పోతుగల్ (ముస్తాబాద్)

పొతుగల్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా, ముస్తాబాద్ మండలంలోని గ్రామం.

ఇది మండల కేంద్రమైన ముస్తాబాద్ నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సిరిసిల్ల నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.   సిద్దిపేట, కామరెడ్డి పట్టణాల మధ్య ప్రధాన రహదారిపై ముస్తాబాదుకు మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో గల మధ్యస్థన ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1375 ఇళ్లతో, 5521 జనాభాతో 1838 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2778, ఆడవారి సంఖ్య 2743. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1583 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 157. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572436.పిన్ కోడ్: 505404.

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి గూడెంలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల ముస్తాబాద్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సిరిసిల్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కరీంనగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ సిరిసిల్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల సిద్దిపేట్లోనూ ఉన్నాయి. 
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం సిరిసిల్లలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కరీంనగర్ లోనూ ఉన్నాయి.ఇదే గ్రామానికి చెందిన అనేక మంది వృత్తిరీత్యా వేర్వేరు ప్రాంతాలలో స్థిరపడ్డారు. 

 వైద్య సౌకర్యం 

 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
పొతుగల్లో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఐదుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. 
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. 

 పారిశుధ్యం 

మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. 
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
పొతుగల్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. 
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 

జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. 

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. 
 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
 భూమి వినియోగం 
పొతుగల్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 506 హెక్టార్లు

 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 655 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 200 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 216 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 260 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 306 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 370 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పొతుగల్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 121 హెక్టార్లు* బావులు/బోరు బావులు: 249 హెక్టార్లు
 ఉత్పత్తి
పొతుగల్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
దేవాలయాలు
కరీంనగర్ జిల్లాలో పోతుగల్ గ్రామానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. ఈ గ్రామ శివార్లలో కొండ చెరువు వద్ద గల మైసమ్మ ఆలయము బహు ప్రసిద్దం. ఊరి మధ్య బండవీధిలోని సత్యనారాయణ స్వామివారి పురాతన దేవాలయం ఉంది. ఇక్కడ పూజలు చేస్తే కోరిన కోర్కెలు తీరుతాయన్న నమ్మకం ప్రజలది. బండమీది రామస్వామి దేవాలం, శివాలం ఈ గ్రామానికి ప్రసిద్ధి . ఇందులోని పంచలోహ విగ్రహములు దొంగిలించబడినవి. వీటి విలువ సుమారు కోటి రూపాయలవరకు వుంటుందని అంచనా.శివరాత్రికి, రథోత్సవానికి, మాఘమాసకు ఇక్కడ పండుగలు జరుపబడును. విజయదశమి వేడుకలు ఘనంగా నిర్వహించ బడునుు.

సౌకర్యాలు
ఊరిలో జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలు బాలురకు, బాలికలకు వేరువేరుగా ఉన్నాయి. ఇవి మాత్రమే కాక బోర్డు పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి. ఈ ఊరు రైసుమిల్లులకు ప్రసిద్ధి. శ్రీనివాసా రైసుమిల్లు, వెంకటేశ్వరా రైసుమిల్లు, రాఘవేంద్ర రైసుమిల్లు ఇలా దాదాపు పది రైసు మిల్లులు వరకూ ఉన్నాయి. వ్యవసాయం ఈ గ్రామంలో ప్రధాన పని కానీ రాజకీయ నాయకులు, ఏ ఆదాయం అధికారులు మద్దతు లేదు, నీటి సౌకర్యం లేదు. వ్యవసాయానికి మద్దతు లేదు,

ప్రముఖులు

 మచ్చ ప్రభాకర్: (కవి, రచయిత, అనువాదకుడు)
 ఎరవెల్లి చంద్రశేఖర్‌రావు: తెలంగాణ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమీషన్ సభ్యుడు

 మూలాలు 

 వెలుపలి లింకులు