அகான் போஷ்

அகான் போஷ் அல்லது அகான் போஷ் தெபே (Ahan Posh or Ahan Posh Tape) (பாரசீக மொழியில் இரும்பால் மூடப்பட்ட ஒன்று எனப் பொருள்) என்பது ஆப்கானித்தானின் ஜலாலாபாத் அருகிலுள்ள ஒரு பண்டைய பௌத்த தாது கோபுரமும் மற்றும் மடாலய வளாகமுமாகும். இது குசானப் பேரரசு காலத்தைச் (கிபி 1 ஆம் ஆண்டு) சேர்ந்தது.

 வரலாறு 
இந்த தாது கோபுரம் முதன்முதலில் 1879 பிப்ரவரியில் வில்லியம் சிம்ப்சன் என்ற தொல்லியல் ஆய்வாளரால் கண்டுபிடிக்கப்ப்பட்டது. அவர் கோபுரத்தின் அடித்தளத்தை அகற்றி, மையத்திற்கு ஒரு சுரங்கப்பாதையை தோண்டினார். அகழ்வாராய்ச்சியில் பிரதான நுழைவாயிலின் நுழைவாயிலில் 58 சென்டிமீட்டர் நீளமுள்ள கால்களால் மூடப்பட்ட களிமண்ணில் ஒரு பெரிய புத்தர் சிலையின் எச்சங்கள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டன. இந்த தாது கோபுரம் இந்தோ-கொறிந்திய போதிகை வடிவத்தையும், இந்தோ-கொரிந்திய தலைநகரங்கள், "இந்தோ-பாரசீக" தலைநகரங்கள் மற்றும் ரோமானிய காலத்தின் வழக்கமான அயனிய வரிசையின் வரிசையின் போதிகைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்தோ-கொரிந்திய போதிகளில் சிலவற்றில் புத்தர்கள் இலைகளுக்கு இடையில் அமர்ந்திருந்தனர்.

 கலைப்பொருட்கள் 
சிம்ப்சன் தோண்டிய சுரங்கப்பாதை வழியாக அடையப்பட்ட அகான் போஷ் தாது கோபுரத்தின் மையத்தில் ஒரு நினைவுச்சின்னங்கள் வைக்கும் ஒரு சேகரிப்புப் பெட்டி கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. இதில் குசானப் பேரரசை கிபி 90 முதல் 100 முடிய 10 ஆண்டுகள ஆண்ட மன்னர் வீமா காட்பீசஸ் காலத்திய பத்து நாணயங்களும், கனிஷ்கரின் ஆறு நாணயங்கள், குவிஷ்கனின் ஒரு நாணயத்துடன் காந்தார தேசத்து கோமேதக தாயத்தும் நின்ற நிலையிலுள்ள புத்தரின் சிலை ஒன்றும் இருந்தது. 
 உரோமானிய நாணயங்கள் 
இதை தவிர உரோமானிய நாணயங்களும் இப்பெட்டியில் காணப்பட்டன. உரோமானிய பேரரசர் தொமிஷியனின் தங்க நாணயம் (கிபி 81–96),  பேரரசர் திராயானின் தங்க நாணயம் (கிபி 98-117) , ஏட்ரியனின் மனைவி சபினாவின் தங்க நாணயம் உட்பட பல இவற்றில் அடங்கும்.Errington, Elizabeth (2017). Charles Masson and the Buddhist Sites of Afghanistan: Explorations, Excavations, Collections 1832–1835. British Museum. p. 159. சபினாவின் நாணயத்தில் கிபி 117 இல், ஏட்ரியன் பேரரசராக அறிவிக்கப்பட்ட நேரத்தில்,  அவருக்கு "அகஸ்டா" என்ற பட்டம் வழங்கப்பட்டதை குறிக்கிறது. எனவே, அஹின் போஷ் தாது கோபுரத்தின் இறுதிப் பணிகள் இந்த தேதிக்குப் பிறகு, ஒருவேளை கிபி 120 க்குப் பிறகு சில தசாப்தங்களில் நிகழ்ந்திருக்கலாம்.

இந்த சேகரிப்புகள் இப்போது பிரித்தானிய அருங்காட்சியகத்தில் வைக்கப்பட்டுள்ளது.

 இதனையும் காண்க 

 இந்திய-உரோம வர்த்தக உறவுகள்
 மன்கியாலா தூபி

 மேற்கோள்கள் 

 ஆதாரங்கள் 

 "Documents Epigraphiques Kushans" G. Fussman

பகுப்பு:ஆப்கானித்தானின் தொல்லியல் களங்கள்
பகுப்பு:Coordinates on Wikidata
பகுப்பு:Pages using gadget WikiMiniAtlas