పద కవితా సాహిత్యము

పదకవితా సాహిత్యాన్ని సంకీర్తనా సాహిత్యమని కూడా అంటారు.ఈ సాహిత్యం మధుర కవితా శాఖకు చెందుతుంది.

పదసాహిత్యానికి ఆధారమైనది సంగీత శాస్త్రము.

 సంగీత శాస్త్రములో ప్రధానులు 

 భరతుడు
 నారదుడు
 మతంగుడు
 మమ్మటుడు
 పార్శ్వదేవుడు
 అహవమల్ల సోమేశ్వరుడు
 సోమనార్యుడు
 జాయప సేనాని
 సారంగదేవుడు
 సర్వజ్ఞసింగభూపాలుడు
 గోపాలనాయకుడు
 విద్యారణ్యుడు
 కుమారగిరి రెడ్డి
 పెదకోమటి వేమారెడ్డి
 చతుర కల్లినాథుడు
 తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుడు
 పురంధర దాసు
 భండారు లక్ష్మీనారాయణ
 రామామాత్యుడు
 అహోబల పండితుడు
 గోవింద దీక్షితుడు
 వేంకటమఖి

పదసాహిత్యానికి ముందుగా సంగీతం అందించిన మహానుభావులు.

 పద సాహిత్యం 
ఈ సాహిత్యం దేవతా స్తుతిలో సాగుతుంది.కీర్తనలతోనే  ఈ సాహిత్యం వృద్ధి చెందింది.ఇందులో పదము,దరువు,జావళీలు,హెచ్చరిక,అర్థచంద్రికలు,అర్థపద్యములు,తిల్లానా రూపంలో సృజన చేశారు.

 విభాగాలు 
ఈ సాహిత్యానికి దిశనిర్ధేశ్యాన్ని నియమాలతో కవులు శాసించారు.అందులో ప్రధానంగా

1.జయదేవుడు తన అష్టపదులలో పల్లవి రెండు పాదాలుగా,అనుపల్లవి రెండు పాదాలుగా,చరణం రెండు పాదాలతో మొత్తం ఎనిమిది చరణాలతో కీర్తనని మలిచారు.

2.తాళ్ళపాక వారు పల్లవిని రెండు పాదాలుగా,చరణం నాలుగు పాదాలుగా మూడు చరణాలో సాగించారు.

3.నారాయణ తీర్థులు వారు అష్టపదుల్లానే తరంగాలలో పల్లవి ముందుకు వచ్చి ఒక పాదంగా తర్వాత రెండు పాదాలతో అనుపల్లవిగా మార్చి తాళ్ళపాక వారిని అనుసరిస్తూ నాలుగు పాదాలు చరణాలతో తరంగాలను రూపోదించారు.

 పదసాహిత్య సారథులు 
+వాగ్గేయకారులుముద్రలుజయదేవుడుజయదేవతాళ్లపాక అన్నమయ్యవేంకటతాళ్లపాక పెదతిరుమలయ్యవేంకటతాళ్లపాక చినతిరుమలయ్యవేంకటపురంధర దాసుపురంధర విఠ్ఠలకనకదాసుకగినేలె ఆదికేశవనారాయణతీర్థులునారాయణతీర్థక్షేత్రయ్యమువ్వగోపాలరామదాసురామదాసుమునిపల్లె సుబ్రహ్మణ్యకవిశ్రీ శేషగిరిత్యాగరాజుత్యాగరాజశ్యామశాస్త్రిశ్యామకృష్ణముత్తుస్వామి దీక్షీతులుగురుగుహసదాశివ బ్రహ్మేంద్రస్వామిపరమహంసస్వామి తిరుణాళ్పద్మనాభపాపనాశం శివన్రామదాసన్మైసురు వాసుదేవాాచార్యవాసుదేవబాలమురళీకృష్ణహరి /మురళి

పద కవితలు వ్రాసిన వారిలో అన్నమయ్య క్షేత్రయ్య, త్యాగరాజు, భద్రాచల రామదాసులు అగ్రగణ్యులు.వీరి అందరి కంటే ముందు తెలుగులో వచనాలు రాసి పద సాహిత్యానికి ఊపిరి పోసినది కృష్ణమాచార్యులు(సింహగిరి నరహరి వచనాలు).

ఆధునిక కాలంలో

శ్రీ గణపతి సచ్చిదానంద స్వామీజీ
 ఆధ్యాత్మిక పదకవితలు భజనల రూపంలో వ్రాసి ప్రచారం చేసినవారు శ్రీ గణపతి సచ్చిదానంద స్వామీజీ

 వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం

 మూలాలు 
1.

2.Tirumala Tirupati Devasthanams (Official Website)

https://ia601409.us.archive.org/23/items/in.ernet.dli.2015.390782/2015.390782.Telugulo-Pada_text.pdf

వర్గం:సంకీర్తనలు