நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு

நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு (Neptunium(V) oxide) என்பது Np2O5 என்ற  மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கனிம வேதியியல் சேர்மமாகும். நெப்டியூனியம் பெண்டாக்சைடு என்ற பெயராலும் இச்சேர்மம் அறியப்படுகிறது. சாத்தியமுள்ள இரண்டு நெப்டியூனியம் ஆக்சைடுகளில் இதுவும் ஒன்றாகும். நெப்டியூனியம்(IV) ஆக்சைடு மற்றொரு நெப்டியூனியம் ஆக்சைடாகும். 

வரலாறு
நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு முதன்முதலில் 1963 ஆம் ஆண்டு நெப்டியூனைல்(V) அயனிகளைக் கொண்ட உருகிய இலித்தியம் பெர்குளோரேட்டு வழியாக ஓசோனைச் செலுத்தி, விளைபொருளை வீழ்படிவாக்குவதன் மூலம் தயாரிக்கப்பட்டது.

தயாரிப்பு
நெப்டியூனியம்(VI) ஆக்சைடு (NpO3·xH2O), நெப்டியூனைல்(V) ஐதராக்சைடு (NpO2OH), நெப்டியூனைல்(VI) ஐதராக்சைடு  (NpO2(OH)2),  நெப்டியூனியம்(V) நைட்ரேட்டுகள் (NpO(NO3)3 அல்லது NpO2NO3) போன்ற நெப்டியூனியத்தின் பிற சேர்மங்களை அதிக வெப்பநிலையில் சுட்டு நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடைத் தயாரிக்கலாம்.Lemire, R. J. et al., Chemical Thermodynamics of Neptunium and Plutonium, Elsevier, Amsterdam, 2001.

கரைசலிலுள்ள நெப்டியூனைல் அயனிகளை வீழ்படிவாக்குவதன் மூலமும் இதைத் தயாரிக்கலாம்.:

2NpO2+(நீரிய) + H2O(நீர்மம்) -> Np2O5(படிகம்) + H+(நீரிய)

வினைகள்
நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு 700 கெல்வின் வெப்பநிலையில் சிதைவடைந்து, நெப்டியூனியம்(IV) ஆக்சைடு மற்றும் ஆக்சிசன் வாயுவை உருவாக்குகிறது:

 Np2O5 -> NpO2 + 1/2 O2 

நெப்டியூனைல்(VI) ஐதராக்சைடை அதிக வெப்பநிலையில் சுட்டு உற்பத்தி செய்யப்படும் நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு சேர்மம் NpO2 சேர்மத்தை அடைவதற்கு முன்பு ஓர் இடைநிலை கட்டமான Np4O9 வழியாகச் செல்கிறது.

கட்டமைப்பு

நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு ஓர் அடுக்கு அமைப்பை ஏற்றுக்கொள்கிறது. வெவ்வேறு அடுக்குகளில் உள்ள தொடர்புடைய நெப்டியூனியம் அணுக்கள் ஆக்சிசன் அணுக்களால் பாலமாகி, நெப்டியூனைல் நேர்மின் அயனிகளின் சங்கிலிகளை உருவாக்குகின்றன. ஒவ்வொரு அடுக்குக்குள்ளும், நெப்டியூனைல் நேர்மின் அயனிகள் ஆக்சிசன் அணுக்களால் இணைக்கப்பட்டுள்ளன.

நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடின் படிக அமைப்பு மூன்று தனித்துவமான நெப்டியூனியம் தளங்களைக் கொண்டுள்ளது. இரண்டு தளங்கள் ஐங்கோண இருபிரமிடல் ஒருங்கிணைப்பு வடிவவியலைக் கொண்டுள்ளன. மற்றொன்று நாற்கோண இருபிரமிடல் ஒருங்கிணைப்பு வடிவவியலைக் கொண்டுள்ளது.

நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு படிகங்கள் ஒற்றைச் சாய்வு கொண்டவையாகும். P2/c என்ற இடக்குழுவும், ஒர் அலகு செல்லிற்கு நான்கு வாய்ப்பாட்டு  அலகுகளும் a=8.17Å, b=6.58Å, c=9.313Å, மற்றும் β=116.09°. என்ற அணிக்கோவை அளவுருக்களும் கட்டமைப்பில் உள்ளன. சேர்மத்தின் அடர்த்தி 8.18 கிராம்/செ.மீ3 ஆகும்.

பிற பண்புகள்
நெப்டியூனியம்(V) ஆக்சைடு 22 கெல்வின் வெப்பநிலையில்  எதிர்பெர்ரோ காந்த வரிசைப்படுத்தலுக்கு உட்படுகிறது.

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:நெப்டியூனியம் சேர்மங்கள்
பகுப்பு:ஆக்சைடுகள்