கீதா சாராபாய்

கீதா சாராபாய் மேயர் (Geeta Sarabhai Mayor ; 1922 - 11 மார்ச் 2011) என்பவர் ஒரு இந்திய இசைக்கலைஞராவார். இசையில் இவர் ஆற்றிய பங்களிப்புக்காக நன்கு அறியப்பட்டார். பகாவாஜ் மத்தளக் கருவியை வாசித்த முதல் பெண்களில் இவரும் ஒருவர்,   அது ஏறக்குறைய மிருதங்கம் போன்ற வடிவமுடைய, இரண்டு பக்கமும் வாசிக்கக்கூடிய ஒரு மத்தளம் ஆகும்.  இவர் இந்திய மற்றும் மேற்கத்திய இசைக்கு இடையிலான பரிமாற்றங்களை ஊக்குவித்தார், குறிப்பாக அகமதாபாத்தை நியூயார்க் நகரத்துடன் இணைக்கும் விதமாக இதைச் செய்தார்.  நியூயார்க்கில் தான் தங்கியிருந்த ஒரு ஆய்வுப் பயணத்தின் போது, ​​இவர் மேற்கத்திய இசைக் கோட்பாடு குறித்த ஒரு பாடத்திட்டத்திற்குப் பதிலாக, இசையமைப்பாளரான ஜான் கேஜுக்கு இந்திய இசையையும் மெய்யியலையும் கற்பித்தார். அந்தப் பாடத்திட்டத்தில் அர்னால்ட் ஷோன்பெர்க்கின் பன்னிரண்டு-சுர நுட்பங்களும் அடங்கியிருந்தன.  1949 ஆம் ஆண்டில், கீதா சாராபாய் அகமதாபாத்தில் சங்கீத கேந்திரத்தை நிறுவினார். இதன் நோக்கம் பாரம்பரிய மற்றும் பிரபலமான இந்திய இசை மரபுகளை ஆவணப்படுத்துவதும் மேம்படுத்துவதும் ஆகும்.   கீதா அகமதாபாத்தில் உள்ள தேசிய வடிவமைப்பு கல்வி நிறுவனத்தில் பகுதிநேர இசைப் பேராசிரியராக இருந்தார். 

 வாழ்வும் தொழிலும் 
கீதா சாராபாய் குஜராத்தி தொழிலதிபர் அம்பலால் சாராபாயின் (1890–1967) மகள் ஆவார். அவர் இந்திய விடுதலைப் போராட்டத்தில் முக்கிய பங்கு வகித்தார். அம்பலால் சாராபாய் 1916 ஆம் ஆண்டிலேயே மகாத்மா காந்தியை ஆதரித்தார், குறிப்பாக அவருக்கு நிதி உதவி வழங்கினார். மேலும் மகாத்மா காந்தி தனது முதல் ஆசிரமத்தை அகமதாபாத்தில் நிறுவினார். 
alt=Pakhavaj, traditional Indian drum|thumb|பக்கவாஜ்,  பீப்பாய் வடிவ, இரு புரமும் வாசிக்கக்கூடிய பாரம்பரிய மத்தளம்
எட்டு ஆண்டுகள், கீதா சாராபாய் பாரம்பரிய இந்துஸ்தானி இசையின் குரலிசை, தாள வாத்தியங்கள், இசை கோட்பாடுகள் போன்றவற்றில் பயிற்சி பெற்றார். இவர் கோவிந்த்ராவ் புர்கான்புர்கர், குமாரி சித்ரங்கனா, குமாரி பூர்வ நரேஷ், ரசூலன் பாய் போன்ற மேதைகளிடம் பகவஜ் வாசிக்கக் கற்றுக்கொண்டார். தனது நாட்டின் பாரம்பரிய இசை மீது  மேற்கத்திய இசை ஆதிக்கம் செய்வது குறித்து  கவலைப்பட்டார். அதன் செல்வாக்கைப் புரிந்துகொள்ள மேற்கத்திய இசை மரபை நன்கு புரிந்துகொள்ள முடிவு செய்தார். 

