ఫాబేసి

{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Legumes
| image = Flowering_kudzu.jpg
| image_caption = Kudzu
| regnum = ప్లాంటే
| divisio = మాగ్నోలియోఫైటా
| classis = మాగ్నోలియోప్సిడా
| ordo = ఫాబేలిస్
| familia = ఫాబేసి
| familia_authority = Lindl.
| subdivision_ranks = ఉపకుటుంబాలు
| subdivision =
సిసాల్పినాయిడే
మైమోసాయిడే
ఫాబోయిడే
</td></tr>References
GRIN-CA 2002-09-01
}}

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఫాబేసి కుటుంబంలో 452 ప్రజాతులు 7,200 జాతులు ఉన్నాయి. ఇవి ఎక్కువగా ఉష్ణ, సమశీతోష్ణ మండలాలలో పెరుగుతుంటాయి. దీనినే లెగూమినేసి కుటుంబం అని కూడా అంటారు.

 కుటుంబ లక్షణాలు 
 వేరు బుడిపెలు ఉంటాయి.
 పత్రపుచ్ఛాలు ఉంటాయి. సంయుక్త పత్రాలు.
 పల్వైనస్ పత్రపీఠము.
 ద్విలింగ పుష్పాలు, పాక్షిక సౌష్టవ యుతము.
 పాపిలియొనేషియస్ ఆకర్షణ పత్రావళి.
 పది కేసరాలు, ఏకబంధకము లేదా ద్విబంధకము.
 అండకోశము ఏకఫలదళయుతము, ఏకబిలయుతము.
 ఉపాంత అండాన్యాసము.
 ఫలము ద్వివిధారకము లేదా పాడ్.

 ఆర్ధిక ప్రాముఖ్యం 
 నత్రజని స్థాపనశక్తి అధికంగా ఉండడం వల్ల చాలా పంటలను పంటల మార్పిడికి ఉపయోగిస్తారు.
 కందులు, శనగలు మొదలైనవి మన ఆహారంలోని నవధాన్యాలు మాంసకృత్తులు అధికంగా ఉంటాయి.
 బఠానీ, చిక్కుడు ఫలాలు కూరగాయలుగా వాడతారు.
 వేరుశనగ, సోయా చిక్కుడు నుంచి నూనె తీసి ఆహారంగా వాడతారు.
 గురివింద విత్తనాలను కంసాలి తూకానికి వాడతారు.

 ముఖ్యమైన మొక్కలు 
 మెంతులు
 వెంపలి
 చిక్కుడు
 నేల గుమ్మడి

 సిసాల్పినాయిడే 
 టామరిండస్ ఇండికా - చింత
 సరాక ఇండికా - అశోకవృక్షం
 సిసాల్పినియా (Caesalpinia) : గచ్చకాయ
 సెన్నా (Senna) : సెన్నా ఆరిక్యులేటా - తంగేడు
 కాసియా (Cassia) :
 కాసియా ఆరిక్యులేటా - కసింద
 కాసియా ఫిస్టుల - రేల
 బాహీనియా (Bauhinia) :
 బాహీనియా పర్పూరియా - దేవకాంచనం
 బాహీనియా వాహ్లై - అడ్డాకు
 డెలోనిక్స్ (Delonix) : డెలోనిక్స్ రీజియా - తురాయి
 హిమటాక్సిలమ్ (Haematoxylum) - హిమటాక్సిలమ్ కాంపిచియానమ్

 మైమోసాయిడే 
 అకేసియా (Acacia) :
 అకేసియా అరాబికా - (నల్ల తుమ్మ)
 అకేసియా ల్యూకోఫ్లియా - (తెల్ల తుమ్మ)
 అకేసియా కెటాచ్యూ - (కాచు)
 అకేసియా కాన్సిన్నా - (శీకాయ)
 అకేసియా మెలనోజైలాన్ - ఆస్ట్రేలియా తుమ్మ
 అకేసియా ఫార్నెసియానా - (నాగ తుమ్మ)
 అకేషియా అరికులిఫోర్మిస్
 అడినాంథిరా (Adenanthera) : అడినాంథిరా పావోనియా - బండి గురివింద
 ఆల్బిజియా (Albizzia) :
 ఆల్బిజియా లెబెక్ - (దిరిసన)
 ఆల్బిజియా ప్రోసిరా - తెల్ల చిండుగ
 ఎంటిరోలోబియం (Enterolobium) : ఎంటిరోలోబియం సమాన్ - (నిద్ర గన్నేరు)
 నెప్ట్యూనియా (Neptunia) : నెప్ట్యూనియా ఒలరేషియా - నీరు తలుపు
 పితకలోబియం (Pithecolobium) : పితకలోబియం డల్సి - సీమ చింత
 ప్రోసోపిస్ (Prosopis) : 
 ప్రోసోపిస్ జూలిఫెరా - సర్కారు తుమ్మ
 ప్రోసోపిస్ స్పైసిజెరా - శమి లేదా జమ్మి
 మైమోసా (Mimosa) : మైమోసా పుడికా - (అత్తిపత్తి లేదా లజ్జావతి)
 జైలియా (Xylia) : జైలియా జైలోకార్పా - కొండ తంగేడు
 ల్యూసినా (Leucaena) : ల్యూసినా గ్లాకా

 ఫాబోయిడే 
 అరాచిస్ (Arachis) : అరాచిస్ హైపోజియా (వేరుశనగ)
 ఇండిగోఫెరా (Indigophora) : ఇండిగోఫెరా టింక్టోరియా (నీలిమందు మొక్క)
 ఏబ్రస్ (Abrus) : ఏబ్రస్ ప్రికటోరియస్ (గురివింద)
 కజానస్ (Cajanus) : కజానస్ కజాన్ (కందులు)
 క్రోటలేరియా (Crotalaria) : క్రోటలేరియా జన్షియా (జనుము), గిలిగిచ్చకాయ
 గ్లైసీన్ (Glycine) : గ్లైసీన్ మాక్స్ (సోయా చిక్కుడు)
 పైసమ్ (Pisum) : పైసమ్ సటైవమ్ (బఠానీ)
 మాక్రోటిలోమా (Macrotyloma) : మాక్రోటిలోమా యూనిఫ్లోరమ్ (ఉలవలు)
 విగ్నా (Vigna) :
 విగ్నా ఆరియస్ (పెసలు)
 విగ్నా ముంగో (మినుములు)
 అలసందలు లేదా బొబ్బర్లు
 సైసర్ (Cicer) : సైసర్ అరైటినమ్ (శనగలు)
 బుటియా : (మోదుగ)
 సెస్బానియా (Sesbania) : సెస్బానియా గ్రాండిఫ్లోరా (అవిశ)
 (అతిమధురము)
 (దూలగొండి)
 టిరోకార్పస్ (Pterocarpus) : 
 టిరోకార్పస్ సంటాలం (ఎర్రచందనం)
 టిరోకార్పస్ మార్సుపియమ్ (ఏగిస)
 డాల్బెర్గియా (Dalbergia) :
 డాల్బెర్గియా సిస్సూ (ఇరిడి)
 డాల్బెర్గియా లాటిపోలియా (ఇరుగుడు / జిట్టేగి)

 మూలాలు 
 బి.ఆర్.సి.మూర్తి: వృక్షశాస్త్రము, శ్రీ వికాస్ పబ్లికేషన్స్, 2005.


వర్గం:ద్విదళబీజాలు