அசோக்சி சேர்மங்கள்

அசோக்சி சேர்மங்கள் (Azoxy compounds) என்பவை R−N=N+(−O−)−R என்ற பொதுவான கட்டமைப்பைக் கொண்ட பொதுவான வேதி வினைக்குழுவைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் கரிமச் சேர்மங்களின் குழுவாகும். இவை அசோ சேர்மங்களின் என்-ஆக்சைடுகளாகக் கருதப்படுகின்றன. அசோக்சி சேர்மங்கள் 1,3-இருமுனைவுச் சேர்மங்களாக உள்ளன. இரட்டைப் பிணைப்புகளுடன் வளையச் சேர்க்கை வினையில் ஈடுபடுகின்றன. அசோக்சி கொண்ட பெரும்பாலான சேர்மங்கள் அரைல் பதிலீடுகளைக் கொண்டுள்ளன.

தயாரிப்பு
அசோக்சிபென்சீனும் அதன் வழிப்பொருட்களும் பொதுவாக நைட்ரோ சேர்மங்களைக் குறைத்தல் மூலம் தயாரிக்கப்படுகின்றன. நைட்ரோபென்சீனை ஆர்சனசு ஆக்சைடுடன் குறைத்தல் இதற்கு உதாரணமாகும். இத்தகைய வினைகள் நைட்ரோசோ சேர்மங்கள் மற்றும் ஐதராக்சிலமீன்களின் இடைநிலையின் வழியாக நடைபெறுவதாகக் கருதப்படுகிறது. எ.கா. பீனைல் ஐதராக்சிலமீன் மற்றும் நைட்ரோசோபென்சீன் (Ph = பீனைல், C6H5) 
PhNHOH  +  PhNO  ->  PhN(O)NPh  +  H2O
நைட்ரோசோகார்பமேட்டு எசுத்தர்கள் வலிமையான காரத்தில் கார்பாக்சில் நீக்கமடைந்து வலிமையான ஆல்கைலேற்றிகளால் ஆல்கைலேற்றத்திற்கு உள்ளாகக்கூடிய ஓர் அசோட்டேட்டைக் கொடுக்கின்றன:
–N(H)CO2R + 2NO2 → –N(N=O)CO2R + HNO3
–N(N=O)CO2R + KOR → –N=NO−K+ + CO2 + R2O
–N=NO−K+ + R3O+BF−4 → –N(N=O)R + R2O + KBF4
ஒரு மாற்று வழிமுறையானது, பெராக்சி அமிலங்களைக் கொண்டு அசோபென்சீன்களை ஆக்சிசனேற்றம் செய்வதை உள்ளடக்கியதாகும்.

கட்டமைப்பு

அசோக்சிபென்சீன் சேர்மங்கள் அவற்றின் மாறுபக்க மாற்றிய வடிவத்தில் அதிக நிலைத்தன்மை கொண்டவை. Ph₂N₂O-வில், N-N மற்றும் N-O பிணைப்பு நீளங்கள் முறையே 1.24 மற்றும் 1.255 Å ஆகும், இது ஓரளவு இரட்டைப் பிணைப்புத் தன்மையைக் குறிக்கிறது. CNNC மற்றும் CNNO பிணைப்புக் கோணங்கள் சுமார் 176° ஆகும்.

மாறுபக்க-அசோக்சிடைபென்சீனின் ஒத்திசைவு வடிவத்தில், ஆக்சிசன் மீது எதிர்மறை முறையான மின்னூட்டம் (–N=N+(O−)–) இருக்கும்போது, ​​அது ஒரு கோட்பாட்டு ரீதியான 6-D இருமுனைத் திருப்புத்திறனுடன் ஒத்துப்போகிறது. இருப்பினும், கவனிக்கப்பட்ட திருப்புத்திறன் 4.7 D மட்டுமே ஆகும். இது, மற்றொரு நைட்ரசன் மீது எதிர்மறை மின்னூட்டம் இருக்கும் ஒரு குறிப்பிடத்தக்க ஒத்திசைவுப் பங்களிப்பைக் குறிக்கிறது (–N−–N+(=O)–).

வினைகள்
புற ஊதா ஒளியின் கீழ், மாறுபக்க-அசோபென்சீன் சேர்மங்கள், அசோபென்சீனைப் போலவே, அவற்றின் ஒருபக்க மாற்றியங்களாக மாறுகின்றன. இதேபோன்ற வினைச் சூழ்நிலைகள், அதற்குப் பதிலாக, ஒரு ஆர்த்தோ-அசோபீனாலாக மாற்றியமாற்றத்தையோ அல்லது இரண்டு நைட்ரசன் அணுக்களுக்கு இடையே ஆக்சிசன் அணுவின் இடப்பெயர்ச்சியையோ ஏற்படுத்தக்கூடும்.

