కుల్లు జిల్లా

హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని 12 జిల్లాలలో కుల్లు జిల్లా ఒకటి. జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దులో రాంపూర్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్), ఉత్తర సరిహద్దులో రోహ్తంగ్ పాస్ ఉన్నాయి.
జిల్లాలోని అతి పెద్ద లోయను కుల్లు లోయ అంటారు. దీనిని " దేవతా లోయ " అని కూడా అంటారు. ఈ లోయ మద్య భాగంలో బియాస్ నదీతీరంలో కుల్లు పట్టణం ఉంది. జిల్లాలోని మరొక లోయ పేరు లగ్ లోయ. ఇక్కడి నుండి ఒప్పందదారులు 150 సంవత్సరాల నుండి నిరంతరంగా కలపను తరలిస్తూనే ఉన్నారు. 

ఉత్తరంగా అదనంగా మణలి (హిమాచల్ ప్రదేశ్) ఉంది. కుల్లు పట్టణానికి 12 కి.మీ దూరంలో పురాతన కుల్లు రాజ సంస్థానానికి చెందిన నగ్గర్ కోట ఉంది. 17వ శతాబ్దంలో " రాజా సిధ్ సింగ్ " ఈ కోటను నిర్మించి తన నివాసాన్ని కోటకు మార్చుకున్నాడని (1637-72) భావిస్తున్నారు. దీనిని దుల్తాన్‌పూర్ అని పిలిచారు. ఈ కోటలో " రూపి ప్యాలెస్, పలు ఆలయాలు , పొడవైన అంగడి వీధి ఉన్నాయి.బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1846లో  కాంగ్రా (హిమాచల్ ప్రదేశ్) , సిక్కుల నుండి కుల్లు స్వాధీనపరచుకున్నారు. ఈ కోటలో ఇప్పటికీ రాజకుటింబీకుల్లు నివసిస్తున్నప్పటికీ పురాతన నగ్గర్ కోటలో చాలాభాగం బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి విక్రయించబడింది. కాశ్మీర్లో ప్రస్తుతం నెలకొన్న అశాంతి కారణంగా భారతదేశంలోని వేసవి తాపం నుండి తప్పించుకోవడానికి పర్యాటకుల్లు ఇప్పుడు మణలి , కుల్లు లోయలను వేసవి విహారానికి ఎంచుకుంటున్నారు.  జిల్లా తూర్పు భూభాగంలో ఉన్న మనికరన్‌లో సిక్కూ , హిందూ ఆలయాలు , ప్రబల ఉష్ణగుండాలు ఉన్నాయి. ప్రముఖ  " హిడింబా దేవి ఆలయం " ఈ జిల్లాలోని మణలి వద్ద ఉంది. 
జిల్లాలో మనికరన్ సమీపంలో పలు సిక్కు గ్రామాలు ఉన్నాయి. కుల్లు లోయ ఈశాన్యంలో ప్రముఖ మలానా లోయ ఉంది.

 2001 లో గణాంకాలు 
 విషయాలు వివరణలు జిల్లా జనసంఖ్య  437,474,   ఇది దాదాపు మాల్టా దేశ జనసంఖ్యకు సమానం   అమెరికాలోని  నగర జనసంఖ్యకు సమం 640 భారతదేశ జిల్లాలలో  553వ స్థానంలో ఉంది.  1చ.కి.మీ జనసాంద్రత  79   2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం  14.65%. స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి  950:1000 జాతియ సరాసరి (928) కంటే  అధికం అక్షరాస్యత శాతం  80.14%.  జాతియ సరాసరి (72%) కంటే  అధికం

ప్రత్యేక విశేషాలు
కుల్లు జిల్లాలో ఉప విభాగాలు:కుల్లు, అన్ని, బంజర్, మనలి.
కుల్లు జిల్లాలో తెహ్సిల్స్ : కుల్లు, నిర్మండ్, బంజర్, మనలి, అన్ని.
కుల్లు జిల్లాలో ఉప- తెహ్సిల్స్  సైంజ్.
 అదనపు సమాచారం కొరకు  , కుల్లు జిల్లా అధికారిక వెబ్‌సైట్

చిత్రమాలిక

సరిహద్దులు

 మూలాలు 

బయటి లింకులు

 DISTRICT PROFILE

వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ జిల్లాలు

nl:District Kullu
sv:Kullu