బి. రామకృష్ణారెడ్డి

బండి రామకృష్ణా రెడ్డి (జననం,
12 ఆగష్టు 1942, మరణం 23 ఎప్రిల్ 2025)భారతదేశానికి చెందిన ఆచార్యుడు. గిరిజన భాషలో పై పనిచేసి నందుకు‌ గాను 2023లో భారతప్రభుత్వం నుంచిపద్మశ్రీఅవార్డు అందుకున్నాడు.

జననం విద్యాభ్యాసం 
బండి రామకృష్ణా రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 
చిత్తూరు జిల్లా రెంటాలచేను గ్రామంలో 1942లో జన్మించారు.రామకృష్ణా రెడ్డి తిరుపతిలోని శ్రీవేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఎ. హిందీ, పుణెలోని దక్కన్ కళాశాలలో ఎం.ఎ. భాషాశాస్త్రం అభ్యసించారు. యూకేలోని ఎడిన్బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పీహెచ్ చేశారు. 1977లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో భాషాశాస్త్ర విభాగంలో అధ్యాపకుడిగా చేరారు. 1990లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ గా చేరిన రామకృష్ణా రెడ్డి 
మళ్ళీ అదే విశ్వవిద్యాలయానికి వ్యవస్థాపక రిజిస్ట్రారుగా సేవలు అందించారు. అనేక గిరిజన భాషలపై పని చేశారు. ఇండి-ఆవే భాషకు లిపిని తయారుచేశారు. పేద విద్యార్థులకు తన వంతుగా ఆర్థికంగా సహాయం చేసేవాడు.

ఉద్యోగ జీవితం
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చిత్తూరు జిల్లా లో వెదురుకుప్పం మండలానికి చెందిన బి రామకృష్ణారెడ్డి శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, కుప్పంలోని ద్రావిడ విశ్వవిద్యాలయానికి రిజిస్ట్రార్ గా విధులు నిర్వహించారు. 73వ గణతంత్ర దినోత్సవం పురస్కరించుకొని 2023 జనవరి 25వ తేదీన కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణ రాష్ట్రం నుండి సాహిత్యం - విద్యా విభాగంలో రామకృష్ణారెడ్డికి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. గిరిజన భాషలైన కువి, మండలపై రామకృష్ణారెడ్డి విస్తృత పరిశోధన చేశారు. గిరిజన భాషలను కూడా అధికార భాషలుగా గుర్తించాలన్నారు. దేశంలో 200 భాషలు ఉంటే అందులో 50 వరకు గిరిజన భాషలు ఉన్నాయని తెలిపారు. మైసూర్ లోని సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియన్ లాంగ్వేజెస్ ( సి ఐ ఐ ఎల్ ) లో పనిచేస్తున్నప్పటి నుండి ఆయన గిరిజన భాషల పై పరిశోధన చేయడం ప్రారంభించారు.

రచనలు
.బండి రామకృష్ణా రెడ్డి 1995లో కువి ఒరియా ఇంగ్లీషు నిఘంటువును రచించాడు.

.2009లో మండా  ఇంగ్లీషు నిఘంటువును రచించాడు.

మరణం
ప్రఖ్యాత భాషా శాస్త్రవేత్త, పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత ఆచార్య బండి రామకృష్ణారెడ్డి (83) కన్నుమూశారు. అనారోగ్యంతో సమస్యలతో 22 ఏప్రిల్ 2025 నా హైదరాబాదులోని కంచన్ బాగ్ లోని అపోలో డీఆర్డీవో ఆసుపత్రిలో చేరిన రామకృష్ణారెడ్డి చికిత్స పొందుతూ తేది :23 ఎప్రిల్ 2025 న రాత్రి గుండె పోటు రావడంతో తుదిశ్వాస విడిచారు.

 మూలాలు 

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు