వరదా వెంకటరత్నం

వరదా వెంకటరత్నం ప్రముఖ చిత్రకారుడు. చిత్రకళకు విశేష ప్రాచుర్యం కలిగించి వందలాదిమంది శిష్యులను తీర్చిదిద్దిన మహోన్నత వ్యక్తి. చిత్రకళపై ఆసక్తి ఉన్నవారికి తన చిత్రశాలలో చేర్చుకుని బీదలకు ఆర్థిక సహాయమిస్తూ చిత్ర రూపురేఖలో, వర్ణ ప్రయోగంలో, చతురతలూ, కళామెళుకువలూ బోధిస్తూ ఉత్తమ శిష్యులను తయారుచేసిన మహా తపస్వి ఆయన.
జీవిత విశేషాలు
ఈయన విశాఖపట్నం జిల్లా అలమండ గ్రామంలో సూర్యనారాయణ, అమ్మడు అనే పుణ్యదంపతులకు అక్టోబరు 5 1895 న జన్మించాడు.చిన్నతనంలో తల్లి మరణించింది. తన పెద్దనాన్నగారు అయిన తమ్మయ్య గారు ఆమె సతీమణి చిట్టెమ్మ గారు ఆయనను చేరదీసి పెంచారు. తరువాత తమ్మయ్యగారు అలమండ నుండి రాజమహేంద్రవరానికి వచ్చాడు. తన తండ్రి సూర్యనారాయణ ద్వితీయ వివాహం చేసుకుని అలమండ గ్రామంలో స్థిరపడ్డాడు. వెంకటరత్నం గారు శ్రీ వీరేశలింగం స్కూలులో మెట్రిక్ వరకు చదివి ప్యాసయ్యాడు.

చిత్రకారునిగా
1914 లో ఆయనను రాజమహేంద్రవరం మ్యునిసిపల్ చైర్మన్ జయరామస్వామి గారు కుల్డ్రే గారి ప్రోత్సాహం వలన మ్యునిసిపల్ గరల్స్ హైస్కూలులో డ్రాయింగు ఉపాధ్యాయునిగా నియమించారు.చిన్ననాడే ఆయనకు దామెర్ల రామారావు గారితో సాహచర్యం ఏర్పడింది. వారు చిత్రాలు గీస్తుండేవాడు. ప్రభుత్వ మోడల్ స్కూల్ చదువు పూర్తి చేసుకునేటప్పటికి ఆ మిత్ర ద్వయానికి వి.ఎస్.రాం గారితో పరిచయం యేర్పడింది. సత్యవోలు గున్నేశ్వరరావు గారి నాటక కంపెనీ వెనుక తెరలు పెయింటింగ్ చేయడానికి మద్రాసు నుండి శ్రీరాం గారు ప్రత్యేకంగా వచ్చారు. రామారావు, వెంకటరత్నం గారు శ్రీరాం గారి చిత్రకళను పరిశీలించే కాలంలో ప్రఖ్యాతి చిత్రకారుడు చేమకూర భాష్యకారులు, చేమకూర సత్యనారాయణ గార్ల పరిచయం యేర్పడింది. ఒ.జె.కుల్డ్రే గారు ప్రభుత్వ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా ఉండేవాడు. ఆ కళాశాలలో విద్యార్థిగా ఉన్న దామెర్ల వెంకట్రావు తన తమ్ముడు రామారావు గారిని, వెంకటరత్నం గారిని కూల్డ్రే గారిని పరిచయం చేసారు. అప్పటి నుండి వీరిద్దరూ గీసిన చిత్రాలను కూల్డ్రే గారు పరిశీలించేవారు. అనుకరణ చిత్రాలు వ్రాయవద్దనీ, ప్రత్యక్షంగా చూసిన చిత్రాలనే వ్రాయమని, యదాతథంగా ఉన్న రంగులనే చిత్రించాలని సలహాలిచ్చేవాడు. ఆయన ప్రోత్సాహం వారి చిత్రకళకు మెరుగులు దిద్దింది. దామెర్ల రామారావు బొంబాయిలో చిత్రకళ నేర్చుకోవడానికి వెళ్ళాడు. కానీ వెంకటరత్నం ఆర్థిక పరిస్థితి బాగోలేనందున వెళ్ళలేకపోయాడు.

