జీశాట్

జీశాట్ (జియోసింక్రోనస్ శాటిలైట్)  ఉపగ్రహాలు భారతదేశం స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో అభివృద్ధి చేసిన సమాచార ఉపగ్రహాలు. డిజిటల్ ఆడియో, డేటా, వీడియో ప్రసారాల కోసం వీటిని ఉపయోగిస్తారు. 2018 డిసెంబరు 5 నాటికి ఇస్రో, 20 జీశాట్ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించింది. వాటిలో 14 ఉపగ్రహాలు పనిచేస్తున్నాయి.

 చరిత్ర 
జీశాట్ ప్రసార సేవల్లో స్వావలంబన సాధించే లక్ష్యంతో ఇస్రో అభివృద్ధి చేసిన జియోసింక్రోనస్ ఉపగ్రహాల వ్యవస్థ. 10 జీశాట్ ఉపగ్రహాల్లో C, ఎక్స్‌టెండెడ్ C, Ku-బ్యాండ్‌లలో ఉన్న మొత్తం 168 ట్రాన్స్‌పాండర్లలో 95 ట్రాన్స్‌పాండర్లను ప్రసారకర్తలకు సేవల కోసం లీజుకు ఇచ్చారు. టెలికమ్యూనికేషన్స్, టెలివిజన్ ప్రసారం, వాతావరణ సూచన, విపత్తుల సమయాల్లో హెచ్చరిక, శోధన, రెస్క్యూ కార్యకలాపాల సేవలు అందిస్తాయి.

