వినాయకుడి 108 పేర్లు

వినాయకుడు, లేదా గణేశుడు, వినాయక, విఘ్నేశ్వరుడు హిందూ దేవతల్లో బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన, ఎక్కువగా ఆరాధించబడే దేవుడు.Rao, p. 1. ఏనుగు రూపంలో కనిపించే ఈ దేవతా స్వరూపం భారతదేశంలోనే కాక, నేపాల్, శ్రీలంక, థాయ్ లాండ్, బాలి, బంగ్లాదేశ్ దేశాల్లోనూ, భారతీయులు ఎక్కువగా నివసించే ఫిజి, మారిషస్, ట్రినిడాడ్- టుబాగో లాంటి దేశాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.* Brown, p. 1. " is often said to be the most worshipped god in India."
 Getty, p. 1. ", Lord of the , although among the latest deities to be admitted to the Brahmanic pantheon, was, and still is, the most universally adored of all the Hindu gods and his image is found in practically every part of India." హిందువుల్లో ప్రధానంగా ఐదురకాలైన పంచాయతన సాంప్రదాయం ఉన్నా, వాటితో సంబంధం లేకుండా అందరూ వినాయకని ఆరాధించడం కద్దు.* Rao, p. 1.
 Martin-Dubost, pp. 2–4.
 Brown, p. 1. గణేశుడి పట్ల భక్తి జైన, బౌద్ధమతాల్లోకి కూడా విస్తృతంగా వ్యాపించింది.* Chapter XVII, "The Travels Abroad", in: Nagar (1992), pp. 175–187. For a review of Ganesha's geographic spread and popularity outside of India.
 Getty, pp. 37–88, For discussion of the spread of Ganesha worship to Nepal, Chinese Turkestan, Tibet, Burma, Siam, Indo-China, Java, Bali, Borneo, China, and Japan
 Martin-Dubost, pp. 311–320.
 Thapan, p. 13.
 Pal, p. x. గణేశుని అనేక విశేషణాలతో వర్ణించినప్పటికీ ఏనుగు ముఖం వల్ల ఆయనను సులభంగా గుర్తించవచ్చు.Martin-Dubost, p. 2. గణేశుడిని ఆటంకాలను తొలగించేవాడిగా (విఘ్నేశ్వరుడు), విఘ్నాలను తొలగించడంలో గణేశుని పాత్ర ఏమిటో తెలుసుకోవడానికి గణపతి ఉపనిషత్తుపై వ్యాఖ్యానం చూడండి. 12 వ శ్లోకం  కళలకు, శాస్త్రాలకు అధిపతిగా, బుద్ధికి, జ్ఞానానికి ఆరాధ్యుడిగా భావించి పూజలు చేస్తుంటారు. పనులు ప్రారంభించేటపుడు కృతువుల్లో, పూజల్లో ప్రథమ పూజ వినాయకకి చేస్తుంటారు. మానవ జీవితంలో విద్య ప్రారంభ సమయంలో చేసే అక్షరాభ్యాసంలో కూడా వినాయకని పూజిస్తారు.These ideas are so common that Courtright uses them in the title of his book, Ganesha: Lord of Obstacles, Lord of Beginnings. ఆయన పుట్టుక, లీలల గురించి అనేక పౌరాణిక గ్రంథాలు వివరిస్తూ ఉన్నాయి.

ఋగ్వేదంలోని 2.23.1 శ్లోకంలో బ్రాహ్మణస్పతిని వేద కాలపు వినాయకగా పరిగణిస్తారు. సా. శ 1వ శతాబ్దం నాటికే గణేశుడు ఒక ప్రత్యేకమైన దైవంగా అవతరించాడు. కానీ సా.శ 4 నుంచి 5 వ శతాబ్దంలో గుప్తుల కాలం నాటికి వేదకాలంలోని, అంతకు ముందు కాలపు పూర్వగాముల లక్షణాలను సంతరించుకున్నాడు.Narain, A.K. ": The Idea and the Icon" in  శైవ సాంప్రదాయం ప్రకారం వినాయక పునర్జీవితుడైన శివు పార్వతుల పుత్రుడే కానీ, వినాయక అన్ని హిందూ సంప్రదాయాల్లోనూ కనిపిస్తాడు. గాణాపత్యంలో వినాయకుడు సర్వోత్కృష్టమైన దేవుడు.For history of the development of the  and their relationship to the wide geographic dispersion of Ganesha worship, see: Chapter 6, "The " in: Thapan (1997), pp. 176–213.

