కృష్ణస్వామి కస్తూరిరంగన్

కృష్ణస్వామి కస్తూరిరంగన్ (ఆంగ్లం: Krishnaswamy Kasturirangan; 1940 అక్టోబరు 24 - 2025 ఏప్రిల్ 25)  భారతీయ అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్త, పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్, పద్మవిభూషణ్ పురస్కారాల గ్రహీత. 1994 నుంచి 2003 వరకు ఇస్రో ఛైర్మన్ గా పనిచేశాడు.

 తొలినాళ్ళ జీవితం 
కస్తూరి రంగన్ 1940 అక్టోబరు 24న అప్పటి కొచ్చిన్ రాజ్యంలోని (Kingdom of Kochin), ఎర్నాకుళంలో జన్మించాడు. ప్రాథమిక విద్యను ఎర్నాకుళం లోని శ్రీరామ వర్మ ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో పూర్తిచేసాడు. తర్వాత సెంట్రల్ ముంబై, మాతుంగాలోని రామ్ నారాయణ్ రుయా కాలేజీ నుండి సైన్స్ లో ఉన్నత విద్య పూర్తిచేశాడు. ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం నుండి భౌతిక శాస్త్రంలో మాస్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీని పొందాడు. 1971లో అహ్మదాబాద్ లోని ఫిజికల్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీలో పనిచేస్తూ ప్రయోగాత్మక హై ఎనర్జీ ఖగోళ శాస్త్రంలో డాక్టరేట్ డిగ్రీని పొందాడు. అంతరిక్షానికి సంబంధించి పలు విభాగాల్లో 250కి పైగా పరిశోధనా పత్రాలు ప్రచురించాడు.

 పదవులు 
ఆయన సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ రాజస్థాన్ కు, ఎన్. ఐ. ఐ. టి యూనివర్సిటీకి ఛాన్సిలర్ గా వ్యవహరించాడు. ఇంతకు మునుపు జవహర్ లాల్ విశ్వవిద్యాలయానికి కూడా చాన్సిలర్ గా పనిచేశాడు.
కర్ణాటక నాలెడ్జి కమీషన్ కు అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు.
2003 నుంచి 2009 మధ్య రాజ్యసభ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. అప్పటి ప్లానింగ్ కమీషన్ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.
2004 నుంచి 2009 మధ్యలో బెంగళూరులోని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీస్ కు డైరెక్టరుగా పనిచేశాడు.

 పురస్కారాలు 
ఈయనకు 1982లో పద్మశ్రీ, 1992లో పద్మభూషణ్, 2000లో పద్మ విభూషణ్ పురస్కారాలు వచ్చాయి.

 మరణం 
డా. కృష్ణస్వామి కస్తూరిరంగన్‌ 84 ఏళ్ల వయసులో బెంగళూరులోని తన నివాసంలో 2025 ఏప్రిల్ 25న గుండెపోటుతో కన్నుమూసాడు.

 మూలాలు 

వర్గం:1940 జననాలు
వర్గం:2025 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన కేరళ వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన కేరళ వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన కేరళ వ్యక్తులు
వర్గం:ఇస్రో డైరెక్టరులు
వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ముంబై విశ్వవిద్యాలయం పూర్వవిద్యార్థులు