పామిటిక్ ఆమ్లం

పామిటిక్ ఆమ్లం (Palmitic acid, or hexadecanoic acid in IUPAC nomenclature) కొన్ని జంతువులలోను, మొక్కలలోను లభించే ఒకరకమైన సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం. దీని రసాయన ఫార్ములా : CH3 (CH2) 14CO2H. ఇది పామ్ కుటుంబంలోని మొక్కలనుండి లభించే పామాయిల్, పామ్ కెర్నెల్ నూనె, కొబ్బరి నూనెలలో అధికంగా ఉంటుంది. పామిటేట్ అనేది పామిటిక్ ఆమ్లం యొక్క ఎస్టర్లు.

పామాయిల్‌ 18 కార్బనులను కలిగివుండి, ద్విబంధాలు లేని, ఎటువంటి శాఖలు లేని, సరళ హైడ్రొకార్బను శృంఖలం కలిగివున్న మోనో కార్బలిక్ కొవ్వుఆమ్లం. అనీమొక్కల నూనెలు, జంతుకొవ్వు లలో తప్పనిసరిగా 3-50% వుండే సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లం. ఫ్రెంచి రసాయన శాస్త్రవేత్త ఎడ్మండ్‌ ఫ్రెమ్ 1840లో మొదటిసారిగా ఈఆమ్లాన్ని పామ్‌ఫ్రూట్‌ నూనెలో గుర్తింఛాడు. ఫ్రెంచిలో 'పామిటిక్యూ' అనగా పామ్‌చెట్టు యొక్క స్రవం అని ఆర్థం.ఆవిదంగా ఈకొవ్వు ఆమ్లానికి పామిటిక్‌ ఆమ్లమనే పేరు సార్థకమైనది.
పామిటిక్‌ ఆమ్లం స్పటిక, ఘనరూపంలో తెల్లగా లేదా పాలిపోయిన పసుపురంగులో వుండును.
పామిటిక్ ఆమ్లంయొక్క గుణాలు-ధర్మాలు
అణుఫార్ములా: CH3 (CH2) 14COOH 

పామిటిక్‌ఆమ్లం యొక్క కొన్ని లక్షణాలు

స్వభావంవిలువ మితిఎంపిరికల్‌ ఫార్ములా CnH2nO2ఆణుఫార్ములా C16H32O2 (ఎంఫిరికల్)సపోనిఫికెసన్‌ విలువ205-2210Cబాష్ప పీడనం 10.0mm/Hg @2100Cఫ్లాష్ ఉష్ణోగ్రత 114.40Cఅణుభారం  258.27
లిపొజెనెసిస్ చర్యలో ఎసెటైల్ కొ-ఎంజైమ్‌ A (acetyl CoA) వలన ఏర్పడు మొదటికొవ్వు ఆమ్లం పామిటిక్ ఆమ్లం. ఆతరువాత అసెటైల్ కో-ఎంజైమ్‌A రెండుకార్బను సమూహలను (carbon groups) లను చేర్చుతూ పోవడంవలన మిగతా కొవ్వుఆమ్లాలు ఏర్పడును. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తన పరిశోధన నివేదికలో పామిటిక్‌ ఆమ్లంవున్న నూనెలను అధికంగా తీసుకోవడంవలన హృదయ సంబంధిత (cardiovascular) వ్యాదులకు త్వరగాగురై ఆవకాశమున్నదని చెప్పింది. కాని మరికొందరుచేసిన పరిశోధన సమాచారం ప్రకారం లినొలిక్ ఆమ్లంతో పాటు (పామిటిక్ ఆమ్లం% కన్న లినొలిక్‌ ఆమ్లం 4.5% ఎక్కువగా వుండాలి) తీసుకున్న ప్రమాదం అంతగాలేదని తెల్చాయి.

పామిటిక్‌ ఆమ్లాన్ని కలిగివున్న కొన్నినూనెలు/కొవ్వులు

నూనెశాతంనూనెశాతంపామాయిల్45-50కొకో బట్టరు25-27పత్తిగింజల నూనె23-26ఇప్పనూనె24-25తవుడు నూనె15-20నువ్వుల నూనె10-12వేప నూనె16-30వేరుశనగ నూనె10-12పామ్‌కెర్నల్‌ నూనె8-10Linseed నూనె6-8కుసుమ నూనె2-10పొద్దుతిరుగుడు నూనె3.0-10.0ఆవాల నూనె3.0-3.5ఆముదం1.0-2.0మామిడిపిక్కనూనె5-6Lard, tallow25-40కొబ్బరి నూనె6-7మొక్కజొన్ననూనె10-15

వినియోగము
 సబ్బుల తయారిలో, ముఖ్యంగా బేబి ఆయిల్స్, బాత్‌ ఆయిల్స్, హైర్‌ కండిసనర్స్, మాయిచ్చరైజరుల తయారిలో వినియోగిస్తారు. 
 కొవ్వొతుల తయారిలో, ఆయింట్‌మెంట్స్ లో వినియోగిస్తారు.
 పామిటిక్‌ ఆమ్లమును యాంటి సైకొటిక్‌ మందుల ఉత్పత్తులలో (స్కిజోప్రెనియ నివారణ) వాడెదరు. 
 ఐసోప్రొపైల్‌ పామియెట్ (ప్రొపైల్‌ ఆల్కహల్మల్,, పామిటిక్‍ ఆమ్లం సమ్మేళనం) ను చర్మ సంరక్షణ ఉత్పత్తులలో వాడెదరు.
 రెట్‍నైల్‌ పామిటేట్ (Retnyl pamitate) ను యాంటిఆక్సిడెంట్‌ (anti oxidant) గా వినియోగిస్తారు.

మూలాలు

వర్గం:కొవ్వు ఆమ్లాలు