పాలమూరు గోస

పాలమూరు గోస  మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటీ ఆధ్వర్యంలో జూలై, 2004 లో వెలువడిన పుస్తకం. పాలమూరు జిల్లాలోని కరువు అంశంపై  జిల్లా కవులు తెలుగు, ఉర్దూ భాషలలోరాసిన పాటలు, వచన కవితలు ఇందులో ఉన్నాయి. వీటితో  పాటు జిల్లాకు చెందిన  చిత్రకారులు కరువు అంశంపై గీసిన చిత్రాలు కూడా ఈ పుస్తకంలో పొందుపరిచారు.

 నేపథ్యం 
మార్చి 2, 2003 రోజు మహబూబ్ నగర్ పట్టణంలోని మున్సిపల్ టౌన్ హాలులో పాలమూరు కరువుపై జిల్లాకు చెందిన కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటి ఒక సదస్సును నిర్వహించింది. ఈ సదస్సుకు జిల్లా నలుమూల నుండి సుమారు 160 మంది కవులు, రచయితలు, చిత్రకారులు, కళాకారులు హజరయ్యారుఇది పాలమూరు గోస, ఇక చూపిస్తారా ధ్యాస?,ఈనాడు, దినపత్రిక,  తేది.03.03.2003. కరువుపై నాటి సభలో వారు పాటలు, కవితలు గానం చేశారు.  కళారూపాలు ప్రదర్శించారు. చిత్రాలను గీసి ప్రదర్శించారు. సభ జరిగిన సంవత్సరం తర్వాత వాటన్నిటికి పుస్తక రూపమిస్తూ,  కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటీ, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా వారు జూలై, 2004 లో ఈ పుస్తకాన్ని  తీసుకవచ్చారుపాలమూరు గోస, సం: కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటీ, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, మహబూబ్ నగర్, 2004. .

 సంపాదక వర్గం 
నాటి కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటీలో కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించిన ఏడు మంది సభ్యులు ఈ పుస్తకానికి సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు. వారు ప్రొ. జి. హరగోపాల్, ఎం. రాఘవాచారి, ఎన్. యాదగిరి, కె.సి. వెంకటేశ్వర్లు,  ఎం.డి. ఎక్బాల్ పాష,  బి. వెంకటయ్య, ఎండి. ఖైసర్.

 విషయసూచిక 

 కృతజ్ఞత
 కవిత్వంలో పాలమూరు గోస, రాజకీయ ఆర్థిక నేపథ్యం
 కరువు రాజకీయనాయకుల పుణ్యమే.
 పాలమూరి లేబర్ (రూం)
 ఇది పాలమూరు గొస, ఇక చూపిస్తారా ధ్యాస?
 జిల్లా సాహితీ చరిత్రలో ఇది అపూర్వం.
 పాలమూరు గోసలో ప్రతిధ్వనించిన కరువు.
 పాలమూరు గెలుస్తుంది.
 మా మాట
 అంకితం.  

పాటలు
 కవితలు
 పద్యాలు
 కరువు జన్మభూమి (స్కిట్)
 ఉర్దూ కవితలు
 కరువు ప్రదర్శన చిత్రాలు
 చిరునామాలు.

విషయ సూచికలోని మొదటి పది అంశాలు సంపాదక వర్గపు తొలిపలుకులు, నాటి సభలోని ప్రధాన వక్తల ఉపన్యాసాలు, సభపై మరుసటి రోజు పత్రికల్లో వచ్చిన కథనాలు చోటుచేసుకున్నాయి. కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటి, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా అధ్యక్షులు జి. హరగోపాల్  కవిత్వంలో పాలమూరు గోస, రాజకీయ ఆర్థిక నేపథ్యం అంటూ సంపాదకీయం రాయగా,కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్‌కు చెందిన  ప్రొ. డి. నరసింహరెడ్డి కరువు రాజకీయనాయకుల పుణ్యమే అంటూ ముందు మాట రాశారు.  పాలమూరు లేబర్ (రూం) పేరిటి పెండ్యాల వరవరరావు సుదిర్ఘ వ్యాసం రాశాడు. పాలమూరు గోసలో ప్రతిధ్వనించిన కరువు అంటూ ఆంధ్రజ్యోతి రాయగాఆంధ్రజ్యోతి, దినపత్రిక, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా అనుబంధం, తేది:03.03.2003,  ఇది పాలమూరు గొస, ఇక చూపిస్తారా ధ్యాస? అంటూ ఈనాడు సంపాదకీయంతో పాటు, జిల్లా సాహిత్య చరిత్రలో ఇది అపూర్వమంటూ ఈనాడు జిల్లా అనుబంధంలోనూ ప్రచురించిన వార్తను ఈ పుస్తకంలో పొందుపరిచారు. పాలమూరు గెలుస్తంది అని పత్రికా సంపాదకుడు కె. శ్రీనివాస్ రాశాడు.

 అంకితం 
"పుట్టిన గడ్డ మీద బతుకు దుర్భరమై, బతకడానికే బలైన పాలమూరు లేబరుకు...

అత్యాచారాల హత్యాచారాలకు బలైన పాలమూరు తల్లులకు...

అసహజ మరణాల కొలిమైన పాలమూరులో ఆత్మహత్యలు చేసుకున్న రైతులు, నేత కార్మికులు, పేదలకు...

పీడనకు వ్యధాభరిత జీవనానికి సాక్ష్యంగా నిస్సహాయంగా ఆకలిచావుల పాలైన వారికి...

పుట్టిన గడ్డకు, కన్న బిడ్డలకు కాకుండా కనిపించకుండా పోయిన వారికి...

ఈ లోకం ప్రజలదే ప్రజలకే చెందాలని ఆశలు పల్లవించే పోరాటంలో అమరులైన వారికి...

వినమ్రంగా...అంకితం" అంటూ సంపాదక వర్గం పేర్కొంది.

 పాటలు - కవులు 
ఈ పుస్తకంలో సుమారు యాబై (50) మంది కవులు రాసిన పాటలను పొందుపరిచారు. వారి పాటల శీర్షిక, వాటిని రాసిన కవుల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.
+క్రమ సంఖ్యపాట శీర్షికపాట రాసిన కవి పేరుచిరునామా1పాలమూరు కరువు పాటకడుదాసు వెంకటదాసు2కరువు కీర్తనకస్తూరు పంతులు సాయన్న3రాగులరాంరెడ్డన్నా!జి. మురళీధర్ రావు4లేబరన్నాల్లారా!గాజుల లక్ష్మీనారాయణ5పాలమూరు దండంఎన్. యాదగిరి6ఒక్క పూట తిండికిగోరటి వెంకన్న7మబ్బుల్లారా వచ్చిపోరాజక్క గోపాల్8బతుకంతా భారమాయెకె. సల్మాన్9.మహబూబ్ నగరం చెల్లోఎం.ఎ. గఫార్10పాలమూరు గోసడా. ఎస్. ఎం. మహమ్మద్ హుసేన్11పాలమూరి గొసజాలం సత్తయ్య12అగ్గజూడ లచ్చమాబి. జనార్థన్ 13మాయమ్మ పాలమూరుసి. కృష్ణయ్య14వలసపాటకిందింటి కిరణ్15పాలమూరి కరువు గోసవి. వెంకట్రాములు16కరువు బతుకు పోవాలన్నరోఎన్. శ్రీనివాస్17పాలమూరు గొసడా. ఎస్వీ. సత్యనారాయణ18ఉద్యమించరాబి. కాళిదాసు19పాలమూరి లొల్లిబూస జంగయ్య20గోదాములే నిండివుండగహారతి వాగీశ్21నేలమ్మ లాలనకు దూరమాఆనంద్22పాలమూరు రైతుమల్లేపల్లి శేఖర్ రెడ్డి23వచ్చేరో కరువొచ్చేరోఔటస్వామి24ఇది ఏమి కరువన్నోమరికంటి బాలస్వామి25కరువుకేకపల్లెర్ల రామ్మోహనరావు26రైతు వేదనగట్టు మనోహర్ రెడ్డి27పాలమూరు జిల్లా పాటజెట్టి కురుమూర్తి28జనం బాధపి. మంతటి కృష్ణపద్మ29కరువు రోదనకె. బాల్‌రెడ్డి30కరువుమీద మన్ను బొయ్యకె. శ్రీనివాస్31అన్నదాతహన్మంత్ రెడ్డి32నా పల్లెనాయుడు గారి జయన్న33పాలమూరు వలసబతుకునర్సింహ34పల్లెల్లో చీకట్లు కమ్మెరామూలమల్ల మీనాప్రభాకర్35కరువు కరువోరన్నాజనజ్వాల36చదరంగంలో పావులుడా. భూమిగోపాల్37వలసజీవులులాడెసాని బాలస్వామి38ఓ పాలమూరి కూలి రైతా!ఎ. మహేశ్39ఇది ఏమి కాలం?ఎం. సత్యనారాయణ40బువ్వనీళ్ళు కావాలివై. దేవదానం41పాలమూరు ప్రజల గోడుబి. వెంకటేశ్వర్లు42రైతు బ్రతుకుకె. ఉదయ్ కుమార్43పాలమూరు రైతు గోసకె. వి. యాదగిరి44పాలమూరి ముద్దుబిడ్డ ఆకలి ఘోషఎం.డి. ఇద్రిష్45పాలమూరు గొసబాదేపల్లి వెంకటయ్య గౌడు46ఆకలి కేకలుజన్ను రాఘవులు47బతుకు రాత మార్చుకోవయాగొంది శివారెడ్డి48కరువు పోరాటంఆర్తం గురునాథం49కరువు గోసగన్నోజు శ్రీనివాసాచారి50పాలమూరు బిడ్డలం రేపల్లి ఖాజా హఫీజుద్దీన్

 కవితలు - కవులు 
+క్రమ సంఖ్యకవితా శీర్షికరాసిన కవి పేరుచిరునామా1పాలమూరు బిడ్డలం సి. వెంకటేశ్వరశర్మ2వలసబోయిన వసంతంకె. నవీన్3పాలమూరు పల్లవిడి. హెచ్. జి. అమ్మణ్ణ4మనుషులు రాలుతున్న నేలపరిమళ్5మేం మనుషులంపి. భారతి6నాతోడు నిన్ను సంతకంపఎం. నారాయణ7కుర్చీలు కూలుతయ్కోట్ల వెంకటేశ్వరరెడ్డి8మాకూ మంచిదినాలొస్తయ్కె. ఎల్. సత్యవతి9పొలమారిన పాలమూరుకాశీం10అయినొల్లంతా వలసపోతేఎం. వెంకట్రాములు11గోసఎన్. శివశంకర్12పాడెకట్టె తెంపుకొనిఉజ్వల్13కాలంపోటు బైరోజు చంద్రశేఖర్14అల్లుడి నోట్లో శనిఖాజామైనొద్దీన్15పాలమూరి కష్టజీవిఎన్. కిశోర్ కుమార్16పాలమూరు కరువు దృశ్యంకమలేకర్ శ్యాం ప్రసాదరావు17పొట్టంత ఆకలి గోసఅక్కల వేంకటేశ్వర్లు18వలసరేడియం19జాడలేని రైతుబిడ్డవేముల శ్రీనివాసులు20పాలమూరు గోసఎ. వెంకయ్య నాయక్21పాలమూరు లేబరొల్లుపులిమామిడి మద్దిలేటి22పల్లెబోసిపోయేకట్టా కృష్ణయ్య23తల్లి కోసంసి. వీణాదేవి24కరువు షాక్ఆర్. కె. చంచల25బలవుతున్న బాల్యంపి. సృజన26మనకీ బాధ కొత్తది కాదుస్వర్ణ సుధాకర్27కరువు లేదుఎస్. రాజశేఖర్ రెడ్డి28రైతు గోసపి. భాస్కరయోగి29చిక్కనవుతున్న దుఃఖంసతీష్30యాడబోయిరి నా జనంఅంపశ్రీ31నా గొంతు గోసఎస్. సురేష్ బాబు32జన్మభూమి బూటకంకె. వామన్ కుమార్33కరువు నృత్యంజి. రవిశంకర్34గోసగుముడాల చక్రవర్తి గౌడు35నా పల్లెహిమజ్వాల36ఏమని వ్రాయను అగ్నిజ్వాలఖాజానజీరుద్దీన్37రగులుతున్న పాలమూరువల్లభాపురం జనార్ధన38ఎడారి కోయిల పాటఉదయ్39పాలమూరు గోసవిరజాజి రామిరెడ్డి40సిగ్గిడ్సినోడుభీంపల్లి శ్రీకాంత్41కరువు రక్కసిఎలకొండ వరప్రసాద్42కరువు రక్కసిడి.ఎస్. బాబూదేవీదాస్‌రావు43జెండాకెక్కిన గోసచిలుక రవి44చెయ్యిచాచిన అన్నదాతవై. రుక్మాంగదరెడ్డి 45కరువు ఏకరువుఏ. సూర్యప్రకాష్ రావు46కూటికి కుండనైతబలుపరి ఆనంద్‌శ్రీ47 పాలమూరి గోససి. సాకేత ప్రవీణ్48పాలమూరు గోసమహమ్మద్ బురాన్49కరువు కరువుఅనంత రామచంద్రయ్య50పాలమూరు రైతన్నడా. వీరయ్య51కరువు గోసబి. లింగారెడ్డి52ఎండమావులుడా. వరప్రసాద్53పాలమూరు బిడ్డలకు స్వాగతంమల్లికార్జున్54పాలమూరు గోసభాస్కర్ ఎలకంటి55జనం గోసటి. వి. భాస్కరాచార్య56పాలమూరు పల్లెగోడుకె. శివరాజు57పాలమూరు గోసకమలేకర్ రాంచందర్‌జీరావు 58నీటికోసం ఫాంటసీ ప్రతాప్ కౌటిల్య59కరువు తీరేదెప్పుడు?కొండా బసవరాజు60పాలమూరి గోసవి. రాజారాంప్రకాష్61తెల్సుకోవై. ధన్‌రాజ్ కుమార్అనువాద కవితలు62జాగో-ఉఠోజమాల్ బీహరీ63మై డార్లింగ్ సిటీజి. విజయ్

 పద్యాలు - కవులు 
+క్రమ సంఖ్యపద్యాల శీర్షికపద్య కవి పేరుచిరునామా1పాలమూరు గోసఎం.డి. జహంగీర్2కరువు జిల్లా కన్నీరుడా. కె. బాలస్వామి3పాలమూరు గోసపెంటమరాజు నరసింగరావు4పాలమూరు గోససి. వెంకటదాసు5పాలమూరు పద్యాలుకర్ణకోట రవీంద్రనాథ్6పాలమూరు షట్పదికె. గిరిజారమణ

 కరువు జన్మభూమి (స్కిట్) 
కరువు నేపథ్యాన్ని తీసుకొని ఈ స్కిట్ రాశారు. ఇది సమిష్టి రచన. కె. సి. వెంకటేశ్వర్లు, హిమజ్వాల, జనార్థన్, లింగస్వామి, ఎన్. శ్రీనివాసులు ఈ రచనలో పాలుపంచుకున్నారు. 

 ఉర్దూ కవితలు - కవులు 
ఉర్దూ కవితలను ఉర్దూతో పాటు, తెలుగు లిపిలోనూ ముద్రించారు.
+క్రమ సంఖ్యకవితా శీర్షికకవి పేరుచిరునామా1నయా మౌసమ్‌ నయా మంజిల్‌ముజిబ్ షాహ్ పురి2ఖౌమీ ఎక్ జహతిహలీం బాబర్3పాల్మూర్ పర్ అతాబ్మొహబ్బత్ అలీ4ఘజల్మహమ్మద్ అబ్దుల్ సలాం సిద్ధిఖీ5ఆద్మీకో న ఆయా నజర్ ఆద్మీగులాం మహమూద్ తాజ్6మైడూండ్తాహూరషీద్ రహబర్7ఖుస్క్ సాలిచిచా పాల్మూరి8ఖతసాజిదా సికిందరి9ఘజల్నాసర్ బిన్ అహ్మద్10ఖితాత్బాబర్ షేఖ్11ఖుస్క్ సాలిమహమ్మద్ జాకీర్ హుసేన్12 ఖుస్క్ సాలిమహమ్మద్ అబ్దుల్ కరీం

 కరువు చిత్రాలు - చిత్రకారులు 
స్పందన, రమేశ్, పి. బాలజంగయ్య, మహేశ్, శివసాగర్, ఎక్బాల్ పాషా, ఇద్రీష్, వెంకటేష్, ఎన్. జయన్న, విద్యార్థి, జి. శ్రీనివాస్, ఎన్. విద్య, జి. యాదగిరి, పి. వెంకటేశ్వరశర్మ, గుముడాల చక్రవర్తి గౌడు తదితర చిత్రకారులు గీసిన చిత్రాలను ఈ పుస్తకంలో పొందుపరిచారు.

 మూలాలు 

వర్గం:పాలమూరు జిల్లా కవుల పుస్తకాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు సంబంధించిన పుస్తకాలు
వర్గం:2004 పుస్తకాలు