జ్ఞానపీఠ పురస్కారం

భారతదేశపు సాహితీ పురస్కారాల్లో జ్ఞానపీఠ పురస్కారం అత్యున్నతమైంది. దీన్ని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా వార్తా పత్రిక వ్యవస్థాపకులైన సాహు జైన్ కుటుంబం ఏర్పాటు చేసిన భారతీయ జ్ఞానపీఠం వారు ప్రదానం చేస్తారు. వాగ్దేవి కాంస్య ప్రతిమ, పురస్కార పత్రం, పదకొండు  లక్షల రూపాయల నగదు ఈ పురస్కారంలో భాగం.1964లో నెలకొల్పబడిన ఈ పురస్కారం మొదటిసారిగా 1965లో మలయాళ రచయిత జి శంకర కురుప్‌కు వచ్చింది. భారతీయ అధికార భాషలలో దేనిలోనైనా రాసే భారత పౌరులు ఈ బహుమతికి అర్హులు. ఐతే ఒక భాషాసాహిత్యానికి ఈ పురస్కారం లభించిన తర్వాత మూడేళ్ళపాటు ఆ భాషాసాహిత్యాన్ని ఈ పురస్కారానికి పరిశీలించరు.

1982కు ముందు, ఏదైనా ఒక రచనకు గాను సంబంధిత రచయితకు ఈ పురస్కారం ఇచ్చేవారు. అప్పటినుండి, భారతీయ సారస్వతానికి చేసిన సేవకు కూడా ఈ బహుమతిని ఇస్తూ వస్తున్నారు. ఇప్పటి వరకు కన్నడ రచయితలు అత్యధికంగా ఎనిమిదిసార్లు ఈ పురస్కారం అందుకున్నారు. హిందీ రచయితలు ఆరుసార్లు అందుకున్నారు.

 అవార్డు 
సంవత్సరంపేరుకృషిభాష 1965  జి. శంకర కురుప్  ఒడక్కుజల్ (వేణువు)  మలయాళం  1966  తారాశంకర్ బందోపాధ్యాయ  గణదేవత  బెంగాలి  1967  డా.కె.వి.పుట్టప్ప (కువెంపు)  శ్రీ రామాయణ దర్శన  కన్నడ  1967  ఉమాశంకర్ జోషి  నిషిత  గుజరాతీ  1968  సుమిత్రానందన్ పంత్  చిదంబర  హిందీ  1969  ఫిరాఖ్ గోరఖ్‌పురి  గుల్-ఎ-నగ్మా  ఉర్దూ  1970  విశ్వనాథ సత్యనారాయణ  రామాయణ కల్పవృక్షం  తెలుగు  1971  బిష్ణు డే  స్మృతి సత్తా భవిష్యత్  బెంగాలి  1972  రామ్‌ధరీ సింగ్ 'దినకర్'  ఊర్వశీ  హిందీ  1973  దత్తాత్రేయ రామచంద్ర బెంద్రె  నాకుతంతి (నాలుగు తీగలు (తంత్రులు)  కన్నడ  1973  గోపీనాథ్ మొహంతి  మట్టిమతల్  ఒరియా  1974  విష్ణు సఖారాం ఖాండేకర్  యయాతి  మరాఠీ  1975  పి.వి.అఖిలాండం  చిత్రప్పావై  తమిళం  1976  ఆశాపూర్ణా దేవి  ప్రథం ప్రతిశృతి  బెంగాలి  1977  కె.శివరామ కారంత్  మూక్కజ్జియ కనసుగళు (బామ్మ కలలు)  కన్నడ  1978  ఎస్.హెచ్.వి.ఆజ్ఞేయ  కిత్నీ నావోన్ మే కిత్నీ బార్ (ఎన్ని పడవల్లో ఎన్నిసార్లు?)  హిందీ  1979  బీరేంద్ర కుమార్ భట్టాచార్య  మృత్యుంజయ్  అస్సామీ  1980  ఎస్.కె.పొట్టెక్కాట్  ఒరు దేశత్తింతె కథ (ఒక దేశపు కథ) మలయాళం  1981  అమృతా ప్రీతం  కాగజ్ తే కాన్వాస్  పంజాబీ  1982  మహాదేవి వర్మ హిందీ  1983  మాస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్  కన్నడ  1984  తకళి శివశంకర పిళ్ళె మలయాళం  1985  పన్నాలాల్ పటేల్ గుజరాతీ  1986  సచ్చిదానంద రౌత్రాయ్ ఒరియా  1987  విష్ణు వామన్ శిర్వాద్కర్ మరాఠీ  1988  డా.సి.నారాయణ రెడ్డి విశ్వంభర తెలుగు  1989  ఖుర్రతుల్-ఐన్-హైదర్ ఉర్దూ  1990  వి.కె.గోకాక్  కన్నడ  1991  సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ బెంగాలి  1992  నరేశ్ మెహతా హిందీ  1993  సీతాకాంత్ మహాపాత్ర ఒరియా  1994  యు.ఆర్.అనంతమూర్తి కన్నడ  1995  ఎం.టి.వాసుదేవన్ నాయర్ మలయాళం  1996  మహాశ్వేతా దేవి బెంగాలీ  1997  అలీ సర్దార్ జాఫ్రి ఉర్దూ  1998  గిరీష్ కర్నాడ్  కన్నడ  1999  నిర్మల్ వర్మ హిందీ  1999  గురుదయాల్ సింగ్ పంజాబీ  2000  ఇందిరా గోస్వామి అస్సామీ  2001  రాజేంద్ర కేశవ్‌లాల్ షా గుజరాతీ  2002  డి.జయకాంతన్  తమిళం 2003  విందా కరందీకర్‌  మరాఠీ 2004  రెహమాన్ రాహి‌  కష్మీరీ 2005  కువర్ నారాయణ్‌  హిందీ 2006  రవీంద్ర కేళేకర్‌  కొంకణి 2006  సత్యవ్రత శాస్త్రి‌  సంస్కృతం 2007 డా.ఓ.యన్.వి.కురూప్ మళయాళం 2008 అక్లాక్ ముహమ్మద్ ఖాన్ ఉర్దూ 2009 అమర్ కాంత్ హిందీ 2009 శ్రీ లాల్ శుక్లా హిందీ 2010 చంద్రశేఖర కంబార కన్నడ 2011 ప్రతిభా రాయ్ ఒడియా 2012 రావూరి భరద్వాజపాకుడురాళ్ళు (మాయాజలతారు) తెలుగు2013 కేదార్‌నాథ్‌ సింగ్హిందీ2015రఘువీర్ చౌదరిగుజరాతీ2016 శంఖ ఘోష్బెంగాలీ2017 కృష్ణ సోబ్తి హిందీ2018అమితవ్ ఘోష్ ఆంగ్లం2019అక్కితం అచ్యుతన్ నంబూతిరిమలయాళం2021నీలమణి ఫూకాన్అస్సామీ2022దామోదర్ మౌజోకొంకణి2023గుల్జార్ఉర్దూ2023జగద్గురు రామభద్రాచార్యసంస్కృతం2024వినోద్ కుమార్ శుక్లాహిందీ

బయటి లింకులు
 అధికారిక వెబ్ సైటు. 

వర్గం:భారతీయ సాహిత్య పురస్కారాలు
వర్గం:జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ పురస్కారాలు‎