బుద్దవరం

బుద్దవరం కృష్ణా జిల్లా, గన్నవరం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గన్నవరం నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 17 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2553 ఇళ్లతో, 10309 జనాభాతో 1040 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4953, ఆడవారి సంఖ్య 5356. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1961 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 179. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589248.పిన్ కోడ్: 521101, ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08656.

గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు

సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో చిన్న అవుటపల్లి, అజ్జంపూడి, గన్నవరం, కేసరపల్లి, తెన్నేరు గ్రామాలు ఉన్నాయి.

సమీప మండలాలు
ఉంగుటూరు, అగిరిపల్లి, పెనమలూరు, కంకిపాడు

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
బుద్దవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. 
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. 
రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. 
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. 
గన్నవరం, మానికొండ, కలవపాముల నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 23 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. 
ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి గన్నవరంలో ఉంది.
సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల సూరంపల్లిలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్‌ గన్నవరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల తేలప్రోలులోనూ ఉన్నాయి. 
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడలో ఉన్నాయి. 
వి.కె.ఆర్.కళాశాల.
కేర్ & షేర్ ఉన్నత పాఠశాల:- ఇటీవల కర్నూలులో నిర్వహించిన రాష్ట్రస్థాయి ఫుట్ బాల్ పోటీలలో, అండర్-17 విభాగంలో, ఈ పాఠశాలకు చెందిన డి.జగపతిబాబు బాలుర విభాగంలోనూ, కె.భవాని బాలికల విభాగంలోనూ తమ ప్రతిభ ప్రదర్శించి జాతీయస్థాయి పోటీలకు ఎంపికైనారు. ఈ ఇద్దరు విద్యార్థులూ, 2016,జనవరి-27న కేరళ రాష్ట్రంలో నిర్వహించు జాతీయస్థాయి పోటీలలో రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించెదరు. [5] 
గ్రంథాలయం:- ఈ గ్రామములో యువకులు స్వచ్ఛందంగా ఏర్పాటుచేసిన ఈ గ్రంథాలయాన్ని, 2016,జనవరి-2వతేదీనాడు ప్రారంభించారు. [4]

 వైద్య సౌకర్యం 
 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
బుద్దవరంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. 
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, 
ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు, ముగ్గురు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

 పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

గ్రామ పంచాయతీ 
బుద్ధవరం పంచాయితీలో ఈమధ్య జరిగినటువంటి పంచాయితి ఎన్నికలలో కొసరాజు టాన్య కుమారి తన ప్రత్యర్థి అయినటువంటి గొంది రాణి పైన 1329 ఓట్ల మెజారిటీతో విజయం సాధించారు. ఈ విజయానికి టీ డి పి, సీ పీ యం కార్యకర్తలు సహకరించారు.

2013 జూలైలో, ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి తిరివీధి మరియమ్మ సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]

దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ విజయదుర్గ అమ్మవారి ఆలయం:ఈ ఆలయ 5వ వార్షికోత్సవాన్ని, 2017,ఆగస్టు-24న వైభవంగా నిర్వహించారు. [6]

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
పరిశ్రమలు
ఈ గ్రామ పరిధిలో ఒక పశుదాణా కర్మాగారం ఉంది. ఈ ఆవరణలో ఎన్.డి.డి.బి. సాంకేతిక సహకారంతో కోటి రూపాయల వ్యయంతో ఒక విత్తన శుద్ధి కర్మాగారాన్ని ఏర్పాటుచేసారు. [3]
 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 8763. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4520, స్త్రీల సంఖ్య 4243, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2200 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1040 హెక్టారులు.

 భూమి వినియోగం 
బుద్దవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 197 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 841 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 841 హెక్టార్లు

నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
బుద్దవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 825 హెక్టార్లు
 బావులు/బోరు బావులు: 15 హెక్టార్లు

 ఉత్పత్తి
బుద్దవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
సరామిక్ ఉత్పత్తులు, టైల్స్, ఫీడ్ మిక్స్ంగ్

 గ్రామ ప్రముఖులు 
 దొడ్డా పద్మ: తెలంగాణ సాయుధ పోరాట నాయకురాలు.

మూలాలు

వెలుపలి లంకెలు 
[2] ఈనాడు విజయవాడ; 2013,నవంబరు-29; 5వపేజీ.
[3] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,అక్టోబరు-16; 5వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి; 2016,జనవరి-3; 5వపేజీ.
[5] ఈనాడు అమరావతి; 2016,జనవరి-24; 5వపేజీ.
[6] ఈనాడు అమరావతి; 2017,ఆగస్టు-25; 7వపేజీ.