gaga na pslpyungan 'tayal

gaga’ na pslpyungan Tayal (泰雅族的婚姻) hya’ ga, gaga’ na zyay’ sawn uzi. nanu’ iy kya qu wal naha’ ginpawngan maha cyux inu’ qu blaq balay na laqi’ knayril lga, mutuw naha s’usa’ magal squ mrhuw na squliq musa’ pglaing laha musa’ smzyay’.

 lman posa' qutux phoku' paras kay (提親前的投石問路) 
zik na musa' smzyay' h'ya ga, siga baqun naha' muci cyux inu' qu cyux qmayat laqi knayril lga, yasa qu s'usa' naha' magal sa baq smzyay' na bnkis, ru halan naha' kmal muci an saku' sgleng cikay musa' mita' squ cyux mu lwan laqi' knayril muci. nanu' musa' qu wal naha' prasan hoku' qasa lga, hiya qu musa' smzyay' la. 

 smzyay' (提親) 
sraral balay iy musa’ tmzyay’ ga, mutuw si kux musa’ mzyup sa ngasal na cyux ki’an laqi’ knayril qasa, ru siy usa’ mtama’ sa bih na plahan, msqun mtama’ kya squ qutux ngasal qasa.  t’aring hga bali mutuw siy kal squ zyuwaw na ‘nwah naha’ qasa, mutuw siy pcisal sa giway iyawt kay’ balay qu spcisal naha’ ha, ru kska’ balay bzngi’ ka ssulu’ abi’ kwara’ qu squliq lga, mutuw yasa qu t’aring mngaga’ maha ʺ’hh!ʺ qu Yutas ka ‘nagal naha’ ptzyay’ qasa, niwan maha t’aring saku’ kmal la maha qu pint’hh niya’ qasa, pawngan kwara’ na squliq qu maha qasa qu bnkis qasa lga, mutuw si tmmlux kwara’ mung squ kay’ na Yutas qasa. 

nanu’ iy baqun sa smwayal qu laqi’ knayril lga, nanu’ mutuw naha’ ssi’ qu niwan ssrhgan naha’ kay’ ka ryax qasa la, ru aring sa minsrhuw kay’ qasa lga, yasa qu sawn na kay’ Tayal maha mllagu’ la.    

 pnaynama'(plama') na awsa' squliq (女方結婚前的準備) 
aring squ smwal qasa lga, t’aring kya musa’ tmqsinuw ru smi’ qwaw nnaga’ naha’ sa lpyung naha’.  iy Tayal tay mkyatux hya’ ga, aring smwayal lga, min’aring kya smi’ qwaw la. nanu’ qu zyuwaw na ryax nnaga’ naha’ hhuqil na qwaw qasa lga, musa’ tmqsinuw kwara’ qu mmlikuy hya’, ga taqu pkyama’ naha’ hya’ ga, mutuw musa’ rmaw cikay mtzyuwaw sa aki’ niya’ pkyutas qasa, niwan cikay nyuw zmimu’ maha qu inlungan naha’, ruw mhuqil lqu sni’ naha’ qwaw lga, mutuw naha’ pnblingan pawsa’ kay’ qu lpyung naha’, ru mutuw paysyuk uzi lqu lpyung maha wwahan mamu magal knwan qu ina’ mamu la mutuw maha, gi mutuw naha’ ini’ pnnga bsyaq qu ryax naha’.  

ga maki’ kya tay mks’iya’ ru mayklapay hya’ ga, aring sa minsrhuw kay’ qasa lga, mutuw naha’ syun sa smka’ kawas, ini’ ga qutux kawas pinlwan naha’ qasa, gi niwan zzimu’ naha’ sa laqi’ knayril maha qu sni’ naha’ ryax qasa, nanu’ iy skahul sa znimu’ naha’ smlalu’ ga, mutuw naha’ rngan qu niwan tnzyay’ naha’ qasa, nanu’ yasa qu rmanga’ na zyay’ sawn naha’. 

nanu’ iy lawkah smatu’ nniqun qu lpyung naha’ lga, mutuw msayux uzi lqu yaba’ na laqi’ knayril lga, mutuw p’aras kay’ maha wahiy magal ina’ mamu la mutw maha la. nanu’ yasa lquw pnaynama’ mtzyuwaw na ’agal naha’ ina’ la.

 musa' magal ina' (迎娶) 
zik na ’agal naha’ ina’ ga sikiy musa’ kwara’ qutux qalang gluw na musa’ magal qasa, gi cipuq qu squliq musa’ magal mga, niwan sayux rqyas na lpyung ma, sikiy khmay qu musa’ ga krahu’ rqyas na Yutas qasa ma. 
nanu’ iy rrasun naha’ qu laqi’ knayril ga nanu’ sikiy maymaw tsbing lwax ru qqnryang ini’ swayal ru qhlun naha’ balay hmuluy ga, mutuw naha’ skita’ maha iyat inlungan na laqi’ knayril qu ‘nusa’ niya’ qasa, ru ktan nqu uaua’ na laqi’ knayril qasa lga, blaq cikay uzi qsliq niya’ la. 

nanu’ squ pkzyup blihun ngasal na yama’ qu ina’ ga, mutuw naha’ s’agal sa pzyang pzyux ‘laqi’ na Yaki’ mwah mnama’ gmawp ga yasa qu mnhhuzyay mzyup qsahuy na ngasal qu ina’.  nanu’ mssli’ kwara’ qu mncgway’ na rrusa’ ka ppsqun qasa, ru shaw qhzi’ na yama’ qu znzyanay nya’ hruw mppsbaq kya lruw mkkhzi’ kya la. tmasuq lga yasa qu t’aring maniq kya lruw mnbuw qwaw kya la. nanu’ gaygbyan lga tasa qu mutuw mppqwas kya qu bbnkis hya’ la.

zyuwaw na:Squliq Atayal