ముకుంద రామారావు

ముకుంద రామారావు ప్రముఖ కవి, రచయిత, అనువాదకుడు.

జీవిత విశేషాలు
ముకుంద రామారావు 1944 నవంబర్ 9 వ తేదీ ఎరుకలమ్మ,యెల్లయ్య దంపతులకు పశ్చిమ బెంగాల్ లోని ఖరగ్‌పూర్ లో జన్మించాడు. ఇతని చదువు అంతా ఖరగ్‌పూర్ లోనే నడిచింది. ఎమ్మెస్సీ (మ్యాథ్స్),డి.ఐ.ఐ.టి, పి.జి.డి.సి.ఎస్. చదివాడు. రైల్వేలో ఉద్యోగం చేశాడు. కాస్త ఆలస్యంగా మొదలైన ఇతని రచనా ప్రస్థానం మొదట కథారచయితగా ప్రారంభమైనా కవిగా స్థిరపడ్డాడు. అనువాదకుడిగా రాణించాడు. వీరి మొదటి కవిత “వలసపోయిన మందహాసం”. ఆ కవితకు వచ్చిన ప్రతిస్పందనే ఆయన్ని కవిత్వానికి కట్టిపడేసింది, కవిగా ముందుకు నడిపించింది.

రచనలు
స్వంత రచనలు
 వలసపోయిన మందహాసం
 మరో మజిలీకి ముందు
 ఎవరున్నా లేకున్నా
 నాకు తెలియని నేనెవరో
 నిశ్శబ్దం నీడల్లో
 విడనిముడి (అన్ని సంకలనాల్లోని ఆత్మీయ అనుబంధాల కవిత్వం)
 ఆకాశయానం
 రాత్రి నదిలో ఒంటరిగా
 రాత్రి వీస్తున్న గాలి
 అగమ్యగమ్యాలు (వలస జీవుల వేదనా సముద్ర కెరటాల ఘోష)

అనువాదాలు
 అదే ఆకాశం (అనేక దేశాల అనువాద కవిత్వం) - 23 ప్రపంచ దేశాల 54 మంది కవుల 80 కవితలు
 అదే గాలి (ప్రపంచ దేశాల కవిత్వం – నేపధ్యం) - వందకు పైగా ప్రపంచదేశాల 2000 మంది కవుల 500 కవితలు
 అదే నేల (భారతీయ కవిత్వం - నేపథ్యం) - నలబైకి పైగా భారతీయ భాషల 3000 మంది కవుల 700 కవితలు
 అదే కాంతి (మధ్యయుగంలో భక్తి కవిత్వం, సామాజిక నేపథ్యం) - 6-19 శతాబ్దాల మధ్య భారతదేశంలోని 210 మంది భక్తి కవుల 1200 కవితలు
 అదే నీరు - వందమంది జాతీయ అంతర్జాతీయ కవుల 700 కవితలు, పరిచయం 
 శతాబ్దాల సూఫీ కవిత్వం - 52 మంది కవుల 121 కవితలు
 నోబెల్ కవిత్వం (1901 నుండి నోబెల్ కవిత్వం) - 37 మంది కవుల 171 కవితలు
 1901 నుండి సాహిత్యంలో నోబెల్ మహిళలు
 భరతవర్షం - సీతాకాంత మహాపాత్ర ఒరియా కావ్యానికి తెలుగు అనువాదం
 చర్యాపదాలు (అనేక భాషల ప్రధమ కావ్యం - పదవ శతాబ్దపు మహాయాన బౌద్ధుల నిర్వాణ గీతాలు) - 23 మంది కవుల 50 కవితలు
 మిణుగురులు (టాగూరు Fireflies కు తెలుగు అనువాదం) 
 ఇసుక నురగ (ఖలిల్ జిబ్రాన్ Sand and Foam కు తెలుగు అనువాదం) 
 మియా కవిత్వం - అసోమియా ముస్లిం అస్తిత్వ స్వరం
 బెంగాలీ బౌల్ కవిత్వం - 80 మంది బౌల్ కవుల 170 బౌల్ కవితలు
 ప్రవాసంలో ప్రతిఘటన - సమకాలీన టిబెట్ కవిత్వం - 35 కవుల 74 కవితలు
రచనల నుండి ఉదాహరణలు
ఆకుపచ్చ ఆలోచనలు

