మహమ్మద్ ఖదీర్ బాబు

మహమ్మద్ ఖదీర్ బాబు (జననం 1972 ఏప్రిల్ 28) తెలుగు కథా రచయిత, సంపాదకుడు, తెలుగు సినిమా రచయిత. ఆయన తనదైన ప్రత్యేక శైలికి, ముఖ్యంగా నెల్లూరు జిల్లా ప్రాంతీయ మాండలికాన్ని ఉపయోగించి కథలు రాయడానికి, ముస్లిం సమాజ సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను, బాల్య జ్ఞాపకాలను హాస్యం, కరుణల మేళవింపుతో చిత్రించడానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన హైదరాబాదులోని సాక్షి దినపత్రిక ప్రధానకార్యాలయంలో జర్నలిస్ట్ గా వ్యవహరిస్తున్నాడు. 

కెరీర్
మహమ్మద్ ఖదీర్ బాబు 1972 ఏప్రిల్ 28న ఆంధ్రప్రదేశ్, నెల్లూరు జిల్లాలోని కావలి పట్టణంలో ఒక మధ్యతరగతి ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన జవహర్ భారతి కళాశాలలో బీఎస్సీ (కంప్యూటర్ సైన్స్) పూర్తిచేసాడు.

1995 సెప్టెంబరు 20న ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో ప్రచురించబడిన 'పుష్పగుచ్ఛం' ఆయన తొలి కథ. 1996లో తండ్రి ఆకస్మిక మరణం తరువాత కుటుంబ బాధ్యతలను స్వీకరించడం, ఆయన జీవిత దృక్పథాన్ని మార్చింది. ఈ అనుభవమే 1997లో 'దావత్' కథ రాయడానికి ప్రేరణ అయ్యింది. కథ రాయడం అనేది తన పాలిట దయామయి, వరదాయినిగా ఆయన అభివర్ణించుకున్నాడు.
సాహితీ ప్రస్థానం
ఖదీర్ బాబు రచనలు వాటి స్థానికతకు, ప్రాంతీయ మాండలికానికి, ముస్లిం సమాజ జీవిత చిత్రణకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. బాల్య జ్ఞాపకాలను చిన్ననాటి దృష్టికోణం నుంచే చెబుతూ, హాస్యం, కరుణ కలగలిపి వాస్తవికతను పట్టి చూపడం ఆయన కథల ప్రత్యేకత.

కథా సంకలనాలు
దర్గామిట్ట కతలు
 పోలేరమ్మబండ కతలు: ఈ రెండు సంకలనాలు బాల్య అనుభవాలను, స్థానిక యాసను ఉపయోగించి రాసినందుకు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందాయి.
 ఫుప్పుజాన్‌ కతలు
 న్యూ బాంబే టైలర్స్‌
 బియాండ్‌ కాఫీ
 మెట్రో కథలు: ఆధునిక నగర జీవితం, పట్టణీకరణ వల్ల వచ్చే మార్పులు, ఒంటరితనం, ముఖ్యంగా మహిళల జీవితాలను ఇందులో చిత్రీకరించారు. ఈ కథల్లోని పాత్రలు, ప్రాంతాలకు పేర్లు పెట్టకుండా సార్వజనీనతను ప్రతిబింబించేలా రాసాడు.
 మన్‌చాహే గీత్‌
 బాలీవుడ్‌ క్లాసిక్స్‌ (1970–80 దశాబ్దంలో వచ్చిన 50 ఎంపిక చేసిన సినిమాల సంకలనం).
 నూరేళ్ల తెలుగు కథ – రీటెల్లింగ్‌
 స్త్రీ కథలు యాభై – రీటెల్లింగ్‌
 వాన కురిసినప్పుడు మా ఇంట్లో
సంపాదకత్వం
ఆయన సంపాదకునిగా, సహ సంపాదకునిగా పలు ముఖ్యమైన సంకలనాలు వెలువడ్డాయి:
 ప్రజాతంత్ర సాహిత్య సంచికలు (2000, 2001)
 ఉత్తమ తెలుగు వాన కథలు (కువెంపు సంస్థచే కన్నడంలోకి అనువదించబడింది).
 హిందూ ముస్లిం మైత్రి కథానికలు
 తెలుగు లోగిళ్ల పశు పక్ష్యాదుల సమజీవన కథలు
 కథా మినార్‌ – ముస్లింల కథలు (2018)
 తెలుగు పెద్ద కథలు
 దీపావళి ప్రత్యేక కథలు
 కొత్త కథ వార్షిక కథా సంకలనాలు (2019, 2022, 2023) సహ సంపాదకత్వం.

ఒకో కథ ఒకో పుస్తకంగా:
 ఖాదర్‌ లేడు (పర్‌స్పెక్టివ్స్‌)
 ఢాకన్‌ (ప్రజాశక్తి)
 కింద నేల ఉంది (చూపు ప్రచురణలు)
 గెట్‌ పబ్లిష్డ్‌ (కావలి ప్రచురణలు)

ఇతర సాహిత్య విశేషాలు
 అంతర్జాతీయ ఫెలోషిప్: ఆయన కథా సంకలనం 'న్యూ బాంబే టైలర్స్‌'కు ప్రతిష్టాత్మకమైన చార్లెస్ వాలెస్ ఫెలోషిప్ (యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ ఎడిన్‌బరో, యు.కె.) లభించింది. ఈ గౌరవాన్ని అందుకున్న దక్షిణాది తొలి రచయిత ఈయనే.
 ఆయన కథలు ఇంగ్లిష్, హిందీ, ఉర్దూ భాషల్లోకి అనువదించబడ్డాయి.
 'ఇప్పుడు వీస్తున్న గాలి' పేరుతో 50 మంది సాహిత్యకారుల పరిచయాలతో కూడిన తొలి లిటరరీ వెబ్‌ కాలమ్‌ను నీహార్‌ ఆన్‌లైన్‌లో (2000–2001) నిర్వహించాడు.
 ‘జీరో బ్లడ్’ కథను ఫేస్‌బుక్‌లో (2017) తొలి తెలుగు కథగా ప్రచురించారు.
 ‘ఒక వంతు’ కథ– ‘ప్రణతి’ పేరుతో యూట్యూబ్‌లో షార్ట్‌ఫిల్మ్‌లు.
 రైటర్స్‌ మీట్‌ సమావేశాల నిర్వహణ – 2001 నుంచి ప్రస్తుతం.

ఇంగ్లిష్‌ అనువాదం
 దట్స్ ఎ ఫైర్ ఆంట్ రైట్ దేర్ - డివి శుభశ్రీ అనువాదం

సినీ, నాటక రంగం
సినీ రచయితగా
 ఓనమాలు (2012)
 బ్రహ్మోత్సవం (2016)
 మనమంతా (2016)

ఓటీటీ, నాటకం
 ఆయన కథా సంకలనం మెట్రో కథలు ఆధారంగా తొలి తెలుగు వెబ్ ఆంథాలజీ 'మెట్రో స్టోరీస్' (ఆహా)కి రచయితగా వ్యవహరించాci.
 ఆయన కథ 'న్యూ బాంబే టైలర్స్‌' తెలుగులో, 'బాంబే టైలర్స్‌' మలయాళంలో టికెట్ షోలుగా ప్రదర్శించబడ్డాయి.
పురస్కారాలు, గౌరవాలు
మహమ్మద్ ఖదీర్ బాబు సాహిత్య సేవకు గాను అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నాడు:
 కథా అవార్డు – ఢిల్లీ (రెండుసార్లు: 1998లో ‘జమీన్‌’ కథకు, 2000లో ‘న్యూ బాంబే టైలర్స్‌’ కథకు).
 భాషా సమ్మాన్‌ పురస్కారం (ఇండియన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ ఇండియన్‌ లాంగ్వేజస్‌, మైసూరు – 2004).
 రావిశాస్త్రి పురస్కారం (2005).
 చాసో పురస్కారం (2006).
 మధురాంతకం రాజారాం ‘కథాకోకిల’ పురస్కారం (2012)... 2013 మే 18న హోసూరులో కథకుల సదస్సులో ప్రదానం చేశారు.
 అక్కినేని సినీ పురస్కారం మరియు భరతముని అవార్డు (ఓనమాలు సంభాషణలకు – 2012).
 విశ్వనాథ కళాపీఠం పురస్కారం (2013).
 అ.జో.వి.భో. ‘సరిలేరు నీకెవ్వరు’ పురస్కారం (2014)
 మాడభూషి రంగాచార్యులు అవార్డు (2015).
 మధురాంతకం రాజారాం 'కథాకోకిల' పురస్కారం (2016).
 పెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య కథా పురస్కారం (2017)
 కె.ఎన్‌.వై.పతంజలి పురస్కారం (2018).
 గిడుగు రామమూర్తి పంతులు భాషా పురస్కారం (తెలుగు అకాడమి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌).
 వై.ఎస్‌.ఆర్‌. ఎక్స్‌లెన్స్‌ అవార్డ్‌ (ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం – 2023).

