కీరవాణి రాగం

కీరవాణి రాగము కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం ఇది 74 మేళకర్త రాగాల జాబితాలో 21 వ రాగం. Ragas in Carnatic music, డా॥ఎస్.భాగ్యలక్ష్మి రచన, ప్ర.సం.1990, సీబీహెచ్ పబ్లిషర్స్  దీనిని ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కర్ణాటక సంగీత పాఠశాలలో  "కిరణవళి" గా పిలుస్తారు. 

ఈ రాగం  పాశ్చాత్య సంగీతంలో కూడా గుర్తింపు పొందింది. దీనిని సమానమైన రాగం  పాశ్చాత్య సంగీతంలో హార్మోనిక్ మైనర్ స్కేల్.Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications Raganidhi by P. Subba Rao, Pub. 1964, The Music Academy of Madrasఇది కర్ణాటక సంగీతం నుండి హిందూస్థానీ సంగీతంలోకి అరువు తెచ్చుకున్నట్లు చెబుతారు. 

రాగ లక్షణాలు
ఆరోహణ : స రి గ మ ప ధ ని స
 (S R2 G2 M1 P D1 N3 S)

అవరోహణ : స ని ధ ప మ గ రి స
 (S N3 D1 P M1 G2 R2 S)
ఈ రాగం లోని స్వరాలు చతుశృతి రిషభం, సాధారణ గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం,
శుద్ధ ధైవతం, కాకళి నిషాధం. ఇది 57 మేళకర్త సింహేంద్ర మధ్యమ రాగానికి శుద్ధ మధ్యమ సమానము.

ఉదాహరణలు
చాలామంది వాగ్గేయకారులు కీరవాణి రాగంలో కీర్తనల్ని రచించారు. 

 కలిగి యుంటే - త్యాగరాజు  
 అంబావాణి నన్ను - ముత్తయ్య భాగవతార్ 
 వరములోసాగి - పట్నం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్  
 నా పుణ్యము గాదా ఈశా - ముత్తయ్య భాగవతార్ 
 నిజముగ రామా నీ పాదముల నిత్య నమ్మిన నన్ను బ్రోవుము - పూచి శ్రీనివాస అయ్యంగార్ 
 వరములోసాగి బ్రోచుతా నీ కరుదా జగదాధర - పట్నం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ 
 నీ చరణంబుజమును నెరనమ్మితి నీరజాక్షి - జి.ఎన్.బాలసుబ్రమణియం

జన్య రాగాలు
కీరవాణి రాగానికి చాలా జన్య రాగాలు ఉన్నవి. వీనిలో కళ్యాణ వసంతం, సామప్రియ, వసంత మనోహరి ముఖ్యమైనవి.

 తెలుగు సినిమా పాటలు 
క్రమ సంఖ్యరాగంసినిమాలో పాటసినిమా1కీరవాణిపాటల పల్లకివై ఊరేగే చిరుగాలినువ్వు వస్తావని2కీరవాణిఅరె ఏమైందీ ఒక మనసుకు రెక్కలొచ్చిఆరాధన (1987 సినిమా)3కీరవాణిచందమామగొల్లభామ (సినిమా)4కీరవాణిచిలకల కొలికిఅన్వేషణ5కీరవాణిఎదలో లయఅన్వేషణ6కీరవాణిఎదుటా నీవే ఎదలోనా నీవేఅన్వేషణ7కీరవాణిఎల్లలోకాలకు తల్లివైనీవుండబావామరదళ్లు8కీరవాణిఎన్నడికైనా నీ దాననేచిరంజీవులు (సినిమా) 9కీరవాణిఎందుకోయీ తోటమాలీవిప్రనారాయణ (1954 సినిమా)10కీరవాణిఎన్నెన్నో అందాలు 11కీరవాణిగజ్జలు ఘల్లు మంటుంది సిరిసిరిమువ్వ13కీరవాణిజలకాలాటలలో కళకళపాటలలో జగదేకవీరుని కథ14కీరవాణిఝమ ఝమ ఝమఝం మల్లీశ్వరి15కీరవాణికీరవాణి రాగంలో పిలిచిందొక హృదయం స్వయంవరం 16కీరవాణికోకిల కోకిల కోకిల కబడ్డీ కబడ్డీ17కీరవాణికోలోకోలమ్మ గళ్ళ కొండవీటి దొంగ18కీరవాణిమనసు తెలిసిన మేఘమాల మల్లీశ్వరి19కీరవాణిముత్యాల చెమ్మచెక్క ముగ్గులెయ్యంగ మువ్వగోపాలుడు20కీరవాణినేల తల్లి సాక్షిగా నింగి తండ్రి సాక్షిగా ప్రాణం (సినిమా)21కీరవాణిచంటి22కీరవాణిఓ ప్రియా ప్రియా గీతాంజలి (1989 సినిమా)23కీరవాణిఒహ్హోహ్హో పావురమా స్వర్గసీమ24కీరవాణిఓ పాల లాలీ జన్మకే లాలి గీతాంజలి (1989 సినిమా)25కీరవాణిఊరుకో హృదయమా నీ స్నేహం26కీరవాణిపతి రూపము నీయ రాయా బాలరాజు27కీరవాణిరండ్రి రండ్రి రండ్రి దయచేయండీ రుద్రవీణ (సినిమా)28కీరవాణిసిరిమల్లె పూవా పదహారేళ్ళ వయసు29కీరవాణితాళికట్టు శుభవేళాఅంతులేని కథ30కీరవాణివల్లభ ప్రియ వల్లబా శ్రీకాకుళ ఆంధ్ర మహావిష్ణు కథ31కీరవాణివినుడు వినుడు రామాయణ గాథా లవకుశ

మూలాలు

వర్గం:మేళకర్త రాగాలు