 క్రియాశీల ఉపగ్రహాల జాబితా 
ఇది జీశాట్ ప్రస్తుత ఉపగ్రహాల జాబితా.
+పని చేస్తున్న జీశాట్ ఉపగ్రహాలుఉపగ్రహంరేఖాంశంప్రయోగ తేదీప్రయోగ వాహనంప్రయోగ సమయంలో ద్రవ్యరాశిస్థితిNotesజీశాట్ శ్రేణిఇన్‌శాట్ శ్రేణిమరో పేరుజీశాట్-6INSAT-4E83° East27 August 2015 GSLV Mk II D6బహుళ-మీడియా మొబైల్ ఉపగ్రహ వ్యవస్థ; వాహనాల కోసం మొబైల్ ఫోన్లు, మొబైల్ వీడియో/ఆడియో  రిసీవర్ల ద్వారా శాటిలైట్ డిజిటల్ మల్టీమీడియా బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ (S-DMB) సేవను అందిస్తుంది; వ్యూహాత్మక, సామాజిక అనువర్తనాలకు కూడా ఉపయోగించవచ్చు.జీశాట్-7INSAT-4FRukmani74° East30 August 2013 Ariane 5 ECA VA-215రక్షణ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, భారత నౌకాదళం బ్లూ వాటర్ సామర్థ్యాలను పొందేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది. నౌకాదళ నౌకలకు కమ్యూనికేషన్ సేవలను అందించే ఇన్‌మార్‌శాట్ వంటి విదేశీ ఉపగ్రహాలపై ఆధారపడవలసిన అవసరం ఇకపై ఉండదు.జీశాట్-7A -Angry Bird19 December 2018 GSLV Mk II F11GSAT-7A అనేది భారత వైమానిక దళం కోసం ప్రత్యేకంగా ఉద్దేశించిన ఒక అధునాతన సైనిక సమాచార ఉపగ్రహం.జీశాట్-8INSAT-4GGramSat 855° East20 May 2011 Ariane 5 ECA VA-202INSAT వ్యవస్థలో సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడానికి; GAGAN పేలోడ్ శాటిలైట్ బేస్డ్ ఆగ్మెంటేషన్  సిస్టమ్ (SBAS)ని అందిస్తుంది, దీని ద్వారా IRNSS ఉపగ్రహాల నుండి పొందిన  పొజిషనింగ్ సమాచారం యొక్క ఖచ్చితత్వం భూ-ఆధారిత రిసీవర్‌ల నెట్‌వర్క్ ద్వారా  మెరుగుపరచబడుతుంది. జియోస్టేషనరీ ఉపగ్రహాల ద్వారా దేశంలోని వినియోగదారులకు అందుబాటులో ఉంచుతారు.జీశాట్-9 -South Asia Satellite48° East5 May 2017 GSLV Mk II F09భారతదేశం అభివృద్ధి చేసిన నావిగేషనల్ సిస్టమ్, GAGAN నావిగేషన్  పేలోడ్, NAVIC ద్వారా ప్రాంతీయ నావిగేషనల్ సేవలు, ఇది భద్రతా దళాలు, ఎయిర్ ట్రాఫిక్ నియంత్రణ సంస్థలకు నావిగేషనల్ సేవలను అందిస్తుంది.జీశాట్-10 -83° East29 September 2012 Ariane 5 ECA VA-209టెలికమ్యూనికేషన్,  డైరెక్ట్-టు-హోమ్, రేడియో నావిగేషన్ సేవలను పెంచడానికి.జీశాట్-11 -74° East4 December 2018 Ariane 5 ECA VA-2465854 kg 
(12,906 lb)దేశంలో అధునాతన టెలికాం, DTH సేవలను అందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. భారతదేశం నిర్మించిన అత్యంత బరువైన ఉపగ్రహం ఇది.జీశాట్-12 -GramSat 1283° East15 July 2011 PSLV-XL C17INSAT-3B యొక్క  ప్రత్యామ్నాయం; టెలి-ఎడ్యుకేషన్, టెలి-మెడిసిన్, డిజాస్టర్ మేనేజ్‌మెంట్ సపోర్టు, శాటిలైట్ ఇంటర్నెట్ యాక్సెస్ వంటి సేవలను అందించడానికి. పీఎస్‌ఎల్‌వీ  ద్వారా జీశాట్ ఉపగ్రహాన్ని మాత్రమే ప్రయోగించారు.జీశాట్-14 -75° East5 January 2014 GSLV Mk.II D5GSAT-3 ఉపగ్రహాన్ని  భర్తీ చేయడానికి; GSLV Mk.II ద్వారా ప్రారంభించబడింది, ఇది మూడవ దశలో  భారతదేశం-నిర్మిత క్రయోజెనిక్ ఇంజిన్‌ను కలిగి ఉంది.జీశాట్-15 -93.5° East10 November 2015 Ariane 5 ECA VA-227GSAT-10 ఉపగ్రహాన్ని పోలి ఉంటుంది; డైరెక్ట్-టు-హోమ్ టెలివిజన్, VSAT సేవలకు మరింత  బ్యాండ్‌విడ్త్ అందించడానికి ట్రాన్స్‌పాండర్ల సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడానికి.జీశాట్-16 -55° East6 December 2014 Ariane 5 ECA VA-221కమ్యూనికేషన్  పేలోడ్‌లు మూడు ఫ్రీక్వెన్సీ బ్యాండ్‌లలో (24-నార్మల్ సి, 12-ఎక్స్‌టెండెడ్-సి, కు-బ్యాండ్‌లో 12) మొత్తం 48 ట్రాన్స్‌పాండర్‌లు ఉన్నాయి. భారతీయ ఉపగ్రహాల్లో ఇది అత్యధికం. వ్యోమనౌక 55 డిగ్రీల E  వద్ద GSAT-8తో సహ-స్థానంలో ఉంటుంది.జీశాట్-17 -93.5° East28 June 2017 Ariane 5 ECA VA-2383,477 kg (7,551 lb)పేలోడ్‌లో 24  C-బ్యాండ్, 2 దిగువ C-బ్యాండ్, 12 ఎగువ C-బ్యాండ్, 2 CxS (C-బ్యాండ్  అప్/S-బ్యాండ్ డౌన్), 1 SxC (S-బ్యాండ్ అప్/C-బ్యాండ్ డౌన్)  ట్రాన్స్‌పాండర్లు కూడా ఉన్నాయి. డేటా రిలే (DRT), సెర్చ్-అండ్-రెస్క్యూ  (SAR) సేవల కోసం ప్రత్యేక ట్రాన్స్‌పాండర్‌గా.జీశాట్-18 -74° East5 October 2016 Ariane 5 ECA
VA-231ఫ్రీక్వెన్సీ  స్పెక్ట్రం యొక్క సాధారణ C-బ్యాండ్, అప్పర్ ఎక్స్‌టెండెడ్ C-బ్యాండ్, Ku-బ్యాండ్‌లలో సేవలను అందించడానికి.జీశాట్-19 -48° East5 June 2017 GSLV Mk III D1GSLV మార్క్ III యొక్క  తొలి (అభివృద్ధి) ఫ్లైట్జీశాట్-24 -CMS-0248° East22 June 2022 Ariane 5 ECA VA-257 జీశాట్-29 -55° East14 November 2018 GSLV Mk III D2ISRO successfully launches the GSAT-29 satellite from Satish Dhawan Space Center in Sriharikota on Wednesday. Bangalore Mirror. 14 November 2018.GSLV మార్క్ III యొక్క రెండవ అభివృద్ధి ఫ్లైట్జీశాట్-3083° East17 January 2020 Ariane 5 ECA VA-251INSAT-4Aకి  ప్రత్యామ్నాయ ఉపగ్రహంజీశాట్-3148° East6 February 2019 Ariane 5 ECA VA-247

