2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు

భారత 18వ లోక్‌సభలోని మొత్తం 543 మంది సభ్యులను ఎన్నుకునేందుకు ఏడు దశ ల్లో 19 ఏప్రిల్ నుండి  2024 జూన్ 1 వరకు భారతదేశంలో సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి.2024 జూన్‌లో, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి, భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 293 మంది ఎంపీల మద్దతు ఉన్నట్లుగా ధ్రువీకరించారు. ఇది దీనితో మోడీ మూడవసారి ప్రధానిగా, సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి మొదటి సారి నాయకత్వం వహించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలుగుదేశం పార్టీ, బీహార్‌లోని జనతాదళ్ (యునైటెడ్) రెండు ప్రధాన మిత్రపక్షాలుగా ఆవిర్భవించాయి.

భారత ఎన్నికల సంఘం 1.4 బిలియన్ల భారత జనాభాలో 968 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఓటు వేయడానికి అర్హులుగా గుర్తించింది, ఇది మొత్తం జనాభాలో 70 శాతానికి సమానం. 642 మిలియన్ మంది ఓటర్లు ఎన్నికల్లో పాల్గొన్నారు; వీరిలో 312 మిలియన్ల మంది మహిళలు ఉన్నారు. మహిళా ఓటర్లు అత్యధికంగా పాల్గొన్నారు. ఇది గతంలో జరిగిన ఎన్నికలను అధిగమించి, 1951–52 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత 44 రోజుల పాటు కొనసాగిన అతిపెద్ద ఎన్నికలు. ఆంధ్రప్రదేశ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, ఒడిశా, సిక్కిం రాష్ట్రాల్లోని 12 శాసనసభల్లోని 25 నియోజకవర్గాలకు ఉపఎన్నికలతో పాటు సార్వత్రిక ఎన్నికలతో పాటు ఏకకాలంలో శాసనసభ ఎన్నికలు జరిగాయి.

రెండో పర్యాయం పూర్తి చేసిన ప్రస్తుత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ వరుసగా మూడోసారి పోటీ చేశారు. అతని భారతీయ జనతా పార్టీ 2014, 2019 ఎన్నికలలో సంపూర్ణ మెజారిటీ-కనిష్ఠంగా 272 సీట్లు సాధించింది. ప్రాథమిక ప్రతిపక్షం ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ (ఇండియా కూటమి), 2023లో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, అనేక ప్రాంతీయ పార్టీలచే ఏర్పడిన సంకీర్ణం. మోడీ ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలపై చర్య తీసుకోకపోవడం. ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాలు పనిచేయకపోవడం, బిజెపి, రాజకీయ ప్రత్యర్థులను అణిచివేసినట్లు ఈ ఎన్నికలలో విమర్శించబడ్డాయి.

ప్రధాన స్రవంతి మీడియా సంస్థల అభిప్రాయ సర్వేలు బిజెపి, దాని సంకీర్ణమైన నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (ఎన్.డి.ఎ)కు నిర్ణయాత్మక విజయాన్ని అందించాయి. ఏది ఏమైనప్పటికీ, బిజెపి 240 స్థానాలను గెలుచుకుంది, 2019లో అది సాధించిన 303 సీట్లు తగ్గాయి. లోక్‌సభలో దాని ఏకైక మెజారిటీని కోల్పోయింది, అయినప్పటికీ ఎన్.డి.ఎ. మొత్తం 543 సీట్లలో 293 గెలుచుకుంది. ఇండియా కూటమి అంచనాలను మించి 234 స్థానాలను సాధించింది. అందులో 99 స్థానాలను కాంగ్రెస్ గెలుచుకుంది, 10 సంవత్సరాలలో మొదటిసారిగా పార్టీ అధికారిక ప్రతిపక్ష హోదాను పొందింది. లోక్‌సభలో ఏడుగురు స్వతంత్రులు, భాగస్వామ్య పార్టీల నుండి పది మంది అభ్యర్థులు గెలిచారు.

 నేపథ్యం 

 సమకాలీన రాజకీయాలు, మునుపటి ఎన్నికలు 
భారతదేశంలో రెండు ప్రధాన పార్టీలతో కూడిన బహుళ-పార్టీ వ్యవస్థ ఉంది, అవి భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి), భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఐఎన్‌సి), జాతీయ స్థాయిలో రాజకీయాలను ఆధిపత్యం చేస్తాయి. 2014 నుంచి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో బీజేపీ దేశాన్ని పరిపాలిస్తోంది. 17వ లోక్‌సభ పదవీకాలం 2024 జూన్ 16 తో ముగియనుంది. మునుపటి సాధారణ ఎన్నికలు 2019 ఏప్రిల్ - మే నెలలలో జరిగాయి. ఎన్నికల తరువాత, భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలోని నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, నరేంద్ర మోడీ ప్రధానమంత్రిగా కొనసాగాడు.

