ఆంధ్రప్రదేశ్ పట్టణ స్థానిక సంస్థల జాబితా

ఈ వ్యాసం భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నగరపాలక సంస్థలు, పురపాలకసంఘాలు, నగర పంచాయతీలతో సహా అన్ని పట్టణ స్థానిక సంస్థలను జాబితా చేస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని టౌన్ అండ్ కంట్రీ ప్లానింగ్ డైరెక్టరేట్ డేటా ఆధారం ప్రకారం, రాష్ట్రంలోని 2024 నాటికి 26 జిల్లాల్లో 124 పట్టణ స్థానిక సంస్థలను కలిగి ఉంది. వీటిలో 17 నగరపాలక సంస్థలుకాగా, 78 పురపాలక సంఘాలు, 29 నగర పంచాయతీలు ఉన్నాయి.

అందుబాటులో ఉన్న డేటా ఆధారంగా, భీమునిపట్నం (బీమిలీ) ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పురాతన పురపాలకసంఘం చెన్నపట్నం (ఆధునిక చెన్నై) తర్వాత భారతదేశంలో రెండవ పురాతన మునిసిపాలిటీ. ప్రస్తుతం, భీమునిపట్నం గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మునిసిపల్ కార్పొరేషన్‌లో భాగం. రాయలసీమ ప్రాంతంలో, కర్నూలు జిల్లాలో ఉన్న ఆదోని పురాతన మునిసిపాలిటీగా గుర్తింపు పొందింది.తరువాత స్థానంలో కర్నూలు ఉంది.

చరిత్ర 
2016లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 16 నగర పాలకసంస్థలు కాక, నగరపంచాయితీలతో కలుపుకొని 94 పురపాలకసంఘాలు ఉన్నాయి. ఇందులో 4 ఎంపిక, 7 ప్రత్యేక, 12 మొదటి, 25 రెండవ, 23 మూడవ గ్రేడ్ మున్సిపాలిటీలు ఉన్నాయి. ఉమ్మడి గుంటూరు జిల్లాలొ అత్యధికంగా 12 మున్సిపాలిటీలు వుండేవి. ఉమ్మడి విశాఖపట్నం జిల్లాలొ కేవలం రెండు మాత్రమే ఉండేయి. ఇవి అనకాపల్లి, భీమునిపట్టణం. ఇవి తరువాత విశాఖపట్నంలో విలీనమయ్యాయి. మచిలీపట్నం, శ్రీకాకుళం, విజయనగరం 2015 డిసెంబరు 9న మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లుగా ప్రకటించారు. కానీ మచిలీపట్నం, విజయనగరం అప్పటి ఎన్నికయిన పాలకవర్గం గడువు వరకు మున్సిపాలిటీగా కొనసాగింది.

 నగరపాలక సంస్థలు 
రాష్ట్రంలోని మొత్తం 18 నగరపాలక సంస్థలు ఉన్నాయి. మహా విశాఖ నగరపాలక సంస్థ 540 చ.కి (208 చ.మైళ్లు) విస్తీర్ణం కలిగిన అతిపెద్ద నగరపాలక సంస్థగా ఉంది. గుంటూరు జిల్లాలో రెండు నగరపాలకసంస్థలు ఉండగా, మిగతా అన్ని జిల్లాల్లో ఒక్కొక్కటి మాత్రమే ఉన్నాయి. 18 కార్పొరేషన్లలో, 16 జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయాలుగా పనిచేస్తున్నాయి. మినహాయింపు మంగళగిరి-తాడేపల్లి కార్పొరేషన్.

విజయనగరం, మచిలీపట్నం, శ్రీకాకుళం నగరాలను 2015 డిసెంబరు 9న నగరపాలక సంస్థలుగా అప్‌గ్రేడ్ చేశారు.  2021 మార్చిలో గుంటూరు జిల్లాలోని పూర్వ మంగళగిరి పురపాలకసంఘం, తాడేపల్లి పురపాలకసంఘం, మంగళగిరి తాడేపల్లి నగరపాలకసంస్థలో విలీనం అయ్యాయి..

 నగరపాలక సంస్థల జాబితా
 జిల్లా నగరపాలకసంస్థఅప్‌గ్రేడ్ అయిన సంవత్సరంమొత్తం అనంతపురం  అనంతపురం నగరపాలక సంస్థ 20041 చిత్తూరు  చిత్తూరు నగరపాలక సంస్థ  20121 తిరుపతి తిరుపతి నగరపాలక సంస్థ 20071 తూర్పు గోదావరి  రాజమహేంద్రవరం నగరపాలక సంస్థ 19941 కాకినాడ  కాకినాడ నగరపాలక సంస్థ 20071 గుంటూరు  గుంటూరు నగరపాలక సంస్థ, 
మంగళగిరి తాడేపల్లి నగరపాలక సంస్థ 1994
20212 వైఎస్ఆర్ కడప నగరపాలక సంస్థ 2004 1 ఎన్టీఆర్ విజయవాడ నగరపాలక సంస్థ  19811 కృష్ణా మచిలీపట్నం నగరపాలక సంస్థ 20151 కర్నూలు  కర్నూలు నగరపాలక సంస్థ 19941 శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు నెల్లూరు నగరపాలక సంస్థ 20041 ప్రకాశం ఒంగోలు నగరపాలక సంస్థ 20121 శ్రీకాకుళం  శ్రీకాకుళం నగరపాలక సంస్థ 20151 విశాఖపట్నం 
అనకాపల్లి మహా విశాఖపట్నం నగరపాలక సంస్థ 19791 విజయనగరం విజయనగరం నగరపాలక సంస్థ 20151 ఏలూరు జిల్లా ఏలూరు నగరపాలక సంస్థ 20051మొత్తం 17

