భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - ఉత్తమ తెలుగు సినిమా

ఉత్తమ తెలుగు సినిమాకు భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం ప్రతియేటా భారత కేంద్ర సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వశాఖ ఏర్పాటు చేసిన చలనచిత్రోత్సవాల డైరెక్టరుచే ప్రదానం చేయబడుతున్నది. ఈ పురస్కారం క్రింద వెండి కమలం, లక్షరూపాయల నగదు ఇస్తారు. భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు 1954 నుండి భారతీయ సినిమాకు ప్రదానం చేయబడుతున్న ప్రముఖమైన పురస్కారాలు. ఈ పురస్కారాలలో భాగంగా దేశంలోని ఏడు ప్రాంతీయ భాషా చిత్రాలకు కూడా బహుమతి ప్రదానం చేస్తున్నారు. రెండవ సంవత్సరం (1955) నుండి బెంగాలీ, హిందీ, కన్నడ, మళయాల,మరాఠీ, తమిళ, తెలుగు భాషలలో ఉత్తమ చిత్రానికి రాష్ట్రపతి వెండిపతకం, ఉత్తమ ద్వితీయ, తృతీయ చిత్రాలకు సర్టిఫికెట్ ఆఫ్ మెరిట్ ప్రదానం చేయడం ప్రారంభించారు. 1967లో చివరి రెండు బహుమతులు ఉపసంహరించారు.

తెలుగులో మొదటిసారిగా పెద్దమనుషులు చిత్రానికి రాష్ట్రపతి రజతపతకం, తోడుదొంగలు,విప్రనారాయణలకు ద్వితీయ, తృతీయ ఉత్తమచిత్రాలుగా పురస్కారాలు లభించాయి. 1973, 1974, 1987, 1994, 2002, 2007, 2009, 2010, 2011 సంవత్సరాలలో వరుసగా జరిగిన 21వ, 22వ, 35వ, 42వ, 50వ, 55వ, 57వ, 58వ, 59వ ఉత్సవాలలో ఈ పురస్కారానికి ఏ తెలుగు చిత్రమూ అర్హత పొందలేదు.

 విజేతలు

పురస్కారం పొందిన సినిమాల వివరాలు:

 అవార్డుల వివరణ    

 అవార్డు పొందిన సినిమాలజాబితా ప్రదానం చేసిన సంవత్సరం, నిర్మాత (లు), దర్శకుడు (లు) సంవత్సరం సినిమా (లు) నిర్మాణ సంస్థ (లు)/నిర్మాత (లు) దర్శకుడు (లు) 1954 పెద్దమనుషులు వాహినీ ప్రొడక్షన్స్ కదిరి వెంకటరెడ్డి 1954 తోడుదొంగలు నేషనల్ ఆర్ట్ థియేటర్ దాసరి యోగానంద్ 1954 విప్రనారాయణ భరణి పిక్చర్స్ పి.ఎస్.రామకృష్ణారావు 1955 బంగారు పాప వాహినీ ప్రొడక్షన్స్ బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి 1955 అర్ధాంగి రాగిణీ ఫిల్మ్స్ పి.పుల్లయ్య 1956 తెనాలి రామకృష్ణ విక్రమ్‌ ప్రొడక్షన్స్ బి.ఎస్.రంగా 1956 ఏది నిజం ప్రతిభా పిక్చర్స్ సుందరం బాలచందర్ 1957 భాగ్యరేఖ పొన్నలూరి బ్రదర్స్ బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి 1957 తోడికోడళ్ళు అన్నపూర్ణా పిక్చర్స్ ఆదుర్తి సుబ్బారావు 1958 పెళ్లినాటి ప్రమాణాలు జయంతి పిక్చర్స్ కదిరి వెంకటరెడ్డి 1958 మాంగల్యబలం అన్నపూర్ణా పిక్చర్స్ ఆదుర్తి సుబ్బారావు 1959 నమ్మినబంటు శంభు ఫిలిమ్స్ ఆదుర్తి సుబ్బారావు 1959 మా ఇంటి మహలక్ష్మి నవసాక్షి ఫిలిమ్స్ గుత్తా రామినీడు 1959 జయభేరి వాసిరెడ్డి నారాయణరావు పి.పుల్లయ్య 1960 మహాకవి కాళిదాసు సారణి ప్రొడక్షన్స్ కమలాకర కామేశ్వరరావు 1960 సీతారామ కల్యాణం నేషనల్ ఆర్ట్ థియేటర్ నందమూరి త్రివిక్రమరావు 1961 భార్యాభర్తలు ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ కోటయ్య ప్రత్యగాత్మ 1962 మహామంత్రి తిమ్మరుసు గౌతమీ ప్రొడక్షన్స్ కమలాకర కామేశ్వరరావు 1962 కులగోత్రాలు ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ కోటయ్య ప్రత్యగాత్మ 1962 సిరిసంపదలు పద్మశ్రీ పిక్చర్స్ పి. పుల్లయ్య 1963 లవకుశ లలితా శివజ్యోతి ఫిలిమ్స్ సి. పుల్లయ్యసి.ఎస్.రావు 1963 అమరశిల్పి జక్కన బి.ఎస్.రంగా బి.ఎస్.రంగా 1963 మూగ మనసులు బాబూ మూవీస్ ఆదుర్తి సుబ్బారావు 1964 డాక్టర్ చక్రవర్తిదుక్కిపాటి మధుసూదనరావుఆదుర్తి సుబ్బారావు 1964 భక్త రామదాసు  చిత్తూరు నాగయ్య చిత్తూరు నాగయ్య 1965 అంతస్తులు వి.బి.రాజేంద్ర ప్రసాద్ వి. మధుసూదనరావు 1965 పల్నాటి యుద్ధం శ్రీ అనురూపా ఫిలిమ్స్ గుత్తా రామినీడు 1965 మనుషులు మమతలు ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ కోటయ్య ప్రత్యగాత్మ 1966 రంగులరాట్నం బి.ఎన్.రెడ్డి బి.ఎన్.రెడ్డి 1967 సుడిగుండాలు చక్రవర్తి చిత్ర  ఆదుర్తి సుబ్బారావు 1968 వరకట్నం నందమూరి త్రివిక్రమరావు నందమూరి తారక రామారావు 1969 ఆదర్శకుటుంబం ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ కోటయ్య ప్రత్యగాత్మ 1970 దేశమంటే మనుషులోయ్ కె.ఎం.కె.నాయుడుజి.కె.నాయుడు సి.ఎస్.రావు 1971 మట్టిలో మాణిక్యం శ్రీరమణచిత్ర బి. వి. ప్రసాద్ 1972 పండంటి కాపురం జి.హనుమంతరావు లక్ష్మీదీపక్ 1975 ముత్యాల ముగ్గు ఎమ్వీయల్. నరసింహారావు బాపు 1976 ఊరుమ్మడి బ్రతుకులు ఆర్ట్ ఎంటర్‌ప్రైజస్ బి.ఎస్.నారాయణ 1977 ఒక ఊరి కథ చంద్రోదయా ఫిలిమ్స్ మృణాల్ సేన్ 1978 నిమజ్జనం రెడ్ రోజ్ ఆర్ట్ ఫిలిమ్స్ బి.ఎస్.నారాయణ 1979 నగ్నసత్యం దీప్తి ఇంటర్నేషనల్ యు.విశ్వేశ్వర రావు 1980 హరిశ్చెంద్రుడు విశ్వశాంతి మూవీస్ యు.విశ్వేశ్వర రావు 1981 సీతాకోక చిలుక ఏడిద నాగేశ్వరరావు భారతీరాజా 1982 మేఘ సందేశం దాసరి పద్మ దాసరి నారాయణరావు 1983 రంగులకల సుచిత్ర ఇంటర్నేషనల్ బి.నరసింగరావు 1984 సితార ఏడిద నాగేశ్వరరావు వంశీ 1985 స్రవంతి జయకృష్ణ క్రాంతి కుమార్ 1986 స్వాతిముత్యం ఏడిద నాగేశ్వరరావు కె.విశ్వనాథ్ 1988 దాసి లిటిల్ ఇండియా బి.నరసింగరావు 1989 సూత్రధారులు సుధాకర్ రెడ్డిసి.కరుణాకర్ రావు కె.విశ్వనాథ్ 1990 మట్టి మనుషులు లిటిల్ ఇండియా బి.నరసింగరావు 1991 భద్రం కొడుకో స్వేచ్ఛ క్రియేషన్స్ అక్కినేని కుటుంబరావు 1992 అంకురం ఫిల్మ్‌ ఇండియా ఆర్ట్ క్రియేషన్స్ సి. ఉమామహేశ్వరరావు 1993 మిస్టర్ పెళ్ళాం శ్రీ చాముండీ చిత్ర బాపు 1995 స్త్రీ నేషనల్ ఫిలిం డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్దూరదర్శన్ కె.ఎస్.సేతుమాధవన్ 1996 నిన్నే పెళ్ళాడతా అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ కృష్ణవంశీ 1997 సింధూరం ఆంధ్రాటాకీస్ కృష్ణవంశీ 1998 తొలిప్రేమ జి.వి.జి.రాజు ఎ.కరుణాకరన్ 1999 కలిసుందాం రా సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ ప్రై లిమిటెడ్ కె.ఆర్.ఉదయశంకర్ 2000 నువ్వే కావాలి ఉషాకిరణ్ మూవీస్ కె. విజయ భాస్కర్ 2001 షో మంజుల నీలకంఠ 2003 ఐతే గుణ్ణం గంగరాజు చంద్రశేఖర్ ఏలేటి 2004 స్వరాభిషేకం రాజరాజేశ్వరీ కంబైన్స్ కె.విశ్వనాథ్ 2005 బొమ్మలాట ఆర్.కె.ఫిలిం అసోసియేట్స్స్పిరిట్ మీడియా ప్రై లిమిటెడ్గుణ్ణం గంగరాజు ప్రకాష్ కోవెలమూడి 2006 కమ్లి బి.సి.హరిచరణ ప్రసాద్పి.వి.సుకన్య కె.ఎన్.టి.శాస్త్రి 2008 1940 లో ఒక గ్రామం ఎన్.సి.నరసింహం నరసింహ నంది 2012 ఈగ సాయి కొర్రపాటి ఎస్.ఎస్.రాజమౌళి 2013 నా బంగారు తల్లి సన్ టచ్ ప్రొడక్షన్ రాజేష్ టచ్‌రివర్ 2014 చందమామ కథలు చాణక్య బూనేటి ప్రవీణ్ సత్తారు2015
(63వ)కంచెసాయిబాబు జాగర్లమూడి 
వై. రాజీవ్ రెడ్డిజాగర్లమూడి రాధాకృష్ణ2016
(64వ)పెళ్ళి చూపులు రాజ్ కందుకూరి
 యశ్ రంగినేనితరుణ్ భాస్కర్ దాస్యం2017
(65వ)ఘాజీపెరల్ వి.పొట్లూరి, 
అన్వేష్ రెడ్డి

నిరంజన్ రెడ్డి సంకల్ప్ రెడ్డి2018
(66వ)మహానటిఅశ్వినీ దత్, ప్రియాంకా దత్, స్వప్నా దత్నాగ్ అశ్విన్2019(67వ)జెర్సీసూర్యదేవర నాగవంశీగౌతమ్ తిన్ననూరి2020(68వ)కలర్ ఫోటోసాయి రాజేష్ నీలం
బెన్ని ముప్పానేనిసందీప్ రాజ్

 మూలాలు

 బయటి లింకులు 
 Official Page for Directorate of Film Festivals, India
 National Film Awards Archives

వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా
వర్గం:1955 స్థాపనలు