పామిటొలిక్ ఆమ్లం

పామిటొలిక్ ఆమ్లం (palmitoleic acid) ఒక అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.ఈ ఆమ్లాన్నీ  పామిటో లియిక్ ఆసిడ్, పామిటోలి ఈయిక్ ఆసిడ్  అనికూడా పలుకుతారు. ఇది ఎక్కువగా పామే కుటుంబానికి చెందిన చెట్ల గింజల, కాయల నూనెల్లో ట్రైగ్లిజరాయిడు రూపంలో లభిస్తుంది.గ్లిజరాయిడులు ఆనగా ఒక అణువు గ్లిజరాల్, మూడు అణువులు కొవ్వు ఆమ్లాలు సంయోగం చెందటం వలన ఏర్పడిన జిడ్డువంటి సమ్మేళన ద్రవపదార్థం. ఈ ట్రైగ్లిజరాయుడులనే నూనెలులేదాకొవ్వులు అంటారు.సాధారణ వాతావరణ ఉష్ణోగ్రతవద్ద ద్రవరూపంలో వుండు ట్రైగ్లిజరాయుడులను నూనెలు అనియు, ఘన లేదా అర్థఘన రూపంలో వుండు గ్లిజరాయిడులను కొవ్వులని అంటారు. కొవ్వులు ఎక్కువ శాతంలో సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలను కలిగివుండటం వలన, వాటి ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలకన్న ఎక్కువకావటం వలన, ఇవి ఘన రూపంలో కన్పించును. కొవ్వు ఆమ్లాలన్నియు మోనో కార్బోక్సిలిక్ ఆమ్లాలు. కొవ్వు ఆమ్లం అధికభాగం హైడ్రోజన్, కార్బనుల అసుసంధానం వలన ఏర్పడిన ఒక సంకెలవంటి రూపంలో వుండును. ఈ సంకెలను హైడ్రోకార్బన్ శృంఖలం అంటారు.
ఆమ్ల రూపకత-లక్షణాలు
పామిటోలిక్ లేదా పామిటొ లియిక్ ఆమ్లం 16 కార్బనులనుకలిగి, ఒక ద్వింబంధాన్ని కలిగి, మొక్కల, జంతువు కొవ్వులలో లలో లభించు అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లం. ఆమ్లంలో ద్విబంధం 9 వకార్బను (కార్బోక్సిల్ (COOH) వద్దనుంచి లెక్కించిన) వద్దఏర్పడివుండటం వలన, బంధం వద్ద సిస్ (cis) మెలికను కలిగివున్నందున ఈ ఆమ్లాన్ని సిస్,9-పామిటోలిక్ ఆమ్లం అంటారు.ఇది వాడుక పేరు. శాస్త్రీయ పేరు అయినచో 9, సిస్ -హెక్సాడెసెనోయిక్ ఆసిడ్ (9-cis-Hexadecenoic acid).క్లుప్తంగా C16:1n,9 అంటారు.అనగా ఆమ్లంలో 16 కార్బనులున్నవి, ఒకద్విబంధం ఉన్నది, అది 9 వకార్బనువద్ద ఉన్నదని అర్థం.ఆమ్లంలోని మిథైల్ (CH3) సమూహం నుంచి లెక్కించిన ద్విబంధం 7 వ కార్బనువద్ద ఉండుటచే దీనీ ఒమేగా (ω)7-అమ్లమనికూడా పిలుస్తారు
అణుసంకేత సూత్రం= C15H29COOH.
ద్విబంధ స్థానాన్ని చూపించు అణుసంకేత సూత్రం= CH3 (CH) 5HC=CH (CH2) 7COOH

ఆమ్లం యొక్క భౌతిక గుణాల పట్టిక 

గుణము విలువల మితి భౌతిక స్థితిరంగులేని ద్రవంఅణుసంకేత సూత్రంC15H29COOHఅణుభారం254.4వక్రీభవన సూచికn20D  1.46 (lit.)ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత	0.5 °Cబాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత162 °C (lit.), 0.6 mmHg వద్దసాంద్రత,20 °Cవద్ద 0.90 g/mL 

 లభ్యత :మొక్కల గింజలనూనెలలో, జంతుకొవ్వులలో కన్పిస్తుంది.మానవదేహ వ్యవస్థలో అడిపొస్ కణజాలం ( adipose tissue) నిర్మాణంలో, కాలేయంలో వున్నది .

ఉపయోగాలు

ఇవికూడా చూడండి
కొవ్వు ఆమ్లం
అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
నూనెలు

బయటి లింకులు
https://web.archive.org/web/20140220043523/http://www.worldofmolecules.com/foods/palmitoleic_acid.htm

మూలాలు/ఆధారాలు

వర్గం:కొవ్వు ఆమ్లాలు
వర్గం:అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు
వర్గం:కర్బన సమ్మేళనాలు