యాంత్రిక ప్రయోజనం

యాంత్రిక ప్రయోజనం (Mechanical advantage - మెకానికల్ అడ్వంటేజ్) అనగా పనిముట్టు లేదా యంత్రం ఉపయోగించి మనం పెట్టే బలాన్ని (ఇన్‌పుట్ శక్తి) పెంచి, ఎక్కువ బలాన్ని (అవుట్‌పుట్ శక్తి) ఉత్పత్తి చేయగలగడం. ఇది యంత్రంపై మనం పెట్టే బలాన్ని, యంత్రం ఉత్పత్తి చేసే బలాన్ని పోల్చుతుంది. ఇది బలం లేదా దూరాన్ని మార్చుకోవడం ద్వారా జరుగుతుంది. దీనికి ఉదాహరణగా లీవర్ సిద్ధాంతము ఉంటుంది. యంత్ర భాగాలను బలాలు, కదలికలను నియంత్రించడానికి, మార్చడానికి రూపకల్పన చేసే విధానాన్ని యాంత్రిక విధానం (మెకానిజం) అంటారు.

యాంత్రిక ప్రయోజనాన్ని సూత్రాలలో MA గా వ్రాస్తారు.

ఘర్షణ బలం,

వర్గం:యంత్రాలు

 లివర్లు 
కుడి|thumb|280x280pxలివర్ అనేది స్థిర బిందువు చుట్టూ తిరిగే లేదా కదిలే ఒక దృఢమైన బార్ లేదా రాడ్. ఈ స్థిర బిందువునే ఫుల్‌క్రమ్ అంటారు. ఇది బరువులు ఎత్తడానికి లేదా తక్కువ శ్రమతో ఎక్కువ పని చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.ఇందులో ఫుల్‌క్రమ్ (కీలు), లోడ్ (బరువు), ఎఫర్ట్ (శక్తి) అనే మూడు భాగాలు ఉంటాయి. దీనిపై ఫుల్‌క్రమ్ (కీలు) వివిధ దూరాలలో బలాలను ప్రయోగించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది. ఫుల్‌క్రమ్ స్థానాన్ని బట్టి లివర్ తరగతి నిర్ణయించబడుతుంది. ఒక లివర్ నిరంతరం తిరిగే చోటను రోటరీ రెండవ-తరగతి లివర్‌గా పిలవబడుతుంది. లివర్ చివర శక్తిని ఉపయోగించడం ద్వారా యాంత్రిక శక్తిని మార్చవచ్చు. John Tzetzes Book of Histories (Chiliades) 2 p 129-130, 12th century AD, translation by Francis R. Waltonలివర్ అనేది శక్తిని పెంచడానికి (యాంత్రిక ప్రయోజనం), దాని దిశను మార్చడానికి లేదా కదలికను సులభతరం చేయడానికి ఉపయోగపడే సాధారణ యంత్రం.

ఆధునిక కాలంలో ఇటువంటి రోటరీ లివరేజ్ విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతోంది. 2వ తరగతి లివర్ అనేది సాధారణ యంత్రం. ఇది రోటరీ లివర్ లోని ఒక రకం. గేర్‌సెట్‌లో, చిన్న గేర్‌ను (తక్కువ పళ్ళు, తక్కువ టార్క్ ఇచ్చేది) పెద్ద గేర్‌తో జత చేసినప్పుడు, తక్కువ యాంత్రిక ప్రయోజనం ఉన్న చిన్న గేర్, పెద్ద గేర్‌ను తిప్పడం ద్వారా ఎక్కువ టార్క్, వేగ నిష్పత్తులను (తక్కువ వేగం, ఎక్కువ బలం) సాధించవచ్చు. అధిక యాంత్రిక ప్రయోజనాన్ని ఉపయోగించుకోవడానికి 'పొడవు' రోటరీ లివర్‌ను ఉపయోగించడం అవసరం. కొన్ని రకాల ఎలక్ట్రిక్ మోటార్ల రూపకల్పనలో యాంత్రిక ప్రయోజనాన్ని చేరుస్తారుJohn Tzetzes Book of Histories (Chiliades) 2 p 129-130, 12th century AD, translation by Francis R. Walton

a, b లు ఫుల్‌క్రమ్ నుండి A, B బిందువులకు దూరాలు అయితే, A కి వర్తించే F A ఇన్‌పుట్ శక్తి, B వద్ద ప్రయోగించబడే F B అవుట్‌పుట్ శక్తి అవుతుంది. అయితే A, B బిందువుల వేగాల నిష్పత్తి ఇలా ఇవ్వబడుతుంది. కాబట్టి అవుట్‌పుట్ శక్తి నిష్పత్తి ఇన్‌పుట్ శక్తి లేదా యాంత్రిక ప్రయోజనం ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది.

 మూలాలు