పురపాలక సంఘాలు 

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పురపాలక సంఘాలు 5 రకాలు, వాటి స్థాయి, వాటి సంఖ్య వివరాలు,

సెలెక్షన్ గ్రేడు పురపాలక సంఘం- 7
స్పెషల్ గ్రేడు పురపాలక సంఘం- 7
గ్రేడు - 1 పురపాలక సంఘం- 15
గ్రేడు - 2 పురపాలక సంఘం- 32
గ్రేడు - 3 పురపాలక సంఘం- 18

 జిల్లా సెలెక్షన్ గ్రేడుస్పెషల్ గ్రేడు  గ్రేడు-1  గ్రేడు-2 గ్రేడు-3 మొత్తంఅల్లూరి సీతారామరాజు0అనకాపల్లినర్సీపట్నం, ఎలమంచిలి 2అనంతపురంగుంతకల్లు తాడిపత్రి రాయదుర్గం గుత్తి, 
కళ్యాణదుర్గం 5అన్నమయ్యమదనపల్లె రాయచోటిరాజంపేట  3బాపట్లబాపట్ల, చీరాల రేపల్లె  3చిత్తూరుపుంగనూరు పలమనేరు, నగరి, కుప్పం  4తూర్పు గోదావరినిడదవోలు కొవ్వూరు,  2ఏలూరుజంగారెడ్డిగూడెం,నూజివీడు 2గుంటూరుతెనాలి పొన్నూరు 2వైఎస్ఆర్ప్రొద్దుటూరు పులివెందుల,  బద్వేలు మైదుకూరు 4కాకినాడసామర్లకోట, పెద్దాపురం, పిఠాపురం, తుని 4కోనసీమ జిల్లాఅమలాపురంరామచంద్రాపురం, మండపేట3కృష్ణాగుడివాడ వైఎస్ఆర్ తాడిగడప పెడన  3కర్నూలుఆదోని ఎమ్మిగనూరు 2పార్వతీపురం మన్యంపార్వతీపురం  సాలూరు 2నంద్యాలనంద్యాల డోన్, నందికొట్కూరు, ఆళ్లగడ్డ ఆత్మకూరు 5నెల్లూరుకావలి కందుకూరు ఆత్మకూరు3ఎన్టీఆర్జగ్గయ్యపేట, నందిగామ కొండపల్లి3పల్నాడునరసరావుపేటచిలకలూరిపేట  మాచర్ల, పిడుగురాళ్ల, సత్తెనపల్లి, వినుకొండ 6ప్రకాశంమార్కాపురం,కనిగిరి  2శ్రీ సత్యసాయిధర్మవరం హిందూపురం కదిరి 3శ్రీకాకుళంపలాస-కాశీబుగ్గ, ఆమదాలవలస ఇచ్చాపురం  3తిరుపతిగూడూరు,శ్రీకాళహస్తిసూళ్లూరుపేట, పుత్తూరు,వెంకటగిరి,నాయుడుపేట  6విశాఖపట్నం 0విజయనగరంబొబ్బిలి  1పశ్చిమ గోదావరిభీమవరం, తాడేపల్లిగూడెంనరసాపురం,పాలకొల్లు, తణుకు 5771432 18 78

Source: Statistical Information of ULBs and UDAs

 నగరపంచాయితీలు 

ఆంధ్రప్రదేశ్లో 29 నగర పంచాయితీ ఉన్నాయి. ప్రకాశం జిల్లాలో అత్యధికంగా 4 నగర పంచాయితీలు ఉన్నాయి.

 జిల్లా నగరపంచాయితీలు మొత్తంఅన్నమయ్యబి. కొత్తకోట 2పార్వతీపురం మన్యంపాలకొండ1విజయనగరంనెల్లిమర్ల , రాజాం 2కోనసీమముమ్మిడివరం1కాకినాడగొల్లప్రోలు, ఏలేశ్వరం 2పశ్చిమ గోదావరిఆకివీడు 1ఏలూరుచింతలపూడి1కృష్ణాఉయ్యూరు 1ఎన్టీఆర్తిరువూరు 1పల్నాడుదాచేపల్లి, గురజాల2బాపట్లఅద్దంకి 1ప్రకాశంచీమకుర్తి,  దర్శి, గిద్దలూరు,  పొదిలి4నెల్లూరుఅల్లూరు, బుచ్చిరెడ్డిపాలెం2కర్నూలుగూడూరు1నంద్యాలబేతంచర్ల1అనంతపురంపామిడి1శ్రీ సత్యసాయిమడకశిర, పెనుకొండ, పుట్టపర్తి 3కడపజమ్మలమడుగు, యర్రగుంట్ల, కమలాపురం3మొత్తం29

 ఇవి కూడా చూడండి 
 ఆంధ్రప్రదేశ్ నగరపాలక సంస్థల జాబితా
 ఆంధ్రప్రదేశ్ నగరాల జాబితా (జనాభా ప్రకారం)
 తెలంగాణలోని పట్టణ స్థానిక సంస్థల జాబితా
 జనావాస శీర్షికల నిర్వచనాలు

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:స్థానిక స్వపరిపాలన
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్