కామవర్ధిని రాగం

కామవర్ధిని రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం ఇది 72  మేళకర్త రాగాల జాబితాలో 51వ రాగం. .Ragas in Carnatic music, డా॥ఎస్.భాగ్యలక్ష్మి రచన, ప్ర.సం.1990, సీబీహెచ్ పబ్లిషర్స్Sri Muthuswami Dikshitar Keertanaigal by Vidwan A Sundaram Iyer, Pub. 1989, Music Book Publishers, Mylapore, Chennai దీనిని "పంతువరాళి" Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications అనే పేరుతో కూడా పిలుస్తారు. అయినప్పటికీ స్వచ్ఛతావాదులు దీనిని కామవర్ధినిగా పేర్కొనడానికి ఇష్టపడతారు. దీని అర్థం "కోరికను పెంచేది" నా పేరు దేవీ భాగవతంలో లలితా సహస్రనామం లో ఒక నామముగా పిలవబడుతున్నది కామ వర్ధిని " మాయను తొలగింప చేసేది అని అర్థం"

కచేరీ ప్రారంభంలో సాధారణంగా సంగీతకారులు  పాడటం వల్ల  ఈ రాగం బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈ రాగాన్ని ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కర్ణాటక సంగీత పాఠశాలలో "కాశీరామక్రియ" గా పిలుస్తారు. హిందూస్థానీ సంగీతంలో దీనికి సమానమైన రాగం "పూర్వి థాట్/పురియ ధనశ్రీ"Raganidhi by P. Subba Rao, Pub. 1964, The Music Academy of Madras

రాగ లక్షణాలు

 ఆరోహణ: స రిగా మ ప ధని స 
 (S R1 G3 M2 P D1 N3 S)
 అవరోహణ: సని ధ ప మగా రి స
 (S N3 D1 P M2 G3 R1 S)
ఈ రాగంలో వినిపించే స్వరాలు : శుద్ధ రిషభం, అంతర గాంధారం, ప్రతి మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం, కాకలి నిషాధం. ఈ సంపూర్ణ రాగం 15వ మేళకర్త రాగమైన మాయామాళవగౌళ రాగము నకు ప్రతి మధ్యమ సమానం.

 రచనలు 
 గురువిణ గులామనాగువ తనక - పురందరదాసు 
 రఘువర నన్ను, శంభో మహదేవ, సరమేగని, అపరామ భక్తి, శోభానే, సుందర ధరదేహం, నిన్నే నేరా నమ్మి, శివ శివ శివ అనరాదా - త్యాగరాజు
 ఎన్న గాను రామ - భద్రాచల రామదాసు 
 రామనాథం భజహే, విశాలక్షీం విశ్వేసీం, సేనాపతె పాలయమాం - ముత్తుస్వామి దీక్షితులు 
 సరసాక్ష పరిపాలయ మామాయి, పరిపాలయ సరసిరుహ , సరోరుహాసన - స్వాతి తిరునాళ్
 శరణం తవ - మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ
 శంకరి నిన్నే - మైసూరు వాసుదేవాచారి

 తెలుగు సినిమా పాటలు 
క్రమ సంఖ్యపాటతెలుగు సినిమా1చందన చర్చిత నీలకళేబర పీతవసన వనమాలీసతీ తులసి2కామలీలా ధను సన్నిభ మహాకవి కాళిదాసు (సినిమా)3మరులు రేకెత్త కరుణశ్రీ4నా హృది పయనించు శృంగార రథమామర్యాద రామన్న5రామ చిలుక త్యాగయ్య

మూలాలు

వర్గం:మేళకర్త రాగాలు