మహారాష్ట్ర ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ

మహారాష్ట్ర ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వారి మహారాష్ట్ర శాఖ. రాష్ట్రంలో పార్టీ కార్యకలాపాలు, ప్రచారాలను నిర్వహించడం, సమన్వయం చేయడం, అలాగే మహారాష్ట్రలో స్థానిక, రాష్ట్ర, జాతీయ ఎన్నికలకు అభ్యర్థులను ఎంపిక చేయడం దీని బాధ్యత. సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం ముంబైలోని దాదర్‌లో ఉంది. అడ్మినిస్ట్రేటివ్ కార్యాలయం ముంబైలోని కొలాబా కాజ్‌వేలో ఉంది.

 చరిత్ర 
మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం 1960 మే 1 న ఏర్పడింది. రాష్ట్రంలో కాంగ్రెసుకు చాలా కాలం పాటు ఎదురు లేదు. రాష్ట్రంలోని చక్కెర సహకార సంఘాలు, రాష్ట్రంలోని గ్రామీణ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పాలుపంచుకున్న పాడి, కూరగాయల ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్, రుణ సంఘాలు మొదలైన వేలాది ఇతర సహకార సంస్థల నుండి దానికి అధిక ఉడ్ంఏది. కేశరావ్ జేఢే కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరిన తరువాత, బొంబాయి రాష్ట్రం లోను, దాని తరువాత మహారాష్ట్రలోనూ రాజకీయాల్లో ప్రధానంగా గ్రామీణ మరాఠా - కుంబీ కులాల ఆధిపత్యం ఏర్పడింది.Patterson, M.L., 1954. Caste and Political Leadership in Maharashtra. The Economic Weekly, pp. 1066–7. ఈ సమూహం సహకార సంస్థలపై ఆధిపత్యం చెలాయించేది. ఫలితంగా వచ్చే ఆర్థిక శక్తితో, గ్రామ స్థాయి నుండి శాసనసభ, లోక్‌సభ స్థానాల వరకు రాజకీయాలను నియంత్రించింది. 1980ల నుండి, ఈ బృందం ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలను స్థాపించడంలో కూడా చురుకుగా ఉంది. మహారాష్ట్రకు చెందిన కేశవరావు జేఢే, యశ్వంతరావు చవాన్, వినాయకరావు పాటిల్, వసంతదాదా పాటిల్, శంకర్రావు చవాన్ కేశవరావు సోనావానే, విలాస్‌రావ్ దేశ్‌ముఖ్ వంటి కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన ప్రధాన రాజకీయ ప్రముఖులు ఈ గుంపు నుండే వచ్చారు. మహారాష్ట్ర లోను, జాతీయ రాజకీయాల్లోనూ మహోన్నత వ్యక్తిగా నిలిచిన శరద్ పవార్ ఈ వర్గానికే చెందినవాడు.

శరద్ పవార్, తనకు పార్టీ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీకీ మధ్య వివాదాల నేపథ్యంలో కాంగ్రెసు నుండి విడిపోయి నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీని ఏర్పాటు చేయడంతో రాష్ట్రంలో కాంగ్రెసు పార్టీ రాజకీయ స్థితి క్షీణించింది. రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి మరాఠాల మద్దతు చీలిపోయింది. అయితే, గత ముప్పై ఏళ్లలో, శివసేన, బీజేపీ మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో ముఖ్యంగా ముంబై వంటి పట్టణ ప్రాంతాల్లో పట్టు సాధించడం ప్రారంభించాయి. 1995లో శివసేన, బీజేపీ అధికారంలోకి రావడం కాంగ్రెసుకు పెద్ద దెబ్బ. అయితే ఒక టర్మ్ తర్వాత, కాంగ్రెస్-ఎన్‌సిపి కూటమి తిరిగి అధికారాన్ని చేజిక్కించుకుంది. 2014 వరకు అధికారంలో ఉంది. 2014 రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెసు, ఎన్సీపీతో పొత్తు లేకుండా పోటీ చేసి భాజపా చేతిలో ఓడిపోయింది.

 మహారాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలు 
సంవత్సరం.పార్టీ నేతసీట్ల మార్పుసీటు గెలుచుకుంది.ఫలితం.బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ1937బి. జి. ఖేర్86194639బొంబాయి రాష్ట్రం1952మొరార్జీ దేశాయ్941957యశ్వంత్రావు బల్వంతరావు చవాన్35మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం1962మరోట్రావ్ కన్నంవర్2151967వసంత్ రావు నాయక్121972191978వసంతదాదా పాటిల్1531980ఎ. ఆర్. అంతులే1171985శివాజీరావ్ పాటిల్ నిలంగేకర్251990శరద్ పవార్201995611999విలాస్రావ్ దేశ్ముఖ్5200462009అశోక్ చవాన్132014పృథ్వీరాజ్ చవాన్402019బాలాసాహెబ్ థోరట్2

 మహారాష్ట్ర నుండి లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో గెలిచిన సీట్లు 
లోక్ సభ ఎన్నికలుసీట్లు గెలుచుకున్నారుసీటు మార్పుకూర్పు1951 లోక్సభ ఎన్నికలు41411957 లోక్సభ ఎన్నికలు20211962 లోక్సభ ఎన్నికలు39191967 లోక్సభ ఎన్నికలు3631971 లోక్సభ ఎన్నికలు3931977 లోక్సభ ఎన్నికలు13261980 లోక్సభ ఎన్నికలు4241984 లోక్సభ ఎన్నికలు4311989 లోక్సభ ఎన్నికలు1231991 లోక్సభ ఎన్నికలు1971996 లోక్సభ ఎన్నికలు1361998 లోక్సభ ఎన్నికలు29161999 లోక్సభ ఎన్నికలు10192004 భారత సాధారణ ఎన్నికలు మహారాష్ట్రలో1332009 భారత సాధారణ ఎన్నికలు మహారాష్ట్రలో1742014 భారత సాధారణ ఎన్నికలు మహారాష్ట్రలో215మహారాష్ట్రలో 2019 భారత సాధారణ ఎన్నికలు11

 అధ్యక్షుల జాబితా 
ఎస్. నోరాష్ట్రపతిచిత్తరువుకాలపరిమితి.1.అబాసాహెబ్ ఖేడ్కర్196019632.వినాయకరావు పాటిల్196319673.వసంతదాదా పాటిల్100x100px196719724.పి. కె. సావంత్197219785.నరేంద్ర టిడ్కే197819786.నాసిక్రావ్ తిర్పుడే197819797.రామ్రావ్ ఆదిక్197919808.ప్రేమలా చవాన్198019819.గులాబ్ రావు పాటిల్113x113px1981198210.ఎస్ ఎమ్ ఐ అసిర్1983198311.ఎన్. ఎం. కాంబ్లే1983198512.ప్రభా రౌ118x118px1985198813.ప్రతిభా పాటిల్125x125px19881989(11).ఎన్. ఎం. కాంబ్లే1989199014.సుశీల్ కుమార్ షిండే114x114px1990199115.శివాజీరావ్ పాటిల్ నిలంగేకర్1991199216.శివాజీరావు దేశ్‌ముఖ్19921993(14).సుశీల్ కుమార్ షిండే114x114px1993199717.రంజిత్ దేశ్ముఖ్131x131px1997199818.ప్రతాప్ రావు బాబూరావు భోసలే1998200019.గోవిందరావు ఆదిక్20002003(17).రంజిత్ దేశ్ముఖ్131x131px20032004(12).ప్రభా రౌ118x118px2004200820.పటంగ్రావ్ కదమ్2008200821.మాణిక్రావ్ ఠాక్రే2008201522.అశోక్ చవాన్114x114px2015201923.బాలాసాహెబ్ థోరట్2019202124.నానా పటోలే2021 -

 కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రుల జాబితా 
#పేరు.కార్యాలయం తీసుకున్నాడు.ఎడమ కార్యాలయం1యశ్వంత్రావు చవాన్1956 నవంబరు 11962 నవంబరు 193వ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు (1962) 2మరోట్రావ్ కన్నంవర్1962 నవంబరు 201963 నవంబరు 243వసంత్ రావు నాయక్1963 డిసెంబరు 51975 ఫిబ్రవరి 204శంకర్రావ్ చవాన్1975 ఫిబ్రవరి 211977 మే 175వసంతదాదా పాటిల్17 మే. 19771978 మార్చి 77వ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు (1980) 7అబ్దుల్ రెహమాన్ అంతులే1980 జూన్ 91982 జనవరి 128బాబాసాహెబ్ భోసలే1982 జనవరి 211983 ఫిబ్రవరి 19వసంతదాదా పాటిల్ (3వ పదవీకాలం) 1983 ఫిబ్రవరి 21985 జూన్ 18వ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు (1985) 10శివాజీరావు నిలంగేకర్ పాటిల్1985 జూన్ 31986 మార్చి 611శంకర్రావ్ చవాన్1986 మార్చి 121988 జూన్ 2612శరద్ పవార్ (2వ పదవీకాలం) 1988 జూన్ 261991 జూన్ 259వ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు (1991) 13సుధాకర్ రావు నాయక్1991 జూన్ 251993 ఫిబ్రవరి 2214శరద్ పవార్ (3వ పదవీకాలం) 1993 మార్చి 61995 మార్చి 1411వ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు (1999) 15విలాస్రావ్ దేశ్ముఖ్ (1వ పదవీకాలం) 1999 అక్టోబరు 182003 జనవరి 1616సుశీల్ కుమార్ షిండే 2003 జనవరి 182004 అక్టోబరు 3012వ శాసనసభ ఎన్నికలు (2004) 19విలాస్రావ్ దేశ్ముఖ్ (2వ పదవీకాలం) 2004 నవంబరు 12008 డిసెంబరు 420అశోక్ చవాన్2008 డిసెంబరు 82010 నవంబరు 521పృథ్వీరాజ్ చవాన్2010 నవంబరు 62014 సెప్టెంబరు 25

 రాష్ట్ర ఎన్నికలలో పనితీరు 
సంవత్సరం.సార్వత్రిక ఎన్నికలుపోలైన ఓట్లు (%) గెలుచుకున్న సీట్లు19623 వ అసెంబ్లీ56,17,34721519623వ లోక్సభ58,95,9584119674వ అసెంబ్లీ62,88,56420319674వ లోక్సభ66,18,1813719715వ లోక్సభ87,90,1354219725వ అసెంబ్లీ85,35,83222219776వ లోక్సభ79,42,2672019786వ అసెంబ్లీ51,59,8286919807వ అసెంబ్లీ78,09,53318619807వ లోక్సభ98,55,5803919848వ లోక్సభ1,11,83,4244319858వ అసెంబ్లీ95,22,55616119899వ లోక్సభ1,24,96,088 (45.36%)2819909వ అసెంబ్లీ1,13,34,773 (38.17%)141199110వ లోక్సభ1,12,80,003 (48.4%)38199510వ అసెంబ్లీ1,19,41,832 (31%)80199611వ లోక్సభ98,64,853 (34.78%)15199812వ లోక్సభ1,37,44,283 (43.64%)33199913వ లోక్సభ98,12,144 (29.71%)10199911వ అసెంబ్లీ89,37,043 (27.20%)75200414వ లోక్సభ81,43,246 (23.77%)13200412వ అసెంబ్లీ88,10,363 (21.06%)69200915వ లోక్సభ72,53,634 (19.61%)17200913వ అసెంబ్లీ95,21,703 (21.01%)82201416వ లోక్సభ88,30,190 (18.29%)2201414వ అసెంబ్లీ94,96,095 (17.95%)42201917వ లోక్సభ87,92,237 (16.41%)1201915వ అసెంబ్లీ87,52,199 (15.87%)44

 ఇది కూడా చూడండి 

 ఆల్ ఇండియా కాంగ్రెస్ కమిటీ
 కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ
 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
 మహారాష్ట్ర రాజకీయాలు
 ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ

 మూలాలు 

వర్గం:ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీలు