ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಲು

ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಲು ನೂದೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿಗೆ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡೊಂದು ಇಪ್ಪುನ ಪರ್ಪಂಚೊದ ಮಸ್ತ್‌ ದಿಂಜ ಪಾತೆರುನಕ್ಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬ.

ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗುಂಪುಗು ಸೇರ್‍ನ ಬಾಸೆಲು ಬೇತೆ ಒವ್ವೇ ಮನೆತನೊಗು ಸೇರ್‍ನ ಬಾಸೆಡ್ದ್‌ಲಾ ದಿಂಜ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪರ್ಪಂಚೊಡು ಪರಡ್‍ದೊ. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಬಾಸೆಲೆ ಸಂಕ್ಯೆಲಾ ದಿಂಜ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಮಿಕ್ಕ್‌ನ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪೆರ ಇಂಗಡನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಭಾರತೊದ ಜನಸಂಕ್ಯೆದ ದಿಂಜಪಾಲ್ ಜನೊ ಈ ಮೂಲೊದ ಬಾಸೆಲೆನೇ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಈ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಹಿಂದೀ, ಉರ್ದು, ಬಂಗಾಳೀ, ಅಸ್ಸಾಮೀ, ಒರಿಯಾ, ಮರಾಠೀ, ಪಂಜಾಬೀ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಶ್ಮೀರೀ - ಉಂದು ಮುಕ್ಯೊ ಆಪುಂಡು.  ಇಂದೆಟ್ ಸಿಂಹಲೊದ ಸಿಂಹಳೀ ಬಾಸೆನ್‍ಲಾ ಸೇರಾವೊನೊಲಿ.  ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಪಂಗಡೊದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ತರೊಲೆಡ್ (೧) ವೈದಿಕ ಬಾಸೆ : ಬಾಸೆದ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಬೂಕುಲೆ ಕಾಲೊ ಸು.ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೦೦೦೦ ಇಪ್ಪು; (೨) ಅಭಿಜಾತ ಸಂಸ್ಕೃತೊ ಬಾಸೆ; (೩) ಪಾಲಿ, ಪ್ರಾಕೃತ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪಭ್ರಂಶ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಸೇರೊಂದಿಪ್ಪುನ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಬಾಸೆ. ಇಂದೆಟ್ ಮೂಜಿ ಹಂತೊಲು ಉಂಡು.  ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಬಾಸೆ(ವೈದಿಕ) ಪಿರಾಕ್‍ದ ಇರಾನೀ ಬಾಸೆಗ್ ಕೈತಲ್ದ ಸಂಬಂಧಿಸದ್ಂಡ್.  ಮಧ್ಯಕಾಲೊದ ಪರ್ಷಿಯನ್(ಪಹ್ಲವಿ), ಪಾರ್ಥಿಯನ್, ಸೊಗ್‍ಡಿಯನ್, ಜೋರಾಸ್ಮಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶಕ ಬಾಸೆಲೆಡ್ದ್ ಮಧ್ಯಕಾಲೊದ ಇರಾನೀ ಪಂತ್ಯೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವೊಂದುಂಡು.  ಆಧುನಿಕ ಇರಾನೀ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಸ್ರುಬಾಸೆಲು ಮುಕ್ಯೊ.  ಇಂದೆಕ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಸೇರಾವೊಲಿ.  ಇಂದೆಟ್ ಓಸೆಟಿಕ್ ಬಾಸೆ ದಿಂಜ ಗುಮಾನಿಪುನವು.

 ಭಾಷಾ ವಿಭಾಗೊ 
ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮಾತ ಬಾಸೆಲಾ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಮನೆತನೊದ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊ ಆತ್ಂಡ್. ಬೇತೆ ಮುಕ್ಯೊ ವಿಭಾಗೊಲು ಇಂಚ ಉಂಡು;

