లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్

లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్ భారత పార్లమెంటు దిగువసభ అయిన లోక్‌సభలోని రెండవ అత్యున్నత స్థాయి శాసన అధికారి. లోక్‌సభ స్పీకర్ మరణం లేదా అనారోగ్యం కారణంగా సెలవు లేదా ఇతరత్రా  కారణాలవలన గైర్హాజరైనప్పుడు డిప్యూటీ స్పీకర్ ప్రిసైడింగ్ అధికారిగా వ్యవహరిస్తాడు. భారతదేశంలో ప్రతిపక్ష పార్టీకి డిప్యూటీ స్పీకర్ పదవిని ఆఫర్ చేయడం పార్లమెంటు సంప్రదాయం.

సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత లోక్‌సభ మొదటి సమావేశంలో లోక్‌సభ సభ్యుల నుండి ఐదేళ్ల కాలానికి డిప్యూటీ స్పీకర్‌ను ఎన్నుకుంటారు. వారు లోక్‌సభ సభ్యులుగా ఉండడం లేదా రాజీనామా చేసే వరకు అతను/ఆమె పదవిలో ఉంటారు. లోక్‌సభలో ప్రభావవంతమైన మెజారిటీ సభ్యులచే ఆమోదించిన తీర్మానం ద్వారా అతను/ఆమెను పదవి నుండి తొలగించవచ్చు. 

సమర్థవంతమైన మెజారిటీలో, ఖాళీలను తొలగించిన తర్వాత మెజారిటీ ఇంటి మొత్తం బలంలో 50% లేదా 50% కంటే ఎక్కువ ఉండాలి. లోక్‌సభకు డిప్యూటీ స్పీకర్ జవాబుదారీ కాబట్టి, లోక్‌సభలో ప్రభావవంతమైన మెజారిటీ ద్వారా మాత్రమే తొలగింపు జరుగుతుంది. తమ అసలు పార్టీకి రాజీనామా చేయాల్సిన అవసరం లేదు, డిప్యూటీ స్పీకర్‌గా ఉన్నప్పటికీ, అతను/ఆమె నిష్పక్షపాతంగా ఉండాలి. 

17వ లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్ లేని మొదటి లోక్‌సభ. 2023 ఫిబ్రవరిలో, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి , డి.వై. చంద్రచూడ్ ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలకు ప్రతిస్పందనలను కోరుతూ ఒక సంస్థకు నాయకత్వం వహించారు, సుదీర్ఘమైన ఖాళీ "రాజ్యాంగ అక్షరం, స్ఫూర్తికి విరుద్ధం" అని వాదించారు.

లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్ల జాబితా
సంఖ్యచిత్తరువు పేరుఎన్నికైన నియోజకవర్గంపదవీకాలంThe ordinal number of the term being served by the person specified in the row in the corresponding periodలోక్‌సభ ఎన్నికలుఆ సమయంలో పనిచేసిన స్పీకర్పార్టీ నుండి  వరకు  పూర్తి కాలం  1 100pxఎం.ఎ.అయ్యంగార్ (1891–1978)తిరుపతి 30 మే 1952 7 మార్చి 19561వ జివి మావలంకర్భారత జాతీయ కాంగ్రెస్2100pxహుకుమ్ సింగ్(1895–1983)భటిండా 20 మార్చి  1956 4 ఏప్రిల్  19575  సంవత్సరాలు, 333 రోజులుఎం.ఎ.అయ్యంగార్ 17 మే  1957 31 మార్చి  19622వ 3 100px ఎస్.వి. కృష్ణమూర్తిరావు(1902–1968) షిమోగా 23 ఏప్రిల్  1962 3 మార్చి  1967 4 సంవత్సరాలు,  314 రోజులు3వసర్దార్ హుకుమ్ సింగ్ 4 100px ఆర్.కె. ఖాదిల్కర్(1905–1979)ఖేడ్ 28 మార్చి  1967 1 నవంబర్  1969 2 సంవత్సరాలు,  218 రోజులు4వనీలం సంజీవ రెడ్డి

