అల్యూమినియం కార్బైడ్

అల్యూమినియం కార్బైడ్ఒక రసాయన సంయోగపదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మెళనపదార్థం. అల్యూమినియం, కార్బన్ మూలకాల పరమాణు సంయోగము వలన అల్యూమినియం కార్బైడ్ ఏర్పడినది. నాలుగు అల్యూమినియం పరమాణువులు, మూడు కార్బన్ పరమాణువుల సంయోగం వలన అల్యూమినియం కార్బైడ్ అణుఉత్పత్తి జరిగింది. అల్యూమినియం కార్బైడ్ రసాయన సంకేతపదంAl4C3. ఈ సంయోగపదార్థం అల్యూమినియం లోహం యొక్క కార్బైడ్. పాలిపోయిన/వెలిసిన పసుపురంగు-బ్రౌన్ రంగుస్పటికాలుగా ఉండును. అల్యూమినియం కార్బైడ్ 1400 °C ఉష్ణోగ్రత వరకు స్థిరత్వాన్ని కోల్పోదు.అల్యూమినియం కార్బైడ్ నీటిలో విఘటన చెందటం వలన మిథేన్ ను ఉత్పత్తిఅగును..
భౌతిక లక్షణాలు
స్వచ్ఛమైన అల్యూమినియం కార్బైడ్‌కు రంగు లేదు. కాని మలినాలు ఉన్న అల్యూమినియం కార్బైడ్ వెలిసిన పసుపు లేదా బ్రౌన్ రంగులో ఉండును. షట్కోణ స్పటికసౌష్టవాన్ని కలిగిఉన్నది . అల్యూమినియం కార్బైడ్ కు వాసన లేదు. 25  °C వద్ద అల్యూమినియం కార్బైడ్ సాంద్రత2.36గ్రాములు/సెం.మీ3.అల్యూమినియం కార్బైడ్ సంయోగపదార్థం ద్రవీభవన స్థానం 2,200 °C (3,990 °F; 2,470K). కాని అల్యూమినియం కార్బైడ్ 1400 °C వద్ద వియోగం చెందును. నీటితో జలవిశ్లేషణ చర్య జరుపును.

రసాయన చర్యలు
అల్యూమినియం కార్బైడ్ జలవిశ్లేషణ చెందడం వలన మిథేన్ వెలువడును.ఈ చర్య గదిఉష్ణోగ్రత వద్ద జరిగినను, ఉష్ణోగ్రత పెరిగే కొలది చర్య వేగవంతం అగును.
Al4C3 + 12 H2O → 4 Al(OH)3 + 3 CH4
ఇటువంటి రసాయన చర్య ప్రొటొనెసన్ (protonation) కు హైడ్రోజను పరమాణువును ఇచ్చు ప్రోటిక్ కారకాలతో (protic agent) కూడా జరుగును.
Al4C3 + 12 HCl → 4 AlCl3 + 3 CH4

ఉత్పత్తి
విద్యుతు ఆర్క్‌ఫర్నేస్ లో నేరుగా అల్యూమినియం లోహాన్ని కార్బన్ మూలకంతో రసాయనచర్య నొందించడం ద్వారా అల్యూమినియం కార్బైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేయుదురు. 
4Al + 3 C → Al4C3
ప్రత్యామ్నాయముగా అల్యూమినను కార్బన్ తో రసాయన చర్య జరిపిం చడం వలన కూడా అల్యూమినియం కార్బైడ్ ఉత్పత్తి చేయవచ్చును, కాని కార్బన్ మొనాక్సైడ్ కుడా ఉత్పత్తి అవ్వడం వలన ఈ రసాయన ప్రక్రియ విధానం అంతగా అనుకూలమైనది కాదు.
2 Al2O3 + 9 C → Al4C3 + 6CO
సిలికాన్ కార్బైడ్ పదార్థంతో అల్యూమినియం చర్యవలన కూడా అల్యూమినియం కార్బైడ్ ఏర్పడును. సిలికాన్ కార్బైడ్ కన్న అల్యూమినియం కార్బైడ్ ఎక్కువ పెళుసుతనం కలిగి ఉన్నందున, ఈ విధానంలో కొంత యాంత్రిక వినియోగ పరిమితులకు లోబడి ఉత్పత్తి చేయ్యుదురు.
4 Al + 3 SiC → Al4C3 + 3 Si

వినియోగం
మెటిరియల్ జాఱుగుణాన్ని (creep) తగ్గిమ్చుటకై బాగామెత్తని అల్యూమినియం కార్బైడ్ పొడిని అఅల్యూమినియంమాతృక (మాట్రిక్స్) లో కలుపుతారు, ముఖ్యంగా సిలికాన్ కార్బైడ్ పదార్థంతో కలిపిఉపయోగిస్తారు. 
అల్యూమినియం కార్బైడ్ ను హైస్పీడ్ కటింగ్ పరికరాలలోఘర్షకముగా/ఒరపిడి రాయి ( abrasive) గా ఉపయోగిస్తారు.అల్యూమినియం కార్బైడ్ కు ఇంచుమించు పుష్యరాగం ( topaz) కు ఉన్నంత కఠినత్వం ఉన్నది. E. Pietsch, ed.: "Gmelins Hanbuch der anorganischen Chemie: Aluminium, Teil A", Verlag Chemie, Berlin, 1934–1935.

ఇవికూడా చూడండి
అల్యూమినియం
మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
వర్గం:అల్యూమినియం సమ్మేళనాలు