బక్సర్ జిల్లా

బీహార్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో బక్సర్ జిల్లా ఒకటి. బక్సర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది.

చరిత్ర

పౌరాణిక కథనాలు
పురాతన చరిత్రలో ఈ ప్రాంతం " సిద్ధాశ్రమం, వేద్‌ర్భపురి, కరుష్, తపోవన్, చైత్రాథ్, వ్యాగ్రసర్, బక్సర్ అని పిలువబడింది. బక్సర్ ప్రాతం రామాయణ కావ్యాంలో ప్రస్తావించబడింది. వ్యాగ్రసర్ నుండి బక్సర్ అనే పదం వచ్చిందని భావిస్తున్నారు. వేద్‌షిర ఋషిని దుర్వాసుడు శపించినందున వేద్‌షిర ఋషికి పులి ముఖం వచ్చిందని తరువాత వేద్‌షిర ౠషి ఒక పవిత్రమైన సరోవరంలో 
స్నానం ఆచరించిన తరువాత ఆయనకు తన అసలైన ముఖం వచ్చిందని అందువలన ఇది వ్యాగ్రసర్ అయిందని విశ్వసిస్తున్నారు.
 విశ్వామిత్రుడు 
శ్రీరాముని గురువైన విశ్వామిత్రుడు 8 వేలమంది సన్యాసులతో గంగాతీరంలో నిర్మించిన పవిత్ర ఆశ్రమప్రాంతం ఇదని విశ్వసిస్తున్నారు. శ్రీరాముడు ఈ ప్రాంతంలో శ్రీరాముడు రాక్షసి తాటకిని వధించాడని భావిస్తున్నారు. శ్రీరాముడు లక్షణునితో ఇక్కడ గురూపదేశం పొందాడని భావిస్తున్నారు. 
 అహల్య 
గౌతమ మహర్షి భార్య అహల్య శ్రీరాముని ద్వారా శాపవిమోచనం పొందిన ప్రదేశం ఇదని భావిస్తున్నారు. బక్సర్ పట్టణానికి 6కి.మీ దూరంలో ఉన్న అహిరౌలి అహల్య శాపవిమోచనం పొందిన  
ప్రాంతమని భావిస్తున్నారు. వ్యాగ్రసర్ ప్రాంతం ప్రస్తుతం పర్యాటక కేంద్రంగా ఉంది.

భౌగోళికం
బాక్సర్ జిల్లా వైశాల్యం వైశాల్యం 1703 చ.కి.మీ. ఇది ఆస్ట్రేలియా లోని బత్రస్ట్ ద్వీపం జనసంఖ్యకు సమానమని భావిస్తున్నారు. .

విభాగాలు
 జిల్లాలో 2 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి : బక్సర్ , దుంరాన్.
 బక్సర్ ఉపవిభాగంలో 6 మండలాలు ఉన్నాయి : బక్సర్, ఇతర్హి, చౌసా , రాజ్పూర్. 
 దుంరావ్  ఉపవిభాగంలో  మండలాలు ఉన్నాయి : దుంరావ్, నవ్‌నగర్, బ్రహ్మపూర్, కేసత్, చక్కి, చౌగైన్ , సింరి. 
 పురపాలకాలు 2 ఉన్నాయి : బక్సర్ , దుంరావ్.

ప్రయాణసౌకర్యాలు
బస్కార్ పట్టణం గంగానదీతీరంలో ఉంది. గంగానది మీద రహదారి వంతెన " వీర్ కుంవర్ సింగ్ సేతు " బక్సర్ జిల్లాను పొరుగునా ఉన్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంతో అనుసంధానిస్తుంది. జిల్లా కేంద్రం రాష్ట్ర రాజధాని పాట్నా నగరంతో రహదారి , రైలు మార్గంతో అనుసంధానించబడి ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన వారణాసి, బలియా , ఘాజీపూర్ నగరాలతో బక్సర్ చక్కాగా అనుసంధానించబడి ఉంది.

 2001 లో గణాంకాలు 
 విషయాలు వివరణలు జిల్లా జనసంఖ్య . 1,707,643,  ఇది దాదాపు. గాంబియా దేశ జనసంఖ్యకు సమానం. అమెరికాలోని.  నెబ్రాస్కా నగర జనసంఖ్యకు సమం.  640 భారతదేశ జిల్లాలలో.  285 వ స్థానంలో ఉంది.  1చ.కి.మీ జనసాంద్రత. 1003 .  2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం. 21.77%. స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి. 922:1000   జాతియ సరాసరి (928) కంటే. తక్కువ అక్షరాస్యత శాతం. 71.77%. జాతియ సరాసరి (72%) కంటే. తక్కువ

పంచ్‌కోషి పరిక్రమ
సంవత్సరానికి ఒకసారి ఈ ప్రాంతంలో చేసే మతపరమైన యాత్రను పంచ్‌కోషి పరిక్రమ అంటారు. ఈ యాత్ర 5 రోజులపాటు నిర్వహించబడుతుంది.పరిక్రమలో భాగంగా భక్తులు బక్సర్ పరిసరాలలో ఉన్న 5 గ్రామాలలో రాత్రివేళ బస చేస్తారు. పరిక్రమసమయంలో భక్తులు పలు వైవిధ్యమైన ఆహారాలను వండుకుంటారు. వాటిలో ఒకటి లిట్టి - భంట. బీహారులో ఈ వంట చాలా ప్రసిద్ధం. వేపిన మినుములకు ఉప్ప కారం చేసి నింపి వండే గోధుమలతో చేసిన గుడ్రని ఆహారమే లిట్టి. భంటా అంటే గుండ్రని వంకాయ. వంకాయలు, ఉర్లగడ్డలు, టమేటాలను కాల్చిన పిడకల మీద కాల్చి చెక్కుతీసి నలిపి అదే మంటమీద కాల్చిన లిట్టిలతో చేర్చి తింటారు.

చిత్రమాలిక 

మూలాలు 

బయటి లింకులు
  Buxar Information Portal 

'మూలాలు 

 వెలుపలి లింకులు 

వర్గం:పాట్నా డివిజను

వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:బీహార్ జిల్లాలు