మున్షీ నవాల్ కిశోర్

మున్షీ నవాల్ కిశోర్ (3 జనవరి 1836 – 19 ఫిబ్రవరి 1895) భారతదేశానికి చెందిన పుస్తక ప్రచురణకర్త. అతను కాక్స్టన్ ఆఫ్ ఇండియా అని పిలువబడ్డాడు. 1858లో తన 22వ ఏట లక్నోలో నవాల్ కిశోర్ ప్రెస్ ను స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ నేడు ఆసియాలో పురాతన ముద్రణ, ప్రచురణగా ఉంది.  మీర్జా గాలిబ్ అతని ఆరాధకులలో ఒకరు.

 జీవిత చరిత్ర 
మున్షీ నవాల్ కిశోర్ అలీఘర్ కు చెందిన జమీందారు అయిన మున్షీ జమునా ప్రసాద్ భార్గవ రెండవ కుమారుడు, అతను 3 జనవరి 1836న జన్మించాడు. ఆరేళ్ల వయసులో అరబిక్, పర్షియన్ భాష నేర్చుకోవడానికి స్థానిక పాఠశాలలో (మక్తాబ్)లో చేరారు.  అతను పాత్రికేయ రచనలో తన ఆసక్తిని పెంచుకున్నాడు, సఫీర్-ఎ-ఆగ్రా అనే ఒక స్వల్పకాలిక వారపత్రికను విడుదల చేశాడు. మున్షీ హర్ సుఖ్ రాయ్ యాజమాన్యంలోని కోహ్-ఇ-నూర్ ప్రెస్ పత్రిక కోహ్-ఇ-నూర్ కు అసిస్టెంట్ ఎడిటర్ గా, ఎడిటర్ గా కొంతకాలం పనిచేశారు. 

1858 నవంబరు 23న మున్షీ నవాల్ కిశోర్ ప్రెస్ అనే ప్రింటింగ్ ప్రెస్ ను స్థాపించాడు. 1859 నుండి అతను ఔద్ అఖ్బర్ అని కూడా పిలువబడే వారపత్రిక అవధ్ అఖ్బర్ ను ప్రచురించడం ప్రారంభించాడు. 

మున్షీ నవాల్ కిశోర్ 1858-1885 కాలంలో అరబిక్, బెంగాలీ, హిందీ, ఇంగ్లీష్, మరాఠీ, పంజాబీ, పష్తో, పర్షియన్, సంస్కృతం, ఉర్దూలో 5000 కు పైగా పుస్తకాలను ప్రచురించారు. 

మున్షీ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సభ్యుడు. 

 మరణం 
ఆయన 19 ఫిబ్రవరి 1895 ఢిల్లీలో మరణించాడు. అతని మృతదేహాన్ని ఖననం చేశారు.  భారత ప్రభుత్వం 1970లో ఆయన గౌరవార్థం అతనిపై తపాలా ముద్ర ను జారీ చేసింది. 

 మూలాలు 

వర్గం:1885 మరణాలు
వర్గం:1836 జననాలు