వర్తమానతరంగిణి

'వర్తమానతరంగిణి' 1842 జూన్ 8 న మద్రాసులో సయ్యద్ రహమతుల్లా స్థాపించిన వార పత్రిక. ఇది ఒక ముస్లిం వెలువరించిన తొలి తెలుగు వార పత్రిక. ఇది ఒక దశాబ్దం పైగా కొనసాగింది. చిన్నయసూరి రచనా ప్రారంభ దశలో వర్తమానతరంగిణిలో రాసేవాడు. ఈ పత్రిక వాడుక భాషలోనే వెలువడేది. బుచ్చిరెడ్డిపాళెం నుంచి వర్తమానతరంగిణి మాసపత్రిక సాహిత్యానికి, వార్తలకు సమప్రాధాన్యాన్నిస్తూ వెలువడింది. ఆరునెలల తరువాత పత్రికకు సంపాదకుడుగా పువ్వాడ వెంకట్రావు పనిచేసాడు.

 విశేషాలు 
మొదటి పత్రికలో ఆయన రాసిన మాటలు: "మేము మిక్కిలి ధనవంతులము కాము. ఆంధ్ర భాష యందు మిక్కిలి జ్ఞానము గలవారమూ కాము. హిందువుల యొక్క స్నేహమునకు పాత్రులమై తద్వారా ప్రతిష్ట పొందవలెననే తాత్పర్యము చేత నూరార్లు వ్యయపడి ముద్రాక్షరములు మొదలగు పనిముట్లను సంపాదించి ఈ పత్రికను ఉదయింపజేయడమునకు కారకులమైతిమి"

పత్రిక ఇంగ్లీషు డెమ్మీ సైజులో చైనా పీచు కాగితంపై 12 పేజీలు ఉండేది. పేజీకి రెండు కాలములుండేవి. ఒక్కోసారి 8 పేజీలే వేసేవారు. ఫోర్ట్‌ సెంట్‌జార్టి గెజిట్‌ లోని విషయాలను తెలుగులోకి అనువదించి వేసేవారు. అందుచేత గెజిట్‌ ప్రతి మంగళవారం వెలువడగా, వర్తమానతరంగిణి ప్రతి బుధవారం వెలువడేది. ఆ తర్వాత ప్రతి గురువారం వెలువడేది. అప్పుడప్పుడూ పత్రికకు అనుబంధం కూడా వేసేవారు. దాన్ని 'ఉపపత్రిక' అనేవారు.

 రచనలు 
వర్తమానతరంగిణిలో క్రైస్తవమత ప్రచారఖండన, సమస్యాపూరణలు, అధికారుల నిరంకుశ ప్రవర్తనలు మొదలైనవి ప్రచురించేవారు. లోకరక్షకుడు, జనమనోరంజకుడు, లోకోపకారి, న్యాయవాది, సకలజనసమ్మతుడు, వికటసంకట కవి అనే పేర్లతో పాఠకుల లేఖలను ఇందులో ప్రచురించేవారు. ఆంధ్ర భాషా సంజీవని, వివేకవర్థిని వంటి పత్రికలు ఈ పత్రిక గురించి రాసాయి. తెలుగులో ప్రసిద్ధి పొందిన తొలి పత్రికలలో ఇది మొదటిది. మహాభారతాన్ని తొలిసారిగా, 1842 లో, వర్తమానతరంగిణిలో ప్రచురించారు. కొన్ని ప్రబంధాలు, శతకాలను కూడా ఇందులో ప్రచురించారు.

 మూలాలు 

వర్గం:తెలుగు వారపత్రికలు
వర్గం:మద్రాసు నుండి ప్రచురితమైన తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:19 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు