ಕಾವೇರಿ ಸುದೆ

ಕಾವೇರಿ ಸುದೆ ಕೊಡಗುಜಿಲ್ಲೆದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊದ ತಲಕಾವೇರಿಡು ಪುಟ್ಟುಂಡು.ಉಂದು ಕೊಡಗು, ಹಾಸನ, ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಡು ಪರತೊಂದು ಬುಕ್ಕೊ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿನು ಸೇರುಂಡು. ಈ ಸುಧೆತ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೭೬೦ ಕಿ.ಮೀ.ಲು,ಉಂದೆಟು ೪೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದಾತು ಕನ್ನಡ ನೆಲಟು ಪರಪುಂಡು.ಕಾವೇರಿ ಸುಧೆಕು ೩೦ ಡ್ದು ಜಾಸ್ತಿ ಉಪಸುಧೆಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಅಯ್ಟಿ ಕೆಲವು ಪಂಡ ಹಾರಂಗಿ, ಕಬಿನಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ, ಲೋಕಪಾವನಿ, ಸುವರ್ಣಮುಖಿ, ಅರ್ಕಾವತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಂಶಾ. ಕಾವೇರಿ ಸುಧೆತ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಪಾತೊಲು ಪಂಡ ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ, ಗಗನಚುಕ್ಕಿ, ಭರಚುಕ್ಕಿ(ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ)ಬುಕ್ಕೊ ಹೊಗೇನಕಲ್(ತಮಿಳುನಾಡು).
ಕಾವೇರಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನದಿ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ತಲಕಾವೇರಿ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೊಡು ಪುಟ್ಟುದು, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡಾದ್  ತಮಿಳುನಾಡ್‌ಗ್ ಪರಿತ್‌ದ್ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಸೇರುಂಡು. ಮುಖ್ಯವಾದ್ ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಪರಿಪುನ ಈ ತುಧೆತ ಉದ್ದೊ ಸುಮಾರು ೭೬೫ ಕಿ.ಮಿ.ಆದುಂಡು.

 ಇತಿಯಾಸೊ 
ಕಾವೇರಿ ತುಧೆತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊ 27,700 ಚದುರ ಮೈಲಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಕಾವೇರಿದ ಉಪನದಿಕುಲುಶಿಂಷಾ, ಹೇಮಾವತಿ, ಅರ್ಕಾವತಿ,ಕಪಿಲಾ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಬಿನಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ಬುಕ್ಕೊ ಲೋಕಪಾವನಿ ನದಿಕುಲು.

ಕಾವೇರಿ 'ದಕ್ಷಿಣ ಗಂಗೆ' ಪಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಾ ತುಧೆ. ತುಲಾಮಾಸೊಡು ಕಾವೇರಿ ತುಧೆಟ್ ಮೀಂಡಾ ಸಕಲ ಪಾಪೊಲು ಪರಿಹಾರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ಕೊಡಗುದಕುಲು ಕಾವೇರಿನ್ ತಂಕುಲೆ ಕುಲದೈವದಂಚನೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾವೇರಿ ಪುರಾಣೊಡು ವರ್ಣಿಸಯಿನ ಸಪ್ತ ಪುಣ್ಯ ತುಧೆಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು, ಅಂಚನೆ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಏಕೈಕ ಮಹಾ ನದಿ.

ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ 81,155 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (31,334 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಪಂದ್ ಅಂದಾಜಿದ ಲೆಕ್ಕಚಾರ, ಹಾರಂಗಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಕಬಿನಿ, ಭವಾನಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ, ನೊಯಾಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರ್ಕಾವತಿ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಉಪನದಿಕುಲು ಉಂಡು. ತುಧೆತ ನೀರ್ದ ಪ್ರದೇಶ ಮೂಜಿ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಪದ್‌ರ್ದ್ ಉಂಡೂ: ತಮಿಳುನಾಡು, 43,868 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (16,938ಚದರ ಮೈಲಿ); ಕರ್ನಾಟಕ, 34,372 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (13,223 ಚದರ ಮೈಲಿ); ಕೇರಳ, 2866 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1,107 ಚದರ ಮೈಲಿ), ಬುಕ್ಕೊ ಪುದುಚೇರಿ, 148 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (57 ಚದರ ಮೈಲಿ). ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆದ ತಲಕಾವೇರಿಡ್ ಪುಟ್ಟುದು  ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿನ್ ಸೇರೆರೆ  ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ಸುಮಾರು 800 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (500 ಮೈಲಿ) ಪರಿತ್ ಪೋಪುಂಡು. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಡ್  ಉಂದು ಶಿವನಸಮುದ್ರ ದ್ವೀಪೊನು ರೂಪಿಸವುಂಡು, ಉಂದೆತ ರಡ್ಡ್ ಬರಿಟ್ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಮೀಟರ್ (330 ಅಡಿ) ಜಪ್ಪುನ ಪೊರ್ಲುದ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತ ಉಂಡು. ಈ ತುಧೆ  ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಗ್ ಮೂಲವಾದುಂಡು. ಈ ಸುದೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದಿಂಚಿ ನೀರಾವರಿ ಕೃಷಿಕ್ ಬೆರಿತಾಂಗಾದುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ  ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಪೊಸ ನಗರ ಪೇಟೆದ ಜೀವನಾಡಿಯಾದುಂಡು 
ಕಾವೇರಿದ ಮೂಲ ಪುರಾಣ  

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ಸುದೆಕುಲು