இவரது சகோதரி கிரா சாராபாய், தாலீசின் பெல்லோஷிப்பில் ஃபிராங்க் லாயிட் ரைட்டுடன் பயிற்சி பெற்று பணிபுரிந்தார். அங்கு அவர் சுழல் வடிவ குகன்ஹெய்ம் அருங்காட்சியகத்திற்கான வடிவமைப்பிற்கு உதவினார்.  கீதா இந்திய பாரம்பரிய இசையில் ஆழ்ந்த அறிவு கொண்ட ஒரு இசைக்கலைஞர், அந்த இசையைப் பாதுகாப்பதிற்கு  உழைத்தார். சாராபாய் குடும்பத்தினர் நிதியளித்த முன்னெடுப்புகளில், கீதா குறிப்பிடத்தக்க வகையில், சிறந்த பக்வாஜ் இசை மேதையான தன் குரு கோவிந்தராவ் புர்ஹான்புர்கரை அகமதாபாத்திற்கு அறிமுகப்படுத்தினார். இது அவரது புகழுக்குத் தீர்க்கமான பங்களிப்பை வழங்கியது. சங்கீத கேந்திராவின் தொகுப்பில் கேசர்பாய் கெர்கர், ரசூலன் பாய், தாகர் பிரதர்ஸ், ஆசாத் அலி கான் போன்ற இந்திய இசைக்கலைஞர்களின் பதிவுகள் உள்ளன.  
alt=Geeta Sarabhai Mayor and her father, Ambalal Sarabhai, while out for a morning walk in the spacious grounds of their residential complex called "The Retreat", designed by Le Corbusier.|thumb|261x261px| லெ கொபூசியேவால் வடிவமைக்கப்பட்ட "தி ரிட்ரீட்" எனப்படும் தங்களின் குடியிருப்பின் விசாலமான வளாகத்தில் காலை நடைப்பயிற்சியில் ஈடுபட்டிருந்த கீதா சாரபாய் மேயரும் அவரது தந்தை அம்பாலால் சாரபாயும்.

 கீதா சாராபாயும் ஜான் கேஜும் 
1946 ஆம் ஆண்டு, கீதா சாராபாய் மேற்கத்திய இசையைக் கற்க நியூயார்க்கிற்குச் சென்றார். இசாமு நொகுச்சி  மூலம், இவர் இசையமைப்பாளர் ஜான் கேஜை சந்தித்தார்; அப்போது கேஜ் தனிப்பட்ட வாழ்வில் சரிவு நிலையில் இருந்தார்.  இன்டிடெர்மினசி  என்ற நூலில், கேஜ் தான் கீதா சரபாயை எப்படிச் சந்தித்தார் என்பது குறித்து விவரித்திருந்தார்.  சாராபாய், பாரம்பரிய இந்திய இசையின் மீது மேற்கத்திய இசை செலுத்தும் தாக்கம் குறித்து ஆர்வம் கொண்டிருந்தார். அவர் மேற்கத்திய இசையைப் படிக்கவிருந்தார், மேலும் ஜூலியார்ட் பள்ளியில் சேர்வது குறித்தும் அவர் சிந்தித்திருந்தார். 

இந்த உரையாடல் கேஜின் தொழில் வாழ்க்கையையும், அதன் விளைவாக மேற்கத்திய முன்னோடி இசையின் வரலாற்றிலும் தாக்கத்தை செலுத்தியது.  கேஜ் பின்னர் 'சொனாட்டாஸ் அண்ட் இன்டர்லூட்ஸ்' என்ற இசைப்படைப்பை எழுதினார். சாராபாயும் கேஜும் நெருங்கிய நட்பை வளர்த்துக்கொண்டனர். 

இதைத் தொடர்ந்து, கேஜும் அவரது தோழரான நடன அமைப்பாளர் மெர்ஸ் கன்னிங்காம் ஆகியோர் கீதா சாராபாயுடன்  வலுவான ஒரு பிணைப்பைப் பேணி வந்தனர். இதன் விளைவாக, 1964 ஆம் ஆண்டு தனது உலகச் சுற்றுப்பயணத்தின் போது, ​​கன்னிங்ஹாம் நடனக் குழு அகமதாபாத்தில் நிகழ்ச்சி நடத்த அழைக்கப்பட்டது.  மெர்ஸ் கன்னிங்ஹாம் உடன் கேஜ், டேவிட் டியூடர் ஆகியோரும் அந்த நிகழ்ச்சியின் ஒரு பகுதியாக இருந்தனர். 1969-ல் டியூடரின் வழிகாட்டுதலின் கீழ், மூக் சிந்தசைசரில் இசையமைத்த முதல் இந்தியப் பெண்களில் சரபாயும் ஒருவர் என்பதைக் காட்டும் ஒலிப்பதிவுகள் இன்றும் உள்ளன. 

 மேற்கோள்கள் 

பகுப்பு:மிருதங்கக் கலைஞர்கள்
பகுப்பு:2011 இறப்புகள்
பகுப்பு:1922 பிறப்புகள்