షడంగాలు

దిగువన చెప్పిన ఆరు వేదాంగాలు వేదాలకు సంబంధించిన షడంగాలు:"శిక్షా వ్యాకరణం ఛందో నిరుక్తం జ్యోతిషం తథా కల్పశ్చేతి షడంగాని"
శిక్ష
వ్యాకరణం
ఛందస్సు
నిరుక్తం
జ్యోతిషం
కల్పం

దిగువన చెప్పిన ఆరు శరీరానికి సంబంధించిన షడంగాలు లేదా అవయవాలు :

తల
నడుము
రెండు చేతులు
రెండు కాళ్లు

దిగువనచెప్పిన ఆరు గోవుకు సంబంధించిన షడంగాలు లేదా పవిత్ర ద్రవ్యాలు:

గోమూత్రం (ఆవు ఉచ్చ)
గోమయం (ఆవు పేడ)
గోక్షీరం (ఆవు పాలు)
గోఘృతం (ఆవు నెయ్యి)
గోదధి (ఆవు పెరుగు)
గోరోజనం (గోవు పిత్తరసం నుంచి తీసిన పచ్చని పదార్థం)

1. ఆసనము, 2. ప్రాణాయామము, 3. ప్రత్యాహారము, 4. ధారణము, 5. ధ్యానము, 6. సమాధి. [ఇవి యోగాంగములు]

1. దాత, 2. ప్రతిగ్రహీత, 3. పవిత్రత, 4. వస్తువు, 5. దేశము, 6. కాలము. [ఇవి దానాంగములు]

1.శిరస్సు, 2. హస్తములు, 3. కటి, 4. వక్షస్సు, 5. పార్శ్వము, 6. పాదములు. [ఇవి నాట్యాంగములు]

1. అనుద్రుతము, 2. ద్రుతము, 3. లఘువు, 4. గురువు, 5. ప్లుతము, 6. కాకపాదము. [ఇవి సంగీతమున కంగములు]

1. మూలసిద్ధాంతము, 2. పురనివేశము, 3. భవనివేశము, 4. రాజనివేశము, 5. ప్రాసాధనివేశము, 6. శిల్పము, చిత్రము. [ఇవి వాస్తువుయొక్క అంగములు] [జయమంగళ]

1.రూపభేదము, 2. ప్రమాణము, 3. భావము, 4. లావణ్య యోజన, 5. సాదృశ్యము, 6. వర్ణికాభంగము. [ఇవి చిత్రరచన కంగములు] [కామసూత్రములు-యశోధరవ్యాఖ్య]

1. లంఘనము, 2. బృంహణము, 3. రూక్షణము, 4. స్నేహనము, 5. స్వేదనము, 6. స్తంబనము. [ఇవి చికిత్సాంగములు] [చరకం 108]

 1. దాత, 2. ప్రతిగ్రహీత, 3. శుద్ధి, 4. దేయము, 5. దేశము, 6. కాలము. [ఇవి దానాంగములు]

 1. దాత, 2. ప్రతిగ్రహీత, 3. శుద్ధి, 4. దేయము, 5. దేశము, 6. కాలము. [ఇవి దానాంగములు]
 1. పిక్కలు (2), 2. బాహువులు (2), 3. శిరస్సు, 4. మద్యము. [ఇవి శరీరాంగములు]
 1. విచ్ఛేదము, 2. అర్పణము, 3. విసర్గము, 4. అనుబంధము, 5. దీపనము, 6. ప్రశమనము. [ఇవి సంగీతాంగములు] [నాట్యశాస్త్రము 19-58]
 1. ఋషి, 2. ఛందస్సు, 3. దేవత, 4. బీజము, 5. శక్తి, 6. కీలకము. [ఇవి మంత్రమున కంగములు]