 ఎన్నికల వ్యవస్థ 
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 83 ప్రకారం ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి లోక్ సభకు ఎన్నికలు నిర్వహించాలి. దాని ప్రకారం 543 మంది ఎంపీలు ఒకే సభ్య నియోజకవర్గాల నుండి ఫస్ట్-పాస్ట్-ది-పోస్ట్ ఓటింగ్ ఉపయోగించి ఎన్నికయ్యారు. రాజ్యాంగంలోని 104వ సవరణ ఆంగ్లో-ఇండియన్ కమ్యూనిటీకి రిజర్వ్ చేయబడిన రెండు సీట్లను రద్దు చేసింది.

18 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న భారతీయ పౌరులు, నియోజకవర్గంలోని పోలింగ్ ప్రాంతంలోని సాధారణ నివాసితులు ఓటు వేయడానికి నమోదు చేసుకున్నవారు (ఎలక్టోరల్ రోల్స్‌లో పేరు చేరినవారు), భారత ఎన్నికల సంఘం జారీ చేసిన చెల్లుబాటు అయ్యే ఓటరు గుర్తింపు కార్డును కలిగి ఉన్నవారు లేదా దానికి సమానమైన గుర్తిపుకలిగిన వారు ఓటు వేయడానికి అర్హులు. ఎన్నికల లేదా ఇతర నేరాలకు పాల్పడిన వ్యక్తులు, ఖైదీలు ఓటు వేయకుండా నిషేధించబడ్డారు. విదేశీ పౌరసత్వం కలిగి ఉన్న భారతీయులు భారతదేశంలో ఓటు వేయడానికి అర్హులు కాదు. భారతదేశంలో పోస్టల్ లేదా ఆన్‌లైన్ గైర్హాజరీ ఓటింగ్ లేదు; భారతీయ డయాస్పోరా సభ్యులు బ్యాలెట్ వేయడానికి వారి సొంత నియోజకవర్గాలకు తిరిగి వెళ్లాలి.

2024 ఎన్నికల కోసం, 968 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఓటు వేయడానికి అర్హులుగా గుర్తించారు. 2019 ఎన్నికల కంటే దాదాపు 150 మిలియన్ల మంది ప్రజలు ఓటు వేయడానికి అర్హులుగా పెరిగారు. ఎన్నికల చట్టాల ప్రకారం ఓటింగ్ బూత్‌లు 2 కి.మీ దూరం లోపు ఉండాలి. గుజరాత్‌లోని గిర్ ఫారెస్ట్‌లో ఒకే ఓటరు, హిందూ దేవాలయంలో పూజారి కోసం ఒక పోలింగ్ కేంద్రం కూడా ఏర్పాటు చేయబడింది. కేరళలోని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం లోపల, గుజరాత్‌లోని షిప్పింగ్ కంటైనర్‌లో పోలింగ్ కేంద్రంలు, మణిపూర్‌లో హింసాకాండలో దాదాపు 59,000 మంది నిరాశ్రయులైన 320 సహాయ శిబిరాలను కూడా ఏర్పాటు చేశారు.

2024 మార్చిలో, భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాల (ఈవీఎం) వినియోగాన్ని నిలిపివేయాలని, పేపర్ బ్యాలెట్లు, మాన్యువల్ కౌంటింగ్‌కు తిరిగి రావాలని కాంగ్రెస్ పార్టీ చేసిన పిటిషన్‌ను తిరస్కరించింది. ఈ పద్ధతి 1990ల చివరి వరకు ఎన్నికలలో ఉపయోగించబడింది. ఎన్నికల మోసానికి సంబంధించిన ప్రమాదాలను పార్టీ పేర్కొంది. దాదాపు 5.5 మిలియన్ల ఈవీఎంలను 15 మిలియన్లకు పైగా పోలింగ్ కేంద్రం‌లలో వినియోగించారు, 15 మిలియన్ల మంది ఎన్నికల సిబ్బంది, ఎన్నికల నిర్వహణలో భద్రతా సిబ్బంది పనిచేసారు.

వికలాంగులు, 85 ఏళ్లు పైబడిన వారు తమ ఇళ్ల నుంచి ఓటు వేసేందుకు తొలిసారిగా భారత ఎన్నికల సంఘం అనుమతించింది. తెలంగాణలో ఓటర్లు అనుకూలమైన సమయంలో వచ్చేందుకు వీలుగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఓటింగ్‌ను మరో గంట పొడిగించారు.

 ప్లానింగ్ 
లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయంలో జరిగే కీలక ప్రక్రియల్లో ప్రచార వ్యయాన్ని పర్యవేక్షించడం, అక్రమ వస్తువుల చెలామణిని నిరోధించడం, మోడల్ ప్రవర్తనా నియమావళికి కట్టుబడి ఉండేలా చూడడం వంటివి ఉన్నాయి. ఓటింగ్‌కు ముందు చివరి 48 గంటలలో, ప్రచారాలు నిలిపివేయబడ్డాయి. క్రమాన్ని నిర్వహించడానికి, అంతరాయాలను నివారించడానికి చర్యలు అమలు చేయబడ్డాయి. పోలింగ్ రోజున, అనవసరమైన ప్రభావాన్ని నిరోధించడానికి, సురక్షితమైన, స్వేచ్ఛా ఎన్నికల ప్రక్రియను నిర్ధారించడానికి కఠినమైన నియమాలు అమలు చేయబడ్డాయి. ఎన్నికల తర్వాత, ఈవీఎంలను సీలు చేసి, పటిష్ఠ భద్రతలో భద్రపరుస్తారు, ప్రక్రియ అంతటా బూత్ లెవల్ ఆఫీసర్లు సహాయం చేస్తారు.

 ఎన్నికల షెడ్యూలు 
18వ లోక్‌సభ ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను భారత ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) ప్రకటిస్తుంది. 17వ లోక్‌సభ పదవీకాలం 2024 జూన్ 16 న ముగియనుంది  2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలు ఏడు దశ ల్లో ఏప్రిల్ 19 నుండి ప్రారంభమై జూన్ 1 వరకు కొనసాగుతాయని ఎన్నికల కమిషన్ తెలియజెసింది.

దేశంలో 97 కోట్ల ఓటర్లు ఉన్నారని తెలిపారు. 55 లక్షల ఈవీఎంలు సిద్ధం చేశామన్నారు. 10 లక్షల 50 వేల పోలింగ్ కేంద్రాలు ఉన్నాయని చెప్పారు. కోటిన్నర మంది సిబ్బంది ఎన్నికల విధుల్లో పాల్గొంటారని వెల్లడించారు.

 పురుష ఓటర్లు..49.7 కోట్లు
 మహిళా ఓటర్లు..47.1 కోట్లు
 ఫస్ట్ టైమ్ ఓటర్లు.. 1.8 కోట్లు
 85 ఏళ్లు దాటిన వారు.. 82 లక్షలు
 ట్రాన్స్ జెండర్స్.. 48 వేలు
 యంగ్ ఓటర్లు..19.74 కోట్లు
 వందేళ్లు దాటిన వారు 2.18 లక్షలు
 సర్వీస్ ఓటర్లు 19.1 లక్షలు
 దివ్యాంగ ఓటర్లు 88. 4 లక్షలు

పోల్ ఈవెంట్దశ IIIIIIIVVVIVIIనోటిఫికేషన్ తేదీ20 మార్చి28 మార్చి12 ఏప్రిల్18 ఏప్రిల్26 ఏప్రిల్29 ఏప్రిల్7 మేనామినేషన్ దాఖలుకు చివరి తేదీ27 మార్చి4 ఏప్రిల్19 ఏప్రిల్25 ఏప్రిల్3 మే6 మే14 మేనామినేషన్ పరిశీలన28 మార్చి5 ఏప్రిల్20 ఏప్రిల్26 ఏప్రిల్4 మే7 మే15 మేనామినేషన్ ఉపసంహరణకు చివరి తేదీ30 మార్చి8 ఏప్రిల్22 ఏప్రిల్29 ఏప్రిల్6 మే9 మే17 మేపోల్ తేదీ ఏప్రిల్ 19 ఏప్రిల్ 26 మే 07 మే 13 మే 20 మే 25 జూన్ 01ఓట్ల లెక్కింపు తేదీ/ఫలితం 2024 జూన్ 4నియోజకవర్గాల సంఖ్య102899496495757

 7 విడతల్లో ఎన్నికలు 
+ప్రతి రాష్ట్రంలో దశ ల వారీగా పోలింగ్ నియోజకవర్గాలురాష్ట్రం/కేంద్రపాలిత ప్రాంతంమొత్తం
నియోజకవర్గాలుఎన్నికల తేదీలు, నియోజకవర్గాల సంఖ్యదశ  1దశ  2దశ  3దశ  4దశ  5దశ  6దశ  719 ఏప్రిల్26 ఏప్రిల్7 మే13 మే20 మే25 మే1 జూన్ఆంధ్రప్రదేశ్25 25అరుణాచల్ ప్రదేశ్2 2అసోం14 554బీహార్40 4555588ఛత్తీస్‌గఢ్11 137గోవా2 2గుజరాత్26 26హర్యానా10 10హిమాచల్ ప్రదేశ్4 4జార్ఖండ్14 4343కర్ణాటక281414కేరళ20 20మధ్య ప్రదేశ్296698మహారాష్ట్ర48 58111113మణిపూర్2   మేఘాలయ2 2మిజోరం1 1నాగాలాండ్1 1ఒడిశా21 4566పంజాబ్13 13రాజస్థాన్25 1213సిక్కిం1 1తమిళనాడు3939తెలంగాణ17 17త్రిపుర2 11ఉత్తర ప్రదేశ్80 881013141413ఉత్తరాఖండ్5 5పశ్చిమ బెంగాల్423348789అండమాన్ నికోబార్ దీవులు1 1చండీగఢ్1 1దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యు2 2ఢిల్లీ7 7జమ్మూ కాశ్మీర్5 111111లడఖ్1 1లక్షద్వీప్1 1పుదుచ్చేరి11నియోజకవర్గాలు5439496495857దశ  ముగిసే నాటికి మొత్తం నియోజకవర్గాలు–189285379428486543దశ  ముగిసే నాటికి పూర్తయ్యే శాతం–18.734.852.369.878.889.5100

 పార్టీలు, పొత్తులు 

రెండు ప్రధానమైన కూటముల ఏర్పాటుతో, 2024 భారత సాధారణ ఎన్నికలు - అధికారంలో ఉన్న జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి, ప్రతిపక్ష ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ అనే రెండు ధ్రువాల ముఖాముఖిగా మారాయి. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో 6 జాతీయ పార్టీలు పోటీ చేస్తున్నాయి. అవి: భారతీయ జనతా పార్టీ, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్), బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ, నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలు. వీటిలో ఒక్క బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ తప్ప మిగిలినవన్నీ ఏదో ఒక కూటమిలో ఉన్నాయి.

 జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి 

నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ అనేది భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలోని మితవాద రాజకీయ కూటమి.

సీట్ల భాగస్వామ్య సారాంశం

 ఇండియా కూటమి 

ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్ లేదా ఇండియా కూటమి (I.N.D.I.A) అనేది భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలో ప్రతిపక్షంలోని మధ్య-వామపక్ష రాజకీయ పార్టీల కూటమి.

సీట్ల భాగస్వామ్య సారాంశం

 ఇతర ముఖ్యమైన పార్టీలు, పొత్తులు 
బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ నాయకురాలు మాయావతి తమ పార్టీ చాలా రాష్ట్రాల్లో సొంత బలంతో ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తుందనీ, పంజాబ్, హర్యానాల్లో ఇతర బీజేపీయేతర, కాంగ్రెసేతర పార్టీలతో పొత్తు పెట్టుకుందనీ ప్రకటించింది.

2023 మే 11 న, బిజూ జనతాదళ్ నాయకుడు, ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి నవీన్ పట్నాయక్ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో తమ పార్టీ ఒంటరి గానే పోటీ చేస్తుందని చెప్పాడు.

పార్టీ/కూటమిరాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుపోటీ చేసిన సీట్లుగుర్తింపు పొందిన పార్టీలు ఉత్తర ప్రదేశ్80424పశ్చిమ బెంగాల్5బీహార్తమిళనాడు39మధ్య ప్రదేశ్6ఆంధ్రప్రదేశ్25గుజరాత్24రాజస్థాన్24కర్ణాటక21ఒడిశాకేరళ18తెలంగాణపంజాబ్ఛత్తీస్‌గఢ్11ఢిల్లీ7ఉత్తరాఖండ్5గోవా2అండమాన్, నికోబార్ దీవులు1డిఎన్‌హెచ్‌డిడి1పుదుచ్చేరి1తమిళనాడు3436అండమాన్, నికోబార్ దీవులు1పుదుచ్చేరి1ఆంధ్రప్రదేశ్25ఒడిశా21 తెలంగాణ17 పంజాబ్ తెలంగాణ15 హర్యానాజమ్మూ కాశ్మీర్తమిళనాడు5అసోం4 అసోం3 గోవా2 మిజోరం1 సిక్కిం1 మేఘాలయ1మేఘాలయ1మిజోరం1గుర్తింపు లేని పార్టీలుపశ్చిమ బెంగాల్కర్ణాటక19కేరళ8అసోం6ఆంధ్రప్రదేశ్4ఢిల్లీ2గుజరాత్2తమిళనాడు2అండమాన్, నికోబార్ దీవులు1ఛత్తీస్‌గఢ్1పుదుచ్చేరి1రాజస్తాన్1త్రిపుర1ఉత్తరాఖండ్1తమిళనాడు3940పుదుచ్చేరి1మధ్య ప్రదేశ్ఛత్తీస్‌గఢ్9మహారాష్ట్రఉత్తర ప్రదేశ్మధ్య ప్రదేశ్రాజస్తాన్5ఛత్తీస్‌గఢ్3ఢిల్లీ1 మహారాష్ట్రపశ్చిమ బెంగాల్8మహారాష్ట్రఆంధ్రప్రదేశ్8అసోం4కర్ణాటక4ఛత్తీస్‌గఢ్2మణిపూర్1రాజస్తాన్1త్రిపుర1పశ్చిమ బెంగాల్అసోం4అరుణాచల్ ప్రదేశ్1ఆంధ్రప్రదేశ్2గుజరాత్2 ఉత్తరాఖండ్3 జమ్మూ కాశ్మీర్2 జమ్మూ కాశ్మీర్2
 పార్టీ ప్రచారాలు 