బ్రిటీష్ కౌన్సిల్ ఫెలోషిప్ (ఇంటర్నేషనల్‌ ఫెలోషిప్‌):

జూన్ 2013లో ప్రపంచంలోని వివిధ భాషల సాహిత్యాన్ని ఇంగ్లీషులో అనువదించడానికి ప్రతి ఏటా బ్రిటీష్ కౌన్సిల్ అందించే ప్రతిష్ఠాత్మక 'చార్లెస్ వాల్లెస్ ఫెలోషిప్ ' (యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ ఎడిన్‌బరో– యు.కె)కు మహమ్మద్ కథలు (దక్షిణ భారతదేశం నుంచి మొదటి ఎంపికగా ‘న్యూ బాంబే టైలర్స్‌’ కథా సంకలనము) ఎంపికయ్యాయి. హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ గెస్ట్ ప్యాకల్టీగా పనిచేస్తున్న నాగా మనోహర్ రెడ్డి ఈ కథలను అనువాదం చేయడానికి ఈ ఫెలోషిప్ పొందాడు. తెలుగు కథలకు ఈ ఫెలోషిప్ దొరకడం ఇదే తొలిసారి.
ప్రచురణలు

 దర్గామిట్ట కతలు

దర్గామిట్ట కతలు పుస్తకంలో ఇరవై ఐదు కథలున్నాయి. ఇవి 1998-99ల మధ్యన ఆంధ్రజ్యోతి వార పత్రికలో అచ్చయ్యాయి.

 ఫుప్పుజాన్ కథలు (పిల్లల జానపద సంపద)

ఇందులో మొత్తం 44 కథలు ఉన్నాయి

బఠాణిరాజుది బలే తమాషా 
జింకమ్మాజింకమ్మా 
సెబ్బాష్ రాజుగారు 
సుబుర్ బాషా 
గుత్తి వంకాయ కూర 
నిద్రనేది ఒకటి ఉంది కదా 
అల్లాకే నామ్ పా ఖైరాత్ కర్ 
బీ ఫిత్నీ 
నక్కసాయెబు - నక్క బీబీ 
నక్టామాము 
ఆకలి - ఆపిల్ పండు 
ఫలాతున్ పిచుక కథ 
హమ్ న హలాల్ తుమ్ న హరామ్ 
మూడు ఖర్చులు 
తైమూరు రాజు - చీమ 
యా బలఖ్ యా బాషా 
ఎంత చేసుకుంటే అంత 
భర్రున ఎగిరిపోయిందోచ్ 
మనుషుల కథ పిల్లినే అడగాలి 
ఎక్కడి నుంచి రాకడ? ఎక్కడికి పోకడ? 
మఛిలీ బందర్ బాషా 
ఎవరు ఫైల్వాను? 
షర్ఫుద్దీన్
మిట్టూ రాజా
కొంచెం అంటే ఎలా కుదురుతుంది
భాయ్ ఖీర్
ఖలీఫా గారికి ఒకటవ పాఠం
ఏడుగురు అన్నలకు ఒకే చెల్లెలు
ఖలీఫా గారికి రెండవ పాఠం
షారమ్మ
చార్ ఖస్ రత్ కే ఇన్ సాన్
దాల్ గోట్నీ దెబ్బ
ఉత్ రో ఉత్ రో సావల్ రాణి
హసన్ హబ్బాల్
నెత్తిమీద గట్టిగా మూడు మొట్టు
పరేస్తాన్ కా పరా
తెలివి కతలు
ముందు పనసకాయ ఇలా లేదు
అమ్మ ఇంటి బూడిద
ప్రవక్త చెప్పిన కథ
కాన్ కరేలా
రెండో పిట్ట
బిస్మిల్లా యిర్రహమా నిర్రహీమ్
జోమ్ పూర్ ఖాజీ

 పోలేరమ్మబండ కతలు

 బాలీవుడ్ క్లాసిక్స్

బాలీవుడ్ క్లాసిక్స్ 1970-80ల మధ్యకాలంలో హిందీలో వచ్చిన సినిమాల కథనాలు, వాటి తెరవెనుక కథలు, నిర్మాణంలో ఎదురైన సాధక బాధకాలు, ఉత్తమ చిత్రాలుగా ప్రజల గుండెల్లో నిలవడానికి గల కారణాల విశ్లేషణలతో 50 బాలీవుడ్ ఉత్తమ చిత్రాలను పరిచయం చేస్తూ సాక్షి ఫ్యామిలీలో ఆయన రాసిన వ్యాసాల సంకలనం.

 మన్ చాహే గీత్

 నూరేళ్ళ తెలుగు కథ

నూరేళ్ళ తెలుగు కథ అనే సంకలనము రచయిత చెప్పిన నూరుగురు కథకుల నూరు ప్రసిద్ధ కథలు,పునఃకథనం /రీటెల్లింగ్ కథలు. ఈ కథలు  సాక్షి దినపత్రిక ఫ్యామిలీ సెక్‌షన్లో రోజూ గొప్ప గొప్ప కథలు రాసిన ఒక తెలుగు కథలను పాఠకులకు పరిచయం చేసిన నూరు ప్రసిద్ద (పునఃకథనం /రీటెల్లింగ్) కథలు. పాత తరం గొప్ప కథకులను  కొత్తతరం పాఠకులకు పరిచయం చేయడానికి అతి కొద్ది జాగాలో కథ పరిచయము చేసిన రీటెల్లింగ్ కథా సంకలనము నూరేళ్ళ తెలుగు కథ. 

 న్యూ బాంబే టైలర్స్

న్యూ బాంబే టైలర్స్:న్యూ బాంబే టైలర్స్...మహమ్మద్ ఖదీర్ బాబు 
ఈ పుస్తకంలో మొత్తం 12 కథలు, న్యూ బాంబే టైలర్స్, దావత్, జమీన్, దూద్ బఖష్, కింద నేల ఉంది, ఒక వంతు, రాత్రిపూట, ఢాఖన్, ఒక సాయంత్రం అదృష్టం, పెండెం సోడాసెంటర్, ఖాదర్ లేడు, గెట్‌ పబ్లిష్‌డ్‌.

 మూలాలు

బయటి లింకులు
ఈ లింకు న్యూ బాంబే టైలర్స్ 
ఈ లింకు ఖదీర్ బాబు పుస్తకాల సంక్థిప్త వివరణ  చూడండి
ఈ లింకు -బియాండ్ కాఫీ కథల సంక్షిప్త వివరణ విశ్లేషణ-రివ్యూలు చూడండి
ఈ లింకు నూరేళ్ళ తెలుగు కథ - మళ్ళీ చెప్పుకుంటున్న మన కథలు 
ఈ లింకు నూరేళ్ల తెలుగు కథ – మరో వెయ్యేళ్లు వెలిగే కథ
ఈ లింకు కథలు ఇలా కూడా రాస్తారు 
ఈ లింకు కాంక్రీట్ మనుషుల వెతలు ఈ ‘మెట్రో కథలు’!
దర్గామిట్ట కతలు  పోలేరమ్మబండ కతలు 
అరుణ పప్పుగారి విశ్లేషణ సినీ వార్త (in https://web.archive.org/web/20170223222741/http://www.pravasarajyam.com/) విశ్లేషణ ...

వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:1972 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ముస్లిం రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:పత్రికలలో శీర్షికలు నిర్వహించినవారు