ఉప్పుగుండూరి అశ్వత్థనారాయణ

ఉప్పుగుండూరి అశ్వతనారాయణ ( 1928 జూలై 1 - 2016 మార్చి 6) మహదేవన్ ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ వాటర్ రిసోర్సెస్ మేనేజ్‌మెంట్, ఇండియా గౌరవ డైరెక్టర్.Indian National Science Academy (2016) Obituary: Uppugunduri Aswathanarayana. Proc Indian Natn Sci Acad 82 No. 4 September 2016 pp. 1325-1338 అతను స్వతంత్ర భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి భూగర్భ శాస్త్రవేత్తగా గౌరవించబడ్డాడు. అతను భారతదేశంలోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో భూగర్భ శాస్త్రాన్ని అభ్యసించాడు, బోధించాడు; కాలిఫోర్నియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, పసాదేనా, కాలిఫోర్నియా ; ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వెస్ట్రన్ అంటారియో, కెనడా; సాగర్ విశ్వవిద్యాలయం, భారతదేశం; యూనివర్శిటీ ఆఫ్ దార్ ఎస్ సలామ్, టాంజానియా, యూనివర్సిడేడ్ ఎడ్వర్డో మోండ్‌లేన్, మొజాంబిక్. అతను భారతదేశంలోని సాగర్ విశ్వవిద్యాలయంలో భూగర్భ శాస్త్రంలో అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీ సెంటర్‌కు డీన్, డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు; జియాలజీ విభాగం అధిపతి, దార్ ఎస్ సలామ్ విశ్వవిద్యాలయం, టాంజానియా; డైరెక్టర్, స్టేట్ మైనింగ్ కార్పొరేషన్, టాంజానియా, పర్యావరణం, సాంకేతిక సలహాదారు, మొజాంబిక్. అతను మొజాంబిక్‌లో ఉన్నప్పుడు UNDP, వరల్డ్ బ్యాంక్, లూయిస్ బెర్గర్ ఇంక్., SIDA లకు కన్సల్టెంట్‌గా కూడా పనిచేశాడు.

 విద్య 
అశ్వత్థానారాయణకు పేదరికం కారణంగా బాల్యం కష్టమైంది. అతను భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఒంగోలులోని మున్సిపల్ హైస్కూల్ విద్యార్థి. అతను 30 నిమిషాలు ఆలస్యంగా పరీక్ష హాలుకు చేరుకున్నప్పుడు అప్పటి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని సెకండరీ స్కూల్ లీవింగ్ సర్టిఫికేట్‌లో గణిత పరీక్షకు దాదాపు దూరమయ్యాడు, ఎందుకంటే అతను చాలా దూరం నుండి వేడి ఎండలో చెప్పులు లేకుండా నడవవలసి వచ్చింది. అతను గణితంలో 100% మార్కులు సాధించాడు. పరీక్షలో మొత్తం మార్కులతో రికార్డు సృష్టించాడు. ఉన్నత పాఠశాలలో అతను ప్రతిభ కనబరిచినప్పటికీ, అతని తల్లిదండ్రుల ఆర్థిక స్తోమత లేనందున అతను కళాశాలకు వెళ్లాలనే ఆలోచనను దాదాపుగా విరమించుకున్నాడు. అంతిమంగా అతని తల్లి తన వద్ద ఉన్న ఆభరణాలను అమ్మవలసి వచ్చింది, కొంత సమయం తరువాత అతన్ని కాలేజీకి, విశ్వవిద్యాలయానికి పంపవలసి వచ్చింది.

ఇది అతని గురువు, ఆంధ్రా యూనివర్సిటీకి చెందిన ఫ్రొఫెసర్ సి. మహదేవన్, ఆ తర్వాత న్యూక్లియర్ జియాలజీగా పిలవబడే అతని డాక్టరల్ అధ్యయనాలను ప్రారంభించాడు.  ఆ రోజుల్లో జియాలజీ అనేది కేవలం సుత్తి, చేతి లెన్స్ వ్యవహారం. ముంబైలోని టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ సహాయంతో తాను స్వయంగా తయారు చేసిన పరికరాలను ఉపయోగించి రేడియోధార్మికత అధ్యయనాలలో డాక్టరల్ పరిశోధన చేశాడు. ఇది భారతదేశంలో న్యూక్లియర్ జియాలజీపై మొదటి డాక్టోరల్ థీసిస్. యు.కెకి చెందిన ఆర్థర్ హోమ్స్, FRS, జె. టుజో విల్సన్, FRS, కెనడా, లూయిస్ అహ్రెన్స్ ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో పరిశీలించారు. తరువాత అతను 1957లో కాల్టెక్‌లో క్లెయిర్ ప్యాటర్‌సన్‌తో లెడ్ ఐసోటోపులపై పోస్ట్-డాక్టోరల్ పనిచేసాడు. 1963లో ఇంగ్లాండ్‌లోని ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో ఎస్. మూర్‌బాత్‌తో Rb – Sr, K – Ar డేటింగ్ చేశాడు .

 జీవితం 
అర్ధ శతాబ్దానికి పైగా బోధన, పరిశోధన, సంస్థాగత సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించే వృత్తిలో, అశ్వథనారాయణ భారతదేశంలోని విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయంతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు, అది అతని విద్యాసంస్థ; కాలిఫోర్నియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, పసాదేనా, కాలిఫోర్నియా, USA; ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, ఆక్స్‌ఫర్డ్, ఇంగ్లాండ్; యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వెస్ట్రన్ అంటారియో, లండన్, కెనడా; యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సౌగర్, సాగర్, మధ్యప్రదేశ్, భారతదేశం; యూనివర్శిటీ ఆఫ్ దార్ ఎస్ సలామ్, డార్ ఎస్ సలామ్, టాంజానియా, యూనివర్సిడేడ్ ఎడ్వర్డో మోండ్‌లేన్, మాపుటో, మొజాంబిక్. అతను సాగర్ విశ్వవిద్యాలయంలోని భూగర్భ శాస్త్రంలో అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీ సెంటర్‌కు డీన్, డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు; జియాలజీ విభాగం అధిపతి, దార్ ఎస్ సలామ్ విశ్వవిద్యాలయం; డైరెక్టర్, స్టేట్ మైనింగ్ కార్పొరేషన్, టాంజానియా, పర్యావరణం అండ్ సాంకేతిక సలహాదారు, మొజాంబిక్. అతను మొజాంబిక్‌లో ఉన్నప్పుడు UNDP, వరల్డ్ బ్యాంక్, లూయిస్ బెర్గర్ ఇంక్., SIDA లకు కన్సల్టెంట్‌గా కూడా పనిచేశాడు. అతను UGC నేషనల్ ఫెలో, ఇండియా (1976–79); UGC నేషనల్ లెక్చరర్, ఇండియా, UNIDO కన్సల్టెంట్ ఆన్ నాన్-మెటాలిక్ మినరల్స్, వియన్నా (1988).

 పురస్కారాలు 
అశ్వథనారాయణ అమెరికన్ జియోఫిజికల్ యూనియన్ యొక్క ఎక్సలెన్స్ ఇన్ జియోఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ అవార్డు (2005; ఇంటర్నేషనల్ అవార్డు (2007)  ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ జియోకెమిస్ట్రీ యొక్క సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ రికగ్నిషన్ (2007);, ఎమినెంట్ సిటిజన్ అవార్డును అందుకున్నారు. శివానంద ట్రస్ట్ యొక్క వాటర్ సైన్సెస్ ప్రాంతం, భారతదేశం (2007).

మూలాలు

బాహ్య్త లంకెలు

వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు