ఇన్‌శాట్

ఇండియన్ నేషనల్ శాటిలైట్ సిస్టమ్ లేదా ఇన్సాట్ అనేది టెలికమ్యూనికేషన్స్, బ్రాడ్‌కాస్టింగ్, వాతావరణ శాస్త్రం, శోధన, రెస్క్యూ కార్యకలాపాలలో తోడ్పడడానికి ఇస్రో ప్రారంభించిన బహుళార్ధసాధక భూస్థిర ఉపగ్రహాల శ్రేణి. 1983లో మొదలైన ఈ ఇన్సాట్ ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో అతిపెద్ద దేశీయ కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ. ఇది డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ స్పేస్, డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ టెలికమ్యూనికేషన్స్, ఇండియా మెటీరోలాజికల్ డిపార్ట్‌మెంట్, ఆల్ ఇండియా రేడియో, దూరదర్శన్‌ల సంయుక్త కార్యక్రమం. ఇన్సాట్ మొత్తం సమన్వయం, నిర్వహణ సెక్రటరీ-స్థాయి ఇన్సాట్ కోఆర్డినేషన్ కమిటీ చేస్తుంది.

భారతదేశ టెలివిజన్, సమాచార ప్రసార అవసరాలను తీర్చడానికి ఇన్‌శాట్ ఉపగ్రహాలలో వివిధ బ్యాండ్‌లలో ట్రాన్స్‌పాండర్లు ఉన్నాయి. వాతావరణ ఇమేజింగ్ కోసం కొన్ని ఉపగ్రహాల్లో వెరీ హై రిజల్యూషన్ రేడియోమీటర్ (VHRR), CCD కెమెరాలు కూడా ఉన్నాయి. ISRO Cospas-Sarsat ప్రోగ్రామ్‌లో సభ్యులు కాబట్టి, దక్షిణాసియా, హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో శోధన, రెస్క్యూ మిషన్‌ల కోసం డిస్ట్రెస్ అలర్ట్ సిగ్నల్‌లను స్వీకరించడానికి కూడా ఈ ఉపగ్రహాల్లో ట్రాన్స్‌పాండర్లు ఉన్నాయి.

 ఇన్‌శాట్ వ్యవస్థ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/STS008-44-611.jpg/250px-STS008-44-611.jpg|కుడి|thumb|250x250px| ఇన్‌శాట్-1B ఉపగ్రహం: భారతదేశంలో ప్రసార రంగం ఇన్‌శాట్ వ్యవస్థపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంది.
1983 ఆగస్టులో ఇన్‌శాట్-1B ప్రయోగంతో ఇండియన్ నేషనల్ శాటిలైట్ (ఇన్‌శాట్) సిస్టమ్ మొదలైంది. మొదటి ఉపగ్రహం ఇన్‌శాట్-1A ను 1982 ఏప్రిల్లో ప్రయోగించినప్పటికీ, ఆ ప్రయోగం విఫలమైంది. ఇన్‌శాట్ వ్యవస్థ భారతదేశపు టెలివిజన్, రేడియో ప్రసారాలు, టెలికమ్యూనికేషన్స్, వాతావరణ రంగాలలో విప్లవానికి నాంది పలికింది. ఇది దూర ప్రాంతాలకు, ఆఫ్-షోర్ ద్వీపాలకు కూడా టీవీ, ఆధునిక టెలికమ్యూనికేషన్ సౌకర్యాలను వేగంగా విస్తరించడానికి వీలు కల్పించింది. మొత్తంగా, వివిధ రకాల కమ్యూనికేషన్ సేవల కోసం ఈ వ్యవస్థలో C, ఎక్స్‌టెండెడ్ C, K u బ్యాండ్‌లలో ట్రాన్స్‌పాండర్లు ఉన్నాయి. కొన్ని ఇన్సాట్‌లలో వాతావరణ పరిశీలన, వాతావరణ సేవలను అందించడానికి డేటా రిలే కోసం కూడా పరికరాలు ఉన్నాయి. కల్పన-1 ఒక ప్రత్యేకమైన వాతావరణ ఉపగ్రహం. హాసన్, భోపాల్‌లో ఉన్న మాస్టర్ కంట్రోల్ ఫెసిలిటీల ద్వారా ఈ ఉపగ్రహాలను పర్యవేక్షిస్తారు. 

 సేవలో ఉన్న ఉపగ్రహాలు 
ఇన్సాట్ ప్రోగ్రామ్‌లో ప్రయోగించబడిన 24 ఉపగ్రహాలలో 11 ఇప్పటికీ పనిచేస్తున్నాయి. GSAT-F06

 జీశాట్ శ్రేణి 
జీశాట్ ఉపగ్రహాలు భారతదేశం దేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన సమాచార ఉపగ్రహాలు. ఇవి సైనిక, పౌర వినియోగదారుల కోసం డిజిటల్ ఆడియో, డేటా, వీడియో ప్రసారాలకు ఉపయోగపడతాయి. 2018 నవంబరు నాటికి, ఇస్రో 19 జీశాట్ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించగా, వాటిలో 15 ఉపగ్రహాలు ప్రస్తుతం సేవలో ఉన్నాయి.

