ಜಾಪನ್ದ ಭಾಷೆಲು

ಜಪಾನ್ ಡ್  ವ್ಯಾಪಕವಾದ್  ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ ಜಪಾನಿಸ್ ಆದುಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ  ಉಂದೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪಬಾಸೆ ಆದ್  ವಿಂಗಡಿಸಲಾತುಂಡು. ಟೋಕಿಯೊದ ಉಪಬಾಸೆ ನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಜಪಾನೀಸ್ ಬಾಸೆದ ಜೊತೆಗ್ ರ್ಯೋಕ್ಯುಯಾನ್ ಬಾಸೆಲೆನು (Ryūkyūan languages) ಓಕಿನಾವ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಗೋಶಿಮ ಪುದರ್ದ ರೋಕ್ಯೋ ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್  ಪಾತೇರುವೆರ್. ಈ ಬಾಸೆಲು ಜಪಾನೀಸ್ ಬಾಸೆದ ಜೊತೆಗ್ ಜಪೋಮಿಕ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬೊದ ಸದಸ್ಯರಾತುಂಡು. ಉಂದು ಪೂರಾ  ರ್ಯೋಕ್ಯನ್ ಬಾಸೆಲೆನ್  ಯುನೆಸ್ಕೊ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗ್  ಬೈದಿನ ಬಾಸೆಲು ಪಂದು  ಗುರುತಿಸಾದೆರ್.

ಹೊಕ್ಕೈಡೊಡು  ಐನು ಬಾಸೆದ ಪ್ರಯೋಗ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಾದ ಐನೂ  ಜನರು ಉಂದೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಹೊಕ್ಕೈಡೋ ಐನು ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬಾಸೆ. ವೈವಿಧ್ಯವಾಯಿನ ಐನು ಬಾಸೆಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಒವ್ವೇ  ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬೊಗು ಉಂದು ಸೇರುಜಿ. ಮೆಯಿಜಿ ಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ, ಜಪಾನೀ ಬಾಸೆನ್  ಐನು ಜನೊಕುಲು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಗಳಿಸುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಉಂದೆತ  ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಐನು ಬಾಸೆಲೆನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತೀವ್ರವಾದ್ ಅಳಿವಿದ ಅಂಚುಡು ಉಪ್ಪುನ  ಬಾಸೆಲು ಪಂದ್  ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಂದೆರ್.

ಅತ್ತಂದೆ, ದುಂಬು ಜಪಾನಿನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಸಖಾಲಿನ್ ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಪಾತೆರುನ ಒರೊಕ್, ಎವೆಂಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಿವ್ಖ್ ಬಾಸೆಲು ಮಸ್ತ್ ಅಳಿವಿನಂಚಿನ ಆವೊಂದುಂಡು. ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ದೆತೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಅಕ್ಲೆನ ವಂಶಸ್ಥೆರ್ ಜಪಾನ್ ದೇಶೊಗು ವಲಸೆ ಬತ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇತ್ತೆಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್.

 ಇತಿಹಾಸ 
ರಡ್ಡನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಒಂತೆ  ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಚೀನೀ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ಬಾಸೆದ ಸೂಚನೆಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಪಾನ್ ಡ್ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆದ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಒಂಜಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ನಿಖರವಾದ್ ಹಿರಗಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಕಟಕನಾ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಸೇರಾವೊಂಡೆರ್

 ರ್ಯುಕ್ಯುನ್ ಬಾಸೆಲು   
ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಸುರುಕು ರ್ಯುಕ್ಯುನ್ ಬಾಸೆಲೆಡ್ 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬು ಆ ಬಾಸೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿವರೊಲು ಅತ್ ಗೊತ್ತುಜ್ಜಿ. ರ್ಯುಕ್ಯು ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ದ್ ಚೀನಾಗ್ ಕಡಪುಡುನ ಉಡುಗೊರೆಲೆಗ್ ಹಿರಾಗಾನೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ತೋಜುಂಡು. ಈ ಬಾಸೆಲು ಆ ಕಾಲೊಡು ಜಪಾನಿನ ಬಾಸೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ಸೂಚಿಸವುಂಡು.

 ಐನು ಬಾಸೆಲು   
೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದಾಖಲೆಲು ಐನು ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಲಿಪಿ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು.

 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಲು   
ಮಧ್ಯ ಯುಗೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲೆನ ಭೇಟಿಡ್ದ್, ಜಪಾನಿಯೆರ್ ಮಸ್ತ್ ವಿದೇಶಿ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸಯೆರ್.

ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ೧೫೪೩ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪಿಯನ್‍ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸುರುತ ಸಂಪರ್ಕ ಬಾಸೆ. ಆಂಡ ಜಪಾನಿಯೆರ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ದೇಶೊರ್ದು ದೆತ್ತ್ ದ್ ಬುಡ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದೆನ್ ಡಚ್ ಪಂಡ್ದ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ೧೮೭೦ ಮುಟ್ಟ ಡಚ್ ಡ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಾತುಕತೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. (PDF) - Originally in Lingua 12 (1963): pp. 341–88. ಅಪಗಡ್ದ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂವಹನ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಾಸೆ ಆತ್ಂಡ್.

 ಬಾಸೆದ ವರ್ಗೀಕರಣೊಲು 
ಇತ್ತೆದ ಬುಕ್ಕೊ ದಾಖಲಾತಿನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ದ್ವೀಪಸಮೂಹೊದ ಜಪಾನ್ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು ಪಾತೆರುನ ಮೌಖಿಕ ಬಾಸೆಲು ಮಾನವ ಬಾಸೆಲೆನ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರ್ಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.

 ಜಪಾನೀಸ್ ಬಾಸೆಲು
 ಜಪಾನೀಸ್ ಬಾಸೆ (ಜಪಾನೀಸ್ ಉಪಬಾಸೆಲೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ)
 ಹಾಚಿಜೊ ಪಂಡ ಜಪಾನಿ
 ಪೂರ್ವ ಜಪಾನೀಸ್
 ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಜಪಾನೀಸ್
 ಕ್ಯುಶು ಪಂಡ ಜಪಾನಿ
 ರ್ಯುಕ್ಯುನ್ ಬಾಸೆಲು
 ಉತ್ತರ ರ್ಯುಕ್ಯುವಾನ್ ಬಾಸೆಲು
 ಅಮಿಯಮ್ಮ.
 ಕುಣಿಗಮಿ
 ಒಕಿನಾವಾ
 ದಕ್ಷಿಣ ರ್ಯುಕ್ಯುಯಿನ್ ಬಾಸೆಲು
 ಮಿಯಾಕೊ
 ಯಮು.
 ಯೋನಗುಣಿ
 ಐನು ಬಾಸೆಲು
 ಹೊಕ್ಕೈಡೊ ಐನು ಬಾಸೆ
 ಸಖಾಲಿನ್ ಐನು ಬಾಸೆ (ಅಳಿವಿನ)
 ಕುರಿಲ್ ಐನು ಬಾಸೆ (ಅಳಿವಿನ)

ಈ ರಡ್ಡ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಸೆದ ಕುಟುಮೊಲೆನ ಜೊತೆಗೆ, ಜಪಾನಿನ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದು ಜನಾಂಗೀಯ ಕೊರಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೀನೀ ಜನಾಂಗದ ಮಹತ್ವದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರ್ನ ಬಾಸೆಲಾ ಆದುಂಡು, ಆಂಡ ಅಕುಲು ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು 0.5% ಬುಕ್ಕೊ 0.4% ನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿಟ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಅಕ್ಲೆನ ಜನಾಂಗೀಯ ಬಾಸೆನ್ ಖಾಸಗಿಯಾದ್ ಪಾತೆರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಜಪಾನ್ ಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆದ ಬಾಸೆ ಆದ್ ``ಕನ್ಬನ್'' (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೀನೀ) ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಇತಿಹಾಸಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬಾಸೆ ದ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ಜಪಾನಿ ಬಾಸೆದ ಶಬ್ದಕೋಶೊಡು ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಳಿಯಂದಿನ ಗುರುತುನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಂಡು. "ಕನ್ಬನ್" ಪಂಡ ಜಪಾನಿನ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲೆನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಒಂಜಿ ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಷಯ.

 ಉಂದೆನ್ಲ ತೂಲೆ 

 ಜಪಾನ್ ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ
 ಜಪಾನಿ ಜನಕುಲು
 ಯಮಟೊ ಜನ
 ರ್ಯುಕ್ಯುವಾನ್ ಜನಕುಲು
 ಐನು ಜನಾಂಗ
 ಜಪಾನ್ ಡ್ ಫಿಲಿಪಿನೋಲು
 ಜಪಾನ್ ಡ್ ಕೊರಿಯನ್ ಲು
 ಜಪಾನ್ ಡ್ ಚೀನೀ
 ಜಪಾನ್ ಡ್ ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಲು
 ಜಪಾನ್ ದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬಾಸೆ ಆದ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೀನೀ ಬಾಸೆ
 ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಬಾಸೆಲು
 ಜಪಾನ್ ಡ್ ಕಿವುಡತ್ವ

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2024