జాకిర్ హుసేన్ (సంగీత విద్వాంసుడు)

జాకిర్ హుసేన్ (1951 మార్చి 9 - 2024 డిసెంబరు 16) ఒక ప్రఖ్యాత భారతీయ తబలా విద్వాంసుడు, సంగీత దర్శకుడు, నటుడు. ఆయనకు భారత ప్రభుత్వం 1988లో పద్మశ్రీ పురస్కారాన్నీ, 2002 లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్నీ, 2023లో పద్మవిభూషణ్‌ అందజేసింది. 1990 లో భారత దేశపు జాతీయ సంగీత, నాట్య, నాటక సంస్థ సంగీత నాటక అకాడెమీ వారి పురస్కారాన్ని కూడా అందుకున్నాడు. 1999 లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు ఆయనకు ఆ దేశంలో సాంప్రదాయ కళాకారులకు, సంగీత విద్వాంసులకు ఇచ్చే నేషనల్ హెరిటేజ్ ఫెలోషిప్ తో సత్కరించింది. 2009లో గ్రామీ పురసస్కారం అందుకున్నారు.  

 జీవితం  
హుసేన్ తండ్రి అల్లా రఖా కూడా ప్రఖ్యాత తబలా విద్వాంసుడే.[2] జాకిర్ ముంబై లోని మాహి అనే ప్రాంతంలో ఉన్న సెయింట్ మైకేల్ హైస్కూల్లో చదివాడు. తరువాత సెయింట్ జేవియర్ కాలేజీ నుంచి డిగ్రీ పట్టా పుచ్చుకున్నాడు.[3] ఆయన సోదరుడు ఫజల్ ఖురేషి కూడా తబలా వాద్యకారుడే.

హుసేన్ ఒక బాల మేధావి. అతని తండ్రి అతనికి 3 సంవత్సరాల చిన్నవయసు నుండే పక్వాజ్ అనే సంగీత వాయిద్యాన్ని నేర్పడం ప్రారంభించాడు.[4] 11 సంవత్సరాలకే పర్యటించడం మొదలుపెట్టాడు. 1969 లో అమెరికా లోని వాషింగ్టన్ విశ్వవిద్యాలయంలో సంగీతంలో డాక్టరేట్ సాధించడానికి వెళ్ళాడు. తరువాత అతను అంతర్జాతీయంగా సంవత్సరానికి సుమారు 150 దాకా ప్రదర్శనలు ఇవ్వడం మొదలు పెట్టాడు. [3][5]

 కెరీర్ 
అతని మొదటి ఆల్బం 1991 లో విడుదలైంది. 1992 లో బెస్ట్ వరల్డ్ మ్యూజిక్ ఆల్బం గా గ్రామీ అవార్డు అందుకుంది. వరల్డ్ మ్యూజిక్ విభాగంలో ఈ అవార్డును ఆ ఏడాదే మొట్టమొదటి సారిగా ఏర్పాటు చేశారు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
జాకీర్ హుసేన్ కథక్ నర్తకి, గురువైన ఆంటోనియా మిన్నెకోలా అనే ఆమెను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె అతని మేనేజరు కూడా. వారికి ఇద్దరు అమ్మాయిలు. అనిసా కురేషీ, ఇసబెల్లా కురేషీ. అనిసా లాస్ ఏంజిలెస్ లోని యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా నుంచి గ్రాడ్యుయేట్సినీ నిర్మాణ రంగంలో పనిచేస్తుంది. ఇసబెల్లా మన్ హట్టన్లో నృత్యం మీద అధ్యయనం చేస్తున్నది.

జాకీర్ ప్రిన్స్ టన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని సంగీత విభాగంలో 2005 నుంచి 2006 మధ్యలో పూర్తి స్థాయి ఆచార్యుడిగా ఉన్నాడు. స్టాన్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో అతిథి అధ్యాపకుడు కూడా. ఆయన ప్రస్తుతం శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో లో నివాసం ఉన్నాడు.

 పురస్కారాలు 

 1990లో సంగీత్ నాటక అకాడమీ అవార్డు
 1988లో పద్మశ్రీ
 2002లో పద్మభూషణ్
 2009లో 51వ గ్రామీ పురస్కారం
 2023లో పద్మవిభూషణ్

 మరణం 
రక్తపోటు సంబంధిత సమస్యలతో బాధపడుతున్న జాకిర్ హుసేన్ శాన్‌ ఫ్రాన్సిస్కోలోని ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ 2024 డిసెంబరు 16న (IST) పరిస్థితి విషమించడంతో తుదిశ్వాస విడిచాడు.

తొలుత 2024 డిసెంబరు 15ననే ఆయన చనిపోయినట్లు జాతీయ మీడియాలో కథనాలు వెలువడ్డాయి. అయితే ఆయన చనిపోలేదని, పరిస్థితి విషమంగా ఉందని, చికిత్స అందుతోందని కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. ఆ తరువాత రోజు తెల్లవారు జామున ఆయన మరణాన్ని ధ్రువీకరించారు.

 మూలాలు 

వర్గం:సంగీతకారులు
వర్గం:1951 జననాలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2024 మరణాలు