ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ

ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಪೆರ್ಮೆದ ಬಿರ್ಸೆರೆಡ್ ಒರಿ. ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕ್ಲೆನ ನಡುಟು ಆರೆನ ಶೌರ್ಯ, ಪೌರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಏತೋ ಜಾನಪದ ಕತೆಕುಲು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಇಂಬೆರೆನ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಹಸೊಲೆನ್ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಪಾಡ್ದನ ಇಂಚ ಜನಪದ ಕೃತಿಲೆಡ್ಲಾ ಅಮರವಾದ್ ಉಂಡು.

 ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೀಮೆ 
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬೀರೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ್ ಧೈರ್ಯ ಇತ್ತಿನಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗಟ್ಟಿ ನರಮಾನಿ, ಆರೆನ ಶಕ್ತಿ ಏತೋ ಗಟ್ಟಿ ಆದುಪ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ಒಂಜೇ ಸರ್ತಿಡ್ ಪತ್ತ್ ಮುಡಿ ಅರಿನ್ ದೆರ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಮೂಲ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಡ್ ಬಲಶಾಲಿ ಆದಿತ್ತೆರ್  "ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ".
ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಕಥೆ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಸಾಹಸೊಲೆಗ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ  ಇತಿಹಾಸೊಗು ಒರಿ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಕಥೆ. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಈ ವೀರೆ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ವೀರ ಪುರುಷೆ. ‘ತುಳು ನಾಡಿದ ಭೀಮೆ’ ಪನ್ಪಿ  ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಮಂಜಣ್ಣೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ತುಡ್ ಪತ್ತ್ ಮುಡಿ ಅರಿನ್ ದೆರ್ಪುನಾತ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಶರೀರ ಭೀಮನ ಪುಟ್ಟುದಲೆಕ ಗಟ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಕಾಸುರನ ಬಾಯಿದಲೆಕ ಭಾರೀ ಅಗೆಲ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಂಜಣ್ಣನ ನುಪ್ಪುದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಲಾ ಜನೊಕುಲೆನ ನಡುಟು ಅಚ್ಚರಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಗೋಳಿ,ಮಂಜಣ್ಣನ ಪುದರುದೊಟ್ಟುಗೇ ಬ್ಯದುಂಡು, ಆಯೆ ನುಪ್ಪು ಒನಸ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ನುಪ್ಪುದ ಪಾತ್ರೆ ಆಯಿನ ಅಗೋಳಿಡ್ದ್ ಮಂಜಣ್ಣನ ಪುದರ್‌ಗ್ ಅಗೋಳಿ ಲಗತ್ತೊಂದು ಬೈದುಂಡು. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣಗ್ ಅಜಾನುಬಾಹು ಶರೀರ ಇತ್ತುಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಬಾಹುಬಲೊಡು ಅವೆತೋ  ಎಡ್ಡೆ ಎಡ್ಡೆ ಸಾಹಸೊಲೆನ್  ಮಂತೊಂದು ಜನಕುಲೆಗ್ ಸಹಾಯೊ ಮಂತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.

 ಪುಟ್ಟು 
ಇಂಬೆರ್ ಸುಮಾರ್ 200 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಕುಡ್ಲದ ಕೈತಲ್ದ ಚೇಲ್ಯಾರು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸುರತ್ಕಲ್ ದ ಕೈತಲ್ದ ಕಟ್ಲದಾರ್. ಅಲ್ಪದ ಬರ್ಕೆ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ರ್ ಚೇಲ್ಯಾರು ಗುತ್ತುಡು ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪಿನ ಬಗ್ಗಣ್ಣ ಅಡ್ಯಂತಾಯನ ತಂಗಡಿ ದುಗ್ಗುನು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಇನಿಲಾ ಚೇಳಾರ್ ಗುತ್ತಿನ ಇಲ್ಲಡ್ ದುಗ್ಗು ಶೆಟ್ರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕೋಣೆ ಉಂಡು, ಆ ಇಲ್ಲನ್ ಬಾರಿ ಸಂತೋಷೊಡು ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ,  ದುಗ್ಗು  ಬಪ್ಪನಾಡುದ ದೇವಿಗ್ ಪರಕೆ ಪಂಡಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಮಂಜಣ್ಣೆ ಪುಟ್ಟಿನಿ. ಆಯನ ಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಾಕ್ರಮೊ  ಆ ಕಾಲೊದ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಭಯೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಭಕ್ತಿಗು ಕಾರಣ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

 ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಮಲ್ಲ ಸಾಹಸ 
ಸುಮಾರ್ 9 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಎರ್ಮಾಳ್‌ರ್ದ್ ಭಾರೀ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಕನತ್‌ದ್ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ. ದಂಬೆ ಕಲ್ಲು ಇನಿಕ್‌ಲಾ ಆ ಜಾಗೆಡ್ ತೋಜುಂಡು ಆಂಡಲಾ ಆ ಕಲ್ಲ್ ಸಾಧಾರಣ ಕಲ್ಲ್ ಅತ್ತ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಭಾರೊದ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ದೆರ್ತು ಕೊನೊಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತೆದ ಕ್ರೇನ್, ಪೂರಾ ಇಜ್ಜಂಡ್. ಆರೆನ ಶೌರ್ಯ, ಶಕ್ತಿದ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಈ ದಂಬೆ ಕಲ್ಲ್ ಇತ್ತೆ ಬಪ್ಪನಾಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದ ಮೂಲೆಡ್ ಅನಾಥ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದುಂಬು ಕನಯೆರೆ ಊರುದಕ್ಲ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಆ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಒರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೀಠ ಕಟ್ಟೊಡು, ಅಂಚೆನೆ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಬೇಲಿ ಕಟ್ಟೊಡು ಪಂದ್ ಬೇಡಿಕೆ ದೀತೆರ್. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಸಾಹಸೊಲು, ಆರೆನ ಜೀವನದ ಕಥೆ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಮರೆಯರೆ ಆಪುಜಿ, ಆಂಡಾ ಅರೆನಲೆಕನೆ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ವೀರೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಮಾರಕ ಕಟ್ಟಂದೆ ಅರೆನ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮಲ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿತ್ತುಂಡು.
https://kannada.oneindia.com/news/mangaluru/agoli-manjanna-s-dambekallu-is-fallen-orphaned-156150.html

 ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ  ಸಾಹಸೊಲು 
ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸುಲೆನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪುನ ಕೇರಳದ ಕೊಳತ್ತಿರಿ ಅರಸುಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ. ಸಾವಂತೆರ್ ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸುಲೆನ ಸೈನ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ನಾಯಕತ್ವೊಡು ಕೊಲತ್ತಿರಿ ಅರಸುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಗೆಲ್ಯ ಪಡೆಯೆರ್. ಅರೆನ ಈ ಸಾಹಸ ಅರೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಬುಕ್ಕೊ ವೀರತ್ವೊಡು ಮಲ್ತಿನೆರ್ದಾತ್ರ, ಅರೆನ ಕತೆಕುಲು ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್, ಕಬಿತೆಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಉಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಅರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ದಾಖಲೆಲು ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಿ, ಅರೆನ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಇತಿಹಾಸೊದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾತ್ ಇಜ್ಜಿ. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ಆರೆನ ಯುಗ, ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಆರೆನ ಬಗ್ಗೆದ ಕತೆಕುಲು ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಜಾನಪದ ಕತೆ ಆದ್ ಒರಿದುಂಡು. ಅರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಅರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ವಿವರೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

 ಮೂಲ್ಕಿದ ಅರಸು ಕಂಬಳ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜಣ್ಣೆ 
ಸುಮಾರ್ 350-400 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ದುಗ್ಗಣ್ಣ ಸಾವಂತೆರ್ನ ಕಾಲೊಡು ಮೂಲ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ,  ಸಾವಂತೆರೆನ ಸೂಚನೆಡ್ ಪಣಂಬೂರು ಕಂಬಳೊದ ಮಣ್ಣ್ ನ್ ತನ್ನ ಲಂಗೋಟಿಡ್ ಕನತ್ ದ್ ಪಡುಪಣಂಬೂರುಗು ಕನತ್ ದ್ ಅಲ್ಪ ಅರಸು ಕಂಬಳ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು.

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗೊ:ನಲಿಕೆಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ವೀರಪುರುಷೆರ್