దేవరకోట

దేవరకోట, కృష్ణా జిల్లా, ఘంటసాల మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఘంటసాల నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మచిలీపట్నం నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 483 ఇళ్లతో, 1573 జనాభాతో 324 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 803, ఆడవారి సంఖ్య 770. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 791 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 18. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589707. 
సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తులో ఉంది. గ్రామంలో విష్ణుకుండినుల వంశం వారు కట్టిన పాత కోట ఉంది. పురాతన కాలం నాటి శాసనాలు ఉన్నాయి.

 సమీప గ్రామాలు 
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో ఘంటసాలపాలెం, ఘంటసాల, కొత్తపల్లి, లక్ష్మిపురం గ్రామాలు ఉన్నాయి.

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఘంటసాలలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చల్లపల్లిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్ మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఘంటసాలలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మచిలీపట్నంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.

 వైద్య సౌకర్యం 

 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
దేవరకోటలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.

సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

 పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
దేవరకోటలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

 భూమి వినియోగం 
దేవరకోటలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 113 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 210 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 210 హెక్టార్లు

 నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
దేవరకోటలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

 కాలువలు: 210 హెక్టార్లు

 ఉత్పత్తి 
దేవరకోటలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

 ప్రధాన పంటలు 
వరి, చెరకు, మినుము

గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో పుట్టి సుమతి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. [5]
ఈ గ్రామ పంచాయతీ, 2015, నవంబరు-8వ తేదీనాడు, 57వ వార్షికోత్సవం జరుపుకుంది. [6]

దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ కోట ముత్యాలమ్మ అమ్మవారి ఆలయం
ఈ అమ్మవారు ఘంటసాల మండల పరిధిలోని దేవరకోట, ఘంటసాల పరిసర ప్రాంతాల ప్రజల ఇలవేలుపుగా పూజలందుకొనుచున్నారు. 
దేవరకోట గ్రామంలో కొలువైయున్న శ్రీ కోట ముత్యాలమ్మ అమ్మవారి ఇంటింటికీ, జాతర మహోత్సవాలు, 1871 నుండి, ప్రతి 5 సంవత్సరాలకొకసారి, చైత్ర శుద్ధ పౌర్ణమికి అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించుచున్నారు. ఈ సంవత్సరం 2014, ఏప్రిల్ లో, 16వ తేదీ నుండి 22 వ తేదీ వరకూ నిర్వహించారు. అమ్మవారిని మేళతాళాలతో, డప్పు వాయిద్యాలతో భక్తిశ్రద్ధ్లతో జాతర మహోత్సవం నిర్వహించెదరు. ఈ సందర్భంగా భక్తులు, మ్రొక్కులు తీర్చుకొని అమ్మవారిని దర్శించుకొని తరించెదరు. [4]
ఈ అమ్మవారి గ్రామోత్సవాన్ని, 2014, ఆగష్టు-22, శ్రావణ శుక్రవారం నాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. డప్పు వాయిద్యాలతో, భక్తిశ్రద్ధలతో అమ్మవారి జాతర మహోత్సవాన్ని ఘనంగా నిర్వహించారు. ఆలయం వద్ద భక్తులు మొక్కుబడులు తీర్చుకున్నారు. [5]
2016, అక్టోబరు-30వ తేదీ ఆదివారం, దీపావళి పర్వదినం సందర్భంగా, ఆలయంలో కోట ముత్యాలమ్మ ఆలయ సంక్షిప్త చరిత్ర అను పుస్తకాన్ని, ఆవిష్కరించారు. ఈ పుస్తకంలో, ఆలయ చరిత్రతోపాటు, దాతల వివరాలు, జమాఖర్చులు, ఆలయాన్ని సందర్శించిన ప్రముఖుల ఫొటోలను సుందరంగా పొందుపరచారు. [7]
ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో దాతలు, గ్రామస్థుల ఆర్థిక సహకారంతో 11 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నూతనంగా నిర్మించిన భోజనశాల భవనాన్ని, 2016, నవంబరు-7వ తేదీ కార్తీక సోమవారంనాడు ప్రారంభించెదరు. [8]
30వేల రూపాయల విలువైన ముత్యాలమ్మ అమ్మవారి ఉత్సవ విగ్రహాన్ని, విజయవాడకు చెందిన శ్రీ వేముల హనుమంతరావు, శ్రీమతి సీతామహాలక్ష్మి దంపతుల కుమారుడు శ్రీ సాయిగిరిధర్, కోడలు రాణి, 2017, మార్చి-14న, ఆలయానికి అందజేసినారు. ఈ విగ్రహాలకు ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. [9]
శ్రీ కోదండరామాలయం
గ్రామ విశేషాలు 
ఈ గ్రామానికి చెందిన వేమూరి రత్నగిరి రావు అనే రైతు తన చెరుకు చేనులో ఒక ఎకరానికి 71 టన్నుల చెరుకు పండించి రికార్డు సృష్టించారు. ఇతనిని 16-2013 సెప్టెంబరు న జిల్లా పాల ఉత్పత్తిదారుల సంఘానికి డైరెక్టరుగా ఎన్నుకున్నారు. [2]&[3]

గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1537. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 763, స్త్రీల సంఖ్య 774, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 415 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 324 హెక్టారులు.
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు
[2] ఈనాడు కృష్ణా; 2013, మార్చి-2; 11వపేజీ. 
[3] ఈనాడు కృష్ణా; 2013, సెప్టెంబరు; 19వపేజీ. 
[4] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, ఏప్రిల్-16; 2వపేజీ.
[5] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, జూన్-26; 3వపేజీ.
[6] ఈనాడు అమరావతి; 2015, నవంబరు-8; 43వపేజీ. 
[7] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2016, నవంబరు-1; 1వపేజీ. 
[8] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2016, నవంబరు-7; 2వపేజీ. 
[9] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017, మార్చి-14; 1వపేజీ.

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు