సయ్యద్ ముస్తాక్ అలీ ట్రోఫీ

సయ్యద్ ముస్తాక్ అలీ ట్రోఫీ అనేది భారతదేశంలోని దేశీయ T20 క్రికెట్ ఛాంపియన్‌షిప్. దీనిని బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ ఫర్ క్రికెట్ ఇన్ ఇండియా (బిసిసిఐ) రంజీ ట్రోఫీ జట్లతో నిర్వహిస్తుంది. దీనికి భారత మాజీ టెస్ట్ క్రికెటర్ సయ్యద్ ముస్తాక్ అలీ పేరు పెట్టారు. ఈ ట్రోఫీ 2006-2007 లో ప్రారంభమైంది. తొలి సీజన్‌ను దినేష్ కార్తీక్ కెప్టెన్సీలో తమిళనాడు జట్టు గెలుచుకుంది. ఆ సీజనులో రోహిత్ శర్మ, T20 ఫార్మాట్‌లో తన మొట్టమొదటి T20 సెంచరీని సాధించాడు. భారతీయ బ్యాటరు టి20ల్లో చేసిన తొట్టతొలి శతకం అది.

ముంబయి ప్రస్తుత ఛాంపియన్‌గా ఉంది.  టోర్నమెంట్‌లో తమిళనాడు మూడుసార్లు గెలిచి, అత్యంత విజయవంతమైన జట్టుగా నిలిచింది. 

 చరిత్ర 
బిసిసిఐ ఈ ప్రీమియర్ దేశీయ T-20 టోర్నమెంట్‌ను 2006-07 సీజన్‌లో ఒక నిర్మాణంతో ప్రారంభించింది. దీనిలో 27 రంజీ జట్లను ఐదు జోన్‌లుగా విభజించి ఇంటర్-స్టేట్ T20 ఛాంపియన్‌షిప్ పేరుతో మొదలుపెట్టి ఆ తరువాత సయ్యద్ ముస్తాక్ అలీ ట్రోఫీగా పేరు మార్చారు. రోహిత్ శర్మ ఈ ట్రోఫీ మొదటి ఎడిషన్‌లో మొదటి T20 సెంచరీ సాధించాడు. ఒక భారతీయుడు చేసి తొలి టి20 శతకం అది. ప్రతి జోన్ విజేతలు, రన్నరప్‌లు నాకౌట్ దశకు అర్హత సాధిస్తారు. 2012-13 సీజన్‌లో, నాకౌట్ దశ స్థానంలో సూపర్ లీగ్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. జోనల్ విజేతలు, రన్నరప్‌లను రెండు గ్రూపులుగా విభజించి, ప్రతి గ్రూప్‌లోని విజేతలు ఫైనల్‌కు వెళ్తారు. 

2015-16 సీజన్‌లో, జట్లు జోనల్ ప్రాతిపదికన పోటీపడలేదు. మునుపటి సీజన్‌ల మాదిరిగా కాకుండా నాలుగు గ్రూపులుగా చేసారు. 2016-17 సీజన్‌లో, జోనల్ విజేతలకు బదులుగా కంబైన్డ్ జోనల్ జట్లు సూపర్ లీగ్ ఆడాయి. 2016 జూన్‌లో బిసిసిఐ, ఈ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను రద్దు చేసి దాని స్థానంలో జోనల్ ఆధారిత పోటీని నిర్వహిస్తామని ప్రకటించింది. తర్వాతి సీజన్‌లోనే, అన్ని దేశీయ జట్లను చేర్చుకునేందుకు బిసిసిఐ ట్రోఫీని కొనసాగించింది.

2018-19 సీజన్‌లో దేశీయ నిర్మాణంలో 9 కొత్త జట్లను చేర్చిన తర్వాత, జోనల్ వ్యవస్థను రద్దు చేసారు. సూపర్ లీగ్‌కు అర్హత సాధించిన గ్రూప్ విజేతలు, రన్నరప్‌లతో జట్లను ఐదు గ్రూపులుగా చేస్తారు. 10 జట్లను రెండు గ్రూపులుగా విభజించారు. సూపర్ లీగ్ గ్రూప్ విజేతలు ఫైనల్‌లో ఆడతారు.

 ఫార్మాట్ 
38 జట్లను A, B, C, D, E అనే ఐదు ఎలీట్ గ్రూపులుగా విభజించారు. ఒక్కొక్క గ్రూపులో ఆరు జట్లుంటాయి. ఎనిమిది జట్లతో ఒక ప్లేట్ గ్రూప్ ఉంటుంది. గ్రూప్‌లోని జట్ల సంఖ్యతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి జట్టు మొత్తం ఐదు లీగ్ మ్యాచ్‌లు ఆడుతుంది, మొత్తం 38 జట్లు ఒకే సంఖ్యలో మ్యాచ్‌లు ఆడతాయి. గ్రూపుల్లో మొదటి స్థానంలో నిలిచిన జట్లు - మొత్తం 6 జట్లు (5 ఎలైట్‌లు, 1 ప్లేట్) - నాకౌట్ దశకు చేరుకుంటాయి. 5 ఎలీట్ గ్రూపులలోని 2వ ర్యాంక్ జట్లు కూడా చేరి మొత్తం 8 జట్లవుతాయి.

 ప్రస్తుత జట్లు 
ఈ పోటీలో మొత్తం 38 దేశీయ జట్లు ఉన్నాయి.

