మాండవ్య

మాండవ్య ( సంస్కృతం: माण्डव्य , రోమనైజ్డ్ :  Māṇḍavya ), ఆణి మాండవ్య అని కూడా పిలుస్తారు ,హిందూ మతంలో ఒక ఋషి .అతను ఒక పురాణానికి బాగా ప్రసిద్ది చెందాడు, అక్కడ అతను ఒక రాజు చేత శిక్షించబడ్డాడు.

 పురాణం 

 కార్యాచరణ 
మహాభారతం ప్రకారం , మాండవ్య ఒకప్పుడు తన ఆశ్రమం ముందు చాలా సంవత్సరాలు నిలబడి చేతులు పైకెత్తి తపస్సు చేస్తున్నాడు .ఈ సమయంలో, కొంతమంది దొంగలు అతని ఆశ్రమాన్ని దాటి, రాజుకు చెందిన సొత్తును దొంగిలించారు.రాజు మనుషులు తమను వెంబడిస్తున్నారని తెలుసుకున్న దొంగలు తమ దోచుకున్న సొత్తును మహర్షి ఆశ్రమంలో వదిలి పారిపోయారు. రాజుగారి మనుషులు మాండవ్యను తోడుగా నమ్మి పట్టుకున్నారు. మాండవ్య తనపై ఆరోపణలు చేసిన వారితో మాట్లాడేందుకు నిరాకరించాడు. దొంగలు పట్టుబడినప్పుడు, మాండవ్యను కూడా రాజు ముందు హాజరుపరిచాడు, వారందరికీ మరణశిక్ష విధించబడింది. దొంగలు, ఋషి త్రిశూలం  కొనపై కొట్టబడ్డారు, దొంగలు చనిపోగా, మాండవ్యుడు సజీవంగా ఉన్నాడు.

బ్రహ్మాండ పురాణం ప్రకారం , ఋషి ఈ బాధను అనుభవించినప్పుడు కూడా,శీలవతి భర్త ఉగ్రశ్రవస్ తన అభిమాన వేశ్య ఇంటికి వెళ్లాలని కోరుకున్నాడు, శీలవతి అతనిని తన ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి అంగీకరించింది .ఆ దంపతులు మాండవ్యను చూడగానే, ఆ వ్యక్తి ఉద్దేశాలను గ్రహించి,తదుపరి సూర్యోదయానికి ముందే చనిపోవాలని శపించాడు. భయపడిన శీలవతి తన దైవభక్తితో సూర్య దేవుడు మరుసటి తెల్లవారుజామున ఉదయించకుండా చూసుకుంది. ఇది విశ్వవ్యాప్త గందరగోళానికి దారితీసినందున,దేవతలు అనసూయను సంప్రదించారు , ఆమె శీలవతిని సూర్యుడు మళ్లీ ఉదయించమని ఒప్పించింది. శివుడు ఋషికి ఆయురారోగ్యాలతో దీవించాడు,

శివుడు ఋషికి ఆయురారోగ్యాలతో దీవించాడు,అనేక మంది ఋషులు మాండవ్యునికి సంబంధించిన విచారణలు చేశారు.మాండవ్యుడు నిర్దోషి అని తెలుసుకున్న రాజు,మహర్షిని క్షమించమని కోరడానికి పరుగెత్తాడు.అతని మనుషులు అతని శరీరం నుండి త్రిశూలాన్ని లాగడానికి ప్రయత్నించారు,కానీ అది చేయలేకపోయారు.చివరగా, త్రిశూలాన్ని కత్తిరించి,దాని కొన అతని రూపంలో మిగిలి ఉండటం ద్వారా ఋషిని విడుదల చేయాల్సి వచ్చింది.అందుకే అతనికి ఆణి మాండవ్య అని పేరు వచ్చింది.

 ధర్మాన్ని శపించడం 
మాండవ్యుడు ధర్మాన్ని (కొన్నిసార్లు యమతో గుర్తించాడు ) సంప్రదించాడు, తనలాంటి అమాయకుడికి తాను పడిన కష్టాన్ని ఎందుకు అనుభవించాడని అడిగాడు. మాండవ్యుడు బాలుడిగా ఉన్నప్పుడు చిన్న పక్షులను హింసించాడని,అతనికి వ్రేలాడదీయడం శిక్ష అని ధర్మ సమాధానం చెప్పాడు.పన్నెండేళ్లలోపు ఏ మనిషి చేసిన పాపానికి బాధ పడకూడదని శాస్త్రాలు పేర్కొన్నాయని,అన్యాయంగా శిక్షించబడ్డాడని వాదించాడు ఋషి .బ్రాహ్మణుడు , పాపాలలో గొప్ప వాడైన అతనిని చంపడానికి ధర్ముడు ప్రయత్నించాడు కాబట్టి ,ఆ దేవతను భూమిపై శూద్రుడిగా పుట్టమని శపించాడు . దీని ప్రకారం, ధర్మం మహాభారతంలో విదురునిగా అవతరించాడు .

 మూలాలు 

వర్గం:ఋషులు
వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు