ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ, ಸುರ್ಯ

ಸುರ್ಯ, ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಪರಕೆದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ್ದ್‌ದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯಿನ ಸುರ್ಯ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುದ ಸುರ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ಗ್ರಾಮೊಡು ನಿಲೆ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳೊಗ್ ಕಯ್ತಲಿಪ್ಪುನ ಉಜಿರೆರ್ದ್ ನಾಲ್ ಕಿ.ಮೀ. ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಅಂಚನೆ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಯಿನ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿರ್ದ್ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡುಂಡು.

 ಮಣ್ಣ್‌ದ ಪರಕೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯ 
ಈ ದೇಲಾಯೊಡ್ ಬಕುತೆರ್ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ತ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾದ್ ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರನೆಗಾದ್ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಕುಲೆನ ಸಂಕಲ್ಪ ಸಿದ್ದಿಗಾದ್ ತಾನ್ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ತಿನ ರೀತಿದ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನೊಗ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಅರ್ಪನೆ ಮಲ್ಪುನವು ಸುರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಸಿಸ್ಟವಾಯಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊ. ಬೊಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರ್, ಕಾಸ್, ದವಸ-ದಾನ್ಯ ಉಂದೆನ್ ಒವೆನ್ಲಾ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೊರಂದೆ ಮಾಂತ ದುರ್ಲಬ ಸಂದರ್ಬೊಡ್ ಸುಲಬೊವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಮಣ್ಣ್ರ್ದೇ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಅರ್ಪನೆ ಮಲ್ಪಿನವು ಈ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ವಿಸೇಸತೆ.

 ಪರಕೆ ಬೂಟುನ ಪದ್ದತಿ 
ಬಕ್ತೆರ್ ತಾನ್ ನೆನೆತಿನ ಸಂಕಲ್ಪೊ ಈಡೇರಿ ಬುಕ್ಕೊನೇ ಪರಕೆನ್ ಬೂಟೊಡು ಪನ್ಪಿನವು ಈ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಉದಾರನೆಗ್ ಒರಿ/ಒರ್ತಿ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟೊಡುಂದು ಎನ್ನ್‌ದ್ ಅವ್ ಸಂಕಲ್ಪ ನಿರ್ವಿಗ್ನವಾದ್ ನೆರವೇರ್ಂಡ ಸುರ್ಯ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇಬೆರೆಗ್ ಪರಕೆನ್ ಕೊರ್ಪೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ದೇವೆರೆನ ಸನ್ನಿದಿಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಒಲ್ಪಲ ತನ್ನ ಮನಸ್‍ಡ್ ಸಂಕಲ್ಪೊನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿದೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ತಾರಾಯಿ, ಒಂಜಿ ಸೇರ್ ಅರಿ ಬುಕ್ಕ ಐನ್ ರೂಪಾಯಿ ಕಾಣಿಕೆದೊಟ್ಟುಗು ಪರಕೆನ್ ಬುಟೊಲಿ. ಇಂಚನೇ ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಗ್ ತೊಟ್ಟಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಬಾಗ್ಯೊಗ್ ಆಣ್-ಪೊಣ್ಣನ ಗೊಂಬೆ, ಬರವುಗ್ ಪುಸ್ತಕ - ಪೆನ್ನ್, ದೇಹಾರೋಗ್ಯಗ್ ನರಮನಿನ ಆಕೃತಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೈ, ಕಾರ್, ಹೃದಯ, ಕಿಡ್ನಿ, ಇಂಚ ಅಂಗಾಂಗೊಲು, ಗಾಡಿ ದೆತೊನುನ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಗಾಡಿಲು ಕಾರ್, ಬಸ್ಸ್, ಇಮಾನ, ಗುವೆಲ್ ಬೋರ್ ತೋಡೊಡ್ ದುಂಬು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಗುವೆಲ್, ಬೋರ್‍ವೆಲ್ ಇಂಚ ಸಾರ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಪರಕೆನ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾವೆರ್. ಬಕುತೆರ್ ದೇವಸ್ತಾನೊಡ್ ಕೊರಿನ ಪರಕೆನ್ ಮದ್ಯಾನ ಮಹಾಪೂಜೆರ್ದ್ ದುಂಬು ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಪರಕೆದ ಬನೊಕ್ಕು ಕೊನೊದು ಅಲ್ಪ ಪರಕೆದಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಬನೊಟ್ಟು ಜೋಡ್ಪಾವೆರ್. ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೊರ್ಪಿನ ಗೊಂಬೆಲು ದೇವೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ದುಂಬು ದರಿಯರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅವೆಕ್ಕಾದ್ ಮಾಂತ ಬಕ್ತಾದಿಲೆಗ್ ಅನುಕೂಲ ಆವೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ದೇವಸ್ತಾನೊಡೇ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

 ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯೊ 
ಮಣ್ಣ್‌ದ ಪರಕೆಗ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ 'ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ತಾನ' ಸುರ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡಿಪ್ಪುನೈಕ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗ್ ಸುರ್ಯ ದೇವಸ್ತಾನ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು. 'ಸುರ್ಯ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬರ್ರೆಲಾ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕತೆಲಾ ಉಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಒರ್ತಿ ಅಪ್ಪೆ ತನ್ನ ಮಗನೊಟ್ಟು ಕಾಡ್‍ಗ್ ತಪ್ಪು ಕನವರೆಗ್ಂದ್ ಪೋದಿಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ತಪ್ಪು ಕಡ್ಪುನಗ ತಪ್ಪುದ ಇಡೇಟ್ ಇತ್ತಿನ ಲಿಂಗರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್‌‍ಗ್ ಕತ್ತಿ ತಾಗ್‍ದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ರಟ್ಟುಂಡು. ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಅಪ್ಪೆ ತನ್ನ ಮಗನ್ ಓ ಸುರೆಯಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಜೋರುಡೆ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸುರೆಯ, ಸುರಿಯ, ಸುರ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ ಆ ಲಿಂಗ ರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೇವಸ್ತಾನೊನ್ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು.

 ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಪರಕೆಬನ 
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ಸುಮಾರ್ ೧೦೦ ಮೀ. ದೂರೊಡು ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಲೆಕೊನೆ ನಡೆತಿನ ಗಟನೆ ಆತಿನ ಜಾಗೆ ಅವ್ವೇ ಕಾಡ್‌ದ ಮದ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಪರಕೆಬನ. ಅಲ್ಪನೇ ಲಿಂಗರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಕತ್ತಿ ತಾಗ್‌ದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ರಟ್ಟಿನ ಗಟನೆ ನಡತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಮೂಲೊದ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಆ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಬೃಗು ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆದ್ ಲಿಂಗ ರೂಪೊಡು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ನಿಲೆ ಆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಋಸಿಕುಲೆನ ತಪೋಬೂಮಿಯಾದಿತ್ತಿನವು ದೇವೆರ್ ಒಲಿಯಿನ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾಲಾಂತರೊಡ್ ತಪ್ಪು ಕಡ್ಪಿನ ಪೊಂಜೊವ್‍ನ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೊದ ಜನಕ್ಲೆನ ಗಮನೊಗ್ ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ದೇವಸ್ತಾನೊನ್ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆಲಾ ಆ ಲಿಂಗರೂಪಿ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ದಿನೋಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಬಕ್ತೆರ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಗೊಂಬೆಲೆನ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೊರ್ತಿನವೆನ್ ಆ ಲಿಂಗೊದ ಸುತ್ತ ಜೋಡ್ಪಾದ್ ದೀಪೆರ್. ಬಕುತೆರೆಗ್ ಪಗೆಲ್‍ಡ್ ಮಾತ್ರ ಈ ಪರಕೆ ಬನೊಗ್ ಪೋಪಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.

 ನಾಗಬನ 
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಲಬಾಗೊಡ್ ಒಂಜಿ ನಾಗಬನ ಉಂಡು. ಉಲ್ಪ ನಾಗದೇವೆರೆಗ್ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಲು ಪಂಚಮಿ, ಷಷ್ಠಿ ಅಂಚನೆ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಗ್ ಮುಲ್ಪ ವಿಸೇಸ ಪೂಜೆಲಾ ನಡಪುಂಡು.

 ದೈವಸಾನಿದ್ಯ
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಲಬಾಗೊಡ್ ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯ, ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ ಇಂಚ ಸುಮಾರ್ ದೈವೊಲೆನ ಸಾನಿದ್ಯ ಉಂಡು. ವರ್ಸೊದ ಜಾತ್ರೆದಪಗ ದೇವಸ್ತಾನೊಡ್ ಈ ದೈವೊಲೆಗ್ ನೇಮೋತ್ಸವಲಾ ನಡಪುಂಡು.

 ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಕೆರೆ 
ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ೫೦ ಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಒಂಜಿ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರ್ 70X80 ಅಡಿ ವಿಸ್ತಾರ ಇಪ್ಪುನ ಈ ಕೆರೆ 35 ಅಡಿ ಗುಂಡಿ ಉಂಡು. ಕೆರೆತ್ತ ಮದ್ಯೊಡ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮಂಟಪ ಉಂಡು. ಮರಿಯಲಡ್ ಕೆರೆಟ್ಟ್ ನೀರ್ ದಿಂಜಿದ್ ಮಂಟಪ ತೋಜುಜಿ. ಮಾರ್ಚಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ನಡೆಪಿನ ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಜಾತ್ರೆದ ಸಮಯೊಡ್ 'ಕೆರೆಕಟ್ಟೆ-ಉತ್ಸವ' ನಡಪುಂಡು, ಆ ಸಂದರ್ಬೊಡ್ ಈ ಮಂಟಪೊಡು ಶ್ರೀ ದೇವೆರೆನ ಕೆರೆಕಟ್ಟೆ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು.

 ದೇಲೆಡ್ ನಡಪುನ ಸೇವೆಲು 
 ಮಣ್ಣ್‌ದ ಪರಕೆ.
 ಸರ್ವ ಸೇವೆ.
 ರುದ್ರಾಬಿಷೇಕ.
 ಹಣ್ಣ್‌ಗಾಯಿ.
 ಕರ್ಪೂರ ಆರತಿ.
 ನಾಗತಂಬಿಲ.
 ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಪೂಜೆ.

 ವಿಸೇಸ ಸೇವೆಲು 
 ರಂಗಪೂಜೆ.
 ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾಬಿಷೇಕ.
 ಗನಹೋಮ.
 ಅಪ್ಪ ಪರಮಾನ್ನ ಪೂಜೆ.

 ಪಟಕುಲು 

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್
ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು