భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తుల జాబితా

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ అత్యున్నత స్థాయి అధికారి, భారత సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి. సుప్రీంకోర్టు అధిపతిగా, ప్రధాన న్యాయమూర్తి కేసుల కేటాయింపు, చట్టానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన విషయాలతో వ్యవహరించే రాజ్యాంగ బెంచ్‌ల నియామకానికి బాధ్యత వహిస్తాడు. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 145, 1966 సుప్రీం కోర్టు రూల్స్ ఆఫ్ ప్రొసీజర్ ప్రకారం, ప్రధాన న్యాయమూర్తి అన్ని పనులను ఇతర న్యాయమూర్తులకు కేటాయించటానికి అధికారముంది.

 చరిత్ర 
భారత ప్రధాన న్యాయస్థానాన్ని సుప్రీం కోర్టుగా పిలుస్తారు. 1950 జనవరి 26 న భారతదేశం రిపబ్లిక్ గా అవతరించింది. 2022 నవంబరు 8వరకు 49 మంది ప్రధాన న్యాయమూర్తులుగా (సిజెఐ) (చీఫ్ జస్టిస్) పనిచేశారు.

భారత సుప్రీంకోర్టు ప్రథమ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సిజెఐ) గా హీరాలాల్ జెకిసుందాస్ కనియా ఎంపికయ్యారు. 16వ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన జస్టిస్ వై.వి. చంద్రచూడ్ దీర్ఘకాలం (1978 ఫిబ్రవరి 22 నుండి 1985 జూలై 1 వరకు) పనిచేశారు. 22వ ప్రధాన న్యాయమూర్తి కమల్ నారాయణ్ సింగ్, 1991లో 17 రోజుల పాటు అతి తక్కువ కాలం పనిచేసిన వ్యక్తి. 2024 నాటికి, భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన మహిళ ఎవరూ లేరు. 50వ భారత సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ధనంజయ యశ్వంత్ చంద్రచూడ్ (జ. 1959 నవంబరు 11) 2022 నవంబరు 9న నియమితుడైనాడు.

ఇతర న్యాయమూర్తులతో సంప్రదింపులు జరిపి అవుట్‌గోయింగ్ ప్రధాన న్యాయమూర్తి సిఫార్సులతో భారత రాష్ట్రపతి కొత్త ప్రధాన న్యాయమూర్తిని నియమిస్తారు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి అరవై ఐదు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చే వరకు లేదా రాజ్యాంగపరమైన అభిశంసన ప్రక్రియ ద్వారా తొలగించబడే వరకు ఆపదవిలో కొనసాగుతారు. సంప్రదాయం ప్రకారం, ప్రస్తుత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూచించిన పేరు దాదాపు ఎల్లప్పుడూ సుప్రీం కోర్టులో తదుపరి అత్యంత సీనియర్ న్యాయమూర్తిని సూచిస్తారు. ఈ సమావేశం రెండుసార్లు ఉల్లంఘించబడింది. 1973లో, జస్టిస్ ఎ. ఎన్. రే ముగ్గురు సీనియర్ న్యాయమూర్తులను అధిగమిస్తూ, 1977లో, జస్టిస్ మీర్జా హమీదుల్లా బేగ్, జస్టిస్ హన్స్ రాజ్ ఖన్నాను పక్కనపెట్టి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు.

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తుల జాబితా 
ఫెడరల్ కోర్ట్ ఆఫ్ ఇండియా 1937అక్టోబరు 1న ఉనికిలోకి వచ్చింది. కోర్టు స్థానం ఢిల్లీలో ఉంది. anఇది 28 1950 జనవరి 28న భారత సుప్రీం కోర్టు స్థాపన అయ్యేవరకు పనిచేసింది. మొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తి సర్ మారిస్ గ్వైర్.
+Keyతాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి
+ ఫెడరల్ కోర్ట్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రధాన న్యాయమూర్తులుపేరు
(జననం-మరణం) చిత్తరువుటర్మ్ ప్రారంభంటర్మ్ ముగింపుటర్మ్ కాలంపేరెంట్ కోర్టు ఇన్స్ ఆఫ్ కోర్ట్ / ఉన్నత న్యాయస్థానంనియమించినవారు
(భారత గవర్నరు జనరల్) మూలాలు1మారిస్ గ్వైర్
(1878–1952) 99x99px|Maurice Linford Gwyerఇన్నర్ టెంపుల్విక్టర్ హోప్, లిన్లిత్గో 2వ మార్క్వెస్—శ్రీనివాస్ వరదాచారియర్
(1881–1970) ఎడమ|frameless|75x75pxమద్రాస్ హైకోర్టు2పాట్రిక్ స్పెన్స్, 1వ బారన్ స్పెన్స్
(1885–1973) link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Patrick_Spens,_1st_Baron_Spens,_in_1950.jpg|102x102px|William Patrick Spensఇన్నర్ టెంపుల్3హీరాలాల్ జెకిసుందాస్ కనియా
(1890–1951) 100x100px|Harilal Jekisundas Kaniaబాంబే హైకోర్టులూయిస్ మౌంట్ బాటన్, బర్మాకు చెందిన 1వ ఎర్ల్ మౌంట్ బాటన్

 భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తుల జాబితా 
+Key  కార్యాలయ విధులలో మరణం  రాజీనామా
సుప్రీం కోర్టులో పనిచేసిన ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వారి జాబితా క్రింద పొందు పరచడమైంది.
 సంఖ్య పేరు(జననం–మరణం)  చిత్తరువు పదవీ కాలం ప్రారంభం పదవీ కాలం ముగింపు పదవీకాలం నిడివిపేరెంట్ కోర్టు ఉన్నత న్యాయస్థానంనియమించినవారు(భారత రాష్ట్రపతి) మూలాలు 1 హీరాలాల్ జెకిసుందాస్ కనియా(1890–1951)  75px|Harilal Jekisundas Kania|alt=Harilal Jekisundas Kania    బాంబే బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్  2 ఎం. పతంజలి శాస్త్రి(1889–1963)  75px|Mandakolathur Patanjali Sastri|alt=Mandakolathur Patanjali Sastri    మద్రాసు  3 మెహర్ చంద్ మహాజన్(1889–1967)  75px|Mehr Chand Mahajan|alt=Mehr Chand Mahajan    లాహోర్  4 బిజన్ కుమార్ ముఖర్జియా(1891–1956)  75px|Bijan Kumar Mukherjea|alt=Bijan Kumar Mukherjea    కలకత్తా  5 సుధీ రంజన్ దాస్(1894–1977)  75px|Sudhi Ranjan Das|alt=Sudhi Ranjan Das    కలకత్తా  6 భువనేశ్వర్ ప్రసాద్ సిన్హా(1899–1986)  75px|Bhuvaneshwar Prasad Sinha|alt=Bhuvaneshwar Prasad Sinha    పాట్నా  7 పి.బి. గజేంద్రగడ్కర్(1901–1981)  75px|Pralhad Balacharya Gajendragadkar|alt=Pralhad Balacharya Gajendragadkar    బాంబే సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్  8 అమల్ కుమార్ సర్కార్(1901–2001)  75px|Amal Kumar Sarkar|alt=Amal Kumar Sarkar    కలకత్తా  9 కోకా సుబ్బారావు(1902–1976)  75px|Koka Subba Rao|alt=Koka Subba Rao    హైదరాబాదు  10 కైలాస్ నాథ్ వాంచూ(1903–1988)  75px|Kailas Nath Wanchoo|alt=Kailas Nath Wanchoo    అలహాబాద్  11 మహమ్మద్ హిదయతుల్లా(1905–1992)  75px|Mohammad Hidayatullah|alt=Mohammad Hidayatullah    బాంబే జాకిర్ హుసేన్  12 జయంతిలాల్ ఛోటాలాల్ షా(1906–1991)  75px|Jayantilal Chhotalal Shah|alt=Jayantilal Chhotalal Shah    బాంబే వి. వి. గిరి  13 సర్వ్ మిత్ర సిక్రి(1908–1992)  75px|Sarv Mittra Sikri|alt=Sarv Mittra Sikri    బార్ కౌన్సిల్  14 అజిత్ నాథ్ రే(1912–2009)  75px|Ajit Nath Ray|alt=Ajit Nath Ray    కలకత్తా  15 మీర్జా హమీదుల్లా బేగ్(1913–1988)  75px|Mirza Hameedullah Beg|alt=Mirza Hameedullah Beg    అలహాబాద్ఫకృద్దీన్ అలీ అహ్మద్  16 వై.వి. చంద్రచూడ్(1920–2008)  75px|Yeshwant Vishnu Chandrachud|alt=Yeshwant Vishnu Chandrachud    బాంబే నీలం సంజీవరెడ్డి  17 పి.ఎన్. భగవతి(1921–2017)  75px|Prafullachandra Natwarlal Bhagwati|alt=Prafullachandra Natwarlal Bhagwati    గుజరాత్ జ్ఞాని జైల్ సింగ్  18 రఘునందన్ స్వరూప్ పాఠక్(1924–2007)  75px|Raghunandan Swarup Pathak|alt=Raghunandan Swarup Pathak  ‡  అలహాబాద్  19 ఎంగలగుప్పె సీతారామయ్య వెంకటరామయ్య(1924–1997)  75px|E. S. Venkataramiah|alt=E. S. Venkataramiah    కర్ణాటక రామస్వామి వెంకట్రామన్  20 సబ్యసాచి ముఖర్జీ(1927–1990)  75px|Sabyasachi Mukharji|alt=Sabyasachi Mukharji    కలకత్తా  21 రంగనాథ్ మిశ్రా(1926–2012)  75px|Ranganath Misra|alt=Ranganath Misra    ఒరిస్సా  22 కమల్ నారాయణ్ సింగ్(1926–2022)   75px|Kamal Narain Singh|alt=Kamal Narain Singh    అలహాబాద్  23 మధుకర్ హీరాలాల్ కనియా(1927–2016)   75px|Madhukar Hiralal Kania|alt=Madhukar Hiralal Kania    బాంబే  24 లలిత్ మోహన్ శర్మ(1928–2008)  75px|Lalit Mohan Sharma|alt=Lalit Mohan Sharma    పాట్నా శంకర దయాళ్ శర్మ  25 ఎమ్.ఎన్. వెంకటాచలయ్య(born 1929)  75px|M. N. Venkatachaliah|alt=M. N. Venkatachaliah    కర్ణాటక  26 ఎ.ఎం.అహ్మదీ(1932–2023)  75px|Aziz Mushabber Ahmadi|alt=Aziz Mushabber Ahmadi    గుజరాత్  27 జగదీష్ శరణ్ వర్మ(1933–2013)  75px|Jagdish Sharan Verma|alt=Jagdish Sharan Verma    మధ్యప్రదేశ్  28 మదన్ మోహన్ పూంఛీ(1933–2015)  75px|Madan Mohan Punchhi|alt=Madan Mohan Punchhi    పంజాబ్, హర్యానాకె.ఆర్. నారాయణన్  29 ఆదర్శ్ సేన్ ఆనంద్(1936–2017)  75px|Adarsh Sein Anand|alt=Adarsh Sein Anand    జమ్మూ కాశ్మీర్  30 సామ్ పిరోజ్ భారుచా(జననం: 1937)  75px|Sam Piroj Bharucha|alt=Sam Piroj Bharucha    బాంబే  31 భూపీందర్ నాథ్ కిర్పాల్(జననం: 1937)  75px|Bhupinder Nath Kirpal|alt=Bhupinder Nath Kirpal    ఢిల్లీ  32 గోపాల్ బల్లవ్ పట్టానాయక్(జననం: 1937)  75px|Gopal Ballav Pattanaik|alt=Gopal Ballav Pattanaik    ఒరిస్సా ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్  33 విశ్వేశ్వరనాథ్ ఖరే(జననం: 1939)  75px|Vishweshwar Nath Khare|alt=Vishweshwar Nath Khare    అలహాబాద్  34 ఎస్. రాజేంద్రబాబు(జననం: 1939)  75px|S. Rajendra Babu|alt=S. Rajendra Babu    కర్ణాటక  35 రమేష్ చంద్ర లహోటి(1940–2022)  75px|Ramesh Chandra Lahoti|alt=Ramesh Chandra Lahoti    మధ్యప్రదేశ్  36 యోగేష్ కుమార్ సబర్వాల్(1942–2015)  75px|Yogesh Kumar Sabharwal|alt=Yogesh Kumar Sabharwal    ఢిల్లీ  37 కె.జి.బాలకృష్ణన్(జననం: 1945)  75px|Konakuppakatil Gopinathan Balakrishnan|alt=Konakuppakatil Gopinathan Balakrishnan    కేరళ  38 ఎస్.హచ్. కపాడియా(1947–2016)  75px|Sarosh Homi Kapadia|alt=Sarosh Homi Kapadia    బాంబే ప్రతిభా పాటిల్  39 అల్తమస్ కబీర్(1948–2017)  75px|Altamas Kabir|alt=Altamas Kabir    కలకత్తా ప్రణబ్ ముఖర్జీ  40 పళనిసామి సతాశివం(జననం: 1949)  75px|Palanisamy Sathasivam|alt=Palanisamy Sathasivam    మద్రాసు  41 రాజేంద్ర మల్ లోధా(జననం: 1949)  75px|Rajendra Mal Lodha|alt=Rajendra Mal Lodha    రాజస్థాన్  42 హెచ్.ఎల్.దత్తు(జననం: 1950)  75px|Handyala Lakshminarayanaswamy Dattu|alt=Handyala Lakshminarayanaswamy Dattu   కర్ణాటక  43 టి.ఎస్. ఠాకూర్(జననం: 1952)  75px|Tirath Singh Thakur|alt=Tirath Singh Thakur    జమ్మూ కాశ్మీర్  44 జగదీష్ సింగ్ ఖేహర్(జననం: 1952)  75px|Jagdish Singh Khehar|alt=Jagdish Singh Khehar    పంజాబ్, హర్యానా  45 దీపక్ మిశ్రా(జననం: 1953)  75px|Dipak Misra|alt=Dipak Misra    ఒరిస్సా రామ్‌నాథ్ కోవింద్  46 రంజన్ గొగోయ్(జననం: 1954)  75px|Ranjan Gogoi|alt=Ranjan Gogoi    గౌహతి  47శరద్ అరవింద్ బాబ్డే(జననం: 1956)  75px|Sharad Arvind Bobde|alt=Sharad Arvind Bobde  బాంబే  48నూతలపాటి వెంకటరమణ(జననం: 1957)  75px|Nuthalapati Venkata Ramana|alt=Nuthalapati Venkata Ramana  ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు  49ఉదయ్ ఉమేశ్ లలిత్(జననం: 1957)  75px|Uday Umesh Lalit|alt=Uday Umesh Lalit  బార్ కౌన్సిల్ ద్రౌపది ముర్ము  50డి. వై. చంద్రచూడ్(జననం: 1959)  75px|Dhananjaya Yeshwant Chandrachud|alt=Dhananjaya Yeshwant Chandrachud  బాంబే  51సంజీవ్ ఖన్నా(జననం :1960)  75px|Sanjiv Khanna|alt=Sanjiv Khanna పదవిలో ఉన్నారు ఢిల్లీ  52భూషణ్ రామకృష్ణ గవై(జననం 1960) 75px|Sanjiv Khanna|alt=Bhushan Ramkrishna Gavai పదవిలో ఉన్నారు బాంబే హైకోర్టు 

 సిజెఐల మధ్య సంబంధాలు 
+సంబంధాలువ. సంఖ్య మామ - మేనల్లుడుమామ మేనల్లుడు11వ సీజేఐ హరిలాల్ జెకిసుందాస్ కనియా
 నుండి  వరకు 23వ సీజేఐ మధుకర్ హీరాలాల్ కనియా
 నుండి  వరకు 221వ సీజేఐ రంగనాథ్ మిశ్రా 
 నుండి  వరకు 45వ సీజేఐ దీపక్ మిశ్రా
 నుండి  వరకు వ. సంఖ్య తండ్రి - కొడుకుతండ్రి కొడుకు116వ సీజేఐ యశ్వంత్ విష్ణు చంద్రచూడ్
 నుండి  వరకు 50వ సీజేఐ ధనంజయ యశ్వంత్ చంద్రచూడ్
 నుండి  వరకు 

ఇవి కూడా చూడండి
 సుప్రీంకోర్టు

మూలాలు

బయటి లింకులు

వర్గం:భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ
వర్గం:న్యాయ శాస్త్రము
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తులు