గణేశుడి గురించి వివరించే ముఖ్యమైన గ్రంథాలు గణేశ పురాణం, ముద్గల పురాణం, వినాయక అధర్వశీర్షం, బ్రహ్మ పురాణము, బ్రహ్మాండ పురాణం, ఇంకా మరో రెండు పౌరాణిక విజ్ఞాన శాస్త్రాలు ముఖ్యమైనవి.

హిందూ పురాణాల ప్రకారం వినాయకుడికి ఉన్న 108 పేర్ల జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

 పేర్ల జాబితా 
సంస్కృత పేరుపేరు మంత్రంపేరుకు అర్థంతెలుగు పేరుపేరు మంత్రంగజానన్ॐ గజాననాయ నమః.ఏనుగు ముఖం గల స్వామిగజాననఓం గజాననాయ నమఃగణాధ్యక్షॐ గణాధ్యక్షాయ నమః ।సమస్త గణాలకు దేవుడు (దేవతలు)గణాధ్యక్షుడుఓం గణాధ్యక్షాయ నమః ।విఘ్నరాజ్ॐ విఘ్నరాజాయ నమః ।సర్వ అవరోధాల దేవుడువిఘ్నరాజుఓం విఘ్నరాజాయ నమః ।వినాయక్ॐ వినాయకాయ నమః.అందరికి దేవుడువినాయకుడుఓం వినాయకాయ నమః ।ద్వామాతుర్ॐ ద్వామాతురాయ నమః ।ఇద్దరు తల్లులు ఉన్న వ్యక్తిద్వైమాతురఓం ద్వైమాతురాయ నమః ।ద్విముఖॐ ద్విముఖాయ నమః ।రెండు తలలతో స్వామిద్విముఖఓం ద్విముఖాయ నమః ।ప్రముఖॐ ప్రముఖాయ నమః.విశ్వానికి అధిపతిప్రముఖఓం ప్రముఖాయ నమః ।సుముఖ్ॐ సుముఖాయ నమః.మంగళకరమైన ముఖంసుముఖఓం సుముఖాయ నమః ।కృతిॐ కృతినే నమః.సంగీత దేవుడుకృతిఓం కృతినే నమః ।సుప్రదీప్ॐ సుప్రదీపాయ నమః.సుప్రదీపఓం సుప్రదీపాయ నమః ।సుఖనిధిॐ సుఖనిధయే నమః ।ఆనందాన్ని, ధనాన్ని ఇచ్చే దేవుడుసుఖనిధిఓం సుఖనిధయే నమః ।సురధ్యక్షॐ సురాధ్యక్షాయ నమః ।దేవతల సార్వభౌముడుసురాధ్యక్షఓం సురాధ్యక్షాయ నమః ।సురారిఘ్నॐ సురారిఘ్నాయ నమః ।దేవతల శత్రువులను నాశనం చేసేవాడుసురారిఘ్నఓం సురారిఘ్నాయ నమః ।మహాగణపతిॐ మహాగణపతయే నమః ।సర్వశక్తిమంతుడు, సర్వోన్నత దేవుడుమహాగణపతిఓం మహాగణపతయే నమః ।మాన్యॐ మాన్యాయ నమః.మాన్యఓం మాన్యాయ నమః ।మహాకాల్ॐ మహాకాలాయ నమః.పెద్ద శరీరం కలవాడుమహాకాళఓం మహాకాలాయ నమః ।మహాబలॐ మహాబలాయ నమః.చాలా బలమైన దేవుడుమహాబలఓం మహాబలాయ నమః ।హెరాంబ్ॐ హేరంబాయ నమః.తల్లి ప్రియమైన కుమారుడుహేరంబఓం హేరమ్బాయ నమః ।లంబజఠర్ॐ లంబజఠరాయై నమః ।బిగ్ బెల్లీడ్లంబజాతరఓం లమ్బజాతరాయై నమః ।హ్రస్వగ్రీవॐ హ్రస్వ గ్రీవాయ నమః.హస్వగ్రీవఓం హస్వ గ్రీవాయ నమః ।మహొదరాॐ మహోదరాయ నమః.పెద్ద పొత్తికడుపు కలిగి ఉండటంమహోదరఓం మహోదరాయ నమః ।మదోత్కట్ॐ మదోత్కటాయ నమః ।మదోత్కటఓం మదోత్కటాయ నమః ।మహావీర్ॐ మహావీరాయ నమః.మహావీరుడుఓం మహావీరాయ నమః ।మంత్రేॐ మంత్రిణే నమః.మంత్రంఓం మంత్రిణే నమః ।మంగళ స్వరాॐ మంగళ స్వరాయ నమః.శుభాలనిచ్చే దేవుడుమంగళ స్వరఓం మంగళ స్వరాయ నమః ।ప్రమధాॐ ప్రమధాయ నమః.ప్రమదఓం ప్రమధాయ నమః ।ప్రథమॐ ప్రథమాయ నమః.అందరిలో మొదటివాడుప్రథమఓం ప్రథమాయ నమః ।ప్రాజ్ఞॐ ప్రాజ్ఞాయ నమః ।జ్ఞానంప్రజ్ఞఓం ప్రాజ్ఞాయ నమః ।విఘ్నకర్తॐ విఘ్నకర్త్రే నమః ।అడ్డంకులను తొగించేవాడువిఘ్నకర్తఓం విఘ్నకర్త్రే నమః ।విఘ్నహర్తాॐ విఘ్నహర్త్రే నమః ।అడ్డంకులను పడగొట్టేవాడువిఘ్నహర్తాఓం విఘ్నహర్త్రే నమః ।విశ్వనేత్రॐ విశ్వనేత్రే నమః ।విశ్వమంతటి కన్ను కలవాడువిశ్వనేత్రఓం విశ్వనేత్రే నమః ।విరాట్పతిॐ విరాట్పతయే నమః ।ఒక పెద్ద దేవుడువిరాట్పతిఓం విరాట్పతయే నమః ।శ్రీపతిॐ శ్రీపతయే నమః.అదృష్ట దేవుడుశ్రీపతిఓం శ్రీపతయే నమః ।వాక్పతిॐ వాక్పతయే నమః ।ది లార్డ్ ఆఫ్ స్పీచ్వాక్పతిఓం వాక్పతయే నమః ।శృంగరిణॐ శృంగారిణే నమః ।శృంగారిన్ఓం శృంగారిణే నమః ।అశ్రితవత్సలॐ అశ్రితవత్సలాయ నమః ।తన క్రింద ఉన్నవారి పట్ల ఎనలేని ప్రేమ ఉన్నవాడు.ఆశ్రితవత్సలఓం ఆశ్రితవత్సలాయ నమః ।శివప్రియॐ శివప్రియాయ నమః ।శివునికి ఇష్టమైనవాడుశివప్రియఓం శివప్రియాయ నమః ।శీఘ్రకరణॐ శీఘ్రకారిణే నమః ।శీఘ్రకారిణఓం శీఘ్రకారిణే నమః ।శాశ్వతॐ శాశ్వతాయ నమః ।మారని వ్యక్తికి ఆరాధనశాశ్వతఓం శాశ్వతాయ నమః ।బాలॐ బల నమః.బాలఓం బల నమః ।బలోత్తితాయॐ బలోత్థితాయ నమః ।బలోత్థితాయఓం బలోత్థితాయ నమః ।భవాత్మజాయॐ భవాత్మజాయ నమః ।భవాత్మజాయఓం భవాత్మజాయ నమః ।పురాణ పురుషుడుॐ పురాణ పురుషాయ నమః ।సర్వశక్తిమంతుడైన వ్యక్తిత్వంపురాణ పురుషుడుఓం పురాణ పురుషాయ నమః ।పూష్ణేॐ పూష్ణే నమః.పుష్నేఓం పుష్ణే నమః ।పుష్కరోత్షిప్త వారిణేॐ పుష్కరోత్షిప్త వారిణే నమః ।పుష్కరోత్షిప్త వారిణేఓం పుష్కరోత్షిప్త వారిణే నమః ।అగ్రగణ్యాయॐ అగ్రగణ్యాయ నమః ।అందరికంటే ముందున్న దేవుడుఅగ్రగణ్యాయఓం అగ్రగణ్యాయ నమః ।అగ్రపూజ్యాయॐ అగ్రపూజ్యాయ నమః ।అగ్రపూజ్యాయఓం అగ్రపూజ్యాయ నమః ।అగ్రగామినేॐ అగ్రగామినే నమః.అగ్రగామిన్ఓం అగ్రగామినే నమః ।మంత్రకృతేॐ మంత్రకృతే నమః.మంత్రకృతేఓం మన్త్రకృతే నమః ।చామీకరప్రభాయॐ చామీకరప్రభాయ నమః.చమీకరప్రభాయఓం చమీకరప్రభాయ నమః ।సర్వాయॐ సర్వాయ నమః.అందరి దేవుడుసర్వాయఓం సర్వాయ నమః ।సర్వోపాస్యాయॐ సర్వోపాస్యాయ నమః ।సర్వోపాస్యాయఓం సర్వోపాస్యాయ నమః ।సర్వ కర్త్రేॐ సర్వ కర్త్రే నమః.సర్వకర్త్రేఓం సర్వ కర్త్రే నమః ।సర్వనేత్రేॐ సర్వనేత్రే నమః.అందరి కళ్ళుసర్వనేత్రేఓం సర్వనేత్రే నమః ।సర్వసిద్ధిప్రదాయॐ సర్వసిద్ధిప్రదాయ నమః ।సర్వసిద్ధిప్రదాయఓం సర్వసిద్ధిప్రదాయ నమః ।సిద్ధయేॐ సిద్ధయే నమః ।సిద్ధయేఓం సిద్ధయే నమః ।పఞ్చహస్తాయॐ పఞ్చహస్తాయ నమః ।పఞ్చహస్తాయఓం పఞ్చహస్తాయ నమః ।పార్వతీనన్దనాయॐ పార్వతీనన్దనాయ నమః ।పార్వతి పుత్రుడుపార్వతీనాదనాయఓం పార్వతీనన్దనాయ నమః ।ప్రభవేॐ ప్రభవే నమః.ప్రభవేఓం ప్రభవే నమః ।కుమారగురవేॐ కుమారగురవే నమః.కుమారగురవేఓం కుమారగురవే నమః ।అక్షోభ్యాయॐ అక్షోభ్యాయ నమః ।అక్షోభ్యాయఓం అక్షోభ్యాయ నమః ।కుంజరాసుర భంజనాయॐ కుఞ్జరాసుర భంజనాయ నమః ।కుఞ్జరాసుర భఞ్జనాయఓం కుంజరాసుర భంజనాయ నమః ।ప్రమోదాయॐ ప్రమోదాయ నమః ।సంతోషానిచ్చే దేవుడుప్రమోదాయఓం ప్రమోదాయ నమః ।మోదకప్రియాయॐ మోదకప్రియాయ నమః ।మోదకుడిని ప్రేమించే దేవుడుమోదకప్రియాయఓం మోదకప్రియాయ నమః ।కాంతిమతేॐ కాంతిమతే నమః.కాంతిమాటేఓం కాంతిమతే నమః ।ధృతిమతేॐ ధృతిమతే నమః ।ధృతిమతేఓం ధృతిమతే నమః ।కామినేॐ కామినే నమః.కమీన్ఓం కామినే నమః ।కపిత్థపనసప్రియాయॐ కపిత్థపనసప్రియాయ నమః ।కపిత్థాపనసప్రియాయఓం కపిత్థాపనసప్రియాయ నమః ।బ్రహ్మచారిణేॐ బ్రహ్మచారిణే నమః ।బ్రహ్మచారిణేఓం బ్రహ్మచారిణే నమః ।బ్రహ్మరూపిణేॐ బ్రహ్మరూపిణే నమః ।బ్రహ్మరూపిణేఓం బ్రహ్మరూపిణే నమః ।బ్రహ్మవిద్యాది దానభువేॐ బ్రహ్మవిద్యాది దానభువే నమః ।బ్రహ్మవిద్యాది దానభువేఓం బ్రహ్మవిద్యాది దానభువే నమః ।జిష్ణవేॐ జిష్ణవే నమః.జిష్ణవేఓం జిష్ణవే నమః ।విష్ణుప్రియాయॐ విష్ణుప్రియాయ నమః ।విష్ణుప్రియాయఓం విష్ణుప్రియాయ నమః ।భక్త జీవితॐ భక్త జీవితాయ నమః.భక్త జీవితాయఓం భక్త జీవితాయ నమః ।జితమన్మధాయॐ జితమన్మధాయ నమః ।జితమన్మధాయఓం జితమన్మధాయ నమః ।ఐశ్వర్యకారణాయॐ ఐశ్వర్యకారణాయ నమః ।ఐశ్వర్యకారణాయఓం ఐశ్వర్యకారణాయ నమః ।జ్యాయసేॐ జ్యాయసే నమః.జ్యాయసేఓం జ్యయసే నమః ।యక్షకిన్నెర సేవితॐ యక్షకిన్నెర సేవితాయ నమః ।యక్ష కిన్నెరసేవితాయఓం యక్ష కిన్నెరసేవితాయ నమః ।గంగ సుతాయॐ గంగ్గా సుతాయ నమః ।గంగా సుతాయఓం గంగా సుతాయ నమః ।గణాధీశాయॐ గణాధీశాయ నమః ।గణాధీశాయఓం గణాధీశాయ నమః ।గంభీర్ నిందాయॐ గంభీర నిందాయ నమః ।గంభీర నినాదయఓం గంభీర నినాదాయ నమః ।వటవేॐ వటవే నమః.వటవేఓం వటవే నమః ।అభిష్టవరదాయॐ అభిష్టవరదాయ నమః ।అభీష్టవరదాయఓం అభీష్టవరదాయ నమః ।జ్యోతిషేॐ జ్యోతిషే నమః ।జ్యోతిషేఓం జ్యోతిషే నమః ।భక్తనిధయేॐ భక్తనిధయే నమః ।భక్తనిధయేఓం భక్తనిధయే నమః ।భావగమ్యాయॐ భావగమ్యాయ నమః ।భావగమ్యాయఓం భవగమ్యాయ నమః ।మంగలప్రదాయॐ మంగలప్రదాయ నమః ।మంగళప్రదాయఓం మంగళప్రదాయ నమః ।అవ్యక్తాయॐ అవ్యక్తాయ నమః ।అవ్యక్తాయఓం అవ్యక్తాయ నమః ।అప్రాకృత పరాక్రమాయॐ అప్రాకృత పరాక్రమాయ నమః ।అప్రకృత పరాక్రమాయఓం అప్రకృత పరాక్రమాయ నమః ।సత్యధర్మిణేॐ సత్యధర్మిణే నమః ।సత్యధర్మిణేఓం సత్యధర్మిణే నమః ।సఖయేॐ సఖయే నమః.సఖాయేఓం సఖాయే నమః ।సరసామ్బునిధయేॐ సరసాంబునిధయే నమః ।సరసామ్బునిధయేఓం సరసామ్బునిధయే నమః ।మహేశాయॐ మహేశాయ నమః.మహేశాయఓం మహేశాయ నమః ।దివ్యాంగాయॐ దివ్యాంగాయ నమః ।దివ్యాంగాయఓం దివ్యాంగాయ నమః ।మణికిణికిణి మేఖాలయॐ మణికిణి మేఖలాయ నమః ।మణికింకిణి మేఖలయాఓం మణికిణి మేఖలాయ నమః ।సమస్త దేవతా మూర్తయేॐ సమస్త దేవతా మూర్తయే నమః ।సమస్తా దేవతా మూర్తయేఓం సమస్త దేవతా మూర్తయే నమః ।సహిష్ణవేॐ సహిష్ణవే నమః.సహిష్ణవేఓం సహిష్ణవే నమః ।సతతోత్థితాయॐ సతతోత్థితాయ నమః ।సతతోత్థితాయఓం శతతోత్థితాయ నమః ।విఘాతకారిణేॐ విఘాతకారిణే నమః ।విఘటకారిణేఓం విఘటకారిణే నమః ।విశ్వగ్దృశేॐ విశ్వగ్దృశే నమః ।విశ్వాగ్దృశేఓం విశ్వాగ్దృశే నమః ।విశ్వరక్షాకృతేॐ విశ్వరక్షాకృతే నమః ।విశ్వరక్షకృతేఓం విశ్వరక్షకృతే నమః ।కళ్యాణగురవేॐ కళ్యాణగురవే నమః.కల్యాణగురవేఓం కల్యాణగురవే నమః ।ఉన్మత్తవేషాయॐ ఉన్మత్తవేషాయ నమః ।ఉన్మత్తవేషాయఓం ఉన్మత్తవేషాయ నమః ।అపరాజితేॐ అపరాజితే నమః ।అపరాజితేఓం అపరాజితే నమః ।సమస్త జగదాధరాయॐ సమస్త జగదాధారాయ నమః ।సంస్థా జగదాధరాయఓం సంస్థ జగదాధరాయ నమః ।సర్వైశ్వర్యప్రదాయॐ సర్వైశ్వర్యప్రదాయ నమః ।సర్వైశ్వర్యప్రదాయఓం సర్వైశ్వర్యప్రదాయ నమః ।ఆక్రాన్త చిద్ చిత్రప్రభవేॐ ఆక్రాన్త చిద్ చిత్రప్రభవే నమః ।అక్రాన్త చిదా చిత్ప్రభవేఓం అక్రాన్త చిదా చిత్ప్రభవే నమః ।శ్రీ విఘ్నేశ్వరాయॐ శ్రీ విఘ్నేశ్వరాయ నమః.శ్రీ విఘ్నేశ్వరాయఓం శ్రీ విఘ్నేశ్వరాయ నమః ।

 ఇవికూడా చూడండి 

 వినాయక చవితి
 వినాయక జయంతి
 వినాయకుడి దేవాలయాల జాబితా

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:హిందువుల పండుగలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:వినాయకుడు