ಕುಮಾವೋನಿ ಬಾಸೆ

ಕುಮಾವೋನಿ ( कुमाऊँनी) ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಬಾಸೆ, ಬಡೆಕಾಯಿ ಭಾರತೊದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯೊದ ಕುಮಾವೂನ್ ಪ್ರದೇಸೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಪಡ್ಡೋಯಿ ನೇಪಾಳೊದ ದೋಟಿ ಪ್ರದೇಸೊದ ಕೆಲವು ಬಾಗಲೊಡ್ ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರೊ ಪಾತೆರ್‌ಬೆರ್. 1961ದ ಸಮೀಕ್ಷೆದ ಪ್ರಕಾರೊ ಭಾರತೊಡ್ 1,030,254 ಕುಮಾವೋನಿ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್.  2011ಡ್ ಪಾತೆರುನಕ್ಲೆನ ಸಂಕ್ಯೆ 2.2 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗ್ ಏರ್ಂಡ್.

ಕುಮಾವೊನಿ ಅಳಿವುದಂಚಿಡ್ ಇದ್ದಿ. ಆಂಡ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಇನ್ ಡೇಂಜರ್ ಇಂದೆನ್ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ವರ್ಗೊದ ಒಂಜಿ ಬಾಸೆಂದ್ ಗೊತ್ತುಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಇಂದೆಕ್ಕ್ ಸ್ತಿರಾವಾಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊಲೆ ಅಗತ್ಯೊ ಉಂಡು.cite web|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026|website=unesdoc.unesco.org

 ಲಿಪಿ 
ಕುಮಾವೋನಿನ್ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿನ್ ಗಳಸ್‍ದ್ ಬರೆಪುನೆ.

 ಬೌಗೋಳಿಕ ವಿತರಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಉಪಬಾಸೆಲು 
ಕುಮಾವೂನ್ ಪ್ರದೇಸೊಡು ದಿಂಜ ಉಪಬಾಸೆಲೆನ್ ಪಾತೆರ್‌ಬೆರ್. ಕುಮಾವೋನಿದ ಉಪಬಾಸೆಲೆನ್ ವಿಬಜಿಸವುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಸ್ವೀಕಾರೊ ಆಯಿನ ವಿದಾನೊ ಇದ್ದಿ. ವಿಶಾಲವಾದ್ ಪನ್ಪುನೆ ಪಂಡ, ಕಾಳಿ (ಅತ್ತಂಡ ಮದ್ಯೊ) ಕುಮಾವೊನಿ ಅಲ್ಮೋರಾ ಬುಕ್ಕೊ ಬಡೆಕಾಯಿ ನೈನಿತಾಲ್‌ಡ್ ಪಾತೆರ್‌ಬೆರ್. ಪಿಥೋರಗಢಡ್ ಈಶಾನ್ಯೊ ಕುಮಾವೋನಿ ಪಾತೆರ್‌ಬೆರ್. ಆಗ್ನೇಯ ಕುಮಾವೋನಿ ಆಗ್ನೇಯ ನೈನಿತಾಲ್‌ಡ್ ಪಾತೆರ್‌ಬೆರ್. ಪಡ್ಡೋಯಿ ಕುಮಾವೋನಿನ್ ಅಲ್ಮೋರಾ ಬುಕ್ಕೊ ನೈನಿತಾಲ್‌ದ ಪಡ್ಡೋಯಿಡ್ ಪಾತೆರ್‌ಬೆರ್. ಎಚ್ಚ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್:
 ಮಲ್ಲನ ಜೋಹರಿ ಬುಕ್ಕೊ ತಲ್ಲಾ ಜೋಹರ್ ( ಮಿಲಂ, ಮುನ್ಸಿಯಾರಿ )
 ಅಸ್ಕೋಟಿನ ಅಸ್ಕೋಟಿ
 ಹಲ್ದ್ವಾನಿ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಮನಗರದ ಭಭ್ರಿ 
 ದಾನ್‌ಪುರದ ದನ್‌ಪುರಿಯ ( ಬಾಗೇಶ್ವರ, ಕಾಪ್‌ಕೋಟ್ )
 ಗನೈ-ಗಂಗೊಳ್ಳಿದ ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ( ಕಂದಾ, ಬೇರಿನಾಗ್, ಗಂಗೊಳ್ಳಿಹಾಟ್ )
 ಅಲ್ಮೋರಾದ ಖಾಸ್ಪರ್ಜಿಯಾ
 ಚಂಪಾವತ್‌ದ ಕುಮೈಯ್ಯ
 ಪಾಲಿ-ಪಚ್ಚೌನ ಪಚ್ಚೈ ( ರಾಣಿಖೇತ್, ದ್ವಾರಹತ್ )
 ಫಲ್ದಕೋಟಿದ ಫಲ್ದಕೋಟಿಯ
 ರೌ-ಚೌಬ್ಯಾನ್ಸಿ, ( ನೈನಿತಾಲ್ )
 ಸಿರಕೋಟ್‌ನ ಸಿರಾಲಿ ( ದಿದಿಹತ್ )
 ಸೋರ್ ಕಣಿವೆದ ಸೊರಿಯಾಲಿ ( ಪಿಥೋರಗಡ್ )

ಕೆಲವು ಕುಮಾವೋನಿ ಬಾಸಿಕೆರ್ ಪಡ್ಡೋಯಿ ನೇಪಾಳೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ತಪುಂಡುಂದು ವರದಿಯಾತ್ಂಡ್.



ಕಟ್ಯೂರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಚಂದ್ ಯುಗಡ್ದ್ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಕಲ್ಲ್‌ಲೆ ಮಿತ್ತ್ ತಾಮ್ರೊದ ಶಾಸನೊಲೆ ಮಿತ್ತ್ ಬೇತೆಬೇತೆ ಕುಮಾವೋನಿ ಪಟ್ಯೊ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.Śarmā, Devīdatta (1983). Linguistic History of Uttarākhaṇḍa (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Vishveshvaranand Vedic Research Institute.Miśra, Nityānanda (1994). Source Materials of Kumauni History (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Shree Almora Book Depot. ISBN 978-81-85865-24-9. ಕುಮಾವೂನಿ ಕುಮಾವೂನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅದಿಕೃತ ಬಾಸೆ ಆದಿತ್ತಂಡ್.

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಬಾಸೆಲು
ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲು
ವರ್ಗೊ:ದಿನೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಬರವು
ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್