ದುರ್ಗೆ

ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರೀ1. ಶ್ರೀದೇವಿ ಪುರಾಣ 2. ಶ್ರೀ ಮದ್ದೇವೀ ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣ 3. ಶ್ರೀದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ 4. ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಾಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಣಿ ಆಯಿನ ಆದಿಪರಾಶಕ್ತಿ ಶಾಕ್ತೇಯರೆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ. ಈ ದೇವಿ ಇಜ್ಜಂದೆ ಮಾತಲಾ ಚೈತನ್ಯಶೂನ್ಯ ಜಡವಾದ್ ಪರಿಣಮಿಸವುಂಡು. ಶ್ರೀಮದ್ದೇವೀ ಭಾಗವತ, ದೇವೀ ಪುರಾಣ, ದೇವಿಮಹಾತ್ಮೆ, ದೇವೀ ಉಪನಿಷತ್ತು, ವೇದ-ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ, ಶೃತಿ-ಸ್ಮೃತಿಕುಲು ದೇವಿನ ಬಗೆತ್ತ, ಅಲೆನ ಶಕ್ತಿದ ಬಗೆತ್ತ ವರ್ಣನೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮೋಲೆ ಅಂತಿಮ ಅದ್ವೈತ ಪರಬ್ರಹ್ಮೆ. ಮೋಲೆರ್ದೇ ಹರಿ-ಹರೆ-ಬ್ರಹ್ಮೆರ್ ಪುಟ್ಟುನೆ. ಮೋಲೆರ್ದೇ ಸೃಷ್ಠಿದ ಅಂತ್ಯ. ಸೃಷ್ಠಿದ ಆದಿಡ್ ಉದಯಿಸಯಿನ ಮೋಲೆನ್ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಪಂಡ್‌ದ್, ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಯಾದ್ ಮಾತೆರೆಡಲಾ ಚೈತನ್ಯಕಾರಕಲಾಯಿನ ಕಾರಣ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲಲ್.

ಶಕ್ತಿ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಮಾತಲಾ ಜಡ. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಾರ್ಯ‍ದ ಕಾರಣಲಾ ಶಕ್ತಿಯೇ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಠಿ, ಹರಿನ ಪಾಲನೆ, ಹರನ ಸಂಹಾರ ಈ ಶಕ್ತಿರ್ದ್ ಮಾತಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಮೊಲೆನ್ ದುರ್ಗಾ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೊಲೆನ್ ಪರಮೇಶ್ವರೀ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪರಶಿವೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಮಹಾಮಾಯಾ, ಆದಿಮಾಯೇ, ಯೋಗಮಾಯೇ, ಯೋಗನಿದ್ರಾ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉದಾ: ಒರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗ್ ದಾದಂಡಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಸಾದ್ಯವಾಯಿನಪಗ ಆಯನ್‌ ಶಕ್ತಿಹೀನೆ ಪಂದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್‌. ಅಯಿತ ಬದಲ್‌ಗ್ ಬ್ರಹ್ಮಹೀನ, ವಿಷ್ಣುಹೀನ ಅತ್ತ್ಂಡ ರುದ್ರಹೀನ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಜೆರ್. ಉಂದುವೇ ಮೂಲಶಕ್ತಿನ ಸಂಕ್ಷೇಪ ನಿರೂಪಣೆ.

ನನ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ ತಾಮಸ-ರಾಜಸ-ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ರೂಪೊಲೆಡ್ ಕಂಗೊಳಿಸುವಲ್. ದುಂಬು ಸೃಷ್ಠಿದ ಸುರುಕು ಪರಾಶಕ್ತಿ ಹರಿ-ಹರ-ಬ್ರಹ್ಮರೆನ್ ಸೃಷ್ಠಿಸಾದ್ ಸೃಷ್ಠಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ನೇಮಿಸುವಲ್. ದುಂಬುಗು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಬೃಗುನಂದನೇ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀನ್, ಬ್ರಹ್ಮೆ ಸುತೆ ಸರಸ್ವತಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್. ಶಿವೆ ವಿರಾಗಿಯಾದ್ ಒರಿದ್ ಬುಡುಪೆ. ಉಂದೆನ್ ತೂದ್ ಹರಿ-ಬ್ರಹ್ಮೆರ್ ಪರಾಶಕ್ತಿನ್ ಕುರಿತಾದ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನಗ ನನ ದುಂಬುಗು ಯಾನೇ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಶಿವನ್ ವರಿಸಯೆರೆ ಉಲ್ಲೆ ಪನ್ಪುನ ವರನ್ ಕೊರ್ಪಲ್. ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೀಹರಿಟ್ ದುಂಬುಗು ಯಾನ್ ಪುಟ್ಟ್ ನಪಗ ಯಾನ್ ಅಗ್ನಿಡ್ ಆಹುತಿ ಅಪುನ ಸಂದರ್ಭ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆ ಸಮಯೊಡು ಈ ಶಿವನ ಶಿರದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಎನ್ನ ಶರೀರೊನು ಈ ಸುದರ್ಶನೊರ್ದು ತುಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬುಡ್ಂದ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಆಜ್ಞೆ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಆದಿಮಾಯೇಯ ಜನ್ಮೊನು ತೆರಿನ ಬ್ರಹ್ಮದೇವೆರ್ ದಕ್ಷಾಪ್ರಜಾಪತಿಗ್ ಪರಾಶಕ್ತಿನ ಕುರಿತತಾದ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಗಳಾದ್ ಪಡೆಪುನಂಚ ಆಜ್ಞೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆರ್ದ್ ದಕ್ಷಪ್ರಜಾಪತಿ ಪರಾಶಕ್ತಿನ್ ತಪಸ್ಸ್‌ರ್ದ್ ಒಲಿಪಾವೊಂದು ಪರಾಶಕ್ತಿನ್ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿನ ರೂಪೊಡು ಪಡೆಪ್ಪೆ. ಆಂಡ ದೇವಿನ ವರತ್ತಂಚನೇ ದುಂಬು ಏಪಾಂಡಲಾ ಎನ್ನ (ದೇವಿಯ) ಅನಾದಾರವಾಯಿನಪಗ ನಿನನ್ ಬುಡ್‌ದ್ ನಭೊಟ್ಟು ಮಯಕ[ಅದೃಶ್ಯ] ಆಪೆ ಪನ್ಪುನ ಪಾತೆರ ಕೊರಿಯಲ್‌ಗೆ.

ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ ಜನ್ಮವಾದ್ ಉಪ್ಪುನೆನೇ ಶಿವಗಾದ್. ಆಂಡ ದಕ್ಷೆ ಕಾಲಕರಿನಂಚನೇ ಶಿವನ ದ್ವೇಷಿಯಾದ್ ಪೋಪೆ. ಉಂದೆಕ್ಕ್‌ಲಾ ಕಾರಣ ಉಂಡು. ದುಂಬು ದೂರ್ವಾಸೆರ್ ಶಿವಪೂಜೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಿವಗ್ ಆಭೂಷಿತವಾಯಿನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ದ [ಕೊರಳ ಹಾರ]ಮಾಲೆನ್ ಮಾರ್ಗಮದ್ಯಡ್ ಕಡತ್‍ದ್ ಪೋನಗ ದಕ್ಷನ್ ತೂದ್ ಪ್ರೀತಿಯರ್ದ್ ಈ ಶಿವ ಪ್ರಸಾದನ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ ಪಂಡ್‌ದ್ ಆಯಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಅಯಿನ್ ದಕ್ಷೆ ಮರತ್‌ದ್ ಆಯನ ವಿಲಾಸಮಂಚೊಡು ದೀದ್ ಬುಡುಪೆ. ಉಂದೆತ್ತ ದೋಷೊರ್ದು ದಕ್ಷಡ ಮನೋವಿಕಾರ ಉಂಟಾದ್ ಶಿವದ್ವೇಷಿ ಆಯೆ. ಉಂದೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆನ ಸಭೆಟ್ಟ್ ಶಿವೆ ಎಂಕ್ ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಉಂತ್‍ದ್ ಗೌರವ ಕೊರ್ತ್‌ಜೆ ಪನ್ಪುನ ಅಹಂಕಾರೊರ್ದು ದ್ವೇಷನ್ ನನಲಾ ಎಚ್ಚ ಮಲ್ತೊಂಡೆ. ಉಂದೆನೇ ಅವಿದ್ಯೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಪರಶಿವೆನ ಸಂಕಲ್ಪದಂಚ ದುಂಬುಗು ಶಿವನ್ ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ ಮದಿಮೆ ಆದ್‍ ಬುಡ್ಪಲ್‌. ಉಂದೆರ್ದ್‍ ದಕ್ಷಗ್ ಕೋಪಬರ್ಪುಂಡು. ದುಂಬು ಪರಾಶಕ್ತಿ ಪಂಡ್‍ನ ಪಾತೆರನ್‍ ಪೂರ  ಅಹಂಕಾರರ್ದ್ ದೆತ್ತ್ ದಕ್ಕುವೆ, ಅತ್ತಂದೆ ದಕ್ಷೆ ತನ್ನ ಅಂತ್ಯೊನು ಆಯೆನೇ ಮಲ್ತೊನುನ ಸಾದಿನ್ ಒಯ್ತಿ ಪಾಡೊನುವೆ. ಶಿವೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಪೂಜೆನ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಿವನಿಂದನೆ ಮಲ್ಪುನೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಪರಾಶಕ್ತಿನ ನಿಂದನೆನ್‌ಲಾ ಮಲ್ತ್‌ದ್‍ ಆಯನ ಬಾಸೆನು ಪೊಲಿತ್ತ್‌ದ್ ಶಿವೆ ಆಕಾಸೊಡು[ನಭದಲ್ಲಿ] ಲೀನವಾದ್ ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿನ ನಿರೆಲ್ [ಛಾಯೆ] ಅಗ್ನಿಡ್ ಬೆರೆತ್‌ದ್ ಮಹಾಸತೀಯಾದ್ ಮೆರೆಪಲ್. ಶಿವನ ಮಗೆ ವೀರಭದ್ರೆ ಮದೋನ್ಮತ್ತೆ ಆಯಿನ ದಕ್ಷನ ರುಂಡನ್ ಕಡ್ತ್‌ದ್ ಅಗ್ನಿಗ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಅಹಂಕಾರೊನು ಅರಿಪಾದ್ ಬುಡುಪ್ಪೆ. ಶಿವೆ ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿನ ದೇಹೊನು ತರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ತುಂಬೊಂದು [ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು] ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯ ಮಲ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ದೇವಿ ದುಂಬೇ ತೆರಿಪಾಯಿನಂಚ ಶ್ರೀಹರಿ ದಾಕ್ಷಾಯಣಿನ ದೇಹೊನು ಸುದರ್ಶೊನೊರ್ದು ತುಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬುಡ್ಪೆ. ಪರಾಶಕ್ತಿನ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗೊಲು ಬೂರ್‌ನ ಜಾಗೆಲೇ ದುಂಬುಗು ಭೂಮಿಡ್ 108 ಶಕ್ತಿಪೀಠ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿನ್ ಪಡೆಪುಂಡು.

ದುಂಬುಗು ಶಿವೆನ ಸತೀ ವಿಹೀನೆ ಆದ್ ಕಾಮಾಖ್ಯ ಶಕ್ತಿಪೀಠೊಡು ದೇವಿನ ಕುರಿತಾದ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿರ ಪರಾಶಕ್ತಿನ್ ಪಾರ್ವತೀ ರೂಪೊಡು ಪಡೆಯೊನುವೆ.. ಪರಾಶಕ್ತಿ ದುರ್ಗೆನೇ ರ ಪರ್ವತರಾಜೆ ಹಿಮವಂತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೇನೆನ ಗರ್ಭೊಡು ಅಂಶ (ಗಂಗಾ) ಬುಕ್ಕೊ ಪೂರ್ಣಾಂಶಳಾದ್ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅವತಾರ ಪಡೆಯೊನುವಲ್. ಪುನರಪಿ ಪಾರ್ವತೀ ಶಕ್ತಿಗ್ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಯಾದ್ ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾಗದ್ ಕಂಗೊಳಿಸುವಲ್. ಪರಾಶಕ್ತಿನ ತಾಮಸ-ರಾಜಸ-ಸಾತ್ತ್ವೀಕ ರೂಪೊಲೇ ಮಹಾಕಾಳಿ-ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ. ಯುದ್ದೋನ್ಮಾಧಿನಿ ಶಿವೆಯಾಯಿನ ದುರ್ಗೆ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ ಆಂಡ, ಸರ್ವಸಂಪದೊನು ಕೊರ್ದ್ ಸುಖ-ಶಾಂತಿನ್‍ ನೆಮ್ಮದಿನ್‍ ಕರುಣಿಸವುನೆ ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ, ನನ ಅವಿದ್ಯೆ ನಾಶ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ ಕೊರ್ಪುನಾಲ್ ಆದಿವಿದ್ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ.

ಪರಾಶಕ್ತಿ ದೇವಿ ತನ್ನ ಸುರತ ಅವತಾರೊಡು ವಿಷ್ಣುನ ಯೋಗಮಾಯೇಯಾಗದ್ ದುಂಬುಗು ಮಧು-ಕೈಟಭರೆನ ವಧೆ ಮಲ್ಪವಲ್. ಬುಕ್ಕೊ ದುಂಬುಗು ಚಂಡ-ಮುಂಡೆರೆನ, ಮಹಿಷಾಸುರನ, ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭ, ಬಿಡಾಲ ಇಂಚಿತ್ತಿ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಕೆರ್ದ್ ದುರ್ಗತಿನಾಶಿನಿ ದುರ್ಗಾ ಪನ್ಪುನ ನಾಮ ವಿಶೇಷಣರ್ದ್ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಪಾರ್ವತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿನ್ ಪಡೆಪಲ್. ದುಂಬುಗು ಶ್ರೀಹರಿನ ಸಹೋದರಿಯಾದ್ ನಂದನ ಇಲ್ಲಲ್ ಯೋಗಮಾಯೇಯಾದ್ ಅವರಾತ ತಾಳುವಲ್. ದುರ್ಗೆ ತನ್ನ ಸಂಕರ್ಷಣ ಶಕ್ತಿರ್ದ್ ದೇವಕಿನ ಗರ್ಭೊನು ರೋಹಿಣಿಡ್ ಸನ್ನಿಹಿತಗೊಳಿಸವಲ್. ಬುಕ್ಕೊ ರಕ್ತದಂತ ಪನ್ಪುನ ಅವತಾರ ತಾಳ್‌ದ್ ರಕ್ತದಂತಾಸುರನ ವಧೆ ಮಲ್ಪುವಲ್. ದುಂಬುಗು ಕ್ಷೇಮವರ್ಧಿನಿ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಡ್‌ ಬರಗಾಲೊನು ನೀಗಿಸಾದ್ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾಂಬಿಕೆ ಆಪಲ್‌. ಬುಕ್ಕೊ ದುರ್ಗಾಸುರ ಪನ್ಪುನ ದುರುಳನ್ ಸಂಹರಿಸಾದ್ ಪಿರ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಪನ್ಪುನ ದಿವ್ಯನಾಮ ಧಾರಣೆ ಮವಪುವಲ್. ಬರಗಾಲ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಇಂಬಳೇ ಶಾಕಾಂಭರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬನಶಂಕರಿ (ವನದುರ್ಗಾ) ಪನ್ಪುನ ವಿಶೇಷಣೊರ್ದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿನ್ ಪಡೆಪಲ್. ಅರುಣಾಸುರೆ ಪನ್ಪುನ ದಾನವನ್ ಭ್ರಾಮರಿ ರೂಪೊರ್ದು ಕೆರ್ದ್ ಭ್ರಮರಾಂಬಿಕೆ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಶ್ರೀಶೈಲಡ್ ನೆಲೆಸುವಲ್. ನನ ದುರ್ಗತಿನಾಶಿನಿ ದುರ್ಗೆನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ವರ್ಣಿಸವೊಂದು ಪೊಂಡ ಯುಗೊಕುಲೇ ಯಾವಂದ್.

ಇಂಚಿತ್ತಿನ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಿಕೆಯಾಯಿನ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಪಾರ್ವತಿನ್‍ ದುರ್ಗೆ ಪಂಡ್‍ದ್, ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ, ಭುವನೇಶ್ವರೀ ಪಂಡ್‌ದ್ ಕೊಂಡಾಡ್‌ದ್ ಭಜಿಸ್‌ದ್, ಶಕ್ತಿದೇವತೆಯಾದ್ ನಾಡ್‌ದ ಮಾತ ಕಡೆಟ್‌ಲಾ ಆರಾಧಿಸುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ದುರ್ಗೆ ಶಾಕ್ತರೆಗ್, ಶೈವೆರೆಗ್, ವೈಷ್ಠವೆರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೀತಿದಾಳ್. ಉಂಬಳೇ ವಿಸ್ತ್ರತವಾದ್ ಶಕ್ತಿದುರ್ಗೆ, ಶಿವದುರ್ಗೆ, ವಿಷ್ಣುದುರ್ಗೆ ಪನ್ಪುನ ಇತ್ಯಾದಿ ಪುದರ್‌ಡ್ ಮತಭೇದಲೊರ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮಾತಾ ಕಡೆಟ್ಟ್‌ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆಪುನ ಮಾತೃರೂಪಿಣಿಯಾದ್ ಉಲ್ಲಲ್. ನಮ್ಮ ನಾಡ ದೇವತೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಲಾ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿಯಾಯಿನ ದುರ್ಗೆ. ಮೋಲ್ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತಿ. ನನ ಕನ್ನಡ ನಾಡ್‌ದ ಅಧಿದೇವತೆ ಆಯಿನ ಭುವನೇಶ್ವರಿಲಾ ಪಾರ್ವತಿನ ರೂಪೊಲೇ.

ನನ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ, ಕೇರಳ ಚೊಟ್ಟಾನಿಕ್ಕರ ಭಗವತಿ, ಗುಹಾವಾಟಿಯ ಕಾಮಾಖ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಚಾಮುಂಡಿ, ಶ್ರೀಶೈಲ ಭ್ರಮರಾಂಬಿಕಾ, ಮಲ್ಲ ನಿವಾಸಿನಿ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ, ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ, ಕಂಚಿಯ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ, ಮದುರೆದ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಉಂದು ಪೂರಾ ಪರಾಶಕ್ತಿ ದುರ್ಗೆನ ಶಕ್ತಿಪೀಠದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರೊಲು.

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

 https://kannada.boldsky.com/inspiration/short-story/durga-puja-origin-history-13029-13029.html
 https://sanskritdocuments.org/kannada/durga
 https://www.britannica.com/topic/Durga-Puja

ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದು ದೇವತೆಲು
ವರ್ಗೊ:ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