మానికొండ సత్యనారాయణశాస్త్రి

మానికొండ సత్యనారాయణశాస్త్రి (1895-1985) స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, రాజకీయనాయకులు, రచయిత, పత్రికా సంపాదకులు. అతను అమితమైన దేశభక్తుడు; అనేకసార్లు జైలు శిక్ష అనుభవించడం ద్వారా జాతీయ లక్ష్యం పట్ల తన అంకితభావానికి ఆదర్శప్రాయమైన వ్యక్తిగా చరిత్రలో నిలిచాడు.

 జీవిత విశేషాలు 
మానికొండ సత్యనారాయణశాస్త్రి కృష్ణా జిల్లా, గుడివాడ తాలూకా ఉరుటూరు గ్రామంలో 7 జూలై 1895 తేదీన లక్ష్మీనరసింహం దంపతులకు జన్మించారు. అతను బి.ఎ చదివాడు. 1939 లో న్యాయశాస్త్ర పరీక్షకు హాజరై బి.ఎల్. పట్టా పొందారు.

1921 సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం సమయంలో న్యాయ కళాశాలను  విడిచిపెట్టాడు; తరువాత 1939లో ప్రైవేట్ చదువు ద్వారా లా డిగ్రీ పొందాడు, కానీ ఎప్పుడూ లా ప్రాక్టీస్ చేయలేదు; అన్ని జాతీయ ఉద్యమాలలో జైలు శిక్ష అనుభవించాడు; 1921-22లో విజయవాడలోని జాతీయ పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడిగా ధైర్యంగా పనిచేశాడు.  సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో పాల్గొని 1922 ఏప్రిల్ 26 నుండి 1923 జనవరి 25 వరకు  రాజమండ్రి మరియు కడలూరు జైళ్లలో తొమ్మిది నెలలు శిక్షను అనుభవించాడు.  మళ్ళీ 1930 మే 13 నుండి రాజమండ్రి మరియు వెల్లూరు జైళ్లలో ఉప్పు సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో పాల్గొని  తొమ్మిది నెలల శిక్షను  అనుభవించారు; విడుదలైన తర్వాత, 1931 జనవరి 28న   సివిల్ డిస్ ఒబెయన్స్ ఉద్యమానికి సంబంధించి మళ్ళీ ఆరు నెలల  జైలు శిక్ష అనుభవించారు; రాజమండ్రి మరియు అలీపురం జైళ్లలో జైలు శిక్ష అనుభవించారు; గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం ప్రకారం 1931 మార్చి 13న  విడుదలయ్యారు; మళ్ళీ శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో పాల్గొని 1-2-1932 నుండి కడలూరు మరియు వెల్లూరు జైళ్లలో రెండు సంవత్సరాల మూడు నెలల  శిక్షను అనుభవించారు; క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు 8-9-1942 నుండి అలీపోరం క్యాంప్ జైలులో ఒక సంవత్సరం మరియు రెండు నెలల శిక్షను  అనుభవించారు; 8-7-1945 వరకు వెల్లూరు మరియు తంజావూరు జైళ్లలో నిర్బంధించబడిన శిక్ష ముగిసిన వెంటనే   పశ్చిమ కృష్ణ డి. సి. సి కార్యదర్శి గా 1922-23 మధ్య,  , ఎ. పి. సి. సి ఆర్గనైజింగ్ సెక్రటరీ గా  1936-37 మధ్య,  ఎనిమిది సంవత్సరాలు కృష్ణా జిల్లా సహకార కేంద్ర బ్యాంకు కార్యదర్శిగా; "సత్యాగ్రహి" మరియు "గ్రామ స్వరాజ్య" వారపత్రికల సంపాదకునిగా పనిచేసాడు. అతను  వివిధ అంశాలపై ఇంగ్లీష్ మరియు తెలుగులో అనేక రచనలు రాసిన రచయితగా; వాటిలో "బ్రిటిష్ మహాయుగము", తెలుగు వాల్మీకం మరియు బాల గంగాధర్ తిలక్ ఉపన్యాసాలు మొదలైనవి ఉన్నాయి. భారత ప్రభుత్వం నుండి  నెలకు రూ.1.00 . సాహిత్య పెన్షన్ గ్రహీత; "తూర్పు కృష్ణ జిల్లా జతయోద్యమ చరిత్ర"ను సవరించారు.

అయినా ప్రజాసేవ లోనే జీవితాన్ని గడిపారు. వీరు సత్యాగ్రహి, గ్రామ స్వరాజ్య వారపత్రికలను సంపాదకులుగా పనిచేసారు. వీరు తెలుగులోను, ఆంగ్లంలోను ఎన్నో గ్రంథాలను రచించారు. ఆంగ్లంలో బసు పండితుడు రచించిన చారిత్రక గ్రంథాన్ని బ్రిటిష్ మహాయుగము అనే పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించారు. వీరు 90 ఏళ్ల వయసులో 1985 లో పరమపదించారు.

రచనలు
 బ్రిటిష్ మహాయుగము
 లోకమాన్య బాలగంగాధర తిలక్ జీవితచరిత్రభారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో తిలక్ జీవితచరిత్ర పుస్తక ప్రతి.
 తూర్పు కృష్ణా జిల్లా జాతీయోద్యమ చరిత్ర
 మానికొండ రామాయణము

మూలాలు

 సత్యనారాయణశాస్త్రి, మానికొండ, 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, రెండవ భాగము, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్, 2005, పేజీలు: 908-9.

వర్గం:1895 జననాలు
వర్గం:1985 మరణాలు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పాత్రికేయులు