జి.ఎస్.ధిల్లాన్5100pxజి. జి. స్వేల్(1923–1999)షిల్లాంగ్ 9 డిసెంబర్  1969 27 డిసెంబర్  19706 సంవత్సరాలు,  315 రోజులుజి.ఎస్.ధిల్లాన్

బలి రామ్ భగత్ఆల్ పార్టీ హిల్ లీడర్స్  కాన్ఫరెన్స్ 27 మార్చి  1971  18 జనవరి  1977 5వ 6 100px గోడే మురహరి(1926–1982)విజయవాడ 1 ఏప్రిల్  1977 22 ఆగష్టు  19792 సంవత్సరాలు,  143 రోజులు6వనీలం సంజీవ రెడ్డి

కెఎస్ హెగ్డేభారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 7 100px జి. లక్ష్మణన్(1924–2001)చెన్నై ఉత్తర 1 డిసెంబర్  1980 31 డిసెంబర్  1984 4 సంవత్సరాలు,  30 రోజులు7వబలరామ్ జాఖర్ ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం 8 100px ఎం. తంబిదురై(1947–)ధర్మపురి 22 జనవరి  1985 27 నవంబర్  1989 4 సంవత్సరాలు,  309 రోజులు 8వ ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ  మున్నేట్ర కజగం 9 100px శివరాజ్ పాటిల్(1935–)లాతూర్ 19 మార్చి  1990 13 మార్చి  1991 359 రోజులు9వరబీ రే భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 10 100px ఎస్. మల్లికార్జునయ్య(1931–2014) తుమకూరు 13 ఆగష్టు  1991 10 మే 1996 4 సంవత్సరాలు,  271 రోజులు10వశివరాజ్ పాటిల్భారతీయ జనతా పార్టీ11100pxసూరజ్ భాన్(1928–2006)అంబాలా12 జులై 19964 డిసెంబరు 19971 సంవత్సరం, 145 రోజులు11వపి.ఎ. సంగ్మా12100pxపీఎం సయీద్(1941–2005)లక్షద్వీప్ 17 డిసెంబర్  1998 26 ఏప్రిల్  19994 సంవత్సరాలు,  232 రోజులు12వ GMC బాలయోగిభారత జాతీయ కాంగ్రెస్27 అక్టోబర్  19996 ఫిబ్రవరి  200413వ GMC బాలయోగిమనోహర్ జోషి 13 100px చరణ్‌జిత్ సింగ్ అత్వాల్(1937–) ఫిల్లర్ 9 జూన్  2004 18 మే  20094 సంవత్సరాలు,  343 రోజులు  14వసోమనాథ్ ఛటర్జీశిరోమణి అకాలీదళ్ 14 100px కరియా ముండా(1936–)కుంతి 3 జూన్  2009 18 మే  20144 సంవత్సరాలు,  349 రోజులు 15వమీరా కుమార్ భారతీయ జనతా పార్టీ (8) 100px ఎం. తంబిదురై(1947–) కరూర్ 13 ఆగస్టు  2014  25 మే  20194 సంవత్సరాలు,  285 రోజులు 16వసుమిత్రా మహాజన్ఆల్ ఇండియా అన్నా ద్రవిడ  మున్నేట్ర కజగం15ఖాళీవర్తించదు23 జూన్ 2019 -17thఓం బిర్లావర్తించదు16ప్రకటించాలి - -18వఓం బిర్లా -

ఇవి కూడా చూడండి
 ప్రస్తుత భారత శాసనసభ స్పీకర్‌లు & ఛైర్‌పర్సన్‌ల జాబితా
 లోక్‌సభ స్పీకర్
మూలాలు

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:లోక్‌సభ
వర్గం:లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్లు