దుండిగం

దుండిగం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, దగదర్తి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన దగదర్తి నుండి 18 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నెల్లూరు నుండి 44 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 362 ఇళ్లతో, 1377 జనాభాతో 1323 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 712, ఆడవారి సంఖ్య 665. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 456 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 43. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591854.

 సమీప గ్రామాలు 
హసనపురం 7 కి.మీ, చిరమన 8 కి.మీ, బోడగుడిపాడు 8 కి.మీ, చెన్నూరు 9 కి.మీ, కాట్రయపాడు 9 కి.మీ

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి దగదర్తిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బుచ్చిరెడ్డిపాలెంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఉత్తర రాజుపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ నెల్లూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరులో ఉన్నాయి.

 వైద్య సౌకర్యం 
 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో 3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరుఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు.

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
 పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
దుండిగంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
 భూమి వినియోగం 
దుండిగంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 282 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 211 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 114 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 39 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 200 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 135 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 339 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 424 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 250 హెక్టార్లు
మినుము పంట ప్రదర్శనా క్షేత్రం 
దుండిగం గ్రామములో 50 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో, మినుము పంట ప్రదర్శనా క్షేత్రాన్ని ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వ అనుమతి లభించింది. ఈ క్షేత్రంలో, రైతులు తక్కువ ఖర్చుతో అధిక దిగుబడులు సాధించేలాగా ప్రణాళికలు రూపొందించారు.

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దుండిగంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 బావులు/బోరు బావులు: 129 హెక్టార్లు
 చెరువులు: 120 హెక్టార్లు
 ఉత్పత్తి
దుండిగంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము, పొగాకు

విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన విష్ణువర్ధన్ అను కడు బీద కుటుంబానికి చెందిన బాలుడు, తండ్రి చనిపోవడంతో, చిన్నప్పుడే తల్లితోపాటు హైదరాబాదు చేరాడు. తల్లి ఇతడిని కష్టపడి చదివించుచున్నది. ఇప్పుడీ 13 ఏళ్ళ వయసు గల 8వ తరగతి విద్యార్థి, శిక్షణ తీసుకొని, భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ వారి ఆధ్వర్యంలో నడిచే, డెహ్రాడూన్ లోని రాష్ట్రీయ ఇండియన్ మిలిటరీ కళాశాల వారు నిర్వహించిన ప్రవేశ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడైనాడు. ఈ అర్హత పరీక్షలో దేశం మొత్తం నుండి 25 మందిని ఎంపిక చేయగా, మన రాష్ట్ర విద్యార్థిఇతనొక్కడే కావడం గమనార్హం. ఈ పరీక్షలో దాదాపు ఏడేళ్ళుగా మన రాష్ట్రం నుండి ఇంతవరకూ ఎవ్వరూ అర్హత సాధించలేదు. ఇప్పుడితడు డెహ్రాడూనులో 10+2 వరకూ చదివిన తరువాత నేషనల్ డిఫెన్స్ ఎకాడమీలో సులభంగా ప్రవేశానికి వీలవుతుంది. తరువాత ఇతడు త్రివిధ దళాలలో కీలక అధికారిగా బాధ్యత తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

 మూలాలు 

వెలుపలి లింకులు