அசோ சேர்மங்களைப் போலல்லாமல், அசோக்சி சேர்மங்கள் வெப்பத்தால் சிதைந்து நைட்ரசு ஆக்சைடை இழப்பதில்லை; இந்த செயல்முறை சுற்றுப்பாதை சமச்சீர்நிலைகளால் தடுக்கப்பட்டதாகக் கருதப்படுகிறது. அதற்கேற்ப, சுமார் 220 நானோமீட்டர் அலைநீளம் கொண்ட புற ஊதா ஒளியின் கீழ் இந்த வினை சாத்தியமாகிறது.

அசோக்சி குழுவானது எலக்ட்ரான்களை ஈர்க்கும் தன்மை கொண்டது. ஆனால் ஆக்சிசனேற்றம் செய்யாத ஊடகங்களில், கணிசமாகப் பிரிகை அடைவதற்கு, அலிபாடிக் α ஐதரசன்கள் இரண்டு அசோக்சி குழுக்களுக்கு இடையில் அமைந்திருக்க வேண்டும். அல்கைல் இலித்தியம் சேர்மங்கள் ஐதரசன்களை ஒடுக்க வினை மூலம் இடமாற்றம் செய்கின்றன:
–N+(O−)=NC(H)< + 2LiR → –N=NC(R)< + Li2O↓ + RH
கார ஆக்சிசனேற்றிகள் ஒரு தனி உறுப்பு செயல்முறையின் மூலம் α ஐதரசன்களைப் பிரித்தெடுத்து, இருபடியாக்கம் ஏற்பட வழிவகுக்கின்றன.

பென்சைலிக் கார்பனுக்கு ஆர்த்தோ நிலையில் நல்ல வெளியேறும் தொகுதியைக் கொண்ட அசோக்சி அரீன்கள், அந்த வெளியேறும் தொகுதியை நீக்கி இன்டசோலோனைக் கொடுக்கின்றன (டேவிசு-பெய்ரூட் வினை). 

அசோக்சி சேர்மங்கள் பலவீனமான காரங்கள் மற்றும் வலிமையான அமிலங்களுக்கு நிலைத்தன்மையற்றவை. அசோக்சி அரீன்கள் வாலாக் மறுசீரமைப்புக்கு உட்பட்டு பாரா-அசோபீனால்களாக மாறுகின்றன; முதன்மை மற்றும் இரண்டாம் நிலை அசோக்சி அலிபாட்டுகள் கட்டமைப்பு மாற்றியமாகி ஐதராக்சமைடாக மாறுகின்றன.

அசோக்சி அரீன்களில் உள்ள இரண்டு அரைல் தொகுதிகள் எலக்ட்ரான் கவர் அரோமேட்டிக் பதிலீட்டு வினைக்கு வெவ்வேறு விதமாக உட்படுகின்றன. அசோக்சிபென்சீனின் நிகழ்வில்  PhNN(O)– தொகுதியானது மெட்டா நிலையில் வினைபுரிகிறது, அதே சமயம் PhN(O)N– தொகுதியானது ஆர்த்தோ மற்றும் பாரா நிலைகளில் வினைபுரிகிறது.

மின்வேதியியல் ஒடுக்கம் அசோக்சி அரீன்களை அசோ சேர்மங்களாக மாற்றுகிறது. ஒற்றை-எலக்ட்ரான் ஒடுக்கும் காரணிகள் ஓர் அடர் நீல நிற மூலக்கூறு எதிர்மின் அயனியைத் தருகின்றன. இது நீர்க்கரைசலில் இருபடியாக்கம் அடைந்து தொடர்புடைய அசோ சேர்மத்தையும் ஐதரசன்  பெராக்சைடையும் உருவாக்குகிறது. இலித்தியம் அலுமினியம் ஐதரைடு போன்ற வலிமையான ஒடுக்கும் காரணிகள், அதிக எலக்ட்ரான் கவர் தன்மை கொண்ட ஆர்த்தோ அல்லது பாரா அரீன் பதிலிகளை ஐதரசனாற் பகுப்பு செய்கின்றன. ஆனால் வினையூக்கி ஐதரசனேற்றம்  அசோக்சி பிணைப்பை மட்டும் தேர்ந்தெடுக்கிறது. இதற்கு நேர்மாறாக, சோடியம் போரோ ஐதரைடு அரீன் பதிலிகளைக் குறைக்கும்போதே அசோக்சி தொகுதியைப் பாதுகாக்கிறது.

பாதுகாப்பு
அசோக்சிமீத்தேன் போன்ற ஆல்கைல் அசோக்சி சேர்மங்கள் மரபணு நச்சுத்தன்மை கொண்டவை என சந்தேகிக்கப்படுகிறது.Guideline On The Limits Of Genotoxic Impurities 

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:அசோ சேர்மங்கள்
பகுப்பு:வேதி வினைக்குழுக்கள்
பகுப்பு:அசோக்சி சேர்மங்கள்