ಬಾಲ್ಟೋ-ಸ್ಲ್ಯವೋನಿಕ್
ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಗುಂಪುಡು ಲಿಥುಯೇನಿಯನ್, ಲೆಟಿಷ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರಿದ್ ಪೋಯಿನ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಪ್ರಷ್ಯನ್ ಬಾಸೆಲು ಉಲ್ಲೊ. ಸ್ಲ್ಯವೋನಿಕ್ ಬಾಸೆ ಸುರುಸುರುಕು ಚರ್ಚ್‌ಲೆಡ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಪರತ್ತ್ ರೂಪೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆತ ಬಗೆಟ್ ಪ್ರಾಚೀನೊ ದಾಕಲೆಲು 9ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಆತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿಪೊ ಈ ಬಾಸೆ ರಷ್ಯನ್, ಪೋಲಿಷ್, ಜೆಕ್, ಸರ್‍ಬೊ-ಕ್ರೋಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಲ್ಗೇರಿಯನ್ ಬಾಸೆಲೆಡ್ದ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವೊಂದಿತ್ತ್‌ಂಡ್.

ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಾಸೆ
ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದಿಂಚ ಗುರ್ತೊ ಆಯಿನೆ.http://www.prajavani.net/news//article/2012/08/25/97397.html

ಅಲ್ಬೇನಿಯ ಬಾಸೆ
ಇಂಚಪೊ ಇಂದೆನ್ ಗುರ್ತಿಸಾಯೆರ್. ಈ ನಾಲ್ ಗುಂಪುಲೆನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಶತಮ್ ಬಾಸೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆಕ್ಕ್ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಇಪ್ಪುನ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆದ ಬೇತೆ ಸಾಕೆಲೆನ್ ಕೆಂಟುಮ್ ಬಾಸೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಹನ್ಡ್ರಡ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅರ್ತೊ ಬರ್ಪುನ ಪದೊಡಿಪ್ಪುನ ಐಇ ಕೆ ಇಂದೆನ್ ಅಕುಲು ಉಚ್ಚಾರೊ ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿಡ್ದಾದ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲೆಗ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಕೆಂಟುಮ್ ಬಾಸೆಲು ಇಂದೆನ್ ಯಥಾವತ್ತಾದ್ ಒರಿಪಾವೊಂದುಲ್ಲೊ.  ಆಂಡ ಶತಮ್ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಊಷ್ಮ ವರ್ಣಾಕ್ಷರವಾದ್ ಮಾರ್ಪಾಟ್ ಆಪುಂಡು.  ಉಂದುವೇ ಬಗೆತ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊ ಐಇ ಜಿ,ಘ್ ಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಕಂಠ್ಯೋಷ್ಠ್ಯ ಧ್ವನಿಕ್ಲೆ ವಿಚಾರೊಡ್ಲಾ ಈ ಶತಮ್ ಬಾಸೆಲು ಓಷ್ಠ್ಯಾಂಶೊನು ಕಳೆವೊಂದ್ ಸಾಮ್ಯೊನು ಹೊಂದುಂಡು.http://vijaykarnataka.indiatimes.com/edit-oped/columns/bisilu-beladingalu-by-sirigere-dr-shivamurthy-swamiji/articleshow/53302665.cms

ಕೆಂಟುಮ್ ಬಾಸೆ
ದಿಂಜ ಉಪಬಾಸೆಲುಪ್ಪುನ ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಸೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ.8ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಹೋಮರನ ಕಾವ್ಯೊಡ್ದು ಇಂದೆತ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಆಂಡ ತಿಕಿದಿನ ಮ್ಯೆಸೀನಿಯನ್ ದಾಖಲೆಡ್ದಾತ್ರೊ, ಈ ಬಾಸೆದ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಚರಿತ್ರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1200ದಾತ್ ಪಿರಾಕ್‍ದವುಮದು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.

 ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಬಾಸೆ  
ಒಂಜಾನೊಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ದಿಂಜ ಪರಡ್‍ದಿತ್ತಿನ ಈ ಬಾಸೆ ಇತ್ತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ರಿಟನ್ನ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಮಾತ್ರೊ ಸೀಮಿತವಾದುಂಡು. ಇಂದೆತ ರಡ್ಡ್ ಮುಕ್ಯೊವಾಯಿನ ಸಾಕೆಲ್ ಪಂಡ ಗ್ಯಾಲಿಕ್(ಐರಿಷ್) ಬುಕ್ಕೊ ವೆಲ್ಷ್. ಲುಪ್ತ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ರಿಟನ್‍ಲೆನ್ ಸೇರ್ದಿನ ಬ್ರಿಟ್ಯಾನಿಕ್ ಬಾಸೆಲು.

 ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಬಾಸೆ 
ಇಂದೆನ್ ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಅತ್ತಂಡ ಲುಪ್ತಗಾಥಿಕ್ ಬಾಸೆ, ಉತ್ತರ ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಜರ್ಮನ್ ಸೇರ್‌ನಂಚ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಬಾಸೆ - ಇಂಚ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ. ಬೈಬಲ್‌ದ ಗಾಥಿಕ್ ಭಾಷಾಂತರನೇ(ಕ್ರಿ.ಶ. 4ನೆ ಶತಮಾನೊ) ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಚೀನೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಸ್ಮಾರಕವಾದುಂಡು.

 ಟೊಕೇರಿಯನ್ ಬಾಸೆ 
ಟೊಕೇರಿಯನ್ ಬಾಸೆದ ಉಪಬಾಸೆ ಆದ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ರೀತಿಡ್ ಎ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಉಪಬಾಸೆಲು ಕ್ರಿ.ಶ. 6-10ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯೊದ ಬೌದ್ಧರೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಲೆಡ್ ತೊಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಬಾಸೆಲೆನ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಆದಿಡ್ ಗುರ್ತೋ ಆಂಡ್.

 ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅನಟೋಲಿಯನ್ ಬಾಸೆ 
ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅನಟೋಲಿಯನ್ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಮುಕ್ಯವಾದ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರೂಟೆ ಗುರ್ತಿಸಾದೆರ್.  ಇಂದೆಟ್ ದಿಂಜ ಪ್ರಾಮುಕ್ಯೊ ಆಯಿನವು ಕ್ಯೂನಿಫಾರಮ್ ಲಿಪಿಡುಪ್ಪುನ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಬಾಸೆ. ಇದರ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1400-1200 ಅವಧಿಡ್ ದಾಕಲೆಲು ಸೇಡಿಮಣ್ಣ್‌ದ ಫಲಕೊಲೆ ಮಿತ್ತ್‌ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಅವೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಲ್ತ್ ದೀಡ್ದೆರ್. ಈ ಪಂಗಡೊಗು ಸೇರ್‌ನ ಇಂದೆತಾತ್ ಬೊಳ್ಪುಗು ಬರಾಂದಿನ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲು ಪಂಡ ಲೂವಿಯನ್, ಪಾಲಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಹೈರೋಗ್ಲಿಫಿಕ್ ಹಿಟ್ಟೈಟ್. ಮಿತ್ತ್ ತೆರಿಪಾಯಿನ ಬಾಸೆಲೆ ಗಳ ಜೊತೆಟ್ ದಿಂಜ ಪಿರವುಡು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೆ ಮಾಜಿನ ಬಾಸೆಲು ಮಸ್ತ್ ಸಂಕ್ಯಡ್ ಉಲ್ಲೊ. ಇಲ್ಲೀರಿಯನ್, ಥ್ರೇಸಿಯನ್, ಫ್ರಿಜಿಯನ್ ಇತ್ಯಾದಿಲು ಈ ವರ್ಗೊದ ಬಾಸೆಲು.

 ಉಪಬಾಸೆಗಳು 
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 200ಡ್ದ್ ಇಂಚಿಗ್ ಗುರ್ತೊ ಮಲ್ತಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬಾಸೆನ್ ಸೇರೊಂದು ಇಟ್ಯಾಲಿಕ್ ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಓಸಿ-ಅಂಬ್ರಿಯನ್ ಉಪಬಾಸೆಲು; ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್,ರುಮೇನಿಯನ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಆಧುನಿಕ ರೋಮಾನ್ಸ್ ಬಾಸೆಲಾದ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದ್‍ದುಂಡು. ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಬಾಸೆಲೆ ಪರಿಚಯೊ ಶಾಸನ ಬರಹಲೆಡ್ದ್ ಮಾತ್ರೊ ಆಂಡಲಾ ಅವು ರೋಮನ್ನೆರೆ ಇಟಲಿ ಗೆಂದಿನ ಪರಿಣಾಮೊಡ್ದು ನಾಶ ಆದ್ ಪೋಂಡ್.

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಲು