సరళా దేవి

సరళాదేవి,  (1904 ఆగస్టు 19 -1986 అక్టోబరg 4) ఈమె ఒక భారతీయ స్వాతంత్ర్యకార్యకర్త, స్త్రీవాది, సామాజిక కార్యకర్త, రాజకీయవేత్త, రచయిత. ఆమె 1921 లో సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో చేరిన మొదటి ఒడియా మహిళ, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి ఒడియా మహిళా ప్రతినిధి. ఈమె 1936 ఏప్రిల్ 1 న ఒడిషా శాసనసభకు మొదటి మహిళగా ఎన్నికైంది. ఆమె ఒడిశా శాసనసభ మొదటి మహిళా స్పీకరుగా, కటక్ సహకార బ్యాంకు మొదటి మహిళా డైరెక్టరుగా,  ఉత్కల్ విశ్వవిద్యాలయం పాలకవర్గం మొదటి మహిళ సభ్యురాలుగా, అధ్యక్షుడు ఎస్. రాధాకృష్ణన్ ఎడ్యుకేషన్ కమిషన్‌లో ఒడిశా నుండి మహిళా ప్రతినిధిగా పనిచేసింది. 

 ప్రారంభ జీవితం 
సరళాదేవి 1904 ఆగస్టు 19 న బలికుడా సమీపంలోని " నారిలో " గ్రామంలో, అప్పటి బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ (ఇప్పుడు ఒడిశాలోని జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లాలో ఉంది) ఒరిస్సా డివిజన్‌లో అత్యంత సంపన్న, పేరుపొందిన జమీందార్ కుటుంబంలో జన్మించింది.ఆమె తండ్రి దివాన్ బసుదేవ్ కనుంగో, ఆమె తల్లి పద్మావతి దేవి. ఆమెను ఆమె తండ్రి అన్నయ్య, ఉప కలెక్టర్ బాలముకుందా కనుంగో దత్తతతీసుకుని పెంచాడు.      సరళాదేవి ఆమె ప్రాథమికవిద్యను ఆమె పెదనాన్న బాలముకుందా కనుంగో ఉద్యోగరీత్యా పనిచేసిన కటక్ జిల్లాలోని బంకీ పట్టణంలో జరిగింది. ఆసమయంలో మహిళల ఉన్నత విద్యకు ప్రాప్యత లేదు.ఆమె పెదనాన్న ఇంటివద్ద సేవలందించే బోధకుడును నియమించాడు. సరళ తన శిక్షకుడు నుండి బెంగాలీ, సంస్కృతం, ఒడియా, ప్రాథమిక ఆంగ్లభాషను నేర్చుకుంది.ఆమె 13 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు పెదనాన్నతో నివసించింది.

 ప్రజా జీవితం 
బంకీ పట్టణంలో ఉన్నప్పుడు, సరళాదేవి స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చేరడానికి బాంకీ రాణి సుకా దేవి కథల నుండి ప్రేరణ పొందింది.భారతదేశ స్వాతంత్య్రం కోసం జరిగిన పోరాటానికి జరిగిన నిధుల సేకరణ ఉద్యమంలో ఆమె తన భారీఆభరణాలు, రియల్ ఎస్టేట్ విస్తారమైన భూభాగాలను విరాళంగా ఇచ్చింది. సుప్రసిద్ధ న్యాయవాది భగీరథి మొహపాత్రతో 1917లో ఆమె వివాహం జరిగింది.రెండవ విషయానికి వస్తే ఆమె 1918లో భారత జాతీయ కాంగ్రెసులో చేరింది. 1921లో మహాత్మాగాంధీ ఒరిస్సా మొదటి పర్యటన తరువాత సరళ కాంగ్రెస్‌లో చేరింది.ఆమె ఒడిషా శాసనసభలో మొదటి మహిళాసభ్యురాలు, దానికి మొదటి మహిళా స్పీకరు.ఆమె మహాత్మా గాంధీ, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ,దుర్గాబాయ్ దేశ్‌ముఖ్, ఆచార్య కృపలానీ, కమలాదేవి చటోపాధ్యాయ్, సరోజిని నాయుడులకు చాలాసన్నిహితురాలు. ఆమె 1943 నుండి1946 వరకు కటక్‌లో ఉత్కల్ సాహిత్య సమాజం కార్యదర్శిగా పనిచేసింది.

 సాహిత్య రచనలు 
సరళా దేవి 30 పుస్తకాలు, 300 వ్యాసాలు రాసింది.  

 బిశ్వ బిప్లాబని (1930)
 ఉత్కల నారి సమస్య,(1934)
 నరీరా దాబి (1934)
 భారతీయ మహిళా ప్రసంగం, (1935)
 రవీంద్ర పూజ (1935)
 బీర రమణి (1949)

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 
వర్గం:1986 మరణాలు
వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:భారత మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు