ఐ.ఎన్.ఎస్ విరాట్

{{Infobox ship career|Hide header=title|Ship country=భారత్|Ship flag=|Ship name=ఐ.ఎన్.ఎస్ విరాట్|Ship namesake=|Ship acquired=1987 మే|Ship commissioned=|Ship recommissioned=1987 మే 12|Ship decommissioned=2017 జనవరి (అంచనా)|Ship maiden voyage=|Ship in service=|Ship out of service=2016 జూలై 23|Ship renamed=|Ship reclassified=|Ship refit=April 1986, July 1999, Mid-2003-November 2004, August 2008-November 2009, November 2012-July 2013|Ship struck=|Ship reinstated=|Ship homeport=Mumbai, Maharashtra|Ship identification=పెన్నంట్ నంబరు: R22|Ship motto=జలమేవ యస్య, బలమేవ తస్య' (జలాధిపత్యం కలిగినవాడే బలాధిపత్యం కలిగినవాడు)|Ship nickname=Grand Old Lady|Ship honours=|Ship honors=|Ship captured=|Ship fate=|Ship status=Retired from active service|Ship notes=|Ship badge= }}

|}

ఐ ఎన్ ఎస్ విరాట్ భారత నౌకా దళానికి చెందిన సెంటార్'' తరగతి విమాన వాహక నౌక. 27 సంవత్సరాల సేవ తరువాత 2016 లో ఈ నౌకను నౌకాదళం నుండి విరమింపజేసారు. 2013 లో ఐ.ఎన్.ఎస్ విక్రమాదిత్య కమిషను కాకముందు, విరాట్‌యే భారత నౌకాదళపు ఫ్లాగ్‌షిప్ నౌక. పని విరమించే ముందు వరకూ ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత పాత విమాన వాహక నౌక. 1959 లో బ్రిటిషు నౌకాదళంలో హెచ్ ఎం ఎస్ హెర్మెస్‌గా చేరిన ఈ నౌకను 1987లో భారత్ కొని, 1987 మే 12 న ఐ ఎన్ ఎస్ విరాట్‌గా పేరు పెట్టింది. 

విరాట్‌ను వచ్చే ఏడు సేవనుండి విరమింపజేస్తామని నౌకా దళం   2015 ఫిబ్రవరిలో ప్రకటించింది. 2016 జూలై 23 న చివరిసారిగాఅ ముంబై నుండి కొచ్చికి ప్రయాణించి అక్కడి డ్రైడాక్‌లో లంగరు నిలిచింది. అక్టోబరు 23 న కొచ్చి నుండి దాన్ని లాక్కుంటూ అక్టోబరు 28 న ముంబైకి చేర్చారు. 2017 జనవరిలో విరాట్‌ను లాంఛనంగా డీకమిషను చేస్తారు. తరువాత విరాట్‌ను ఏంచేస్తారనేది ఇంకా తేలలేదు.

 డిజైను 
విరాట్‌కు సీ హారియర్ విమానాలను నడిపేందుకు వీలుగా 14° వాలు కలిగిన స్కీజంపు కలిగి ఉంది. ఆయుధాగారంలో 80 తేలిక రకం టార్పెడోలుంటాయి. 750 మంది నావికులను తీసుకెళ్ళగలిగే సామర్థ్యం విరాట్‌కు ఉంది. వెనక భాగంలో LCVP landing craft ఉంటుంది. యుద్ధ సమయాల్లో నౌక 26 యుద్ధ విమానాలను తీసుకువెళ్ళగలదు.

 విమానాలు 
విరాట్‌పై ఉన్న విమానాలను నౌకాదళ వాయు సేనకు చెందిన నాలుగు స్క్వాడ్రన్లు నిర్వహిస్తాయి:
+వాయు స్క్వాడ్రన్లు స్క్వాడ్రన్  పేరు  చిహ్నం  విమానాలు INAS 30వైట్ టైగర్స్ 65x65pxBAE Sea Harrier INAS 552 ది బ్రేవ్స్ 64x64pxBAE Sea Harrier INAS 321 ఏంజెల్స్  64x64px  Alouette III 
HAL Chetak INAS 330  హార్పూన్స్   Westland Sea King

 చరిత్ర 

 భారత నౌకాదళం 
ఎడమ|thumb|నౌకాదళ సీ హారియర్లు, వాయు సేనకు చెందిన జాగ్వార్లు, అమెరికా నౌకా దళ సూపర్ హార్నెట్ విరాట్ పై ఎగురుతున్న దృశ్యం
భారత నౌకాదళం విరాట్‌ను 1986 లో కొని ఇంగ్లాండులోనే పునర్నిర్మాణం చేయించింది. కొత్త ఆయుధ నియంత్రణ వ్యవస్థ, రాడార్లు, విమానాల ల్యాండింగు సహాయక వ్యవస్థలను ఏపొరాటు చేసారు.

1993 సెప్టెంబరులో ఇంజను గదిలోకి నీళ్ళు వచ్చి మునిగిపోయింది. రెండేళ్ళపాటు రిపేర్లు జరిగాక తిరిగి 1995 లో విరాట్ దళ సేవలో చేరింది. 1999, 2001 ల మధ్య  మరోసారి నౌక రీఫిట్ జరిగింది  దీంతో నౌక జీవితకాలం 2010 వరకూ పెరిగింది. 2001 ఫిబ్రవరిలో ముంబైలో జరిగిన అంతర్జాతీయ ఫ్లీట్ రివ్యూలో పాల్గొంది. 2003లో మరో రీఫిట్ జరిపి 2004 లో తిరిగి సేవలో దింపారు.ఈ సమయంలో నౌకలో బరాక్ క్షిపణులను అమర్చారు. 2009 ఆగస్టులో నౌకను మరోసారి పునర్నిర్మించారు. దీంతో నౌక 2015 వరకూ పనిచేస్తుంది. నౌకాదళ అధికారులు ఇది 2020 వరకూ పనిచేస్తుందని నివేదికలిచ్చారు.

2012 నవంబరు 2 న నౌకకు కొచ్చిలో మరోసారి రీఫిట్ జరిగింది. నౌక దేహాన్ని పరీక్షించి అవసరమైఅన రిపేర్లు చేసి, రంగు వేసారు. తరువాత ముంబైలో మరిన్ని రిపేర్లు  జరిగాక, 2013 లో తిరిగి దళంలో చేరింది. ఇదే నౌకకు జరిగిన చివరి రీఫిట్. ఇక అది 2016 లో డికమిషను అయ్యేవరకూ పనిచేసింది. 2016 ఫిబ్రవరిలో విశాఖపట్నంలో జరిగిన అంతర్జాతీయ ఫ్లీట్ రివ్యూలో పాల్గొనే ముందు   చిన్నపాటి రిపేర్లు జరిగాయి.

 విరమణ 
ఎడమ|thumb|ముంబై నుండి కొచ్చి వరకు చేసిన చిట్టచివరి ప్రయాణంలో విరాట్
2013 లో ఐ ఎన్ ఎస్ విక్రమాదిత్య భారత నౌకా దళంలోకి చేరింది. విరాట్ 2020 వరకూ సేవలను అందింగలిగినప్పటికీ, పెరుగుతున్న నిర్వహణా ఖర్చులను దృష్టిలో ఉంచుకుని, దాన్ని 2017 లో డికమిషను చెయ్యాలని నౌకాదళం నిర్ణయించింది. 

2016 జూలై 23 న ముంబై నుండి విరాట్‌ కొచ్చి వెళ్ళి డీకమిషను కోసం అవసరమైన సన్నాహాలను అక్కడ పూర్తి చేసుకుంది.    

నౌకలోని బాయిలర్లు, ఇంజన్లు, ప్రొపెల్లర్లు, రడ్డర్లు వంటి ముఖ్యమైన భాగాలను తీసివేసారు. ఆ తరువాత నౌకను ముంబైకి లాకొని వెళ్ళి, డికమిషనుకు ఏర్పాట్లు చేసారు. 2017 జనవరిలో డీకమిషను జరగవచ్చు.. డీకమిషను తరువాత విరాట్‌లోని ఆయుధ వ్యవస్థలు, పరికరాలు వగైరాలను తీసివేస్తారు. ఆ తరువాత నౌకను ఏం చేస్తారనేది ఇంకా తేలలేదు.

ఐ ఎన్ ఎస్ విరాట్ తన జీవిత కాలంలో 2,250 రోజుల పాటు సముద్రంలో ఉంది. 10,94,215 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేసింది. 

 ఇవి కూడా చూడండి 
 విమాన వాహక నౌకల జాబితా

 మూలాలు 

 బయటి లింకులు 
 Indian Navy
 INS Viraat - Bharat Rakshak
వర్గం:భారతీయ యుద్ధనౌకలు
వర్గం:విమాన వాహక నౌకలు