గండ్రాయి

గండ్రాయి,  ఎన్టీఆర్ జిల్లా, జగ్గయ్యపేట మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన జగ్గయ్యపేట నుండి 14 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.

 గణాంకాలు 
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1550 ఇళ్లతో, 5734 జనాభాతో 1186 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2798, ఆడవారి సంఖ్య 2936. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1460 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 312. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588836. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం కృష్ణా జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది..

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5583. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2798, స్త్రీల సంఖ్య 2785, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1266 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 1186 హెక్టారులు. అక్షరాస్యత: 68.14%, పురుషుల సంఖ్య:63.92%, మహిళలు:72.39%.

గ్రామ భౌగోళికం
గండ్రాయి పవిత్ర కృష్ణానది తీరాన ఉదయించిన ఓ అందమైన గ్రామం. 9వ నంబరు జాతీయ రహదారి నుండి 7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జగ్గయ్యపేట పట్టణానికి 13 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

 సమీప గ్రామాలు 
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో దేచుపాలెం, మంగొల్లు, గోపినేనిపాలెం, ఇందుగపల్లి, తక్కెళ్ళపాడు గ్రామాలు ఉన్నాయి.

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో గ్రంథాలయము, ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. సమీప బాలబడి జగ్గయ్యపేటలో ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల జగ్గయ్యపేటలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు జగ్గయ్యపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం జగ్గయ్యపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.

జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఈ పాఠశాల వరుసగా రెండు సార్లు 100% ఫలితాలు సాధించి ప్రశంసలనందుకున్నది. ఉపాధ్యాయుల సమష్టి కృషితో ఈ విజయం సాధించారు.

 వైద్య సౌకర్యం 
 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
గండ్రాయిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. 
సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో6 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఆరుగురు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. 
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

 పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. 
చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
గండ్రాయిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

బ్యాంకులు
ఇండియన్ బ్యాంక్.

 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

 గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు 

 రామాలయం 
400సంవత్సరాల క్రితం దేవాలయం లోపలి స్వామి భద్రాచలం రాముని విథంగా ఇక్కడ ఉండటం విశేషం. అలాగే ఈ ఆలయాన్ని నిర్మాణం చేసి, నిత్యకైంకర్యాలకై భూములను కొండపల్లి ఇంటి పేరు కలిగిన కరణము స్వామికి సమర్పించారు. దేవాలయం పూర్తిగా రాతి తో నిర్మించారు. మరొక విశేషం ఎండకాలంలో దేవాలయంలో చల్లగాను, శీతకాలంలో వెచ్చగా ఉంటుంది. అలాగే ఎదురు స్వామివారి కల్యాణమండపం దాని కూడా రాతితో నిర్మించారు.ఆలయంలో గోదాదేవి ఒక ఉపాలయం మరోక ఉపాలయం లో రంగనాథుడు కొలువుతీరి ఉండటం విశేషం. అలాగే నిరంతరం అఖండ దీపం  వెలుగుతూ ఉండటంమరొకవిశేషం.దేవాలయంలో ఏడాది పొడవునా అనేక ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. శ్రీరామనవమి అత్యంత వైభవంగా నిర్వహింస్తారు. చుట్టూప్రక్కన గ్రామాలలో పెద్దదేవాలయం.  వైఖానస ఆగమ శాస్త్రానుసారంగా పూజా కైంకర్యాలు  నిర్వహిస్తారు.  
శ్రీ పోతులూరివీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం
గ్రామస్థుల ఆధ్వర్యంలో గ్రామంలోని రామాలయం ఎదురుగా నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో 2017, జూన్-2వతేదీ శుక్రవారం నుండి విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలు ప్రారంభించారు. 4వతేదీ ఆదివారం ఉదయం 8-49 కి వేదపండితుల మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య, వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, సాయిబాబా, ఈశ్వరీదేవి, సిద్ధమూర్తి, గణపతి, శివలింగం, దారు జీవ ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం అంగరంగ వైభవంగా సాగినది. ఈ కార్యక్రమాలలో భాగంగా, భక్తులకు అన్నసమారాధన కార్యక్రమం నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమాలకు విచ్చేసిన చుట్టుప్రక్కల గ్రామాల ప్రజలతో దేవాలయం పోటెత్తినది. ఈ అలయంలో విగ్రహప్రతిష్ఠ నిర్వహించి 16 రోజులైన సందర్భంగా, ఆలయంలో 2017, జూన్-19న 16 రోజుల పండుగను నిర్వహించారు.

 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

 భూమి వినియోగం 
గండ్రాయిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 అడవి: 203 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 46 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 80 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 34 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 166 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 51 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 605 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 518 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 304 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గండ్రాయిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 220 హెక్టార్లు
 బావులు/బోరు బావులు: 84 హెక్టార్లు

 ఉత్పత్తి
గండ్రాయిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

ప్రధాన పంటలు
గ్రామం పాడి పంటలకు పేరు గాంచింది. ఇది వ్యవసాయ ప్రధాన గ్రామం. వరి, కందులు, పెసలు, జొన్న, ప్రత్తి, కాయధాన్యాలు పంటలు పండిస్తారు. ఈ గ్రామం మామిడి తోటలకు ప్రసిద్ధి. జామ తోటలకు కూడా బాగా ప్రసిద్ధి. అందమైన రెండు చెరువులు, నాగార్జున సాగరు కాలువలు ఈ ఊరికి జీవానాధారాలు.

ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం ఇక్కడి ప్రధాన వృత్తి.
గ్రామంలో ఇనుప ఖనిజం పుష్కలంగా లభిస్తుంది. వజ్రములు కూడా లభిస్తున్నాయి. మినరల్ రిఛ్ గా చెప్పబడిన గ్రామం.
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు