ரிஷபகுஞ்சரம்

ரிஷபகுஞ்சரம் என்பது காளையும் யானையும் சேர்ந்த சிற்ப அமைப்பு ஆகும். ஒரே கல்லில் யானை மற்றும் காளையின் உருவங்கள் இணைக்கப்பட்டு, ஒரு பக்கத்தில் பார்த்தால் யானையாகவும், மறுபக்கத்தில் பார்த்தால் காளையாகவும் தோன்றும் வகையில் அமைக்கப்பட்டிருக்கும் சிற்பக் கலையாகும். இச்சிற்பம் முதல் ஆறாம் நூற்றாண்டில் வாதாபிக் குகைக் கோவில் உருவாக்கப்பட்டது.https://www.hindutamil.in/news/supplements/anantha-jothi/585733-sculptural-poetry-1.html

கற்பனைத்திறன் 
சிற்பிகள் தங்கள் கற்பனைத்திறனை பயன்படுத்தி, இரண்டு வெவ்வேறு விலங்குகளை ஒரே கல்லில் இணைக்கும் இந்த கலையை உருவாக்கியுள்ளனர். 

நோக்கம் 
இது கோவில் சிற்பங்களில் பொதுவாகக் காணப்படுகிறது. இந்த கலையின் தனித்துவமான வடிவமைப்பு ஆகும்.

பொருள் 
"ரிஷபம்" என்றால் காளை, "குஞ்சரம்" என்றால் யானை. எனவே, இந்த சொல் காளையும் யானையும் இணைந்த ஒரு அமைப்பைக் குறிக்கிறது. 

இடங்கள்
இந்தச் சிற்பம் பொ.ஆ 1178-ல் குலோத்துங்கச் சோழனால் கட்டப்பட்ட திருபுவனம் கம்பகரேஸ்வர் கோயிலின் தெற்கு பிரகாரத்தில் தட்சிணாமூர்த்தி கோஷ்டத்தின் கீழ் பகுதியில் அமைந்துள்ளது. இது போன்ற சிற்பங்கள் வாதாபியின் குகைக் கோவில், ஹம்பியில் விட்டலன் கோவில், தாராசுரம், திருவிற்குடி, சிதம்பரம், வேலூர், கிருஷ்ணாபுரம், தாடிக்கொம்பு, ஶ்ரீவில்லிபுத்தூர், அழகர் கோவில், பட்டடக்கல், காஞ்சி வரதர் கோவில், ஶ்ரீரங்கம் கோவில் எனப் பல கோவில்களில் காணப்படுகின்றன

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:கோயில் கட்டிடக்கலை
பகுப்பு:கோயில் வேலைப்பாடுகள்
பகுப்பு:சிற்பக்கலை