ಮಂತ್ ಪುಳಿ

ಮಂತ್ ಪುಳಿ 'ಗಾರ್ಸಿನಿಯಾ ಗಮ್ಮಿ-ಗುಟ್ಟಾ' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್‌ದ ಪುಳಿ.  ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಡ್ ದೇಸೀ ಪುದರ್.  ಗಾರ್ಸಿನಿಯಾ ಪೊತ್ತೆಂಗಿರಿ ಜಾಗೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪರ್ಂದ್. ಗಾರ್ಸಿನಿಯಾ ಕಂಬೋಜಿಯಾ ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಿಂಡಲ್ ಬೆರ್ರಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಮಲಬಾರ್ ಟ್ಯಾಮರಿಂಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.  ಉಂದು ಕಾಡ್‍ಡ್ ಬುಳೆವುನ ದಾರೆ ಪುಳಿತ ಮರ.  ಈ ಪರ್ಂದ್‌ಗ್‌ ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣೊ ಉಂಡು.  ಉಂದು ಮಂತ್‌ದ ಲೆಕೊ ತೋಜುನೆಡ್ದಾರ ಮಂತ್ ಪುಲಿಂದ್, ದಾರೆ ಇತ್ತ್‌ನೆಡ್ದಾರೊ ದಾರೆ ಪುಳಿಂದ್, ಕೊಡಗ್-ಸುಳ್ಯ ಕಡೆಟ್ ಕಾಚಿಪುಳಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

 ಬೇತೆ ಪುದರ್ 
ಕನ್ನಡಡ್ ಉಪ್ಪಾಗೆ, ಗಾಂಬೋಜ್, ಕಾಚ್‌ಪುಳಿ, ಕಾಚಂಪುಳಿ, ದಾರೆಪುಳಿ ಪಣಪ್ಪುಳಿ ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಉಪ್ಪಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರುಂಡು. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ಗಾರ್ಸಿನಿಯಾ ಕುಟುಂಬಡ್ ಬರ್ಪುನ ನೇಕ್ ಗಾರ್ಸಿನೀಯಾ ಗಮ್ಮಿಗಟ್ಟ (Garcenia gummi-gutta) ಪನ್ಪುನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರುಂಡು. ತಮಿಳು ಬುಕ್ಕೊ ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆಡ್ ಕೋಡಂಪುಳಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

 ಬುಳೆವುನ 
ಈ ಮರಟ್ಟ್ ಒಟ್ಟು 35 ಪ್ರಬೇಧೊಲು ಭಾರತೊಡು ಉಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇರಳದ ಕಾಡ್‍ಡ್ ಅತ್ತಂದೆ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಸೊಡ್ಲಾ ಉಂದು ಉಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂದು ಜಾಸ್ತಿ ಬುಳೆವುಂಡು. ಘಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ನೆತ್ತ ೧೦ ಪ್ರಬೇದೊಳು ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

 ತೂವರೆ 
ತಂಪಿತ್ತಿನ ವಾತಾವರಣಡ್ ಉಂದೆನ್ ನಡ್ದ್ ಬುಳೆಪಾವೊಲಿ. ತೂವೆರೆ ಶಂಕೊದ ಆಕಾರದ ಮರ ಉಂದು. ಸಾದಾರ್ಣ 10 ರ್ದ್ 20 ಮೀಟರ್ ಬೆಳೆವುಂಡು. ಕೆಲವು 30 ಮಿ. ಮುಟ್ಟಲಾ ಬುಳೆವುಂಡು. ನೆಟ್ಟ್ ಪೊಣ್ಣು ಮರ ಬುಕ್ಕೊ ಆಣ್ ಮರ ಪನ್ಪುನ ವಿದೊ ಉಂಡು. ಪೊಣ್ಣು ಮರಟ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಕಾಯಿ ಆಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ಪೂ ಕೆಂಫು ಮಿಶ್ರ ಆತಿನ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಮಾಯಿಡ್ ಪೂ ಬುಡುಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಯಿ ಆಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ಪರ್ಂದ್ ಚೂರು ಮಂಜಲ್ ರಂಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪರುಂದುದ ಮಿತ್ತ್ ಎರ್ತೆ ತಗ್ಗೆಲ್ ಇತ್ತುದ್ ತೂವರೆ ಎಲ್ಯ ಕೆಂಬುಡೆದ ಆಕಾರೋ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪರುಂದುದುಲಾಯಿ 6-8 ಬೀಜ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಮರಟ್ಟ್ 15 -20 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಕಾಯಿ ಆಪುಂಡು.

 ಗಲಸುನ 
ಈ ಪರುಂದುದ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತುದು ನುಂಗಾದ್ ದೀಪೆರ್. ದ.ಕ, ಉಡುಪಿ, ಕೊಡಗು ಬುಕ್ಕೊ ಕೇರಳಡ್ ಮಾಸದ ಕಜಿಪುಗ್ ಪುಳಿ ಆದ್ ಗಲಸುವೆರ್. ಸರಿಯಾದ್ ನುಂಗಾಯಿನ ಚೋಲಿ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಷ ಹಾಳ್ ಆಪುಜಿ. ಉಪ್ಪು ಸೇರದ್ ಗಾಳಿ ತಾಗಂದಿಲೆಕ ಕಟ್‌ದೀ೦ಡ ಜಾಸ್ತಿ ಬಾಳಿಕೆ ಬರ್ಪು೦ಡು.

 ಮರ್ದ್  
 ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಅಂಶ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು 
 ಜೂವದ ಚರ್ಬಿ ಕರಪುಂಡು 
 ಮಲಬದ್ದತೆ ದೂರ ಮಲ್ಪು೦ಡು 
 ಪೊಂಜೋಕ್ಲೆನ ತಿಂಗೊಲ್ದ ತೊಂದರೆಗ್ 
 ಬಂಜಿದ ಪುರಿಕ್ 
 ಕಣ್ಣ್ ಕಿರಂಬುನೆಕ್ 
 ಕಾರ್ ಪುಡವುನೆಕ್ ಈ ನೇತ ಪುಳಿ ಮರ್ದ್ ಆದ್ ಉಂಡು.
 ದೊಂಡೆ ಬೇನೆಗ್
 ಕೆಪ್ಪೆ ಬಾಪುನ ಕೆಪ್ಪಟ್ರಾಯಗ್

 ಉಲ್ಲೇಕೊ 

ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್
ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್‍
ವರ್ಗೊ:ಪುಲಿ
ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ
ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದುಲು
ವರ್ಗೊ:ಕಾಟ್ ಮರ