ಮಾತುಂಗ ಬೆಟ್ಟೊ

ಮತಂಗ ಗುಡ್ಡೆ, (ಋಷಾಮುಕ ಪರ್ವತ) ಪಂಡ್ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.  ಉಂದು ಮಾತಾಂಗ ಬೆಟ್ಟೊದ ಎತ್ತರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಗುಡ್ಡೆ ಹಂಪಿ, ಕರ್ನಾಟಕ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಡ್ ಉಂಡು.  ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಹಿಂದೂಲು ರಾಮಾಯಣೊ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಡ್ದ್ ಪವಿತ್ರ ಬೂಮಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಮಾತಂಗ ಗುಡ್ಡೆ ಹಂಪಿ (ವಿಜಯನಗರ)ದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಡಿ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಅಯಿತ ಪುದರ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜದಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಗುಡ್ಡೆಲು ಪಿದಯಿದ ಬೂಮಿದ ದಾಳಿಗ್ ರಕ್ಷಣೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಸಂಗಮ ಸೋದರೆರ್ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಅಲ್ಪ ವಿಜಯನಗರೊನು ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮಾತುಂಗ ಕಲ್ಲ್‌ಗುಡ್ಡೆ ಹಂಪಿದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ. ಈ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಯೆರೆ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಮೋನೆ ಪಾಡ್‍ದ್ ಮೊಟ್ಟುಲು ಉಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಂಡ ಅಲ್ಪ ವೀರಬುವನೇಶ್ವರನ ಗುಡಿ ಉಂಡು. ಈ ದೇಸ್ತಾನೊ ಓವ್ವೇ ಒಂಜಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇಜ್ಜಂದೆ ಸಾದಾರಣವಾದ್ ಉಂಡು.

 ಇತಿಯಾಸೊ 
ಭಾರತೊದ ಮಾತಾ ಭಾಗೊಡು ಸುರುತ gನೀಕೃತ ಕಲ್ಲುಲು ಮಾತಾಂಗಾ ಬೆಟ್ಟೊದ ಕೊಡಿಟ್ ತೋಜುಂಡು.  ಈ ಕಲ್ಲ್‌ಲು ಮಂಜೊಲು ಬಣ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು.

ಮಾತಂಗ ಗುಡ್ಡೆ ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ದೇಸ್ತಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬಜಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉದ್ದೊದ ಬೀದಿಲೆಡ್ ಅಂಗಡಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. 


 ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊಡು 
 ಮಾತಾಂಗ ಗುಡ್ಡೆದ ದಂತಕಥೆ 
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ ಮಾತಂಗ ಗುಡ್ಡೆ ಮಾತಂಗ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಸನ್ಯಾಸಿನ ಇಲ್ಲ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ದುಷ್ಟೆ ಅರಸು ವಾಲಿ ಗುಡ್ಡೆಗ್ ಪೋದು, ದುಂದುಭಿ ರಕ್ಕಸನ್ ಕೆರ್ದ್ ಅಲ್ಪನೆ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆ. ಸನ್ಯಾಸಿ ಅಪಗ ವಾಲಿಗ್ ಒಂಜಿ ಶಾಪೊ ಕೊರಿಯೆ. ಅವು ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಂಡ ಅವು ಸಾಕಾರ ಆಪುಂಡು. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ರಕ್ಕಸನ ಮಗೆ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನೊಡಾಂಡ್.  ಅಂಚಾದ್ ಆಯೆ ವಾಲಿನ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಒಂಜಿ ಗುಹೆಗ್ ಒಯ್ತೆ. ಆಯನ ಮೆಗ್ಯೆ ಸುಗ್ರೀವ ಗುಹೆತ ಪಿದಯಿ ಕಾತುಂತ್‍ಯೆ. ವಾಲಿ ಸೈತೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿದ್ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್‌ ದೀಡ್ದ್‌ ಪೋಪೆ.  ಗುಹೆಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಂದುವೇ ಕಾರಣೊಡು ವಾಲಿ ಆಯನ್ ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬಂದನೊ ಮಲ್ಪುವೆ.   ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಗ್ರೀವನ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಪಾಡ್ಯೆ. ಸುಗ್ರೀವೆ, ಒಂಜಿ ಹತಾಶೆದ ಕ್ರಮೊಟು, ವಾಲಿನ ಕೈತಡೆ ಪ್ರವೇಶ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಜನೊ ಸುಗ್ರಿವನ್ ಮೆಚ್ಚುವರ್. ಅಂಚನೆ ಸುಗ್ರಿವನ್ ರಾಮ ದೇವೆರ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಕಪಿ ರಾಜ್ಯೊದ ಅದಿಪತಿ ಪಂಡ್ದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ವಾಲಿನ್ ಆ ಪೊರ್ತುಡು ರಾಮೆ ಕೆರ್ಪೆ.

 ವಿಸೇಸೊ 
ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಪೊರ್ಲು ಬಾರಿ ಸೊಗಸ್. ಉಂದೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತುದ್ ಪಡ್ಯೆಯಿಗ್ ತೂಂಡ ಪಂಪಾಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುದ ಆನೆಬಾಕಿಲ್, ರಥಬೀದಿ, ಹೇಮಕೂಟ ಪರ್ವತ ತೋಜುಂಡು. ಬಡಕಾಯಿಗ್ ತುಂಗಭದ್ರೆ ಸುದೆ, ಮೂಡಾಯಿಗ್ ತೂಂಡ ಅಚ್ಚುತರಾಯನ ಗುಡಿ, ತೆನ್ಕಾಯಿಗ್ ತೂಂಡ ಆನೆದ ಕಿದೆ (ಗಜಶಾಲೆ) ಅರಸುಲೆ ಇಲ್ಲ್ (ಅರಮನೆ)ದ ಕೋಟೆ ಪೊಲಿದ್ ಪೋಯಿನ ಅವಸೇಸೊಲು(ಭಿನ್ನಾವಶೇಷ)ತೋಜುವ. ಅತ್ತಂದೆ ಮುಲ್ಪರ್ದ್ ಪ್ರಕೃತಿಕವಾಯಿನ ಪೊರ್ಲುನು ತೂಯೆರೆ ಬಾರಿಸೋಕು. ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಡುನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಂತುನೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಲೋಘರ್ಸ್ಟ ಪನ್ಪುನಾಯೆ ಮುಲ್ಪರ್ದ್ ತೂಯಿನ ಪೊರ್ಲುನು `ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂದೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ಪೊರ್ಲು ಕೊರ್ಪುನ ಸೋಕುದ ಜಾಗೆ ನನೊಂಜಿ ಇಜ್ಜಿ, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೊಬಗುದ ಜಾಗೆ ನನೊಂಜಿ ತೋಜುಜಿಂದ್' ಪನ್ಪೆ. ಅಪಗದ ರಾಜವೈಭವಲಾ ಅತೇ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಅವ್ವೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಆದ್ ಉಂಡು.

 ತೂಲೆ 
 ಭಾರತೊದ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ಜಾಗೆಲು