 ఆంధ్రప్రదేశ్
 అరుణాచల్ ప్రదేశ్
 అస్సాం
 బరోడా
 బెంగాల్
 బీహార్
 చండీగఢ్
 ఛత్తీస్‌గఢ్

 ఢిల్లీ
 గోవా
 గుజరాత్
 హర్యానా
 హిమాచల్ ప్రదేశ్
 హైదరాబాద్
 జమ్మూ కాశ్మీర్
 జార్ఖండ్

 కర్ణాటక
 కేరళ
 మధ్యప్రదేశ్
 మహారాష్ట్ర
 మణిపూర్
 మేఘాలయ
 మిజోరం
 ముంబయి

 నాగాలాండ్
 ఒడిశా
 పాండిచ్చేరి
 పంజాబ్
 రైల్వేస్
 రాజస్థాన్
 సౌరాష్ట్ర
 సర్వీసెస్

 సిక్కిం
 తమిళనాడు
 త్రిపుర
 ఉత్తర ప్రదేశ్
 ఉత్తరాఖండ్
 విదర్భ

 విజేతలు 
ఋతువులు విజేతలు రన్నర్స్-అప్ 2006/07 తమిళనాడు పంజాబ్ 2009/10 మహారాష్ట్ర హైదరాబాద్ 2010/11 బెంగాల్ మధ్యప్రదేశ్ 2011/12 బరోడా పంజాబ్ 2012/13 గుజరాత్ పంజాబ్ 2013/14 బరోడా ఉత్తర ప్రదేశ్ 2014/15 గుజరాత్ పంజాబ్ 2015/16 ఉత్తర ప్రదేశ్ బరోడా 2016/17 ఈస్ట్ జోన్ సెంట్రల్ జోన్ 2017/18 ఢిల్లీ రాజస్థాన్ 2018/19 కర్ణాటక మహారాష్ట్ర 2019/20 కర్ణాటక తమిళనాడు 2020/21 తమిళనాడు బరోడా 2021/22 తమిళనాడు కర్ణాటక 2022/23 ముంబై హిమాచల్ ప్రదేశ్

 టోర్నమెంట్ రికార్డులు 

 జట్టు రికార్డులు 
జట్టు రికార్డులు  అత్యధిక ట్రోఫీ విజయాలు 3 తమిళనాడు లీగ్‌తో సహా అత్యధిక వరుస విజయాలు 14 కర్ణాటక చాలా వరుస పరాజయాలు 22 జమ్మూ & కాశ్మీర్ అత్యధిక విజయం (పరుగుల ద్వారా) 130 పరుగుల వద్ద విదర్భ vs సిక్కిం అత్యధిక విజయం (వికెట్ల ద్వారా) 10 వికెట్ల తేడాతో. జార్ఖండ్ vs త్రిపుర విజయంలో అత్యధిక మార్జిన్ (బంతుల ద్వారా) 100 బంతుల ద్వారా జార్ఖండ్ vs త్రిపుర

 అత్యధిక జట్టు స్కోరు 
స్కోర్ ద్వారా వ్యతిరేకంగా వేదిక నగరం సంవత్సరం Ref 250/3 కర్ణాటక సేవలు డాక్టర్ PVG రాజు ACA స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్ విజయనగరం 2019  243/3 ముంబై పంజాబ్ లాలాభాయ్ కాంట్రాక్టర్ స్టేడియం సూరత్ 2019  233/3 గుజరాత్ కేరళ ఎమరాల్డ్ హై స్కూల్ గ్రౌండ్ ఇండోర్ 2013 Gujarat vs Kerala 233/7 సౌరాష్ట్ర విదర్భ హోల్కర్ క్రికెట్ స్టేడియం ఇండోర్ 2021 Saurashtra vs Vidarbha 230/6 మేఘాలయ మిజోరం గురునానక్ కాలేజ్ గ్రౌండ్ చెన్నై 2021 Meghalaya vs Mizoram

 అత్యల్ప జట్టు స్కోరు 
స్కోర్ ద్వారా వ్యతిరేకంగా వేదిక నగరం సంవత్సరం Ref 30 త్రిపుర జార్ఖండ్ టాటా దిగ్వాడిహ్ స్టేడియం ధన్‌బాద్ 2009 Jharkhand vs Tripura 58 ఆంధ్ర హైదరాబాద్ జింఖానా గ్రౌండ్ హైదరాబాద్ 2011 Hyderabad vs Andhra 58 బెంగాల్ తమిళనాడు రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ స్టేడియం హైదరాబాద్ 2012 Bengal vs Tamil Nadu

 అత్యధిక వ్యక్తిగత స్కోరు 
స్కోర్ పేరు నుండి వ్యతిరేకంగా వేదిక సంవత్సరం Ref 147 శ్రేయాస్ అయ్యర్ ముంబై సిక్కిం ఇండోర్ 2019  146* పునీత్ బిష్త్ మేఘాలయ మిజోరం చెన్నై 2021  135 మహ్మద్ అజారుద్దీన్ కేరళ ముంబై ముంబై 2021 

 ఇవి కూడా చూడండి 

 దేవధర్ ట్రోఫీ
 దులీప్ ట్రోఫీ
 ఇరానీ కప్
 రంజీ ట్రోఫీ
 వినూ మన్కడ్ ట్రోఫీ
 రోహింటన్ బారియా ట్రోఫీ
 విజయ్ హజారే ట్రోఫీ

 మూలాలు