తోట తరణి

తోట తరణి ఒక ప్రముఖ సినీ కళా దర్శకుడు. జాతీయ పురస్కార గ్రహీత. సుమారు 100 సినిమాలకు పైగా కళా దర్శకత్వం వహించి, వాటి ప్రాచుర్యానికి తోడ్పడ్డాడు.

 వ్యక్తిగత జీవితం 
తోట తరణి పుట్టింది మద్రాసులో. తండ్రి తోట వెంకటేశ్వర రావు నాటకరంగ కళాకారుడు. ఆడ వేషాలు వేయడంలో నేర్పరి. ఆయనకు ఎనిమిది మంది సంతానం కావడంతో కుటుంబ పోషణ నిమిత్తం సినిమాల్లో అవకాశాలు వెతుక్కుంటూ చెన్నైకి వెళ్ళాడు. మల్లీశ్వరి సినిమాకు సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేశాడు. జయసింహ, అమరదీపం, పాండురంగ మహత్మ్యం, శంకరాభరణం, సిరిసిరిమువ్వ తదితర ప్రఖ్యాత సినిమాలకు ఆయనే కళాదర్శకుడు. దాంతో ఆయనకు మంచి పేరు వచ్చింది.

తరణికి ఐదేళ్ళ వయసు నుండే కళారంగం మీద ఆసక్తి మొదలైంది. కాగితం దొరికితే ఏదో ఒక బొమ్మలు గీస్తుండే వాడు. ఆయన చదువుకూడా సరిగా సాగలేదు. ప్రైవేటుగా మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలు రాసి తప్పాడు. తరువాత ఎన్. టీ. ఆర్ ప్రోత్సాహంతో మళ్ళీ చదివి మెట్రిక్యులేషన్ పాసై తరువాత చిత్రలేఖనంలో డిప్లోమా, పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ చేశాడు. తరువాత ముంబైలో ఒక కంపెనీలో ఆర్టిస్టుగా పనిచేశాడు. మద్రాసుకు తిరిగి వచ్చి తండ్రికి సినిమా సెట్లలో సహకరించడం మొదలుపెట్టాడు.

 కెరీర్ 
తండ్రితో పనిచేసేటపుడు తరణి ప్రతిభను గమనించిన దేవదాస్ కనకాల తన దర్శకత్వం నాగమల్లి అనే సినిమాలో అవకాశం కల్పించారు. తరువాత అమావాస్య చంద్రుడు,మౌనరాగం, నాయకుడు, అంజలి, దళపతి, రోజా, బొంబాయి తదితర విజయవంతమైన చిత్రాలకు పనిచేయడంతో అతని ప్రతిభ మరింత వెలుగులోకి వచ్చింది. గీతాంజలి, శివ, చైతన్య, నిర్ణయం, చినరాయుడు, శుభ సంకల్పం, చూడాలని ఉంది, మృగరాజు, మాస్ లాంటి కమర్షియల్ చిత్రాలకు కూడా పనిచేశాడు. మహేష్ బాబు నటించిన అర్జున్ సినిమా కోసం మదుర మీనాక్షి దేవాలయం సెట్టు వేశాడు. తరువాత గుణశేఖర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన రుద్రమదేవి సినిమాలో కూడా అప్పటి కాలానికి తగ్గ సెట్లు వేశాడు.

 పురస్కారాలు 
భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు: 1989 (నాయకుడు), 1997 (భారతీయుడు), 2007 (శివాజీ)
పద్మశ్రీ పురస్కారం(2001).
దక్షిణాది ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ కళాదర్శకులు: చూడాలని ఉంది (1998),https://archive.org/download/46thFilmfareAwardsSouthWinners/46th%20Filmfare%20Awards%20south%20winners.jpg శివాజీ (2007)
 మూడు సార్లు నంది పురస్కారాలు
 ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వ అత్యుత్తమ పురస్కారం చెవాలియర్

చిత్ర సమాహారం
 1957 : పాండురంగ మహత్యం
 1977 : ఎదురీత
 1978 : సొమ్మొకడిది సోకొకడిది
 1982 : శుభలేఖ
 1983 : నెలవంక
 1985 : అన్వేషణ
 1989 : నాయకుడు, శివ
 1990 : అంజలి
 1991 : దళపతి
 1992 : అభిమన్యు
 1993 : జంటిల్ మేన్
 1994 : ప్రేమికుడు
 1996 : ప్రేమదేశం, బొంబాయి, భారతీయుడు
 1998 : జీన్స్
 2004 : అర్జున్, మాస్
 2005 : అతడు, చంద్రముఖి
 2007 : శివాజీ
 2008 : కథానాయకుడు, దశావతారం
 2010 : లీడర్
 2015 : రుద్రమదేవి
 2025 : మేఘాలు చెప్పిన ప్రేమకథ

మూలాలు

 బయటి లింకులు 
 ఐ.ఎం.డి.బి.లో తోట తరణి పేజీ.

వర్గం:తెలుగు సినిమా కళా దర్శకులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:1949 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ కళా దర్శకులు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు