உப்பு-இல்லா குறுக்கம்

உப்பு-இல்லா குறுக்கம் (Salt-free reduction) என்பது வேதியியலில், எலக்ட்ரான் நிறைந்த மும்மெத்தில்சிலில் வினையாக்கிகளால் உலோக ஆலைடுகளைக் குறைப்பதற்கான முறையை விவரிக்கிறது. ஒரு சேர்மம் குறைக்கப்படும்போது பொதுவாக உலோக உப்புகள் போன்ற பக்கவிளைவுகள் உருவாகும். ஆனால் உப்பு-இல்லா குறுக்க  முறையில் பயன்படுத்தப்படும் குறைக்கும் முகவர்கள் உப்புகளை உருவாக்காமல், எளிய கரிமச் சேர்மங்கள் மட்டுமே உருவாக்குகின்றன. ஐதரோசிலேன்கள், போரேன்கள், கரிம சிலேன்கள் போன்ற கரிம வேதியியல் முகவர் இவ்வினைக்குப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. 

உலோக ஆலைடுகளின் பாரம்பரிய குறுக்க வினைகள் கார உலோகங்களைக் கொண்டு நிறைவேற்றப்படுகின்றன. இவ்வினை கார உலோக உப்புகளை இணைத்து உருவாக்கும் ஒரு செயல்முறையாகும். உப்பு இல்லா குறுக்க வினையைப் பயன்படுத்தி, உலோக ஆலைடுகளை  குறைத்தால், கனிம அல்லது கரிம உலோக உற்பத்தியில் இருந்து எளிதாக அகற்றக்கூடிய நடுநிலை கரிம சேர்மங்களை உருவாக்கலாம். உலோக ஆலைடுகளின் குறைப்புடன் கூடுதலாக, இந்த முறையுடன் தொடர்புடைய வினையாக்கிகள் கரிம அடி மூலக்கூறுகளின் ஆக்சிசனேற்றத்திற்கும் பொருந்துகின்றன.

ஒரு பொதுவான குறைக்கும் முகவர் என்,என்'-பிசு(மும்மெத்தில்சிலில்)-4,4'-பைபிரிடினிலிடின் ஆகும். தொடர்புடைய பைரசின் மற்றும் வளையயெக்சாடையீன் அடிப்படையிலான வினையாக்கிகள் உருவாக்கப்பட்டுள்ளன. அவை சிவப்பு அல்லது ஆரஞ்சு டெட்ரா ஐதரோ பியூரானில் கரையக்கூடிய திடப்பொருள்களாகும். மும்மெத்தில்சிலில் குளோரைடு (Me = CH3) முன்னிலையில் 4,4'-பைபிரிடினை குறைப்பதன் மூலம் பைபிரிடின் வினையாக்கி தயாரிக்கப்படுகிறது.:

NC5H4C5H4N  +  2 Li  +  2 Me3SiCl  ->  Me3SiNC5H4C5H4NSiMe3  +  2 LiCl 

சிலிலேற்ற பைரசீன் வினைக்காரணியைப் பயன்படுத்தி தங்குதன் அறுகுளோரைடை  டெட்ராகுளோரைடாக மாற்றுவது ஒரு பொதுவான குறைப்பு வினையாகும்:

Me3SiNC4Me4NSiMe3  +  WCl6  + 2 thf  -> NC4Me4N  +  2 Me3SiCl +  WCl4(thf)2 

பயன்கள்
உப்பு-இல்லா குறுக்க வினைகளைப் பயன்படுத்தினால் பக்க விளைபொருளாக உலோக உப்புகள் உருவாகாது. வினைக்கலவையிலிருந்து இவற்றைப் பிரிப்பது எளிது. கழிவு உருவாக்கமும் குறைவு. சுற்றுச்சூழலுக்கு நட்பானது. 

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:வேதி வினைகள்
பகுப்பு:ஒடுக்கிகள்
பகுப்பு:ஒடுக்க வினைகள்
பகுப்பு:ஆக்சிசனேற்ற-ஒடுக்கம்