ತಾಳಮದ್ದಲೆ

ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಉಂದು ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ನನೊಂಜಿ ರೂಪೊ. ನೆಟ್ಟ್ ವೇಸೊ, ನಲಿಕೆ, ಚೌಕಿ ಇಜ್ಜಿ. ಭಾಗವತೆರೆ ಪದೊ, ಚೆಂಡೆ, ಮದ್ದಳೆ, ಶ್ರುತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅರ್ಥೊ ಪನ್ಪುನಕುಲೆನ ಅರ್ಥೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.

 ಅಪುನ ಕಾಲೊ 
ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಬದಲ್ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಮದಿಮೆ ಮಂಗಿಲೊ ಗಮ್ಮತ್ತ್‌ತಪಗ ಯೆಪೊಲ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಮರಿಯಲೊಡುಲಾ ಬೇಸೊಡುಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಪರ್ಬದ ದಿನೊಕ್ಕುಲೆಡ್. ವಾರದ ಕಡೆ ದಿನೊಕ್ಲೆಡ್, ಜಾತ್ರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸಂದರ್ಭೊಳೆಡ್ ಉಂದು ನಡಪುಂಡು. ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ, ಒಂಜಿ, ಗಂಟೆ, ನಾಲ್ ಗಂಟೆ ಅತ್ತಂದೆ ರಾತ್ರೆಡ್ದ್ ಪುಲ್ಯ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುನವು ಉಂಡು.

 ತಾಳಮದ್ದಲೆ ರೂಪೊ 
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮಾತಾ ಕಡೆಟ್ಟ್ ತಾಳ ಮದ್ದಳೆ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಪಂಡ್‌ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ತಾಳ+ಮದ್ದಲೆಡ್ ವೇಷಭೂಷಣೊ ಇಜ್ಜಿ. ರಡ್ಡ್ ಪಾತ್ರೊಲು ಎದುರು ಬದುರಾದ ಪಾತೆರುನೆ. ತಾಳಮದ್ದಳೆಡ್ ಚೆಂಡೆ, ಮದ್ದಳೆ, ತಾಳ, ಶೃತಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಭಾಗವತೆರ್, ಅರ್ಥದಾರಿಲು ಮಾತಾ ಉಂಡು ಆಂಡ ಮುಲ್ಪ ಅರ್ಥದಾರಿಲು ವೇಷ ಪಾಡಂದೆ ನೆಲೊಟ್ಟು ಮುಂಡಾಸ್ ಪಾಡೊಂದು ಕುಲೊಂದು ಅರ್ಥ ಪನ್ಪೆರ್. ತಾಳೊನು ಪತ್ತೊಂದಿ ಭಾಗವತೆರ್  ಮದ್ದಳೆದ ಸ್ವರೊನು ಸೇರಾವೊಂದು ಪದ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೇಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥದಾರಿಲು ಅರ್ಥ ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದ್ ನೆಕ್ಕ್  ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಾರ್ಥದಾರಿಲು ಒಂಜಿ ಕಡೆ ಸೇರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕತೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಾತ್ರೊಳೆ ನ್ ಪದ್ಯೊಳೆ ಆಧಾರೊಡ್ದು ತನ್ಕುಳೆ ಪ್ರತಿಭೆಲೆಡ್ದ್ ಬಾಸೆಳೆಡ್ದ್ ಮುಡೆವೊಂದೇ ಪೋಪೆರ್. ಪಾತ್ರದಾರಿಲು ರಡ್ಡ್ ಸಾಲ್‍ಡ್ ಮೇಲ್ತಟ್ಟ್ ಡ್ ಕುಲೊಂದು ಅರ್ಥ ಪನ್ಪೆರ್. ಚೆಂಡೆ, ಮದ್ದಳೆ, ಭಾಗವತೆರ್ ಪಿರವುಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಮಹಾಭಾರತದಂಚಿ ಕತೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಕೌರವೆರ್ ಒಂಜಿ ಬರಿ ಪಾಂಡವೆರ್ ಒಂಜಿ ಬರಿ ಕುಲ್ಲುವೆರ್. ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆದೊಟ್ಟುಗು ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಸುರು ಆಪಂಡು. ಭಾಗವತೆರ್ ತಾಳ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಪದ್ಯ ಪನ್ನಗ ಮದ್ದಳೆದಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶೃತಿತ್ತಾರ್ ಸ್ವರ ಸೇರಾವೆರ್. ಅರ್ಥದಾರಿಲು ಕೈ, ಕಣ್ಣ್ ಲೆಡ್ದ್ ಪದರ್ಶನ ಮಲ್ತೊಂದು ತನ್ಕುಲೆ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಲೆಕ್ಕ ಮಂಗಳೊಡ್ದೇ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಕಡೆ ಆಪುಂಡು.

 ನಂಬೊಲಿಕೆ 
ಪುರಾಣದ ಕತೆಕ್ಕುಲೆನ್ ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದ್ ಲಾ ಕೇನುನೆಡ್ದ್ ಲಾ ಪುಣ್ಯ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆದ ಮಿತ್ತ್  ಈ ಕಲೆ ಬುಲೆದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ ಪನ್ಪೆರ್.

 ಭಾಗವತೆರ್ 
 A.s.ಮಹಾಬಲಗಿರಿ ರಾವ್ ಭಾಗವತರು ಅಮಚಿ (ಸೊರಬ)
 ನೆಬ್ಬೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು
 ಕೆರೆಮನೆ ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ
 ಕೃಷ್ಣ ಭಾಗವತ ಬಾಳೆಹದ್ದ
 ಕೆ.ಜೆ.ರಾಮರಾವ್
 ದುರ್ಗಪ್ಪ ಗುಡಿಗಾರ 
 ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ ಉಪ್ಪೂರು
 ರಾಮಚಂದ್ರ ನಾವುಡರು
 ಭಾಗವತ ನೀಲಾವರ ರಾಮಕೃಷ್ಣಯ್ಯ
 ಭಾಗವತ ನೀಲಾವರ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಯ್ಯ
 ಕಡತೋಕಾ ಮಂಜುನಾಥ ಭಾಗವತ
 ಕಡತೋಕಾ ಕೃಷ್ಣ ಭಾಗವತ
 ಕಡತೋಕಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ
 ಸುಬ್ರಾಯ ಭಾಗವತ ಕೆಪ್ಪೆಕೆರೆ
 ಹಸ್ತೋಟಾ ಮಂಜುನಾಥ ಭಾಗವತ
 ಹಸ್ತೋಟಾ ಗಜಾನನ ಭಾಗವತ
 ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು
 ಬಲಿಪ ಪ್ರಸಾದ ಭಟ್ಟ 
 ಬಲಿಪ ಶಿವಶಂಕರ ಭಟ್ಟ
 ಕುರಿಯ ಗಣಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
 ಕೆರೆಮನೆ ರಾಮ ಹೆಗಡೆ 
 ಕಾಳಿಂಗ ನಾವಡರು
 ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಪಾಟಕ ಕಾರ್ಕಳ
 ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು 
 ಕೊಳಗಿ ಕೇಶವ ಹೆಗಡೆ 
 ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಧಾರೇಶ್ವರ
 ಐನಬೈಲ ಪರಮೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ
 ದಂತಳಿಕೆ‌ ಅನಂತ ಹೆಗಡೆ
 ಜೋಗೀಮನೆ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಾಗವತ
 ಬಾಡ ಉಮೇಶ ಭಟ್ಟ
 ದಿನೇಶ ಅಮ್ಮಣ್ಣಾಯ
 ಪದ್ಯಾಣ ಗಣಪತಿ ಭಟ್
 ಪುತ್ತಿಗೆ ರಘುರಾಮ ಹೊಳ‍್ಳ
 ಕೆ.ಜೆ‌.ವೇಣುಗೋಪಾಲ
 ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಭಾಗವತ ಬಾಳೆಹದ್ದ
 ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ
 ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ ಅಜೇರು
 ಅಮೃತಾ ಅಡಿಗ
 ಹಿಲ್ಲೂರು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ
 ರಾಘವೇಂದ್ರ ಜನ್ಸಾಲೆ
 ಪಟ್ಲ ಸತೀಶ ಶೆಟ್ಟಿ
 ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಕೊಂಟೆಬೀಡು

 ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