 వాణిజ్య సమాచార ఉపగ్రహం 

 ExseedSat-1 అనేది శాటిలైజ్ సంస్థ (గతంలో ఎక్సీడ్ స్పేస్ అని పిలిచేవారు) తయారు చేసిన మొదటి భారతీయ వాణిజ్య ఉపగ్రహం. ఇది 2018 డిసెంబరు 6 న  SpaceX ఫాల్కన్-9 రాకెట్ ప్రయోగించిన కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహం.
 ExseedSat-2 (AISAT) పిఎస్‌ఎల్‌వి-C45 ద్వారా ప్రయోగించిన Amsat భారతదేశం కోసం నిర్మించిన రెండవ భారతీయ వాణిజ్య ఉపగ్రహం.  

 భారతీయ కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాల లాంచ్ లాగ్ 
Serial No.ఉపగ్రహంప్రయోగ తేదీప్రయోగ వాహనంస్థితి1ఇన్‌శాట్-1A10 ఏప్రిల్ 1982Deltaకక్ష్యలో విఫలమైంది2ఇన్‌శాట్-1B30 ఆగస్టు 1983Shuttle PAM-Dపని ముగించింది3ఇన్‌శాట్-1C22 జూలై 1988ఏరియేన్-3కక్ష్యలో పాక్షికంగా విఫలమైంది4ఇన్‌శాట్-1D12 జూన్ 1990Deltaపని ముగించింది5ఇన్‌శాట్-2A10 జూలై 1992ఏరియేన్-4పని ముగించింది6ఇన్‌శాట్-2B23 జూలై 1993ఏరియేన్-4పని ముగించింది7ఇన్‌శాట్-2C7 డిసెంబరు 1995ఏరియేన్-4పని ముగించింది8ఇన్‌శాట్-2D4 జూన్ 1997ఏరియేన్-4కక్ష్యలో విఫలమైంది9ఇన్‌శాట్-2E3 ఏప్రిల్ 1999ఏరియేన్-4పని ముగించింది10ఇన్‌శాట్-3B22 మార్చి 2020ఏరియేన్-5పని ముగించింది11జీశాట్-118 ఏప్రిల్ 2001జిఎస్‌ఎల్‌విపని ముగించింది12ఇన్‌శాట్-3C24 జనవరి 2002ఏరియేన్-5పని ముగించింది13KALPANA-112 సెప్టెంబరు 2002పిఎస్‌ఎల్‌విపని ముగించింది14ఇన్‌శాట్-3A10 ఏప్రిల్ 2003ఏరియేన్-5పని ముగించింది15జీశాట్-28 మే 2003జిఎస్‌ఎల్‌వి16ఇన్‌శాట్-3E28 సెప్టెంబరు 2003ఏరియేన్-517EDUSAT20 సెప్టెంబరు 2004జిఎస్‌ఎల్‌విపని ముగించింది18HAMSAT5 మే 2005పిఎస్‌ఎల్‌వి19ఇన్‌శాట్-4A22 డిసెంబరు 2005ఏరియేన్-520ఇన్‌శాట్-4C10 జూలై 2006జిఎస్‌ఎల్‌విప్రయోగం సఫలం21ఇన్‌శాట్-4B12 మార్చి 2007ఏరియేన్-5పని ముగించింది22ఇన్‌శాట్-4CR2 సెప్టెంబరు 2007జిఎస్‌ఎల్‌వి23జీశాట్-415 ఏప్రిల్ 2010జిఎస్‌ఎల్‌విప్రయోగం సఫలం24జీశాట్-5P25 డిసెంబరు 2010జిఎస్‌ఎల్‌వి-F06ప్రయోగం సఫలం25జీశాట్-821 మే 2011ఏరియేన్-526జీశాట్-1215 జూలై 2011పిఎస్‌ఎల్‌వి-C1727జీశాట్-1029 సెప్టెంబరు 2012ఏరియేన్-528జీశాట్-730 ఆగస్టు 2013ఏరియేన్-529జీశాట్-145 జనవరి 2014జిఎస్‌ఎల్‌వి-D530జీశాట్-167 డిసెంబరు 2014ఏరియేన్-531జీశాట్-627 ఆగస్టు 2015జిఎస్‌ఎల్‌వి-D632జీశాట్-1511 నవంబరు 2015ఏరియేన్-533జీశాట్-186 అక్టోబరు 2016ఏరియేన్-534జీశాట్-95 మే 2017జిఎస్‌ఎల్‌వి-F0935జీశాట్-195 జూన్ 2017జిఎస్‌ఎల్‌వి MkIII - D136జీశాట్-1729 జూన్ 2017ఏరియేన్-537జీశాట్-6A29 మార్చి 2018జిఎస్‌ఎల్‌వి-F08Failed in Orbit38జీశాట్-2914 నవంబరు 2018జిఎస్‌ఎల్‌వి MkIII-D239జీశాట్-115 డిసెంబరు 2018ఏరియేన్-540జీశాట్-7A19 డిసెంబరు 2018జిఎస్‌ఎల్‌వి-F1141జీశాట్-316 February 2019ఏరియేన్-5 VA-24742జీశాట్-3017 జనవరి 2020ఏరియేన్-5 VA-25143CMS-0117 డిసెంబరు 2020పిఎస్‌ఎల్‌వి-C5044CMS-0223 జూన్ 2022ఏరియేన్-5 VA-257

 మూలాలు 

వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇన్శాట్‌ శ్రేణి ఉపగ్రహాలు