చెవుల్లో గుసగుసలాడుతున్నట్టు
పాదాల కింద గడ్డి
 * * *
చీకట్లో
వాటి అందాల్ని పరిమళాన్ని
పట్టించుకోలేదని
పూలు ఏడ్చాయేమో రాత్రంతా
వేకువసరికల్లా తడిసిముద్దయి
తలలు వేలాడదీసాయి
 * * *
అందమైన పూలు
గాలితో కూడి ఎన్ని హొయలో
చూడకపోతే చిన్నబుచ్చుకుంటాయి
చూస్తే భయం
ఎవరి కంఠం తెగుతుందోనని

 ఇతర భాషల్లోకి అనువాదాలు  1. వలసహోద మందహాస - మొదటి రెండు కవిత్వ సంకలనాల్లోని కవితల కన్నడ అనువాదం (2005)  2. The Smile That Migrated And Other Poems - మొదటి మూడు కవిత్వ సంకలనాల్లోని 41 కవితల ఆంగ్ల అనువాదం – (2011)  కథలు/ఇతరాలు  1.   ఆసక్తి (అభిరుచి వ్యాసాలు) – (2024)  2.   దేశదేశాల కప్పల కథలు – (2010)  3.   నిన్ను నువ్వు చూసుకునే  అద్దం (సూఫీ, జెన్ ఇతర నీతి కథలు) – (2015)  4.   వ్యక్తిత్వ వికాసం - ఆనంద మార్గాలు (వ్యాసాలు) – (2018)  5.   అనువాదం - అనుభవాలు (మహాంద్ర భారతి ప్రచురణ) – (2019), 5. Alone in the Night River మొదటి తొమ్మిది కవిత్వ సంకలనాల్లోని 51 కవితల ఆంగ్ల అనువాదం  (2025)   

పురస్కారాలు, సత్కారాలు
 2000 - వలసపోయిన మందహాసం - శ్రీ రమణా సుమనశ్రీ పురస్కారం
 2009 - వచన కవిత్వం - తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారం
 2015 - సి.పి. బ్రౌన్ పండిత పురస్కారం 
 2017 - అదే గాలి - గంగిశెట్టి స్మారక మహాంధ్రభారతి పురస్కారం 
 2017 - నోబెల్ కవిత్వం - తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అనువాద సాహితీ పురస్కారం 
 2020 - అదే నేల - తాపీ ధర్మారావు పురస్కారం 
 2021 - కవిసంధ్య ప్రతిభ పురస్కారం (అనువాదం)
 2022 - అదే కాంతి - పెమ్మరాజు లక్ష్మీపతి స్మారక పురస్కారం
 2022 - కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం - శ్రీ వేములపల్లి కేశవరావు విశాల అనువాద ప్రతిభా పురస్కారం
 2022 - మల్లవరపు జాన్ స్మారక సాహిత్య పురస్కారం 
 2024 - అజో-విభొ-కందాళం సంస్థ - “ప్రతిభామూర్తి జీవితకాల సాధన” పురస్కారం
 2024 - విజయనగరం విజయభావన ఉగాది పురస్కారం.
 2024 - కిన్నెర-సినారె సాహిత్య పురస్కారం

ప్రముఖుల ప్రశంసలు
 ఆధునిక కవిత్వానికి మీరు చేసిన దోహదం ఏమిటని వాల్లస్ స్టెవన్స్ ని ఎవరో అడిగితే - కాగితంలో ఎక్కువ తెలుపుదనం, తక్కువ అక్షరాలూ నేర్పానని. ముకుందరామరావూ, ఇస్మాయిల్ గారూ అటువంటి పనే చేస్తున్నారు. కొంచెం మౌనంతోనూ, కొంచేం ధ్యానంతోనూ ... - వేగుంట మోహన ప్రసాద్
 ఉత్తమ వస్తువు, ఉత్తమ రూపం కలసినపుడు అయిన ఉత్తమ కవిత ఉత్తమ భావాన్ని ప్రత్యక్ష పరుస్తుంది. వీరి కవితలు అటు వంటివే. కనుకనే వాటిని ఉత్తమ కవితలంటాను. - సంజీవదేవ్
 ఈయన కవిత్వంలో స్పష్టాస్పష్టత ఉంటుంది. పారదర్శకత్వం ఉండదు. పదౌచిత్యం ఉంటుంది. పదాడంబరం ఉండదు. భావ గాంభీర్యం ఉంటుంది. భాషా క్లిష్టత ఉండదు. పురోగమన శీలత ఉంటుంది. సిధాంత వలయం ఉండదు. అనుభవం వైయక్తికమే. దృకపధం విశ్వజనీనం. ఇది ఈయన తొలి కవితా సంకలనమేకాని తొలినాటి కవితల సంకలనం కాదు. - చేకూరి రామారావు
 ఇలాంటి కవిత్వం చెప్పటానికి మనిషి తాత్వికుడై వుండాలి. చుట్టూరావున్న మనుషుల్ని ప్రేమించగలిగిన వాడై వుండాలి. ముకుందరామారావు గారు ఆ కోవకు చెందిన వారు. - దీవి సుబ్బారావు
 తెలుగు సాహిత్య వాతావరణానికి ముకుంద రామారావు గారు ఒక గొప్ప ఉపకారం చేశారు. నోబెల్‌ బహుమానపు మహద్ద్వారం తెరిచి, ఆ బహుమానం పొందిన కవిత్వంలో ఏం జరిగిందో కళ్ళు మిరుమిట్లు గొలిపేలా చూపించారు. 1901 నుంచీ 2011 వరకూ నోబెల్‌ బహుమానం అందుకున్న కవుల జీవితకథలు సంగ్రహంగా చెప్పి, వాళ్ళ కవిత్వంలో మచ్చుతునకలు కొన్ని అనువాదం చేసి అందించారు. -వేల్చేరు నారాయణరావు
 నవంబరు 2025 చివరిలో వచ్చిన ‘అగమ్యగమ్యాలు’ చరిత్ర చెక్కిలి మీద ఘనీభవించిన ఒక కన్నీటి చుక్క. ఒకనాడు ఘంటంతో రాసిన పురాతన తాళపత్ర గ్రంథాలంత అమూల్యమైన పుస్తకం ఇది. 80 సంవత్సరాల వయసులో ముకుందరామారావు పగలూ, రాత్రీ యేళ్ల తరబడి చేసిన అవిశ్రాంత కృషికి, అధ్యయనానికీ ఒక కొండ గుర్తుగా ఈ గ్రంథం చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది. ‘అగమ్య గమ్యాలు’ ఒక తరం జీవనానుభవానికి ఘనమైన నివాళి. చరిత్ర చీకటి వీధుల్లో నడుస్తుంటే, ముకుంద రామారావు పాదముద్రలు కాగితాలపై వాక్యాలవుతాయి. రాలిపోయిన పాత జ్ఞాపకాలు మళ్లీ చిగురిస్తాయి. ఆయన వేలి కొసల నుంచి రంగుల సీతాకోకచిలకలు ఎగిరి మన భుజాలపై వాలతాయి. – తాడి ప్రకాష్, ప్రముఖ జర్నలిస్ట్

 అదేగాలి కవిత్వ సంపుటి ఆవిష్కరణ చిత్రమాలిక 

బయటి లింకులు
 కదిలించే కలాలు - కొండ్ర్రెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి, నేటినిజం దినపత్రిక 2014 ఆగస్టు 14 సంచిక

వర్గం:1944 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు