బిజు పట్నాయక్

బిజయానంద పట్నాయక్, ("బిజు పట్నాయక్"గా సుపరిచితులు) (; 5 మార్చి 1916 – 17 ఏప్రిల్ 1997) భారతీయ రాజకీయ నాయకులు, ఒడిషా రాష్ట్రానికి రెండు పర్యాయాలు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసాడు.
 ప్రారంభ జీవితం 
బిజూ పట్నాయక్ ఒక 'కులీన' కరణ్ కుటుంబంలో 1916 మార్చి 05న లక్ష్మీనారాయణ్, ఆషాలత పట్నాయక్ దంపతులకు  జన్మించాడు. ఆయన గంజాం జిల్లాలోని బరంపురం పట్టణానికి సుమారు 80 కి.మీ దూరంలో గల భంజానగర్ కు చెందినవారు. అతని తల్లిదండ్రులు బ్రహ్మాపూర్ నుండి 80 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఘుముసర్ నూగం, బెల్లగుంట, గంజాం జిల్లాలో నివసించారు. బిజూ పట్నాయక్ తండ్రి లక్ష్మీనారాయణ పట్నాయక్ మహారాజా కృష్ణ చంద్ర గజపతి ఆధ్వర్యంలో పర్లాకిమిడి ఎస్టేట్‌కు దివాన్‌గా ఉన్నారు.

ఆయన ఒడిషా లోని రావెన్‌షా కళాశాలలో చదివాడు. కానీ విమాన చోదకునిగా ఉండాలనే కోరికతో పైలట్ గా శిక్షణ కొరకు చేరాడు. ఆయన రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ప్రైవేట్ విమనంలో పైలట్ గా పనిచేసాడు. ఆయన రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ లో చేరి దానికి ఎయిర్ ట్రాన్స్‌పోర్టు కమాండ్ కు అధికారిగా పనిచేసాడు. కానీ ఆయన ఆక్సిస్ పవర్స్ తో యుద్ధం చేయడానికి నిశ్చయించుకున్నాడు. ఆయన చేసిన అక్రమ కృత్యాలకు గానూ రెండు సంవత్సరాలు జైలు శిక్షను అనుభవించాడు. భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొద్ది రోజుల తరువాత గిరిజనులు కాశ్మీరును ముట్టడించారు. జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ అభ్యర్థన మేరకు సైన్యంలో భాగంగా బయలుదేరిన బిజూ పట్నాయక్ శ్రీనగర్లో అడుగుపెట్టిన తొలి భారతీయ సైనికుడిగా చరిత్రకెక్కాడు.

 కుటుంబం 
బిజూపట్నాయక్ భార్య "జ్ఞాన్‌పట్నాయక్". ఆయన చిన్న కుమారుడు నవీన్ పట్నాయక్ 24 సంవత్సరాలు ఒడిశా ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు2024 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో ఆయన ఓటమి చెందారు. ఆయన కుమార్తె "గీతా మెహ్రా" ఆంగ్ల రచయిత. ఆయన పెద్ద కుమారుడు ప్రేం పట్నాయక్ ఢిల్లీ కేంద్రంగా గల పారిశ్రామికవేత్త.

స్మారక చిహ్నాలు
ఒడిశా ప్రభుత్వం ఆయన పేరుతో అనేక సంస్థలకు నామకరణం చేసింది. అందులో "బిజూ పట్నాయక్ ఎయిర్‌పోర్టు" (భువనేశ్వర్ వద్ద), బిజూపట్నాయక్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, బిజూపట్నాయక్ స్టేడియం (నాల్కో నగర్ వద్ద) మొదలగునవి ముఖ్యమైనవి. ఆయన కుమారుడు నవీన్ పట్నాయక్ తన తండ్రి జన్మదినం అయిన మార్చి 5 న పంచాయతీ రాజ్ దివస్ గా గుర్తించాడు. ఆ దినం ఒడిశాలో ఆయన జ్ఞాపకార్థం శెలవు దినంగా ప్రకటించారు. thumb|బిజు పట్నాయక్ స్మారకం

శాసన సభా చరిత్ర
HouseConstituencyList of Members of Odisha Legislative Assembly (1951–2004)StartEndPartyNotes11వ లోక్‌సభఅస్కా19961997 ఏప్రిల్ 17*జనతాదళ్*మరణం10వ విధాన సభభువనేశ్వర్19901995జనతాదళ్9వ విధాన సభభువనేశ్వర్19851990జనతా8వ లోక్‌సభకేంద్రపారా19841985 మార్చి 25**రాజీనామా7వ లోక్‌సభకేంద్రపారా19808వ విధాన సభపట్కూరా19801980 జూన్ 11*జనతా (ఎస్)*రాజీనామా6వ లోక్‌సభకేంద్రపారా19776వ విధాన సభరాజ్‌నగర్19741977ఉత్కల్ కాంగ్రెస్రాజ్యసభఒడిశా13 May 19711971 అక్టోబరు 6జనతాదళ్3వ విధాన సభచౌద్వార్19611967కాంగ్రెస్2వ విధాన సభసురాడా19571961కాంగ్రెస్1వ విధాన సభజగన్నాథ్ ప్రసాద్19511957కాంగ్రెస్

 ఇవికూడా చూడండి 
బిజు సేన

మూలాలు

ఇతర లింకులు

 New York Times article on Biju Patnaik
 Biju Patnaik: The Vision of a Patriot
 Tribute to Patnaik

వర్గం:ఒడిశా ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:1997 మరణాలు
వర్గం:6వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:8వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:ఒడిశా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఒడిశా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు