక్‌సభభారత జాతీయ కాంగ్రెస్భారత జాతీయ కాంగ్రెస్199110వ లోక్‌సభ199611వ లోక్‌సభకమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)199812వ లోక్‌సభ199913వ లోక్‌సభ200414వ లోక్‌సభ200915వ లోక్‌సభ201416వ లోక్‌సభ201917వ లోక్‌సభభారతీయ జనతా పార్టీభారతీయ జనతా పార్టీ202418వ లోక్‌సభ

 చరిత్ర 
మొదటి శాసనసభ ఏర్పాటు
త్రిపురతో సహా కొన్ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు శాసనసభ మంత్రుల మండలిని ఏర్పాటు చేయడానికి 1963 మే నెలలో కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వ చట్టం ఆమోదించబడింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 239 కింద రాష్ట్రపతి నియమించిన కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి నిర్వాహకుడు పరిపాలనా అధిపతిగా ఉండేవాడు. ఈ చట్టం త్రిపుర కోసం 30 మంది ఎన్నికైన సభ్యులతో ప్రతి కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి శాసనసభను ఏర్పాటు చేసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం శాసనసభ సభ్యులుగా ముగ్గురు కంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులను నామినేట్ చేయవచ్చు. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వ చట్టం, 1963 త్రిపుర కోసం ముఖ్యమంత్రి నేతృత్వంలోని మంత్రుల మండలిని ఏర్పాటు చేసింది, నిర్వాహకుడికి సహాయం చేయడానికి, సలహా ఇవ్వడానికి, ముఖ్యమంత్రిని రాష్ట్రపతి నియమించారు. ఇతర మంత్రులను ముఖ్యమంత్రి సలహా మేరకు రాష్ట్రపతి నియమించారు. మంత్రులు రాష్ట్రపతి ఇష్టానుసారం పదవులను నిర్వహిస్తారు. మంత్రి మండలి శాసనసభకు సమిష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది. అన్ని కార్యనిర్వాహక చర్యలు నిర్వాహకుడి పేరుతో జరగాలని వ్యక్తీకరించబడింది. అసెంబ్లీకి స్పీకరు, డిప్యూటీ స్పీకరు ఉంటారు. రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్‌లోని రాష్ట్ర జాబితాలో, ఉమ్మడి జాబితాలో పేర్కొన్న అన్ని అంశాలకు శాసనసభ విస్తరించబడింది. ఆ విషయాలలో పార్లమెంటు చేసిన చట్టం ఆధిపత్యంతో, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతం చట్టం, 1963 పరివర్తన నిబంధనల ప్రకారం, త్రిపుర కేంద్ర పాలిత ప్రాంతం మొదటి శాసనసభ, 1962 ఆగస్టు 1న ప్రారంభమైనట్లు పరిగణించబడింది.

ఈశాన్య ప్రాంతాల (పునర్వ్యవస్థీకరణ) చట్టం, 1971, పార్లమెంటులో ఆమోదంపొందింది. 1971 డిసెంబరు 30న రాష్ట్రపతి ఆమోదించారు. త్రిపురలో ఈ చట్టం 1972 జనవరి 21 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. దీని ప్రకారం త్రిపుర రాష్ట్రం భారత యూనియనులో పూర్తి రాష్ట్ర హోదాను పొందింది. రాజ్యాంగం ప్రకారం రాష్ట్ర శాసనసభ అరవై స్థానాలను కలిగి ఉంది. మొదటి ఎన్నికలు మార్చి 1972లో జరిగాయి.

 విధానసభ ఎన్నికలు 
విధాన సభ ఎన్నికలువిజేతరన్నరప్ముఖ్యమంత్రిప్రతిపక్ష నాయకుడుసంవత్సరంసంఖ్యపార్టీసీట్లుఓటు %పార్టీసీట్లుఓటు % 1967 2వ శాసనసభ   27 57.95%  2 21.61% సచింద్ర లాల్ సింగ్  1972 3వ శాసనసభ   41 44.83%  16 37.82% సచింద్ర లాల్ సింగ్  1977 4వ శాసనసభ   51 47.00%  4 7.93% నృపేన్ చక్రవర్తి  1983 5వ శాసనసభ   37 46.78%  12 30.51% నృపేన్ చక్రవర్తి  1988 6వ శాసనసభ   32 47.85%  26 45.82% సుధీర్ రంజన్ మజుందార్
 సమీర్ రంజన్ బర్మన్  1993 7వ శాసనసభ   44 44.78%  10 32.73% దశరథ్  దేబ్  1998 8వ శాసనసభ   38 45.49%  13 33.96% మాణిక్ సర్కార్  2003 9వ శాసనసభ   38 46.82%  13 32.84% మాణిక్ సర్కార్ సమీర్ రంజన్ బర్మన్ 2008 10వ శాసనసభ   46 48.01%  10 36.38% మాణిక్ సర్కార్ సమీర్ రంజన్ బర్మన్ 2013 11వ శాసనసభ   49 48.11%  6 36.53% మాణిక్ సర్కార్ సుదీప్  రాయ్ బర్మన్ 2018 12వ శాసనసభ   36 43.59%  16 42.22% బిప్లాబ్‌కుమార్ దేబ్ మాణిక్ సర్కార్ 2023 13వ శాసనసభ  32 38.97%	  13 19.69%	 మాణిక్ సాహా అనిమేష్  డెబ్బర్మ

 మూలాలు 

వర్గం:త్రిపుర