మిరిస్టిక్ ఆమ్లం

మిరిస్టిక్ ఆమ్లం (Myristic acid, also called tetradecanoic acid) ఒక సాధారణమైన సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం. ఇది 14 కార్బనులను కలిగివుంటుంది. దీని రసాయన ఫార్ములా : CH3 (CH2) 12COOH

మిరిస్టిక ఫ్రాగ్నన్స్ (myristica fragrance) అనబడే జాజికాయ (nutmeg) విత్తననూనెలో దాదాపు 75% వుండటం వలన ఈఆమ్లానికి మిరిస్టిక్ ఆమ్లం అనేపేరు స్దిరపడినది. నట్‌మెగ్ నూనెలో మిరిస్టిక్‌ ఆమ్లం అధికశాతము సింపుల్‌ ట్రైగ్లిసెరైడ్ (trimyristin) గా కన్పిస్తుంది. స్పెర్మ్ తిమింగలము తలనూనెలో మిరిస్టిక్ ఆమ్లం 15% ఉంది. అధికముగా (excess) మిరిస్టిక్ ఆమ్లాన్ని ఆహారములో తీసుకున్నచో ఫ్లాస్మా కొలెస్ట్రాల్‌ పెరిగె ప్రమాదమువున్నది. సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలలో మిరిస్టిక్‌ ఆమ్లం మాత్రమే కణ మాంసకృత్తుల (cellular proteins) లో అమైడ్‌ లింకు ఏర్పరచగలదు. పాల కొవ్వులలో ఈఆమ్లం 8-12% వరకు ఉంది. కొబ్బరి, పామ్‌కెర్నల్‌ నూనెలలో కూడా 1-5% వరకు వుండును. ఈకొవ్వు ఆమ్లం నుండి మిరిస్టెట్ (miristate) అనే ఈస్టరును తయారుచెయ్యుదురు. ఐసోప్రొఫైల్‌ మిరిస్టెట్‌ను సౌందర్యలేపనము (cosmatics) తయారుచెయ్యుటకు ఉపయోగించెదరు. మిరిస్టిక్ ఆమ్లాన్ని క్షయికరణచర్య (reduction) కు గురికావించి మిరిస్టిల్ అల్డిహైడ్ (myristyl aldehyde), మిరిస్టిల్‌ అల్కహల్ (myristyl alcohol) ను ఉత్పన్నం చేయుదురు. మిరిస్టిక్ ఆమ్లం తెల్లగా ఘనరూపంలో వుండును.

ధర్మాలు
మిరిస్టిక్‌ ఆమ్లం భౌతిక, రసాయనిక ధర్మాలు
గుణమువిలువలమితిభౌతిక స్థితితెల్లని ఘనస్దితిద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత52-540Cమరుగు ఉష్ణోగ్రత2500C,100mm/Hg వద్దసాంద్రత0.86సపొనిఫికెసన్ విలువ245-249కలరు2Y+0.2R (5.25" cell)

మిరిస్టిక్ కొవ్వుఆమ్లాన్ని కలిగివున్న కొన్ని నూనెలు/కొవ్వులు
నూనెశాతంనూనెశాతం జాజికాయ 70-75khakan fat 28-45 పామ్‌కెర్నల్‌ నూనె 14-18 మరోటి నూనె 10-12కొబ్బరి నూనె13-19 పామాయిల్ 0.5-2.0 మొక్కజొన్న నూనె0.5-1.0జట్రొఫా నూనె0.5-1.5 తవుడు నూనె 0.5-1.0కొకమ్>1.0 పత్తిగింజల నూనె>1.0ఒడిసలు1.5-3.5

మిరిస్టిక్ అమ్లమున్ననూనెలను ఆహారంలో అధికంగా తీసుకున్న ఫ్లాస్మా కొలెస్ట్రాల్‌పెరిగే అవకాశమున్నది.

వినియోగాలు
 రబ్బరు, ప్లాస్టికులు, గ్రీజులు, ద్రవకందెనలు, మందులతయారి, కాస్మోటిక్స్‌ తయారిలలో వినియోగిస్తారు
 టాయ్‌లెట్ సబ్బుల తయారిలోను వినియోగిస్తారు.

మూలాలు

వర్గం:కొవ్వు ఆమ్లాలు