டிரையாக்டைல்பாசுபீன் செலீனைடு

டிரையாக்டைல்பாசுபீன் செலீனைடு (Trioctylphosphine selenide) என்பது C24H51PSe என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கரிம வேதியியல் சேர்மமாகும். SeP(C8H17)3 என்ற கட்டமைப்பு வாய்ப்பாட்டாலும் இதை அடையாளப்படுத்தலாம். காட்மியம் செலீனைடு தயாரிப்பில் செலீனியத்தின் மூலப்பொருளாக இச்சேர்மம் பயன்படுத்தப்படுகிறது. டிரையாக்டைல்பாசுபீன் செலீனைடு வெள்ளை நிறத்துடன் காற்றில் நிலைத்தன்மை கொண்ட திடப்பொருளாகக் காணப்படுகிறது. கரிமபாசுபரசு சேர்மமான இது கரிமக் கரைப்பான்களில் கரையும். இதன் மூலக்கூறில் ஒரு நான்முகி வடிவ பாசுபரசு மையம் உள்ளது.

தயாரிப்பு
டிரையாக்டைல்பாசுபீன் செலீனைடு பொதுவாக டிரையாக்டைல்பாசுபீனை தனிமநிலை செலீனியத்துடன் சேர்த்து ஆக்சிசனேற்றம் செய்வதன் மூலம் தயாரிக்கப்படுகிறது:
P(C8H17)3 + Se → SeP(C8H17)3
பெரும்பாலும் இந்த வினை டிரையாக்டைல்பாசுபீன் செலீனைடு  சேர்மத்தை தனிமைப்படுத்தாமலேயே நடத்தப்படுகிறது.

பயன்கள்
டிரையாக்டைல்பாசுபீன் ஆக்சைடு கொண்ட ஒரு கரைசலில், டிரையாக்டைல்பாசுபீன் செலீனைடு சேர்மமானது டைமெத்தில்காட்மியத்துடன் வினைபுரிந்து காட்மியம் செலீனைடை உருவாக்குகிறது. இந்த வினை இரண்டு படிகளில் நிகழ்வதாகக் கருதப்படுகிறது; முதலில் காட்மியம் உலோகம் உருவாகி, பின்னர் அது டிரையாக்டைல்பாசுபீன் செலீனைடால் ஆக்சிசனேற்றம் செய்யப்படுகிறது.   இதேபோல், இது ஈய செலீனைடை உற்பத்தி செய்யவும் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது.

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:செலீனைடுகள்
பகுப்பு:கரிமபாசுபரசு சேர்மங்கள்