ప్రకృతి - వికృతి

తెలుగు నుడి ఒక ద్రావిడ భాష, కానీ ఈ భాష సంస్కృత భాష నుండి ఎన్నో పదాలను అరువు (అప్పు) తెచ్చుకున్నది.

ఇప్పుడు ఈ భాషలోని పదాలను నాలుగు రకాలుగా విభజించడం జరిగింది.

 గ్రామ్యములు  (ఇవి అచ్చ తెలుగు పదములు)
 ప్రాకృత పదములు (ఇవి సంస్కృతం నుండి అరువు తెచ్చుకున్న పదాలు)
 వికృత పదములు (ఇవి సంస్కృత పదాలకు కొన్ని మార్పులు చేయగా ఏర్పడిన పదాలు)
 అరువు పదములు (ఇవి ఉర్దూ, ఆంగ్లం మొదలగు భాషల నుండి అరువు తెచ్చుకున్న పదాలు)

ఉదాహరణ:

  Happy ('హ్యాపీ') ఆంగ్ల పదానికి ఈ నాలుగు రకాల పదాలు ఏమిటో చూద్దాం.

   గ్రామ్య పదం ( అచ్చ తెలుగు పదం) - " అలరాటం "

   ప్రాకృత పదం  ( సంస్కృతం )           -   " సంతోషం"

   వికృత పదం                               -   " సంతసం "

   అరువు పదం                              -   " ఖుషి "

ఈ మాదిరిగా మన తెలుగు భాషలో పదాలను విభజన చెందాయి.

  ఈ ప్రకృతి - వికృతి అంశంలో మనం కేవలం ప్రాకృత, వికృత శబ్దములను గూర్చి మాత్రమే  మాట్లాడతాం.

చెప్పు-సెప్ప
 సంతోషం. ప్రకృతి వికృతి 1. వుపవాసము అమ్మ అక్షరము అక్కరము  అగ్ని అగ్గి అద్భుతము, అపూర్వము అబ్బురము అనాథ అనద అమావాస్య అమవస ఆకాశము ఆకసము ఆధారము ఆదరువుఆర్య అయ్యా  ఆశ ఆస ఆశ్చర్యము అచ్చెరువు ఆహారము ఓగిరము ఆజ్ఞ ఆన కథ కత కన్య కన్నె కవి కయి కార్యము కర్జము కుంతి గొంతి కుమారుడు కొమరుడు కుఠారము గొడ్డలి కులము కొలము కృష్ణుడు కన్నడు ఖడ్గము కగ్గము గ్రహము గాము గృహము గీము గుణము గొనము గౌరవము గారవము ఘోరము గోరము చంద్రుడు చందురుడు చోద్యంసోదెము  జ్యోతి జోతి జ్యోతిషము జోస్యము తంత్రము తంతు తరంగము తరంగ తర్కారి తక్కెడ త్యాగం చాగం తీరము దరి దిశ దెస దీపము దివ్వె ద్వీపము దీవి దుఃఖము దూకవి దైవం దయ్యము దృఢము దిటము ధర్మము దమ్మము ధాత తార నిత్యము నిచ్చలు నిద్ర నిదుర నిమిషము నిముసం నిశా నిసి నీరము నీరు న్యాయము నాయము పక్షి పక్కి పద్యము పద్దెము  పరుషం పరుసం పర్వం పబ్బం పశువు పసరము ప్రజ పజ ప్రతిజ్ఞ ప్రతిన ప్రశ్నము పన్నము ప్రాకారము ప్రహరి ప్రాణము పానము పుత్రుడు బొట్టి పుణ్యము పున్నెము పురి ప్రోలు పుస్తకము పొత్తము పుష్పము పూవు ప్రే ప్రేముడి బంధువు బందుగు బలము బలుపు బహువు పెక్కు బ్రహ్మ బమ్మ, బొమ్మ బిలము బెలము భక్తి బత్తి భగ్నము బన్నము భద్రము పదిలము భాగ్యము బాగెము భారము బరువు భాష బాస భీతి బీతు భుజము భుజము భూమి బువి భేదము బద్ద మంత్రము మంతరము మతి మది మర్యాద మరియాద మల్లి, మల్లిక మల్లి, మల్లిక ముకుళము మొగ్గ ముక్తి ముత్తి ముఖము మొగము ముగ్ధ ముగుద మూలిక మొక్క మేఘుడు మొగులు, మొయిలు మృగము మెకము యంత్రము జంత్రము యత్నం జతనం యాత్ర జాతర యువతి ఉవిద రాత్రి రాతిరి రిక్తము రిత్త రూపము రూపు లక్ష్మి లచ్చి వశము వసము వర్ణము వన్నె విద్య విద్దె విధము వితము విజ్ఞానము విన్నాణము వేగము వేగిరము వేషము వేసము వైద్యుడు వెజ్జ వృద్ధ పెద్ద వృద్ధి వద్ది శక్తి సత్తి శయ్య సెజ్జ శాస్త్రము చట్టము శిఖా సిగ శిరము సిరము శీతము సీతువు శ్రీ సిరి శుచి చిచ్చు  సంతోషము సంతసము సందేశము సందియము సత్యము సత్తెము సముద్రము సంద్రము సాక్షి సాకిరి సింహము సింగము సంధ్య సంజ, సందె స్తంభము కంబము స్త్రీ ఇంతి స్థలము తలము హృదయము ఎద

 ముఖము - మొగము, మోము
 రూపము - రూపు
 వీధి - వీధి
 శాల - సాల
 సందేహము - సందియము
 సపత్ని - సవతి
 యువతి - ఉవిద
 మతి - మది
 పినాకిని - పెన్న
 పీఠ - పీట
 పిత్తళ - ఇత్తడి
 దృఢము - దిటము
 దేవాలయము - దేవళము
 నిజము - నిక్కము
 కుమారుడు - కొమరుడు
 కావ్యము - కబ్బము
 కుఠారము - గొడ్డలి
 పుస్తకము - పొత్తము
 దూరము - దవ్వు
 వర్ణము - వన్నె
 సహాయం - సాయం
 హృదయం - ఎద
 తీరము - దరి
 స్త్రీ - ఇంతి
 పంక్తి - బంతి
 క్షేమము - సేమము
 దైవం - దెయ్యం
 సందేహం - సందియం
 దీపము - దివ్వె
 మాణిక్యం - మానికం
 యత్నం - జతనం
 నిత్యము - నిచ్చెలు
 దేవాలయం - దేవాళం
 వీధి - వీధి
 దృష్టి - దిష్ఠి
 మనుజుడు - మానిసి
 ఛాయ - చాయ
 పట్టణం - పత్తనం 
 రాజు - రేడు
 యజ్ఞం - జన్నము

 మూలాలు
 బయటి లింకులు 
తెలుగు వ్యాకరణము, వర్రే సాంబశివరావు, దేవీ పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 1999.

వర్గం:తెలుగు వ్యాకరణం