1967 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు

నాల్గవ లోక్‌సభలోని 523 మంది సభ్యులలో 520 మందిని ఎన్నుకోవడానికి 1967 ఫిబ్రవరి 17, 21 మధ్య భారతదేశంలో సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి.ఇది లోక్‌సభ మునుపటి సెషన్‌తో పోలిస్తే 15 మంది పెరిగింది. రాష్ట్ర అసెంబ్లీలకు ఎన్నికలు కూడా ఏకకాలంలో జరిగాయి.

ప్రస్తుత భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం గణనీయంగా తగ్గిన మెజారిటీతో అధికారాన్ని నిలుపుకుంది. మార్చి 13న ఇందిరా గాంధీ ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసింది.

నేపథ్యం
1967 నాటికి భారతదేశంలో ఆర్థిక వృద్ధి మందగించింది - 1961-1966 పంచవర్ష ప్రణాళిక 6% వార్షిక వృద్ధిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, అయితే వాస్తవ వృద్ధి రేటు 2%. లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఆధ్వర్యంలో 1965 నాటి పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన యుద్ధంలో భారతదేశం విజయం సాధించిన తర్వాత ప్రభుత్వ ప్రజాదరణ పెరిగింది. అయితే యుద్ధం అంతకుముందు 1962 చైనాతో యుద్ధంతో పాటు ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి తెచ్చింది. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో అంతర్గత విభేదాలు ఉద్భవించాయి, దాని ఇద్దరు ప్రముఖ నాయకులు నెహ్రూ, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఇద్దరూ మరణించారు. లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి తర్వాత ఇందిరా గాంధీ నాయకురాలిగా ఎన్నికైంది. అయితే 1966 పార్టీ నాయకత్వ పోటీలో ఆమెకు ప్రత్యర్థిగా ఉన్న ఉప ప్రధాని మొరార్జీ దేశాయ్‌కు మధ్య విభేదాలు తలెత్తాయి.

ఫలితాలు 
గుజరాత్‌తో సహా ఏడు రాష్ట్రాలలో కాంగ్రెస్ పరాజయాలను చవిచూసింది, ఇక్కడ కాంగ్రెస్ 24 సీట్లలో 11 స్థానాలను గెలుచుకోగా, స్వతంత్ర పార్టీ 12 స్థానాలను గెలుచుకుంది; మద్రాసు రాష్ట్రంలో 39 స్థానాల్లో కాంగ్రెస్ 3, డీఎంకే 25 స్థానాలను గెలుచుకుంది; ఒరిస్సాలో 20 స్థానాలకు గాను 6, స్వతంత్ర పార్టీ 8 స్థానాలు గెలుచుకున్నాయి. రాజస్థాన్‌లో 20కి 10 సీట్లు గెలిచిన స్వతంత్ర పార్టీ 8 సీట్లు గెలుచుకుంది, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 40కి 14, కేరళలో 19కి 1 మాత్రమే గెలిచింది. ఢిల్లీలో 7కి 1 గెలుపొందగా మిగిలిన 6 భారతీయ జనసంఘ్ గెలుచుకుంది. ఎన్నికల తర్వాత ఒక నెల తర్వాత ఉత్తరప్రదేశ్‌లో పాలనను కోల్పోయిన పార్టీ తొమ్మిది రాష్ట్రాలలో అధికారం నుండి కూడా తొలగించబడింది. 
+350x350pxపార్టీఓట్లు%సీట్లు+/-భారత జాతీయ కాంగ్రెస్59,490,70140.78గా ఉంది283–78భారతీయ జనసంఘ్13,580,9359.3135 +21స్వతంత్ర పార్టీ12,646,8478.6744 +26కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా7,458,3965.1123–6సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ7,171,6274.9223కొత్తదికమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)6,246,5224.2819కొత్తదిద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం5,529,4053.7925 +18ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ4,456,4873.0613 +1రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా3,607,7112.471–2బంగ్లా కాంగ్రెస్1,204,3560.835కొత్తదిరైతులు & వర్కర్స్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా1,028,7550.712 +2అకాలీదళ్ - సంత్ ఫతే సింగ్968,7120.663కొత్తదిఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్627,9100.4320ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్413,8680.2820కేరళ కాంగ్రెస్321,2190.220కొత్తదిజమ్మూ & కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్210,0200.141కొత్తదిఅకాలీదళ్ - తారా సింగ్189,2900.130కొత్తదిజన క్రాంతి దళ్183,2110.131కొత్తదిజన కాంగ్రెస్136,6310.090కొత్తదిఆల్ పార్టీ హిల్ లీడర్స్ కాన్ఫరెన్స్112,4920.0810యునైటెడ్ గోన్స్ - సెక్వేరియా గ్రూప్100,1370.071కొత్తదిపీపుల్స్ ఫ్రంట్42,7250.030కొత్తదిడెమోక్రటిక్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్30,7880.020కొత్తదియునైటెడ్ గోన్స్ - ఫుర్తాడ్ గ్రూప్1,7140.000కొత్తదినాగాలాండ్ జాతీయవాద సంస్థ00.001కొత్తదిస్వతంత్రులు20,106,05113.7835 +15నియమించబడిన సభ్యులు 3–11మొత్తం145,866,510100.00523 +15చెల్లుబాటు అయ్యే ఓట్లు145,866,51095.51చెల్లని/ఖాళీ ఓట్లు6,858,1014.49మొత్తం ఓట్లు152,724,611100.00నమోదైన ఓటర్లు/ఓటింగ్ శాతం250,207,40161.04మూలం: భారత ఎన్నికల సంఘం

 రాష్ట్రాల వారీగా 
రాష్ట్రం
(# సీట్లు)పార్టీపోటీ చేసిన సీట్లుసీట్లు గెలుచుకున్నారు% ఓట్లుఆంధ్రప్రదేశ్  (41)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్413546.82స్వతంత్ర పార్టీ19313.75కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా22112.62కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)906.2భారతీయ జనసంఘ్401.0స్వతంత్ర63218.52అస్సాం  (14)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్141045.84ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ4212.80కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా418.27భారతీయ జనసంఘ్305.48స్వతంత్ర18019.08బీహార్  (53)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్533434.81సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ34717.83కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా1759.93స్వతంత్ర99413.95భారతీయ జనసంఘ్48111.05ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ3217.38స్వతంత్ర పార్టీ2503.41గుజరాత్  (24)స్వతంత్ర పార్టీ211239.92భారత జాతీయ కాంగ్రెస్241146.92స్వతంత్ర2819.51హర్యానా  (9)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్9744.06భారతీయ జనసంఘ్7119.85స్వతంత్ర36119.77స్వతంత్ర పార్టీ205.6సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ505.5జమ్మూ & కాశ్మీర్  (6)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్6550.52జమ్మూ & కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్4124.92భారతీయ జనసంఘ్3020.34కేరళ  (19)కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)9924.56కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా337.99సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ338.24ముస్లిం లీగ్226.6భారత జాతీయ కాంగ్రెస్19136.15స్వతంత్ర1217.36కేరళ కాంగ్రెస్505.12మధ్యప్రదేశ్  (37)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్372440.78గా ఉందిభారతీయ జనసంఘ్321029.56స్వతంత్ర61213.65స్వతంత్ర పార్టీ212.74మద్రాసు  (39)ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం252535.78స్వతంత్ర పార్టీ869.16కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)546.85భారత జాతీయ కాంగ్రెస్39341.69స్వతంత్ర3614.07మహారాష్ట్ర  (45)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్453748.51రైతులు మరియు కార్మికుల పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా1127.54కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)725.14సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ523.74స్వతంత్ర62111.45ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ812.55భారతీయ జనసంఘ్2607.36రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా17012.71మైసూర్  (27)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్271849.02స్వతంత్ర పార్టీ11514.29ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ525.12సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ212.61స్వతంత్ర45122.0ఒరిస్సా  (20)స్వతంత్ర పార్టీ17830.87భారత జాతీయ కాంగ్రెస్20633.33ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ5416.1సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ214.5స్వతంత్ర16110.81పంజాబ్  (13)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్13937.31అకాలీదళ్ - సంత్ ఫతే సింగ్8322.61భారతీయ జనసంఘ్8112.49స్వతంత్ర2509.32రాజస్థాన్  (23)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్221039.95స్వతంత్ర పార్టీ14827.04భారతీయ జనసంఘ్7310.27స్వతంత్ర64217.12ఉత్తర ప్రదేశ్  (85)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్854733.44భారతీయ జనసంఘ్771222.18సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ43810.27స్వతంత్ర190817.08కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా1753.26ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ2723.74స్వతంత్ర పార్టీ3814.77రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా2414.07కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)611.19పశ్చిమ బెంగాల్  (40)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్401439.69స్వతంత్ర44715.28కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)16515.65కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా1159.14బంగ్లా కాంగ్రెస్759.36ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్624.88ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ211.7సంయుక్త సోషలిస్ట్ పార్టీ311.49మూలం: భారత ఎన్నికల సంఘం

మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు