ಸರಸ್ವತಿ ಸುದೆ

ಸರಸ್ವತಿ ಸುದೆ ಉ೦ದು ಭಾರತೊದ ತುದೆಕುಲೆಡ್ ಒ೦ಜಿ. ಉ೦ದೆಕ್ ಘಗ್ಗರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲ ಉ೦ಡು. ಈ ಸುದೆನ್ ಪ್ಲಕ್ಷ ಪ್ರಸರಣ ಪ೦ಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.  ಉ೦ದು ಹಿಮಾಲಯೊದ ಶಿವಾಲಿಕ ಪರ್ವತೊದ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬದರಿನಾಥ ಪನ್ಪುನ ಪುಣ್ಯ ಜಾಗೆದ ಮಿತ್ತ್ ಚಮೇಲಿ ಪನ್ಪುನ ಭಾರತ ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಬಾಗೊಡು ಪುಟ್ಟು೦ಡು. ಘಗ್ಗರ್ ಸುದೆನ್ ಈ ಸುದೆತ ಉಪ ಸುದೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3000 ವರ್ಸೊದ ಪಿರವುಡ್ ಈ ಸುದೆ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಸುದೆ. ಉ೦ದು ಕೆಲವ್ ಕಡೆಟ್ 8-9ಕಿ.ಮೀ. ಅಗೆಲೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆ೦ಡ ಈ ಸುದೆ ಇತ್ತೆ ಇಜ್ಜಿ. ಈ ಸುದೆ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ಅತು೦ಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ದೇವೀಕರಣ ಪುರಾಣೊಡ್ ಸುದೆತ ಬಗೆಟ್ ಸುರುಕು ಋಗ್ವೇದೊಡು ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆತ್ಂಡ್.  ಬುಕ್ಕೊ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ವೈದಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ವೈದಿಕೊದ ಪಿರವುದ ಬೂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮಡ್ ಮಲ್ಲ ಪಾತ್ರೊ ವಹಿಸೊಂದು ಋಗ್ವೇದೊ ದ ನಾಲನೆದ ಬೂಕುಲೆಡ್ ಬುಡ್ದ್  ಬೇತೆ ಮಾತಾ ಪುಸ್ತಕೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

 ಇತಿಯಾಸೊ 
ಒಂಜಿ ಬೌತಿಕ ಸುದೆ ಆದ್, ಋಗ್ವೇದೊದ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಬೂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೊಡು ಮಲ್ಲ ಬುಕ್ಕೊ ಪವಿತ್ರ ಸುದೆಯಾದ್ ವರ್ಣನೆ ಆತ್ಂಡ್.  ಆಂಡ ನಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರವುದ ಋಗ್ವೇದ ಬೂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ಕಡಲ್ ಸೇರುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಸುದೆಂದ್ ವರ್ಣನೆ ಆತ್ಂಡ್. ವೈದಿಕ ಕಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಸೊಸಂತ್ರೊ ಗುರ್ತೊ ಆದ್ ಬುಲೆಚಿಲ್ ಆಂಡ್.Kinsley, David (1998), Hindu Goddesses: Visions of the Divine Feminine in the Hindu Religious Tradition, Motilal Banarsidass Publ., ISBN 978-81-208-0394-7 ಈ ಸುದೆನ್ ಒಂಜಿ ಬಲಶಾಲಿ ಸುದೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ಬೊಲ್ಲ ಬರ್ಪುನೆಂದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

 ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ಸಾರಸ್ವತಿ ಪನ್ಪುನವು ಸಾರಸ್ವತೊ ಪದೊತ ವಿಶೇಷಣೊ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಪುದರ್ದ ಏಕವಚನ ರೂಪೊ. (ಉಂದು ಋಗ್ವೇದೊಡ್(ಉದಾರ್ಮೆ:7.96.4, 10.66.5) ಆಕಾಸೊ ನೀರ್‌ದ ರಕ್ಷಕನ ಪುದರಾದ್ ತೊಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು).  ಉಂದು 'ಸಾರಸ್' + 'ವತ್' ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.  ಕನ್ನಡೊಡು ಸಾರಸ್ ಪಂಡ ಹೊಂದಿರುವ' ಅರ್ತೊ. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಸಾರಸ್ ಪಂಡ ಸರೋವರ, ಕೊಳ (ಸಾರಸ-'ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕಿ). ಮೇರ್ಹೋಫರ್‌ಡ್ ಸರ್-'ಓಡು, ಹರಿವು' ಪನ್ಪುನ ಮೂಲೊಡ್ದ್ ಸಂಪರ್ಕೊ ಹೊಂದ್‍ನ ಸಂಬವೊ ಇದ್ದಿ.  ಆಂಡ ವು ದಿಂಜಿ ನೀರ್‌‍ಡ್ದ್ ದಿಂಜ ಸರೋವರೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸವುನ ಸುದೆಯಾದಿತ್ತಿಪ್ಪುಂದ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.

ಸರಸ್ವತಿನ್ ಅವೆಸ್ತಾನ್ ಹರಕ್ಸ್ವತಿದ ಸಹವರ್ತಿಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸದೆರ್.by Lommel (1927); Lommel, Herman (1927), Die Yašts des Awesta, Göttingen-Leipzig: Vandenhoeck & Ruprecht/JC HinrichsParpola 2015, p. 97: "It is widely accepted that the Saraswatī mentioned here is the river that gave the name Harakhvaiti". ಕಿನ್ಯ ಅವೆಸ್ತಾಡ್ ಹರಕ್ಸ್ವತಿ ಪನ್ಪುನವು ಅರಚೋಸಿಯಾ ಪಂಡ ಉಂದು ಸುದೆಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲಾತ್ಂಡ್ಂದ್ ವಿವರಿಸಯಿನ ಪ್ರದೇಸೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಪರತ್ ಪುದರ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಹವರ್ತಿ ಹರೌವತಿ.

 ಉಲ್ಲೇಕೊ 

 ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು 
 Is River Ghaggar, Saraswati? by Tripathi, Bock, Rajamani, Eir
 Saraswati – the ancient river lost in the desert by A. V. Sankaran
 Sarasvati research and Education Trust
 C.P. Rajendran (2019), Saraswati: The River That Never Was, Flowing Always in the People's Hearts, The Wire
 Map 

ವರ್ಗೊ:ಸುದೆಕುಲು