బెహెనిక్ ఆమ్లం

బెహెనిక్ ఆమ్లం (Behenic acid ; also docosanoic acid) ఒక రకమైన సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం. దీని రసాయన ఫార్ములా : C21H43COOH.

బెహెనిక్ ఆమ్లం 22 కార్బనులుండి పొడవైన హైడ్రొకార్బను గొలుసును కలిగివున్న సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లం. సరళమైన, శాఖలులేని శృంఖలంనుకలివున్న కొవ్వు ఆమ్లం. బెహెనిక్‌ ఆమ్లం శాకనూనెలలో తక్కువప్రమాణంలో వున్నఆమ్లం. శాస్త్రీయ నామం: n-డొకసనొయిక్‌ ఆమ్లం. ఫార్ములా C21H43COOH. తెల్లగా లేదా క్రీమ్‌రంగులో స్పటికరూపంలో వుండును. మొరింగేసి కుటుంబానికి చెందిన బెన్ లేదా బెహెన్ (Moringo oleifera) అనగా మునగ విత్తననూనెలో మొదటగా గుర్తించారు. అందుచే ఈఅమ్లానికి బెహెనిక్‌ అనేపేరు రూడి అయ్యింది. బెన్ విత్తననూనెలో కాకుండగా వేరుశెనగ నూనె, ఆవాల నూనె (mastard or canola) లో అతికొద్దిశాతంలో కన్పించును. ఈనూనెలలో 1-2% వరకు మాత్రమే ఉంది. వేరుశనగ విత్తనం పైపోరలో బెహెనిక్‌ ఆమ్లం ఎక్కువగా నిక్షిప్తమై వున్నది.. బెహెనిక్ ఆమ్లం యాంటిఅక్క్షిడెంట్‌ గుణాలను కలిగివున్నది. అయితే బెహనిక్‌ ఆమ్లానికి కొలెస్ట్రాల్‌ను పెంచుగుణం కూడా ఉంది. బెహెనిక్‌ ఆమ్లం జీర్ణవ్యవస్దలో అంతత్వరగా శోషింపబడదు. బెహెనిక్‌ అమ్లాన్ని క్షయికరించిన (reduction) బెహెనిక్‌ అల్కహాల్‌ ఎర్పడును.

అణుసౌష్టవ ఫార్ములా:C22H44O2 లేదా CH3 (CH2) 20COOH 

బెహెనిక్‌ఆమ్లం దర్మాల పట్టిక
లక్షణమువిలువల మితిస్వరూపంఘనస్పటికం, తెలుపుఆణుభారం340.58ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత79.950Cమరుగు ఉష్ణోగ్రత3060Cవక్రీభవన సూచిక nD401.4270సపొనిఫికెసన్‌ విలువ163-169 (mgKOH/Gram)కలరు (టింటొమిటరు) 7.0Y+1.0Rద్రావణీయతక్లొరొఫారం, యిథైలీథరులలో కరుగును.

 ఉపయోగాలు 
కందెననూనెల తయారిలో
కాస్మొటిక్‌, హైర్‌ కండిసనరుల తయారిలో
షాంపో, డియోడరెంట్స్,
ఐలైనరు (eye liner), ఫెసియల్‌ మాయిస్చరైజరు తయారిలో
డెటెర్జెంట్స్, ఇన్‌ఫ్లోర్ పాలిషర్స్, డ్రిప్‌లెస్ క్యాండల్‌ల తయారిలో వాడెదరు.

మూలాలు

వర్గం:కొవ్వు ఆమ్లాలు