పెంచల కోన

thumb

పెంచలకోన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, రాపూరు మండలంలోని ఒక గ్రామం, ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం. ఇది నెల్లూరు నగరానికి పడమర దిశగా 70 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ వెలసిన శ్రీ పెనుశిల లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి వారి ఆలయం వల్ల ఈ ఊరు ప్రముఖ యాత్రాస్థలంగా విరాజిల్లుతోంది.

 ఆలయ చరిత్ర మరియు స్థల పురాణం 
శ్రీ పెనుశిల లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం పెంచలకోన లోయలో కొండ దిగువన ఉంది. ఇక్కడ స్వామివారు నరసింహ అవతారంలో "స్వయంభువు"గా పూజలందుకుంటున్నారు. ఇక్కడి విగ్రహం ఒక మనిషి శరీరంపై సింహపు తల ఉన్నట్లుగా, రెండు రాళ్లు పెనవేసుకున్నట్లుగా ఉంటుంది. "పెను శిల" (పెద్ద రాయి) అనే పదం నుండి "పెంచల" అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

స్థల పురాణం ప్రకారం, ఈ ప్రాంతం కణ్వ మహర్షి తపోవనమని ప్రతీతి. ఆయన ఇక్కడ తపస్సు ఆచరించారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

భారతదేశానికి ఈ పేరు రావడానికి కారణమైన భరతుడు ఈ ప్రాంతంలోనే పెరిగారని, అతనిని పెంచిన కణ్వమహర్షి ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు ఆచరించారని ఆశ్రమం పక్కనే వున్న ఏరును కణ్వలేరుగా పిలిచేవారని కాలక్రమేణా అది కండలేరుగా మారినట్లు చరిత్రకథనం. పెంచలకోనకు ఆరు కిలో మీటర్ల దూరంలో గోనుపల్లికి చెందిన ఒక బోయ గోర్రెల కాపరి గొర్రెలను మేపుకునేందుకు పెంచలకోన అడవి లోకి వెళ్లగా స్వామి వృద్ధుని రూపంలో బోయ కాపరికి కనిపించి నరసింహస్వామి శిలా రూపంలో ఇక్కడ వెలసి వున్నారని గ్రామస్దులకు తెలిపి ఇక్కడ ఆలయం నిర్మించాలని చెప్పారట. వెనుతిరిగి చూడకుండా వెళ్లాలని స్వామి అతనిని ఆదేశించగా కాపరి సరేనని కోద్ది దూరం వెళ్ళిన తరువాత వెనుతిరిగి చూడడంతో స్వామి శిలగా మారినట్లు ఈప్రాంత వాసులు చెబుతుంటారు. ఈ విషయం తెలుసుకున్న గ్రామస్దులు స్వామి వారికి దేవస్ధానం నిర్మించి పూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. 1959లో ఈ దేవస్ధానం దేవాదాయ శాఖ ఆధీనంలోకి వచ్చింది. అప్పటి నుండి కోన దినదినాభివృద్ధి చేందుతూ ఉంది.

 బ్రహ్మోత్సవాలు 
ప్రతి సంవత్సరం ఇక్కడ మే, ఏప్రిల్ మధ్యలో బ్రహ్మోత్సవాలు చాలా వైభవంగా జరుగుతాయి. https://web.archive.org/save/https://tms.ap.gov.in/plnpkn/cnt/about-templeతిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలు జరిగేటప్పుడు పెంచలకోనకు  స్పెషల్ బస్సులు వేస్తూ ఉంటారు. కన్వ మహర్షి ఇక్కడ తపస్సు చేసారని ప్రతీతి. మాములు రోజుల్లో చీమ చిటుక్కన్నా వినిపిస్తుందేమో అన్నంత ప్రశాంతంగా ఉంటుంది, వేసవిలో మాత్రం కిటకిట లాడుతుంది. చుట్టుపక్క గ్రామాలవాళ్ళు కొత్తగా కొన్న ట్రాక్టరుకు, లేకపొతే కొత్త వాహనానికి ఇక్కడ పూజ చేయడం రివాజు. ఇక్కడకి రావడానికి రాపూరు, పొదలకూరు, గూడూరు, నెల్లూరు నుండి బస్సులు తిరుగుతాయి. ఉండడానికి కొన్ని సత్రాలు ఉంటాయి. కాని అంత అనువుగా ఉండవు. కాకపొతే ఈ గుడికి వచ్చే వాళ్ళంతా ఉదయం వచ్చి సాయంత్రం తిరుగుముఖం పడతారు.

 ప్రయాణ మార్గాలు 
పెంచలకోనకు చేరుకునేందుకు అనేక ప్రాంతానుండి బస్సులు ఉన్నాయి. జిల్లా కేంద్రమైన నెల్లూరు నుండి 80 కిలోమీటర్లు దూరం ఉంది. నెల్లూరు నుండి ఆర్టీసి వారు ఇక్కడకు బస్సులు నడుపుతున్నారు.నెల్లూరు నుండి పొదలకురు, ఆదురుపల్లి మీదుగ (సుమారు 40 కి.మీ) రోడ్డు మార్గంలో ప్రయాణం చేయవచ్చును. ప్రతి 2:30 గంటలకు ఈ మార్గంలో బస్సు వసతి ఉంది.

గూడూరు రైల్వే జంక్షన్‌ నుండి 70 కిలోమీటర్ల దూరం ఇక్కడి నుండి రోడ్దు మార్గాన రాపూరుకు చేరుకోని కోనకు వెళ్లవచ్చు. కడపజిల్లా నుండి వచ్చే భక్తులు రాపూరుకు చేరుకోని ఇక్కడకి రావచ్చు. వెంకటగిరి నుండి ఈ క్షేత్రం 60 కిలోమీటర్ల దూరం ఉంది.

విజయేశ్వరీదేవి ఆశ్రమం
పెంచలకోనలో "విజయేశ్వరీదేవి ఆశ్రమం" అనే ఆశ్రమం ఉంది. దాని నిర్వాహకురాలు విజయేశ్వరీదేవి ఆమె ఇక్కడ 30 సవత్సరాల పైబడి నుండి తపస్సు చేస్తుంది.

 ఇవి కూడా చూడండి 
 శ్రీ పెనుశిల నరసింహ వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం

మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా దర్శనీయ స్థలాలు
వర్గం:శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:శ్రీ లక్ష్మినరసింహ స్వామి పుణ్యక్షేత్రాలు

 బయటి లింకులు 

 పెంచలకోన అధికారిక వెబ్‌సైట్
 పెంచలకోన యాత్రా సమాచారం
 Boswls' Nellore District Manuel, 1873. 2.విక్రమ సింహపురి మండల సర్వస్వం, సంపాదకులు: శ్రీనేలనూతుల శ్రీకృష్ణమూర్తి, నెల్లూరు జిల్లాపరిషద్ ప్రచురణ, నెల్లూరు,1964.