డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్

డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్ ఒక రసాయనసమ్మేళనం. ఇది ఒక ఆకర్బన రసాయన సంయోగపదార్ధం.ఈ సంయోగపదార్ధం యొక్క రసాయన సంకేతపదం N2O3.ముదురు నీలవర్ణపు ఘనపదార్థం. నైట్రిక్ ఆమ్లం, నైట్రోజన్ డయాక్సైడులను రెండు సమానభాగాలుగా తీసుకోని మిశ్రమం చేసి,(మైనస్)-25°C(−6°F)కు తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద చల్లబరచిన డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్ ఏర్పడును: NO + NO2  N2O3
డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్‌ను తక్కువ ఉష్ణోగ్రతవద్ద మాత్రమే వేరుపరచగలరు(ద్రవ లేదా ఘనస్థితులు). ఎక్కువ ఉషోగ్రతవద్ద Kdiss = 193 kPa (25 °C)తో వాయు సమతుల్యత కలిగిఉండును.అణువులో నైట్రోజన్ శాతం36.854 %;ఆక్సిజన్ శాతం 63.145 %.CAS No:10544-73-7.
అణుసౌష్టవం-బంధం
సాధారణంగా N–N పరమాణువు ల మధ్య బంధదూరం హైడ్రాజీన్(145 pm)లో ఉన్నవిధంగానే ఉండును.అయితే డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్‌లో N–N పరమాణువుల మధ్య బంధదూరం 186 pm.మరికొన్ని నైట్రోజన్ ఆక్సైడులు, డైనైట్రోజన్ టెట్రాక్సైడ్(175 pm)తో సహా,N–N పరమాణువుల మధ్యపొడవైన బంధదూరం కలిగిఉన్నాయి.డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్ అణువు సమతలం(planar)గాఉండి, Cs సౌష్టవం ప్రదర్శించును.తక్కువ ఉష్ణోగ్రతవద్ద మైక్రోవేవ్ స్పెక్ట్రోస్కోపి(microwave spectroscopy)ఉపయోగించి తీసిన అణుబంధ కొలతలను దిగువన ఇవ్వడమైనది.
400px|float|The bond lengths and angles of dinitrogen trioxide.
అస్థిరమైన నైట్రోస్ ఆమ్లం(HNO2), యొక్క నిర్జలరూపమే డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్.నైట్రస్ఆమ్లాన్ని నీటిలో కలపడంవలన డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్ ఉత్పత్తిఅగును.ఒక ప్రత్యామ్నాయ నిర్మాణం నిజమైననిర్జల O=N–O–N=O,కాని ఈ మారురూపాన్ని(isomer)ఇంతవరకు గుర్తించలేదు.

కొన్ని సందర్భాలలో క్షారద్రవాలకు డైనైట్రోజన్ ట్రైయాక్సైడ్ కలపడంవలన నైట్రైట్ లవణాలు ఏర్పడును.
N2O3 + 2 NaOH → 2 NaNO2 + H2O
ఆరోగ్యం పై ప్రభావం
చర్మం,కళ్లు, మ్యుకస్ పొరలపై ప్రభావంచూపును.శ్వాసపీల్చిన విషప్రభావం చూపును.

ఇవికూడా చూడండి

మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:నైట్రోజన్ సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు