ಗಂಗುಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್

ಗಂಗುಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ (೦೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೧೩ – ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೦೯) ಕರ್ನಾಟಕೊಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಖಯಾಲ್ ಪ್ರಕಾರೊದ ಒರ್ತಿ ಭಾರತದ ಪದ್ಯದಾಲ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಆಳವಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸ್ವರೊಟು ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್.  ಹಂಗಲ್ ಕಿರಣ ಘರಾಣೊಗು ಸೇರ್ದಿನಾರ್.

 ಸುರುತ ಜೀವನ 
ಗಂಗುಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಧಾರವಾಡೊಡು ಚಿಕ್ಕುರಾವ್ ನಾಡಿಗೆರ್, ಒರಿ ಕೃಷಿಕೆರ್  ಬುಕ್ಕೊ ಅಂಬಾಬಾಯಿ, ಒರ್ತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಗಾಯಕಿ, ಮೊಕುಲೆನ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್.  ಹಾನಗಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯೆರ್  ಬುಕ್ಕೊ ಗಂಗುಬಾಯಿಗ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅರೆನ ಕುಟುಮ ೧೯೨೮ಡ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗ್ ಜಾಗೆ ಬದಲ್ತ್ ಪೋಯೆರ್. ಆರ್ 13 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ ಹುಲ್ಗುರ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ್ ತರಬೇತಿ ದೆತೊನೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ಕಿನ್ನಾರಿ (ವೀಣಾದಂಚಿನ ತಂತಿ ವಾದ್ಯ) ವಾದಕೆರ್, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಹುಲ್ಗುರ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ನ, ಗಂಗುಬಾಯಿ ತನ್ನ ಫೀಸ್ ದ  ಬಗ್ಗೆ ವಾದ ಮಲ್ತಿನೆರ್ದ್  ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗ್ ಕಲ್ಪಾವುನ ಉಂತಾವುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊಡು ೬೦ ರಚನೆಲೆನ್ ಕಲ್ಪುವೆರ್. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗುರು ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವನ ಕೈತಲ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ದತ್ತೋಪಂತ್ ದೇಸಾಯಿಡ್ದ್ ಲಾ ಕಲ್ಪುವೆರ್.   ಹಾನಗಲ್ ಗಂಧರ್ವೆ ತನ್ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪೋರಾಡಿಕ್ ಆದ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್, ಆಂಡ ಆರ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಜಿ ವರ್ಷೊದ ತೀವ್ರ ತರಬೇತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.

 ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ | 

ಹಾನಗಲ್ ನ ಅಪ್ಪೆನ ಕುಟುಮೊನು ಪಾಪದಕುಲು ಕಮ್ಮಿ ಸ್ಥಾನಮಾನೊದಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಪೀಳಿಗೆದ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗ್ ಗಾಯನೊನು ಸೂಕ್ತ ಉದ್ಯೋಗ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾದ್ಜೆರ್; ಹಾನಗಲ್ ಈ ದುರಾಸೆದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತ್ ದ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್.  ಆರ್ 1945 ಮುಟ್ಟ ಭಾರತೊದ ಮಾತಾ ಕಡೆಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ ಲೆಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ತೆರ್.  ಹಾನಗಲ್ ಸುರುಟು ಭಜನೆ ಬುಕ್ಕೊ ತುಮ್ರಿ ಸೇರ್ದ್ ಲಘು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಖ್ಯಾಲ್ ಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಯೆರ್.  ಆಂಡ ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಲಘು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತನ್ ಪನೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಯಾನ್ ರಾಗ ಮಾತ್ರ ಪಾಡುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪಂಡೆರ್.  ಹಂಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಗೌರವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಿಕೆ ಆದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್.  ಅರೆನ 75ನೇ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ವರ್ಷೊನು ಗುರುತು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೬ಡ್ ಅರೆನ ಕಡೆತ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.  ಕೃಷ್ಣ ಹಾನಗಲ್, ಅರೆನ ಮಗಳ್, ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಲೆಡ್ ಅರೆಗ್ ಸ್ವರ ಬೆಂಬಲೊನು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಕೃಷ್ಣ-ಬೈ ಹಂಗಲ್, ಅರೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಪ್ಪೆಗ್ ದುಂಬು ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್, ಸ್ವತಃ ಒರ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅಕುಲು ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ತೆರ್. ಗಂಗುಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ 2003ಡ್ ಮೂಳೆ ಮಜ್ಜೆದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನ್ ಗೆಲ್ತ್ ದ್, 96 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು, 21 ಜುಲೈ 2009ಡ್, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಡ್ ಹೃದಯ ಅರೆಸ್ಟ್ ಡ್ದ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೆರ್.  ಅಂಗಾಂಗ ದಾನೊಗು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಅರೆನ ಕಣ್ಣ್ ನ್ ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್.

 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಹಾನಗಲ್ 16 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಕೀಲೆರ್ ಗುರುರಾವ್ ಕೌಲ್ಗಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.  ಅಕ್ಲೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಆನ್ ಜೋಕುಲು ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಬು ರಾವ್  ಬುಕ್ಕೊ ಒರ್ತಿ ಮಗಳ್ ಕೃಷ್ಣ 2004ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಡ್ದ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್, ಅರೆನ ಪ್ರಾಯ 75.

ಗಂಗುಬಾಯಿ 2009ಡ್ ಜುಲೈ 21 ದಾನಿ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಾನಗಲ್ ಗ್ ರಡ್ಡ್ ದಿನೊತ ಶೋಕ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುಕ್ತೆರ್ ಜುಲೈ ೨೨ ತಾರೀಕ್‌ಗ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಡ್ ರಾಜ್ಯ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರೊನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

 ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಗೌರವೊಲು 

 ಕನಾ೯ಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೬೨ 
 ಪದ್ಮಭೂಷಣ್, ೧೯೭೧ 
 ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೭೩ 
 ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್, ೧೯೯೬ 
 ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ್, ೨೦೦೨ 

೨೦೦೮ಡ್, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮೈಸೂರುಗು ಗಂಗುಭಾಯ್ ಹಂಗಲ್ ನ ಪುದರ್ ನ್ ದೀಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಡಾ. ಗಂಗುಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಸಂಗೀತ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೦೯ನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗೊಡು ಅಂಗೀಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಡಾ. ಗಂಗುಭಾಯ್ ಹಂಗಲ್ ಸಂಗೀತ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರುಡ್ದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು.

ಗಂಗೋತ್ರಿ| — ಗಂಗುಬಾಯಿ ಹಂಗಲ್ ನ ಮೂಲಸ್ಥಾನ — ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸದ್ಂಡ್.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ಡ್, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಹಂಗಲ್ ನ ಚಿತ್ರೊನು ತೋಜಾವುನ ಒಂಜಿ ಪೊಸ್ಟ್ ಸ್ಟೇಂಪ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.

 ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ 

 ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

 ದುಂಬು ಓದುನ 

 ನನ್ನಾ ಬದುಕಿನಾ ಹಾಡು ( ದಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ಮೈ ಲೈಫ್ ), ಶ್ರೀ ಎನ್ ಕೆ ಕುಲ್ಕರ್ಣಿಗ್ ಪನ್ಪಿನಲೆಕ, ಜಿ ಎನ್ ಹಂಗಲ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ್, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಡ್ದ್ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್.

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು 

 Gangubai Hangal at AllMusic
 Gangubai Hangal page at Vijaya Parrikar Library of Indian Classical Music
 Gangubai Hangal Detailed Biography
 Gangubai Hangal feted on her 94th birthday
 Gangubai Hangal auf culturebase.net