గౌరీకుండ్

గౌరీకుండ ఒక హిందూ తీర్థయాత్ర స్థలం, కేదార్‌నాథ్ దేవాలయంకు వెళ్లే పాదయాత్రకు ప్రారంభ స్థావరం. ఇది ఉత్తరాఖండ్, భారతదేశంలో ఉంది.Page 224, Hill Resorts of U.P. Himalaya: A Geographical Study, By Nutan Tyagi, Published 1991 by Indus Publishing,  ఇది సముద్రమట్టానికి సుమారు 6,502 అడుగుల ఎత్తులో గఢ్వాల్ హిమాలయాల్లో ఉంది. 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కాణోనిక గ్రంథమైన తేవారంలో పేర్కొనబడిన 275 పవిత్ర శైవక్షేత్రాలలో ఒకటైన పాడల్ పేట్ర స్థలంగా ఇది గౌరవించబడింది. ఈ కీర్తనలు నాయనారులచే రచించబడ్డాయి.

పురాణం

గౌరీకుండ పార్వతి దేవితో అనుబంధించబడింది. ఆమెను గౌరీ అని కూడా పిలుస్తారు. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, గౌరీ దేవి కఠిన తపస్సు, యోగ సాధనల ద్వారా శివుని వరించుకుంది. స్థానిక విశ్వాసాల ప్రకారం, గౌరీ తపస్సు చేసిన ప్రదేశమే గౌరీకుండ. ఇక్కడే శివుడు ఆమె ప్రేమను అంగీకరించాడని చెబుతారు.  

వారి వివాహం సమీపంలోని త్రియుగి నారాయణ లో జరిగింది. గౌరీకుండ లో సహజ వెచ్చని నీటి ఊటలు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రస్తుతం స్నానాల కోసం వినియోగంలో ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశం గణేశుడు ఏనుగు తలను పొందిన పురాణకథతో కూడా సంబంధం కలిగి ఉంది. పురాణ కథనం ప్రకారం, దేవి పార్వతి స్నానం చేస్తూ తన శరీరంపై ఉన్న సబ్బు నురుగుతో గణేశుడిని సృష్టించి, అతనికి ప్రాణం పోసి ద్వారపాలకునిగా ఉంచింది.

ఆ సమయంలో శివుడు అక్కడికి చేరుకోగా, గణేశుడు ఆయనను ఆపాడు. దీనికి ఆగ్రహించిన శివుడు గణేశుని తలను నరికి వేశాడు. పార్వతి దీనికి తీవ్రంగా బాధపడగా, శివుడు ఒక ఏనుగు తలను తెచ్చి గణేశుని శరీరానికి అమర్చాడు. అలా గణేశుడు ఏనుగు తలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
చరిత్ర

ఈ దేవాలయంలో చారిత్రక కాలానికి చెందిన అనేక శాసనాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక శాసనం ప్రకారం, ఒక దేవదాసి కుమారుడు దేవాలయం పూర్తికాకపోతే తాను ఆత్మహత్య చేసుకుంటానని ప్రమాణం చేశాడని పేర్కొనబడింది.

సంతులు, సాహిత్య ప్రస్తావనలు

7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కవి తిరుజ్ఞాన సంపందర్ ఈ దేవతను తేవారంలో ఒక పద్యంలో స్తుతించాడు. ఈ కీర్తన మొదటి తిరుమురై లో సంకలనం చేయబడింది. ఆయన కాళహస్తి దేవాలయంను సందర్శించినప్పుడు ఈ పద్యాన్ని రచించినట్లు విశ్వసించబడుతుంది.

ఈ దేవాలయం తేవారంలో ప్రస్తావించబడినందున, ఇది పాడల్ పేట్ర స్థలంగా వర్గీకరించబడింది. శైవ కాణోనిక గ్రంథాలలో ప్రస్తావించబడిన 276 దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి. ఇదే పేరుతో కాంచీపురంలోని అనేకధంగావదేశ్వర ఆలయం కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది.

సూచనలు

వర్గం:ఉత్తరాఖండ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:భారతదేశంలోని వేడి నీటి ఊటలు
వర్గం:ఉత్తరాఖండ్ భౌగోళిక నిర్మాణాలు
వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:ఉత్తరాఖండ్ పుణ్యక్షేత్రాలు