அம்மோனியம் ஐப்போ அயோடைட்டு

அம்மோனியம் ஐப்போ அயோடைட்டுகள் (Ammonium hypoiodites) என்பவை  சில கரிம ஆக்சிசனேற்ற வினைகளில் பயன்படுத்தப்படும் வினைத்திறன் மிக்க இடைநிலைகளின் ஒரு வகையாகும். இவை வேதியியல் வினையின் போது உருவாகி, மிக விரைவாக மற்றொரு நிலையான மூலக்கூறாக மாறும் அதிக வினைத்திறன் கொண்ட மூலக்கூறுகளாக இருக்கும். அம்மோனியத்தையோ அல்லது பல்வேறு மாற்றுகளைக் கொண்ட ஒரு அல்கைலாமோனியத்தையோ நேர்மின் அயனியாகக் கொண்டிருக்கின்றன. இந்த நேர்மின் அயனி செயலில் உள்ள ஆக்சிசனேற்றியாக ஓர் ஐப்போ அயோடைட்டு எதிர்மின் அயனியுடன் இணைக்கப்பட்டுள்ளது. பெராக்சைடுகள், ஆக்சோன், பெர் அமிலங்கள் அல்லது பிற வலுவான ஆக்சிசனேற்ற முகவர்களைப் பயன்படுத்தி அயோடைட்டு வினையாக்கிகளிலிருந்து ஐப்போ அயோடைட்டு தளத்தில் உருவாக்கப்படுகிறது. பின்னர் ஐப்போ அயோடைட்டு பல்வேறு கரிம அடி மூலக்கூறுகளை ஆக்சிசனேற்றும் திறன் பெறுகிறது. அயோடைடு மீண்டும் உருவாக்கப்படுகிறது. அதாவது அசல் வலுவான ஆக்சிசனேற்ற முகவர் அதிகமாக இருந்தால் வினை அயோடைடு/ஐப்போ அயோடைட்டுடன் ஒரு வினையூக்கியாக இயங்குகிறது.

அம்மோனியம் ஐப்போ அயோடைட்டுகள் பென்சிலிக் மெத்தில் குழுக்களை ஆக்சிசனேற்றும் திறன் கொண்டவையாகும். ஆக்சிசனேற்ற அரோமாட்டிக்கு நீக்கத்தை இவை தொடங்குகின்றன. இவற்றால் β-கீட்டோலாக்டோன்களின் ஆக்சிசனேற்ற கார்பாக்சிலேற்ற நீக்கமும் தொடங்குகிறது. β-கீட்டோலாக்டோன் வினையைப் போலவே, பல்வேறு கீட்டோன்களின் ஆல்பா நிலையில் ஆக்சிசனேற்ற ஈதர் உருவாக்கத்தைச் செய்ய முடியும். நாற்தொகுதி மைய அம்மோனியம் நேர்மின் அயனிகளைப் பயன்படுத்துவது ஆல்பா-ஈத்தராக்கல் வினையின் உயர் சமச்சீரற்ற வினையைக்  கொடுக்கலாம். இது திறமையான நாற்தொகுதி மைய உலோகம் இல்லாத கரிம வினையூக்கச்  செயல்முறைக்கு ஒரு எடுத்துக்காட்டாகும்.

பல்வேறு ஆக்சிசனேற்ற-இணைப்பு வினைகளில் பல குவானிடினியம் ஐப்போ அயோடைட்டுகளையும் பயன்படுத்தலாம். குவானிடினியம் நேர்மின் அயனி  பல அயனி இடைவினைகள் அல்லது ஐதரசன் பிணைப்புகளை அடி மூலக்கூறுகளுடன் உருவாக்கும் கூடுதல் நன்மையைக் கொண்டுள்ளது.  டிரை அசா பைசைக்ளோ டெசீனின் இணை அமிலம் குறிப்பாக பயனுள்ளதாக இருக்கும்.  

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:ஐப்போ அயோடைட்டுகள்
பகுப்பு:ஆக்சிசனேற்றிகள்
பகுப்பு:அமோனியம் சேர்மங்கள்