ఘూర్జర లిపి

ఘూర్జర లిపి (, లిప్యంతరీకరణ: ) ఘూర్జరభాష, కఛ్భాష, అనేక ఇతర భాషలకు అబుగిద. భారతదేశ గణతంత్ర అధికారిక లిపుల్లో ఇది ఒకటి.

 ఘూర్జర అక్షరాలూ అధిక చిహ్నాలూ సంఖ్యలూ 

 అచ్చులు 
అచ్చులు (స్వర), సాధారణమైన క్రమంలో, కథాసరణిగా హ్రస్వ, దీర్ఘ తరగతులుగా సంగ్రహించుంటాయి, సాంప్రదాయ పద్యంలో అవి చేసే లఘు, గురు అక్షరాలు పట్టి. ఇదివరకటి ఈ, ఊ ల ఉచ్చారణ ఇప్పుడు దీర్ఘంగా ఉండదు. పద్యంలోనే వాటి తో ఉన్న అక్షరాలు ఛందస్సుకు అవసరమైన వర్ణాలు తీసుకుంటాయి.

చివరిగా, ఆంగ్లంలోని [æ], [ɔ] లను చూపిచ్చడానికి వక్రమైన మాత్రాల ప్రయోగం వాడుక పొందింది.
విడిగాఅధిక చిహ్నంભతెలుగులో సమానమైన అక్షరంఅంతర్జాతీయ ధ్వన్యాత్మక వర్ణమాలఅధిక చిహ్న పేరుઅભఅəઆાભાఆɑ̈కానోઇિભિఇiహ్రస్వ-అజ్జుઈીભીఈదీర్ఘ-అజ్జుઉુભુఉuహ్రస్వ-వరరుઊૂભૂఊదీర్ఘ-వరరుએેભેఏఏక్ మాత్ర ઐૈભૈఐəjబే మాత్రઓોભોఓకానో ఏక్‌ మాత్ర  ઔૌભૌఔəʋకానో బే మాత్రઅંંભંఅంäఅనుస్వార్‌અ:ઃભઃఅఃɨవిసర్గઋૃભૃఋɾuઍૅભૅæઑૉભૉɔ
ર ర, જ జ, હ హ లు ఈ అక్రమ రూపాలు తీసుకుంటాయి: રૂ రూ, જી జీ, હૃ హృ.

 హల్లులు 
హల్లులు (వ్యంజన) సాంప్రదాయ, భాషాశాస్త్రానికి తగిన సంస్కృత క్రమంలో సంగ్రహించుంటాయి. ఇందులో ఉచ్చారణనూ నాలుక స్థలాలనూ కంఠ్య, తాలవ్య, మూర్ధన్య, దంత్య, ఓష్ఠ్య, అంతస్థ, ఊష్మ వర్గాల ద్వారా ఆలోచనకు వస్తాయి. స్పర్శల వర్గాల్లో, వీట్లో మొదటి అయిదు, క్రమం అల్పప్రాణ శ్వాస తో మొదలెట్టి, మహాప్రాణ శ్వాస, అల్పప్రాణ నాద, మహాప్రాణ నాద లకు వెళ్ళి, అనునాసికలు చివ్వర్లో పెడ్తుంది. చాలావాటికి దేవనాగారిలో సమాన అక్షరాలున్నాయి.
స్పర్శఅనునాసికఅంతస్థఊష్మశ్వాసనాదఅల్పప్రాణమహాప్రాణఅల్పప్రాణమహాప్రాణకంఠ్యકకkəખఖkʰəગగɡəઘఘɡʱəઙనŋəతాలవ్యચచtʃəછఛtʃʰəજజdʒəઝఝdʒʱəઞఞɲəયయjəશశʃəమూర్ధన్యટటʈəઠఠʈʰəડడɖəઢఢɖʱəણఙɳəરరɾəષషʂəదంత్యતతt̪əથథt̪ʰəદదd̪əધధd̪ʱəનనnəલలləસసsəఓష్ఠ్యપపpəફఫpʰəબబbəભభbʱəમమməવవʋə
కంఠమూలీయહహɦəమూర్ధన్యળళɭəક્ષక్షkʂəજ્ઞజ్ఞɡnə

 అక్షరాల పేర్లు કાર కార్ ప్రత్యయం కలిపితే వస్తాయి. ર ర వేరు, దాని పేరు રેફ రేఫ్.
 ક క అని మొదలెట్టి જ્ઞ jña వరకు చూస్తే, క్రమం ఇలాగుంటుంది:

 స్పర్శలూ అనునాసికలూ (ఎడం నుండి కుడి వరకు, పై నుండి కింద వరకు) → అంతస్థలూ ఊష్మాలూ (పై నుండి కింద వరకు, ఎడం నుండి కింద వరకు) → రెండవ పట్టిక (పై నుండి కింద వరకు)

 అచ్చులు కాని అధిక చిహ్నాలు 
అధిక చిహ్నంపేరుతెలుగులో సమాన అధిక చిహ్నంંఅనుస్వారంઃవిసర్గః્విరామ్

 సంఖ్యలు 
హిందూ సంఖ్యలుతెలుగు సంఖ్యలుఘూర్జర సంఖ్యలుపేరు0౦૦శూన్య1౧૧ఏక్2౨૨బే3౩૩త్రణ్4౪૪చార్5౫૫పాంచ్6౬૬ఛ7౭૭సాత్8౮૮ఆఠ్9౯૯నవ

వర్గం:లిపులు