గొలుసు పంపు

గొలుసు పంపు అనగా ఒక రకమైన నీటి పంపు. ఇందులో అనేక వృత్తాకార చట్రాలను ఒకదాని తరువాత ఒకటి వరుసగా అమర్చబడి ఉంటాయి. 

ఈ గొలుసులో ఒక భాగం నీటిలో మునిగి ఉంటుంది. ఈ గొలుసు దాని చట్రం వ్యాసం కన్నా ఎక్కువ వ్యాసం గల  ఒక గొట్టం గుండా అమర్చబడి ఉంటుంది. ఈ గొలుసు నిరంతరం తిరగడం మూలంగా గొలుసులోని చట్రాల ద్వారా నీరు పైకి  వస్తుంది. 

అందువలన ఈ గొలుసు తిరిగినపుడు దీనికున్న పాత్రలు పల్లంలోనున్న నీటివనరు లోపలికి మునిగి నీటిని నింపుకొని గట్టునున్న కాలువలకు చేరవేస్తాయి. ఈ చైన్ పంపులను ప్రాచీన మధ్య ప్రాచ్యం, ఐరోపా, చైనా, ప్రాచీన ఈజిప్ట్ లలో శతాబ్దాలుగా ఉపయోగించారు.

 చరిత్ర 
ఈ పరికరం యొక్క ప్రారంభ ఆధారాలు 700 B.C ల లోణి బాబిలోనియా గ్రంథాలలో ఉన్నాయి. ఈ పంపులు సాధారణంగా మానవులు లేదా జంతువుల శక్తి ద్వారా నడపబడేవి.Joseph Needham, Science and Civilisation in China 4(2) (1965), p. 352. ఈ పంపులు 200 B.C ప్రాంతంలో పురాతన ఈజిప్టు లో కూడా ఉన్నట్లు ఆధారాలున్నాయి. ఇవి గేర్లతో నడిచినట్లు ఆధారాలున్నాయి. 

ఒక రకమైన గొలుసు పంఫును ప్రాచీన గ్రీకులు, రోమల్ను ఉపయోగించారు. వారు కొన్ని సార్లు ఈ గొలుసుకు కుండలు, గరిటెలు వంటివి అమర్చారు. 2వ శతాబ్దంలో దీనిని లండన్ భద్రపరిచారు.  2వ శతాబ్దంలో ఈ పరికరం గురించి ఫిలో ఆఫ్ బైజాంటియో తన రచనలలో ప్రస్తావించాడు.  30 B.C. లో విట్రవస్ అనే చరిత్రకారుడు ఈ పరికరం గురించి ప్రస్తావించాడు. 1వ శతాబ్దంలో  నేమీ సరస్సు లో రోమన్లు ఉపయోగించారు. .Needham, Volume 4, Part 2, p. 109. 

ఈ గొలుసు పంపులను యూరోపియన్లు పురరుజ్జీవన కాలంలో ఖనిజాలను తీయడానికి, ఉపయోగించారు. G. Agricola, In Re Metallica, <page needed>. 

ఇవి కూడా చూడండి
తాడు పంపు

 మూలాలు 

వర్గం:పంపులు