 రాబోయే జీశాట్ ఉపగ్రహాల జాబితా 
+జీశాట్ ఉపగ్రహాలు ప్రణాళిక చేయబడ్డాయి ఉపగ్రహ రేఖాంశం ప్రారంభించిన తేదీ వాహనం ప్రారంభించండి లిఫ్ట్-ఆఫ్ మాస్ స్థితి గమనికలు జీశాట్ సిరీస్ ఇన్సాట్ సిరీస్ ప్రసిద్ధి జీశాట్-7B - 20XX GSLV Mk II F?   భారత సైన్యం కోసం సైనిక కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహం  జీశాట్-7C - 20XX GSLV Mk II F?   భారత వైమానిక దళానికి సైనిక సమాచార ఉపగ్రహం  జీశాట్-7R - 20XX GSLV Mk II F?   భారత నౌకాదళం కొరకు జీశాట్-7 రుక్మిణికి ప్రత్యామ్నాయం  జీశాట్-20 - 2023 GSLV Mk III 5,300 kg (11,684 lb)Planned జీశాట్-22 - 2022 GSLV Mk III Planned జీశాట్-23 - 2022 GSLV Mk III Planned జీశాట్-322022 GSLV Mk II  Plannedజీశాట్ - 6A యొక్క ప్రత్యామ్నాయం.

 పనికిరాని ఉపగ్రహాల జాబితా 
+జీశాట్ ఉపగ్రహాలు నిలిపివేయబడ్డాయి/విఫలమయ్యాయి/రద్దు చేయబడ్డాయి ఉపగ్రహ రేఖాంశం ప్రారంభించిన తేదీ వాహనం ప్రారంభించండి లిఫ్ట్-ఆఫ్ మాస్ స్థితి గమనికలు జీశాట్ సిరీస్ ఇన్సాట్ సిరీస్ ప్రసిద్ధి జీశాట్-1 - గ్రామ్‌శాట్ 1  73° పశ్చిమ (2000)99° పశ్చిమ (2000–2006)76.85° వెస్ట్ (2006–2009) 18 ఏప్రిల్ 2001 GSLV Mk I D1  కక్ష్యలోకి చేరలేదు (ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహం)సాంకేతిక ప్రదర్శనకర్తగా ఊహించబడింది; దాని లక్ష్య కక్ష్యను సాధించడంలో విఫలమైంది, ఇది దాని ప్రాథమిక కమ్యూనికేషన్ మిషన్‌ను నెరవేర్చకుండా నిరోధించింది. జీశాట్-2 - గ్రామ్‌శాట్ 2  47.95° తూర్పు 8 మే 2003 GSLV Mk I D2  పనిలో నుండి తప్పించారు (ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహం)భారతదేశం యొక్క GSLV యొక్క రెండవ అభివృద్ధి పరీక్షా విమానంలో ప్రయోగాత్మక కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహం. జీశాట్-3 - EduSat 74° తూర్పు 20 సెప్టెంబరు 2004 GSLV Mk I F01 పనిలో నుండి తప్పించారు (2010 సెప్టెంబరు 30)విద్యా రంగానికి సేవ చేయడానికి ప్రత్యేకంగా నిర్మించబడింది. ఇది ప్రధానంగా దేశం కోసం ఒక ఇంటరాక్టివ్ శాటిలైట్ ఆధారిత దూర విద్యా వ్యవస్థ కోసం డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి ఉద్దేశించబడింది. జీశాట్-4 - హెల్త్‌శాట్ 82° తూర్పు 15 ఏప్రిల్ 2010 GSLV Mk II D3 కక్ష్యలోకి చేరలేదుప్రయోగాత్మక కమ్యూనికేషన్, నావిగేషన్ ఉపగ్రహం; GSLV Mk.II రాకెట్ యొక్క తొలి విమానం. జీశాట్-5 ఇన్సాట్-4డి  GSLV Mk II రద్దు చేసారుజీశాట్-5P గా పునర్నిర్మించబడింది. జీశాట్-5P - 55° తూర్పు 25 డిసెంబరు 2010 GSLV Mk I F06 కక్ష్యలోకి చేరలేదుINSAT-3Eకి ప్రత్యామ్నాయంగా. జీశాట్-6A - 29 మార్చి 2018 GSLV Mk II F08 సమాచారం తెగిపోయిందిరెండవ కక్ష్యను పెంచే యుక్తి తర్వాత ఉపగ్రహంతో కమ్యూనికేషన్ పోయింది. లింక్‌ని మళ్లీ స్థాపించడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి కానీ ఈ సమయంలో అది అజ్ఞాతంలో ఉంది. 

 ఇవి కూడా చూడండి 
 పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (PSLV)
 జియోసింక్రోనస్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (GSLV)
 భారతీయ ఉపగ్రహాల జాబితా
 సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం ప్రారంభం

 మూలాలు