ಈಸ್ವರ ಬೂರು

ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್- ಈಸ್ವರ ಬೂರು ಪಾಳ್ ಜಾಗೆ, ಬೇಲಿದ ಮಿತ್, ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಮುಲ್ಪ ಮಾತ ಬುಳೆಪುನ ಬೂರುದ ದೈ. ವಿಷ ಜಂತುಲು ತುಚ್ಚಿಂಡ ವಿಷನಿವಾರಣೆ ಮರ್ದ್ ಮಲ್ಪರ ಈ ಬೂರುನು ಎಚ್ಚ ಗಲಸುವೆರ್. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದು ಆಯುರ್ವೇದ ಬುಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಮರ್ದ್‌ಡ್ ಈ ಬೂರುನು ವಿಷನಿವಾರಕವಾದ್ ಗಲಸುವೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ದೈ ಅರಿಸ್ಟೊಲೊಚಿಯಾಸಿಯೆ ಕುಟುಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ದೈ. ಉಂದೆತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ ಅರಿಸ್ಟೊಲೋಚಿಯಾ ಇಂಡಿಕ. ನಮ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜ್ಯ ಪಾತೆ(State butterfly) ಆಯಿನ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಚಿಟ್ಟೆ(Southern Birdwing)ಲೆಗ್ ಈ ದೈ ಆಶ್ರಯತಾನೊಲಾ ಅಂದ್. ಈ ದೈತ ಬೇರ್‌ನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್, ಇಲ್ಲದ ಬಾಕಿಲ್‌ದ ಮಿತ್ ಕಟ್ಟಿಂಡ, ಉಚ್ಚು ಬುಕ್ಕ ಬೇತೆ ವಿಷಜಂತುಲು ಇಲ್ಲದುಲಯಿ ಬರ್ಪುಜ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಉಂಡು.

 ದೈ ತೂವರ 
ದೈತ್ತ ದಂಟ್‍ಡ್ ಒಂತೆ ದೂರ ದೂರೊಡು ಇರೆಕ್ಕುಲು ಇಪ್ಪುವ, ಚಮಚದಾತ್ ಮಲ್ಲ, ೪-೬ ಅಂಗುಲದಾತ್ ಮಲ್ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂ ಕಡುನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ, ಪಕ್ಕಿದ ಲೆಕ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉರುಟು, ಒಂತೆ ಉದ್ದದ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ಕಾಯಿ, ಉಣುಂಗಿಬುಕ್ಕೊ ತೂಕದ ತಕ್ಕಡಿಲೆಕ ತೋಜುಂಡು. ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ನಾಲ್ ಪ್ರಬೋದೊಲು ಉಲ್ಲ ಮಾತ ಪ್ರಬೇದೊನು ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುವೆರ್.

 ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪುದರ್ 
 ಕನ್ನಡ- ಈಶ್ವರ ಬಳ್ಳಿ, ಈಶ್ವರಿ ಬಳ್ಳಿ, ಇಸಡಿ ಬೇರು, ತಕ್ಕಡಿ ಹಂಬು, ಗೋಪಾಲಪುಟ್ಟಿ
 ಸಂಸ್ಕೃತ- ಉತ್ತಮಾ, ಈಶ್ವರೀ, ಕಡುಲಾ, ನಾಗಧಮನಿ, ನಕುಲಿ, ರುದ್ರಜಿತಾ
 ತುಳು- ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್
 ಮರಾಠಿ- ಸಾಂಪ್‌ಸಂದಾ
 ಮಲಯಾಳ- ಗರುಡಕ್ಕೋಡಿ
 ತಮಿಳು- ಈಯವರಿ
 ತೆಲುಗು- ದೂಲಗೋವೆ
 ಹಿಂದಿ- ಈಸುರ್ ಮೂಲ್
 ಇಂಗ್ಲಿಷ್- Indian Birthwort

 ಮೂಲ 
ವರ್ಸೊಡು ವರ ಪೂ ಬುಡ್ಪುನ ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಸೊಡು ಬುಳೆವುಂಡು.

 ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಗಲಸುನಿ 
ಬೇನೆ ಬಾಪು, ಪೆದ್ಮೆದಿ ನಂಜಿ, ಉಚ್ಚು, ಕೊಂಬಚೇಳ್ ತುಚ್ಚಿನಗ- ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಾತ ಪೊರ್ತುಡು ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್‌ನ್ ಮರ್ದ್‌ಗಾದ್ ಗಲಸುವೆರ್.

 ಉಚ್ಚು, ಚೇಳ್ ಜಂತುಲು ತುಚ್ಚಿಂಡ, ಐತ ವಿಷ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪರ ಈ ದೈತ್ತ ಬೇರ್‌ನ್ ಅರೆತ್‌ದ್, ಲೇಪೊನು ತುಚ್ಚಿನಲ್ಪ ಮೆತ್ತವೊಡು. ಲೇಪ ಕಪ್ಪು ಆಪುಂಡು. ಇಂಚನೆ ಮೂಜಿ ನಾಲ್ ಸರ್ತಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಮೆತ್ತಯಿನ ಲೇಪ ಏಪ ಕಪ್ಪು ಆಪುಜಿ ಅಪಗ ವಿಷ ಪೋದು ಗುಣ ಆಂಡ್ ಪನೊಲಿ. 
 ಎಲಿ, ಕೀಟ, ಬಲಂಗರೆ ತುಚ್ಚಿನ ಗಾಯೊಗು ಈಸ್ವರ ಬಲ್ಲ್‌ದ ಬೇರ್‌ನ್ ಅರಿ ದೆಕ್ಕಿನ ನೀರ್‌ಡ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಚಮಚೆದಾತ್ ದೆತೊಂಡ ವಿಷ ಕಡಮೆ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಇರೆನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಐತ ಲೇಪೊನು ತುಚಿನ ಗಾಯೊಗು ಮೆತ್ತಾಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. 
 ಇರೆನ್ ಮಂಜೊಲುದೊಟ್ಟುಗು ಅರೆತ್‌ದ್ ಲೇಪನ್ ಮುಂಡೊಗು ಪತ್ತಾಂಡ, ತರೆಬೇನೆ ಕಡಮೆ ಆಪುಂಡು. ಬೇರ್ ಅತ್ಂಡ ಇರೆನ್ ಅಗ್ಗಿದ್ ನಿಂಗಿಂಡ, ಬಂಜಿದ ಪುರಿಕುಲು ಕಡಮೆ ಆಪ.

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು