ఇరాన్‌బండ

ఐరాన్‌బండ గ్రామం: ఒక చారిత్రక సారాంశం

ఐరాన్‌బండ ఒకప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కర్నూలు జిల్లాలో అతి పెద్ద గ్రామంగా వెలుగొందింది.
​ప్రాధాన్యత (1950సం): 1950లలో ఈ గ్రామం దాదాపు 6,000 నుండి 8,000 జనాభాతో చాలా పెద్దదిగా ఉండేది. ఆ కాలంలో ఇది పత్తికొండ రెవెన్యూ పరిధిలో ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉండేది. స్థానిక చరిత్ర ప్రకారం, ప్రాజెక్టుల ప్రభావం లేకపోయి ఉంటే, ఈ గ్రామం వాస్తవంగా ఒక తాలూకా (మండలం) కేంద్రంగా కూడా ఏర్పడే అవకాశం ఉండేది.
​గాజులదిన్నె ప్రాజెక్ట్ ప్రభావం: కాలక్రమేణా, గ్రామం యొక్క విధి సంజీవయ్య సాగర్ లేదా గాజులదిన్నె ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ప్రభావితమైంది. ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన అనుమతులు 1970లలో వచ్చి, పనులు దాదాపు 1977లో పూర్తి అయ్యాయి.
​భారీ నష్టం మరియు వలసలు ఏర్పడ్డాయి: ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం కారణంగా ఐరాన్‌బండ గ్రామ ప్రజలు సుమారు 25,000 ఎకరాల వ్యవసాయ భూమిని కోల్పోయారు. ప్రాజెక్టు మధ్యలో ఉన్న గ్రామ జనాభా తమ భూమిని, నివాసాలను కోల్పోయి, వివిధ వృత్తుల కోసం ఇతర ప్రాంతాలకు వలస వెళ్లారు.
​గ్రామం విడిపోవడం: 
ఈ వలసల ఫలితంగా, ఐరాన్‌బండ గ్రామం మూడు ప్రధాన భాగాలుగా విడిపోయింది:
​ఐరాన్‌బండ 'A' (ప్రస్తుత గోనెగండ్ల మండలంలో ఉంది): ఇది ప్రస్తుతం మిగిలి ఉన్న గ్రామం.
​గోనెగండ్ల: వలస వెళ్లిన వారిలో కొంతమంది సమీపంలోని గోనెగండ్ల మండల కేంద్రంలో స్థిరపడ్డారు.

​ఐరాన్‌బండ 'B' (ప్రస్తుత దేవనకొండ మండలంలో): మరికొంత జనాభా దేవనకొండ మండలంలో స్థిరపడి, తమ పూర్వ గ్రామం పేరుతోనే కొత్త నివాసాన్ని కొనసాగించారు.
​ఇది ఐరాన్‌బండ గ్రామం యొక్క గొప్పతనాన్ని మరియు గాజులదిన్నె ప్రాజెక్టు వలన దానిపై పడిన చారిత్రక ప్రభావాన్ని తెలియజేసే ముఖ్యమైన చరిత్ర.

ఇరాన్‌బండ, కర్నూలు జిల్లా, గోనెగండ్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన గోనెగండ్ల నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన యెమ్మిగనూరు నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 798 ఇళ్లతో, 4011 జనాభాతో 1699 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2029, ఆడవారి సంఖ్య 1982. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1134 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 9. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594057.

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు గోనెగండ్లలో ఉన్నాయి. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల యెమ్మిగనూరులోను, జూనియర్ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గోనెగండ్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ కర్నూలులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలులో ఉన్నాయి.

 వైద్య సౌకర్యం 
 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. 
 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

 పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
ఇరాన్‌బండలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.

 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
 భూమి వినియోగం 
ఇరాన్‌బండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 514 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 80 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 4 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 20 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 68 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 420 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 592 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 799 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 281 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఇరాన్‌బండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 196 హెక్టార్లు* బావులు/బోరు బావులు: 28 హెక్టార్లు* చెరువులు: 57 హెక్టార్లు

 ఉత్పత్తి
ఇరాన్‌బండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, వరి, ప్రత్తి
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,510. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,763, స్త్రీల సంఖ్య 1,747, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 680 ఉన్నాయి.
మూలాలు