రామ్ దయాళ్ ముండా

ఆర్.డి. ముండా (23 ఆగస్టు 1939 – 30 సెప్టెంబర్ 2011) గా పిలువబడే రామ్ దయాళ్ ముండా  ఒక భారతీయ విద్వాంసుడు, ప్రాంతీయ సంగీత వ్యాఖ్యాత. కళారంగానికి చేసిన కృషికి గాను ఆయనకు 2010 సంవత్సరం పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది. 

ఆయన రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్,భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభలో సభ్యుడు.   

 జీవిత చరిత్ర 
రామ్ దయాళ్ ముండా   రాంచీ జిల్లాలోని గిరిజన గ్రామం దియురిలో జన్మించారు.  రామ్ దయాళ్ ముండా అమ్లేసాలోని లూథర్ మిషన్ పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యను పొందాడు. అతను ఉప డివిజనల్ పట్టణమైన ఖుంటిలో తన మాధ్యమిక విద్యను పొందాడు.  బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో స్వయంప్రతిపత్తి కోసం చారిత్రాత్మక బిర్సా ఉద్యమం  హృదయభూమిగా, ఖుంటి ప్రాంతం ప్రపంచం నలుమూలల నుండి, ముఖ్యంగా మానవశాస్త్ర క్రమశిక్షణ నుండి పండితులను ఆకర్షించింది. ముండా, తన ఇతర స్నేహితులతో కలిసి, తరచుగా విశిష్ట సందర్శకులకు మార్గదర్శిగా వ్యవహరించాడు. 

నార్మన్ జిడే మార్గదర్శకత్వంలో ఆస్ట్రోయాసియాటిక్ భాషల ఇండిక్ సమూహంపై చికాగో విశ్వవిద్యాలయం  ప్రతిష్టాత్మక పరిశోధన ప్రాజెక్ట్ నుండి, అంతర క్రమశిక్షణా వాతావరణంలో భాషాశాస్త్రంలో ఉన్నత విద్యను పొందడానికి ముండాకు అవకాశం లభించింది.  ముండా చికాగో విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డి పొందాడు. తరువాత దక్షిణాసియా అధ్యయనాల విభాగం అధ్యాపకుడిగా నియమించబడ్డాడు. జార్ఖండ్ ఉద్యమ నిర్వహణకు  "ఆల్ జార్ఖండ్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్" (ఎజెఎస్ యు) అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు. ఇది పరోక్షంగా 1985లో రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ గా ముండా నియామకానికి దోహదపడింది. ఫలితంగా ఆయన రాష్ట్రానికి, ప్రజల ఉద్యమానికి మధ్య రాజకీయ చర్చల మాధ్యమంగా మారారు. అందువల్ల జార్ఖండ్ కొత్త రాష్ట్ర ఏర్పాటును ప్రారంభించడానికి జార్ఖండ్ విషయాలపై కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. 

2007లో సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం అందుకున్నారు. అతను 30 సెప్టెంబర్ 2011 న రాంచీలో మరణించాడు.

 అవార్డులు 

 సంగీత నాటక అకాడమీ( 2007 )
 పద్మశ్రీ అవార్డు( 2010)

 మూలాలు 

వర్గం:Biography with signature
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు