భారతదేశంలో మిలియన్-ప్లస్ పట్టణ సముదాయాల జాబితా

భారతదేశం దక్షిణాసియాలో ఒక దేశం. భౌగోళిక ప్రాంతాల వారీగా ఇది ఏడవ అతిపెద్ద దేశం. 1.2 బిలియన్లకు పైగా జనాభా కలిగిన రెండవ అత్యధిక దేశం. భారతదేశంలో ఇరవై ఎనిమిది రాష్ట్రాలు, తొమ్మిది కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచ జనాభాలో 17.5 శాతం ఉంది.

1872లో బ్రిటిష్ ఇండియా మొదటి జనాభా గణన జరిగింది. 1951 నుండి, ప్రతి 10 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జనాభా గణన జరుగుతోంది. భారత హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని రిజిస్ట్రార్ జనరల్, సెన్సస్ కమిషనర్ కార్యాలయం భారతదేశంలో జనాభా గణనను నిర్వహిస్తుంది. ప్రభుత్వం నిర్వహించే అతిపెద్ద పరిపాలనా పనులలో ఇదీ ఒకటి.

2011 భారత జనాభా లెక్కల గణాంకాల ప్రకారం ఈ జనాభా గణాంకాలు ఉన్నాయి. భారతదేశంలో 641,000 గ్రామాలు ఉన్నాయి. మొత్తం జనాభాలో 72.2 శాతం మంది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. వాటిలో 145,000 గ్రామాలు 500-999 మంది జనాభా పరిమాణాన్ని కలిగి ఉన్నాయి; 130,000 గ్రామాలలో 1000–1999 మంది; 128,000 గ్రామాలలో 200–499 మంది; 3,961 గ్రామాలలో 10,000 మంది లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్నారు. భారతదేశం 27.8 పట్టణ జనాభా శాతం 5,100 కంటే ఎక్కువ పట్టణాలు, 380 కి పైగా పట్టణ సముదాయాలలో ఉన్నారు. 1991-2001 దశాబ్దంలో, ప్రధాన నగరాలకు వలసల కారణంగా పట్టణ జనాభాలో వేగం పెరిగింది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయుల సంఖ్య 1991 - 2001 మధ్య 31.2% పెరిగింది. అయినప్పటికీ, 2001 లో 70% పైగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసించారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, భారతదేశంలో 46 మిలియన్లకు పైగా జనాభా నగరాల్లోనే ఉంది. అందులో ముంబై, ఢిల్లీ, కోల్‌కాతాలలో జనాభా 10 మిలియన్లకు పైగా ఉంది.

2011 నాటికి భారత దేశంలో 1 మిలియన్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జనాభా గల 54 పట్టణ సముదాయాలు ఉండగా, 2001లో వాటి సంఖ్య 35గా ఉంది. భారతదేశ పట్టణ జనాభాలో 43 శాతం మంది ఈ నగరాల్లో నివసిస్తున్నారు.

 జాబితా 
బోల్డ్‌ అక్షరాలలో జాబితా చేయబడిన నగరాలు సంబంధిత రాష్ట్ర/కేంద్రపాలిత రాజధాని.

ర్యాంకుపట్టణ సముదాయంరాష్ట్రం/కేంద్రపాలితంజనాభా (2011)జనాభా (2001)జనాభా (1991)1ముంబైమహారాష్ట్ర18,394,91216,434,38612,596,2432ఢిల్లీఢిల్లీ16,349,83112,877,4708,419,0843కోల్‌కాతాపశ్చిమ బెంగాల్14,057,99113,205,69711,021,9184చెన్నైతమిళనాడు8,653,5216,560,2425,421,9855బెంగుళూరుకర్ణాటక8,520,4355,701,4464,130,2886హైదరాబాదుతెలంగాణ7,677,0185,742,0364,344,4377అహ్మదాబాద్గుజరాత్6,357,6934,525,0133,312,2168పూణేమహారాష్ట్ర5,057,7093,760,6362,493,9879సూరత్గుజరాత్4,591,2462,811,6141,518,95010జైపూర్రాజస్థాన్3,046,1632,322,5751,518,23511కాన్పూరుఉత్తర ప్రదేశ్2,920,4962,715,5552,029,88912లక్నోఉత్తర ప్రదేశ్2,902,9202,245,5091,669,20413నాగపూర్మహారాష్ట్ర2,497,8702,129,5001,664,00614ఘాజియాబాద్ఉత్తర ప్రదేశ్2,375,820968,256511,75915ఇండోర్మధ్య ప్రదేశ్2,170,2951,506,0621,109,05616కోయంబత్తూరుతమిళనాడు2,136,9161,461,1391,100,74617కొచ్చికేరళ2,119,7241,355,9721,140,60518పాట్నాబీహార్2,049,1561,697,9761,099,64719కొజికోడ్కేరళ2,028,399880,247801,19020 భోపాల్మధ్యప్రదేశ్1,886,1001,458,4161,062,77121త్రిస్సూరుకేరళ1,861,269330,122275,05322వడోదరగుజరాత్1,822,2211,491,0451,126,82423ఆగ్రాఉత్తర ప్రదేశ్1,760,2851,331,339948,06324విశాఖపట్నంఆంధ్రప్రదేశ్1,728,1281,345,9381,057,11825మలప్పురంకేరళ1,699,060170,409142,20426తిరువనంతపురంకేరళ1,679,754889,635826,22527కన్నూర్కేరళ1,640,986498,207463,96228లుధియానాపంజాబ్1,618,8791,398,4671,042,74029నాసిక్మహారాష్ట్ర1,561,8091,152,326725,34130విజయవాడఆంధ్రప్రదేశ్1,476,9311,039,518845,75631మదురైతమిళనాడు1,465,6251,203,0951,085,91432కాశీఉత్తర ప్రదేశ్1,432,2801,203,9611,030,86333మీరట్ఉత్తర ప్రదేశ్1,420,9021,161,716849,79934ఫరీదాబాద్హర్యానా1,414,0501,055,938617,71735రాజ్‌కోట్గుజరాత్1,390,6401,003,015654,49036జంషెడ్‌పూర్జార్ఖండ్1,339,4381,104,713829,17137శ్రీనగర్జమ్మూ కాశ్మీర్1,264,202988,21038జబల్‌పూర్మధ్య ప్రదేశ్1,268,8481,098,000888,91639అస‌న్‌సోల్పశ్చిమ బెంగాల్1,243,4141,067,369763,93940వాసై-విరార్మహారాష్ట్ర1,222,390518,601215,76241అలహాబాదుఉత్తర ప్రదేశ్1,212,3951,042,229844,54642ధన్‌బాద్జార్ఖండ్1,196,2141,065,327815,00543మైసూరుకర్ణాటక1,194,356897,433791,65244ఔరంగాబాద్మహారాష్ట్ర1,193,167892,483592,70945అమృత్‌సర్పంజాబ్ ప్రాంతం1,183,5491,003,919708,83546హుబ్లీ-దార్వాడ్కర్ణాటక1,158,214974,377816,55847జోధ్‌పూర్రాజస్థాన్1,138,300860,818666,27948రాయ్‌పూర్ఛత్తీస్‌గఢ్1,123,558700,113462,69449రాంచీజార్ఖండ్1,120,374863,495614,79550కొల్లాంకేరళ1,110,668380,091362,57251గ్వాలియర్మధ్య ప్రదేశ్1,102,884865,548717,78052భిలాయిఛత్తీస్‌గఢ్1,064,222927,864685,47453సేలంతమిళనాడు1,032,336696,760499,02454చండీగఢ్చండీగఢ్1,026,459808,515575,82955తిరుచిరాపల్లితమిళనాడు1,022,518866,354711,86256కోటరాజస్థాన్1,001,694703,150537,371

 ఇవికూడా చూడండి 
 భారతదేశంలో పట్టణ సముదాయాల జాబితా
 భారతదేశంలో మిలియన్ జనాభా నగరాలు
 భారతదేశంలోని మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాల జాబితా
 భారతదేశ రాష్ట్రాల జనాభా
 ఆంధ్రప్రదేశ్ పట్టణ సముదాయాల జాబితా
 తెలంగాణలో పట్టణ సముదాయాల జాబితా
 భారతీయ నగరాల వర్గీకరణ

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:నగరాలు
వర్గం:భారతీయ నగరాలు పట్టణాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం
వర్గం:భారతదేశానికి సంబంధించిన జాబితాలు