 భారతీయ జనతా పార్టీ 
2023 జనవరి 16, 17 తేదీల్లో జరిగిన బిజెపి జాతీయ కార్యవర్గ సమావేశంలో పార్టీ, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీపై విశ్వాసాన్ని పునరుద్ఘాటించింది. బిజెపి జాతీయ అధ్యక్షుడు జెపి నడ్డా పదవీకాలాన్ని పొడిగించింది.

రాబోయే ఎన్నికల కోసం బిజెపి వ్యూహాన్ని వివరిస్తూ, పార్టీ కార్యకర్తలను ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో, "ఎన్నికల పరిశీలనలు లేకుండా" అట్టడుగు, మైనారిటీ వర్గాలతో సహా సమాజంలోని ప్రతి వర్గాన్ని చేరుకోవాలని ప్రధాని మోడీ చెప్పాడు.

2023 శాసనసభ ఎన్నికల తరువాత, 2024 ఎన్నికల కోసం మోడీ "మోదీ కి గ్యారెంటీ" అనే నినాదాన్ని ప్రారంభించారు. బీజేపీ 2024 మార్చి 02న 195 మంది అభ్యర్థులతో మొదటి జాబితాను విడుదల చేసింది.

 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 
2023 డిసెంబరు 28 న మహారాష్ట్రలోని నాగ్‌పూర్‌లో 10 లక్షల పైచిలుకు ప్రజలు హాజరైన భారీ ర్యాలీలో కాంగ్రెస్ ప్రచారాన్ని నాగ్‌పూర్ నుండి ప్రారంభించారు. ఈ ర్యాలీ 138వ కాంగ్రెస్ వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల కోసం పార్టీ క్యాడర్‌ను ఉత్తేజపరిచేందుకు దీన్ని నిర్వహించారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న పార్టీ కార్యకర్తలు ర్యాలీలో పాల్గొన్నారు.

 కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) 

 అభ్యర్థులు 

 ఎన్డీయే ప్రధాని అభ్యర్థి 
2024 సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ఎన్డీయే కూటమి ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థి ప్రస్తుత భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ.

 సర్వేలు, పోల్స్ 
2023 అక్టోబరు 3 న విడుదలైన ఇండియా TV-CNX పోల్ ప్రకారం, భారతదేశ తదుపరి ప్రధానమంత్రిగా 61% మంది అధికారంలో ఉన్న నరేంద్ర మోడీ (BJP)ని ఎంచుకోగా తర్వాత రాహుల్ గాంధీ (INC) 21% మంది ఎంచుకున్నారు.

 అభిప్రాయ సేకరణలు 

 పోలింగు 
వివిధ దశ ల్లో జరిగిన పోలింగు  వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి,
 ఫలితాలు 