వ్యక్తిగత జీవితం
రాజమండ్రి వాస్తవ్యులు అయిన ఇంజరపు వీరేశలింగం గారి కుమార్తె పాపాయమ్మను వివాహమాడాడు. 1920 లో ప్రభుత్వ కళాశాలలో డ్రాయింగు టీచరుగా చేరాడు. 1921 లో దామెర్ల రామారావు  బొంబాయి నుండి రాజమహేంద్రవరం వచ్చారు. అసహాయుడై, దుర్బలుడై, క్రుంగి క్రుశించిపోతున్న వెంకటరత్నం గారిని అండగా ఉండి కుంచె నందించి ప్రోత్సాహపరచి చిత్రకళా వ్యాసంగం ప్రారంభించారు. వేకువజామునే ప్రకృతి దృశ్యాల ప్రతి కృతులు, ఇంటివద్ద రేఖావర్ణ చిత్రాలు, సాయంత్రం ప్రకృతి దృశ్యాల పరిశీలన చేస్తూ చిత్ర రచనను పెంపొందించుకున్నారు. దామెర్ల రామారావు 1923 లో "ఆంధ్రా స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్"ను ప్రారంభించాడు.

ఆ కాలంలో వెంకట రత్నం ఉబ్బసవ్యాధితో అస్వస్థులైనారు. ఆయన ఆరోగ్యం కుదుటపడలేదు. విధివైపరీత్యం వలన దామెర్ల రామారావు 8.3.1925 న మరణించారు. రామారావు భార్య దామెర్ల సత్యవాణిగారిని వెంకటరత్నం చిత్రకళోన్నతులుగా చేసారు. ఆమెకు 1938 లో ప్రభుత్వ స్త్రీల బోధనా పాఠశాలలో చిత్రకళా ఉపాధ్యాయినిగా ఉద్యోగం వచ్చింది. ఆమె చిత్రాలు అనేక పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్దాయి.

వెంకటరత్నం గారికి ఇద్దరు మగపిల్లలు జన్మించారు. ఆయన భార్యకు పురిటిలో మసూచి వ్యాధి సోకడం వల్ల పిల్లలూ, ఆమె కూడా 1926లో మరణించారు. ఆ బాధను మరచి పోవడానికి ఆయన చిత్రకళపై నిరంతర దృష్టి కేంద్రీకరించుకున్నాడు.

చిత్రకళా బోధనాచార్యునిగా
ఆయన ఇంటివద్ద తన శిష్యులకు చిత్రకళ నేర్పుతుండేవారు. బీద విద్యార్థులకు ఆర్థిక సహాయం కూడా చేసేవాడు. మిత్రుడు రామారావు పేరును చిరస్థాయిగా ఉంచాలనే తలంపుతో ఆయన 1925 లో "రామారావు ఆర్ట్ గ్యాలరీ"ని ఏర్పాటుచేసాడు. ఇది రాజమండ్రిలో కళాకేంద్రంగా విలసిల్లింది. రామారావు స్థాపించిన "రామారావు స్కూలు ఆఫ్ ఆర్ట్స్" కి వెంకటరత్నం ప్రిన్సిపాల్ గా ఉంటూ సుమారు నాలుగు దశాబ్దాలుగా తన మిత్రుని శాంతికీ, ఆశయసిద్ధికీ, నిరంతరం శ్రమిస్తూ వందలాది మంది శిష్యులకు గురువులుగా-విజ్ఞాన మహామనీషిగా ఆదర్శజీవి అయినారు. వీరి శిష్యుల్లో పిలకా లక్ష్మీ నరసింహమూర్తి, ఎచ్.వి. రాం గోపాల్, కాళహస్తి పార్వతీశం, మరగంటి సీతారామాచార్యులు, మాదేటి రాజాజి, శీలా వీర్రాజు ముఖ్యులు. 

ఆయన 1963 అక్టోబరు 11 న మరణించారు.తెలుగువారి చిత్రకళా రంగం By చలసాని ప్రసాదరావు ఆయనకు నివాళిగా ఆయన శిష్యులు రచించిన పలు వ్యాసాలను సంకలనం చేస్తూ, ఆంధ్ర చిత్రకళా సంరక్షకుడు అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు.

చిత్రాలు
ఆయన చిత్రాలు భారతిలో 1925 ఏప్రిల్, 1927 నవంబరు, 1931 జనవరి, 1933 అక్టోబరు లలో ప్రముఖంగా ప్రచురించబడ్దాయి.

మూలాలు

ఇతర లింకులు
 చిత్రకళా తపస్వి వరదా వెంకటరత్నం-నేదునూరి గంగాధరం
 దామెర్ల ఆర్ట్ గ్యాలరీ,రాజమండ్రి
 https://www.youtube.com/watch?v=jPHdkDPYO6g

వర్గం:చిత్రకారులు
వర్గం:1895 జననాలు
వర్గం:1963 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా చిత్రకారులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా ఉపాధ్యాయులు