పెదముత్తేవి

పెదముక్తేవి, కృష్ణా జిల్లా, మొవ్వ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మొవ్వ నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మచిలీపట్నం నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1059 ఇళ్లతో, 3300 జనాభాతో 1240 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1626, ఆడవారి సంఖ్య 1674. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1265 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 80. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589683 సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తులో ఉంది.

 సమీప గ్రామాలు 
మచిలీపట్నం, రేపల్లె, పెడన, గుడివాడ

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మొవ్వలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మొవ్వలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్ మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మచిలీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.

శ్రీ లక్ష్మీపతిస్వామి విద్యావిహార్ సంస్కృతోన్నత (ఓరియంటల్) పాఠశాల

ఈ పాఠశాలను 1957 లో, ముక్తేవి సీతారాం వంశీయులు నెలకొల్పారు. పెదముక్తేవి గ్రామం లోని ఈ పాఠశాల జతీయస్థాయిలో పేరుగాంచింది. ఇందుకు కారణం, ఈ పాఠశాలలో చదువుతోపాటు, క్రీడలలోగాడా విద్యార్థులకు శిక్షణనిచ్చుచున్నారు. గత మూడు సంవత్సరాలలో 10వ తరగతిలో 100% ఉత్తీర్ణత సాధిస్తున్నారు. ఈ సంవత్సరం 90% ఉత్తీర్ణత సాధించారు. ఈ పాఠశాలల విద్యార్థులకు ఆధ్యాత్మిక విషయాలలోగూడా శిక్షణిస్తారు. చదువుతోపాటు వాలీబాల్ క్రీడలోగూడా శిక్షణ పొందుచున్న ఈ విద్యార్థులు, రాష్ట్ర, జాతీయస్థాయిలలో గూడా రాణించుచూ, మొత్తం 400 కి పైగా బహుమతులు సాధించి, పాఠశాల కీర్తిపతాకాన్ని జాతీయస్థాయిలో ఎగురవేసారు. నలుగురు విద్యార్థులు జాతీయ జట్టులో ఆడుచున్నారు. దీనికి ముఖ్యకారకులు, ఈ పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయులైన దోనేపూడి దయాకరరావు.ఇతను జాతీయస్థాయి కోచ్ గా అర్హత సాధించారు. [9]

 వైద్య సౌకర్యం 

 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
పెదముత్తెవిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.

ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు.

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

 పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
పెదముత్తెవిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 9 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

 భూమి వినియోగం 
పెదముత్తెవిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 157 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 1 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 17 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 5 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 10 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 1048 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 23 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1035 హెక్టార్లు

 నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
పెదముత్తెవిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

 కాలువలు: 1035 హెక్టార్లు

 ఉత్పత్తి 
పెదముత్తెవిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

 ప్రధాన పంటలు 
వరి, మినుము, చెరకు

గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
పాల ఉత్పత్తిదారుల పరస్పర సహకార పరపతి సంఘం

బ్యాంకులు
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్:- ఈ గ్రామంలో ఈ బ్యాంక్ శాఖను, జిల్లాలో 55వ శాఖగా, 2016, ఫిబ్రవరి-3, బుధవారంనాడు ప్రారంభించారు. [13]

గ్రామ పంచాయతీ
2013, జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో కాకర్ల మాహాలక్ష్మి సర్పంచిగా ఎన్నికైంది. [13

2021, ఫిబ్రవరిలో ఈ గ్రామ పంచాయితీ కి
నిర్వహించిన ఎన్నికలలో ఉప్పలపాటి. నాగలక్ష్మీ తెలుగుదేశం పార్టీ తరుపున సర్పంచిగా ఎన్నికైంది.

దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ రాజ్యలక్ష్మీ సమేత లక్ష్మిపతి స్వామి ఆలయం
2014, ఏప్రిల్-14, సోమవారం నాడు, చాలా పురాతనమైన ఈ ఆలయంలో, స్వామివారి కళ్యాణోత్సవం వైభవంగా జరిగింది. ఈ సందర్భంగా స్వామివారికి ప్రత్యేక పుష్పాలంకరణ, గజారోహణోత్సవం, బాణాసంచా వేడుక, స్వామివారికీ, అమ్మవారికీ ఎదుర్కోలు పెళ్ళిముచ్చట్లు, అనంతరం స్వామివారి కల్యాణాన్ని వేదమంత్రాల నడుమ, "ముక్తేవి" వంశస్థులు పీటలమీద కూర్చొని పెళ్ళి జరిపించారు. 15వ తేదీ సోమవారం నాడు, స్వామివారికి గరుడోత్సవం భక్తిశ్రద్ధలతో జరిపినారు. శ్రీ స్వామివార్లను పసుపు బట్టలతో, శ్రీకృష్ణాశ్రమ ప్రాంగణానికి తీసుకొనివచ్చారు. సాయంత్రం రథోత్సవం, వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమాలకు భక్తులు అధిక సంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. [6]

శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ క్షేత్రం
దివిసీమలోని భీమనదీతీరంలో 16వ శతాబ్దపు శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ క్షేత్రం ఉన్న పెదముక్తేవి గ్రామం, ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగా వెలుగొందుచున్నది. వేడవ్యాస మహర్షి తపఃప్రభావంతో పునీతమైన క్షేత్రం పెదముక్తేవి. సాక్షాత్తూ శ్రీ మహావిష్ణువు స్వయంగా శ్రీ వేదవ్యాస మహర్షికి అర్చామూర్తి రూపంలో వేంచేసి, శ్రీ లక్ష్మీపతిస్వామిగా అవతరించినాడని చరిత్ర చెబుచున్నది. 16వ శతాబ్దం నుండి పరమభక్తికి, సంగీత సాహిత్యాలకు ప్రసిద్ధిగాంచిన వంశం ఉంది.

గ్రామదేవత శ్రీ గంగానమ్మ తల్లి ఆలయం
శ్రీ వ్యాసాశ్రమం
ఈ గ్రామంలో శ్రీ వ్యాసాశ్రమం విభాగం ఉంది.

శ్రీ కృష్ణాశ్రమం
ముత్తేవి సీతారామ్ ముముక్షు జన మహాపీఠాధిపతి 29.11.2023 న మరణించారు.

 ప్రముఖులు

 జాస్తి చలమేశ్వర్ - సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తి.గతంలో కేరళ, గౌహతి హైకోర్టులకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసాడు. 1953 జూన్ 23 న పెదముత్తేవిలో జన్మించాడు. తల్లిదండ్రులు ఆన్నపుర్ణాదేవి, లక్ష్మినారాయణ. [2]

గ్రామ విశేషాలు
జాతీయస్థాయిలో ప్రతిభగల క్రీడాకారులకు, మొవ్వ మండలం స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉంటున్నది.ఈ గ్రామం వాలీబాల్ క్రీడా విద్యార్థులకు పుట్టినిల్లు. వాలీబాల్ ఆటలో విశేష ప్రతిభ కనబరుస్తుంటారు.

కాకర్ల గీత
ఈ గ్రామానికి చెందిన, పాలిటెక్నిక్ చదివిన, కాకర్ల గీత, జాతీయ స్థాయి వాలీబాల్ క్రీడాకారిణి. ఈమె విశాఖపట్నంలోని స్పోర్ట్స్ అధారిటీ ఆఫ్ ఇండియా స్కూలుకి ఎంపికై, అక్కడే శిక్షణ పొందుచున్నది. ఈమె రాష్ట్రంలో పలు ప్రాంతాలలో, సీనియర్, జూనియర్, సబ్-జూనియర్, ఫికా, రూరల్, అండర్-14, అండర్-17 స్థాయిలలో, 10 పతకాలు అందుకున్నారు. 2008, 2009, 2012, 2013 లలో జాతీయ స్థాయిలో పలు చోట్ల పాల్గొని తన ప్రతిభ కనబరిచారు. [3] 
విశాఖపట్నం క్రీడాపాఠశాలలో తర్ఫీదు పొందుచున్న కాకర్ల గీత, 2013 నవంబరు 27 నుండి 29 వరకూ, కర్నాటక లోని హవేరిలో జరిగే జాతీయస్థాయి మహిళా వాలీబాల్ పోటీలలో, ఆరోసారి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించనున్నది. [4]
ఈమె 2016, జనవరి-2 నుండి 9 వరకు బెంగళూరులో నిర్వహించు జాతీయస్థాయి వాలీబాల్ పోటీలలో సీనియర్ నేషనల్స్ కు ఎంపికైనది. [12]
జాతీయస్థాయి బీచ్ వాలీబాల్ పోటీల రాష్ట్ర జట్టుకు, పెదముక్తేవికి చెందిన మహాళి శ్రీప్రియాంక, కాకర్ల గీత అను విద్యార్థినులు ఎంపికైనారు. ఈ పోటీలు, 2017, మార్చి-17 నుండి 19 వరకు పుదుచ్చేరిలో నిర్వహించెదరు. [16]

దత్తత గ్రామo
ఈ గ్రామాన్ని ఆకర్షణీయ గ్రామం (స్మార్ట్ విలేజ్) గా అభివృద్ధి చేయటానికై, ఈ గ్రామాన్ని, కోసూరు ఇండియన్ బ్యాంక్ శాఖ, దత్తత తీఉకున్నది. [10]

గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3825. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1876, స్త్రీల సంఖ్య 1949, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1138 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1240 హెక్టారులు.
మూలాలు

వెలుపలి లింకులు
[2] ఈనాడు; 2011, నవంబరు-30; ప్రధానసంచిక-1వపేజీ.
[3] ఈనాడు; 2013, అక్టోబరు-22; 3వపేజీ. 
[4] ఈనాడు కృష్ణా; 2013, నవంబరు-26; 3వపేజీ.
[5] ఈనాడు కృష్ణా; 2013, డిసెంబరు,10; 3వపేజీ. 
[6] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, ఏప్రిల్-15; 3వపేజీ.
[7] ఈనాడు కృష్ణా; 2014, ఏప్రిల్-16; 6వపేజీ.
[8] ఈనాడు కృష్ణా; 2015, మార్చి-28; 11వపేజీ.
[9] ఈనాడు అమరావతి; 2015, మే-31; 34వపేజీ.
[10] ఈనాడు అమరావతి; 2015, ఆగస్టు-16; 27వపేజీ.
[11] ఈనాడు అమరావతి; 2015, సెప్టెంబరు-9; 26వపేజీ.
[12] ఈనాడు అమరావతి; 2016, జనవరి-1; 7వపేజీ. 
[13] ఈనాడు అమరావతి; 2016, ఫిబ్రవరి-4; 24వపేజీ. 
[14] ఈనాడు అమరావతి/పామర్రు; 2016, నవంబరు-22; 2వపేజీ. 
[15] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017, జనవరి-25; 3వపేజీ.
[16] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2017, మార్చి-17; 1వపేజీ.