కాక్సీనియా

alt=కాక్సినియా|thumb|దొండకాయలు
కాక్సీనియా (లాటిన్ Coccinia) పుష్పించే మొక్కలలో ఒక ప్రజాతి. వీనిలో ముఖ్యమైనది దొండ కాయ.   కాక్సీనియా  పంట తేమ ,వెచ్చని వాతావరణ పరిస్థితులలో పెరుగుతుంది. 20 ° C నుండి 32 ° C వరకు ఉష్ణోగ్రత పరిధి దాని పెరుగుదల, నాణ్యత , దిగుబడికి ఉత్తమమైనది. ఈ కూరగాయను ఏడాది పొడవునా సాగు చేయవచ్చు.

 చరిత్ర 
దొండ కాయను   కాక్సీనియా పంట వేసే సమయం వర్షాకాలం,వేసవి  కాలం ( జూన్,జులై  ఫిబ్రవరి,మార్చ్ ) .  కాక్సీనియా మొక్క ( దొండ కాయ )  పంట వేయడానికి  ఇసుక  నేలలు, నీటిని త క్కువ నిల్వ చేసే నేల ను మంచివి. 6.0 - 6.5 యొక్క నేల pH కూరగాయల యొక్క మంచి  దిగుబడి  నాణ్యత  మైన పంట వస్తుంది. కాక్సీనియా మొక్కలు వేసిన తర్వాత 3 నెలల వ్యవధి లో పంట రావటం జరుగుతుంది. కాక్సీనియా ఒక  మొక్క సుమారు 5 కిలోల దొండకాయలను ఇస్తుంది. మెరుగైన  వ్యవసాయ  పద్ధతులతో హెక్టారుకు సగటున 12 నుండి 15 టన్నుల  దొండ కాయల దిగుబడి పొందవచ్చు   దొండ కాయలను పంట వేయడమే కాకుండా ఇళ్ళలో కూడా పెంచ వచ్చును.కాక్సీనియా  పంటను  భారతదేశంలో దక్షిణ, తూర్పు ,పశ్చిమ ప్రాంతాలలో విస్తృతంగా పండిస్తారు.కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, గుజరాత్, తెలంగాణ, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఈ పంటను వేస్తారు. 

 ఉపయోగములు 
దొండ కాయ ఉత్పత్తి  ఆహారమునకే గాక మందులలో ఉపయోగిస్తారు .దొండ కాయలు  నారింజ-ఎరుపు తో ఉండటం వలన  శక్తివంతమైన యాంటీఆక్సిడెంట్ ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది.  వీటిలో వుండే సపోనిన్లు, ఫ్లేవనాయిడ్లు ,టెర్పెనాయిడ్లు వంటి ఫైటోన్యూట్రియెంట్స్ ఉన్నాయి. ఇవి గుండె,క్యాన్సర్, మధుమేహం , వంటి వ్యాదుల మందులలో వాడతారు   

 మూలాలు 

వర్గం:కుకుర్బిటేసి