 ఓటర్ల సంఖ్య 
ఈ ఎన్నికల్లో 642 మిలియన్ల మంది ఓటు వేశారు, వీరిలో 312 మిలియన్ల మంది మహిళా ఓటర్లు ఉన్నారు, ఇది ఒకే ఎన్నికల్లో ఇప్పటివరకు అత్యధిక భాగస్వామ్యం.
+ఓటర్ల సంఖ్య:రాష్ట్రం/ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంమొత్తంVoter turnout by phaseదశ 1
ఏప్రిల్  19దశ 2 ఏప్రిల్  26దశ 3
మే  07దశ 4
మే  13దశ 5
మే  20దశ 6
మే  25దశ 7
జూన్ 01సీట్లుపోలింగు (%)సీట్లుపోలింగు (%)సీట్లుపోలింగు (%)సీట్లుపోలింగు (%)సీట్లుపోలింగు (%)సీట్లుపోలింగు (%)సీట్లుపోలింగు (%)సీట్లుపోలింగు (%)ఆంధ్రప్రదేశ్2581.86 2581.86అరుణాచల్ ప్రదేశ్277.68 277.68అసోం1481.62 578.25581.17485.45బీహార్4056.19 449.26559.45559.14558.21556.76857.18853.29ఛత్తీస్‌గఢ్1172.17 168.29376.24771.98గోవా276.06 276.06గుజరాత్2660.13 2560.13హర్యానా1064.80 1064.80హిమాచల్  ప్రదేశ్470.90 470.90జార్ఖండ్1466.19 466.01363.21465.39370.88కర్ణాటక2870.64 1469.561471.84కేరళ2071.27 2071.27మధ్యప్రదేశ్2966.87 667.75658.59966.74872.05మహారాష్ట్ర4861.29 563.71862.711163.551162.211356.89మణిపూర్280.47 76.1084.85మేఘాలయ276.60 276.60మిజోరం156.87 156.87నాగాలాండ్157.72 157.72ఒడిశా2174.51 475.68573.50674.45674.41పంజాబ్1362.80 1362.80రాజస్థాన్2561.34 1257.651365.03సిక్కిం179.88 179.88తమిళనాడు3969.72 3969.72తెలంగాణ1765.67 1765.67త్రిపుర280.92 181.48180.36ఉత్తర  ప్రదేశ్8056.92 861.11855.191057.551358.221458.021454.041355.85ఉత్తరాఖండ్557.22 557.22పశ్చిమ  బెంగాల్4279.29 381.91376.58477.53880.22778.45882.71976.80అండమాన్  నికోబార్ దీవులు164.10 164.10చండీగఢ్167.98 167.98దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్  డయ్యూ271.31 271.31ఢిల్లీ758.69 758.69జమ్మూ  కాశ్మీర్558.58 168.27172.22138.49159.10155.40లడఖ్171.82 171.82లక్షద్వీప్184.16 184.16పుదుచ్చేరి178.90 178.90మొత్తం54366.33 66.1466.719365.689669.164962.205863.375763.88

 ఓటింగ్ శాతం 
రాష్ట్రం/కేంద్రపాలిత ప్రాంతంమొత్తం ఓటర్లుమొత్తం ఓటర్లుమొత్తం పోలింగ్ శాతంమొత్తం సీట్లుఅండమాన్  నికోబార్ దీవులు (UT)315,745202,59764.16%1ఆంధ్రప్రదేశ్41,401,88733,858,95781.78%25అరుణాచల్ ప్రదేశ్898,442728,39381.07%2అసోం24,572,11420,118,16681.87%14బీహార్77,259,57943,480,85956.28%40చండీగఢ్ (UT)660,552449,38368.03%1ఛత్తీస్‌గఢ్20,678,66715,083,30772.94%11దాద్రా, నగర్ హవేలీ, డామన్, డయ్యూ (UT)417,236298,07371.44%2గోవా1,179,644908,17876.99%2గుజరాత్48,009,94529,161,98760.74%26హర్యానా20,187,91113,075,63064.77%10హిమాచల్ ప్రదేశ్5,711,9694,081,07671.45%4జమ్మూ కాశ్మీరు8,802,3485,162,86658.65%5జార్ఖండ్25,877,89217,279,19266.77%14కర్ణాటక54,772,33238,835,37770.90%28కేరళ27,807,00820,033,25872.04%20లడఖ్ (UT)190,576135,66271.19%1లక్షద్వీప్ (UT)57,95349,24784.98%1మధ్య ప్రదేశ్56,668,85237,972,36867.01%29మహారాష్ట్ర93,061,76057,248,40261.52%48మణిపూర్2,051,3571,605,76978.28%2మేఘాలయ2,230,4511,715,02776.89%2మిజోరం861,327491,82857.10%1నాగాలాండ్1,325,383766,57357.84%1ఢిల్లీ NCT15,214,6388,943,58558.78%7ఒడిశా33,716,96525,214,35974.78%21పుదుచ్చేరి (UT)1,024,024811,43279.24%1పంజాబ్21,567,19613,542,84962.79%13రాజస్థాన్53,508,01033,211,93862.07%25సిక్కిం466,643388,50783.26%1తమిళనాడు62,404,94743,769,10670.14%39తెలంగాణ33,232,31822,031,83266.30%17త్రిపుర2,870,8962,348,82781.82%2ఉత్తర ప్రదేశ్154,403,11287,997,54356.99%80ఉత్తరాఖండ్8,431,1014,864,18157.69%5పశ్చిమ బెంగాల్76,124,78060,554,53579.55%42భారతదేశం977,965,560646,420,86966.10%543

ఫలితాలు

 293 234 16   

మొదటి రౌండ్ తర్వాత, గుజరాత్‌లోని సూరత్ నియోజకవర్గానికి బిజెపి అభ్యర్థి ముఖేష్ దలాల్ ఇతర అభ్యర్థుల తిరస్కరణ మరియు ఉపసంహరణ తర్వాత ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన తర్వాత బిజెపి తన మొదటి స్థానాన్ని గెలుచుకుంది. ప్రత్యర్థి అభ్యర్థులు లేకపోవడంతో రెండు వారాల ముందే ఎన్నికల సంఘం ఫలితాలను ధృవీకరించినందున, నియోజకవర్గంలో ఓటింగ్ నిర్వహించలేదు..

మొత్తం ఎన్నికల ఫలితాన్ని అనేక మీడియా వర్గాలు నరేంద్ర మోడీకి "షాక్"గా అభివర్ణించాయి, బిజెపి 400 సీట్లు గెలుచుకుంటుందనే అంచనాలకు తగ్గట్టుగా లేదు. ముందస్తు ఎన్నికల అంచనాలు బిజెపికి అఖండ మెజారిటీ వస్తుందని చెప్పినప్పటికీ, ఎగ్జిట్ పోల్స్ అంచనా వేసిన దానికంటే ఇండియా బ్లాక్ చాలా మెరుగ్గా రాణించింది. ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి ప్రధాన రాష్ట్రాలలో అనూహ్య విజయాలు సాధించింది. లోక్‌సభలో ఝాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి తన మెజారిటీని నిలుపుకోవాలంటే, బిజెపి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని తెలుగుదేశం పార్టీ మరియు బీహార్‌కు చెందిన జనతాదళ్ (యునైటెడ్) గెలుచుకున్న 28 సీట్లపై ఆధారపడవలసి వచ్చింది.

 కూటమి, పార్టీ వారీగా 

 ప్రాంతం వారీగా 

ప్రాంతంసీట్లుNDAINDIAఇతరులుఉత్తర భారతదేశం13764694పశ్చిమ భారతదేశం7643321మధ్య భారతదేశం403910తూర్పు భారతదేశం11771451ఈశాన్య భారతదేశం251672దక్షిణ భారతదేశం12949755కేంద్రపాలిత ప్రాంతం191153మొత్తం54329323416

పార్టీల వారీగా ఎన్నికల ఫలితాల సారంశాన్ని కింది పట్టికలో చూడవచ్చు.
 రాష్ట్రాల వారీగా 

 ఫలితాలు  
ప్రధాన వ్యాసం:  2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల ఫలితాలు

 రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం వారీగా 

రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతంసీట్లుNDAINDIAఇతరులుఆంధ్రప్రదేశ్252104అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 2200అసోం141130బీహార్403091ఛత్తీస్‌గఢ్111010గోవా2110గుజరాత్262510హర్యానా10550హిమాచల్ ప్రదేశ్4400జార్ఖండ్14950కర్ణాటక281990కేరళ201190మధ్య ప్రదేశ్292900మహారాష్ట్ర4817301మణిపూర్2020మేఘాలయ2011మిజోరం1001నాగాలాండ్1010ఒడిశా212010పంజాబ్130103రాజస్థాన్2514110సిక్కిం1100తమిళనాడు390390తెలంగాణ17881త్రిపుర2200ఉత్తర ప్రదేశ్8036431ఉత్తరాఖండ్5500పశ్చిమ బెంగాల్4212300అండమాన్, నికోబార్ దీవులు1100చండీగఢ్1010దాద్రా నగర్, హవేలి, డామన్, డయ్యు2101ఢిల్లీ7700జమ్మూ కాశ్మీర్5221లడఖ్1001లక్షద్వీప్1010పుదుచ్చేరి1010మొత్తం54329323416

 సీట్ల కూర్పు 
 ప్రతిస్పందన వర్గంNDAINDIAఇతరులు కూటమి వారీగా సీట్లు అర్బన్39 15 1 సెమీ-అర్బన్, గ్రామీణ254 219 15 రిజర్వేషన్ల ప్రకారం సీట్లు షెడ్యూల్డు కులాలకు 4043 1 షెడ్యూల్డు కులాలకు26 17 4 జనరల్ నియోజకవర్గాలు227 174 11

 రాష్ట్రాల వారీగా ఫలితాలు 

 ఆంధ్రప్రదేశ్ 
+ 16 3 2 4 TDP BJP JSP YSRCP

+ 214 NDA ఇతరులు

 అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 
+ 2 BJP

అసోం
+ 9 1 1 3 BJP AGP UPPL INC

+ 11 3 NDA INDIA

బీహార్
+ 12 12 5 1 4 3 2 1 BJP JD(U) LJP(RV) HAM RJD INC CPI(ML)L IND

+30 9 1 NDA INDIA ఇతరులు

 ఛత్తీస్‌గఢ్ 
+ 10 1 BJP INC

గుజరాత్
+ 25 1 BJP INC

హర్యానా
+ 5 5 INC BJP

 హిమాచల్ ప్రదేశ్ 
+ 4 BJP

 కర్ణాటక 
+ 172 9 BJP JD(S) INC

+ 19 9 NDA INDIA

 మహారాష్ట్ర 
+ 13 9 8 9 7 1 1 INC SS(UBT) NCP (SP) BJP SS NCP IND

+ 30 17 1 INDIA NDA ఇతరులు

పంజాబ్
+ 7 3 1 2 INC AAP SAD IND

+ 10 3 INDIA 'ఇతరులు

తమిళనాడు
+ 22 9 2 2 2 1 1 DMK INC CPI CPI(M) VCK IUML MDMK

+ 39 INDIA

తెలంగాణ
+ 8 8 1 INC BJP AIMIM

 ఉత్తర ప్రదేశ్ 
37633 211 SP INC BJP RLD AD(S) ASP(KR)

43361 INDIA NDA Oth

 అనంతర పరిణామాలు 

నరేంద్ర మోడీ, ఎన్డీఏ నాయకత్వం "భారత చరిత్రలో ఒక చారిత్రాత్మక ఘనత" అని అభివర్ణించగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే ఈ ఎన్నికలు మోడీకి "నైతిక, రాజకీయ నష్టం", "ప్రజాస్వామ్యానికి, ప్రజలకు విజయం" అని అన్నారు.2024 జూన్ 4న తన మద్దతుదారులను ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో, ఎన్డీఏ వరుసగా మూడవ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుందని మోడీ అన్నారు.2024 జూన్ 5న ఎన్డీఏలోని ఇతర సభ్యులతో జరిగిన సమావేశం తర్వాత, మోదీ మళ్ళీ ప్రధానమంత్రి పదవికి అధికారికంగా ఆమోదించబడ్డారు.2024 జూన్ 7న అతను ఎన్డీఏ నాయకుడిగా ఎంపికయ్యారు.2024 జూన్ 9న ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. 2024 జూన్ 10న, మోడీ తన 71 మంది సభ్యుల మంత్రివర్గాన్ని ఆవిష్కరించారు. అందులో బిజెపి విదేశాంగ వ్యవహారాలు, హోం వ్యవహారాలు, ఆర్థిక, రక్షణతో సహా 61 మంత్రిత్వ శాఖలను తీసుకుంది. తెలుగుదేశం పార్టీ, జనతాదళ్ (యునైటెడ్) రెండు మంత్రిత్వ శాఖలను చేపట్టగా, మిగిలినవి ఎన్డీఏలోని ఇతర సభ్యులకు వెళ్లాయి.బిజెపికి చెందిన ఓం బిర్లా జూన్ 26న లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా రెండవసారి ఎన్నికయ్యారు.

కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రాథమిక సభ్యులుగా ఉన్న సాంగ్లి, పూర్ణియా నుండి స్వతంత్ర ఎంపీలు విశాల్ పాటిల్, పప్పు యాదవ్ ఎన్నికల తర్వాత దానికి మద్దతు ఇచ్చారు, దీనితో ప్రతిపక్ష కూటమి సంఖ్య 236కి పెరిగింది. 2024 జూన్ 8న, కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకత్వం రాహుల్ గాంధీని ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఏకగ్రీవంగా నామినేట్ చేసింది, 2014 నుండి ఖాళీగా ఉన్న పదవి ఇది. 2024 జూన్ 25న రాహుల్ గాంధీ అధికారికంగా ఆ పదవిని చేపట్టారు.

 ఇవి కూడా చూడండి 

 భారతదేశంలో 2024 ఎన్నికలు
 2024 రాజ్యసభ ఎన్నికలు
 భారతదేశ ఎన్నికలు
 భారతదేశ ఎన్నికల వ్యవస్థ
 భారత ఎన్నికల కమిషను
 భారతదేశ రాజకీయాలు

 గమనికలు 

 మూలాలు 

వర్గం:భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు